Công ty Sabebe là Doanh nghiệp nhà nước 100% vốn nhà nước do Bộ Công thương quyết định thành lập (DNNN) với ông Anh là đại diện vốn chủ sở hữu nhà nước. Do kinh doanh thua lỗ, không theo kịp thị trường và gây gánh nặng lên ngân sách. UBND tỉnh Yên Bái nơi công ty đặt trụ sở gửi đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản đối với công ty tới TAND tỉnh Yên Bái và bị trả lại đơn. Xin hỏi, TAND tỉnh làm vậy có đúng không? Nếu đúng thì ai ông Anh có được yêu cầu mở thủ tục phá sản đối với công ty Sabebe không?
Căn cứ Điều 5 Luật phá sản 2014 quy định về người có quyền, nghĩa vụ nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản như sau: 1. Chủ nợ không có bảo đảm, chủ nợ có bảo đảm một phần có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi hết thời hạn 03 tháng kể từ ngày khoản nợ đến hạn mà doanh nghiệp, hợp tác xã không thực hiện nghĩa vụ thanh toán. 2. Người lao động, công đoàn cơ sở, công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở ở những nơi chưa thành lập công đoàn cơ sở có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi hết thời hạn 03 tháng kể từ ngày phải thực hiện nghĩa vụ trả lương, các khoản nợ khác đến hạn đối với người lao động mà doanh nghiệp, hợp tác xã không thực hiện nghĩa vụ thanh toán. 3. Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã có nghĩa vụ nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi doanh nghiệp, hợp tác xã mất khả năng thanh toán. 4. Chủ doanh nghiệp tư nhân, Chủ tịch Hội đồng quản trị của công ty cổ phần, Chủ tịch Hội đồng thành viên của công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên, chủ sở hữu công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, thành viên hợp danh của công ty hợp danh có nghĩa vụ nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi doanh nghiệp mất khả năng thanh toán. 5. Cổ đông hoặc nhóm cổ đông sở hữu từ 20% số cổ phần phổ thông trở lên trong thời gian liên tục ít nhất 06 tháng có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi công ty cổ phần mất khả năng thanh toán. Cổ đông hoặc nhóm cổ đông sở hữu dưới 20% số cổ phần phổ thông trong thời gian liên tục ít nhất 06 tháng có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi công ty cổ phần mất khả năng thanh toán trong trường hợp Điều lệ công ty quy định. 6. Thành viên hợp tác xã hoặc người đại diện theo pháp luật của hợp tác xã thành viên của liên hiệp hợp tác xã có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã mất khả năng thanh toán. Như vậy UBND tỉnh Yên Bái không thuộc trường hợp nào được liệt kê trên đây. Do đó, việc TAND tỉnh Yên Bái trả lại đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản là phù hợp với quy định của pháp luật. Về việc ông Anh là đại diện vốn chủ sở hữu nhà nước tại công ty Sabebe có quyền yêu cầu mở thủ tục phá sản hay không? Căn cứ Điểm a Khoản 1 Điều 10 Nghị định 10/2019/NĐ-CP quy định quyền, trách nhiệm của người đại diện chủ sở hữu trực tiếp tại doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ do cơ quan đại diện chủ sở hữu quyết định thành lập hoặc được giao làm đại diện chủ sở hữu, cụ thể: 1. Đề nghị cơ quan đại diện chủ sở hữu: a) Quyết định tổ chức lại, chuyển đổi sở hữu, giải thể, phá sản doanh nghiệp; Như vậy ông Anh không có quyền yêu cầu mở thủ tục phá sản mà chỉ được đề nghị cơ quan đại diện chủ sở hữu (Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp) để thực hiện yêu cầu mở thủ tục phá sản với công ty Sabebe. Trên đây là nội dung tư vấn.