Vợ chồng tôi kết hôn từ năm 2015, sau đó vợ tôi mất. Đến năm 2016 có cho vợ chồng tôi một số tài sản gồm nhà cửa, đất đai, nhưng trên giấy chủ quyền nhà đất chỉ có tên của vợ tôi mà không có tên tôi. Vậy tôi có được thừa hưởng gì từ phần tài sản nói trên không? Nếu có thì sẽ chia như thế nào (khi vợ tôi mất không để lại di chúc)? Có phải đến phòng công chứng làm giấy tờ thừa hưởng di sản không? Mong nhận được tư vấn của Ban biên tập Thư Ký Luật. Chân thành cảm ơn!
Theo quy định tại Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 thì quyền sử dụng đất và nhà mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng, không loại trừ trường hợp chỉ một trong hai người đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Như vậy việc giải quyết tài sản là nhà và đất nói tên có thể xảy ra hai trường hợp: Trường hợp thứ nhất, nếu có căn cứ chứng minh được nhà và đất trên là tài sản của vợ bạn có được trước thời kỳ hôn nhân; là tài sản vợ bạn được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng thì tài sản được xác định là của riêng vợ bạn và sau khi vợ bạn mất, toàn bộ tài sản này trở thành di sản thừa kế được chia theo pháp luật cho những người thừa kế thuộc hàng thừa kế thứ nhất của vợ bạn còn sống tại thời điểm vợ bạn qua đời – trừ trường hợp không được quyền hưởng di sản (Điều 643 Bộ luật dân sự 2005), bị truất quyền hưởng di sản (Khoản 1 Điều 648 Bộ luật dân sự 2005) hoặc từ chối nhận di sản (Điều 642 Bộ luật dân sự 2005). Trường hợp không có căn cứ chứng minh thì những tài sản đó là tài sản riêng của vợ bạn thì những nhà và đất này đều được xác định là tài sản chung. Do vậy, dù chỉ có tên vợ bạn trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì đây vẫn được xác định là tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân của vợ chồng bạn. Nên, khi vợ bạn mất, hôn nhân chấm dứt, khi bạn hoặc những người thừa kế khác có yêu cầu về chia di sản thì tài sản chung của vợ chồng bạn được chia đôi – nghĩa là ½ giá trị quyền sử dụng đất và nhà nói trên sẽ là tài sản của riêng bạn. Phần giá trị còn lại của nhà và đất sẽ được xác định là di sản thừa kế của vợ bạn để lại và cũng được chia theo pháp luật như trường hợp thứ nhất (chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất là cha, mẹ, chồng, con của người chết). Như vậy dù ở trường hợp nào bạn cũng được hưởng di sản mà vợ bạn để lại, còn vấn đề được hưởng bao nhiêu thì cần xác định lại giá trị của di sản mà vợ bạn để lại và những người thừa kế thuộc hàng thừa kế thứ nhất của vợ bạn có những ai. Để tiến hành thủ tục phân chia và khai nhận di sản, bạn cùng những người đồng thừa kế cần đến ủy ban nhân dân hoặc văn phòng công chứng nơi có đất để làm thủ tục. Hồ sơ bao gồm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà và tài sản khác gắn liền với đất của những nhà, đất đứng tên vợ bạn; giấy chứng tử của vợ bạn; giấy khai sinh, chứng nhận kết hôn hoặc những giấy tờ khác chứng minh mối quan hệ của những người thừa kế với người chết; giấy tờ tùy thân của những người thừa kế. Trên đây là tư vấn của Ban biên tập Thư Ký Luật về chia di sản thừa kế khi vợ chết. Bạn nên tham khảo chi tiết Luật Hôn nhân và gia đình 2014 để nắm rõ quy định này. Trân trọng!