Năm 2011, chồng tôi có vay của Ngân hàng X một khoản tiền 700 để tiêu xài riêng cá nhân. Khi vay nợ chồng tôi có thế chấp tài sản là quyền sử dụng đất đứng riêng tên anh ấy. Mảnh đất này chồng tôi mua năm 2008, chúng tôi kết hôn từ năm 2001. Khi mua đất tôi đi làm ăn xa nên việc đứng tên mua chồng tôi thực hiện một mình, sau này anh ấy cũng đứng tên thế chấp một mình. Đó là tài sản chúng tôi cùng chung sức tạo nên, vậy nay, Ngân hàng khởi kiện yêu cầu phát mại toàn bộ tài sản đó để thu hồi nợ, tôi không được tiêu một đồng tiền nào từ khoản tiền vay của chồng tôi mà bị mất tài sản có đúng không? Có cơ sở pháp lý nào để bảo vệ tài sản của tôi hay không?
Anh chị kết hôn vào năm 2001, nhận chuyển nhượng đất vào năm 2008. Như vậy, quyền sử dụng diện tích đất này phát sinh trong thời kỳ hôn nhân nên dù trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chỉ ghi tên người chồng thì vẫn xác định tài sản này là tài sản chung của vợ chồng, căn cứ theo Khoản 1 Điều 27 Luật Hôn nhân - Gia đình 2000: “Quyền sử dụng đất mà vợ chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng”. Theo quy định pháp luật, việc định đoạt tài sản chung phải được sự bàn bạc, thống nhất của vợ chồng. Trong trường hợp này, chồng chị đã lấy quyền sử dụng đất là tài sản chung của vợ chồng thế chấp bảo đảm thực hiện hợp đồng vay 700 triệu đồng với Ngân hàng X vì mục đích tiêu xài cá nhân mà không được sự đồng ý của chị là trái với các quy định pháp luật. Do đó, nếu ngân hàng khởi kiện vụ án buộc chồng chị trả nợ, thì với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ kiện, chị có quyền yêu cầu Tòa án tuyên hợp đồng thế chấp tài sản mà chồng chị một mình ký là vô hiệu. Quyền sử dụng đất đã thế chấp không phải là tài sản bảo đảm cho khoản vay nói trên do trái luật, sẽ được hoàn trả cho vợ chồng chị. Đối với khoản nợ vay, chị cần chứng minh đó là khoản vay riêng của chồng, theo Khoản 3 Điều 44 Luật Hôn nhân - Gia đình 2014 thì “nghĩa vụ riêng về tài sản của mỗi người được thanh toán từ tài sản riêng của người đó”, do đó chồng chị có nghĩa vụ riêng trong việc trả nợ cho ngân hàng đã vay nợ. Với trường hợp này, nếu sau khi có bản án tuyên chồng chị có trách nhiệm trả nợ mà chồng chị không thực hiện theo phán quyết của Tòa án thì phía ngân hàng cũng có thể tiến hành yêu cầu cơ quan thi hành án phát mại phần tài sản của chồng chị trong khối tài sản chung của hai vợ chồng để thực hiện việc trả nợ. Do đó, việc xử lý tài sản thì ngân hàng cũng chỉ thu nợ tối đa trên số tiền một nửa tài sản chung của hai vợ chồng, một nửa tài sản thuộc quyền sở hữu, sử dụng của riêng chị vẫn được bảo đảm cho chị. Như vậy, thông qua câu hỏi của chị, chúng tôi có thể tư vấn một số vấn đề pháp lý liên quan nêu trên. Chị có thể đối chiếu với hoàn cảnh thực tế và nguyện vọng của bản thân để có thể thực hiện các thủ tục để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.