سەلام عەبدولڵا ئەندام دەسەی کار هەرەوەزی ئەرا خانەقین،  ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز وت: کوردەیل فەیلی لە خانەقین داوای رەوایان نووەو کردن وە وسیانیگ هاوسووزیی کە جویراجویر چینەیل لەناوی بەشداری کردن، وەداوای دایین رەگەزنامەی عراقی، "کارت نیشتیمانی"، کە تا ئیسەیش دویای 20 ساڵ لە رمیان رژیم لەلی بیبەشن، لەبان ئەو کارەسات و نادادپەروەرییانە کە زیاتر لە 40 ساڵ لەبانیان بویە وە مدوو سیاسەتەیل رژیم سەدام.
دەسنشان کرد کە سەدان خیزان هەن کە لە سەردەم رژیم وەرین لە قەزای خانەقین و دەورگردی وەرەو ئیران ئاوارە بوین و تا ئیسەیش دەیان خیزان ناسنامەی شارستانی یا کارت نیشتمانی نەیرن، وتیش؛  گشت چین و توێژە رووشنهویری و ئەکادیمی و جەماوەریی خانەقین هاودەنگە وەگەرد داواکارییە رەوایل کوردەیل فەیلی.
وەگورەی داواکارییەیل فەیلیەکان، عەبدولڵا داوا کرد مەکتەو وە  شیوەزار "فەیلی-کەڵهۆری" ئەرایان واز بکریەێد هەکاتی مەکتەوەیل دهۆک کە خوەنەوارەیل لەناوی وە شیوەزار کرمانجی خوەنن، و مەکتەوەیل هەولێر، سلێمانی، وە شیوەزار سۆرانی.
ڤسەکەرەگە وتیش؛ شمارەی ئەو کوردە فەیلیەیلە لە ناوچەیل دیالەو بەشەو کریانە و رەسێد تا واست و بەغدا تا سنوورەیل ئیران و ئەو ناوچەیلە زیاتر لە ٧ ملیۆن کورد فەیلی هاناویان کە فرەیان وە شیوەزار کەلهۆری قسە کەن.
جی باسە ک رژیم وەرین عراق نزیکەی سێ دەیە وە سەرۆکایەتی سەدام حسێن، هەزاران گەنج کورد فەیلی وەرەو شوینەیل نادیار سەرنقوم کرد، و تا ئیسەیش چارەنویسیان نادیارە، ک مەزەنە کریەێد کوشیانە یا  زنەوەچاڵ کریانە.
لە کۆتایی هەفتایل و سەرەتای هەشتایل سەدەی گوزەشتە، رژیم بەعس دەس کرد وە هەڵمەتیگ گەورە ئەرا بارکردن کوردەیل فەیلی و زەفتکردن رەگەزنامەی عراقی و دەسناین وەبان موڵک و پارەی جویلیای و نەجوویلیایان.
هەرلیوا، کوردەیل فەیلی لە سەردەم حوکمڕانی ئەحمەد حەسەن ئەلبەکر، سەرۆک کۆمار وەرین، لە ساڵەیل ١٩٧٠ و ١٩٧٥ تویش بارکردن و ئاوارەبوین و گردن و کوشتن و بڕین بوین، و دویای ئەویش رژیم سەدام حسێن لە ساڵ ١٩٨٠،  و میژوونویسەیل ئەوە زانن ک ئاوارەبوینەگە لەوەر مەزهەوی و نەتەوەیی هات.
دادگای باڵای تاوانەیل لە ساڵ ٢٠١٠ وە بڕیاریگ لەبان تاوانەیل ئاوارەبوین و سەرنقومکردن و کوشتن و بڕین و زەفتکردن مافەیل کوردەیل فەیلی، وە تاوان جینۆساید دادە قەڵەم.
لە هەشت مانگ کانوون دویەم ساڵ 2010، حکومەت عراق بڕیاریگ دەرکرد وەپەی ئەو بڕیارە پەیمان لاوردن کاریگەرییە بەدەیل وەئامانجگردن کوردەیل فەیلی دا، ئیجا بڕیاریگ ئەنجومەن نوێنەرەیل لە یەکەم مانگ ئاب ساڵ 2010، وەپەی بڕیاریگ کە ئاوارەبوین و سەرنقومکردن زوورکاری فەیلیەیل وە تاوان جینۆساید دریا قەڵەم.
