Hợp đồng mua bán nhà nhằm trốn tránh nghĩa vụ trả nợ có vi phạm pháp luật không? Chào Ban biên tập Thư Ký Luật, tôi tên Phước, hiện đang sinh sống và làm việc tại Thủ Đức, tôi có cho một người bạn của mình vay tiền, tuy nhiên đã quá hạn mà bạn tôi không trả nợ. Tôi đã khởi kiện ra tòa. Trong thời gian tòa giải quyết, bạn tôi đã làm hợp đồng bán nhà có công chứng cho em trai vì biết tòa sẽ bán đấu giá nhà để trả nợ cho tôi. Hỏi hợp đồng bán nhà bạn tôi đã làm với em trai có vi phạm pháp luật không? Mong nhận được tư vấn của Ban biên tập Thư Ký Luật. Xin cám ơn (Phước_012**)
Việc hợp đồng mua bán nhà giữa bạn của bạn và em trai của người đó có vi phạm pháp luật hay không thì phải xét xem hợp đồng đó có tuân thủ các điều kiện có hiệu lực của hợp đồng, giao dịch dân sự hay không. Điều 122 Bộ luật Dân sự 2005 quy định giao dịch dân sự có hiệu lực khi có đủ các điều kiện sau đây: “a) Người tham gia giao dịch có năng lực hành vi dân sự; b) Mục đích và nội dung của giao dịch không vi phạm điều cấm của pháp luật, không trái đạo đức xã hội; c) Người tham gia giao dịch hoàn toàn tự nguyện.” Trong trường hợp của bạn, chúng tôi chỉ xét đến điều kiện về mục đích của giao dịch giữa người bạn và em trai của người đó. Nếu chỉ dựa vào việc người bạn lập hợp đồng bán nhà cho em trai thì bạn chưa có đầy đủ căn cứ để khẳng định việc bán nhà để nhằm mục đích trốn tránh nghĩa vụ trả nợ với bạn. Có nhiều khả năng có thể xảy ra như: người bạn bán nhà để lấy tiền trả nợ cho bạn; hoặc người đó còn có tài sản khác để thực hiện nghĩa vụ đối với bạn.... Tuy nhiên, nếu xác đĩnh được việc bán nhà có mục đích trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ trả nợ (giao kết hợp đồng chỉ thực hiện trên giấy tờ, thực tế không có các giao dịch thực sự thể hiện việc chuyển quyền sở hữu nhà ở, như: bàn giao nhà, thực hiện thủ tục đăng ký sang tên, thanh toán tiền mua bán...) thì trong trường hợp này, hợp đồng đó đã vi phạm pháp luật về điều kiện có hiệu lực của hợp đồng (mục đích giao dịch nhằm trốn tránh thực hiện nghĩa vụ trả nợ với người thứ ba) và hai anh em người bạn được xem là đã xác lập giao dịch dân sự một cách giả tạo. Điều 129 Bộ luật Dân sự 2005 quy định: Trong trường hợp xác lập giao dịch giả tạo nhằm trốn tránh nghĩa vụ với người thứ ba thì giao dịch đó vô hiệu. Như vậy, nếu mục đích của người bạn khi giao kết hợp đồng bán nhà là trốn tránh nghĩa vụ trả nợ với bạn thì giao dịch đó sẽ bị tòa án tuyên vô hiệu. Ngoài ra, bạn có quyền yêu cầu tòa án áp dụng một trong các biện pháp khẩn cấp tạm thời là phong toả tài sản của người có nghĩa vụ theo Điều 111 và Điều 114 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 nhằm đảm bảo cho việc thực hiện nghĩa vụ trả nợ của người vay đối với bạn. Trên đây là tư vấn của Ban biên tập Thư Ký Luật về hành vi bán nhà nhằm trốn tránh nghĩa vụ trả nợ. Bạn nên tham khảo chi tiết Bộ luật dân sự 2005 để nắm rõ quy định này. Trân trọng!