Bố tôi lấy mẹ tôi được 10 năm thì mẹ tôi mất. Bố tôi nuôi 2 chị em gái tôi (con chung của bố mẹ) được 5 năm thì lấy vợ hai. Sau 9 năm bố tôi có 2 con riêng, bé gái năm nay 9 tuổi, bé trai năm nay 6 tuổi. Sổ đỏ đứng tên bố tôi, khi lấy vợ hai bố tôi cũng đã xây nhà cửa đàng hoàng, vợ hai bố tôi không có chút đóng góp nào trong tài sản chung của hai vợ chồng. Vậy nếu ra tòa ly hôn, tài sản và đất đai của bố tôi có phải chia cho vợ hai không?
Khoản 1 Điều 95 Luật Hôn nhân và gia đình quy định về Nguyên tắc chia tài sản khi ly hôn: “1. Việc chia tài sản khi ly hôn do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết. Tài sản riêng của bên nào thì thuộc quyền sở hữu của bên đó.” Theo đó, Điều 23 Nghị định số 70/2001/NĐ-CP ngày 30/11/2001 quy định chi tiết thi hành Luật Hôn nhân và gia đình có hướng dẫn cụ thể đối với quyền sử dụng đất là tài sản riêng của một bên như sau: “Khi ly hôn, quyền sử dụng đất mà mỗi bên có được trước khi kết hôn do được chuyển nhượng, chuyển đổi, thừa kế, nhận thế chấp hoặc quyền sử dụng đất mà mỗi bên được nhà nước giao, được cho thuê trước khi kết hôn vẫn là tài sản riêng của mỗi bên; quyền sử dụng đất của bên nào vẫn thuộc về bên đó, trừ trường hợp có thoả thuận khác.” Như vậy, trường hợp nhà và đất hiện bố bạn đang ở được hình thành trước khi bố bạn và người vợ hai kết hôn và không được nhập vào khối tài sản chung của hai vợ chồng thì những tài sản này vẫn thuộc quyền sở hữu riêng của bố bạn và sẽ không được chia cho người vợ hai khi ly hôn. Về nguyên tắc, Toà án chỉ phân chia tài sản chung của vợ chồng khi thụ lý vụ án ly hôn. Tuy nhiên, bạn cũng cần lưu ý đến quy định tại Điều 30 của Nghị định 70 nói trên, theo đó bố bạn có nghĩa vụ hỗ trợ người vợ hai tìm chỗ ở mới nếu người vợ hai chưa có nhà và gặp nhiều khó khăn khi tìm chỗ ở mới: “Điều 30. Giải quyết quyền lợi của vợ chồng khi ly hôn đối với nhà ở thuộc sở hữu riêng của một bên 1. Trong trường hợp nhà ở thuộc sở hữu riêng của một bên vợ hoặc chồng đã đưa vào sử dụng chung, thì khi ly hôn, nhà ở đó vẫn thuộc sở hữu riêng của chủ sở hữu nhà, trừ trường hợp các bên có thoả thuận khác. Bên vợ hoặc chồng sở hữu nhà có nghĩa vụ hỗ trợ cho bên kia tìm chỗ ở mới, nếu bên kia có khó khăn và không thể tự tìm được chỗ ở mới. Bên chưa có chỗ ở được lưu cư trong thời hạn 6 tháng để tìm chỗ ở khác. 2. Trong trường hợp nhà ở đó đã được xây dựng mới, nâng cấp, sửa chữa, cải tạo, thì chủ sở hữu nhà phải thanh toán cho bên kia phần giá trị nhà đã xây dựng mới, nâng cấp, sửa chữa, cải tạo mà bên đó được hưởng vào thời điểm chia tài sản khi ly hôn”.