Tôi đang phân vân với hợp đồng có giá trị bằng ngoại tệ, mong Ban tư vấn thuế CENSTAF giúp tôi. Bên tôi là bên mua, do đặc điểm là hàng nhập khẩu nên có một số nhà cung cấp khi làm hợp đồng với bên tôi đã thiết lập giá trị hợp đồng bằng ngoại tệ (tiền USD), đồng thời quy định đồng tiền thanh toán là VND (theo tỉ giá ngân hàng tại thời điểm thanh toán). Và bên mua rất khó khăn nhưng không thuyết phục được bên bán để thống nhất giá trị trên hợp đồng là tiền VND tại một thời điểm cố định. Như vậy, đối với trường hợp này bên bán có vi phạm quy định về hạn chế sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam không? Trường hợp nếu có thì bên bán bị xử phạt theo NĐ95/2011/NĐ-CP khi đó bên mua có bị xử lý gì không?
1/ Theo tiết e khoản 2 điều 14 TT 153/2010/TT-BTC ngày 28/9/2010 của BTC qui định về đồng tiền ghi trên hóa đơn: "Đồng tiền ghi trên hoá đơn là đồng Việt Nam. Trường hợp người bán được bán hàng thu ngoại tệ theo quy định của pháp luật, tổng số tiền thanh toán được ghi bằng nguyên tệ, phần chữ ghi bằng tiếng Việt". - Nếu hợp đồng cty chị với bên bán là HĐ ngoại (Bên bán ở nước ngoài) thì không bị vi phạm về chế độ quản lý ngoại hối và NĐ 95/2011/NĐ-CP vì: + Đối với hoạt động XNK được phép thanh toán bằng ngoại tệ hoặc VNĐ. + Đồng tiền của 1 nước được áp dụng dùng để thanh toán cho hợp đồng ngoại sẽ được coi là ngoại tệ của nước đối ứng do vậy VNĐ là ngoại tệ của nước mua hay bán cho DN Việt Nam. - Nếu hợp đồng cty em ký với bên bán là cty nước ngoài nhưng hoạt động tại VN (có tư cách pháp nhân và địa chỉ thường trú ở VN, hoạt động theo luật DN Việt Nam) thì việc 2 bên ký HĐ nội có qui định việc mua bán hàng bằng ngoại tệ sẽ xảy ra 2 TH sau: + Nếu nhà cung cấp (cty bán) được Bộ tài chính Việt Nam cho phép bán hàng thu ngoại tệ trên lãnh thổ VN thì khi đó giao dịch như của cty em mới hợp pháp (đúng luật) và cty em và cty bán tiến hành bình thường. + Nếu bên bán không được BTC cho phép bán hàng ngoại tệ thì sẽ vi phạm qui định về niêm yết giá, báo giá và ký HĐ bằng ngoại tệ và có thể bị xử phạt theo NĐ 95/2011/NĐ-CP khi bị thanh tra phát hiện. Trường hợp bên bán và bên mua thực hiện sai luật như trên thì HĐ mua bán bị vô hiệu (do phạm luật) và hậu quả pháp lý xảy ra là đương nhiên. Mọi thiệt hại các bên phải gánh chịu (Bên bán bị phạt hành chính đầu ra tối đa lên đến 500trđ và hình phạt bổ sung là tịch thu số ngoại tệ nếu thanh toán bằng ngoại tệ) còn Bên mua có hợp đồng sai, hóa đơn sai thì sẽ không được khấu trừ và tính vào chi phí được trừ trong QT thuế cuối năm. 2/ Nếu cty bạn thực hiện giao dịch này thì cần phải làm văn bản gửi Cục thuế quản lý xin ý kiến và được trả lời bằng văn bản rồi mới thực hiện cho đúng nhé.