شەفەق نیوز/ قسەیل دڵدارانە، و یادگاری لەبان دیواردیل، و کەڵەکەی زواڵە، یەسە ک کەفتە بەش یونس پەیغەمبەر لە مووسڵ، لە پەیمانەیل ئاوەدانی ک یە ٥ ساڵە دریەێد.
مەنزڵگای یونس پەیغەمبەر یەکیگ لە گرنگترین مەزارەیلە ئەرا مووسڵ و خەڵکەگەی، و ئی سومبل ئایینی و میژوویە، کەفتە وەر بڕیگ لە پەیمانەیل ئاوەدانکردنی، باوجی چشتیگ ئاڵشت نەۊ.    
میژوو بیناکردن مزگەفتەگە ئەرا سەدەی چوارەم کووچی چوودەو، و کەفێدە بان تەپەی تەوبەی ئاسەواری  و چەن جاریگ دووارە ئاوەدان و خاسەو کریا، و لە ٢ تەمووز ٢٠١٤ کەفتە وەر گەورەترین شکەستیگ هەنای ریخریاگ داعش داغانی کرد.
سەرەتا وەگەرد عەبدولەتیف همەییم سەرۆک وەرین وەقف سونی بۊ، ک سەنگ بنەڕەتی لەدۊای ئازادکردن مووسڵ دانا، و هەر وەوجۊرە وەقفەگە و مزگەفتەگە هیشتە جێ و دۊای ئەوە فرە لە سیاسیەیلە سەردانی کردن و پەیمان زوورکردن ئەرا ئاوەدانکردنی دان، و هەر جۊر خوەی مەن.     
تا ساڵ ٢٠٢١ منهەل خەباز وەزیر پیشەسازی و کانزا پەیمان وە بەشداریکردن وە ئاوەدانکردنی دا وەڕی یەکیگ لە کۆمپانیایل سەروە وەزارەتەگە،  وەرێککەفتن وەرد سەرۆک دیوان وەقف سونی وەرین سەعەد کەمبەش، باوجی ئی کارەیە تەنیا یەک رووژ بۊ.
ریگریەیل سیاسی
لە قسەیل تایبەت ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز،  منهەل خەباز وەزیر پیشەسازی ئاشکرا کرد ک لایەن و کەسایەتیەیلیگ هەس نیەیلن ئی مزگەفتە دووارە ئاوەدان بوود، وتیش خوەی نیەزانێد ئەرا ئی ریگریە هەس لەنوای ئەو هەڵمەتە، هەرچەن خوەییش کاندید نەۊیە و نیاز ئەوەیش نەیرێد.     
پەیامنێر ئاژانس شەفەق نيوز تەقەلای وەدەسهاوردن هۊردەکارەیلیگ زیاتر لەو کەسایەتیەیلە دا ک ریگری لە ئاوەدانکردن مزگەفتەگە لە هەڵمەتەگە دانە، باوجی خەباز رازی نەۊ باس هۊچیگ لەوە بکەێد، و تەنیا وت: ئەو کەسایەتیەیلە وەدڵیان نییە گرنگترین مەنزڵگای ئایینی ئاوەدان بکریەێد، و ناویان لەناو هەڵمەت ئاوەدانکردنەگە نەۊە.
گەنجینەیگ ئاسەواری
لەژیر ئی کەڵەکەی زواڵە، مەزنترین گەنجینەیل ئاسەواری نەینەوا هەس، ک خوەی کۆشک و ته‌لارێگ ئاشووریە وەتەواوی، دۊای ئازادکردن شارەگە ئاشکرا کریا،  و دەرکەفت ک تونێلەیل داعش لەژیری هەس، و دۊای تەقانن مەزارەگە لەناو ئی کۆشکە  چاڵ کردنە، و دۊای وەشکین لەلایەن دەزگای ئاسەواری وەگەرد شاندەیل وەشکین بیانی، ٥ کەڵگای باڵدار پەیا کریا، و تا ئمڕوو وەشکین وەردەوامە.
پسپۆڕ ئاسەواری فەیسەڵ جەبر ئەرا ئاژانس شەفەق نیوز ئۊشێد: هەرکە باس ئاوەدانکردن مزگەفتەگە کەێد هۊچیگ وەپی نیەکریەێد، و لە سای ئی کارەیل وەشکینە و تووڕ تونێلە گەپەیلە لەژیر تەپەگە قەت ئی کارە جیوەجی نیەکریەێد، و ئەگەر کار وەشکینەگە تەواو نەوود، هۊچ بینا نیەکریەێد، چۊنکە شایەت ئەو تونێلەیلە بڕمیەن.
یادگاری و پەیمانەیل دیداری
ئەحمەد عەبود خەڵک ناوچەیل خوەرئاوای پارێزگای نەینەواس، ئۊشێد: هەس وەخەفەت کەێد ک تا سەردان ئەو مزگەفتە کەێد، هەناسەی سەردیگ ئەرا نووڕین ئەو نۊسانەیلە کیشێد ک ناخاڵەیلە لەبان دیوارەیلی نۊسنەی، و بەشیگ لەو دیدارەیل دڵداریە لە دەورگرد تەپەگە.    
وتیش: ئی کردەوەیلە شایستەی مزگەفتەگە و ئەرزش ئایینی و میژویی نییە، وەگەرد ئی زواڵە، کار شەرمیگە لەبان حکومەت خۆجێی و لەبان شارەگە و ئی شۊن گرنگە.
کاریگ گیچەڵی
وەرانوەر ئەوە، شێخ محمد شەماع، ک یە ٢٥ ساڵە وەرپرس ئەو مزگەفتە بۊە، و وەرجەیە وەڕیەوبەر ئەوقاف نەینەوا بۊە، وت: گشتی وە گرنگی مزگەفتەگە لەلایەن ئایینی و میژووی و کۆمەڵایەتی و گەشتوگوزاری زانێد، و ئی مزگەفتە یەکێگە لە لاپەڕەیل میژوو مووسڵ، و هەرکە نووڕێدە  تەپە ئاسەواریەگە یادی ئەرا میژوو مزگەفتەگە چوود.
ئەوەگ لە تەقیان مزگەفتەگە بۊ، تاوانیگ بۊ و هەرچەگ بۊ بۊ، باوجی ک پەنج ساڵ لەبان رزگارکردن مووسڵ رەد بوود، و مزگەفتەگە هەر وەی شیوەی بەدە بمینێد، ئەوە نشانەی ئاست سیاسیە گەنەگە دەێد، ک حکومەت وەپیا رەد بوود، وەگورەی قسەیل شەماع ئەرا شەفەق نیوز.
وتیش: ئی پشتگوشخستنە رسواییە لە تیوڵ ئەنجامداینە درووکانیەیل ک هەردوگ حکومەت ناوەندی و خۆجێی شانازی وەپی کەن، و ئاوەدانکردن ئی مزگەفتە گرنگ بۊ چۊنکە ئاوەدانکردن دەرۊنی و هەستیە، و خەڵک مووسڵ هەس کەن ک گلەوخواردن مزگەفتەگە خوەی گلەوخواردن خوەیانە.
