Ngày xưa ông bà nội sinh được 6 người con, 3 trai 3 gái, bố tôi là con trai cả, Bố tôi mất sớm, ở dưới bố tôi là các chú, 1 chú đi làm rồi lấy vợ ở Hà Nội giờ chú tôi cũng đã mất. Chú còn lại ở nhà cùng với ông bà nội tôi. Lúc Ông bà nội tôi còn sống có mở 1 con đường chung để đi vào 2 nhà, nhà Bố tôi và nhà chú, khi bố tôi mất ông bà tôi chuyển sang ở với chú. Sau này ông bà nội mất chú tôi xây cổng và làm cửa ra vào ở đường đi chung của cả 2 nhà khiến cho việc đi lại của chúng tôi rất bất tiện, đã nhiều lần chúng tôi đề nghị phá bỏ cổng và cửa ra vào, cuối cùng chú tôi cũng đã đồng ý. Khi phá cửa chúng tôi có đề nghị đường đi trước chật quá, 2 nhà thống nhất mở rộng đường thêm, tách cổng ra vào riêng từng nhà. Phần đất mở đường là đất ông bà nội tôi để lại ( không có di chúc) nhưng giờ chúng tôi đã phá cổng và tháo dỡ cửa, mở rộng đường rồi, chú tôi lại đòi xây cổng và làm cửa lại, thay vì làm cổng ra vào riêng từng nhà như đã thỏa thuận. Tôi và chú tôi tranh cãi và chú tôi bảo đất ông bà để lại chú có quyền hưởng chú muốn xây cổng ở đâu thì xây. Chú tôi nói như vậy là đúng hay sai, Đất chúng tôi mở rộng đường đi chung là đất ông bà nội tôi để lại chúng tôi có được phép sử dụng hay không, Bên cạnh con đường đó cũng có một mảnh đất, từ khi ông bà nội tôi mất chú tôi sử dụng để làm vườn ông bà tôi không có di chúc để lại cho ai. Vậy nếu như chú tôi đòi bán thì nhà tôi và các cô , thím tôi( vợ của chú thứ 3 đã mất) có được quyền sở hữu mảnh đất đó hay không?
Theo thông tin bạn cung cấp thì ông bà bạn mất không để lại di chúc. Theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 675 BLDS năm 2005 thì thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong trường hợp không có di chúc. Theo đó thì tài sản ông bà bạn để lại trước khi mất là khối di sản được chia thừa kế theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, vì thông tin bạn cung cấp không đầy đủ (không nói ông chết trước hay bà chết trước) nên chúng tôi tạm thời xác định ông bà bạn chết cùng thời điểm để lấy căn cứ xác định thời điểm mở thừa kế. Theo quy định tại Điều 676 BLDS năm 2005 thì hàng thừa kế thứ nhất bao gồm: 6 người con của ông bà bạn, mỗi người sẽ được hưởng một suất thừa kế bằng nhau. Dựa trên khối di sản ông bà bạn để lại, lấy đó làm căn cứ chia 6 phần bằng nhau cho 6 người con của ông bà. Tuy nhiên, 1 người con trai của ông bà chết trước nên theo quy định tại Điều 677 BLDS năm 2005 thì những người con của 2 người này sẽ được hưởng 1 suất thừa kế mà nếu còn sống 2 người này sẽ hưởng. Vì vậy, việc chú bạn nói “đất ông bà để lại chú có quyền hưởng, chú muốn xây ở đâu thì xây” là không đúng. Và, nếu mảnh đất mà chú bạn sử dụng làm vườn thuộc khối di sản ông bà bạn để lại, khi chưa có sự đồng ý của các đồng thừa kế thì chú bạn không được quyền bán đi. Tuy nhiên, bạn nên xem xét về thời hiệu khởi kiện về thừa kế như sau: 1. Theo quy định tại Điều 645 BLDS năm 2005: “Thời hiệu khởi kiện để người thừa kế yêu cầu chia di sản, xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác là mười năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.” Bên cạnh đó, tại điểm a, tiểu mục 2.4, mục 2 phần I Nghị quyết 02/2004 của HĐTP TANDTC không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế: “Trường hợp trong thời hạn mười năm, kể từ thời điểm mở thừa kế mà các đồng thừa kế không có tranh chấp về quyền thừa kế và có văn bản cùng xác nhận là đồng thừa kế hoặc sau khi kết thúc thời hạn mười năm mà các đồng thừa kế không có tranh chấp về hàng thừa kế và đều thừa nhận di sản do người chết để lại chưa chia thì di sản đó chuyển thành tài sản chung của các thừa kế. Khi có tranh chấp và yêu cầu Toà án giải quyết thì không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế, mà áp dụng các quy định của pháp luật về chia tài sản chung để giải quyết và cần phân biệt như sau: a.2. Trường hợp không có di chúc mà các đồng thừa kế thảo thuận về phần mỗi người được hưởng khi có nhu cầu chia tài sản, thì việc chia tài sản chung đó được thực hiện theo thoả thuận của họ. a.3. Trường hợp không có di chúc và các đồng thừa kế không có thoả thuận về phần mỗi người được hưởng khi có nhu cầu chia tài sản, thì việc chia tài sản chung đó được thực hiện theo quy định của pháp luật về chia tài sản chung.” Căn cứ vào quy định trên, sau khi kết thúc thời hạn mười năm, các đồng thừa kế không có tranh chấp về hàng thừa kế và đều thừa nhận di sản do người chết để lại chưa chia thì di sản đó chuyển thành tài sản chung của các thừa kế. Khi có tranh chấp và yêu cầu tòa án giải quyết thì không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế, mà áp dụng các quy định của pháp luật về chia tài sản chung để giải quyết. Theo đó, bạn và các cô của bạn có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết chia tài sản chung là di sản ông bà bạn để lại.