Ông Minh vợ mất đã lâu. Sau khi vợ mất, ông làm ăn và mua được 01 căn nhà và 01 mảnh đất: 1 mảnh đất Thành phố.Hồ Chí Minh, 1 căn ở Đà Lạt. Ông có 02 người con là Thanh và An. Khi ông mất, ông muốn chia đều 02 tài sản trên cho 02 người con nhưng không lập di chúc. Thanhuy nhiên theo thỏa thuận Thanh sẽ nhận căn nhà ở Đà Lạt có giá trị thấp hơn nhiều so với mảnh đất ở Thành phố Hồ Chí Minh và đã công chứng từ chối nhận phần chênh lệch giá trị của căn nhà ở Thành phố Hồ Chí Minh so với căn nhà ở Đà Lạt. Mảnh đất ở Tp.Hồ Chí Minh được để lại cho An theo thỏa thuận. Thanh và An thỏa thuận sẽ cùng nhau xây dãy phòng trọ cho thuê trên mảnh đất ở Thành phố.Hồ Chí Minh. Sau một thời gian, do mâu thuẫn phát sinh, Thanh yêu cầu chia lại di sản thừa kế. Xin hỏi, việc Thanh đòi chia lại di sản thừa kế có phù hợp với quy định của pháp luật không? Nếu không, liệu Thanh có nhận lại được phần chênh lệch hoặc phần tiền mình đã bỏ ra xây dựng trên mảnh đất ở Tp.Hồ Chí Minh không?
Dựa theo nội dung đã được cung cấp, mặc dù không có di chúc để lại nhưng có thể xác định được rằng tài sản thừa kế đã được phân chia theo thỏa thuận, phù hợp với nguyên tắc của Bộ luật dân sự 2015 được quy định tại Khoản 2 Điều 3 Bộ luật dân sự 2015 như sau: - Cá nhân, pháp nhân xác lập, thực hiện, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của mình trên cơ sở tự do, tự nguyện cam kết, thỏa thuận. Mọi cam kết, thỏa thuận không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội có hiệu lực thực hiện đối với các bên và phải được chủ thể khác tôn trọng. Đồng thời việc Thanh công chứng văn bản từ chối nhận phần chênh lệch trong di sản thừa kế được pháp luật công nhận căn cứ theo quy định tại Khoản 1 Điều 620 Bộ luật dân sự 2015, cụ thể: - Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác. Do đó, khi đã xác lập, phân chia thừa kế theo thỏa thuận thì Thanh không thể yêu cầu tòa án phân chia lại tài sản trên. Tuy nhiên tài sản gắn liền với đất lại không thuộc di sản thừa kế do phát sinh sau thời điểm mở thừa kế, căn cứ theo Khoản 1 Điều 611 quy định về thời điểm mở thừa kế: - Thời điểm mở thừa kế là thời điểm người có tài sản chết. Trường hợp Tòa án tuyên bố một người là đã chết thì thời điểm mở thừa kế là ngày được xác định tại khoản 2 Điều 71 của Bộ luật này. Như vậy, Thanh có thể yêu cầu tòa án xét xử nhằm xác định phần đóng góp của mình đối với tài sản gắn liền với đất là dãy nhà trọ và yêu cầu An hoàn trả lại phần đóng góp này. Trên đây là nội dung tư vấn.