Xin cho hỏi trường hợp của tôi có xin tư pháp xã cấp giấy xác nhận chưa kết hôn không? Hoàn cảnh của tôi như sau: Năm 2008 tôi có quen anh T và chúng tôi đã có 2 con chung, tuy nhiên tôi và anh T không đăng kí kết hôn vì gia đình anh ấy không chấp nhận tôi. Đến năm 2010, anh T tham gia lấy tài sản của người khác và bị bắt, hiện giờ đang thụ án. Tôi nuôi 2 con nhỏ. Giờ đây tôi gặp người đàn ông khác, độc thân, tình nguyện nuôi mẹ con tôi và muốn tôi trở thành vợ hợp pháp với anh ta. Tôi có đến UBND xã xin tư pháp cấp giấy xác nhận chưa kết hôn để đến địa phương chồng sắp cưới của tôi làm thủ tục kết hôn thì cán bộ tư pháp xã không cho vì bảo tôi đã có con với người khác và anh ta đang mất quyền công dân. Vậy xin cho tôi hỏi: Trường hợp của tôi có xin được giấy xác nhận tình trạng hôn nhân để kết hôn không?
Pháp luật Hôn nhân và gia đình đã khẳng định nam nữ muốn kết hôn với nhau bắt buộc phải tiến hành đăng ký kết hôn tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Điều 11 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 quy định: “Nam, nữ không đăng ký kết hôn mà chung sống với nhau như vợ chồng thì không được pháp luật công nhận là vợ chồng.Vợ chồng đã ly hôn muốn kết hôn lại với nhau cũng phải đăng ký kết hôn.” Như vậy, việc hai người độc thân sống chung sống với nhau như vợ chồng không bị các quy phạm pháp luật điều chỉnh mà chỉ bị dư luận xã hội và các quy phạm đạo đức điều chỉnh. Bạn đã sống chung với anh T mà không đăng ký kết hôn nên giữa bạn và anh T chưa phải là quan hệ vợ chồng, hai con sinh ra là con ngoài giá thú. Theo quy định của pháp luật, bạn vẫn là người độc thân. Bạn có thể làm thủ tục xin cấp Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân được quy định tại Điều 67 Nghị định 158/2005/NĐ-CP về đăng ký và quản lý hộ tịch. Việc cán bộ tư pháp cấp xã không cấp Giấy chứng nhận độc thân cho bạn là không đúng quy định pháp luật về Hôn nhân gia đình. Bạn có thể làm đơn khiếu nại lên Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã để được giải quyết theo quy định của Điều 85 Nghị định 158/2005/NĐ-CP về đăng ký và quản lý hộ tịch. “Điều 85. Giải quyết khiếu nại của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã 1. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã thụ lý và giải quyết khiếu nại đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính của mình hoặc hành vi hành chính của cán bộ Tư pháp hộ tịch trong đăng ký và quản lý hộ tịch. Trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại phải thực hiện theo quy định của pháp luật về khiếu nại, cụ thể như sau: Trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được khiếu nại thuộc thẩm quyền giải quyết, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã phải thụ lý để giải quyết và thông báo bằng văn bản cho người khiếu nại biết. Trong trường hợp khiếu nại không được thụ lý thì phải thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do.”