O'zbekistonda nohukumat tashkilotlar soni keskin kamaygan
Yaqinda Oliy Majlis fuqaro jamiyati institutlarini qo'llab-quvvatlashga doir qaror qabul qilgan. So'z va matbuot erkinligi ta'minlanmas
O'zbekiston Oliy Majlisi qonunchilikpalatasi va Senat kengashi yaqinda nohukumat tashkilotlar faoliyatinirivojlantirishga qaratilgan qo'shma qaror qabul qildi. Qaror "Nodavlat notijorattashkilotlarini, fuqarolik jamiyatining boshqa institutlarini qo'llab-quvvatlashnikuchaytirish chora-tadbirlari to'g'risida" deb nomlangan. Sharhlovchilar bu qarorning fuqarojamiyatini shakllantirishga xizmat qilishiga shubha bilan qaraydi. OliyMajlis qarori nohukumat tashkilotlar faoliyatini rivojlantirish uchun jamg'armatuzish, u orqali tashkilotlarni moliyalash, ularga ijtimoiy buyurtmalar berishhamda bu jarayonni nazorat qiluvchi parlament komissiyasi tuzishni maqsadqiladi. Komissiyaga vazirliklar xodimlari, deputatlar va jamoatchilik vakillarikiradi. Sharhlovchilarfikricha mazkur qaror nohukumat tashkilotlar faoliyati mutlaq davlat nazoratiostida qolayotganidan darak beradi. Vazirliklar, deputatlar va hukumatga yoqqanjamoatchilik vakillaridan iborat komissiya ishidan fuqaro jamiyatini shakllantiruvchiharakatlar kutish qiyin. Fuqarojamiyati vakillariga ko'ra O'zbekistonda yuzlab nohukumat tashkilotlar yopilgan. Jamiyatga emas, ko'proq hukumatga xizmat qiluvchi tashkilotlar qolgan. Huquqfaoli Surat Ikromovning aytishicha Oliy Majlis qo'shma qarori shunchakinavbatdagi rasmiyatchilik, xolos. "Qandayqilib qaror chiqaraverish mumkin? Qonunni o'zi ishlamasa, inson huquqlari poymolqilinayotgan bo'lsa, rahbarlar xalq hisobiga maosh olib yaxshi sharoitdayashasa, lekin xalq uchun hech narsa qilmasa, buni qanday tushunish mumkin? MenO'zbekistonda biror o'zgarish bo'lishiga ishonmayman", - deydi Ikromov. Yoshlarfaoliyati bilan shug'ullanuvchi "Faol" nodavlat tashkiloti rahbari QobilXidirov Oliy Majlis qarori haqida shularni gapiradi: "Mengayoqqan tomoni shuki, davlat grant bergan paytda yilni oxirida qolgan mablag'niqaytarib topshirish lozim edi. Yangi qarorga ko'ra bu mablag' tashkilothisobida keyingi yilda ham qoldirilishi mumkin. Parlament komissiyasi tarkibidadeputatlar, jamoatchilik vakillari ham bo'ladi, shuning uchun buyruqboz biridoraga aylanmasa kerak", - deydi Xidirov. Birnecha yil burun mamlakatdagi ko'plab nohukumat tashkilotlar, ayniqsa so'zerkinligini himoyalovchi, mustaqil jurnalistlarni biriktiruvchi, inson huquqlaribilan shug'ullanuvchi guruhlar tugatilgan edi. Keyinchaliknohukumat tashkilotlar milliy uyushmasi tashkil etildi. Biroq sharhlovchilaruyushmani hukumat xizmatidagi idora sifatida ko'radi. Uyushmaga ko'ra mazkurqaror yuzasidan munosabat olish uchun yozma ravishda murojaat qilish lozim. Hozirgikunda uyushma yuzdan oshiq nohukumat tashkilotlarni o'z ichiga oladi, davlatidoralari yordamida ular faoliyati uchun grantlar taqdim etadi. Ammoayrimlar jamiyatdagi og'ir muammolarni hal qilish uchun yordam olish ham tanish-bilishchilikkaborib taqaladi deydi. "Ko'ziojizlar bilan ishlash juda og'ir. Ular juda kechikib maktabga borishadi. Hardoim so'roqlab turgan bolalar bor. Bir ko'zi ojiz yigitimiz kompyuter o'qitadi.Bolalarni o'qitishga imkoniyat bo'lmagach, uning ham ishi to'xtab turibdi. Ko'ziojizlarni o'zlari tashabbus bilan kelishyapti. Ularni qo'llab-quvvatlash kerak,lekin moddiy tomondan yordam yo'qligi uchun to'xtab qolgandaymiz. Bir nechtatashkilotlarga loyiha topshirdik, lekin natijasiz. To'g'risini aytsam, bizdagrant olish uchun tanish-bilish bo'lishi kerak. Shundaylar olyapti, bu hechkimga sir emas", - deydi nogiron bolalar reabilitatsiyasi bilan shug'ullanuvchitashkilot vakili.