Tôi đã tiến hành thủ tục ly hôn với vợ cũ nhưng chưa được Tòa án ra phán quyết ly hôn. Hiện nay tôi đang chuẩn bị hồ sơ để đăng ký kết hôn với một người khác. Đề nghị Luật sư tư vấn, việc tôi kết hôn và khai báo tình trạng hôn nhân giả để đăng ký kết hôn thì có vi phạm pháp luật không? (Nam Anh – Lai Châu)
Luật gia Nguyễn Mỹ Linh - Công ty Luật TNHH Everest - trả lời: Chúng tôi trích dẫn một số quy định của pháp luật để anh tham khảo, như sau: Luật Hôn nhân và Gia đình 2014: Bảo vệ chế độ hôn nhân và gia đình: "Cấm các hành vi sau đây: c) Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có chồng, có vợ” (điểm c khoản 2 Điều 5) Nghị định 110/2013/NĐ-CP ngày 24/9/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính bổ trợ tư pháp hành chính tư pháp: “Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau: a) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà kết hôn với người khác, chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà kết hôn với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ”(điểm a khoản 1 Điều 48) “Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau: c) Cam đoan không đúng về tình trạng hôn nhân để làm thủ tục đăng ký kết hôn” (điểm c khoản 2 Điều 28) Bộ luật Hình sự năm 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009) quy định về tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng: “1. Người nào đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến một năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến một năm. 2. Phạm tội trong trường hợp đã có quyết định của Toà án tiêu huỷ việc kết hôn hoặc buộc phải chấm dứt việc chung sống như vợ chồng trái với chế độ một vợ, một chồng mà vẫn duy trì quan hệ đó, thì bị phạt tù từ sáu tháng đến ba năm” (Điều 147). Như vậy, mặc dù anh đã tiến hành thủ tục ly hôn nhưng chưa có phán quyết của Tòa án thì quan hệ hôn nhân với người vợ đó vẫn còn tồn tại. Việc anh kết hôn với người khác và khai báo tình trạng hôn nhân giả để đăng ký kết hôn là vi phạm pháp luật, căn cứ theo điểm c khoản 2 Điều 5 Luật Hôn nhân và Gia đinh năm 2014 và điểm c khoản 2 Điều 28 Nghị định định số 110/2013/NĐ-CP. Do đó anh có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định định số 110/2013/NĐ-CP hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 147 Bộ luật Hình sự năm 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009).