Tôi có người anh trai bị tâm thần và bị bắt tạm giam. Công an xã đòi đóng tiền phạt 2 triệu nhưng gia đình tôi đang khó khăn nên chưa đóng được, công an xã yêu cầu nộp hộ khẩu để kiểm tra và đến giờ vẫn không trả lại. Vậy việc công an ở một xã (khác nơi cư trú) giữ hộ khẩu không trả lại có hợp pháp không? Tôi phải làm gì để có thể lấy lại hộ khẩu gia đình?
Theo Thông tư 52/2010/TT-BCA của Bộ Công an quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Cư trú, Nghị định số 107/2007/NĐ-CP ngày 25/6/2007 và Nghị định số 56/2010/NĐ-CP ngày 24/5/2010 về cư trú thì việc kiểm tra cư trú được tiến hành như sau: 1. Hình thức kiểm tra cư trú được tiến hành định kỳ, đột xuất, hoặc do yêu cầu phòng, chống tội phạm, giữ gìn an ninh, trật tự. 2. Đối tượng kiểm tra cư trú là công dân, hộ gia đình, cơ quan đăng ký, quản lý cư trú các cấp; cơ quan, tổ chức có liên quan đến quản lý cư trú. 3. Nội dung kiểm tra cư trú bao gồm việc triển khai và tổ chức thực hiện các nội dung đăng ký, quản lý cư trú; quyền và trách nhiệm của công dân, hộ gia đình, cơ quan, tổ chức; các nội dung khác theo pháp luật cư trú. 4. Cán bộ, chiến sỹ Công an nhân dân được giao quản lý cư trú tại địa bàn có quyền kiểm tra trực tiếp việc chấp hành pháp luật về cư trú đối với công dân, hộ gia đình, cơ quan, tổ chức thuộc địa bàn quản lý. Khi kiểm tra được quyền huy động lực lượng quần chúng làm công tác bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở, bảo vệ cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức cùng tham gia. 5. Việc kiểm tra cư trú của Công an cấp trên tại địa bàn dân cư phải có cán bộ, chiến sĩ Công an được giao quản lý cư trú tại địa bàn chứng kiến. Như vậy đối với tình huống mà bạn hỏi, nếu công an một xã khác nơi bạn cư trú tiến hành kiểm tra, thu giữ sổ hộ khẩu mà không đúng theo quy định trên thì bạn có quyền khiếu nại, phản ảnh lên cấp trên của người kiểm tra để được giải quyết.