Mẹ con vừa làm công nhân vừa chăm lo việc nhà tới khi bố lập công ty riêng cách đây khoảng 6 năm thì mẹ theo lời bố nghỉ ở nhà làm nội trợ và hiện tại đã mất sức lao động. Nếu mẹ con ly hôn với bố thì công ty TNHH do bố đứng tên làm giám đốc có được chia cho mẹ không? Căn nhà do ông bà nội để lại và hiện sổ đỏ đã được đứng tên cả bố và mẹ, thì 2 bác gái (chưa chồng) có được chia không? Trường hợp đơn phương ly hôn vợ có được chia tài sản không?
Theo điều 33 luật hôn nhân và gia đình (HNGĐ), tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ những tài sản chung đã được chia trong thời kỳ hôn nhân; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung. Trường hợp không có căn cứ để chứng minh tài sản mà vợ, chồng đang có tranh chấp là tài sản riêng của mỗi bên thì tài sản đó được coi là tài sản chung. Qua phần trình bày của bạn, bố bạn thành lập công ty trong thời kỳ hôn nhân và không có thỏa thuận gì giữa bố mẹ bạn về việc phân chia tài sản chung, và mặc dù cũng không có thỏa thuận bằng văn bản nào giữa bố mẹ bạn về việc mẹ bạn đồng ý để bố bạn đưa tài sản chung vào kinh doanh (điều 36 luật HNGĐ); nhưng nếu bố bạn không có căn cứ chứng minh công ty là tài sản riêng hoặc thành lập dựa trên nguồn tài sản riêng của bố bạn thì công ty vẫn được xem là tài sản chung của bố mẹ bạn. Bên cạnh đó, căn nhà do ông bà nội dể lại đã được chuyển nhượng cho bố mẹ bạn một cách hợp pháp do đó cũng là tài sản chung của bố mẹ bạn chứ không còn là di sản thừa kế mà ông bà để lại nữa do đó hai người cô không có căn cứ gì để yêu cầu chia tài sản đối với căn nhà này cả. Mặt khác, mẹ bạn ở nhà làm công việc nội trợ cũng được xem là lao động có “thu nhập”, “thu nhập” này không được tính bằng tiền hay vật chất nhưng được xem là đóng góp của mẹ bạn để duy trì đời sống chung của gia đình. Do đó không thể nói rằng vì mẹ bạn không làm kinh tế, không làm ra tiền, không có đóng góp gì vài khối tài sản chung, nên toàn bộ tài sản đều là tài sản riêng của bố (điểm b khoản 2 điều 59 luật HNGĐ). Như vậy, căn cứ điều 59 luật HNGĐ, tài sản chung của bố mẹ bạn bao gồm công ty và nhà sẽ được chia đôi có tính đến các yếu tố: hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng; công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập; Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập; Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng. Trường hợp bố bạn giữ lại nhà và công ty thì phải trả cho mẹ bạn giá trị tài sản tương ứng với phần mà mẹ của bạn được chia. Ngoài ra việc phân chia tài sản này còn phải đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người vợ không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình. Ngoài ra cũng xin thông tin thêm, ngoài phần tài sản chung được phân chia khi ly hôn, nếu gặp vấn đề khó khăn, túng thiếu và có lý do chính đáng, mẹ bạn còn có quyền yêu cầu bố bạn cấp dưỡng theo điều 115 luật HNGĐ.