Ba mẹ tôi có một nhà đất định bán, trên giấy chứng nhận đứng tên bố tôi. Nhưng bên mua nhà thấy có tên tôi trong sổ hộ khẩu cũ của bố tôi (hiện tôi đã chuyển khẩu được 10 năm và không có tên trong sổ hộ khẩu mới) và nói tôi có quyền lợi đối với ngôi nhà đó? Như vậy có đúng không?
Trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở đứng tên bố bạn nhưng có thể ghi cấp cho “ông …” (cá nhân bố bạn) hoặc “hộ gia đình ông…”. Bạn có thể xem kỹ lại giấy chứng nhận của nhà mình để xác định được chủ sử dụng/chủ sở hữu đối với ngôi nhà đó. - Trường hợp thứ nhất: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà mang tên cá nhân bố bạn. Như vậy, ngôi nhà thuộc quyền sở hữu của bố bạn nên bố bạn có các quyền của chủ sở hữu nhà ở gồm: Chiếm hữu đối với nhà ở; Sử dụng nhà ở; Bán, cho thuê, cho thuê mua, tặng cho, đổi, để thừa kế, cho mượn, cho ở nhờ, uỷ quyền quản lý, thế chấp nhà ở thuộc sở hữu của mình theo quy định của pháp luật; Bảo trì, cải tạo, phá dỡ hoặc xây dựng lại nhà ở và sử dụng không gian của nhà ở phù hợp với quy hoạch xây dựng, kiến trúc và các quy định của pháp luật có liên quan… (Điều 21 Luật Nhà ở) Những quyền trên của bố bạn không liên quan đến những thành viên khác trong sổ hộ khẩu của bố bạn. Và theo giấy chứng nhận đã cấp cho bố bạn thì bạn cũng không có quyền cũng như nghĩa vụ gì đối với ngôi nhà đó. - Trường hợp thứ hai: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà mang tên “hộ ông/bà” (hộ gia đình của bố bạn). Khi đó, quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà sẽ trở thành sử dụng/sở hữu chung của hộ gia đình bố bạn. Theo quy định tại Điều 106 Bộ luật Dân sự thì hộ gia đình là các thành viên có tài sản chung, cùng đóng góp công sức để hoạt động kinh tế chung trong sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp hoặc một số lĩnh vực sản xuất, kinh doanh khác do pháp luật quy định. Hiện nay, chưa có hướng dẫn cụ thể về việc xác định thành viên hộ gia đình khi tham gia các giao dịch dân sự nhưng thực tế, trong các giao dịch liên quan đến chuyển quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà cũng như xác định quyền lợi của thành viên hộ gia đình đối với tài sản được cấp cho hộ gia đình thì các cơ quan có thẩm quyền (cơ quan công chứng, cơ quan nhà đất...) đều xác định hộ gia đình gồm tất cả những thành viên trong sổ hộ khẩu tại thời điểm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở. Các tổ chức công chứng, các văn phòng đăng ký nhà đất đều dựa vào sổ hộ khẩu để xác định chủ thể trong hợp đồng chuyển quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở cấp cho hộ gia đình. Như vậy, trường hợp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở cấp cho hộ gia đình bố bạn thì cần căn cứ vào sổ hộ khẩu của bố bạn tại thời điểm cấp giấy chứng nhận đó để xác định những thành viên có quyền lợi liên quan đến ngôi nhà trên. Nếu tại thời điểm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà mà bạn có trong sổ hộ khẩu thì bạn sẽ có quyền lợi và được quyền định đoạt tài sản đó cùng các thành viên khác trong hộ gia đình.