Mẹ em mất, ba em tái hôn với bà Hồng và sau đó có 1 đứa con trai. Được mấy năm thì ly hôn. Tài sản đáng kể nhất lúc đó là căn nhà ở quận bình thạnh. Vì ba em muốn giữ lại căn nhà nên đã thoả thuận đưa tiền bằng trị giá nửa căn nhà cho bà Hồng. Và đã đưa hoàn tất. Toà giải quyết cho con trai theo mẹ. Nhưng không lâu sau đó vì lý do cá nhân mà bà Hồng đã để con trai về ở với ba. Sau đó ba em vẫn không làm lại giấy tờ nhà nên hiện tại trong giấy tờ nhà mục chủ sở hữu vẫn có tên 2 người. Có lần ba em mang giấy tờ nhà thế chấp để vay tiền ngân hàng nhưng ngân hàng đòi phải có chữ kí của bà Hồng. Ba em có nói là có đơn phân chia tài sản của toà nhưng ngân hàng không chịu. Em muốn hỏi trong trường hợp ba em không làm lại giấy tờ nhà như thế thì bà Hồng có còn là chủ sở hữu căn nhà không? Cách đây không lâu ba em mất, không di chúc. Tài sản để lại vẫn là căn nhà ở bình thạnh và 2 chiếc xe. Ba em có 2 người con và ông nội em vẫn còn sống. Theo như em biết thì em, em của em, ông nội là những người được thừa kế. Nhưng ông nội em không có giấy tờ gì chứng minh mối quan hệ cha con với ba em hết. Em muốn hỏi trong trường hợp như thế thì ông em có còn quyền thừa kế nữa không? Vì mẹ mất khi em còn quá nhỏ, ba lại thường xuyên công tác nên em không thể sống chung với ba, nên cho tới nay hộ khẩu của em vẫn ở nhà ngoại ở quận 1. Em muốn hỏi là giờ em muốn chuyển hộ khẩu về bình thạnh nhà ba em có được không? Về phần căn nhà, em có thể đứng tên căn nhà được không? Em năm nay 22 tuổi nhưng em trai em chỉ mới 16 tuổi không thể ký kết vào bất kỳ giấy tờ nào, vậy nếu làm lại giấy tờ nhà thì có phải cần chữ ký của bà Hồng không? Ba mẹ em mất hết rồi giờ chỉ còn căn nhà, mà bà Hồng thì như có ý muốn bán nhà để chia đôi, em thì không biết luật gì. Làm thế nào em mới giữ được nhà? Em càng không có 1 khoảng tiền lớn bằng giá trị nửa căn nhà để đưa cho bà Hồng như ba em đã từng. Xin tư vấn giúp em. Em cám ơn rất nhiều!
1. Theo quy định tại Điều 95 BLD2005: “ Nguyên tắc chia tài sản khi ly hôn: Việc chia tài sản khi ly hôn do các bên thoả thuận; nếu không thoả thuận được thì yêu cầu Toà án giải quyết. Tài sản riêng của bên nào thì thuộc quyền sở hữu của bên đó”. Nếu ba bạn và bà Hồng có quyết định công nhận việc phân chia tài sản của Tòa án có hiệu lực pháp luật thì bà Hồng không còn là chủ sở hữu đối với căn nhà đó nữa. Hoặc nếu như khi ly hôn ba bạn và bà Hồng có thỏa thuận tự phân chia tài sản không cần đến Tòa án, và sau đó ba bạn đưa số tiền trị giá bằng nửa căn nhà ở Quận Bình Thạnh của gia đình bạn cho bà Hồng có văn bản xác nhận của 2 bên thì bà Hồng cũng không còn là chủ sở hữu của căn nhà đó nữa. Bạn có nhắc đến “đơn phân chia tài sản của Tòa” nhưng không rõ là đơn do ba bạn gửi tòa án khi làm thủ tục ly hôn hay là bản án, quyết định của Tòa án về việc chia tài sản khi ly hôn của ba bạn và bà Hồng. Bạn cũng không nói rõ là việc đưa tiền của ba bạn và Bà Hồng có thỏa thuận bằng văn bản không. Do đó chúng tôi không thể khẳng định được trong trường hợp của bạn thì bà Hồng có còn là chủ sở hữu đối với căn nhà đó hay không? 2. Giấy tờ chứng minh quan hệ cha con giữa ông nội bạn và ba của bạn có thể là giấy khai sinh của ba bạn, sổ hộ khẩu của gia đình bạn….hoặc trong sổ hộ tịch của địa phương nơi ông nội bạn và ba bạn đăng ký thường trú. Bạn có thể đến cơ quan quản lý hộ tịch của địa phương để xin xác nhận quan hệ cha con giữa ông nội và ba bạn. Nếu không còn giấy tờ gì có thể chứng minh quan hệ nhân thân gữa ông nội với ba của bạn thì bạn phải làm một bản xác nhận quan hệ nhân thân giữa ông bạn và ba bạn có chữ ký của những người thân trong gia đình và xin xác nhận của Công an cấp xã. 3. Nếu trong hộ khẩu của ba bạn tại căn nhà Quận Bình Thạnh vẫn có tên bà Hồng thì khi ba bạn mất, bà Hồng là chủ hộ. Bạn muốn nhập khẩu vào căn nhà đó thì cần phải có sự đồng ý của bà Hồng. Nếu bà Hồng đã có hộ khẩu ở nơi khác thì sẽ bị xóa hộ khẩu tại căn nhà của ba bạn. Khi ba bạn mất thì bạn vẫn có quyền thừa kế một phần trong căn nhà của ba bạn nên bạn có thể chuyển về đó sinh sống và làm thủ tục nhập khẩu vào căn nhà đó. Thủ tục nhập hộ khẩu bạn thực hiện tại UBND cấp xã. 4. Hiện nay trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của căn nhà Quận Bình Thạnh vẫn còn tên của bà Hồng nên về nguyên tắc mọi giao dịch, chuyển nhượng, mua bán, thay đổi… liên quan đến căn nhà đó cần phải có sự đồng ý của bà Hồng. Ở đây cần xác định rõ quyền sở hữu của bà Hồng dựa trên các giấy tờ như văn bản thỏa thuận chia tài sản chung của ba bạn và bà Hồng hoặc của quyết định, bản án của Tòa án. 5. Để xác định quyền lợi của bạn và bà Hồng trong căn nhà ba bạn để lại thì cần phải xác định có quyết định hay bản án của Tòa án phân chia tài sản chung là căn nhà khi ba bạn và bà Hồng ly hôn hay không? Cũng cần xác định việc ba bạn đưa số tiền trị giá nửa căn nhà cho bà Hồng có văn bản xác nhận gì không? Nếu có, thì bà Hồng không có bất cứ quyền lợi gì liên quan đến căn nhà đó nữa. Ba bạn mất không có di chúc nên theo quy định của pháp luật di sản thừa kế này để lại cho bạn, em trai bạn và ông nội bạn. Nếu không, thì bà Hồng vẫn còn quyền với một nửa căn nhà (do đây là tài sản chung khi ly hôn chưa chia), một nửa còn lại sẽ được chia đều cho bạn, em trai bạn và ông nội bạn (bà Hồng không có quyền thừa kế di sản ba bạn để lại do hai người chia tay trước khi ba bạn mất).