Tôi chuyển nhượng một phần quyền sử dụng đất (QSDĐ) cho gia đình ông B. Hai bên thỏa thuận ông B (bên nhận chuyển nhượng) có trách nhiệm thực hiện thủ tục tách Giấy CNQSDĐ. Đề nghị luật sư tư vấn, nếu tôi yêu cầu ông B đặt cọc một khoản tiền trước, hai bên vẫn ký hợp đồng công chứng, khi nào hoàn thành thủ tục, ông B mới thanh toán nốt tiền có được không?
Bộ luật Dân sự quy định về nguyên tắc tự do, tự nguyện cam kết, thỏa thuận trong việc xác lập quyền và nghĩa vụ dân sự, như sau: “Quyền tự do cam kết, thoả thuận trong việc xác lập quyền, nghĩa vụ dân sự được pháp luật bảo đảm, nếu cam kết, thoả thuận đó không vi phạm điều cấm của pháp luật, không trái đạo đức xã hội. Trong quan hệ dân sự, các bên hoàn toàn tự nguyện, không bên nào được áp đặt, cấm đoán, cưỡng ép, đe doạ, ngăn cản bên nào. Cam kết, thoả thuận hợp pháp có hiệu lực bắt buộc thực hiện đối với các bên và phải được cá nhân, pháp nhân, chủ thể khác tôn trọng.” (Ðiều 4). “1. Đặt cọc là việc một bên giao cho bên kia một khoản tiền hoặc kim khí quí, đá quý hoặc vật có giá trị khác (sau đây gọi là tài sản đặt cọc) trong một thời hạn để bảo đảm giao kết hoặc thực hiện hợp đồng dân sự. Việc đặt cọc phải được lập thành văn bản. 2. Trong trường hợp hợp đồng dân sự được giao kết, thực hiện thì tài sản đặt cọc được trả lại cho bên đặt cọc hoặc được trừ để thực hiện nghĩa vụ trả tiền; nếu bên đặt cọc từ chối việc giao kết, thực hiện hợp đồng dân sự thì tài sản đặt cọc thuộc về bên nhận đặt cọc; nếu bên nhận đặt cọc từ chối việc giao kết, thực hiện hợp đồng dân sự thì phải trả cho bên đặt cọc tài sản đặt cọc và một khoản tiền tương đương giá trị tài sản đặt cọc, trừ trường hợp có thoả thuận khác.” (Điều 358). Đối chiếu với quy định viện dẫn ở trên, anh (chị) hoàn toàn có quyền đưa ra yêu cầu của mình để hai bên xác lập quyền và nghĩa vụ trong hợp đồng chuyển nhượng một phần QSDĐ. Thỏa thuận của các bên phải dựa trên tinh thần tự nguyện, hợp tác và không trái với các quy định của pháp luật. Do đó, anh (chị) có thể đề xuất ý kiến của mình với gia đình ông B về việc đặt cọc trước một khoản tiền trong một thời hạn để bảo đảm thực hiện đúng hợp đồng.