Tôi đã lấy chồng được 3 năm. Do ở quê hiểu biết còn hạn chế nên chúng tôi không đăng ký kết hôn mà chỉ mời bữa cơm thân mật với mọi người, sau đó cứ thế chung sống và cách đây 2 năm thì tôi sinh một cháu trai. Tuy nhiên gần đây do xích mích gia đình không thể khắc phục, chúng tôi có ý định ly hôn. Bởi không đăng ký nên việc ly hôn rất dễ dàng, vấn đề ở chỗ con trai tôi đến giờ vẫn chưa được đăng kí khai sinh do bố mẹ chưa đăng kí kết hôn. Tôi có nói đi nói lại vấn đề này với chồng mình nhưng anh ta không chịu, lại bỏ mặc vợ con. Giờ nếu chúng tôi kiên quyết ly hôn thì con trai tôi phải làm thế nào? Liệu cháu có thể làm giấy khai sinh được không?
Khoản 1 điều 9 Luật hôn nhân gia đình 2014 quy định: “1. Việc kết hôn phải được đăng ký và do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện theo quy định của Luật này và pháp luật về hộ tịch. Việc kết hôn không được đăng ký theo quy định tại khoản này thì không có giá trị pháp lý.” Theo quy định này, việc kết hôn của bạn không thực hiện thủ tục đăng kí kết hôn nên không được pháp luật thừa nhận. Nên bạn có thể làm khai sinh cho con bạn theo thủ tục khai sinh cho con ngoài giá thú theo quy định tại Điều 15 Nghị định số 158/2005/NĐ-CP, Nghị định 06/2012/NĐ-CP sửa đổi bổ sung Nghị định 158/2005 về đăng ký và quản lý hộ tịch. Điều 15. Thủ tục đăng ký khai sinh “1. Người đi đăng ký khai sinh phải nộp Tờ khai, Giấy chứng sinh (theo mẫu quy định) và xuất trình Giấy chứng nhận kết hôn của cha, mẹ trẻ em (nếu cha, mẹ của trẻ em có đăng ký kết hôn). Giấy chứng sinh do cơ sở y tế, nơi trẻ em sinh ra cấp; nếu trẻ em sinh ra ngoài cơ sở y tế, thì Giấy chứng sinh được thay bằng văn bản xác nhận của người làm chứng. Trong trường hợp không có người làm chứng, thì người đi khai sinh phải làm giấy cam đoan về việc sinh là có thực. Trong trường hợp cán bộ Tư pháp hộ tịch biết rõ về quan hệ hôn nhân của cha mẹ trẻ em, thì không bắt buộc phải xuất trình Giấy chứng nhận kết hôn.” 2. Sau khi kiểm tra các giấy tờ hợp lệ, cán bộ Tư pháp hộ tịch ghi vào Sổ đăng ký khai sinh và bản chính Giấy khai sinh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã ký và cấp cho người đi khai sinh một bản chính Giấy khai sinh. Bản sao Giấy khai sinh được cấp theo yêu cầu của người đi khai sinh. 3. Trong trường hợp khai sinh cho con ngoài giá thú, nếu không xác định được người cha, thì phần ghi về người cha trong Sổ đăng ký khai sinh và Giấy khai sinh để trống. Nếu vào thời điểm đăng ký khai sinh có người nhận con, thì Ủy ban nhân dân cấp xã kết hợp giải quyết việc nhận con và đăng ký khai sinh.”