"Biz tomonlarda inqilob kutmang", deydi O'zbekiston, Tojikiston va Qozog'iston yoshlari
AQShda malaka oshirayotgan bir guruh mutaxassislar fikricha, arab dunyosidagi qo'zg'olonlar ularning vataniga uncha ta'sir qilmaydi.
AQSh sobiq mudofaa vaziri Donald Ramsfeld ta’sis etgan stipendiya orqali Amerikaga bir yarim oyga tashrif buyurib, bu davlat tuzumi bilan tanishayotgan yoshlar nazarida Yaqin Sharq va Shimoliy Afrikada hukumatga qarshi revolyutsion harakatlar mevasini baholashga hali erta. Butun mintaqa uzra mavhumlik hukmron. Liviya – urush maydoni, Tunis karaxt bir holatda, Misr harbiylar qo’lida, Suriya tobora notinch, Yaman ichki mojarolar domida, Bahrayn va Iordaniyadagi g’alayonlar boshi berk ko’chaga kirib qolgan. Birinchidan, deydi u, O’zbekistonda odamlar har qanday zo’ravonlikka qarshi. “Qirg’izistondagi inqiloblardan hech kim ruhlangani yo’q, aksincha odamlar u yerdagi qonli voqealardan dahshatga tushdi”, - deydi Elyor Rahmonov. Uning fikricha Andijonda 2005 yilda yuz bergan fojia tinchlik-xotirjamlik eng muhim narsa ekanini eslatgan. Ekstremizm va radikalizm tahdidi hamon yuqori, deydi u, xavfsizlikni ta’minlash ustuvor masala. “O’zbekistonda mavjud tuzumini o’zgartirishni ko’zlagan yovuz kuchlar bor”, - deydi Elyor Rahmonov, islomiy davlat barpo etish niyatidagi jangarilarga ishora qilib. “Demokratik jamiyat qurish uzun va og’ir jarayon. Amerikada buning uchun ikki asrdan oshiq vaqt ketgan. Demokratik jamiyatga aylanish uchun avval uning asoslarini barpo etish kerak. Biz qadamma-qadam, evolyutsion taraqqiyot tarafdorimiz”, - deydi u. “Davlat xalq dardini eshitishi, uning talablarini qondira bilishi kerak, lekin inqiloblar ijobiy o’zgarishdan darak emas. Arab dunyosidagi voqealar, hatto Qirg’izistondagi revolyutsiyalarning ham bizga ta’siri bo’lmadi. Tojikiston urush nima ekanini biladi va har qanday inqilobga qarshimiz",- deydi mutaxassis. "Bugun hayot oson emas, lekin 10 yil oldingi holatga taqqoslasangiz, turmush ancha yaxshilangan. Odamlar kundalik yumushlar bilan band. Hamyurtlarim Rossiyada ishlab, oilasini boqmoqda, yiliga ulardan mamlakat iqtisodiyotiga 2 milliard dollardan ortiq daromad keladi”,- deydi Rajabboyev. Bugun, deydi u, Qozog’istonda siyosatchiman degan odam internetda yoshlar bilan bog’lanish payida. Nazarboyevni hokimiyatda umrbod qoldirish uchun referendum o’tishi mumkin edi, deydi u, ammo rahbariyat buni ma’qul topmadi. Mana shuning o’zi boshqaruv vaziyatni yaxshi tushunishidan xabar beradi, deydi Kairat Karmanov. Tuzumlar zaif, muxolifat tarqoq va amalda o’tirganlarga xalq orasida ishonch past. Iqtisod zaif. Qonun ustuvor emas. Bu muammolarni hal etish uchun siyosiy iroda yetishmaydi, deydi ular. Lekin, deydi gruziyalik Levan Dolidze va qirg’izistonlik Azis Abakirov, jamiyatda o’ziga yarasha erkinlik bor. Fuqaro hukumatni savolga, javobgarlikka tuta oladi. Fidan Huseynli, Bokuda ham davlat, ham xususiy sektorda ishlab ko’rgan mutaxassis ta’biricha, hokimiyatni bir oila boshqarishi, korrupsiya, zaif tizim, muxolifatga yo’l berilmasligi va iqtisodiy-ijtimoiy islohotlar sust ekani bir kunmas bir kun xalqni bosh ko’tarishga majbur qilishi tayin. Barqaror jamiyatda yashash hammaning ezgu orzusi, lekin buning uchun zamin yaratish kerak. Prezident Ilhom Aliyev islohotlar haqida gapiradi, ammo real qadamlar tashlanmaydi, deydi u. Bu yoshlarning umumiy xulosasi shunday: avvalo tinchlik, keyin iqtisod, tirikchilik va ijtimoiy himoya va ana undan keyingina demokratiya haqida o’ylash kerak. Fred Starr, bu mutaxassislarga Vashingtonda murabbiylik qilgan amerikalik olim ularning nazariya va tahliliga qo’shilmaydi. Professor deydiki, norozilik namoyishi zo’ravonlik bilan tugashi ham shart emas. Odamlar o’z talabi bilan chiqishga, hukumatni o’z muammolaridan ogoh qilib turishga haqli. Bugun sizdek yoshlarni qiynayotgan eng katta muammo nima deb so’raganimizda, ulardan asosan ishsizlik, imkoniyatsizlik, uy-joy yetishmasligi va bilim olish qiyinlashib borayotgani degan javoblar oldik. Navbahor Imamova - "Amerika Ovozi"ning yetakchi multimedia jurnalisti. turkumidagi teledasturlar muallifi. Ko'rsatuvlar taqdim etish bilan birga prodyuser, muxbir va muharrir. O'zbekistonda akkreditatsiyadan o'tgan yagona amerikalik jurnalist. "Amerika Ovozi"da 2002-yildan beri ishlaydi. Jurnalistik faoliyatini 1996-yilda O'zbekiston radiosining "Xalqaro hayot" redaksiyasida boshlagan. Jahon Tillar Universiteti Xalqaro jurnalistika fakultetida dars bergan. Ommaviy axborot vositalari bo'yicha bakalavrlikni Hindistonning Maysur Universitetidan , magistrlikni esa AQShning Bol Davlat Universitetidan olgan. Shuningdek, Garvard Universitetidan davlat boshqaruvi va liderlik bo'yicha magistrlik diplomiga ega. Jurnalistik va ilmiy materiallari qator xalqaro manbalarda chop etilgan. Amerikaning nufuzli universitetlari va tahlil markazlarida so'zlab, ma'ruzalar o'qib keladi. "Amerika Ovozi" oltin medali sohibi. Tashkilotda gender va jurnalistika bo'yicha kengash raisi. Toshkent viloyati Bo'stonliq tumani Qo'shqo'rg'on qishlog'ida ziyoli oilasida ulg'aygan.