Anh trai tôi có vợ và không có con. Chúng tôi chỉ còn cha. Anh tôi bị đột quỵ qua đời, không để lại di chúc. Tài sản được phân chia cho cha và chị dâu tôi. Sau khi phân chia tài sản, cả 02 cùng đứng tên trên mảnh đất là di sản thừa kế duy nhất anh tôi để lại. Mảnh đất này do anh tôi mua trước khi cưới chị dâu. Sau khi phân chia di sản thừa kế, chị dâu tôi thuyết phục cha công chứng văn bản từ chối nhận di sản thừa kế và cha tôi làm theo. Sau này xảy ra mâu thuẫn, chị tôi đòi bán mảnh đất trên và sẽ lấy tất cả tiền bán đất đi định cư nước ngoài. Xin hỏi, tài sản của anh tôi chỉ chia cho cha tôi và chị dâu có đúng không, khi anh tôi không để lại di chúc? Về việc bán mảnh đất, chị tôi làm vậy có đúng với quy định của pháp luật? Mong Ban biên tập tư vấn giúp tôi.
Căn cứ theo Khoản 1 Điều 650 Bộ luật dân sự 2015 về những trường hợp thừa kế theo pháp luật: - Không có di chúc; - Di chúc không hợp pháp; - Những người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế; - Những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản. Do đó, có thể xác định việc chia di sản do anh trai bạn để lại sẽ được xác định là thừa kế theo pháp luật. Từ đó có thể xác định những người được quyền nhận thừa kế theo pháp luật tại quy định tại Khoản 1 Điều 651 Bộ luật dân sự 2015 về những người thừa kế theo pháp luật như sau: - Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết; - Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại; - Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại. Như vậy việc di sản thừa kế được chia cho cha bạn và chị dâu là đúng với quy định của pháp luật. Xét về việc cha bạn lập văn bản từ chối nhận di sản thừa kế sau khi đã phân chia. Quy định của Điều 620 Bộ luật dân sự 2015 về từ chối nhận di sản thừa kế như sau: - Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác. - Việc từ chối nhận di sản phải được lập thành văn bản và gửi đến người quản lý di sản, những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản để biết. - Việc từ chối nhận di sản phải được thể hiện trước thời điểm phân chia di sản. Như vậy, cha bạn là người có quyền từ chối nhận di sản thừa kế và lập văn bản về việc từ chối này. Nhưng quy định của luật còn nêu rõ, việc từ chối nhận di sản phải được thể hiện trước thời điểm phân chia di sản, trong khi đó văn bản cha bạn công chứng tại thời điểm di sản đã được phân chia xong. Từ đó xác định được rằng việc cha bạn lập văn bản từ chối nhận di sản thừa kế như nội dung bạn cung cấp sẽ không được công nhận theo quy định của pháp luật. Và việc bán mảnh đất trên phải có sự đồng ý của cha bạn. Trên đây là nội dung tư vấn.