Ông An là chủ DNTN làm ăn rất phát đạt trong một thời gian. Nhưng do khủng hoản kinh tế, DNTN này đang nợ khoản nợ khoảng 10 tỷ đồng. Trong thời gian này ông An cũng mất và để lại di chúc cho vợ và 3 người con tài sản trị giá 20 tỷ đồng. Đồng thời trong di chúc ông cũng quyên tặng cho quỹ từ thiện vì trẻ em khuyết tật 100 tỷ đồng. Quỹ từ thiện nhận tiền quyên góp của ông có phải thực hiện nghĩa vụ chi trả khoản nợ trên không? Nếu không, khoản nợ của DNTN mà ông An làm chủ sẽ do ai chi trả? Mong Ban biên tập tư vấn về trường hợp này.
Theo như nội dung cung cấp, di chúc của ông An có 02 điểm cần chú ý và phân tích: 1. Khoản nợ của DNTN do ông làm chủ: Căn cứ Khoản 1 Điều 183 Luật doanh nghiệp 2014 quy định về doanh nghiệp tư nhân như sau: - Doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp. Như vậy khoản nợ 10 tỷ của DNTN do ông An thì ông An phải có nghĩa vụ thanh toán bằng tài sản của mình. Đồng thời căn cứ Điều 615 Bộ luật dân sự quy định về thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại như sau: - Những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản do người chết để lại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. - Trường hợp di sản chưa được chia thì nghĩa vụ tài sản do người chết để lại được người quản lý di sản thực hiện theo thỏa thuận của những người thừa kế trong phạm vi di sản do người chết để lại. - Trường hợp di sản đã được chia thì mỗi người thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại tương ứng nhưng không vượt quá phần tài sản mà mình đã nhận, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. - Trường hợp người thừa kế không phải là cá nhân hưởng di sản theo di chúc thì cũng phải thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại như người thừa kế là cá nhân. Như vậy những người thừa kế của ông An phải có nghĩa vụ thực hiện nghĩa vụ trả nợ của DNTN do ông An làm chủ. 2. Di sản được dùng vào di tặng Căn cứ Điều 646 Bộ luật dân sự 2015 quy định về di tặng như sau: - Di tặng là việc người lập di chúc dành một phần di sản để tặng cho người khác. Việc di tặng phải được ghi rõ trong di chúc. - Người được di tặng là cá nhân phải còn sống vào thời điểm mở thừa kế hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết. Trường hợp người được di tặng không phải là cá nhân thì phải tồn tại vào thời điểm mở thừa kế. - Người được di tặng không phải thực hiện nghĩa vụ tài sản đối với phần được di tặng, trừ trường hợp toàn bộ di sản không đủ để thanh toán nghĩa vụ tài sản của người lập di chúc thì phần di tặng cũng được dùng để thực hiện phần nghĩa vụ còn lại của người này. Như vậy, quỹ từ thiện sẽ không phải thực hiện nghĩa vụ tài sản của DNTN do ông An làm chủ đối với phần được di tặng. Từ đó đi đến kết luận rằng: Di sản 20 tỷ đồng ông An để lại cho vợ và các con phải thực hiện nghĩa vụ thanh toán là 10 tỷ đồng, còn lại 10 tỷ đồng sẽ được phân chia theo tỷ lệ tương ứng với di chúc đã nêu. Trên đây là nội dung tư vấn.