Vợ chồng tôi đang muốn mua nhà nhưng có một số thắc mắc, mong luật sư tư vấn giúp. Cho tôi hỏi pháp lý để người mua nhà giảm thiểu rủi ro khi mua nhà hình thành trong tương lai. Trong trường hợp dự án không được bảo lãnh thì người mua nhà sẽ gặp rủi ro gì? Người mua có quyền yêu cầu chủ đầu tư cung cấp giấy tờ bảo lãnh trước khi ký hợp đồng mua bán không? Để hạn chế rủi ro thì người mua nhà cần lưu ý những gì?
Khi có dự định mua nhà hình thành trong tương lai, trước tiên cần tìm hiểu kỹ năng lực của chủ đầu tư (thương hiệu, lịch sử, tiềm lực tài chính, …). Đề nghị chủ đầu tư cung cấp giấy tờ về quyền sử dụng đất, hồ sơ dự án, thiết kế bản vẽ thi công đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, Giấy phép xây dựng, giấy tờ về nghiệm thu việc hoàn thành xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật tương ứng theo tiến độ dự án; trường hợp là nhà chung cư, tòa nhà hỗn hợp có mục đích để ở hình thành trong tương lai thì phải có biên bản nghiệm thu đã hoàn thành xong phần móng của tòa nhà đó. Xem xét ký việc thực hiện các nghĩa vụ tài chính của chủ đầu tư với Nhà nước như giấy nộp tiền sử dụng đất và tiền thuế liên quan đến dự án… Yêu cầu chủ đầu tư chứng minh mình đã được Ngân hàng thương mại có đủ năng lực thực hiện bảo lãnh nghĩa vụ tài chính. Người mua nhà nên đọc kỹ các điều khoản trong Hợp đồng mua bán nhà ở hình thành trong tương lai, nhất là các điều khoản về quyền và nghĩa vụ của bên mua và bên bán, các điều khoản về thanh toán, quy định về thời gian bàn giao căn hộ, thời điểm chuyển quyền sở hữu và thời hạn được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất; những chế tài phạt vi phạm được nêu trong hợp đồng… Khi thực hiện giao dịch ở các dự án chưa được ngân hàng bảo lãnh, người mua nhà sẽ có những bất lợi như: Theo quy định, những hợp đồng khi chưa đủ điều kiện tiến hành giao dịch thì sau này sẽ là hợp đồng vô hiệu. Khi chủ đầu tư không thể hoàn thiện được dự án thì người mua nhà sẽ rất khó đòi lại tiền. Người mua nhà cần rất cẩn trọng, tìm kiếm các thông tin pháp lý và kiểm tra dự án nhà ở đã có bảo lãnh ngân hàng hay chưa để tránh những rủi ro đáng tiếc sau này. Nguyên tắc kinh doanh bất động sản. Bất động sản đưa vào kinh doanh phải có đủ điều kiện theo quy định của Luật này. Căn cứ vào quy định tại khoản 1 Điều 56 Luật Kinh doanh bất động sản 2014 “Chủ đầu tư dự án bất động sản trước khi bán, cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai phải được ngân hàng thương mại có đủ năng lực thực hiện bảo lãnh nghĩa vụ tài chính của chủ đầu tư đối với khách hàng khi chủ đầu tư không bàn giao nhà ở theo đúng tiến độ đã cam kết với khách hàng.”. Theo đó thì các dự án bất động sản trước khi bán, cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai phải được ngân hàng thương mại có đủ năng lực thực hiện bảo lãnh nghĩa vụ tài chính. Đây là quy định bắt buộc mà chủ đầu tư dự án phải thực hiện. Như vậy, các hợp đồng mua bán cho thuê nhà ở hình thành trong tương lai thuộc dự án không được bảo lãnh sẽ là hợp đồng vô hiệu và gây bất lợi cho người mua nhà. Khoản 2 Điều 56 Luật Kinh doanh bất động sản 2014 quy định, chủ đầu tư có trách nhiệm gửi bản sao hợp đồng bảo lãnh cho bên mua, bên thuê mua khi ký kết hợp đồng mua, thuê mua. Như vậy, khách hàng có thể biết được việc bảo lãnh được thực hiện như thế nào, cũng như yên tâm hơn về dự án. Đây là quy định bảo đảm cho người mua nhà ở hình thành trong tương lai tránh được rủi ro bị mất vốn khi chủ đầu tư không bàn giao nhà ở theo tiến độ đã cam kết, khắc phục được tình trạng chủ đầu tư vi phạm nghĩa vụ đã cam kết với khách hàng trong thời gian giúp thị trường bất động sản phát triển lành mạnh hơn.