شەفەق نیوز/ سایت "مونیتۆر" ئەمریکی، باوەت ئامادەکاری عراق خستەبان، وەخاتر میوانیکردن کۆنفرانس گفتوگۆی ئاینەیل لە مانگ تەشرین یەکەم ئایندە، ئەوەیش وە هاوکاری وەرد فاتیکان، وە ئومید ئەوە ک هەمەڕەنگی ئاینی و وەیەکەوژیان لە وڵاتەگە بوودە سەرچەوەی هازیگ ئەرای.
ئەو راپۆرت ئەمریکیە ک ئاژانس شەفەق نیوز ئەڵگەردانی کرد باس راگەیانن وەزارەت دەرەوەی عراق کرد لە ٥ ئاب، لەباوەت تەواوبوین ئامادەکاری ئەرا سێیەم کۆنفرانس گفتوگۆی ئاینەیل، ک بڕیارە لە تەشرین یەکەم ئەنجام بیریەێد، ئەوەیش وە هەماهەنگی ناوبەین ئەوقاف شیعە و سوننە و مەسیح و مەندائی و ئێزیدی، دویای ئەوە ک وەزارەتەگە لە ٢٦ کانوون دویەم راگەیانن ک ئەوەسا کۆنفرانس گفتوگۆی ئاینەیل وە بەشداریکردن ئەنجومەن پاپایی لە دەوڵەت فاتیکان ئەنجام دریەێد.
عراق و گفتوگۆی ئاینەیل
دویای ئەوە ک ڕاپۆرتەگە باس ئەوە کرد ک پاپا فڕانسیس لە سەردانەگەی پارەکەی ئەرا عراق بانگواز ئەرا وەدەسهاوردن ئاشتی لە ناوچەگە کرد و بتەوکردن گفتوگۆ ناوبەین ئاینەیل، راپۆرتەگە دووپات کرد ک گرنگیدان عراق وە گفتوگۆی ئاینی کار نوویگ نییە.
وتیش: پارێزگای زیقار لە ١٠ی تەمووز گوزەشتە، دەسکردە بیناکردن ناوەندیگ ئەرا گفتوگۆ ناوبەین ئاینەیل، شوینەیل پەرستگاری موسەڵمان ومەسیح ویەهود و سابئی هاناوی، وەگەرد هۆڵەیگ ئەرا گفتوگۆ ناوبەین ئاینەیل لە شار ئوور میژووی.
گفتوگۆی ئاینەیل دویای جەنگ داعش بویە خاوەن گرنگییگ گەورەتر.
وەزارەت دەرەوەی عراق
راپۆرتەگە لە زوان سەفیە سهێل خانمە جینشین وەزارەت دەرەوەی عراق وت: وەزارەت دەرەوە وە چەودیریکردن موستەفا کازمی سەرۆک وەزیرەیل، و رینمایل فوئاد حسێن وەزیر دەرەوە، ئەوەسا میوانی گردەوبوینیگ ناودەوڵەتی ئەرا گفتوگۆ ناوبەین ئاینەیل لە بەغداد کەێد، وە هەماهەنگی وەگەرد فاتیکان و شمارەیگ لە دەوڵەت و دامەزراوەیل ناودەوڵەتی، ئەوەیش وەخاتر بتەوکردن ئاشتی و هاوکاری ناودەوڵەتی و وەیەکەوژیان.
سهێل خان دیاری کرد ک گردەوبوینەیلیگ لەناوبەین نویسینگەی وەقفەیل عراق و ئەنجومەن پاپایی لە دەوڵەت فاتیکان لە یەکەم خولی لە ساڵ ٣٠١٣ ودویەمی لە ساڵ ٢٠١٨ باس ئەو سەختیەیلە کرد ک کەفنە روی ئاینەیل، و مەوقەی سێیەم گردەوبوین خریا تەشرین یەکەم ٢٠٢٢.
وەگورەی قسەی سهێل خان، کۆنفرانسەگە ئەوەسا وەژیر دروشم "هوکارەکردن گونجیاگ ئەرا نەوەیل نوو: ری ئاشتی و ئەوزەڵکردن گشتگیرە" و دیاری کرد ک بەندەیک لەناو خشتەی کارەیل کۆنفرانسەگە، ئەرا ئامادەکردن مامووستایل وەخاتر جیوەجیکردن ئەرک پەروەردەیی دانریایە لە دروسکردن ئاشتی، وەگەرد دووارە نووڕین بەرنامەیل خوەنەوارەی ئەرا بتەوکردن کەلتوور وەیەکەوژیان.
راپۆرتەکە لە زوان سهێل خان وتیش: دەوڵەت عراق رکدارە لەبان وەجیهاوردن پەیمانەیلی لە رێزگردن ماف مرۆڤ ودیموکراسی، وەو جویرەگ دەستوور عراق دیاریی کرد، لەوانەیش ماف کەلتووری وئاینی کەمینەیل، و ئەو ئازادیەیلتر، وتیش: عراق پابەندە وە تەمە وئەنجامەیل سەردان پاپای مەزن ئەرا عراق.
ئەنجومەن پاپایی
لەناو رێکخەرەیل کۆنفرانس بەغداد، ئەنجومەن پاپاییە ئەرا گفتوگۆی ئاینەیل، ودەزگایل وەقفەیل عراق خوەگەرد سەرکردەیل رووحانی لە گشت ئاینەیل.
راپۆرتەگە لە زوان نوینەر ئاینی و کەلتوری دیوان وەقف شیعە، ئیحسان جەعفەر ئەحمەد وت: وەقف شیعە بەشداری لە دوو کۆنفرانس وەرین کرد، و ئەوەسا لە کۆنگرە نووگەیش بوود ک سێیەمە.
ئەحمەد باس مەزەنەی خوەی کرد ک ئەنجامەیل ئی گردەوبوینە وەخاسی دورچوود لە ئاست نیشتمانی و هەرێمی وجەهانی، لەسای ئەو سەختیەیل گەورە لە روی کۆمەڵگایلمان، تایبەت ئەرا ئەوانەگ لە چین ئاینی کار کەن.
وتیش: رکیگ لەلاین دامەزراوەیل ئاینی عراق هەس ئەرا چگن وەبان ری مەرجع باڵا سەید عەلی سیستانی، و پشتبەسان وە رینمایلی لە رەفتاکردن وەرد مەردم وکۆمەڵگا.
وتیش: وەقفەیل شیعە و سوننە کار ئەرا بیناکردن بڕیگ لە خاڵەیل هاوبەشی کەن ک گردیان کەن، و گلەوداین یەکگردن نیشتمانی ک ئایدۆلۆژیای تونەڕەو لە عراقیگ فرە ئاین و نەتەوە ویرانی کرد، و هەمیش کار ئەرا ئاڵشتکردن ئی هەمەڕەنگیە ئەرا سەرچەوەی هازیگ ئەرا عراق کەیمن.        
وەدیاوکەفتن خوسەی ئاینی
راپۆرتەگە لە زوان عەباس عەبوود سەرکردە لە هاوپەیمان دەوڵەت یاسا وت: ململانەی ئاینی لە عراق نییە، باوجی ململانەی رەگەزنامە ومەزهەوە، وتیش: عراق هەرلە سەردەمەیل کۆن خاوەن دەوڵەتیگ بویە باوەڕەیلیگ ئاینی هەمەڕەنگ داشتیە، ک نیشتمانیگ بویە کۆنەترین کلیسە وشوینەیل پەرستگایی جویراجویر لەناوی بویە.
عەبوود وتیش: کەمینەیل عراق وەچەو دەوڵەتەیلیگتر هانە خاسی، بیجگە ماوەی داگیرکردن زەویەیل عراق لەلایەن داعش، وتیش: ناوچەگە وەشیوەی فرەیگ گفتوگۆ ئاینەیل خوازێد، و عراق توانای ئەوە دیرێد ک رۆلیگ گرنگ لەی باوەتە بڕانێد، چوینکە وڵاتیگ هەمەڕەنگ و وەخشندەس، و گەلەگەی پەیوەندی وەرد تورک وفارس و ئەو نەتەوەیل دیرێد، چوینکە شوین جوگرافی عراق هیلێد بوودە خاوەن ئەرکیگ دێرین لە بتەوکردن گفتوگۆ.
راپۆرتە ئەمریکیەگە لە کۆتایی باس ئەوە کرد ک خوسەهاتن ئاینی وەپلەی گەورەیگ لە عراق و ناوچەگە لە ساڵەیل دویایین کەفتە دویا، باوجی خوازینیگ ئەرا ئاڵشتکردن هویرکردن کۆمەڵایەتی هەس ئەرا مقەیەتیکردن هەمەڕەنگی لە عراق و رەفتاکردن وەرد ئەوە لەلای سیاسی وکۆمەڵایەتی وە داناین یاسایل نوویگ دووپات لەبان یەکسانی لە هاوڵاتیەیی بکەێد ورێزگردن گشت ئاینەیل مسۆگەر بکەێد، وەگەرد تاوانبارکردن گشت شیوەیل وتەی جیاکردن ک پڕۆپاگەندە ئەرا خوسەهاتن کەێد.
