ОшIэ-дэмышIагъэ зыхэлъ тхьамыкIагъохэр къэмыгъэхъугъэнхэмкIэ ыкIи ахэм якIэуххэр дэгъэзыжьыгъэнхэмкIэ, машIом зыкъымыштэным епхыгъэ Iофтхьабзэхэр зэшIохыгъэнхэмкIэ Адыгэ Республикэм и Комиссие зэхэсыгъоу иIагъэм машIом зыкъыштэным ищынагъо анахь лъэшэу зыщыIэгъэ лъэхъанэу къызэтынэкIыгъэм цIыфхэм ящынэгъончъагъэ зэрищыкIагъэм тетэу лъыплъэгъэнымкIэ чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыным икъулыкъухэм Iофэу ашIагъэм икIэуххэм щатегущыIагъэх.Зэхэсыгъор зэрищагъ Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат. Комиссием иIофшIэн хэлэжьагъэх АР-м иминистрэхэм я Кабинет и Тхьаматэу КIэрэщэ Анзаур, прокуратурэм, хэбзэухъумакIохэм ыкIи нэмыкI къулыкъухэм, муниципалитетхэм япащэхэр.
ОшIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ Министерствэм и ГъэIорышIапIэу Адыгэ Республикэм щыIэм ипащэу Станислав Илющенкэм къызэриIуагъэмкIэ, мы илъэсыр къызихьагъэм къыщыублагъэу машIохэм ягъэкIосэн ыкIи цIыфхэм якъэухъумэн фэгъэзэгъэ подразделениехэм гъогогъу 1680-рэ фэдиз макъэ къарагъэIоу къыхэкIыгъ. ЧIыопс нэшанэ яIагъ машIом зыкъыштэныр къызыхэкIыгъэхэм япроцент 79-м ехъумэ. Анахьэу машIом зыкъыштэным лъапсэ фэхъугъэхэр игъом амыукъэбзыгъэ чIыпIэхэу уц гъугъэхэр ыкIи хэкIыр бэу зэрылъыгъэхэр, ащ нэмыкIэу машIом зыкъыщиштэн ылъэкIыщт чIыпIэхэм икъоу сакъыныгъэ къащызхамыгъафэу къызэрэхэкIыгъэр ары. Къалэу Мыекъуапэ мы илъэсым шышъхьэIум фермэмрэ гараж кооперативымрэ къащыкIэнэгъагъ, зэрарышхуи ахьыгъэу агъэунэфыгъ. Псэолъапхъэхэр зычIэлъхэмрэ гъэстыныпхъэ игъэхъуапIэмрэ машIор анэмысыным пае Iофтхьэбзэ гъэнэфагъэхэр зэрахьагъэх.
МашIом зыкъымыштэным лъыплъэрэ къулыкъухэм гъогогъуи 195-рэ цIыфхэм ашIэн фаехэр, зэрэзекIохэмэ нахьышIур зэрытхэгъэ тхьапэхэр аIэкIагъэхьагъэх, къэбарлъыгъэIэс амалхэм гъогогъуи 118-рэ тхыгъэхэр къарагъэхьагъэх. Мыщ дэжьым къэIогъэн фае машIом зыкъыштагъэу гъогогъу 266-рэ къызэрэхэкIыгъэр ыкIи ар зэрагъэкIосагъэр. Нэбгырэ 89-рэ къагъэнэжьын алъэкIыгъ, сомэ миллион 321-м ехъу мылъкоу чIанагъ.
Уц гъугъэхэр гъэстыгъэнхэм ылъэныкъокIэ шапхъэхэр мыукъогъэнхэм мэхьанэшхо зэриIэр мыщ къыщыхагъэщыгъ. ЧIыпIэхэм ягъэкъэбзэнкIэ уц гъугъэхэр гъэстыгъэнхэр хэкIыпIэ закъоу зэрэщымытыр къаIуагъ.
Адыгеим имэзхэм я ГъэIорышIапIэ ипащэу Былымыхьэ Рэщыдэ къызэриIуагъэмкIэ, мы илъэсым гектар 1,3-мэ машIом гъогогъуищэ закъыщиштагъ. МэшIогъэкIосэ къулыкъухэу мэзхэм афэгъэзагъэхэм а мэфэ дэдэм машIор агъэкIосэн алъэкIыгъ.
Губгъо IофшIэнхэр зыщаухыхэрэ лъэхъаныр ары машIом зыкъемыгъэштэгъэным епхыгъэ Iофыгъохэм анаIэ нахь атырагъэтын фаеу зыхъурэр. «ЛэжьэкIупIэхэм яукъэбзынкIэ, уц гъугъэхэр агъэкIодынхэмкIэ шапхъэхэр зыукъохэрэм пшъэдэкIыжь ягъэхьыгъэн фае. Огъулэ зыщыхъурэ лъэхъаным цIыфхэмкIи ахэм ямылъкукIи щынэгъончъэным епхыгъэ Iофтхьабзэхэр икъоу гъэцэкIэгъэнхэ фае. МыщкIэ пшъэдэкIыжь зыхьырэ цIыфхэм чIыгур зиунаехэм, бэджэндэу зыштэхэрэм, хабзэр укъуагъэ мыхъуным епхыгъэ къулыкъухэр ягъусэхэу зэрэзекIон фаехэмкIэ Iоф адашIэныр ищыкIагъ, Iофтхьабзэу зэрахьан фаехэмкIэ гущыIэгъу афэхъунхэр зэкIэми япшъэрылъ», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.
ЦIыфхэм ящынэгъончъагъэкIэ чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыным икъулыкъухэм Iофэу агъэцакIэрэм уасэ зэрэфашIыщт шIыкIэм къыдилъытэрэ лъэныкъохэм зэхэсыгъом хэлажьэхэрэр атегущыIагъэх. ОшIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ Министерствэм Адыгэ РеспубликэмкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэ машIом зыкъымыштэным ыкIи нэмыкI тхьамыкIагъохэр къэмыгъэхъугъэнхэм япхыгъэ шэпхъэ 25-мэ ягугъу къышIыгъ. Ахэр зэпхыгъэхэр машIом игъэкIосэн изакъоп, цIыфхэм якъэгъэнэжьынкIэ, псыхэр щынэгъончъэу щытынхэмкIэ, ошIэ-дэмышIагъэ зыхэлъ гумэкIыгъо горэ къэхъумэ цIыфхэм макъэ зэрарагъэIущт амалэу щыIэхэм зягъэушъомбгъугъэнымкIэ нахь тэрэзэу зэрэзекIощтхэр гъэунэфыгъэнхэр ары. А шапхъэу агъэнэфагъэхэм ялъытыгъэу зэнэкъокъоу зэхащэхэзэ ашIыщтхэм чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыным икъулыкъу анахь дэгъур къащыхахызэ ашIыщт.
КъумпIыл Мурат икIэухым анахьэу анаIэ зытыраригъэдзагъэхэм ащыщ чIыопс ыкIи техногеннэ нэшанэ зиIэ гумэкIыгъохэм ялъэхъан цIыфхэр къэухъумэгъэнхэм ылъэныкъокIэ чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыным икъулыкъухэм яIофшIэн шIуагъэу къытырэм зыкъегъэIэтыгъэным фытегъэпсыхьэгъэ пэрыт шIыкIэ-амалхэр зехьэгъэнхэр ары.