Tôi cho bạn vay tiền để kinh doanh, hai bên viết giấy vay tiền, bạn tôi đưa cho tôi 2 giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh do chồng của bạn tôi đứng tên đại diện pháp luật. Đến nay đã gần 2 năm, bạn tôi vẫn chưa trả hết số tiền như cam kết. Xin hỏi: - Giấy vay tiền viết tay có thời hạn không, và tôi có thể dùng giấy này để khởi kiện bạn tôi vào bất kỳ lúc nào không? - Việc tôi giữ Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh có hợp pháp không? Tôi có nên thông báo việc này cho các Cơ quan cấp phép và chi cục thuế có liên quan không? Tôi cho vay không lãi suất, nhưng đã quá thời hạn trả nợ thì tôi có được được quyền yêu cầu bạn tôi thanh toán lãi trả chậm của khoản tiền chậm thanh toán không? - Nếu tôi khởi kiện bạn tôi ra tòa thì thủ tục như thế nào. Trân trọng cám ơn.
* Về việc vay tiền Hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định. Hợp đồng vay tiền có thể được giao kết bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể. Theo đó, giấy vay tiền được viết giữa hai bạn được coi là bằng chứng chứng minh giữa hai bên đã có thỏa thuận vay tiền và hai bên có quyền, nghĩa vụ như đã thỏa thuận theo giấy vay tiền đó và theo quy định của pháp luật. Một trong các nghĩa vụ của bên vay là nghĩa vụ trả nợ theo Điều 474 Bộ luật dân sự: - Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. - Trong trường hợp bên vay không thể trả vật thì có thể trả bằng tiền theo trị giá của vật đã vay tại địa điểm và thời điểm trả nợ, nếu được bên cho vay đồng ý. - Ðịa điểm trả nợ là nơi cư trú hoặc nơi đặt trụ sở của bên cho vay, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. - Trong trường hợp vay không có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả nợ hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi đối với khoản nợ chậm trả theo lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố tương ứng với thời hạn chậm trả tại thời điểm trả nợ, nếu có thỏa thuận. - Trong trường hợp vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi trên nợ gốc và lãi nợ quá hạn theo lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố tương ứng với thời hạn vay tại thời điểm trả nợ. Đối chiếu với trường hợp của bạn, bạn cho vay không có lãi nên khi quá thời hạn trả nợ, bạn có quyền yêu cầu bên vay phải trả lãi đối với khoản nợ chậm trả theo lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố tương ứng với thời hạn chậm trả tại thời điểm trả nợ nếu hai bên có thỏa thuận. Khi người bạn của bạn không thực hiện nghĩa vụ trả nợ như đã cam kết thì bạn có quyền khởi kiện đến tòa án có thẩm quyền. Trước hết bạn phải làm đơn khởi kiện với các nội dung sau (theo Điều 164 Bộ luật tố tụng dân sự): - Ngày, tháng, năm làm đơn khởi kiện; - Tên Tòa án nhận đơn khởi kiện; - Tên, địa chỉ của người khởi kiện; - Tên, địa chỉ của người có quyền và lợi ích được bảo vệ, nếu có; - Tên, địa chỉ của người bị kiện; - Tên, địa chỉ của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, nếu có; - Những vấn đề cụ thể yêu cầu Tòa án giải quyết đối với bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan; - Họ, tên, địa chỉ của người làm chứng, nếu có. Kèm theo đơn khởi kiện phải có các tài liệu, chứng cứ chứng minh cho yêu cầu của người khởi kiện là có căn cứ và hợp pháp. Trong trường hợp của bạn, tài liệu ở đây chính là giấy vay tiền viết tay giữa hai bên. Bạn có thể gửi đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ kèm theo đến Toà án có thẩm quyền giải quyết vụ án bằng các phương thức sau đây: - Nộp trực tiếp tại Toà án; - Gửi đến Toà án qua bưu điện. * Về việc bạn cầm giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Việc bạn cầm giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh không có ý nghĩa gì trong việc yêu cầu người bạn của bạn thực hiện nghĩa vụ trả nợ, đây không được xem là biện pháp thế chấp/cầm cố hay bất kỳ biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự nào. Bạn cũng không cần phải thông báo cho cơ quan cấp phép và chi cục thuế vì điều này cũng không giúp giải quyết vấn đề của bạn. Để đòi được nợ vay, bạn nên thỏa thuận với người bạn của mình, nếu không thỏa thuận được bạn có thể khởi kiện để yêu cầu tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.