Taleban: "IŞİD Bizim İçin Önemli Bir Sorun Değil"
Afganistan'da yönetimi ele geçiren Taleban'ın sözcülerinden Zabihullah Mücahid, VOA Kabil muhabirinin sorularını yanıtladı
KABİL — Amerika’nın Sesi’nin (VOA) Kabil Muhabiri Ayşe Tanzim, Afganistan’da yönetimi ele geçiren Taleban’ın ABD ve diğer ülkelerle yürüttüğü müzakereler, Afganistan ekonomisi, kadın hakları ve IŞİD saldırıları ve Afganistan’ın güvenliğiyle ilgili gündemde olan soruları Taleban sözcülerinden, Kültür ve Enformasyon Bakan Yardımcısı Zabihullah Mücahid’e yöneltti. Uluslararası toplum, kadın haklarıyla azınlık haklarına yönelik vaatlerini yerine getirmediği ve kabinede yeterince etnik gruba yer vermediği gerekçesiyle Taleban’ı sert şekilde eleştiriyor. Taleban, 6-11 yaş arasındaki kızların okula gitmesini yasaklamaya devam ediyor. Erkek çocuklarsa eğitimlerine devam edebiliyor. Taleban kabinesinin tamamı erkek ve üyeleri çoğunlukla Afganistan’da çok güçlü olan Peştun etnik grubundan. Taleban, güvenlik ve istihbarat güçleri dahil herkes için af açıklarken, yeni bir insan hakları raporunda Taleban’ın aralarında 17 yaşında bir kızın da olduğu 13 etnik Hazara’yı yasalara aykırı bir şekilde öldürdüğü belirtildi. Raporda öldürülenlerin çoğunun Taleban’a teslim olan güvenlik güçleri olduğu da kaydedildi. Diğer taraftan, IŞİD’in Kabil’de iki büyük ve diğer eyaletlerde bir dizi küçük saldırı düzenlemesi ülkenin güvenliğiyle ilgili endişeleri daha da arttırdı. Ayşe Tanzim’in, IŞİD’in ülkede varlığı ve Taleban yönetiminin bununla ilgili olarak “ne yaptığı” sorusuna Mücahid şu şekilde yanıt verdi: “IŞİD bizim için önemli bir sorun değil. Afganistan’da önemli bir varlığı yok ve saklanmak zorunda. Kunduz’da olduğu gibi bazı patlamalar düzenliyorlar. Ama Taleban peşlerinde. Güçlerimiz grubun köklerini bulmaya çalışıyor. Geçen hafta IŞİD’e bağlı bazı kişileri yakaladık. IŞİD’in güç kazanmasının nedeni Taleban’ın iktidarı devralırken birçok cezaevini boşaltması sırasında IŞİD işbirlikçilerinin de cezaevlerinden kaçması. Bu, onlara yardım etti ancak onların varlığını Afganistan’dan silme konusunda kararlıyız.” Tanzim, Kunduz’daki saldırıyı düzenleyenin Uygur olduğunu hatırlatarak Çin’in, saldırıdan sonra Taleban’a bu konuda tepki gösterip göstermediğini de sordu. Taleban Hükümet Sözcüsü Mücahid bu soruyu ise, “Hiçbir ülkeyle bununla ilgili konuşmadık. Bütün IŞİD saldırganları Afgan. Aralarında yabancı yok” şeklinde yanıtladı. Ülke ekonomisiyle ilgili soruya yanıt olarak Afganistan’da “ekonomik durumun normale döndüğünü” savunan Mücahid, “Ulusal kaynakları topladık ve hala topluyoruz. Tüccarlarımız yatırım için hazır. Ana projeler için çalışılıyor, buna yol yapımı da dahil. Bazı ülkelerle maden arama çalışmalarına başlamak için anlaşma imzalamak üzereyiz” dedi. Mücahid, Amerika’nın Afganistan’ın para ve mal varlığını dondurmasını büyük haksızlık olarak niteledi. “Amerikalılar’la müzakere ediyoruz. Diğer ülkeler ve uluslararası bankalarla da bu paranın bırakılması için müzakere ediyoruz çünkü bu hesaplar Afgan halkına ait” diyen Mücahid, “Bu Afgan halkının ekmeği ve yağı ve bu paranın iadesi, Afgan halkının ekonomik sorunlarını çözmek için hayati önem taşıyor” ifadelerini kullandı. Amerikalılar Afganistan’da kızların okula gitmelerine, eğitim görmelerine izin verilmesini istiyor. Mücahid, Amerika’nın görüşmelerde bu konuda bir istekte bulunmadığını öne sürdü: “Şimdiye kadar Amerika masaya doğrudan bir taleple gelmedi. Sadece kadın ve insan haklarıyla ilgili endişelerini dile getirdi. Biz de onlara bu haklara saygı duyacağımızı söyledik ama bu, İslam kuralları ve hukuku çerçevesinde olacak. Bu politikayı formüle ediyoruz. Kızlar okula gitmemeli demiyoruz. Bir formül üzerinde çalışıyoruz ve bu konuyu kısa sürede çözmeyi umuyoruz.” Mücahid, bu konuyla ilgili planın ne olduğu ve ne tür bir değişiklik yapılacağı sorusuna ise şu sözlerle yanıt verdi: “Sadece usule ait bir değişiklik olacak. Kadınların okula ve işe giderkenki güvenliğiyle ilgili ve okullarda sorumlu bir çevre sağlama konusunda bir plan üzerinde çalışılıyor. Böylece fiziksel ve ruhsal olarak memnun olacaklar”. Taleban kadınlara İslam hukuku çerçevesinde Afganistan’da çalışma izni verileceğini söyledi. Ancak çok sayıda Afgan kadının aklında İslam’ın Taleban’a göre tanımıyla ilgili soru işaretleri var. Mücahid, konuyu uzmanlara bıraktıklarını söyledi: “Kadınlar için eğitim ve çalışmayla ilgili kuralları İslam bilginleri değerlendirsin. Onların toplanmasını, bir karara varmasını sonra da bize bildirmesini bekliyoruz.” “Birçok eğitimli Afgan ülkeyi terketti. Bazıları Afganistan’da bir ülkeyi yönetecek kadar eğitimli insan kalmadığını belirtiyor” diyen Tanzim, Mücahid’e “Bunun üstesinden nasıl geleceksiniz?” sorusunu yöneltti. Mücahid, “Özellik gerektiren yerlere yetenekli kişileri yerleştirmeye çalışıyoruz. Örneğin, sağlık alanında, doktor olan bir bakan istiyoruz. Ticarette, tüccar bir bakan istiyoruz. Bankacılıkta, bankacılıkta uzman bir bakan istiyoruz. Diğer bakanlıklar için de benzer dikkati gösteriyoruz. Bu bakanlıklarda çalışanların çoğu eski dönemde çalışanlar” dedi. Çin’in Afganistan’a para yatırımı yapma hedefinde olduğu iddialarına da değinen Tanzim’in “Taleban Çin’den ne istiyor?” sorusuna Mücahid, “Çin komşu bir ülke ve güçlü bir ekonomisi var. Ticareti ve ekonomik ilişkileri onlarla geliştirmek istiyoruz. Buna rağmen, Çin’in bize yatırım yapmasını istememize rağmen içişlerimize herhangi bir müdahaleyi kabul etmeyeceğiz.”