Gia đình tôi, ông Bình mỗi người đều có quyền sử dụng thửa đất diện tích 100m2, ở giữa 2 phần đất của 2 gia đình là 1 thửa đất bỏ hoang có diện tích 100m2. Từ năm 1970 đến năm 1990, 2 gia đình sử dụng chung để trồng rau và khai thác, chăm sóc cùng nhau. Đến năm 1991, 2 gia đình quyết định phân tách thửa đất trồng rau này làm 2 và xây một bức tường làm ranh giới. Năm 2010, gia đình tôi được cấp Giấy chứng nhận với diện tích là 150m2; đến năm 2016, gia đình tôi xây lại nhà trên toàn bộ diện tích này thì phát hiện thực tế diện tích đất chỉ có 130m2 vì vậy khi xây nhà gia đình tôi đập bức tường ngăn và xây lấn sang so với bức tường cũ để đủ diện tích 150m2 làm phát sinh mâu thuẫn, tranh chấp giữa 2 gia đình. Liệu gia đình tôi có quyền đòi 20m2 còn thiếu so với giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã được cấp không? Mong nhận được tư vấn của Ban biên tập Thư Ký Luật. Chân thành cảm ơn!
Theo quy định tại Điều 264 Bộ luật dân sự 2005 về nghĩa vụ tôn trọng ranh giới giữa các bất động sản: "1. Ranh giới giữa các bất động sản liền kề được xác định theo thoả thuận của các chủ sở hữu hoặc theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Ranh giới cũng có thể được xác định theo tập quán hoặc theo ranh giới đã tồn tại từ ba mươi năm trở lên mà không có tranh chấp. 2. Người có quyền sử dụng đất được sử dụng không gian và lòng đất theo chiều thẳng đứng từ ranh giới trong khuôn viên đất phù hợp với quy hoạch xây dựng do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định và không được làm ảnh hưởng đến việc sử dụng đất liền kề của người khác. Người sử dụng đất chỉ được trồng cây và làm các việc khác trong khuôn viên đất thuộc quyền sử dụng của mình và theo ranh giới đã được xác định; nếu rễ cây, cành cây vượt quá ranh giới thì phải xén rễ, tỉa cành phần vượt quá, trừ trường hợp có thoả thuận khác. 3. Trong trường hợp ranh giới là kênh, mương, hào, rãnh, bờ ruộng thì người sử dụng đất có nghĩa vụ tôn trọng, duy trì ranh giới chung; không được lấn, chiếm, thay đổi mốc giới ngăn cách." Có thể thấy, ranh giới giữa gia đình bạn và chủ sử dụng đất bên cạnh sẽ được xác định theo thỏa thuận của cả hai bên, nếu việc bạn sử dụng đất, đo đạc lại không đúng như diện tích đã được cấp giấy chứng nhận trong sổ đỏ thì bạn có quyền kiến nghị tới cơ quan uy ban nhân dân cấp xã đo đạc và xác minh lại, nhưng bạn không có quyền xây dựng lại bức tường rào và lấn sang phần đất chủ sử dụng đất bên cạnh, hành vi này có thể bị coi là hành vi lấn chiếm đất đai, căn cứ quy định tại Điều 12 Luật đất đai 2013 về những hành vi bị cấm: "1. Lấn, chiếm, hủy hoại đất đai. 2. Vi phạm quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được công bố. 3. Không sử dụng đất, sử dụng đất không đúng mục đích. 4. Không thực hiện đúng quy định của pháp luật khi thực hiện quyền của người sử dụng đất. 5. Nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp vượt hạn mức đối với hộ gia đình, cá nhân theo quy định của Luật này. 6. Sử dụng đất, thực hiện giao dịch về quyền sử dụng đất mà không đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền. 7. Không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước. 8. Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để làm trái quy định về quản lý đất đai." Gia đình bạn có quyền đòi 20m2 đất còn thiếu hay không thì phụ thuộc vào từng trường hợp, nếu do khi cấp giấy chứng nhận mà đo đạc sai dẫn đến diện tích ghi trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sai thì sẽ tiến hành chỉnh sửa lại thông tin trên giấy chứng nhận, còn nếu đo đạc là đúng và việc bị giảm diện tích là do có người đã lấn chiếm đất gia đình bạn thì bạn có quyền gửi đơn tố cáo tới cơ quan ủy ban nhân dân cấp xã để yêu cầu giải quyết, buộc người vi phạm trả lại diện tích bị lấn chiếm này. Trên đây là tư vấn của Ban biên tập Thư Ký Luật về đòi lại đất cấp thiếu. Bạn nên tham khảo chi tiết Luật đất đai 2013 để nắm rõ quy định này. Trân trọng!