Tôi và hai thanh niên cùng xóm đi chơi có xảy ra xô xát với một nhóm thanh niên khác. Hậu quả có đánh anh Thoan bị thương phải nhập viện. Vụ việc đã được cơ quan công an xử phạt vi phạm hành chính. Hiện tại gia đình nạn nhân yêu cầu chúng tôi phải bồi thường tiền viện phí và các khoản chi phí khác. Vậy tôi xin được hỏi, đối với trường hợp của chúng tôi chỉ bị phạt vi phạm hành chính mà không bị xử lý về hình sự thì có phải chịu trách nhiệm bồi thường cho anh Thoan không?
Bộ luật Dân sự năm 2005 và Nghị quyết 03/2006/NQ-HĐTP ngày 08/7/2006 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật Dân sự năm 2005 về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, cụ thể như sau: - Về căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại: “Người nào do lỗi cố ý hoặc lỗi vô ý xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của cá nhân, xâm phạm danh dự, uy tín, tài sản của pháp nhân hoặc chủ thể khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường. Trong trường hợp pháp luật quy định người gây thiệt hại phải bồi thường cả trong trường hợp không có lỗi thì áp dụng quy định đó” (Điều 604 BLDS năm 2005). - Về trách nhiệm bồi thường thiệt hại: Điều 605 Bộ luật Dân sự năm 2005 và mục 1 phần I Nghị quyết 03/2006/NQ- HĐTP quy định trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng chỉ phát sinh khi có đầy đủ các yếu tố sau đây: + Phải có thiệt hại xảy ra (Thiệt hại bao gồm thiệt hại về vật chất và thiệt hại do tổn thất về tinh thần) . + Phải có hành vi trái pháp luật. Hành vi trái pháp luật là những xử sự cụ thể của con người được thể hiện thông qua hành động hoặc không hành động trái với các quy định của pháp luật. + Phải có mối quan hệ nhân quả giữa thiệt hại xảy ra và hành vi trái pháp luật. + Phải có lỗi cố ý hoặc lỗi vô ý của người gây thiệt hại. Thiệt hại phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời. Các bên có thể thoả thuận về mức bồi thường, hình thức bồi thường bằng tiền, bằng hiện vật hoặc thực hiện một công việc, phương thức bồi thường một lần hoặc nhiều lần, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Trường hợp, người bị thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm, theo quy định tại Điều 609 Bộ luật Dân sự năm 2005 được bồi thường các khoản gồm: + Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khoẻ và chức năng bị mất, bị giảm sút của người bị thiệt hại; + Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại; nếu thu nhập thực tế của người bị thiệt hại không ổn định và không thể xác định được thì áp dụng mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại; + Chi phí hợp lý và phần thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại trong thời gian điều trị; nếu người bị thiệt hại mất khả năng lao động và cần có người thường xuyên chăm sóc thì thiệt hại bao gồm cả chi phí hợp lý cho việc chăm sóc người bị thiệt hại. + Khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thoả thuận; nếu không thoả thuận được thì mức tối đa không quá ba mươi tháng lương tối thiểu do Nhà nước quy định. Trong trường hợp nhiều người cùng gây thiệt hại thì những người đó phải liên đới bồi thường cho người bị thiệt hại. Trách nhiệm bồi thường của từng người cùng gây thiệt hại được xác định tương ứng với mức độ lỗi của mỗi người; nếu không xác định được mức độ lỗi thì họ phải bồi thường thiệt hại theo phần bằng nhau (Điều 619 Bộ luật Dân sự năm 2005). Căn cứ các quy định đã nêu trên và đối chiếu với trường hợp anh hỏi, mặc dù không bị khởi tố hình sự nhưng các anh vẫn phải liên đới chịu trách nhiệm bồi thường cho người bị hại (nếu người bị hại có các căn cứ chứng minh hợp lý thiệt hại xảy ra) theo quy định của pháp luật.