محمد ڕەئوف محمدچەند ساڵێك لەمەوبەر بیرۆكەی بیردۆزێكی سیاسیم لەدووتوێی نامیلكەیەكدا خوێندەوە ، كە باس لەوەدەكات باشترین جێگرەوەو ئەڵتەرناتیف چیەو كێیە بۆ ئەمریكاو ڕۆژئاوا ، بیرۆكەی ئەو بیردۆزەو نەخشەڕێگاكەی لەوێوە سەرچاوەی گرتوە كەئەمریكا بەبەرنامەو نیازێكی خراپەوە دەستكاریی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەكات و ئیشی نەبەگەلەكانی ئەم ناوچەیە هەیەو نەسەقامگیری دەوێت ،لەكاتێكدا بەئاسانی ئەتوانێت پشتگیری ئاسایش و ئارامی و گەشەسەندنیش بكات و لەبەریشی دەڕوات ،ئەی مەگەر لەماوەی ٤٠ساڵی ڕابردوو هەموو گۆڕانكاریەكانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست هەرلە ئەفغانستانەوە شەڕەكانی كەنداوو تا گۆڕینی ڕژێمی عێراق و بەهاری عەرەبی و دوای بەهاری عەرەبیش هەرهەموی دەستی ئەمریكای لەپشتەوە نەبوو ؟ بەڵام كامیانی گەیاندە دەرئەنجامی سەقامگیری و ئاسایش و سەروەریی ؟ نەهەرئەوەندە بەڵكو هەربەو سیاسەتەی كە دەمێكە باوەڕی پێیەتی مامەڵەی هێزەناوخۆیی و هەرێمایەتی و جیهانیەكانی كرد كە بریتیە لە لە ئییدارەدانی هاوكێشەكان نەك چارەسەرو بنبڕكردنیان ، لێرەوە دەڕۆمەسەر بیرۆكەی بیردۆزەكەو دەڵێت : ( مێژووی كۆن و نوێی ئەمریكا سەلماندی كە دەبێت هەموو دەوڵەت و نەتەوەو ئاین و ئاینزاكانی ڕۆژهەڵات لەیەك هاوپەیمانی گشتگیری سیاسی كلتووری و ژیاریدا كۆببنەوە لەڕوسیاو ڕۆژهەڵاتی ئاسیاوە تا مەغریبی عەرەبی چونكی ئەم بەشەی گۆی زەوی لەڕووی قیەم و بەهاو كلتورو ڕەگ و ڕیشكی ئاینیەوە بەیەك دەخۆن. و لەیەكتر نزیكترن تا لەڕۆژئاوا )ئێستا ئەم بەشەی گۆی زەوی كەڕۆژهەڵاتە هەڕهەمووی پڕو توڕەیە لە ڕۆژئاوا هەریەكەیان بەجیا دەناڵێنێت بەدەست ئەمریكاوەو دەمێكە بیر لەچارەسەر دەكەنەوە بەڵام لەبەرپەرتەوازەییان تائێستا نەیانتوانیوە خاوەنی هەڵوێستێكی یەكگرتوو بن و بەتەنهاش هیچكامیان هیچیان پێناكرێت ، بەڵام ڕوسیا هەل و مەرجی بۆڕەخساوە بیریش لەڕۆڵی نوێ و تۆڵەش دەكاتەوە ، ئێران و توركیاو كەنداو ئەندەنوسیاو ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستیش بەگشتی وان لە بیری چارەسەرو دەرچەیەكدا ، وشپرزەییەكانی ئەمریكاو گۆڕینی هێزەنێودەوڵەتیە تۆكمەكەی بۆ شەڕی نابەرابەریی هەرێمایەتی و بچووك و چەقین و سەرنەكەوتنە یەك لەدوایەكەكانی و سەرقاپ نانەوەی ترەمپیش بەم شێوەیەی ئێستا دەستی داوەتێ ، پێدەچێت ئەو بیردۆزە دەوڵەمەند بكات و خاوەنی بۆزۆركات و ترەمپیش مێشێك میوانی نیەو و پێوەرەكانی ئەو تەنها قازانج و دروستكردنی هەلیكارە بۆ ناوخۆی ئەمریكاو نایەوێت باجی كوێخایەتی و ڕیش سپێتی دونیا بدات كە ئەمریكا زیاد لەسەد ساڵە هەوڵی بۆداوەو باج و خەرجی گەورەی لەسەر كردوە .لەم خۆسەرقاڵكردنانەی ئەمریكا بێ دەرئەنجام دەستی داوەتێ و كات و پارەی پێوە خەرجكردوەو هیچ باكیشی نیەو نەبوە تاكەی درێژەدەات بەجەنگە بێ كۆتاكان و ماف و سەروەری گەلان لای ئەو یەكسان نیە بەقازانج و ساغكردنەوەی كاڵاو شمەكەكانی ، لەم كاتەداو لەم چل ساڵە شپرزەییەدا دەڵەتی چین. گەورەترین ئیمپراتۆریەتی ئابوری و بازرگانی دروستكرد ، ڕوسیا كەوت و كەستایەوە ، ئەوروپا لێی بێزار بوون ، گەلانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لێی بێ ئومێدبوون ، چوارجارە چین لەساڵانەی دافوسدا لەكێبڕكێی ڕۆبۆتدا لێی دەباتەوە ، بۆیە عەقڵمەندانی گەورەی سیاسی و ئابووری و هزری لەكارەساتێكی لەناكاو دەترسن .خۆئەگەر ئێستا تا ١٠ ساڵیتر ڕۆژهەڵات لە هاوپەیمانیەكی گشتگیردا یەك بگرن ئەوا دەبنە خاوەنی زیاتر لە چوار ملیار كەس و ئەگەر یەكەم ئیشیان كردنەوەی یەك باخاڕ بێت و دراوێكی نوێ بەكاربێنن ئەمریكا خۆشی نازانێت چی بەسەر دێت .نازانم. چەندێك فرسەت ماوە بەڵام دەزانم هیچ گەل و نەتەوەو دەوڵەتێك ڕەحم و متمانەی بە ئەمریكاو سیاسەتەكانیەوە نەماوە .
