Tôi có bà cô qua đời năm 2009 để lại di chúc cho tôi là miếng đất mộ khoảng 5.000 m2 (trên có khoảng 40 ngôi mộ) có sổ đỏ cấp năm 2005. Vậy cho tôi hỏi tôi có được hưởng phần đất mà bà tôi để lại không? Nếu được tôi muốn chuyển mục đích sử dụng có được không? Đất mộ được cô lập di chúc để lại có được hưởng không?
Về nguyên tắc, nếu đất đã có sổ đỏ (Giấy CNQSDĐ) thì người lập có quyền sử dụng hợp pháp (đứng tên trên giấy) có quyền (lập di chúc) để lại cho người khác. Trong trường hợp này là anh. Nói chung, mọi loại đất có thể làm di chúc để lại cho người khác, kể cả đất ruộng. Tuy nhiên, khi làm thủ tục giấy tờ sang tên cho người nhận thì người nhận phải chứng minh là mình có nhu cầu sử dụng thì mới được công nhận quyền sử dụng. Việc này thực ra cũng chỉ mang tính hành chính, hình thức. Điều quan trọng nhất trong sự việc của bạn là giá trị pháp lý của bản di chúc. Về nguyên tắc, di chúc phải được lập theo đúng quy định của pháp luật (người lập di chúc minh mẫn, tự nguyện, nội dung và hình thức di chúc rõ ràng, không vi phạm điều cấm...) thì sẽ được xem là hợp pháp có giá trị pháp lý và phát sinh hiệu lực kể từ thời điểm "mở thừa kế" - tức là thời điểm người cô của anh qua đời. Khi đó anh cần nhanh chóng liên hệ với Phòng công chứng nơi mảnh đất tọa lạc làm thủ tục "Khai nhận di sản thừa kế". Tiếp đó liên hệ với các cơ quan chức năng làm thủ tục nhận và chuyển tên mảnh đất mình được di tặng cho mình. Nếu mọi việc đều thuận lợi tốt đẹp, thì anh sẽ được cấp Giấy CNQSDĐ đối với mảnh đất này. Khi đó, về nguyên tắc anh có thể xin chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Nếu việc xin chuyển đổi này là phù hợp với quy hoạch sử dụng đất tại địa phương thì đề nghị của anh sẽ được chấp thuận. Anh cũng có quyền thông báo và di dời các ngôi mộ ra khỏi khu đất trong quá trình sử dụng sau này... Tuy nhiên, nếu cơ quan chức năng xét rằng bản di chúc nói trên không có dấu hiệu không hợp pháp hoặc có bất kỳ ai khác tranh chấp, không thừa nhận... thì anh sẽ chưa được xem xét công nhạn việc hưởng di sản. Sự việc sẽ phải đưa đến tòa án giải quyết. Tòa án là cơ quan duy nhất có thẩm quyền phán xét và quyết định bản di chúc có hợp pháp hay không.