Chúng tôi ở xóm A, thôn B, Hà Nội. Có đất ao là của xóm A. Gia đình ông bà T ở cạnh ao đó và đã đổ đất lấn ao sử dụng, cho đến năm 2014 đã được trên 20 năm. Dân làng chúng tôi đều biết nhưng mãi cho đến tháng 7 năm 2014 vì 1 số lý do mới đưa chuyện này ra pháp luật, yêu cầu ông bà T phải trả lại đủ diện tích của ao xóm. Vậy theo luật sư thì việc ong bà T sử dụng số diện tích đất ao đó trên 20 năm thì có được cấp quyền sử dụng cho ông bà T k? Hay ông bà T phải trả lại diện tích đất đó cho xóm A. Và thưa luật sư, cho đến thời điểm hiện tại thì trong giấy từ và bản đồ đất của xã và huyện thì số diện tích ao đó vẫn đang thuộc quyền sở hữu của xóm A.
1. Về việc ông bà T có được cấp giấy chứng nhận cho phần diện tích đất lấn chiếm hay không? Pháp luật đất đai hiện hành quy định: điều kiện để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không có các giấy tờ về quyền sử dụng đất bao gồm: - Đã được sử dụng ổn định từ trước ngày 01 tháng 7 năm 2004; - Không vi phạm pháp luật về đất đai; - Nay được Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận là đất không có tranh chấp; - Phù hợp với quy hoạch sử dụng đất (Tham khảo Điều 101, Luật Đất đai 2013). Theo khoản 5, Điều 19, Nghị định 43/2014/NĐ - CP, không cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong trường hợp người đang sử dụng đất không đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Như vậy, trường hợp ông A lấn chiếm và sử dụng đất công trong thời gian hơn 20 năm nhưng hiện nay trên hồ sơ địa chính thể hiện đất vẫn thuộc chủ quyền của xóm A và đang có tranh chấp thì đương nhiên ông bà T không đủ điều kiện để được cấp giấy chứng nhận với phần đất lấn chiếm này. 2. Về việc khôi phục lại chủ quyền đất trên thực tế cho xóm A Do thông tin bạn cung cấp chưa đủ cơ sở làm rõ việc “đưa ra pháp luật” đối với hành vi lấn chiếm của ông bà T ở đây là như thế nào, tuy nhiên, theo quy định của pháp luật hiện hành, thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai hiện nay là bắt buộc. Các bên có thể làm đơn yêu cầu UBND cấp xã đứng ra giải quyết. Căn cứ vào giấy tờ nguồn gốc đất, UBND sẽ xem xét. Trường hợp các bên không đồng ý nhất trí với kết quả giải quyết của ủy ban nhân dân cấp xã thì có thể khởi kiện ra tòa án nhân dân để giải quyết theo quy định của pháp luật.