Sharh: Rossiya agressor, ammo Gruziya ham farishta emas
Amerikalik sharhlovchilar fikricha yosh va G'arbga moyil Mixail Saakashvili uzoqni ko'zlamay, Kreml bilan o'chakishdi. Asosiy muammo sh
“Tbilisi aholisi dahshatda.Odamlar uy-joyini tark etgan, metro va boshqa xavfsizroq maskanlarda jonsaqlamoqda. Har tarafdan bomba ovozlari eshitilmoqda”,- deyatasvirlaydi Nikuradze. Amerika ommasi Kavkazdankelayotgan xabar va tasvirlarni tashvish bilan kuzatmoqda. Oq uy va Davlat departamentimojaroni to’xtatish uchun diplomatik harakatlarni kuchaytirmoqda, ammo ziyolilar orasida buning o’zi yetmaydi, AQSh Rossiyaga bosimni oshirishi lozimdeya chiqayotganlar ko’p. Amerika matbuotida chopetilayotgan tahliliy maqolalarda Rossiya aggressor-tajovuzkor davlat sifatidaizohlanmoqda. "Vashington Tayms" (The Washington Times) gazetasining yozishicha, Dmitriy Medvedev va Vladimir Putin boshchiligidagi zo’ravonhukumat harbiy kuchi bilan demokratiyaga intilayotgan nimjon qo’shnilarini yertishlatib, u chizgan chiziqdan chiqish qon va qalqon bilan tugashiniko’rsatmoqda. “Natsistlar Germaniyasi Chexoslavakiyani qanday bosibolganini eslaysizmi”? – deya so’raydi tarixchi Robert Kagan. Uning tahlilicha, Rossiyaningbugungi harakati ham o'sha yovuz derjavalarga xos qadam. Gruziyaning yosh vaG’arbga moyil prezidenti Mixail Saakashvilini uzoqni ko’zlamay, Kreml bilano’chakishib, o’z xalqi hayotini xavf ostiga qo’yganlikda ayblash oson deydiolim. “Ammo Saakashvilining asosiy muammosi shuki, u eski qudratini yangilashgaahd qilgan Rossiyaning mitti va zaif qo’shnisi”. Bill Klinton prezidentligidavrida Bolqondagi urushlarni tinchitish yo’lida xizmat ko’rsatgan diplomatlarRonald Asmus va Richard Xolbruk esa AQSh darhol to’rt ishni qilishi kerak deyatavsiya qilmoqda. Birinchidan, Gruziyani har tomonlama quvvatlash va xalqniAmerika u bilan ekanini ishontirish. Ikkinchidan, Rossiyaga uning JanubiyOsetiya va Abxaziyadagi qo’shinlari “tinchlikparvar kuch” emasligini ochiqaytish, toki tinchlikni ta’minlash BMT zimmasiga topshirilsin. Uchinchidan,Gruziyani ruhan quvvatlayotgan va unga insonparvarlik yordami taklif qilayotganUkrainani Rossiya hamlasidan asrash uchun oldindan choralar ko’rish. To’rtinchimuhim vazifa, deydi keksa diplomatlar, Kremlga G’arb, jumladan AQSh va YevropaIttifoqi bilan bu qadar kelishmovchilikka borish Rossiyaning uzoq muddatlimanfaatlari uchun xizmat qilmasligini tushuntirish. Rossiya jahonda hurmatqilinishni istasa, insoniyat va global tinchlik uchun bel bog’laganiniisbotlashi kerak. “Aks holda”, - deydi Ronald Asmus va Richard Xolbruk“Vashington Post“ (The Washington Post) gazetasida bosilgan sharhida, xalqarohamjamiyat Sochida Olimpiya O’yinlarini o’tkazmaslik haqida o’ylay boshlashikerak. Rossiyani Katta Sakkizlikdan chiqarish kerak deya talab qilayotganlarham bor. Rossiya bosh vazirio'rinbosari Sergey Ivanov esa Amerika matbuotiga bergan intervyusidaSaakashvili hukumatini AQShga tamoman tobe, uning "satelliti'", ya'nidumi deb atadi. Ivanov bunda Gruziyaning 2003 yildagi inqilob ketidanhokimiyatga kelgan yosh rahbarining Bush ma'muriyati tomonidan kengquvvatlanishi va demokratiya namunasi deya ko'rsatilishiga ishora qilmoqda. Amerika axborot vositalaridaRossiya kallakesar, beshafqat va energetik kuchiga tayanib, manmanlikqilayotgan davlat sifatida qoralanmoqda. Ammo Qo’shma Shtatlar xalqiga Rossiyabilan aloqalarni sovuqlashtirish bu davlat uchun qimmatga tushishini eslatayotganlarham bor. “Bush ma’muriyati shu paytgacha Gruziyani mintaqada demokratik namunadeya ko’klarga ko’tarib keldi. Mana ko’rdik, bunday quvvatlash bilan muzlabyotgan mojarolar barham topmaydi. Vashington Abxaziya va Janubiy Osetiyamashmashasini astoydil tinchitmoqchi bo’lsa, Janubiy Osetiya vaAbxaziya Sovet Ittifoqi qulagach, Gruziyadan ajralib chiqish uchun kurash boshlagan. 1991-92 yillarda qonli urushlar kuzatilgan. Nasroniy va musulmonlar istiqomat qiluvchi har ikki mintaqao’zini mustaqil deb e’lon qilgan, ammo xalqaro hamjamiyat tomonidan tanolinmagan. Rasmiy ma'lumotlarga ko'ra, Janubiy Osetiyada qariyb 70 ming aholi yashaydi. Abxaziya aholisi esa taqriban 250 ming. Ko’pchilik Gruziya emas, Rossiya bilan yaqinlikni ma’qul ko’radi. Har ikkimintaqada Rossiya pasportiga ega fuqarolar ko’pchilikni tashkil etadi.