ئه‌وه‌یشا كورده‌یل فه‌یلى و (ئه‌و باقى كورده‌یل ك نیشته‌جى ده‌یشت هه‌رێم كوردستان)ن كیشه‌یلیگ  تایبه‌تمه‌ندى دیرن ك ته‌ماشاكردن و چاره‌سه‌ر توایگ  و جیاوازه‌ له‌و كیشه‌یله‌ ك تایبه‌ته‌ وه‌ كوردستان . له‌وانه‌یش:
* شوون نیشته‌جى : زوورم كورده‌یل فه‌یلى نیشته‌جى ده‌یشت هه‌رێم كوردستانن له‌ به‌غدا وه‌تایبه‌ت ناوڕاس و باشوور عراق ، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش تویه‌نیم بویشیم ده‌ره‌نجامه‌یلیگ  خراو له‌لى كه‌فته‌سه‌وه‌و بویه‌ جویر:
1- روى وه‌ڕوى بوینه‌وه‌ى راسه‌وخۆ جیاوازى و مه‌سه‌له‌ى نه‌ته‌وه‌ایه‌تى و فشار و ناڕه‌حه‌تى له‌گشت مه‌یدانه‌یل ژیان له‌بان ده‌س ده‌سڵاتداره‌یل ده‌وله‌ت عراقى وه‌ دریژایى وه‌خته‌یل فره‌یگ  و پیسترین ئه‌و رویداگه‌یلیشه‌ له‌ ساڵه‌یل هه‌فتاو هه‌یشتاى سه‌ده‌ى وه‌رین بوى.
2- تویش فشاره‌یل ناڕاسه‌وخۆ كوومه‌ڵایه‌تى و ئابوورى و رووشنهویرى و ده‌روینى فره‌یگ  هاتن  له‌مه‌یدان كار و زانست و خوه‌ندن ، ئه‌ویش له‌وه‌ر ئه‌وه‌ك فشار بارنه‌ بانیان له‌وه‌ر شاردنه‌وه‌ى ئنتماو شوناسنامه‌ى نه‌ته‌وه‌یى و زوانه‌ كوردیه‌گه‌یان.
3- ئه‌وانه‌ك نیشته‌جى مه‌ركه‌ز شاره‌گه‌ بوین زوورمیان كورده‌یل فه‌یلى بوین و جویر مه‌ترسى راسه‌خۆ ته‌ماشایان كریا له‌بان رژیم وه‌رین وه‌سه‌به‌ب ئه‌و شماره‌و هیز ئابوورى و بازرگانیه‌ ك داشتنه‌ى.
4- به‌شداریكردن كارا یا فه‌عال كورده‌یل فه‌یلى له‌ جموجویل ئازادیخوز كوردى و باقى هیزه‌یل ئۆپۆزسیۆن عراقى جویر مه‌ترسییگ  راسه‌وخۆ دانان له‌بان رژیم سه‌دام ، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش رژیم دكتاتۆر قین له‌ كورده‌یل فه‌یلى ئه‌ڵگرت و خراوترین مامڵه‌ وه‌لیانا هاورده‌ كار.
* سه‌ندنه‌وه‌ى هه‌ق هاووڵاتیبوین و زه‌فتكردن گشت به‌ڵگه‌یلیگ  ك ئسپات عراقیه‌تیان كرد : كورده‌یل فه‌یلى روى وه‌ڕوى كیشه‌یل رووژانه‌و مه‌ینه‌تى سایكۆلۆجى و ئابوورى و كوومه‌ڵایه‌تى و رووشنهویرى وه‌رده‌وام بوینه‌وه‌ وه‌سه‌به‌ب گومانكردن له‌ هاووڵاتیبوینیان له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌ت شۆڤێنى عراقه‌وه‌ ، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش شماره‌ى فره‌یگ  له‌لیان هه‌ق هاووڵاتیبوین و عراقیه‌ت له‌لیان سه‌نیاوه‌ وه‌مه‌هانه‌ى جووراو جوور و له‌وانه‌یش جویر ته‌به‌عیه‌ى ئیرانى . دى وه‌ى جووره‌ گشت ئه‌و عراقیه‌یل ره‌سه‌نه‌ له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌ت دكتاتۆریه‌ته‌وه‌ كریانه‌ ته‌به‌عیه‌ى ئیرانى و له‌هویچ دایره‌و ده‌زگایگ  وه‌هاووڵاتى عراقى هساو ئه‌ڕایان نه‌كریا .
* كووچ وه‌پیكردن و پاكسازى ره‌گه‌زى : ده‌وڵه‌ت عراق ك مه‌ردمانیگ  سیاسى حوكمى كردیان جویر غه‌ریب ته‌ماشاى كورده‌یل فه‌یلى كردیاگ له‌عراق و جویر بیگانه‌یش مامڵه‌ وه‌لیانا كردیاگ ، ئه‌وه‌یش وه‌سه‌به‌ب نه‌ته‌وه‌یى شۆڤێنى و سیاسى و ئابوورى . ئه‌وه‌ بوى زوورم ئه‌وانه‌ك وه‌رجه‌ ته‌سفیركردنیان به‌ڵگه‌نامه‌ى عوسمانى داشتن و له‌توومار یا سجل ئامار ئه‌و وه‌خته‌یله‌ ناو داشتن و ئه‌وه‌ بوى سیاسه‌ت كووچ وه‌پیكردن (ته‌سفیر) له‌دژیان هاوریا كار و بیجگه‌ ئه‌وه‌یش كوشتن وه‌جه‌م وه‌شیوه‌یل جووراوجوور ك له‌لیان بوى تاقیه‌و كریان له‌بان چه‌ك كوشنده‌و كیمیاوى وه‌رجه‌ ئه‌وه‌ك له‌هه‌ڵه‌بجه‌و ناوچه‌یل تر كوردستان باریه‌یگه‌ كار .
* ده‌سنیشانكردن مه‌رز ناوده‌وڵه‌تى : كورده‌یل فه‌یلى له‌هه‌ردوگ دیم مه‌رز وجوود داشتن و دویاى نیشانكردن مه‌رز و جه‌نگ  عوسمانى و سه‌فه‌وى و چه‌ودیریكردن وه‌رده‌وام ناوچه‌گه‌و ئاڵشتبوین مه‌رز ئه‌را شوونه‌یل عه‌سكه‌رى ، ئه‌وه‌ بوى خیزانه‌یلیان ناڕه‌حه‌ت كریاو كیشه‌یل فره‌یگ  ئه‌رایان دروس كریاو له‌وه‌خته‌یلیگ  په‌یوه‌ندى ناونى ده‌وله‌ته‌یل خاس نه‌وى و له‌وانه‌یش ناكووكى ناونى عراق و ئیران ك دویاخر جه‌نگ  1980 تا 1988 له‌لى كه‌فته‌وه‌و له‌وه‌یشه‌وه‌ كورده‌یل فه‌یلى زیاتر له‌لایه‌ن حكوومه‌ته‌وه‌ گومان له‌لیان كریاو جویر مه‌ترسى زانستیاگه‌ى له‌بان ده‌سڵات رژیم.
