Công ty A có mảnh đất 6000 m2, đất thuê của nhà nước, thời gian thuê 49 năm, tiền thuê trả hàng năm. Đất đã được cấp giấy chứng nhận. Trên mảnh đất đó công ty A đã xây dựng nhà xưởng diện tích 987m2, hiện đang cho công ty B thuê làm nhà xưởng, thời hạn thuê 10 năm. Công ty A muốn dùng nhà xưởng trên để thế chấp tại ngân hàng M. Hỏi công ty A có được thế chấp nhà xưởng trên không. Để không xung đột lợi ích giữa các bên liên quan (bên A, bên B đi thuê, nhà nước, và ngân hàng M), phải thực hiện các thủ tục gì? Kính mong được giải đáp!
1. Quyền thế chấp tài sản là nhà xưởng xây dựng trên đất thuê của công ty A Căn cứ các quy định tại: - Điều 111 Luật Đất đai về quyền và nghĩa vụ của tổ chức kinh tế sử dụng đất thuê: Tổ chức kinh tế sử dụng đất thuê có quyền: Thế chấp, bảo lãnh bằng tài sản thuộc sở hữu của mình gắn liền với đất thuê tại các tổ chức tín dụng được phép hoạt động tại Việt Nam để vay vốn sản xuất, kinh doanh theo quy định của pháp luật. - Ðiều 345 Bộ luật Dân sự về thế chấp tài sản đang cho thuê: Tài sản đang cho thuê cũng có thể được dùng để thế chấp. Hoa lợi, lợi tức thu được từ việc cho thuê tài sản thuộc tài sản thế chấp, nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định. Như vậy, công ty A có quyền thế chấp nhà xưởng được xây dựng trên đất thuê tại Ngân hàng M để vay vốn, ngay cả khi nhà xưởng đó đã được cho công ty B thuê sử dụng. 2. Thủ tục (1) Thông báo về việc tài sản thế chấp đang cho thuê. Điều 24 Nghị định số 163/2006/NĐ-CP ngày 29/12/2006 của Chính phủ về giao dịch bảo đảm quy định: Trong trường hợp thế chấp tài sản đang cho thuê thì bên thế chấp thông báo về việc cho thuê tài sản cho bên nhận thế chấp; nếu tài sản đó bị xử lý để thực hiện nghĩa vụ thì bên thuê được tiếp tục thuê cho đến khi hết thời hạn thuê theo hợp đồng, trừ trường hợp các bên có thoả thuận khác. Công ty A có thể làm một văn bản thông báo gửi đến Ngân hàng M về việc nhà xưởng đang được cho thuê; hoặc hai bên có thể lập một biên bản về nội dung này. Một số trường hợp trên thực tế, Ngân hàng có thể yêu cầu lập văn bản thỏa thuận giữa ngân hàng - công ty A (chủ tài sản) - công ty B (bên thuê tài sản) về việc công ty A sẽ dùng tài sản là nhà xưởng (mà công ty B đang thuê) để thế chấp, đồng thời nêu rõ quyền và nghĩa vụ của các bên. (2) Công chứng hợp đồng thế chấp nhà xưởng - Thẩm quyền: Tổ chức công chứng trên địa bàn nơi có bất động sản. - Hồ sơ yêu cầu công chứng: Theo quy định tại Điều 35 Luật Công chứng. - Thủ tục: Thực hiện theo hướng dẫn của Luật Công chứng và văn bản hướng dẫn. (3) Đăng ký thế chấp tại cơ quan có thẩm quyền.