Tôi đang định mua một căn nhà trên đường Bến Bình Đông, P.15, Q.8 (TP.HCM), kích thước 3x9,5m với giá 500 triệu đồng. Khi hỏi mới biết nhà chưa có sổ hồng. Năm 2000, chủ trước bán nhà cho chủ hiện tại thì có giấy kê khai năm 1999, giao dịch mua bán bằng giấy tay. Xin hỏi khi mua nhà này, tôi cần những thủ tục/giấy tờ nào để đảm bảo về mặt pháp lý? Với tình trạng giấy tờ của chủ nhà hiện tại họ có làm sổ hồng được không? Nếu làm được thì phải gồm chi phí gì, thời gian bao lâu mới hoàn tất?
Về việc hợp thức hóa nhà - đất, căn cứ Luật đất đai, Luật nhà ở, hiện khi mua bán nhà đất, bên bán phải có giấy chứng nhận chủ quyền nhà - đất. Vì vậy, ông/bà chỉ có thể tiến hành thủ tục mua bán nhà - đất tại phòng công chứng có thẩm quyền sau khi bên bán đã được cấp giấy chứng nhận chủ quyền cho căn nhà mà hai bên dự định thực hiện giao dịch. Khi tiến hành thủ tục mua bán tại phòng công chứng cũng như các bên giao dịch với nhau bằng một hợp đồng do phòng công chứng chứng nhận sẽ đảm bảo quyền và nghĩa vụ của các bên được thực hiện một cách an toàn nhất. Hiện nay, nếu các bên tiến hành mua bán nhà bằng giấy tay thì giấy mua bán này bị xem là vô hiệu. Do đó, không phát sinh quyền và nghĩa vụ gì liên quan đến việc sở hữu căn nhà nêu trên của người mua. Về việc hợp thức hóa nhà, bên dự định bán nhà phải là bên đứng tên xin cấp giấy chứng nhận chủ quyền nhà - đất. Cơ quan có thẩm quyền sẽ căn cứ vào nguồn gốc đất, tính phù hợp với quy hoạch… để xem xét cấp giấy chứng nhận chủ quyền hay không. Theo thư trình bày, nếu chủ nhà chỉ có giấy mua bán nhà năm 2000 và tờ đăng ký kê khai nhà cửa năm 1999 thì không đủ yếu tố để trả lời căn nhà nêu trên có được cấp giấy chứng nhận hay không. Vì vậy, việc tiến hành mua bán căn nhà, ông/bà nên thực hiện sau khi bên bán được cấp giấy chứng nhận chủ quyền như đã trình bày trên.