Bạn cho mình hỏi trường hợp như sau: Gia đình ông A sử dụng mảnh đất này từ những năm 2000 nhưng chưa được cấp giấy chứng nhận. Đến nay khi liên hệ làm thủ tục cấp giấy thì được trả lời là đất này đã được cấp cho UBND xã C với mục đích là đất công trình văn hóa. Khi ông A nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp thì UBND xã C trả lời là do đây đang tranh chấp với xã nên xã không hòa giải. Việc xã trả lời như vậy là có đúng không, căn cứ vào đâu? Theo quy định thì trường hợp này sẽ hòa giải tại đâu?
Theo quy định tại Luật Đất đai 2013 thì tranh chấp đất đai mà các bên tranh chấp không hòa giải được thì gửi đơn đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp để hòa giải. Tranh chấp đất đai đã được hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã mà không thành thì được giải quyết như sau: (1) Tranh chấp đất đai mà đương sự có Giấy chứng nhận hoặc có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 100 Luật Đất đai 2013 và tranh chấp về tài sản gắn liền với đất thì do Tòa án nhân dân giải quyết; (2) Tranh chấp đất đai mà đương sự không có Giấy chứng nhận hoặc không có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 101 Luật Đất đai 2013 thì đương sự chỉ được lựa chọn một trong hai hình thức giải quyết tranh chấp đất đai theo quy định sau đây: - Nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền theo quy định của pháp luật; - Khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự; Theo quy định tại Khoản 2 Điều 3 Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP thì đối với tranh chấp ai là người có quyền sử dụng đất mà chưa được hòa giải tại Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi có đất tranh chấp thì được xác định là chưa có đủ điều kiện khởi kiện. Tuy nhiên, bạn lưu ý đừng nhầm lẫn với quy định tại Khoản 2 Điều 3 Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP có quy định đối với các tranh chấp liên quan đến quyền sử dụng đất sau đây thì thủ tục hòa giải tại Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi có đất tranh chấp nơi có đất tranh chấp không phải là điều kiện khởi kiện vụ án: (1) Tranh chấp về giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất; (2) Tranh chấp về thừa kế quyền sử dụng đất; (3) Tranh chấp chia tài sản chung của vợ chồng là quyền sử dụng đất; (4) Các tranh chấp khác. Đây là những trường hợp tranh chấp liên quan đến quyền sử dụng đất (hay gọi cách khác là tranh chấp về đất đai), chứ không phải tranh chấp quyền sử dụng đất (tranh chấp đất đai) nên không được tính vào trường hợp tranh chấp đất đai không phải hoà giải tại Ủy ban nhân dân xã được. Theo thông tin bạn cung cấp thì gia đình ông A có tranh chấp đất đai với Ủy ban nhân dân xã thì vẫn phải hoà giải tại Uỷ ban nhân dân xã, vẫn phải trải qua thủ tục hoà giải tại đây, nếu không hoà giải được thì tiếp tục khởi kiện lên Toà án nhân dân có thẩm quyền hoặc yêu cầu Uỷ ban nhân dân cấp có thẩm quyền để giải quyết tranh chấp (vì đây là trường hợp tranh chấp không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) Trên đây là nội dung giải đáp thắc mắc của chúng tôi. Trân trọng!