Nhà tôi cùng với 2 gia đình khác ở trong 1 ngách nhỏ do chủ cũ trước đây chia tách thửa đất và xây nhà bán. Đầu tuần vừa rồi, chủ nhà ngoài cùng đã yêu cầu gia đình tôi và hộ còn lại phải nộp một khoản tiền để được đi qua trước cửa nhà họ (nơi trước đây được hiểu là sân và lối đi chung vào nhà chúng tôi). Cho tôi hỏi, yêu cầu của họ có chính đáng hay không?
Theo quy định tại Khoản 1 điều 265 Bộ luật dân sự, ranh giới giữa các bất động sản liền kề được xác định theo thỏa thuận của các chủ sở hữu hoặc theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Điều 275 Bộ luật dân sự năm 2005 quy định về lối đi qua bất động sản liền kề như sau: - Chủ sở hữu bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản của các chủ sở hữu khác mà không có lối đi ra, có quyền yêu cầu một trong những chủ sở hữu bất động sản liền kề dành cho mình một lối đi ra đến đường công cộng; người được yêu cầu có nghĩa vụ đáp ứng yêu cầu đó. Người được dành lối đi phải đền bù cho chủ sở hữu bất động sản liền kề, nếu không có thỏa thuận khác. Lối đi được mở trên bất động sản liền kề nào mà được coi là thuận tiện và hợp lý nhất, có tính đến đặc điểm cụ thể của địa điểm, lợi ích của bất động sản bị vây bọc và thiệt hại gây ra là ít nhất cho bất động sản có mở lối đi. - Vị trí, giới hạn chiều dài, chiều rộng, chiều cao của lối đi do các bên thỏa thuận, bảo đảm thuận tiện cho việc đi lại và ít gây phiền hà cho các bên; nếu có tranh chấp lối đi thì có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác định. - Trong trường hợp bất động sản được chia thành nhiều phần cho các chủ sở hữu, chủ sử dụng khác nhau thì khi chia phải dành lối đi cần thiết cho người phía trong theo quy định mà không có đền bù. Như vậy, nếu hộ ở ngoài cùng chứng minh được đất đi qua trước cửa nhà họ là đất thuộc quyền sở hữu riêng của họ thì khi họ đã dành phần đất đó là lối đi chung, họ có quyền yêu cầu gia đình bạn và hộ còn lại phải nộp một khoản tiền hợp lý. Khoản tiền này chính là khoản tiền đền bù dành cho lối đi. Trong trường hợp này thì yêu cầu của họ là chính đáng. Trong trường hợp chủ cũ đã bán đất cho gia đình bạn và hộ còn lại khi bán đã dành đó là lối đi chung thì hộ ngoài cùng không có quyền yêu cầu nộp khoản tiền để được đi qua trước cửa nhà họ. Nếu không thỏa thuận được, các hộ gia đình có thể nhờ UBND cấp xã hòa giải hoặc khởi kiện để Tòa án nhân dân nơi có bất động sản giải quyết.