Gia đình tôi về quê thăm mẹ thì được biết trong thời gian anh trai tôi đi làm ăn xa, chị dâu đã ngược đãi, bỏ mặc, không chăm sóc mẹ chồng. Đề nghị Luật sư tư vấn, hành vi (HV) của chị dâu tôi có vi phạm (VP) pháp luật không? có bị xử phạt không? (Hoàng Lam - Bến Tre)
Luật gia Nguyễn Mỹ Linh - Công ty Luật TNHH Everest - trả lời: Chúng tôi trích dẫn một số quy định của pháp luật để anh (chị) tham khảo, như sau: Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 (LHNGĐ), quy định: “Quyền, nghĩa vụ của con dâu, con rể, cha mẹ vợ, cha mẹ chồng: Trong trường hợp con dâu, con rể sống chung với cha mẹ chồng, cha mẹ vợ thì giữa các bên có các quyền, nghĩa vụ tôn trọng, quan tâm, chăm sóc và giúp đỡ nhau theo quy định tại các điều 69, 70, 71 và 72 của LHNGĐ” (Điều 80). Nghị định 167/2013/NĐ-CP quy định về xử phạt VP hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn ; phòng, chống tệ nạn ; phòng cháy và chữa cháy; phòng, chống bạo lực gia đình: “HV hành hạ, ngược đãi thành viên gia đình: Phạt tiền từ một triệu năm trăm ngàn đồng đến hai triệu đồng đối với một trong những HV sau đây: a) Đối xử tồi tệ với thành viên gia đình như: bắt nhịn ăn, nhịn uống, bắt chịu rét, mặc rách, không cho hoặc hạn chế vệ sinh cá nhân; b) Bỏ mặc không chăm sóc thành viên gia đình là người già, yếu, tàn tật, phụ nữ có thai, phụ nữ nuôi con nhỏ” (khoản 1 Điều 50). Bộ luật Hình sự năm 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009): “Tội ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu, người có công nuôi dưỡng mình: Người nào ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về HV này mà còn VP, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến ba năm” (Điều 151). Căn cứ theo quy định tại Điều 80 LHNGĐ, trường hợp con dâu sống chung với cha mẹ chồng sẽ phải có nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng, tôn trọng cha mẹ chồng. Như vậy, HV của chị dâu anh (chị) là VP pháp luật và sẽ bị xử lý hành chính từ một triệu năm trăm ngàn đồng đến hai triệu đồng theo quy định tại khoản 1 Điều 50 của Nghị định 167/2013/NĐ-CP. Nếu HV ngược đãi của chị dâu đó đã bị xử phạt hành chính mà vẫn tái phạm hoặc gây ra hậu quả nghiêm trọng, sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự như đã được quy định tại Điều 151 của Bộ luật Hình sự năm 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009).