شەفەق نیوز/ لە تۊژینەوە پزیشكیگ دەرچگە، گوڵ شەقایق توەنێد جۊر چارەسەریگ بوود ئەرا بیماری مەلاریا، ک یەکیگە لە بیماریە بڵاوەیلەی وڵاتەیل کڕ کەمەرەیی و نیمە ‏کەمەرەیی زەۊی.‏
وەگورەی ئامار فەرمییگ ڕێکخریای تەندروسیی جەهانی، لە ساڵ 2020 ، لەجەهان 241  ملیۆن کەس تۊیش مەلاریا هاتنە و لەو شمارە وەلایەن کەم 627 هەزار کەس گیان ‏لەدەسدانە، تا ئیسە ئامارەیل  ساڵ 2021 نیە ور دەس.‏
تۊیژینەوەی نوویگ وەهاوبەشی لە مابەێن زانکۆەیل ئەڵمانیا، هیندستان و ئەسیوپیا ‏ئەنجامدریا، دەرچگە، گوڵ شەقایق توەنێد بوودە چارەسەر ئەرا بیماری مەلاریا، ‏وەگەرد ئەوە ک زانایەیل نەرەسینەسە هۊردەکاری  ئەوە ک کام  لە پێکهاتە ناو گوڵەگە ‏چارەسەرەگە ئەڵگردیە و کاریگەریی لەبان بەکتریای بیماریەگە دروسکەێد.‏
تۊژەرەیل لە تۊیژینەوەیلیان چارەسەرەیل مەلاریا و گوڵ شەقایق وەکارهاوردنە ئەرا شمارەیگ مۊش دۊیای ئەوەی تۊیشکریان وە بەکتریای مەلاریا، وە جۊریگ، بەشیگ لە ‏مۊشەیلە چارەسەر کلۆرۆکین ئەرایان وەکارهاوریا، ک چارەسەر کاریگەریگە لەبان ‏مەلاریا، بەشیگتریان  گوڵ شەقایق ئەرایان وەکارهاوردن.‏
لە ئەنجامەیلە دەرچگە ئەو مۊشەیلە گوڵەگە ئەرایان وەکارهاتیە کێشیان کەمتر داوەزیە ‏و کەمتر پلەی گەرمیی لەشیان بەرزەوبۊیە، نیشانەیلتر بیماریەگە ‏زیاتر جێگیر مانە وەچەو ئەوانەیتر، ک وەرەو خەراوتربۊین چگنە.‏
