Năm 2013, vợ chồng tôi tổ chức đám cưới nhưng chưa đăng ký kết hôn. Vài tháng gần đây, vợ chồng tôi thường xuyên mâu thuẫn và quyết định ly hôn. Xin luật sư cho biết, không đăng ký kết hôn thì thủ tục ly hôn và chia tài sản của tôi được xử lý như thế nào? Tôi muốn nhận nuôi con có được không?
Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 quy định việc kết hôn phải được đăng ký và do cơ quan đăng ký kết hôn thực hiện theo nghi thức quy định, mọi nghi thức kết hôn không theo quy định của luật này đều không có giá trị pháp lý. Nếu muốn chấm dứt quan hệ “nam và nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn”, một trong hai bên có thể yêu cầu toà án giải quyết. Về giải quyết trường hợp chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn, điểm c khoản 3 Nghị quyết về thi hành Luật Hôn nhân và gia đình số 35/2000/NQ-QH10 quy định: “Kể từ ngày 1 tháng 1 năm 2001 trở đi, trừ trường hợp quy định tại điểm a và điểm b khoản 3 của nghị quyết này, nam và nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn, đều không được pháp luật công nhận là vợ chồng; nếu có yêu cầu ly hôn thì toà án thụ lý và tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng; nếu có yêu cầu về con và tài sản thì toà án áp dụng khoản 2 và khoản 3 điều 17 của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000 để giải quyết.” Theo đó, tài sản của hai bạn sẽ được chia như sau: Tài sản riêng của ai thuộc về người đó, tài sản chung được chia theo thỏa thuận của các bên; nếu không thỏa thuận, tòa án sẽ chia trên cơ sở có tính đến công sức đóng góp của mỗi bên; ưu tiên bảo vệ quyền lợi chính đáng của phụ nữ và con. Về quyền nuôi con, bạn có thể thỏa thuận với chồng rằng bạn là người trực tiếp nuôi con, nếu chồng không đồng ý thì đưa ra tòa giải quyết. Tòa án sẽ xem xét, cân nhắc đến điều kiện của các bên trên cơ sở đảm bảo quyền lợi mọi mặt cho con. Về nguyên tắc, con dưới 3 tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, nếu các bên không có thoả thuận khác. Người không trực tiếp nuôi con phải có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con khi con đủ 18 tuổi.