Tôi muốn ly hôn với chồng. Mảnh đất xây nhà là của bố mẹ chồng, đứng tên của bố mẹ chồng. Còn căn nhà xây trên miếng đất ấy là do hai vợ chồng tôi tích góp xây dựng nên. Bây giờ tôi muốn hỏi là căn nhà tôi có công xây nên thì có được chia gì không? Chồng tôi không chịu chia thì làm thế nào? Có cách nào không để tôi được chia số tiền đã góp xây căn nhà đó?
Qua thông tin bạn cung cấp, mảnh đất nói trên thuộc sở hữu của bố mẹ chồng, nhưng không cho biết căn nhà hai vợ chồng xây dựng trên mảnh đất đó về mặt pháp lý thuộc quyền sở hữu của ai? Do vậy, chúng tôi xin đưa ra hai trường hợp sau: Trường hợp thứ nhất, căn nhà thuộc sở hữu của hai vợ chồng thì theo điều 33 luật hôn nhân và gia đình, căn nhà này là tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân, do công sức hai vợ chồng tích góp mà có nên được xác định là tài sản chung của vợ chồng bạn. Do đó, theo nguyên tắc giải quyết tài sản của vợ chồng khi ly hôn, tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố: hoàn cảnh của gia đình và của vợ chồng, công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung, lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng… Thứ hai, căn nhà mặc dù do vợ chồng bạn bỏ chi phí và công sức ra xây dựng nhưng trên thực tế lại đứng tên bố mẹ chồng (theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất) thì bạn cần chứng minh việc xây dựng căn nhà này có phần đóng góp của mình và chồng hoặc toàn bộ là do hai vợ chồng bỏ ra bằng những chứng từ, hóa đơn… phát sinh trực tiếp từ việc xây nhà. Theo đó, tài sản này sẽ được xác định là tài sản của vợ chồng nằm trong khối tài sản chung của gia đình chồng. Căn cứ quy định tại điều 61 luật hôn nhân và gia đình, bạn vẫn được chia một phần trong khối tài sản đó, việc chia tài sản này có thể do vợ chồng bạn thỏa thuận với gia đình chồng. Nếu có thể xác định được cụ thể giá trị phần tài sản chung của hai vợ chồng thì có thể phân chia theo nguyên tắc quy định tại điều 59 luật này như đã đề cập ở trên. Khi yêu cầu tòa án giải quyết cho ly hôn, hội đồng xét xử tôn trọng sự thỏa thuận của các bên về các vấn đề về mối quan hệ nhân thân, người có quyền trực tiếp nuôi dưỡng con chung và việc phân chia tài sản chung sau khi ly hôn. Tuy nhiên nếu các bên không thể tự thỏa thuận được mà cụ thể trong trường hợp của bạn, người chồng không muốn chia giá trị căn nhà thì trong đơn xin ly hôn bạn có quyền yêu cầu tòa án giải quyết. Sau khi xác định rõ tài sản để phân chia nếu bên nào muốn giữ lại căn nhà thì phải trả cho bên còn lại giá trị phần tài sản đã được phân chia theo quyết định của tòa án nhân dân sau khi giải quyết ly hôn.