Em kết hôn vào tháng 10/ 2014, và đến tháng 02/2015 em mới đăng ký kết hôn. Hai vợ chồng về sống bên gia đình em. Mấy tháng đầu, vợ chồng em sống rất hạnh phúc, nhưng bắt đầu khoảng tháng 1/2016 vợ chồng em xảy ra nhiều mâu thuẫn khiến cho tình cảm vợ chồng không thể như xưa. Chồng em nhiều lần say xỉn về nhà chửi bới, đánh đập em. Vì không chịu đựng được nên em đã yêu cầu chồng về nhà bố mẹ sống, không chung sống với nhau nữa. Tính đến nay vợ chồng em đã li thân hơn 05 tháng và hiện tại em đang mang thai được gần 08 tháng, bây giờ em muốn đơn phương nộp đơn li hôn ra tòa. Luật sư cho em hỏi: hiện tại em đang tạm trú ở huyện Củ Chi và đang làm việc ở Q.1, TP.HCM và em muốn nộp đơn li hôn ở tòa án nhân dân huyện Củ Chi có được không? Nếu được thì cần chuẩn bị hồ sơ gì? Vợ chồng em không có tài sản tranh chấp. Trường hợp này em muốn con em mang họ em được không ạ?
Thứ nhất, Tòa án huyện Củ Chi có thẩm quyền giải quyết đơn ly hôn của bạn Theo như bạn trình bày, bạn muốn đơn phương ly hôn nên Tòa án nơi chồng bạn cư trú, làm việc sẽ có thẩm quyền giải quyết. Cơ sở pháp lý: điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 “Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm…”. Tuy nhiên, nếu muốn TAND huyện Củ Chi giải quyết, bạn và chồng bạn phải thuận tình ly hôn. Cơ sở pháp lý: điểm h khoản 2 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 quy định: “Tòa án nơi một trong các bên thuận tình ly hôn có thẩm quyền giải quyết yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn”. Ngoài ra, bạn và chồng bạn có thể thỏa thuận chọn TAND huyện Củ Chi để giải quyết ly hôn. Cơ sở pháp lý: điểm b khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự quy định: “các đương sự có quyền tự thỏa thuận với nhau bằng văn bản yêu cầu tòa án nơi cư trú, làm việc của nguyên đơn giải quyết…”. Thứ hai, hồ sơ cần chuẩn bị trong trường hợp Đơn phương ly hôn Đơn yêu cầu/đơn khởi kiện (Theo mẫu); Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn; CMND và hộ khẩu của bạn; Giấy khai sinh các con; Các tài liệu, chứng cứ khác chứng minh tài sản chung như: GCNQSDĐ (sổ đỏ); Đăng ký xe; Sổ tiết kiệm… Thứ ba, họ của con Tại điểm a khoản 1 Điều 4 Nghị định 123/2015 hướng dẫn Luật hộ tịch 2014 quy định: “Họ, chữ đệm, tên và dân tộc của trẻ em được xác định theo thỏa thuận của cha, mẹ theo quy định của pháp luật dân sự và được thể hiện trong Tờ khai đăng ký khai sinh; trường hợp cha, mẹ không có thỏa thuận hoặc không thỏa thuận được, thì xác định theo tập quán”. Chiếu theo quy định trên, con có thể mang họ của cha hoặc họ của mẹ tùy thuộc vào sự thỏa thuận của hai bên, không bắt buộc phải mang họ của cha. Nếu hai bên không thỏa thuận được hoặc không có thỏa thuận thì xác định theo tập quán. Nếu bạn là dân tộc kinh thì theo tập quán, con sẽ mang họ cha. Trường hợp của bạn rất khó để con mang họ mẹ trừ trường hợp bạn thỏa thuận được với chồng bạn. Trên đây là quy định về thủ tục ly hôn và khai sinh con theo họ mẹ. Bạn nên tham khảo chi tiết Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 để nắm rõ vấn đề này.