Tôi có mua 1 lô đất với giá 600 triệu, vì là chỗ thân quen với gia đình nên tôi có đặt trước 500 triệu, hẹn 3 tháng sau sang tên sổ đỏ sẽ đưa nốt số tiền còn lại. Sau 3 tháng không thấy sang tên gia đình chủ nhà nói khó khăn và bảo tôi đưa nốt số tiền còn lại rồi sang tên. Tôi đưa thêm 80 triệu đồng xong vẫn không thấy sang tên. Một năm sau thì họ nói lô đất này không tách sổ được. Trong sổ là 2 lô tổng chiều rộng là 7m x 8m, tôi mua 1 lô là 3m x 9m. Theo quy định mới, đất mặt đường phải đủ 4m mới tách sổ. Giờ tôi muốn lấy lại tiền thì gia đình không trả. Khi tôi trả tiền có viết giấy viết tay chuyển nhượng đất có chữ ký của cả 2 vợ chồng chủ đất. Vậy phải giải quyết như thế nào?
Về hiệu lực giao dịch mua bán đất căn cứ khoản 3, Điều 167, Luật đất đai 2013 quy định Quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp, góp vốn quyền sử dụng đất: “3. Việc công chứng, chứng thực hợp đồng, văn bản thực hiện các quyền của người sử dụng đất được thực hiện như sau: a) Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp kinh doanh bất động sản quy định tại điểm b khoản này; b) Hợp đồng cho thuê, cho thuê lại quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, hợp đồng chuyển đổi quyền sử dụng đất nông nghiệp; hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, tài sản gắn liền với đất mà một bên hoặc các bên tham gia giao dịch là tổ chức hoạt động kinh doanh bất động sản được công chứng hoặc chứng thực theo yêu cầu của các bên; c) Văn bản về thừa kế quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật về dân sự; d) Việc công chứng thực hiện tại các tổ chức hành nghề công chứng, việc chứng thực thực hiện tại Ủy ban nhân dân cấp xã.” Như vậy, đối chiếu quy định trên thì hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất phải được công chứng, chứng thực tại cơ quan có thẩm quyền. Do đó, trong trường hợp của bạn 2 bên chỉ mua bán viết tay với nhau thì theo quy định của pháp luật thì hợp đồng chưa có hiệu lực pháp luật. Trong trường hợp bên bán không thực hiện việc sang tên cho bạn với lý do là không tách được sổ đỏ thì bạn có quyền khởi kiện ra tòa án yêu cầu bên bán phải thực hiện đúng trình tự theo đó bên bán phải thực hiện thủ tục xin tách thửa, sau đó hợp đồng chuyển nhượng tai phòng công chứng và sang tên tại Phòng Tài nguyên Môi trường nơi có đất.