Nhiều năm nay, điện thoại di động của tôi liên tục nhận được những tin nhắn rác mời chào mua chung cư, mua sim, cho vay tiền, gây rất nhiều phiền toái. Qua thông tin báo chí vừa phản ánh, tôi được biết có một số đối tượng đã liên hệ với một số nhà mạng mua, bán thông tin cá nhân như số điện thoại, địa chỉ nhà, email… Xin luật sư cho biết, hành vi của những đối tượng mua bán này có phạm tội không? Sẽ bị xử lý thế nào?
Theo quy định tại Khoản 1 (Điều 3, Nghị định 90/2008/NĐ-CP và Nghị định số 77/2012/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 90/2008/NĐ – CP) về chống thư rác thì “Thư rác (Spam) là những loại thư điện tử, tin nhắn được gửi đến người nhận mà người nhận đó không mong muốn hoặc không có trách nhiệm phải tiếp nhận theo quy định của pháp luật. Thư rác được pháp luật quy định bao gồm thư điện tử rác và tin nhắn rác”. Khoản 3, Điều 1 Nghị định 77/2012/ NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 90/2008/NĐ-CP ngày 13/08/2008 của Chính phủ cũng quy định về các hành vi nghiêm cấm trong hoạt động chống thư rác: “Trao đổi, mua bán danh sách địa chỉ điện tử mà không có sự đồng ý của người sở hữu địa chỉ điện tử… ”. Đối chiếu với các quy định của pháp luật thì trường hợp của bạn cho thấy, việc nhà mạng có hành vi mua bán các thông tin, địa chỉ điện tử của khách hàng với chủ thể thứ ba là hành vi vi phạm pháp luật. Theo đó, Khoản 5, Điều 34, Nghị định 90/2008/NĐ-CP quy định mức xử phạt đối với hành vi vi phạm các quy định về quản lý, sử dụng thư điện tử, tín nhắn như sau: “Phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 40 triệu đồng đối với hành vi: Trao đổi, mua bán danh sách địa chỉ điện tử mà không có sự đồng ý của người sở hữu địa chỉ điện tử”. Bên cạnh đó, Điểm a, Khoản 5, Điều 66 Nghị định số 174/2013/NĐ-CP ngày 13-11-2013 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và tần số vô tuyến điện quy định: “Phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 70 triệu đồng đối với một trong các hành vi mua bán hoặc trao đổi trái phép thông tin riêng của người sử dụng dịch vụ viễn thông”. Ngoài ra, Điểm b (Khoản 1, Điều 226, Bộ Luật hình sự năm 1999 sửa đổi bổ sung năm 2009) cũng quy định đối với tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông, mạng Internet như sau: a) “Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây xâm phạm lợi ích của cơ quan, tổ chức, cá nhân, xâm phạm trật tự, an toàn xã hội gây hậu quả nghiêm trọng thì bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến một trăm triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc bị phạt tù từ sáu tháng đến ba năm: b) Mua bán, trao đổi, tặng cho, sửa chữa, thay đổi hoặc công khai hóa những thông tin riêng hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác trên mạng máy tính, mạng viễn thông, mạng Internet mà không được phép của chủ sở hữu thông tin đó…”. Như vậy, tùy thuộc vào mức độ, phạm vi và hậu quả xảy ra mà các đối tượng thực hiện hành vi mua, bán thông tin điện tử, viễn thông có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự trong trường hợp có đủ các dấu hiệu cấu thành tội phạm như đã nêu ở trên.