Tôi có cháu là con ngoài giá thú của em gái tôi, do khi sinh cháu bố cháu không đến hỏi han gì nên cháu đã mang họ của mẹ. Vậy xin quý cơ quan cho biết cháu mang họ mẹ thì có ảnh hưởng gì đến chuyện nhận cha con với bố của cháu không? Và liệu cháu có được thay đổi từ họ mẹ sang họ cha được không?
Theo qui định tại Điều 15 Nghị định số 158/2005/NĐ-CP của Chính phủ và điểm e khoản 1 mục II Thông tư số 01/2008/TT-BTP thì khi đăng ký khai sinh, họ và quê quán của con được xác định theo họ và quê quán của người cha hoặc họ và quê quán của người mẹ theo tập quán hoặc theo thỏa thuận của cha, mẹ. Trong trường hợp đăng ký khai sinh cho con ngoài giá thú, nếu không có quyết định công nhận việc nhận cha cho con, thì họ và quê quán của con được xác định theo họ và quê quán của người mẹ. Như vậy, đối với trường hợp của cháu bạn, do cháu bạn được sinh ra khi bố mẹ cháu chưa đăng ký kết hôn (con ngoài giá thú), bố cháu cũng không thăm nom, hỏi han và công nhận cháu là con, vì vậy cháu được đăng ký khai sinh theo thủ tục khai sinh cho con ngoài giá thú và mang họ của người mẹ là đúng với quy định của pháp luật về hộ tịch. Việc cháu mang họ của người mẹ sẽ không ảnh hưởng gì đến các quyền về trẻ em của cháu: quyền khám sức khỏe y tế, quyền đi học, tuy nhiên do cháu chưa được người cha công nhận là con và người mẹ chưa có yêu cầu xác định cha cho con tại cơ quan Tòa án có thẩm quyền nên cháu sẽ bị hạn chế một số quyền: quyền thừa kế từ người cha, quyền được người cha chăm nom, cấp dưỡng… Nhưng nếu người cha sau này có mong muốn nhận cha con với cháu thì dù cháu mang họ mẹ cũng sẽ không ảnh hưởng gì đến việc nhận cha con này và kết hợp với thủ tục nhận cha con thì cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành thay đổi họ cho cháu từ họ mẹ sang họ cha theo sự thỏa thuận của cha mẹ cháu.