Ba mẹ tôi ly hôn cách đây 15 năm, tôi ở với mẹ. Trong quá trình chia tài sản thì ba không kê khai miếng đất do hai người mua lúc sống chung. Hiện tại, miếng đất nằm trong khu quy hoạch và được bồi thường gần 2 tỷ. Ba tôi đã mất và không để lại di chúc, vậy tôi có quyền thừa kế hay được chia phần số tiền bồi thường đất đó không? Ba tôi và người vợ sau có một đứa con chung.
Vì bố bạn chết không để lại di chúc nên di sản là một phần giá trị bồi thường của miếng đất nằm trong khu quy hoạch sẽ được chia theo quy định của pháp luật. Tại khoản 1 Điều 679 Bộ luật dân sự 2005 quy định: "Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết". Những người được hưởng thừa kế hàng thứ nhất của bố bạn gồm: bố mẹ đẻ (nếu còn sống) và bố mẹ nuôi của bố bạn (nếu có và còn sống), vợ hợp pháp của bố bạn, các người con của bố bạn (con đẻ gồm: bạn và người con của bố bạn với người vợ sau, con riêng, con nuôi khác nếu có). Như vậy, bạn được quyền hưởng thừa kế di sản của bố bạn. Do câu hỏi bạn không cung cấp đầy đủ thông tin cụ thể nên chúng tôi chỉ tư vấn mang tính giả định. Cần phải xem xét một số vấn đề như sau: - Bạn có thể chứng minh được mảnh đất trên là tài sản chung của bố mẹ bạn không? Nếu bạn chứng minh được mảnh đất trên là tài sản chung của bố mẹ bạn thì mẹ bạn sẽ được hưởng ½ giá trị bồi thường của mảnh đất đó. Phần di sản của bố bạn để lại là ½ giá trị bồi thường của mảnh đất này. Nếu không chứng minh được mảnh đất này là tài sản chung của bố mẹ bạn thì toàn bộ mảnh đất này sẽ trở thành di sản của bố bạn để lại. - Người vợ sau của bố bạn có phải là người vợ hợp pháp không? Nếu người vợ sau của bố bạn không phải là người vợ hợp pháp thì phần di sản bố bạn để lại không phải chia cho người vợ này. - Nếu người vợ sau là hợp pháp, bố bạn có nhập tài sản riêng (cả mảnh đất hoặc ½ mảnh đất) vào khối tài sản chung với người vợ sau không? Nếu bố bạn đã nhập tài sản riêng của mình vào khối tài sản chung với người vợ sau thì phần di sản thừa kế chỉ là phần tài sản của bố bạn (sau khi đã chia cho người vợ sau). - Sau khi xác định được phần di sản của bố bạn để lại thì di sản đó sẽ được chia cho những người thừa kế theo quy định tại Điều 679 nêu trên. - Thời hiệu khởi kiện chia thừa kế đã hết thời hạn 10 năm kể từ thời điểm mở thừa kế (thời điểm cha bạn mất) chưa? Nếu trong thời gian này, bạn không khởi kiện chia thừa kế thì bạn không có quyền yêu cầu chia thừa kế. Phần di sản đó chỉ trở thành tài sản chung của những người được thừa kế khi có đủ điều kiện theo quy định của pháp luật. Bạn được hưởng bao nhiêu trong khối di sản của bố bạn, ít hay nhiều, phụ thuộc vào những vấn đề nêu trên. Trên cơ sở chúng tôi đã tư vấn bạn biết được quyền lợi của mình liên quan đến khối di sản mà bố bạn để lại như thế nào.