Xin chào Ban biên tập Thư Ký Luật. Tôi có nội dung này muốn hỏi như sau: Bà Lê Mai người mẹ đẻ của cháu Vũ Bình sinh ngày 03/9/1990 trong thời gian từ năm 2011 đến năm 2017 cháu đã được hưởng chế độ dạng khuyết tật tâm thần nặng theo quy định của nhà nước. Tôi có đọc Luật hôn nhân và gia đình không thấy cấm người tâm thần nặng không được đăng ký kết hôn, đến ngày 08/01/2017 cháu Bình có đến UBND xã để xin đăng ký kết hôn với người ở xã khác thì công chức tư pháp hộ tịch trả lời cháu đang được nhà nước bảo trợ xã hội với chế độ được hưởng dạng khuyết tật tâm thần nặng thì không được đăng ký kết hôn như vậy có đúng không và căn cứ vào văn bản luật nào hướng dẫn mà công chức tư pháp lại trả lời như vậy? Mong nhận được phản hồi từ Ban biên tập. Tôi chân thành cảm ơn Ban biên tập Thư Ký Luật.
Về vấn đề kết hôn thì tại Điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 có quy định điều kiện kết hôn như sau: 1. Nam, nữ kết hôn với nhau phải tuân theo các điều kiện sau đây: a) Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên; b) Việc kết hôn do nam và nữ tự nguyện quyết định; c) Không bị mất năng lực hành vi dân sự; d) Việc kết hôn không thuộc một trong các trường hợp cấm kết hôn theo quy định tại các điểm a, b, c và d khoản 2 Điều 5 của Luật này. 2. Nhà nước không thừa nhận hôn nhân giữa những người cùng giới tính. Trong các điều kiện trên thì có 1 điều kiện là không bị mất năng lực hành vi dân sự. Và việc xác định một người bị mất năng lực hành vi dân sự thì hiện Điều 22 Bộ luật Dân sự 2015 có quy định: 1. Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần. Khi không còn căn cứ tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự thì theo yêu cầu của chính người đó hoặc của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự. 2. Giao dịch dân sự của người mất năng lực hành vi dân sự phải do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện. Theo đó, đối tượng như chị nêu - cháu Vũ Bình - là một người bị khuyết tật dạng tâm thần nặng vậy thì đối tượng này đã thuộc diện mất năng lực hành vi dân sự. Do đó, khi cán bộ tư pháp của UBND phát hiện việc này, cán bộ tư pháp hoàn toàn có thể từ chối việc đăng ký kết hôn (và họ sẽ phải từ chối việc đăng ký kết hôn). Nói cách khác, đối tượng như chị nêu - người bị khuyết tật dạng tâm thần nặng - thì sẽ không thể kết hôn được. Trân trọng!