Cho em hỏi là ông nội của em năm nay đã 83 tuổi, nhưng ông vẫn còn đi lại được nhưng phải chống gậy, mắt ông nhìn hơi kém. Ông muốn em viết bản di chúc cho ông. Cho nên chưa thể tự tay thay ông nội em viết được vì sợ không hợp pháp nên em chưa viết. Vậy em nhờ các anh chị tư vấn cho em được rõ hơn ạ?
Theo quy định tại Bộ luật dân sự 2015 thì di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết. Di chúc phải được lập thành văn bản; nếu không thể lập được di chúc bằng văn bản thì có thể di chúc miệng. Di chúc bằng văn bản bao gồm: - Di chúc bằng văn bản không có người làm chứng. - Di chúc bằng văn bản có người làm chứng. - Di chúc bằng văn bản có công chứng. - Di chúc bằng văn bản có chứng thực. Di chúc được xem là hợp pháp khi đáp ứng các điều kiện sau đây: (1) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép; (2) Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật. Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực chỉ được coi là hợp pháp, nếu có đủ các điều kiện trên. Di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng. Do đó: Trường hợp ông của bạn không thể tự mình viết di chúc được thì có thể nhờ bạn viết thay và thực hiện cụ thể như sau: - Trường hợp 1: Ông bạn có thể lập di chúc miệng Nếu tính mạng một người bị cái chết đe dọa và không thể lập di chúc bằng văn bản thì có thể lập di chúc miệng. Khi đó, phải có ít nhất hai người làm chứng về việc lập di chúc và ngay sau khi ông bạn thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày ông bạn thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng. Sau 03 tháng, kể từ thời điểm di chúc miệng mà ông bạn còn sống, minh mẫn, sáng suốt thì di chúc miệng mặc nhiên bị hủy bỏ. - Trường hợp 2: Ông bạn có thể lập di chúc bằng văn bản có người làm chứng Trường hợp ông của bạn không tự mình viết bản di chúc thì có thể tự mình đánh máy hoặc nhờ bạn (hoặc người khác) viết hoặc đánh máy bản di chúc, nhưng phải có ít nhất là hai người làm chứng. Ông bạn phải ký hoặc điểm chỉ vào bản di chúc trước mặt những người làm chứng; những người làm chứng xác nhận chữ ký, điểm chỉ của người lập di chúc và ký vào bản di chúc. Yêu cầu đối với người làm chứng đối với bản di chúc của ông bạn Mọi người đều có thể làm chứng cho việc lập di chúc trên, trừ những người sau đây: - Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của ông bạn. - Người có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan tới nội dung di chúc. - Người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Trên đây là quan điểm tư vấn của chúng tôi đối với vấn đề mà bạn đang thắc mắc. Trân trọng!