Do cần vốn làm ăn nên tôi đã vay ngân hàng số tiền là 100 triệu với thời hạn là 1 năm. Để bảo đảm cho khoản vay này anh tôi đã tự nguyện đứng ra bảo lãnh khả năng trả nợ cho tôi đối với ngân hàng (A). Tuy nhiên, ngân hàng yêu cầu anh trai tôi phải có tài sản bảo đảm. Sau đó, anh tôi đã thế chấp căn hộ chung cư có giá trị 1 tỷ đồng cho ngân hàng. Tuy nhiên, căn nhà này đã được anh trai tôi thế chấp để vay tại ngân hàng khác (B) số tiền 300 triệu. Khi thế chấp, anh tôi đã thông báo cho ngân hàng A. Sau khi hết thời hạn hợp đồng, tôi đã không thanh toán đầy đủ số tiền cho ngân hàng, nên ngân hàng này đã làm thủ tục để bán đấu giá căn hộ chung cư của anh tôi (lúc này, anh tôi đã thanh toán toàn bộ số nợ với ngân hàng B và đã xóa thế chấp ngôi nhà tại ngân hàng B). Xin hỏi: Tôi có bắt buộc phải ký vào hợp đồng bảo lãnh không? Việc ngân hàng B bán đấu giá căn hộ chung cư của anh tôi là đúng hay sai? Vì sao? Mong nhận được tư vấn của Ban biên tập Thư Ký Luật. Chân thành cảm ơn!
Thứ nhất, về ký kết hợp đồng bảo lãnh: Căn cứ Điều 361 Bộ luật dân sự 2005 quy định như sau: Bảo lãnh là việc người thứ ba (say đây gọi là bên bảo lãnh) cam kết với bên có quyền (sau đây gọi là bên nhận bảo lãnh) sẽ thực hiện nghĩa vụ thay cho bên có nghĩa vụ (sau đây gọi là bên được bảo lãnh), nếu khi đến thời hạn mà bên được bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ. Các bên cũng có thể thoả thuận về việc bên bảo lãnh chỉ phải thực hiện nghĩa vụ khi bên được bảo lãnh không có khả năng thực hiện nghĩa vụ của mình.” Theo Điều 362 Bộ luật dân sự 2005 quy định về hình thức bảo lãnh như sau: “Việc bảo lãnh phải được lập thành văn bản, có thể lập thành văn bản riêng hoặc ghi trong hợp đồng chính. Trong trường hợp pháp luật có quy định thì văn bản bảo lãnh phải được công chứng hoặc chứng thực.”. Như vậy, theo quy định trên thì khi hợp đồng bảo lãnh lập thành văn bản riêng thì bạn không bắt buộc phải ký tên trong hợp đồng đó. Nếu hợp đồng bảo lãnh ghi trong hợp đồng chính thì đương nhiên phải có chữ ký của bạn. Thứ hai, xử lý tài sản của bên bảo lãnh: Căn cứ Điều 369 Bộ luật dân sự 2005 quy định về xử lý tài sản như sau: “Điều 369. Xử lý tài sản của bên bảo lãnh Trong trường hợp đã đến hạn thực hiện nghĩa vụ thay cho bên được bảo lãnh, mà bên bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ thì bên bảo lãnh phải đưa tài sản thuộc sở hữu của mình để thanh toán cho bên nhận bảo lãnh.” Trong trường hợp của bạn anh trai chỉ bảo lãnh cho bạn tại ngân hàng A nên khi bạn không thực hiện được nghĩa vụ trả nợ thì ngân hàng A có quyền đấu giá tài sản bảo lãnh của anh trai bạn. Còn đối với ngân hàng B thì anh trai bạn đã thanh toán hết nợ và xóa thế chấp nên ngân hàng B không có quyền bán đấu giá tài sản bảo lãnh (ngôi nhà của anh trai bạn). Như vậy, theo quy định trên thì ngân hàng B không có quyền bán đấu giá tài sản bão lãnh (ngôi nhà của anh trai bạn). Trên đây là tư vấn của Ban biên tập Thư Ký Luật về xử lý tài sản bảo lãnh khi không trả được nợ. Bạn nên tham khảo chi tiết Bộ luật dân sự 2005 để nắm rõ quy định này. Trân trọng!