Tôi có vay tiền tại một tiệm cầm đồ kiêm cho vay. Chủ cửa hàng cho tôi vay số tiền 30 triệu đồng với lãi suất 1,25 triệu/tháng, mỗi tháng tôi sẽ đóng cho họ 2,5 triệu tiền gốc và 1,25 triệu tiền lãi, thời hạn vay 1 năm. Tôi đã đóng được 3 tháng rồi, nhưng đến nay thì hết khả năng chi trả rồi ạ. Xin hỏi, trường hợp của tôi có phải họ cho vay nặng lãi không ạ? Tôi có thể tố cáo với công được không ạ?
Theo như thông tin bạn cung cấp cho chúng tôi thì chúng tôi có thể xác định được các thông tin như sau: - Bạn vay tiền của một tiệm cầm đồ kiêm cho vay với số tiền 30 triệu đồng; - Thời hạn vay là 01 năm; - Lãi suất vay là 1,25 triệu/tháng - tương đương với mức lãi suất là 50%/năm trên khoản tiền vay là 30 triệu đồng. - Bạn đã trả cả gốc và lãi là 7.5 triệu đồng nợ gốc và 3.75 triệu đồng tiền lãi (trong 3 tháng). Theo quy định tại Bộ luật hình sự 2015 thì người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 05 lần trở lên của mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật dân sự, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng trở lên hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự. Tùy từng trường hợp cụ thể, tính chất, mức độ của hành vi phạm tội mà người phạm tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm. Ngoài ra, còn có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm. Mà theo quy định tại Điều 468 Bộ luật dân sự 2015 thì mức lãi suất cao nhất trong hoạt động cho vay hiện nay là 20%/năm của khoản tiền vay (trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác). Như vậy: Căn cứ các quy định được trích dẫn trên đây thì để xác định hành vi cho vay của một người thuộc trường hợp phạm tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự thì cần phải đáp ứng đủ các điều kiện sau đây: (1) Cho vay với lãi suất từ 100%/năm trở lên của khoản tiền vay; (2) Đã thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng trở lên hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích. Mà theo như thông tin bạn cung cấp cho chúng tôi thì có thể thấy chủ cửa hàng cầm đồ kiêm cho vay đã cho bạn vay số tiền 30 triệu đồng với lãi suất 1,25 triệu/tháng trong thời hạn 01 năm - tương đương với mức lãi suất là 50%/năm trên khoản tiền vay là 30 triệu đồng. Do đó: Chưa đủ cơ sở để xác định hành vi cho vay của người chủ tiệm cầm đồ có dấu hiệu phạm Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự. Tuy nhiên, theo quy định tại Điều 468 Bộ luật dân sự 2015 thì lãi suất vay do các bên thỏa thuận. Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác. Căn cứ tình hình thực tế và theo đề xuất của Chính phủ, Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh mức lãi suất nói trên và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất. Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực. Trường hợp các bên có thỏa thuận về việc trả lãi, nhưng không xác định rõ lãi suất và có tranh chấp về lãi suất thì lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất giới hạn trên đây tại thời điểm trả nợ - tương đương mức lãi suất là 10%/năm. Do đó: Trong trường hợp này, chủ tiệm cầm đồ cho bạn vay số tiền 30 triệu đồng với lãi suất 1,25 triệu/tháng trong thời hạn 01 năm - tương đương với mức lãi suất là 50%/năm trên khoản tiền vay là 30 triệu đồng, đã vượt quá mức lãi suất tối đa mà pháp luật cho phép đối với hoạt động cho vay trong giao dịch dân sự, cụ thể là vượt 30%/năm. Nên bạn có thể thỏa thuận lại với người chủ tiệm cầm đồ về mức lãi suất cho vay trong trường hợp này. Trường hợp không thỏa thuận được thì bạn có thể khởi kiện ra Tòa án nhân dân cấp huyện nơi người chủ tiệm cầm đồ cư trú để yêu cầu tuyên phần lãi suất vượt quá bị vô hiệu và yêu cầu bên chủ tiệm cầm đồ phải trả lại phần vượt quá cho bạn. Trên đây là quan điểm tư vấn của chúng tôi đối với vấn đề mà bạn đang thắc mắc. Trân trọng!