Tháng 4-2007, tôi làm hồ sơ xin cấp hộ chiếu. Đến ngày hẹn, nhân viên phòng quản lý xuất nhập cảnh tỉnh trả lời “chưa có”. Sau đó nhiều lần tôi đến vẫn không nhận được hộ chiếu hay lời giải thích nào. Gần một năm sau, tôi có hỏi thì được một nhân viên ở phòng quản lý xuất nhập cảnh cho biết do công an huyện nơi tôi cư trú đề nghị không cấp hộ chiếu cho tôi.

Lý do tôi có gửi đơn khiếu nại là có người đã bán đất thuộc quyền sử dụng của tôi, như vậy tôi đang ở trong tình trạng có tranh chấp. Thật ra trước đó công an huyện đã nhận đơn bãi nại của tôi. Tôi đã trình bày cho nhân viên phòng quản lý xuất nhập cảnh biết về đơn bãi nại, nhưng đến nay vẫn không được cấp hộ chiếu.
Theo điều 21 nghị định 136/2007/NĐ-CP, công dân VN ở trong nước chưa được xuất cảnh (chưa được cấp hộ chiếu) nếu thuộc một trong những trường hợp sau đây: Đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc có liên quan đến công tác điều tra tội phạm; đang có nghĩa vụ chấp hành bản án hình sự; đang có nghĩa vụ chấp hành bản án dân sự, kinh tế; đang chờ để giải quyết tranh chấp về dân sự, kinh tế; đang có nghĩa vụ chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, nghĩa vụ nộp thuế và những nghĩa vụ khác về tài chính trừ trường hợp có đặt tiền, đặt tài sản hoặc có biện pháp bảo đảm khác để thực hiện nghĩa vụ đó; vì lý do ngăn chặn dịch bệnh nguy hiểm lây lan; vì lý do bảo vệ an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội; có hành vi vi phạm hành chính về xuất nhập cảnh theo quy định của Chính phủ. Các cơ quan nhà nước được quy định tại điều 22 nghị định 136/2007/NĐ-CP có thẩm quyền quyết định việc chưa cho công dân xuất cảnh, và có trách nhiệm thông báo bằng văn bản cho công dân đó biết, trừ trường hợp vì lý do đảm bảo bí mật cho công tác điều tra tội phạm và lý do an ninh. Trong trường hợp của anh, có thể cơ quan công an huyện đã đưa anh vào diện “đang chờ để giải quyết tranh chấp về dân sự” nên đề xuất không cấp hộ chiếu cho anh. Theo tôi, chỉ vì lý do này mà anh chưa được xuất cảnh thì việc áp dụng pháp luật của cơ quan công an quá máy móc. Bởi lẽ, trong vụ tranh chấp này anh là người nộp đơn yêu cầu giải quyết và cũng đã có đơn bãi nại (rút yêu cầu giải quyết tranh chấp). Hay nói cách khác, việc tranh chấp về dân sự là không còn nữa. Tuy nhiên đến nay đã hết thời hiệu nên anh không thể khiếu nại mà chỉ có thể nộp lại hồ sơ xin cấp hộ chiếu cho phòng quản lý xuất nhập cảnh nếu anh cho rằng mình không thuộc các trường hợp chưa được xuất cảnh nói trên. Theo tiết b, mục 4, phần I thông tư 27/2007/TT-BCA (A11), cơ quan này có trách nhiệm trả kết quả cho anh trong thời hạn tám ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ. Quá thời hạn trên mà cơ quan này không cấp hộ chiếu cho anh và không nêu rõ lý do hoặc có nêu lý do nhưng anh không đồng ý, anh có quyền làm đơn khiếu nại trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hành chính hoặc biết được có hành vi hành chính.