Mẹ tôi chuyển nhượng cho anh trai của mẹ tôi một mãnh đất năm 2011. Trước đó Công ty viễn thông có thuê một phần đất trên mãnh đất đó và đã ký hợp đồng thuê đất giữa mẹ tôi và công ty để dựng Trạm phát sóng vào năm 2007. Bây giờ chưa hết thời hạn hợp đồng. Tuy nhiên anh trai mẹ tôi yêu cầu mẹ tôi viết đơn đề nghị Công ty viễn thông DI DỜI trạm. Nếu mẹ tôi viết đơn yêu cầu di dời trạm thì có xem như mẹ tôi đơn phương phá hủy hợp đồng không? và như vậy thì mẹ tôi có bồi thường tiền hay là không? anh trai của mẹ tôi có trách nhiệm gì ở trong đó? Xin các anh chị giúp trả lời cho em biết trong tình huống này. Em xin chân thành cám ơn.
Công ty Luật Cương Lĩnh xin trả lời câu hỏi như sau: Nội dung bạn hỏi được Bộ luật dân sự năm 2005 quy định như sau: "Ðiều 480. Hợp đồng thuê tài sản Hợp đồng thuê tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho thuê giao tài sản cho bên thuê để sử dụng trong một thời hạn, còn bên thuê phải trả tiền thuê. Ðiều 482. Thời hạn thuê 1. Thời hạn thuê do các bên thỏa thuận; nếu không có thỏa thuận thì được xác định theo mục đích thuê. 2. Trong trường hợp các bên không thỏa thuận về thời hạn thuê hoặc thời hạn thuê không thể xác định được theo mục đích thuê thì hợp đồng thuê hết thời hạn khi bên thuê đã đạt được mục đích thuê. Ðiều 491. Chấm dứt hợp đồng thuê tài sản Hợp đồng thuê tài sản chấm dứt trong các trường hợp sau đây: 1. Thời hạn thuê đã hết; 2. Theo thỏa thuận của các bên về việc chấm dứt trước thời hạn; đối với hợp đồng thuê không xác định thời hạn, khi bên cho thuê muốn chấm dứt hợp đồng thì phải báo cho bên thuê biết trước một thời gian hợp lý, nếu không có thỏa thuận về thời hạn báo trước; 3. Hợp đồng bị hủy bỏ hoặc bị đơn phương chấm dứt thực hiện; 4. Tài sản thuê không còn. Ðiều 426. Ðơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng dân sự 1. Một bên có quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng nếu các bên có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định. 2. Bên đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng phải thông báo ngay cho bên kia biết về việc chấm dứt hợp đồng, nếu không thông báo mà gây thiệt hại thì phải bồi thường. 3. Khi hợp đồng bị đơn phương chấm dứt thực hiện thì hợp đồng chấm dứt từ thời điểm bên kia nhận được thông báo chấm dứt. Các bên không phải tiếp tục thực hiện nghĩa vụ. Bên đã thực hiện nghĩa vụ có quyền yêu cầu bên kia thanh toán. 4. Bên có lỗi trong việc hợp đồng bị đơn phương chấm dứt phải bồi thường thiệt hại.". Như vậy, nếu gia đình bạn đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng trước thời hạn thì phải bồi thường thiệt hạn cho bên thuê (thiệt hại bao gồm tiền đầu tư vào đất, tài sản trên đất, giá trị thuê đất....) Tuy nhiên, gia đình bạn chỉ phải bồi thường thiệt hại nếu hợp đồng có hiệu lực pháp luật (Hợp đồng có công chứng và đăng ký). Nếu hợp đồng thuê đất không có công chứng, chứng thực và không đăng ký thì gia đình bạn có quyền hủy bỏ hợp đồng và lấy lại toàn bộ diện tích đất đó hoặc yêu cầu tòa án tuyên bố hợp đồng vô hiệu. Cám ơn quý độc giả đã gửi câu hỏi về cho chuyên mục! Nguồn: Công ty Luật Cương Lĩnh/Nguoiduatin