Xin hỏi quy định pháp luật nào quy định về thẩm quyền của cơ quan đại diện Ngoại giao, Cơ quan Lãnh sự của Việt Nam ở nước ngoài trong việc đăng ký kết hôn giữa hai người là công dân Việt Nam đang học tập, công tác tại nước ngoài. Vì hiện nay quy định pháp luật chỉ ghi thẩm quyền đăng ký của cơ quan đại diện Ngoại giao, cơ quan Lãnh sự của Việt Nam ở nước ngoài chỉ giải quyết đăng ký kết hôn giữa công dân Việt Nam và người nước ngoài.
Thẩm quyền đăng ký kết hôn có yếu tố nước ngoài được quy định tại Điều 6 Nghị định 24/2013/NĐ-CP Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Hôn nhân và gia đình về quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài. Trong đó, khoản 3 Điều 6 có quy định về thẩm quyền đăng ký kết hôn của Cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam ở nước ngoài như sau: “Cơ quan đại diện thực hiện đăng ký kết hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài, nếu việc đăng ký đó không trái với pháp luật của nước sở tại; trường hợp công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài kết hôn với nhau thì Cơ quan đại diện thực hiện đăng ký việc kết hôn, nếu có yêu cầu.” Người Việt Nam định cư ở nước ngoài được định nghĩa tại Điều 3 Luật Quốc tịch 2009 là : “ Người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân Việt Nam và người gốc Việt Nam cư trú, sinh sống lâu dài ở nước ngoài.” Như vậy, theo các quy định trên, Cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam có thẩm quyền đăng ký kết hôn cho công dân Việt Nam ở nước ngoài trong hai trường hợp: một là giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài, hai là giữa công dân Việt Nam định cư tại nước ngoài với nhau. Trường hợp bạn hỏi là trường hợp kết hôn giữa hai công dân Việt Nam đang học tập, công tác ở nước ngoài phải chia làm hai trường hợp để trả lời như sau: - Trường hợp hai công dân Việt Nam chỉ học tập, công tác có thời hạn ở nước ngoài, không được nước sở tại cho phép định cư lâu dài thì không thuộc trường hợp được đăng ký kết hôn tại Cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam ở nước ngoài mà phải quay về đăng ký kết hôn theo thủ tục trong nước. Điều 1 Thông tư số 22/2013/TT-BTP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định số 24/2013/NĐ-CP ngày 28 tháng 3 năm 2013 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Hôn nhân và gia đình về quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài đã khẳng định “Các quy định của Nghị định số 24/2013/NĐ-CP và Thông tư này không áp dụng đối với việc kết hôn, nhận cha, mẹ, con giữa công dân Việt Nam đang công tác, học tập, lao động, du lịch có thời hạn ở nước ngoài với nhau hoặc với công dân Việt Nam cư trú trong nước.” - Trường hợp hai công dân Việt Nam đang học tập, công tác, sinh sống lâu dài ở nước ngoài, đã được nước sở tại cho phép định cư, thì có quyền yêu cầu Cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam tiến hành đăng ký kết hôn ở nước ngoài.