Tôi xin hỏi: vào năm 2009 khi đang còn độc thân tôi có mua một lô đất. Đến đầu năm 2010 tôi kết hôn và đến đầu năm 2011 tôi mới hoàn chỉnh thủ tục nhận quyền sử dụng đất của lô đất đã mua vào năm 2009. Nay tôi có nhu cầu chuyển nhượng mảnh đất đó. Như vậy khi ra công chứng có nhất thiết là vợ tôi phải ký tên hay chỉ một mình tôi?
Khi làm thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất, công chứng viên trước hết sẽ căn cứ vào thời điểm đăng ký quyền sử dụng đất mang tên bạn (thời điểm cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) để xác định quyền sử dụng đất đó có phải là tài sản chung của vợ chồng bạn hay không. Bởi lẽ, khoản 4 Điều 146 Nghị định 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 hướng dẫn thi hành Luật Đất đai đã quy định: “Hợp đồng chuyển đổi, chuyển nhượng, thuê, thuê lại quyền sử dụng đất; hợp đồng hoặc văn bản tặng cho quyền sử dụng đất; hợp đồng thế chấp, bảo lãnh, góp vốn bằng quyền sử dụng đất có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký tại Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất”. Hơn nữa, thời điểm chuyển quyền sở hữu đối với tài sản được quy định tại Điều 168 Bộ luật Dân sự như sau: “Việc chuyển quyền sở hữu đối với bất động sản có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký quyền sở hữu, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác”. Như vậy, hợp đồng mà bạn nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất sẽ có hiệu lực từ năm 2011 (thời điểm bạn hoàn thành thủ tục đăng ký sang tên quyền sử dụng đất), đây cũng là thời điểm bạn được nhà nước công nhận quyền sở hữu đối với tài sản nêu trên. Nếu chỉ căn cứ vào thời điểm có hiệu lực hợp đồng và chuyển quyền sở hữu như trên thì thời điểm bạn trở thành chủ sử dụng quyền sử dụng đất được tính từ đầu năm 2011, tức là có sau khi kết hôn. Căn cứ quy định: “Quyền sử dụng đất mà vợ chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng. Quyền sử dụng đất mà vợ chồng có được trước khi kết hôn, được thừa kế riêng chỉ là tài sản chung khi vợ chồng có thỏa thuận” (Khoản 1 Điều 27 Luật Hôn nhân và gia đình) thì công chứng viên sẽ yêu cầu cả hai vợ chồng bạn phải ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Nếu bạn muốn một mình đứng ra chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà không liên quan đến vợ thì bạn phải chứng minh quyền sử dụng đất trên là tài sản riêng của bạn. Nếu chứng minh được thì công chứng viên sẽ chỉ cho bạn ký tên vào hợp đồng chuyển nhượng và không yêu cầu vợ bạn phải ký tên.