Luật sư cho cháu hỏi vấn này với ạ: Việc là như thế này, cách đây mấy năm nhà cháu có mua một mảnh đất nhà hàng xóm và bản thân mảnh đất đó chưa có sổ đỏ, việc mua bán vẫn diễn ra bình thường và được lập thành văn bản nhưng không có công chứng hay chứng thực gì cả và chỉ có sự làm chứng và ký nhận của bác trưởng thôn xóm. Nhưng thời gian gần đây ở chỗ cháu có kế hoạch dồn điền đổi thửa để mở rộng đường của xóm và mảnh đất nhà cháu nằm trong phạm vi bị quy hoạch để mở rộng đường. Và khi đó chính quyền sẽ đền bù một phần đất khác tương ứng với phần đất bị lấn để làm đường. Nhưng cháu băn khoăn vấn đề này là nếu chính quyền có bồi thường phần đất bị quy hoạch cho chủ mảnh đất trước và trong trường hợp vì lòng tham mà người ta không trao trả lại phần bồi thường đó cho nhà cháu thì nhà cháu sẽ phải làm như thế nào ạ? Và mảnh đất đó chưa có sổ đỏ nên nếu xảy ra tranh chấp thì phải dựa vào căn cứ gì để đòi lại phần bồi thường đó không ạ? Cháu rất mong nhận được sự tư vấn của luật sư và cháu xin chân thành cảm ơn luật sư!
1. Theo quy định hiện hành, mọi giao dịch đất phải được lập thành văn bản có công chứng, vì đất gia đình bạn mua chưa có sổ đỏ nên việc công chứng cũng chưa được thực hiện, và do vậy, pháp luật hiện nay chưa công nhận việc chuyển quyền sử dụng đất giữa hai bên. 2. Sự kiện dồn điền đổi thửa khiến cho thửa đất nằm trong phạm vi bị quy hoạch và chính quyền sẽ xem xét cấp cho chủ sử dụng một thửa đất ở vị trí khác, chủ đất cũ sẽ là người được xem xét. Tuy nhiên, hai bên có thể làm đơn đề nghị ủy ban nhân dân xã công nhận việc chuyển giao quyền sử dụng đất trên thực tế của chủ cũ cho gia đình nhà bạn để gia đình nhà bạn được nhận bồi thường về đất. Nếu chủ đất cũ không thiện chí và có ý lật lọng thì đây là một rủi ro cho gia đình nhà bạn, như đã phân tích ở trên, giao dịch trên chưa được công nhận và sẽ bị tuyên là vô hiệu nếu xảy ra tranh chấp. Hậu quả giải quyết hợp đồng vô hiệu là hai bên trả lại cho nhau những gì đã nhận, tòa sẽ xem xét lỗi của hai bên để xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại (gia đình nhà bạn cũng có một phần lỗi là không nhận thức đầy đủ yêu cầu của pháp luật đối với giao dịch nên đã tham gia một giao dịch chưa hợp pháp về trình tự, thủ tục và điều kiện).