Chồng tôi đi làm ăn ở Campuchia từ năm 1988, lưu lạc nhiều năm, không liên lạc được. Vì không thể chờ đợi nên vào năm 2001, tôi đã làm đơn nhờ tòa án tuyên bố là chồng tôi mất tích và sau đó tuyên là đã chết. Năm 2004, tôi có chung sống như vợ chồng với một người đàn ông khác, nhưng chưa đăng ký kết hôn. Đến đầu năm 2005, thật bất ngờ là chồng cũ của tôi trở về. Tôi thật sự bối rối, không biết phải làm sao? Nếu quay lại với chồng cũ thì hôn nhân có được mặc nhiên phục hồi không? Đối với người chồng mới, muốn chia tay thì có làm thủ tục gì không?
- Điều 26 Luật Hôn nhân và gia đình có quy định về quan hệ hôn nhân khi một bên bị tuyên bố là đã chết mà trở về, như sau: "Khi tòa án ra quyết định hủy bỏ tuyên bố một người là đã chết theo quy định tại Điều 93 của Bộ luật Dân sự mà vợ hoặc chồng của người đó chưa kết hôn với người khác thì quan hệ hôn nhân đương nhiên được khôi phục; trong trường hợp vợ hoặc chồng của người đó đã kết hôn với người khác thì quan hệ hôn nhân xác lập sau có hiệu lực pháp luật". Trong trường hợp trên, chị đã chung sống như vợ chồng với người đàn ông khác, nhưng chưa đăng ký kết hôn nên không được pháp luật công nhận là vợ chồng (căn cứ theo Điều 11 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000). Vì vậy, hôn nhân của chị với người chồng cũ đương nhiên được khôi phục. Nếu muốn chia tay với người chồng mới, ngoài việc thỏa thuận về mặt tình cảm, để có căn cứ pháp lý, chị phải làm thủ tục xin không công nhận vợ chồng tại tòa án, nơi người chồng mới cư trú. Có như thế chị mới yên tâm trở về với người chồng trước.