Rossiya Abxaziya va Janubiy Osetiya mustaqilligini tan oldi
Gruziya va Rossiya o'rtasidagi urushni to'xtatish uchun vositachilik qilgan Fransiya hamda AQSh, Britaniya va Germaniya Kreml qarorini
Rossiya prezidenti Dmitriy Medvedev Abxaziya vaJanubiy Osetiya mustaqilligini tan olishga qaror qilar ekan, AQSh Davlatkotibasi Kondoliza Rays bu o’ta katta xato deya afsus bildirmoqda. AQSh, deydi Rays, BMT Xavfsizlik Kengashida buboradagi har qanday hujjatni veto qilishga tayyor va Rossiya harakatlarinito’xtatish uchun barcha diplomatik choralarni ishga soladi. Prezident Jorj BushMedvedevga qo’ng’iroq qilib, uni Kavkazdagi mojarolar yechimi yo’lida xalqarohamjamiyat bilan hamkorlikka chorlagan. Gruziyaning hududiy yaxlitligini hurmatqilishga chaqirgan. Gruziya va Rossiya o’rtasidagi urushni to’xtatishuchun vositachilik qilgan Fransiya ham Kreml qarorini qoralamoqda. Britaniya vaGermaniya hukumatlari ham shu mazmunda bayonotlar bergan. Yevropada Xavfsizlikva Hamkorlik Tashkiloti nazarida Rossiya bu separatist mintaqalarni tan olib,Yevropa xavfsizligi bilan bog’liq qonunlarni buzmoqda. Abxaziya va Janubiy Osetiyada mustaqillik tantanasiavjida. Osmonga o’qlar otilgan, Suxumi va Sxinvalida odamlar raqsga tushgan. Vashington Tbilisini quvvatlashda davom etarkan,vitse-prezident Dik Cheyni bu mamlakatga safar qilish arafasida. CheyniGruziyadan tashqari Ukraina va Ozarbayjonda ham bo’ladi. So’ng Italiyaga,xavfsizlik forumiga yo’l oladi. AQSh rasmiylari nazarida Rossiya hamon sulhshartlariga amal qilmayapti. Kreml bosimga javoban NATO bilan barcha aloqaniuzishga tayyor. Sulh shartlaridan biri shuki, Gruziya va Rossiyaqo’shini urushdan oldingi pozitsiyalariga qaytishi shart. AQSh Davlatdepartamenti rasmiysi Robert Vud “Rossiya rahbari bergan va’daga qaramasdan,uning askarlari mojaro zonasidan tashqaridagi hududlarda joylashib olgan”, -deydi. Xususan Poti bandargohi ular nazorati ostida va Gruziyaga kiribkelayotgan yuklarni tekshirishga kirishgan. AQSh diplomatiga ko’ra Rossiya barpo etayotganharbiy punktlarga hojat yo’q. Mintaqada Yevropada Xavfsizlik va Hamkorliktashkilotining kuzatuvchilari ish boshlamoqda. Sal avval, Rossiya qonunchilari Abxaziya vaJanubiy Osetiya mustaqilligini yoqlab, rezolyutsiya qabul qilib, uni prezidentMedvedevga taqdim etgan edi. Duma va Federatsiya Kengashida so’zga chiqqanqonunchilar Gruziyani agressiyada, Osetiya aholisiga nisbatan genotsidda, AQShva G’arb dunyosini esa Kavkazda ayyor va hiylakor siyosat yuritayotganlikdaayblagan. Duma raisi Boris Gryzlov so’zlariga ko’ra “Kavkazdoimo Rossiyaning strategik manfaatlari doirasiga kirgan va Rossiya bumanfaatlarni jon-jahdi bilan himoya qiladi”. Rossiya parlamentida Janubiy Osetiya va Abxaziyaprezidentlari Eduard Kokoyty va Sergey Bagapsh ham so’zga chiqqan. Abxaziyarahbarining ta’kilashicha bu mintaqalar endi hech qachon Gruziyaga qaytmaydi. Rossiya qarorini AQSh, Yevropa Ittifoqi va Gruziyarahbariyati keskin tanqid qilmoqda. Prezident Mixail Saakashvili fikrichahujjat Sovet Ittifoqini tiklash uchun qo’yilgan yana bir agressiv qadam. Rossiyalik huquq himoyachisi Lyudmila Alekseyeva“Amerika Ovozi” bilan suhbatda “Abxaziya va Janubiy Osetiyaning mustaqil debtan olinishi Xelsinki Shartnomasiga zid”, - deydi. 1975 yilda imzolanganhujjatda xalqaro chegaralarning daxlsizligi belgilangan, deya eslatadi. “Rossiya Federatsiya Kengashi o’zini o’zi mustaqildeb e’lon qilgan, ammo hech kim tan olmagan hudud yetakchisining taklifi bilanish tutmoqda, buni qanday tushunish mumkin”, - deya ajablanadi huquq faoli. Kreml ta’biricha esa Kosovoning tan olinganiXelsinki shartnomasi allaqachon buzilganiga yaqqol misol. AQSh rasmiylarigako’ra Kosovo taqdirini xalqaro hamjamiyat birgalikda maslahatlashib hal qilgan. Kavkazdagi voqealar boshqa joylarda ham etnik,hududiy mojarolarga turtki berishi mumkin. Masalan, neftga boy TataristonningIttifoq partiyasi Rossiyadan mustaqil bo’lish taklifini olg’a surmoqda. Respublika aholisining 53 foizi tatar, 40 foizi ruslardan iborat.