Hiện nay tôi đang rất lo vì lắng vấn đề họ tên của mình và rất mong nhận được lời tư vấn của các bạn. Trên khai sinh bản gốc của chị em tôi, bố và chúng tôi có cùng họ Mai. Nhưng sau này bố tôi đổi chứng minh thư và sổ hộ khẩu là họ Ma (vì họ ông nội tôi là họ Ma) nhưng vẫn để họ của chị em tôi trong hộ khẩu là Mai, quan hệ với chủ hộ là “con đẻ”. Xin được nói thêm đó là hầu hết những người có họ Ma như chúng tôi ở xã đều cải họ thành họ Mai, và người đi khai sinh cho tôi là bà nội. Thế nhưng khi tôi đi xin xác nhận lí lịch để chuẩn bị kết nạp Đảng thì được cán bộ xã trả lời là tôi không phải là con bố tôi vì không cùng họ của ông và bố nên không thể xác nhận lí lịch cho tôi được. Vậy tôi muốn hỏi họ trả lời như vậy là đúng hay sai? Trường hợp của tôi có thể coi là “đặt họ tên của con theo thỏa thuận của cha mẹ” không? Tôi phải làm thế nào bởi hiện nay toàn bộ văn bằng chứng chỉ tôi hoàn toàn khớp với bản khai sinh?
Đối với trường hợp của bạn chúng tôi xin trả lời như sau: Theo quy định tại Điều 5 Nghị định 158/2005/NĐ-CP ngày 27/12/2005 của Chính phủ quy định về đăng ký và quản lý hộ tịch, thì giá trị pháp lý của giấy tờ hộ tịch như sau: “1. Giấy tờ hộ tịch do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho cá nhân theo quy định của pháp luật về hộ tịch là căn cứ pháp lý xác nhận sự kiện hộ tịch của cá nhân đó. 2. Giấy khai sinh là giấy tờ hộ tịch gốc của mỗi cá nhân. Mọi hồ sơ, giấy tờ của cá nhân có nội dung ghi về họ, tên, chữ đệm; ngày, tháng, năm sinh; giới tính, dân tộc; quốc tịch; quê quán; quan hệ cha, mẹ, con phải phù hợp với Giấy Khai sinh của người đó”. Theo bạn trình bày, trên giấy khai sinh bản gốc của chị em bạn, bố bạn và các bạn có cùng họ Mai. Nhưng sau này, bố bạn đổi chứng minh thư và sổ hộ khẩu thành họ Ma nhưng vẫn để họ của chị em bạn trong hộ khẩu là Mai, quan hệ với chủ hộ là “con đẻ”, vì vậy trên giấy khai sinh và hộ khẩu của các bạn vẫn thể hiện mối quan hệ giữa bố mẹ và con và được pháp luật bảo hộ mối quan hệ này. Do đó, khi bạn đi xin xác nhận lí lịch để chuẩn bị kết nạp Đảng, cán bộ xã trả lời là bạn không phải là con bố bạn vì không cùng họ của ông và bố nên không thể xác nhận lí lịch cho bạn được là không đúng. Vì vậy, bạn hãy mang tất cả các giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân giữa hai bố con bạn và những giấy tờ chứng minh là bố bạn đã làm thủ tục thay đổi họ từ họ Mai thành họ Ma để cán bộ xã đối chiếu, giải quyết. Trong trường hợp không được giải quyết thì bạn có quyền khiếu nại theo quy định của Luật Khiếu nại, tố cáo.