İşsizlikte TÜİK ile DİSK'ten Farklı Rakamlar
TÜİK verilerine göre işsizlik oranı 0,1 puan artışla yüzde 12,9 oldu. Ancak DİSK-AR revize edilmiş geniş tanımlı işsizlik oranını yüzde 50 olarak hesapladı
İSTANBUL — Türkiye’de işgücü piyasasındaki daralma devam ediyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) bugün açıkladığı İşgücü İstatistikleri’ne göre, Mayıs ayında 15 ve daha yukarı yaştakilerdeki işsiz sayısı bir önceki yılın aynı ayına göre 331 bin kişi azalarak 3 milyon 826 bin kişi olarak gerçekleşti. İşsizlik oranı da 0,1 puan artışla yüzde 12,9 oldu. İşgücüne katılım oranı 2019 yılı Mayıs ayına göre, yüzde 5,3 düştü. TÜİK’in verilerinde işsiz sayısının azaldığı görülürken çalışabilir nüfustaki istihdam edilemeyenlerin sayısında ciddi bir artış dikkat çekiyor. Bir yıl içinde ‘çalışabilir nüfus’, 1 milyon 79 artarak 62 milyon 421 bine yükselirken istihdam edilenlerin sayısı 2 milyon 411 azalarak 28 milyon 269 bin’den 25 milyon 858 bin’e düştü. 2019’da yüzde 52,9 olan işgücüne katılma oranı 5,3 puanlık gerileyerek yüzde 47,6 olarak gerçekleşirken istihdam oranı ise aynı dönemde yüzde 46,1’den yüzde 41,4’e düştü. Nisan ayında istihdam oranı yüzde 41,1 idi. Her ay TÜİK verilerinin açıklanmasından sonra bu verilerle ‘‘İşsizlik ve İstihdamın Görünümü’’ raporu açıklayan DİSK-AR ise revize edilmiş geniş tanımlı işsizlik oranını yüzde 50 olarak hesapladı. Raporda, ‘‘Mayıs 2019’da 26 milyon 961 bin olan ‘istihdam içinde olup işbaşında olanların’ sayısı 6 milyon 474 bin kişi azalarak 20 milyon 487 bin oldu. İşbaşında olmayanların sayısı ise son bir yılda 4 milyon 63 bin kişi artarak 1 milyon 308 binden 5 milyon 371 bine yükseldi. ILO metodolojisinden yararlanarak yaptığımız hesaplamaya göre Covid-19 nedeniyle meydana gelen eşdeğer iş kaybı 8,6 milyon olarak gerçekleşti.Mayıs 2020’ye göre revize edilmiş geniş tanımlı işsiz sayısı (tam zamanlı istihdam kaybı dahil) Mayıs 2019’a göre 7 milyon 123 bin artarak 17 milyon 237 bine yükseldi. 34 milyon 508 bin olarak hesapladığımız geniş işgücüne göre revize edilmiş geniş tanımlı işsizlik (istihdam kaybı dahil) oranı ise yüzde 50 olarak hesaplandı’’ denildi. Genç nüfusta işsizlik oranının daha hızlı arttığı görülüyor. Genç kadınlarda işgücüne katılım oranı son bir yılda yüzde 7,8 azalarak yüzde 32,4’ten yüzde 24,6’ya düşerken istihdam oranı ise yüzde 23,6’dan yüzde 17,4’e geriledi. Genç kadın işsizliği ise yüzde 2,1 artışla yüzde 29,1’e ulaştı. Genç erkeklerde düşüş daha sert olsa da hem işgücüne katılım hem de istihdam oranı kadınlara göre hala yüksek. 15-25 yaş arasındaki erkek nüfusun işgücüne katılım oranı yüzde 35,4 iken istihdam oranı yüzde 24,9 oldu. İşsizlik oranı ise yüzde 23,3’ten yüzde 24,9’a çıktı. Sosyal politikalar uzmanı Aziz Çelik, pandemi döneminde kadın ve genç işsizliğin daha hızlı arttığını söyledi.VOA Türkçe’ye değerlendirmelerde bulunan Doçent Çelik, ‘‘Okulunu bitirip işgücü piyasasına girmeye çalışan gençler pandemi sürecinde iş bulmakta zorlanıyor. Gençler ve kadınların da işgücü piyasasında karşı karşıya kaldıkları engeller ve uğradıkları ayrımcılıklar deneyimli ya da orta yaşlı erkeklere göre daha fazla. Mesela son bir yılda erkek işgücü yüzde 6,6 azalırken kadın işgücü yüzde 12,2 düşüş gösterdi. Kadınların bu dönemde evdeki yüklerinin arttığı düşünülüyor ve salgın nedeniyle işgücü piyasasından çok daha çabuk çekiliyorlar. İş bulma umudu olamayan ümitsizler de artmaya devam ediyor. Son bir yılda ümitsizlerin sayısı 800 bin kişi artarak 1 milyon 358 bine ulaştı. Çalışmaya hazır olduğu halde iş aramayanların sayısı da 1 milyon 618 bin kişi artışla 3 milyon 354 bine yükseldi’’ dedi. TÜİK’in Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı'nın derlediği verilere göre, 2020 yılı ikinci döneminde toplam kamu istihdamı 2019 yılının aynı dönemine göre %4,3 oranında artarak 4 milyon 767 bin kişi oldu. Mayıs ayında herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna bağlı olmadan çalışanların toplam çalışanlar içindeki payını gösteren kayıt dışı çalışanların oranı, bir önceki yılın aynı dönemine göre 4,7 puan azalarak yüzde 29,7 olarak gerçekleşti. Tarım dışı sektörde kayıt dışı çalışanların oranı ise 2019 Mayıs’ına göre 5,4 puan azalarak yüzde 17,4 oldu.