Tôi có một anh bạn là đảng viên và đang làm cửa hàng trưởng chi nhánh của một công ty cổ phần. Tháng 1/2013 một người bạn gửi một số mỹ phẩm trị giá 2,904,000đ để chưng bày bán thử, nếu bán được thì trả tiền nếu không thì trả lại hàng. Từ tháng 1/2013 đến tháng 6/2014 chỉ bán được mấy chai sau đó bạn tôi đã thu hồi lại số mỹ phẩm trên mang về chổ ở riêng chờ người bạn tới để trả lại. Tháng 6/2014 một người bạn khác nhờ ban tôi phân phối một số mặt hàng của Colgate tổng số tiền khoảng 12,252,000đ và được chiết khấu là 6%. Tháng 7/2014 bạn tôi lấy tiếp toa hàng khoảng 8,525,000đ nữa và được chiết khấu là 9%. Số tiền chiết khấu bạn tôi lấy và chia cho nhân viên giao hàng mỗi người một ít để có tiền uống nước vì bạn tôi thấy nhân viên giao hàng rất vất vả nên bồi dưỡng (lưu ý là: trước lúc bạn tôi nhận phân phối số hàng trên đã nói với kế toán và hỏi có lấy mặt hàng này bán nữa không kế toán nói bán lỗ không lấy nữa), sau đó bạn tôi mới nhận số hàng trên để phân phối. Ngày 10/7/2014 Công ty nghi ngờ bạn tôi lấy trộm hàng của công ty và cho người của công ty tới khám xét nơi ở của bạn tôi và lấy đi toàn bộ số hàng trên mà không có văn bản hay giấy tờ gì khác. Trong lúc khám xét nơi ở bạn tôi có nhiều người tới xem, trong khi đó bạn tôi là một đảng viên. Bạn tôi rất bức xúc với thái độ của công ty, như vậy đã làm mất danh dự của đảng viên và sĩ diện của bạn tôi. Các anh chị hiểu rõ về luật xin cho tôi hỏi: Anh bạn tôi làm như vậy có đúng không? Nếu sai thì sai ở chỗ nào? Công ty bạn tôi cho nhân viên tới khám xét nơi ở bạn tôi và lấy đi toàn bộ số tài sản trên mà không có lập biên bản hay giấy tờ gì khác Công ty bạn tôi làm như vậy có đúng không? Bạn tôi muốn kiện thì kiện những gì, kiện ai? Cảm ơn.
Công ty Luật Cương Lĩnh xin trả lời câu hỏi như sau: Điều 140 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003 có quy định về căn cứ khám người, chỗ ở, chỗ làm việc, địa điểm, đồ vật, thư tín, điện tín, bưu kiện, bưu phẩm như sau: 1. Việc khám người, chỗ ở, chỗ làm việc, địa điểm chỉ được tiến hành khi có căn cứ để nhận định trong người, chỗ ở, chỗ làm việc, địa điểm của một người có công cụ, phương tiện phạm tội, đồ vật, tài sản do phạm tội mà có hoặc đồ vật, tài liệu khác có liên quan đến vụ án. Việc khám chỗ ở, chỗ làm việc, địa điểm cũng được tiến hành khi cần phát hiện người đang bị truy nã. 2. Khi cần phải thu thập tài liệu, đồ vật liên quan đến vụ án thì có thể khám thư tín, điện tín, bưu kiện, bưu phẩm. Điều 141 quy định về thẩm quyền ra lệnh khám xét như sau: 1. Những người được quy định tại khoản 1 Điều 80 của BLTTHS năm 2003 có quyền ra lệnh khám xét trong mọi trường hợp. Lệnh khám xét của những người được quy định tại điểm d khoản 1 Điều 80 của Bộ luật này phải được Viện kiểm sát cùng cấp phê chuẩn trước khi thi hành. 2. Trong trường hợp không thể trì hoãn, những người được quy định tại khoản 2 Điều 81 của Bộ luật này có quyền ra lệnh khám xét. Trong thời hạn 24 giờ, kể từ khi khám xong, người ra lệnh khám phải thông báo bằng văn bản cho Viện kiểm sát cùng cấp. Điều 143 quy định về khám chỗ ở, chỗ làm việc, địa điểm như sau: 1. Việc khám chỗ ở, chỗ làm việc, địa điểm được tiến hành theo quy định tại các điều 140, 141 và 142 của Bộ luật này. 2. Khi khám chỗ ở, địa điểm phải có mặt người chủ hoặc người đã thành niên trong gia đình họ, có đại diện chính quyền xã, phường, thị trấn và người láng giềng chứng kiến; trong trường hợp đương sự và người trong gia đình họ cố tình vắng mặt, bỏ trốn hoặc đi vắng lâu ngày mà việc khám xét không thể trì hoãn thì phải có đại diện chính quyền và hai người láng giềng chứng kiến. 3. Không được khám chỗ ở vào ban đêm, trừ trường hợp không thể trì hoãn, nhưng phải ghi rõ lý do vào biên bản. 4. Khi khám chỗ làm việc của một người thì phải có mặt người đó, trừ trường hợp không thể trì hoãn, nhưng phải ghi rõ lý do vào biên bản. Việc khám chỗ làm việc phải có đại diện của cơ quan, tổ chức nơi người đó làm việc chứng kiến 5. Khi tiến hành khám chỗ ở, chỗ làm việc, địa điểm những người có mặt không được tự ý rời khỏi nơi đang bị khám, không được liên hệ, trao đổi với nhau hoặc với những người khác cho đến khi khám xong. Căn cứ những quy định trên, Công ty mà bạn nêu trên đã tự ý khám xét và tịch thu tài sản mà không có lệnh khám xét, không có quyết định tịch thu, không thông báo cho gia đình người bị bắt, khám xét chỗ ở không có lệnh khám xét là trái quy định của pháp luật, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của chị bạn. Theo quy định tại Điều 325 Bộ luật Tố tụng dân sự, cá nhân có quyền khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng khi có căn cứ cho rằng quyết định, hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Khiếu nại liên quan đến việc áp dụng biện pháp bắt, tạm giữ, tạm giam phải được Viện Kiểm sát xem xét, giải quyết ngay. Trong trường hợp cần phải có thời gian để xác minh thêm thì thời hạn giải quyết không được quá ba ngày, kể từ ngày nhận được khiếu nại. Nếu không đồng ý với kết quả giải quyết thì người khiếu nại có quyền khiếu nại đến Viện Kiểm sát cấp trên trực tiếp. Trong thời hạn bảy ngày, kể từ ngày nhận được khiếu nại, Viện Kiểm sát phải xem xét, giải quyết. Viện Kiểm sát cấp trên trực tiếp có thẩm quyền giải quyết cuối cùng. Theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 326 Bộ luật Tố tụng hình sự, người khiếu nại có quyền được khôi phục quyền, lợi ích hợp pháp đã bị xâm phạm, được bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật. Chúng tôi xin chân thành cám ơn Quý độc giả đã quan tâm và gửi câu hỏi về cho chuyên mục!