Em có mảnh đất ngang 27m , dài 63m. Đất có sổ đỏ cấp năm 1993, sang tên cho nhà em năm 2008.   Em phát hiện nhà kế bên lấn 4m chiều ngang mặt đường. Sau khi nhờ phòng tài nguyên đo lại cũng làm biên bản xác nhận là nhà em bị thiếu 4m ngang và nhà kế bên dư 4m ngang mặt đường( GCNQSDĐ của nhà kế bên là 30m ngang, khi đo là 34m ngang), phần đất dư ra này nằm phía bên kia đất của họ chứ không nằm giữa ranh 2 nhà . Các ranh đất hiện nay đã không còn để xác định. Bên kia đã sử dụng phần đất trên( tổng cộng 34m), nhưng nay đã dời hàng rào vô cho đúng với kích thước là 30m. Vậy có khả năng bị đơn chịu cho NN 5m đất mà lấn sang đất em 5m?          Nhà kế bên cho rằng phần đất dư ra đó là đất của nhà nước ( họ cho là con mương nước của nhà nước, có hình xác nhận). Thứ hai là họ có bằng chứng cho rằng đất nhà em đo theo bản đồ giải thửa năm 1992 chỉ có 23m ngang chứ không phải 27m .   Vậy thưa LS, có 2 vấn đề nhờ LS tư vấn:           1,Thứ nhất, phần đất dư ra được cho là của nhà nước đó có hợp pháp không, nếu của NN thì phải có giấy tờ gì để xác nhận? vì chỉ có một tấm hình chụp con mương cũ đó, làm sao xác định được chiều ngang của con mương là 4m, nếu con mương nhỏ hơn 4m thì sao? ( hàng xóm hợp thức hóa đất dư đó sau khi em đã khởi kiện lên TA)            2,Thứ hai, sổ đỏ nhà em đo được 27m, bản đồ giải thửa địa chính đo được 23m( bản đồ địa chính không ghi kích thước nên chỉ đo bằng thước nhân với tỷ lệ, thì đất nhà em là đủ 23m chứ không thiếu.). vậy theo luật thì cái nào có giá trị pháp lý cao hơn?   Nhờ LS tư vấn giúp em phải làm sao, khả năng thắng kiện cao không? vì em chỉ có mỗi cái sổ đỏ , trong khi bị đơn được chính quyền trợ giúp hợp thức hóa phần đất dư đó rồi ( bị đơn chỉ có tấm hình chụp con mương), và bản đồ giải thửa xác định đất của em chỉ có 23m ngang.   Xin được cám ơn LS nhiều!
1. Để xác định gia đình hàng xóm lấn của gia đình bạn hay không thì phải căn cứ vào bản đồ địa chính qua các thời kỳ. Trong bản đồ sẽ thể hiện diện tích, kích thước con mương đó. Căn cứ vào số đo trong bản đồ và tỷ lệ của bản đồ để xác định kích thước thực tế của con mương trước khi bị lấn. 2. Bạn nói: "phần đất dư ra này nằm phía bên kia đất của họ chứ không nằm giữa ranh 2 nhà" là thế nào? Nếu người ta lấn đất nhà bạn thì phải lấn qua mốc giới giữa hai nhà chứ sao lại lấn, thừa ở phía bên kia? Điều đó chứng tỏ nhà đó lấn mương chứ không phải lấn đất nhà bạn. 3. Nếu nhà họ lấn đất nhà bạn thì họ phải trả lại. Còn nếu họ lấn đất công cộng, nay phần diện tích lấn chiếm đó phù hợp với quy hoạch thì vẫn được công nhận quyền sử dụng đất. Nếu phần diện tích lấn chiếm đất công đó là lấn chiếm sau 15/10/1993 và nay vẫn không phù hợp với quy hoạch sử dụng đất thì sẽ bị Nhà nước thu hồi. 4. Căn cứ khởi kiện đòi đất của gia đình bạn là GCN QSD đất. Tuy nhiên, GCN QSD đất đó phải được cấp đúng pháp luật thì gia đình bạn mới có cơ hội thắng kiện. Nếu bản đồ địa chính năm 1992 thể kích thước mặt tiền thửa đất nhà bạn là 23m mà GCN cấp là 27m thì phải xem xét lý do tại sao khi cấp GCN lại có kích thước lớn hơn trong hồ sơ địa chính? Nếu không làm rõ được kích thước tăng thêm so với hồ sơ địa chính thì GCN QSD đất của gia đình bạn cấp sai và sẽ bị chỉnh lý. Theo thông tin mà bạn nêu ra thì rất có thể gia đình hàng xóm lấn đất mương chứ không phải lấn đất nhà bạn. Việc gia đình bạn được cấp GCN QSD đất có kích thước mặt tiền lớn hơn kích thước, diện tích trong hồ sơ địa chính có thể là do sai sót khi cấp GCN. Do vậy, trong vụ việc này nhiều khả năng gia đình bạn sẽ thua kiện.