Кичӱ Ийин, Оҥдой аймак, Ойрот автоном область[d], Западно-Сибирский край[d], Российский Советский Федеративный Социалистический Республика[d], СССР[d]
Божогон ӧйи
ӱлӱрген айдыҥ 9 кӱни 2008(0010-09-2008) (71 јаш)
Божогон јери
Улалу, Россия
Ороон
СССР[d]
Россия
Иш-тоштыҥ бӱдӱми
ӱлгерчи, прозаик, детский писатель, журналист
Кайралдары ла премиялары
Александр Янганович Ередеев (тулаан айдыҥ 12 кӱни 1937, Кичӱ Ийин — кӱчӱрген айдыҥ 9 кӱни 2008, Улалу) — поэт, прозаик, журналист, СССР-диҥ бичиичилер Биригӱзиниҥ турчызы (1969), РФ-тиҥ культуразыныҥ нерелӱ ишчизи (1996), Алтай Республиканыҥ калыгыныҥ бичиичизи (2007). Сӧӧги — тодош.
Толынты
1 Биографиязы
2 Јайаандык ижи
3 Тизим
4 Кайралдары
5 Кереес
6 Ајарулар
7 Литература
8 Тайантылар
Биографиязы[тӱзедер | кодты тӱзедер]
Александр Янганович Ередеев[1] 1937 јылда тулаан айдыҥ 12-чи кӱнинде Оҥдой аймакта Кичӱ Ийин јуртта чыккан. Бежинчи класстаҥ ала Оҥдойдыҥ школында ӱренген, оноҥ областной национальный школдо. 1956—1958 jj. Улалуныҥ зооветтехникумында ӱренген. Ӱредӱниҥ кийнинеҥ Ийинниҥ совхозында зоотехник болуп иштеген, оноҥ Кичӱ Ийинниҥ школында — ӱредӱчи ле библиотекарь. 1963 јылда Улалуга кӧчкӧн, анда Алтайдагы бичик чыгартузыныҥ (Алтайское книжное издательство) корректоры ла «Алтайдыҥ Чолмоны» деп газетиҥ корренспонденти. 1962 јылда А. М. Горькийдиҥ адыла адалган Литературный институтыҥ заочный бӧлӱгине кирген, 1967 јылда једимдӱ божоткон. 1969 јылда СССР-диҥ бичиичилериниҥ Биригӱзине алынган. Ол ло јылда ГТРК «Горный Алтай»-дыҥ радиокорреспонденти болуп, 30 јылдаҥ ажыра иштеп салган.
Александр Янганович Ередеев 2008 јылда кӱчӱрген айдыҥ 9-чы кӱнинде 71 јаштуда Улалуда jaдa калган.
Јайаандык ижи[тӱзедер | кодты тӱзедер]
Александр Ередеев ӱлгерди Улалуныҥ зооветтехникумыныҥ студенти болголокто бичип баштаган. Чӱмдемел ижиниҥ јылдарында jupмe кире ӱлгерлик, поэмалык ла куучындарлу јуунтылары кепке базылган. Баштапкы поэтикалык ӱлгерлӱ јуунтызы «Эзлик» (1961). Ол прозаныҥ да, поэзияныҥ да бичиктериниҥ авторы: «Ады јок чечектер» (1963), «Быркырууш чечектиҥ ак парашютту уулы» (1974), «Јеримнин талазы» (1987), «НЛО ло Айлан куучындар ла ӱлгерлер» (1998), «Быркырууш чечектиҥ ак парашютту уулы» (2007). Оныҥ кӧп чӱмдемелдери, темдектезе, «Быркырууш чечектиҥ ак парашютту уулы (орустап Маленький парашютист)» (1978) Н. Черкасовтыҥ кӧчӱргениле, «Зарница» (1979), «Любопытный ветерок» (1981) И. Фоняковтыҥ кӧчӱргениле орус тилле, Москва ла Барнаулда кепке базылгандар. Орус тилле И. Фоняковтыҥ «Звуки солнечной земли» (1988), деп кӧчӱрме јуунтызы чыккан.
2009 јылда Алтын-Туу издательство «Сургулјын» деп, јаан јуунты чыгарган.
Александр Ередеев балдардыҥ бичиичизи болуп јат. Оныҥ кӧп чӱмдемелдери ӱредӱниҥ бичиктерине кирген, кезик ӱлгерлери кожоҥдор болуп барган. Автор аҥ-куштыҥ ла уй-малаштыҥ кылыгын, алтай албатыныҥ јадын-јӱрӱмин, јаҥын (нравы и обычаи) кайкамчылу ла јарт бичип јат. Оныҥ чӱмдемелдери албатылык (национальный) кӧрӱмиле, јӱрӱмниҥ учурыла (философией) башкаланат.
Тизим[тӱзедер | кодты тӱзедер]
Эзлик: ӱлгерлер. — Горно-Алтайск: Туулу Алтайдыҥ бичиктер чыгарар изд-возы, 1961. — 39 с.
Ады јок чечектер (орустап Цветы без названия): куучындар. — Горно-Алтайск: Туулу Алтайдыҥ бичиктер чыгарар изд-возы, 1963. — 31 с.
Быркырууш чечектин ак парашюту уулы (орустап Маленький парашютист, сын одуванчика). — Горно-Алтайск: Туулу Алтайдыҥ бичиктер чыгарар изд-возы, 1974. — 30 с.
Јеримнин талазы (орустап Просторы моей земли: стихи и поэма/ А. Я. Ередеев). — Горно-Алтайск: Туулу Алтайдыҥ бичиктер чыгарар изд-возы, 1987. — 224 с.
НЛО ло Айлан куучындар ла ӱлгерлер. — Горно-Алтайск: Уч Сумер, 1998. — 143 с.
Быркырууш чечектин ак парашютту уулы. — Горно-Алтайск: Солоны, 2007. — 30 с. — ISBN 978-5-903447-03-9
Звуки солнечной земли: Стихотворения и поэмы / Перевод с алт. И. Фонякова. — М.: Сов. Россия, 1988 — 79 с.
Сургулјын: лирика, куучындар, чӧрчӧктӧр. ― Горно-Алтайск: Алтын-Туу, 2009. ― 459 с.
Кайралдары[тӱзедер | кодты тӱзедер]
Россия Федерацияныҥ культуразыныҥ нерелӱ ишчизи (1996)
Алтай Республиканыҥ калыгыныҥ бичиичизи (2007)
Кереес[тӱзедер | кодты тӱзедер]
Ајарулар[тӱзедер | кодты тӱзедер]
↑ Писатели Горного Алтая: библиографичесский словарь / сост. С. В. Моможокова, Э. П. Чинина, М. М. Алушкина, А. В. Бобокова; БУ РА «Национальная библиотека Республики Алтай имени М. В. Чевалкова». — Горно-Алтайск: БУ РА «Национальная библиотека Республики Алтай имени М. В. Чевалкова», 2019. — С. 26—27.
Литература[тӱзедер | кодты тӱзедер]
Писатели Горного Алтая: библиографичесский словарь / сост. С. В. Моможокова, Э. П. Чинина, М. М. Алушкина, А. В. Бобокова; БУ РА «Национальная библиотека Республики Алтай имени М. В. Чевалкова». — Горно-Алтайск: БУ РА «Национальная библиотека Республики Алтай имени М. В. Чевалкова», 2019. — С. 26—27.
Тайантылар[тӱзедер | кодты тӱзедер]
Ередеев Александр Янганович — Биография
Государственная архивная служба Республики Алтай; Национальная библиотека Республики Алтай: Календарь юбилейных и памятных дат Республики Алтай. 2002 год. — Горно-Алтайск, 2002
Бичиичи, ӱлгерчи Александр Янганович Ередеевтиҥ 80 јажына учурлай
Эрјинелӱ эмил (Кычырар бичик) — с.70-99
Алган јери - "https://alt.wikipedia.org/w/index.php?title=Ередеев,_Александр_Янганович&oldid=44347"
Категория:
Тулан айдыҥ 12 кӱнинде чыккандар
1937 јылда чыккандар
Ӱлӱрген айдыҥ 9 кӱнинде божогондор
2008 јылда божогондор
Алфавит аайынча кижилер
Википедия:Јуругы јок бӱктер (тип: человек)
Республика Алтайдыҥ ады јарлу улузы
Алтай бичиичилер
А.М. Горькийдиҥ адыла адалган Литературный институттыҥ выпускниктери
Тодоштор
Јажырган категория:
ISBN куулгазын ссылкаларын тузаланган бӱктер
Навигация
Персональный јепселдер
Кирбегенер
Шӱӱжӱ
Кошконы
Аккаунт эдип алар
Кирер
Аттардыҥ телкеми
Бӱк
Шӱӱжӱ
алтай тил
Кӧргӧндӧр
Кычырар
Тӱзедери
Кодты тӱзедер
Тӱӱкини кӧргӱзер
Кӧптӧдӧ
Бедреш
Навигация
Тӧс бӱк
Бастыра бӱктер
Талдама бичимелдер
Келишкен бӱк
Акча берип болужары
туружары
Ӧмӧликтиҥ порталы
Курултай
Калганчы солынтылар
Јаҥы бӱктер
Болуш
Јепселдер
Бери улааган тайантылар
Тудуш солынтылар
Файлды серверге салар
Аҥылу бӱктер
Јаантайын болотон тайанты
Бӱк керегинде информация
Бу бӱкти цитировать эдер
Кыскарткан URL-адрести алар
Скачать QR-код
Викиданные элементти
Кепке базар/экспорт
Бичикти эдер
PDF этире чыгарып алар
Кепке базатан версия
Ӧскӧ тилдерде
Русский
Тайантыларды тӱзедери
Бӱктиҥ калганчы солынган ӧйи 21 сыгын ай 2023, 20:26.
Бу текст Creative Commons Attribution-ShareAlike лицензиялу; кезик тушта башка айалгалар кожулат. Јартын кӧрӧргӧ Эдинетен айалгаларды кӧрӧр.