Sharqiy Yevropa: sotsialistik o'tmishdan demokratik kelajak sari
1989 yilda Sharqiy Blok davlatlari birin-ketin Sovet Ittifoqidan yuz o'girib, NATO va Yevropa Ittifoqi kabi  tashkilotlarga qo'shila bo
Polsha, Chexiya va Vengriya kabi davlatlar uchun bu jarayonnisbatan oson kechgan bo’lsa, boshqalarida boshqaruv hamon zaif, fuqarojamiyati ildiz otmagan. “Amerika Ovozi” bilan suhbatlashgan mahalliyjurnalistlar uyushgan jinoyatchilik, hukumatdagi poraxo’rlik, professionalkadrlar yetishmovchiligi kabi muammolarni tilga oladi. Bolgariyalik suhbatdoshimiz Ilin Stanev Dnevnik va Kapitalgazetalarining Vashingtondagi muxbiri. Muammolar barchaga oydek ravshan, deydiu. “Bolgariyada demokratik tizim zaif. Demokratiya degandabirinchi navbatda saylovlar tilga olinadi, biroq tizim poydevori – qonunustuvorligi hamda fuqaro jamiyati kuchli emas” - deydi Stanev, - “Korrupsiya vauyushgan jinoyatchilikka qarshi kurashish uchun, bir so’z bilan aytganda, irodayetishmaydi.” Yevropa Ittifoqiga kirish uchun nomzod mamlakatga qatortalablar qo’yiladi. Masalan Ruminiyada huquq-tartibotni kuchaytirish vakorrupsiyani kamaytirish stragetiyasi ishlab chiqilqan edi. Tahlilchi Suzana Dobrening aytishicha, Ruminiya o’tgan yiliittifoqqa qabul qilingach, bu ezgu sa’y-harakatlar to’xtab qoldi. Hattoislohotlarni ortga burishga qaratilgan urunishlar bo’ldi. Ruminiya ommaviyaxborot vositalari ancha erkinlashgan, deydi Dobre, ammo yiriktele-radiostansiyalar ko’pincha amaldorlarga yoki ularga yaqin odamlarga tegishli. Jurnalist Ilin Stanevga ko’ra Bolgariya matbuotidao’z-o’zini tsenzura qilish hollari uchrab turadi, ammo umuman olganda erkin.Lekin televideniyega amaldagi hukumat ta’sir o’tkazishga urinib keladi. Sobiq kommunistik davlatlar ichida Serbiya bosib o’tgan yo’ltamoman boshqacha, deydi “Amerika Ovozi” bilan suhbatda bo’lgan serbiyalikmuxbir Svetlana Vukovich. Uningcha, Bolgariya va Ruminiya Yevropa izidan borganbo’lsa, Serbiya millatchilik va urush yo’lini tanladi. “2000 yilda Slobodan Miloshevich hukumati ag’darilgach,Serbiya yangi davrga qadam qo’ya boshladi. Lekin davlat idoralari, sudlar,parlament, huquq-tartibot, armiya va ayniqsa maxfiy xizmatlar demokratiko’zgarishlarga tayyor emas edi,” - deydi Vukovich. Muxbirning ta’kidlashicha, ayni paytda Serbiya jamiyatiikkiga bo’lingan. Yevropa Ittifoqi bilan integratsiyani targ’ib qilayotganlarhamda “NATO bizdan Kosovoni olib qo’ydi” deya G’arb demokratiyasini radetayotganlar. Shunday bo’lsa-da, Serbiya yaqin kelajakda Yevropa Ittifoqiga kirishimumkin. Mamlakat parlamenti ittifoq bilan hamkorlikni oshirishga qaror qilganva bu boradagi bitim tasdiqlangan. Tahlilchilar nazarida G’arb tashkilotlariga a’zolikka kirishilinji islohotlarga turtki berishi mumkin, biroq ularni amalga oshirish hukumatva mahalliy rahbarlar irodasiga bog’liq.