تاریخ و ناوه‌یل قه‌یریگ له‌ناوچه‌یل به‌غدا خه‌یمنه‌ڕوى.
* ناوچه‌ى باروودیه‌: ئى ناوه‌ چووگه‌وه‌ ئه‌را باڵه‌خانه‌ى باروودخانه‌ ك شوون ئه‌مباركردن باروود بویه‌.
* ناوچه‌ى فه‌زڵ: ناوناین ئى ناوچه‌یشه‌ وه‌ بوونه‌ى قه‌ور (فه‌زڵ كوڕ سه‌هل كوڕ به‌شه‌ر شافعى)یه‌وه‌ بویه‌ ك له‌ساڵ 548 كووچى مردگه‌.
* مه‌یدان: یه‌یش له‌سه‌ده‌ى 19شوونیگ وه‌رفراوان بویه‌و جویر مه‌یدان عه‌سكه‌رى و هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش ناونریاگه‌ مه‌یدان.
* كوالات: یه‌یش ناوچه‌یگ بویه‌و سه‌رباز مه‌مالیك هاتنه‌سه‌ ناوى له‌به‌غدا له‌سه‌ده‌م حوكمكردنیان(1750 – 1831)ك وشه‌گه‌ مه‌عناى له‌بانه‌ڕه‌ته‌وه‌ مه‌عناى مه‌ملووك(وه‌موڵك كریاگ)ده‌یگ .
* سه‌دریه‌: ئى ناوه‌ له‌سه‌ده‌ى  8ى كووچى په‌یا بوى وه‌بوونه‌ى (شێخ سه‌دره‌دین ئبراهیم حه‌مووئى شافعى) ك له‌ساڵ 722 كووچى مردگه‌و هه‌ر له‌وه‌را وه‌خاك سپاریاگه‌.
* باب ئه‌لئاغا: تاریخ ئى ناویشه‌ چووگه‌وه‌ ئه‌را ئاغاى ئنكشارى له‌سه‌رده‌م عوسمانى ك مه‌عناى (ده‌زگاى ڕه‌سمى – باره‌گاى ره‌سمى) ئاغا ده‌یگ.
* ده‌هانه‌: یه‌یش له‌وه‌خت عوسمانیه‌یل وه‌ى ناوه‌ ناسریا، چوینكه‌ وه‌ناو ڕوین فرووشه‌یله‌وه‌ ناو نریا.
* باب ئه‌لشێخ: تاریخ ناو باب ئه‌لشێخ چووگه‌وه‌ ئه‌را ناو شێخ عه‌بدولقادر گه‌یلانى ك هه‌ر له‌ورا مردگه‌و خاك كریاگه‌ له‌ساڵ (561) كووچى.
* گه‌یاره‌: ئى ناوچه‌یشه‌ له‌وه‌ر ئه‌وه‌ك (قیر)ى فره‌ بویه‌ ناو نریاگه‌ قه‌یاره‌ یا گه‌یاره‌.
* غه‌زالیه‌: وه‌ى شوونه‌ له‌وه‌ر ئه‌وه‌ك وتنه‌ غه‌زالیه‌، چوینكه‌ ئاسكه‌یل فره‌یگ له‌تى بویه‌و له‌هه‌مان والیه‌یل به‌غدا له‌سه‌رده‌م عوسمانیه‌یل له‌ى شوونه‌ ڕاوه‌ ئاسك كردنه‌و دى ناوى نریاگه‌ غه‌زالیه‌.
* زه‌عفه‌رانیه‌: یه‌یش ئاوایى كویه‌نیگ بویه‌ ك له‌سه‌رده‌م عه‌باسیه‌یل ناوى بریاگه‌و خاكه‌گه‌ى ئه‌را كاڵین زافه‌ران وه‌كار هاوریاگه‌.
* روسته‌میه‌: خاكیگ وه‌رفراوان بویه‌و له‌سه‌رده‌م مه‌مالیك (روسته‌م ئاغا) یه‌كیگ بویه‌ له‌ سه‌ركرده‌یل له‌ورا له‌سه‌ده‌ى 19ى زایینى و ناوه‌گه‌یش چووگه‌وه‌ ئه‌را ئه‌و سه‌ركرده‌.
* دۆره‌: ئى ناوچه‌یشه‌ وه‌ بوونه‌ى ئه‌وه‌ ناوى نریاگه‌ دۆره‌، چوینكه‌ ئاو دجله‌ له‌سێ لاوه‌ وه‌ده‌وریا پیچه‌و ئه‌كا، وه‌ل ئه‌وه‌یشا ناوه‌گه‌ ئه‌را یه‌كمجار له‌سه‌ره‌تاى سه‌ده‌ى 19ى زایینى وه‌كار هاوریا.
