Anh Xuân và chị Yến cưới nhau được 30 năm, có chung người con 25 tuổi tên An và người con riêng của Yến tên Bình được 27 tuổi. Cả 2 mua và cùng đứng tên mảnh đất 200m2. Anh Xuân qua đời và không để lại di chúc. Xin hỏi, di sản thừa kế sẽ được phân chia cho những ai và phân chia thế nào? Bình tuy là con riêng của chị Yến nhưng giữa anh Xuân và Bình có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng. Vậy tình huống này được pháp luật điều chỉnh ra sao? Mong Ban biên tập tư vấn về trường hợp này.
Do anh Xuân và chị Xuân cùng mua và đứng tên mảnh đất nên có thể xác định đây là tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân (nếu không có thỏa thuận khác). Vậy nên di sản mà anh Xuân để lại sẽ là một nửa mảnh đất trên theo quy định Điều 59 Luật hôn nhân gia đình 2014, cụ thể: Tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố sau đây: - Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng; - Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập; - Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập; - Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng. Việc anh Xuân không để lại di chúc nên có thể xác định việc chia di sản thừa kế được thực hiện phân chia theo pháp luật, căn cứ vào Khoản 1 Điều 650 Bộ luật dân sự 2015 về những trường hợp phân chia thừa kế theo pháp luật, cụ thể: - Không có di chúc; - Di chúc không hợp pháp; - Những người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế; - Những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản. Từ đó có thể xác định được những người thừa kế theo Điểm a Khoản 1 Điều 651 Bộ luật dân sự 2015 về những người nhận thừa kế theo pháp luật: - Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết; Như vậy người thừa kế chỉ gồm vợ là chị Yến và con chung là An. Tuy nhiên pháp luật cũng có quy định về quan hệ thừa kế giữa con riêng và bố dượng, mẹ kế tại Điều 654 Bộ luật dân sự 2015, cụ thể: - Con riêng và bố dượng, mẹ kế nếu có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng nhau như cha con, mẹ con thì được thừa kế di sản của nhau và còn được thừa kế di sản theo quy định tại Điều 652 và Điều 653 của Bộ luật này. Vậy nên có thể kết luận rằng người thừa kế di sản của anh Xuân bao gồm chị Yến, con chung là An và con riêng là Bình. Trên đây là nội dung tư vấn.