Xin chào các anh chị! Tôi có một tình huống cần sự giải đáp của các anh chị như sau: Ngày 05/05/2019, Long 16 tuổi chở Đạt đến trường bằng xe máy (xe của nhà Đạt). Vì trường khá gần nhà nên Long và Đạt đều không đội mũ bảo hiểm. Khi qua chốt công an giao thông, sợ bị bắt nên Long phóng xe vượt quá tốc độ và gây tai nạn với chiếc xe taxi đang qua đường. Long bị gãy tay và xây xước, Đạt bị gãy xương sườn, đầu bị va đập mạnh, hiện đã qua cơn nguy hiểm. Chiếc xe máy và xe taxi đều bị hư hỏng nặng. Vậy Long sẽ bị xử lý như thế nào? Xin chân thành cảm ơn!
Điều 260 Bộ Luật Hình sự 2015, được sửa đổi bổ sung bởi Khoản 72 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017 có quy định như sau: 1. Người nào tham gia giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho người khác thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm: a) Làm chết người; b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên; c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%; d) Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm: a) Không có giấy phép lái xe theo quy định; ... Do đó, Long có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội vi phạm về quy định tham gia giao thông đường bộ. Nếu Đạt bị tổn thương cơ thể 61% trở lên thì Long sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự theo Khoản 1 Điều 260. Nhưng trong trường hợp này, Long lại không có giấy phép lái xe nên có thể sẽ chịu hình phạt tù từ 03 đến 10 năm. Tuy nhiên, tại thời điểm phạm tội, Long mới 16 tuổi nên Long được áp dụng Khoản 1, Điều 101 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về tù có thời hạn đối với người chưa thành niên phạm tội thì mức phạt tù của Long được xác định như sau: 1. Đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi khi phạm tội, nếu điều luật được áp dụng quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình, thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá 18 năm tù; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá ba phần tư mức phạt tù mà điều luật quy định; Trên cơ sở đó, mức phạt của Long sẽ không quá ba phần tư mức phạt tù từ 3 năm đến 10 năm. Việc xác định hình phạt tù có thời hạn của Tòa án cũng sẽ dựa vào thái độ thành khẩn, hợp tác của Long hay không, từ đó xem xét các tình tiết giảm nhẹ để đưa ra mức hình phạt phù hợp. - Ngoài ra, Long còn phải bồi thường thiệt hại cho Đạt Điều 590 Bộ luật Dân sự 2015 về bồi thường thiệt hại do sức khỏe bị xâm hại: 1. Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm bao gồm: a) Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe và chức năng bị mất, bị giảm sút của người bị thiệt hại; b) Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại; nếu thu nhập thực tế của người bị thiệt hại không ổn định và không thể xác định được thì áp dụng mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại; c) Chi phí hợp lý và phần thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại trong thời gian điều trị; nếu người bị thiệt hại mất khả năng lao động và cần phải có người thường xuyên chăm sóc thì thiệt hại bao gồm cả chi phí hợp lý cho việc chăm sóc người bị thiệt hại; d) Thiệt hại khác do luật quy định. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp sức khỏe của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại Khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có sức khỏe bị xâm phạm không quá năm mươi lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định. Như vậy, Long phải bồi thường các khoản chi phí hợp lý như chi phí cho việc phục hồi, bồi dưỡng, chức năng bị mất, bị giảm sút; thu nhập thực tế của Đạt bị mất, bị giảm sút, chi phí hợp lý về phần thu nhập thực tế của người chăm sóc Đạt trong suốt thời gian điều trị cho Đạt, và các khoản chi phí hợp lý khác. - Bên cạnh đó, Long còn phải bồi thường tài sản bị thiệt hại là chiếc xe máy, xe taxi (nếu có thiệt hại) căn cứ theo Khoản 1, Điều 589 quy định về bồi thường thiệt hại do tài sản bị xâm hại nếu như bên taxi không có lỗi. Tuy nhiên, như đã nói, Long mới 16 tuổi nên việc xác định năng lực chịu bồi thường thiệt hại của cá nhân theo Khoản 2 Điều 586 Bộ luật Dân sự 2015 được xác định như sau: 2. Người chưa đủ mười lăm tuổi gây thiệt hại mà còn cha, mẹ thì cha, mẹ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại; nếu tài sản của cha, mẹ không đủ để bồi thường mà con chưa thành niên gây thiệt hại có tài sản riêng thì lấy tài sản đó để bồi thường phần còn thiếu, trừ trường hợp quy định tại Điều 599 của Bộ luật này. Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi gây thiệt hại thì phải bồi thường bằng tài sản của mình; nếu không đủ tài sản để bồi thường thì cha, mẹ phải bồi thường phần còn thiếu bằng tài sản của mình. Như vậy, nếu Long có tài sản riêng thì tự bồi thường thiệt hại cho người bị hại, nếu không có tài sản riêng hoặc tài sản riêng không đủ để bồi thường thì cha mẹ Long có trách nhiệm bồi thường thay phần còn thiếu. Trên đây là nội dung tư vấn của chúng tôi về thắc mắc của bạn. Trân trọng!