Xin cho hỏi vấn đề sau đây: Anh trai tôi có mắc bệnh tâm thần nhẹ nhưng chưa bị Tòa án tuyên mất năng lực hành vi dân sự hay là hạn chế năng lực hành vi dân sự. Nhưng khi đăng ký kết hôn thì bên Ủy ban lại không cho vì anh tôi mắc bệnh tâm thần không được phép kết hôn. Bên Ủy ban nói như vậy có đúng quy định không ạ?
Theo quy định tại Luật hôn nhân và gia đình 2014 thì nam, nữ kết hôn với nhau phải tuân theo các điều kiện sau đây: (1) Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên; (2) Việc kết hôn do nam và nữ tự nguyện quyết định; (3) Không bị mất năng lực hành vi dân sự; (4) Không thuộc các trường hợp cấm kết hôn sau đây: - Kết hôn giả tạo, ly hôn giả tạo; - Tảo hôn, cưỡng ép kết hôn, lừa dối kết hôn, cản trở kết hôn; - Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có chồng, có vợ; - Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ; giữa những người có họ trong phạm vi ba đời; giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi; giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng; Căn cứ quy định được trích dẫn trên đây thì những người bị mất năng lực hành vi dân sự thì không được kết hôn. Theo đó, theo quy định tại Bộ luật dân sự 2015 thì khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần. Như vậy: Việc kết luận một người có bị coi là mất năng lực hành vi dân sự hay không thì cần phải căn cứ vào quyết định của Tòa án tuyên bố người đó là người mất năng lực hành vi dân sự.Trường hợp, một người bị mắc bệnh tâm thần nhưng chưa có quyết định tuyên bố người đó là người mất năng lực hành vi dân sự của Tòa án thì vẫn chưa có căn cứ để xác định người đó là người bị mất năng lực hành vi dân sự. Do đó: Đối với trường hợp anh trai của bạn có mắc bệnh tâm thần nhẹ nhưng chưa bị Tòa án tuyên mất năng lực hành vi dân sự hay là hạn chế năng lực hành vi dân sự, nhưng bên Ủy ban lại không cho anh bạn đăng ký kết hôn vì mắc bệnh tâm thần là chưa phù hợp với quy định của pháp luật. Trong trường hợp này, bên Ủy ban phải gửi văn bản yêu cầu Tòa án ra quyết định tuyên bố anh trai bạn là người mất năng lực hành vi dân sự. Sau khi có quyết định tuyên bố anh trai bạn là người mất năng lực hành vi dân sự, thì bên Ủy ban mới có căn sở để từ chối không cho anh trai bạn đăng ký kết hôn. Trên đây là quan điểm tư vấn của chúng tôi đối với vấn đề mà bạn đang thắc mắc. Trân trọng!