Tôi có người quen có căn nhà cho thuê có làm hợp đồng công chứng với thởi hạn thuê 3 năm. Bên thuê dùng địa điểm thuê và hợp đồng này để xin giấy phép kinh doanh. Tuy nhiên sau hơn 1 năm thuê, chắc do kinh doanh không thuận lơi, bên thuê gọi điện thông báo trả lại nhà cho chủ nhà và bỏ đi không liên lạc được. Chủ nhà đã nhận lại nhà nhưng không thể làm biên bản hủy hợp đồng được. Vậy xin hỏi trong trường hợp này, thì chủ nhà phải làm các thủ tục pháp lý gì, để có thể tiếp tục cho người khác thuê căn nhà trên. Xin cám ơn.
Bộ luật dân sự 2005 quy định: "Ðiều 425. Hủy bỏ hợp đồng dân sự 1. Một bên có quyền huỷ bỏ hợp đồng và không phải bồi thường thiệt hại khi bên kia vi phạm hợp đồng là điều kiện hủy bỏ mà các bên đã thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định. 2. Bên hủy bỏ hợp đồng phải thông báo ngay cho bên kia biết về việc huỷ bỏ, nếu không thông báo mà gây thiệt hại thì phải bồi thường. 3. Khi hợp đồng bị hủy bỏ thì hợp đồng không có hiệu lực từ thời điểm giao kết và các bên phải hoàn trả cho nhau tài sản đã nhận; nếu không hoàn trả được bằng hiện vật thì phải trả bằng tiền. 4. Bên có lỗi trong việc hợp đồng bị hủy bỏ phải bồi thường thiệt hại. Ðiều 426. Ðơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng dân sự 1. Một bên có quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng nếu các bên có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định. 2. Bên đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng phải thông báo ngay cho bên kia biết về việc chấm dứt hợp đồng, nếu không thông báo mà gây thiệt hại thì phải bồi thường. 3. Khi hợp đồng bị đơn phương chấm dứt thực hiện thì hợp đồng chấm dứt từ thời điểm bên kia nhận được thông báo chấm dứt. Các bên không phải tiếp tục thực hiện nghĩa vụ. Bên đã thực hiện nghĩa vụ có quyền yêu cầu bên kia thanh toán. Ðiều 498. Ðơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng thuê nhà ở 1. Bên cho thuê nhà có quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng thuê nhà khi bên thuê có một trong các hành vi sau đây: a) Không trả tiền thuê nhà liên tiếp trong ba tháng trở lên mà không có lý do chính đáng; b) Sử dụng nhà không đúng mục đích thuê; c) Cố ý làm nhà hư hỏng nghiêm trọng; d) Sửa chữa, đổi hoặc cho người khác thuê lại toàn bộ hoặc một phần nhà đang thuê mà không có sự đồng ý bằng văn bản của bên cho thuê; đ) Làm mất trật tự công cộng nhiều lần và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt bình thường của những người chung quanh; e) Làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến vệ sinh môi trường. 2. Bên thuê nhà có quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng thuê nhà khi bên cho thuê có một trong các hành vi sau đây: a) Không sửa chữa nhà khi chất lượng nhà giảm sút nghiêm trọng; b) Tăng giá thuê nhà bất hợp lý. c) Quyền sử dụng nhà ở bị hạn chế do lợi ích của người thứ ba. 3. Bên đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng thuê nhà phải báo cho bên kia biết trước một tháng, nếu không có thỏa thuận khác. 4. Bên có lỗi trong việc hợp đồng bị đơn phương chấm dứt phải bồi thường thiệt hại." Như vậy, theo quy định của pháp luật thì bạn có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng thuê nhà (hoặc hủy bỏ hợp đồng) nếu bên thuê nhà vi phạm một trong các trường hợp quy định tại Điều 498 BLDS nêu trên. Thủ tục đơn phương chấm dứt hợp đồng hoặc hủy bỏ hợp đồng đều phải thông báo cho phòng công chứng và bên thuê (nơi họ cư trú, hoặc thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng...). Thực tế, Công chứng viên hay nhầm lẫn giữa "Thỏa thuận chấm dứt hợp đồng" với "Hủy bỏ hợp đồng" hoặc "Đơn phương chấm dứt hợp đồng" nên cứ bắt hai bên phải có mặt tại phòng công chứng thì mới cho Hủy hợp đồng. Còn theo pháp luật thì việc đơn phương chấm dứt hợp đồng hoặc Hủy bỏ hợp đồng chỉ cần hành vi của một bên nếu có căn cứ cho rằng bên kia vi phạm hợp đồng.