Kính gửi các luật sư! Tôi có một tình huống cần sự tư vấn của các luật sư. Tình huống như sau, mong các luật sư giúp đỡ. Bố ông A mất ngày 24/11/1993. Mẹ ông A mất ngày 19/03/1991. Không để lại di chúc. Lúc còn sống thì bố ông A ở cùng con trai trưởng trên mảnh đất đó từ năm 1958. Anh trai ông A đã xây dựng nhà và ở cố định trên mảnh đất đó từ dó tới nay. Mảnh đất này không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà chỉ có tên ghi trong sổ địa chính của địa phương là tên của bố ông A. Đến 24/11/2005, ông A đưa đơn đòi quyền chia tài sản thừa kế lên UBND xã. Tới năm 2007, ông A tiếp tục đưa đơn khởi kiện đòi chia tài sản thừa kế lên tòa án nhân dân huyện. Vậy, ông A có còn quyền được chia tài sản thừa kế hay không? Và thủ tục ông A cần làm là những gì ?” Bổ sung: Khi cha mẹ ông A chết, tại thời điểm đó ông A có biết, bởi ông A lập gia đình và ở riêng gần đó. Từ thời điểm đó tới nay, ông A không có bất cứ yêu cầu gì về việc chia thừa kế. Mảnh đất đó là do anh trai trưởng ông A khai lập năm 1958, rồi sau đó đón bố mẹ về ở cùng. Tuy nhiên, không có chứng cứ chứng nhận, nên bây giờ tất cả anh em cùng cho là tài sản thừa kế của bố mẹ ông A để lại cho anh em ông A.” Tình huống như vậy phải xử lý thế nào? và trong trường hợp nào thì ông A có quyền được chia tài sản thừa kế? Thủ tục thế nào?
Chào bạn. Qua dữ kiện của bạn cung cấp, xin trao đổi với bạn một số ý như sau: Mẹ ông A mất ngày 19/03/1991, khi xác định thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế mà thời điểm mở thừa kế trước ngày 01/07/1991 không tính vào thời hiệu khởi kiện. Bố ông A mất ngày 24/11/1993, thừa kế mở trước ngày 01/07/1996, thì thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế được thực hiện theo quy định tại Điều 36 của Pháp lệnh Thừa kế năm 1990 và hướng dẫn tại Nghị quyết số 02/HĐTP ngày 19-10-1990 của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao “hướng dẫn áp dụng một số quy định của Pháp lệnh Thừa kế” là 10 năm (theo điểm a tiểu mục 2.2 mục 2 phần I Nghị quyết số 02/2004/NQ-HĐTP ngày 10 tháng 8 năm 2004 của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng pháp luật trong việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình). Đất do người chết để lại mà người đó có một trong các loại giấy tờ quy định tại các khoản 1, 2 và 5 điều 50 của Luật Đất đai năm 2003 (sổ địa chính của địa phương mang tên của bố ông A) khi có tranh chấp về thừa kế thì thuộc thẩm quyền của Tòa án. Ủy ban nhân dân chỉ giải quyết các tranh chấp về thừa kế khi người chết để lại quyền sử dụng đất mà đất đó không có một trong các loại giấy tờ theo quy định và cũng không có di sản là tài sản gắn liền với quyền sử dụng đất (Theo mục 1 phần II Nghị quyết số 02/2004/NQ-HĐTP). Ngày 24/11/2005 mới phát sinh tranh chấp về thừa kế, vậy thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế đối với phần tài sản của bố ông A đã quá 10 năm, nên ông A không thể khởi kiện để xin thừa kế tài sản của bố. Tuy nhiên, thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế đối với phần tài sản của mẹ ông A không tính vào thời hiệu khởi kiện nên ông A có thể khởi kiện tại Tòa án nhân dân quận/huyện nơi có đất để xin chia phần tài sản thừa kế của mẹ. Hồ sơ bao gồm: đơn khởi kiện và các tài liệu, chứng cứ kèm theo đơn khởi kiện như trích lục sổ địa chính … (theo điều 164,165 Bộ Luật Tố tụng dân sự). Một vài ý trao đổi cùng bạn.