Tôi làm việc chủ yếu ở nước ngoài. Cách đây vài năm, một người bạn tôi làm ăn thua lỗ và đề nghị tôi mua lại căn nhà của anh ấy để giải quyết nợ nần. Do tin tưởng và thương bạn, tôi đã mua lại căn hộ (chỉ viết tay) và cho anh bạn tôi và gia đình vẫn ở lại căn nhà do tôi không có nhu cầu ở. Nay tôi về nước hẳn và đề nghị lấy lại căn nhà thi anh bạn tôi chối bay biến và nói rằng căn nhà đó vẫn của anh ấy. Xin hỏi tôi muốn khởi kiện để giải quyết việc tranh chấp mua bán, nhưng vì việc mua bán trước đây không được công chứng . Vậy xin hỏi, như vậy có bị coi là giao dịch dân sự vô hiệu hay không? Hậu quả của giao dịch dân sự vô hiệu là gì?
Giao dịch dân sự là hợp đồng hoặc hành vi pháp lý đơn phương làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên. Giao dịch dân sự bị coi là vô hiệu khi không có một trong các điều kiện có hiệu lực được quy định tại Điều 122 của Bộ luật Dân sự năm 2005. Điều 122 quy định giao dịch dân sự có hiệu lực khi có đủ các điều kiện sau đây: - Người tham gia giao dịch có năng lực hành vi dân sự; - Mục đích và nội dung của giao dịch không vi phạm điều cấm của pháp luật, không trái đạo đức xã hội; - Người tham gia giao dịch hoàn toàn tự nguyện Mặt khác, hình thức giao dịch dân sự cũng là điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự trong một số trường hợp pháp luật có quy định (Khoản 2 Điều 122 Bộ luật Dân sự 2005). Như vậy, giao dịch dân sự bị coi là vô hiệu khi giao dịch đó không đáp ứng được các điều kiện và hình thức nêu trên. Theo như bạn nêu, thì hợp đồng mua bán đất giữa bạn và người bạn không được công chứng nên giao dịch này sẽ bị vô hiệu do không tuân thủ về hình thức quy định tại Điều 134 Bộ luật Dân sự 2005. Hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu được quy định tại Điều 137 Bộ luật Dân sự 2005. Theo đó, giao dịch dân sự vô hiệu sẽ không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên kể từ thời điểm xác lập.Các bên phải khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận; nếu không hoàn trả được bằng hiện vật thì phải hoàn trả bằng tiền, trừ trường hợp tài sản giao dịch, hoa lợi, lợi tức thu được bị tịch thu theo quy định của pháp luật. Bên có lỗi gây thiệt hại phải bồi thường.