Tôi có một người cậu kết hôn năm 2007. Sau khi kết hôn một năm, người cậu này đã đổi họ của mình. Theo tôi được biết, cậu đổi họ của mình theo họ của chồng cũ của vợ. Tuy nhiên, tôi chỉ biết: một cá nhân có thể đổi họ theo họ của cha hoặc mẹ mình. Không biết là pháp luật trước kia có gì khác với pháp luật hiện nay (2019) hay không? Mong Ban tư vấn sớm giải đáp thắc mắc của tôi. Cảm ơn!
Hiện nay, theo Điều 27 Bộ luật Dân sự 2015 hiện hành thì quyền thay đổi họ được quy định cụ thể như sau: “Cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ trong trường hợp sau đây: - Thay đổi họ cho con đẻ từ họ của cha đẻ sang họ của mẹ đẻ hoặc ngược lại - Thay đổi họ cho con nuôi từ họ của cha đẻ hoặc mẹ đẻ sang họ của cha nuôi hoặc họ của mẹ nuôi theo yêu cầu của cha nuôi, mẹ nuôi; - Khi người con nuôi thôi làm con nuôi và người này hoặc cha đẻ, mẹ đẻ yêu cầu lấy lại họ cho người đó theo họ của cha đẻ hoặc mẹ đẻ; - Thay đổi họ cho con theo yêu cầu của cha đẻ, mẹ đẻ hoặc của con khi xác định cha, mẹ cho con; - Thay đổi họ của người bị lưu lạc đã tìm ra nguồn gốc huyết thống của mình; - Thay đổi họ theo họ của vợ, họ của chồng trong quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài để phù hợp với pháp luật của nước mà vợ, chồng người nước ngoài là công dân hoặc lấy lại họ trước khi thay đổi; - Thay đổi họ của con khi cha, mẹ thay đổi họ;” Như vậy, hiện nay các trường hợp thay đổi họ nhìn chung là thay đổi họ theo họ của cha, mẹ (đẻ hoặc nuôi) hoặc theo vợ, chồng có yếu tố nước ngoài. Tuy nhiên, theo Bộ luật Dân sự 2005 trước đây tại Điều 27 quy định về quyền thay đổi họ, tên được quy định trong đó có trường hợp như sau: “Cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ, tên trong các trường hợp sau đây: - Theo yêu cầu của người có họ, tên mà việc sử dụng họ, tên đó gây nhầm lẫn, ảnh hưởng đến tình cảm gia đình, đến danh dự, quyền, lợi ích hợp pháp của người đó;” Như vậy, khác với pháp luật hiện nay thì pháp luật dân sự trước kia cho phép một cá nhân có quyền thay đổi họ tên của mình nếu họ, tên đó gây ảnh hưởng đến tình cảm gia đình của họ. Trên đây là nội dung tư vấn mà chúng tôi phản hồi. Trân trọng!