Tôi có cho một người bạn vay 3 tỷ đồng, tuy nhiên sau một thời gian thì người bạn này đau bệnh chết. Hiện nay tài sản của bạn này đang có rất nhiều nhưng lại do vợ con quản lý và không chịu trả nợ cho tôi. Xin hỏi tôi có thể kiện người đã chết để đòi nợ được không? Làm thế nào để yêu cầu trả nợ trong trường hợp này?
Khi người bạn của bạn chết (tạm gọi người bạn này là A) thì phần di sản của A được thừa kế theo di chúc (nếu A có để lại di chúc) hoặc thừa kế theo pháp luật. Người thừa kế theo pháp luật gồm những người thực được quy định tại Điều 676 Bộ luật Dân sự 2005 như sau: - Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết; - Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại; - Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột, chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại. Theo như thông tin bạn cung cấp thì vợ và con của A là người quản lý tài sản này thì bạn có thể yêu cầu những người thừa kế này thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại theo tại Điều 637 của Bộ luật Dân sự 2005: - Những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản do người chết để lại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. - Trong trường hợp di sản chưa được chia thì nghĩa vụ tài sản do người chết để lại được người quản lý di sản thực hiện theo thỏa thuận của những người thừa kế. - Trong trường hợp di sản đã được chia thì mỗi người thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại tương ứng nhưng không vượt quá phần tài sản mà mình đã nhận, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. - Trong trường hợp Nhà nước, cơ quan, tổ chức hưởng di sản theo di chúc thì cũng phải thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại như người thừa kế là cá nhân. Trường hợp những người thừa kế này không thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại thì bạn có thể khởi hiện tới Tòa án. Tuy nhiên, bạn cũng cần xem xét tới thời hiệu khởi kiện về thừa kế theo quy định tại Điều 645 Bộ luật Dân sự 2005 như sau:” Thời hiệu khởi kiện để yêu cầu người thừa kế thực hiện nghĩa vụ về tài sản của người chết để lại là ba năm, kể từ thời điểm mở thừa kế” (Thời điểm mở thừa kế là thời điểm người có tài sản chết). Như vậy, khi người bạn của bạn chết, thì bạn có thể yêu cầu những người thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại. Trường hợp những người thừa kế này không thực hiện thì bạn có thể khởi kiện những người này ra Tòa án. Hy vọng rằng sự tư vấn sẽ giúp bạn lựa chọn phương án thích hợp nhất để giải quyết những vướng mắc của bạn. Nếu còn bất cứ thắc mắc gì xin gửi về báo Đời sống &amp; Pháp luật.