گیچەڵەیل هەولێر و بەغدا لە ٦٠ بەیاننامە ئامادەن
لە سەرەتای ساڵ 2023ەو سەرۆک هەرێم کوردستان دەیان گردەوبوین ناوەین کەسایەتییە سیاسییە جیاوازەیل ناو و دەیشت و تەنانەت کەسایەتییە سەربازی و ئایینییەگانیش ئەنجام داگە، لە وەختیگ چارەسەری گیچەڵەیل هەولێر و بەغدا لە 60 بەیاننامە ئەو گردەوبوینە ئامادەبوی .
لە ئینفۆنتۆریگ کە ئاژانس شەفەق نیوز ئەنجامی داگە، دەرکەفتیە نێچیروان بارزانی زنجیرەیگ گردەوبوین ئەنجام داگە کە لەناویان باس کاروبار ناو عراق و گرنگی کۆنتڕۆڵکردی گیچەڵەیل و چارەسەرکردن ناکۆکییەیل ناوەین هەولێر و بەغدا کردیە، تا ئەو میحوەرە بویە سیمای دیار ئەو دیدارەیلە.
خاڵ یەکەوگردن  لەو چوارچیوە، سەرۆک ناوەند هویرکردن سیاسی، د.ئیحسان ئەلشەمەری ئویشێد: “کەسایەتی سەرۆک هەرێم، نێچیروان بارزانی، وە میانڕەوی و ناوەندگەرایی و عەقڵانییەت سیاسی تایبەتمەنە و بەشداری فرەیگیش دیرێد لە نزیکەوکردن نووڕینەیل، وەتایبەتی کە بەغدا زیاتر جویر خاڵ گردەوبوین وەپی نووڕێد نەک خاڵ یەکتربڕین.'' یەیش خوەی لە خوەی کەسایەتی و پایەی نێچیروان بارزانی لە بەغدا قایمەو کەێد.»
شەمەری ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز دووپات کەێد کە “ نووڕینەیل نێچیروان بارزانی، تایبەتمەنن وە گونجانیان وەرد دەستوور، هەروەها ماف و سروشتی پیکاتە سیاسییەیل و ماف ئەو پیکاتەیلیش لەوەرچەو گرن، ئەراوە لە بویین نێچیروان بارزانی گرنگی فرەیگ دیرێد لەبان ئاست پیشخستن ریەیل گفتوگۆ ناوەین بەغدا و هەولێر”.
لای خوەییش، نویسەر و شرۆڤەکار سیاسی، زیاد ئەلعەرار ئویشێد: “سەرۆک هەرێم هەوڵ و تەقەلا دەێد و وە گشت پەیوەندییە کەسایەتەیل و توانا و کاریگەرییەیلی، ئەرا رێکخستن و خاسترکردن کەشوهەوای ناوەین بەغدا و هەولێر تا ئی پەیوەندییە هاوسەنگ بوود، کە تەقەلا دەێد ڕۆڵ ناوەنگیری بوینێد تا گشت لایەنەیل بڕەسنە خاڵ یەکەوگردن”.
عەرار ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز وتیش: “ نێچیروان بارزانی رۆڵیگ گەورە و گرنگ وەڕیەو بەێد لە پرۆسەی لەیەکنزیکبوین نووڕینەیل لەناو هەرێم وەخود شیوە، و نەچنە سەرهەڵدان لەناوەین پارتی و یەکێتی، و تەقەلا دەێد ئەرا پەیاکردن خاڵ یەکەوگردن ناوەینیان، وە ئەنجامدان ریکار و سەردانەیل ناکاوی، هەکاتی ئەوە کە هەناێ سەردان سلێمانی و ناوچەیلیگ ترەک لە هەرێم کوردستان کرد”.
هوشداری دا کە وت: "بەڵام ئەو گیچەڵە کە بایەسە چارەسەر بکریەێد ئەوەس کە ناکۆکییەیل گەورەن لەوەر روزشنایی بویین دەسوەردان و زوورەیل ئیران و تورکیا و تەنانەت ئەمەریکا، وەگەرد ئەوەیش نێچیروان بارزانی تەقەلا دەێد لایەنەیل وە خاڵیگ یەکەوگردن بوەسێد".
یەسە کە سیاسەتمەدار سەروەخوەی، سەعد ئەلموتڵەبی وتەی کە “سەرکردەیل کوردستان لە کار سیاسی و پرۆسەی جموجویل و پەیوەندیکردن لەناو بلۆکە سیاسییەیل خاسن، بەڵام گیچەڵەگە ها ئەورا کە یە پرس دووارەبویە و  گیچەڵ درویژماوەس کە لە دویای دروسبوین حکومەت نوو عراق دویای رمیان رژیم وەرین واز لە وڵاتەگە ناوردیە”.
موتڵەبی ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز وتیش: "کێشەگە پابەندنەوینە وە دەستوور عراق،  هەشمارکردن هەرێم کوردستان جویر دەوڵەتیگ نیمچە سەروەخوەی لە عراق، ئەراوە هاتێ لە چوارچیوەی رێککەفتنە سیاسییەیل چارەسەر وەختانە بوود، بەڵام چارەسەر کۆتایی لە ری دەستوور عراق توەنێد باێدە دەس”.
سەرۆک هەرێم سەردانیگ ئەرا بەغدا کرد، ئیجا زنجیرەیگ گفتوگۆ وەرد وەرپرسەیل و نوێنەرایەتییە دیپلۆماسییەیل لە بەغدا و کوردستان ئەنجامدریا، کە دویاجار بوبە مدوو سەردان شاندیگ باڵای حکومەت هەرێم کوردستان ەە سەرۆکایەتی مەسرور سەرۆک حکومەت هەرێم کوردستان بارزانی، رووژ پەنجشەممە 14ی ئەیلول، ئەرا بەغدای پایتەخت، وە ئامانج ئەنجامدان گفتوگۆ وەرد حکومەت فیدراڵی لەباوەت مووچەی مانگانەی فەرمانبەرەیل و کرێکارەیل کەرت گشتی لە هەرێم و بەش کوردستان لە بودجە.
لەی باوەتە، سەرچەوەیگ سیاسی ئاگادار، رووژ یەکشەممە، راگەیان؛ ئەنجومەن وەزیرەیل فیدراڵی رەزامەندی لە دابینکردن دارایی حکومەت هەرێم کوردستان ئەرا بەشەوکردن مووچەی سێ مانگ گوزەشتەی فەرمانبەرەیل دا، هاووەختیش سەرۆک حکومەت هەرێم، مەسرور بارزانی، راگەیان کە رێککەفتنیگ کریایە وەگەرد سەرۆکوەزیرەیل حکومەت فیدراڵی، محمد شیاع سودانی  لەباوەت مەقەزکردن مووچەی هاوڵاتیەیل.
ئەو سەرچەوە ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز وت: "ئەنجومەن وەزیران، لە دانیشتن ئاسایی خوەی، ڕەزامەنی لە دابینکردن دارایی هەرێم کوردستان وە بڕ ٧٠٠ ملیار دینار ئەرا خەرجکردن مووچەی سێ مانگ گوزەشتەی فەرمانبەرەیل دایە".
