Tôi muốn hỏi về trường hợp mẹ tôi (sinh năm 1942) cách đây hai năm có mượn số tiền 100.000.000 VNĐ, mượn nhiều lần với lãi suất 3%/tháng . Mọi việc đều suôn sẻ cho đến khi việc làm ăn không được như ý muốn nữa. Đồng thời mẹ tôi đột nhiên bị bệnh tai biến mạch máu não và yếu nửa người. Bây giờ mẹ tôi xin trả mỗi tháng 2.000.000 VNĐ tiền vốn cho đến khi hết nợ nhưng chủ nợ không đồng ý và họ muốn mẹ tôi phải trả hết trong một lần. Không có khả năng trả nợ có phạm tội?
Khi giao kết hợp đồng vay tiền với bạn, người vay có nghĩa vụ trả nợ theo quy định tại Điều 474 Bộ luật Dân sự: “1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thoả thuận khác. Trong trường hợp bên vay không thể trả vật thì có thể trả bằng tiền theo trị giá của vật đã vay tại địa điểm và thời điểm trả nợ, nếu được bên cho vay đồng ý. Địa điểm trả nợ là nơi cư trú hoặc nơi đặt trụ sở của bên cho vay, trừ trường hợp có thoả thuận khác. Trong trường hợp vay không có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả nợ hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi đối với khoản nợ chậm trả theo lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố tương ứng với thời hạn chậm trả tại thời điểm trả nợ, nếu có thoả thuận. Trong trường hợp vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi trên nợ gốc và lãi nợ quá hạn theo lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố tương ứng với thời hạn vay tại thời điểm trả nợ.” Mẹ bạn cần có sự thỏa thuận và thống nhất với người cho mượn tiền về khả năng trả nợ. Vì mẹ bạn không trả đầy đủ lãi theo thỏa thuận nên đã vi phạm nghĩa vụ trả nợ nên cần có sự đồng ý của họ để được giảm mức lãi suất. Trường hợp họ không chấp thuận mà gia đình bạn không thể chi trả toàn bộ số nợ, họ có thể kiện dân sự với mẹ bạn. Như vậy, mẹ bạn sẽ phải trả số nợ đó, nhưng không được vượt quá 150% của lãi suất cơ bản, do Ngân hàng Nhà nước công bố đối với loại cho vay tương ứng.