Em có một người anh do làm ăn thua lỗ nên đã mượn giấy nhà của mẹ vợ để đi thế chấp ngân hàng. Nay do không có khả năng trả vậy anh sẽ bị xử phạt ra sao trước pháp luật và có bi truy tố không? Căn nhà mà anh ấy đã thế chấp là của mẹ vợ sẽ bị xử lý thế nào? Mong nhận được tư vấn của Ban biên tập Thư Ký Luật. Chân thành cảm ơn!
Trước tiên, căn cứ pháp lý theo Điều 342 Bộ Luật Dân sự 2005: "Thế chấp tài sản là việc một bên (sau đây gọi là bên thế chấp) dùng tài sản thuộc sở hữu của mình để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự đối với bên kia (sau đây gọi là bên nhận thế chấp) và không chuyển giao tài sản đó cho bên nhận thế chấp" . Như vậy, trong trường hợp của bạn, tài sản thế chấp là giấy nhà ( sổ đỏ), bên thế chấp là anh trai bạn và bên nhận thế chấp là ngân hàng. Nếu anh trai bạn và mẹ vợ có thỏa thuận và hợp đồng rõ ràng về việc đem giấy tờ nhà đi thế chấp ngân hàng thì mẹ vợ trở thành người bảo lãnh cho anh trai bạn trong quan hệ thực hiện nghĩa vụ với ngân hàng. Căn cứ pháp lí theo Điều 361 Bộ luật dân sự 2005 quy định về bảo lãnh như sau: "Bảo lãnh là việc người thứ ba (sau đây gọi là bên bảo lãnh) cam kết với bên có quyền (sau đây gọi là bên nhận bảo lãnh) sẽ thực hiện nghĩa vụ thay cho bên có nghĩa vụ (sau đây gọi là bên được bảo lãnh), nếu khi đến thời hạn mà bên được bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ. Các bên cũng có thể thoả thuận về việc bên bảo lãnh chỉ phải thực hiện nghĩa vụ khi bên được bảo lãnh không có khả năng thực hiện nghĩa vụ của mình." Theo như thông tin bạn đã cung cấp, anh của bạn do làm ăn thua lỗ nên đã "mượn" giấy tờ nhà của mẹ vợ để mang đi thế chấp ngân hàng. Trong trường hợp này mẹ vợ sẽ là người bảo lãnh cho anh trai bạn trong nghĩa vụ trả nợ cho ngân hàng. Theo Điều 369 Bộ luật dân sự 2005 : Trong trường hợp đã đến hạn thực hiện nghĩa vụ thay cho bên được bảo lãnh, mà bên bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ thì bên bảo lãnh phải đưa tài sản thuộc sở hữu của mình để thanh toán cho bên nhận bảo lãnh. Trong trường hợp anh trai bạn không có khả năng trả nợ thì mẹ vợ của anh bạn phải có nghĩa vụ trả nợ cho anh trai bạn bằng tài sản của mình. Sau đó, mẹ vợ có quyền yêu cầu anh trai bạn hoàn trả lại số tiền mà mẹ vợ đã đứng ra trả thay. Nếu khi đó, anh trai bạn vẫn không thể trả, mẹ vợ có thể kiện anh trai bạn ra tòa. Từ đó phát sinh nghĩa vụ dân sự giữa anh trai bạn và mẹ vợ (cụ thể là nghĩa vụ trả nợ) và trách nhiệm dân sự sẽ phát sinh nếu anh bạn không trả nợ cho mẹ vợ. Trên đây là tư vấn của Ban biên tập Thư Ký Luật về xử lý trường hợp mượn sổ đỏ thế chấp vay tiền nhưng không trả được nợ. Bạn nên tham khảo chi tiết Bộ Luật Dân sự 2005 để nắm rõ quy định này. Trân trọng!