Hỏi: Chị gái tôi kết hôn với anh Vinh năm 1993. Trước khi kết hôn bố mẹ anh có cho anh Vinh 100 triệu đồng để làm nhà trên đất giáp với gia đình anh. Trong thời gian chung sống, chị và anh rể tôi có sắm được 1 số tài sản có giá trị như: Tivi, tủ lạnh, máy giặt… Đến năm 2005 anh rể tôi mắc bệnh hiểm nghèo qua đời. Trong thời gian điều trị bệnh, chị gái tôi phải đi vay mượn hết 50 triệu đồng để lo thuốc thang cho anh. Nay mẹ anh rể yêu cầu trả lại nhà, đất và chia tài sản thừa kế của anh rể để lại. Anh chị tôi chưa có con chung. Vậy chị tôi có quyền gì với nhà, đất đó không? Tài sản anh rể để lại chị tôi có quyền được hưởng thừa kế không?

Nguyễn Thị Thanh Xuân

(Phúc Đồng, Long Biên, Hà Nội)
Theo khoản 1 điều 32 - Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000 quy định “Tài sản riêng của vợ, chồng gồm tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn, tài sản được thừa kế riêng, được tặng, cho riêng trong thời kỳ hôn nhân”. Trong trường hợp này thì khoản tiền 100 triệu đồng mà bố mẹ anh rể chị cho để làm nhà trên đất của gia đình có sẵn là tài sản có trước khi kết hôn với chị gái chị, do đó, nhà và đất được xác định là tài sản riêng của anh rể chị. Theo quy định tại khoản 1 điều 27 - Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000 thì: “Tài sản chung của vợ, chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất kinh doanh và những thu nhập hợp pháp khác của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng, cho chung và những tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung. Tài sản chung của vợ chồng thuộc sở hữu chung hợp nhất” và khoản 1 điều 31 quy định: “Vợ chồng có quyền thừa kế tài sản của nhau theo quy định của pháp luật về thừa kế”. Như vậy, số tài sản là đồ dùng sinh hoạt mà vợ chồng chị gái chị có được trong thời gian chung sống là tài sản chung của chị gái và anh rể chị, chị gái chị được hưởng một nửa giá trị tài sản chung đó, còn một nửa là di sản của anh rể để lại được chia theo pháp luật. Đồng thời theo quy định tại điểm a, khoản 1 điều 676 của Bộ luật Dân sự năm 2005 thì: “Hàng thừa kế thứ nhất gồm: Vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết”. Do đó, khối tài sản là di sản của anh rể chị để lại trước khi chết được xác định là nhà, đất là tài sản riêng cộng với một nửa giá trị tài sản chung với chị gái chị, sau khi đã trừ đi khoản tiền chị gái chị đã vay nợ 50 triệu đồng để chữa bệnh cho anh rể chị thì di sản của anh rể chị được chia đều cho chị gái chị và bố, mẹ anh rể.