AB - Orta Asya Forumu Toplandı
Gürcistan ile yaşanan krizin ardından Rusya’ya karşı dengeleyici işbirliği arayışına giren Avrupa Birliği (AB), Orta Asya Türk Cumhuriy
Gürcistan ile yaşanan krizinardından Rusya’ya karşı dengeleyici işbirliği arayışına giren Avrupa Birliği(AB), Orta Asya Türk Cumhuriyetleri ile Enerji ve güvenlik konularındaişbirliği amacıyla ‘Birinci Avrupa-Orta Asya Forumu’nu Paris’te topladı.Özbekistan, Kırgızistan, Türkmenistan Tacikistan ve Kazakistan DışişleriBakanları ile bir araya gelen Avrupa Birliği Dışişleri Bakanları toplantısınaTürkiye’yi temsilen Dışişleri Bakanı Ali Babacan katıldı. Kafkas petrollerini batıyataşıyan Bakü-Ceyhan boru hattının geçtiği topraklara asker yığan Rusya’yakarşı, Avrupa Birliği bölge ülkeleriyle işbirliğini geliştirmeninyollarını araştırıyor. Rusya’nın etki alanında bulunan 5 Orta Asya ülkesiÖzbekistan, Kırgızistan, Türkmenistan, Tacikistan ve Kazakistan’ın DışişleriBakanları’nın hazır bulunduğu ‘Birinci Avrupa-Orta Asya Forumu’na, AvrupaBirliği dönem Başkanı Fransa’nın Dışişleri Bakanı Bernard Kouchner ev sahipliğiyaptı. Toplantıya ayrıca AB Yüksek Komiseri Javier Solana ile Avrupa KomisyonuDış ilişkilerden Sorumlu Komiseri Benita Ferrero Waldner dekatıldı. Türkiye’yi ise aday ülke sıfatıyla Dışişleri Bakanı Ali Babacan temsiletti. Avrupa Birliği bu beş ülkeninRusya’nın Abazya ve Güney Osetya’nın bağımsızlığını tanımasına doğrudan destekvermeyişini dikkate aldı ve Moskova’ya karşı, Orta Asya ülkeleri ile Paris’temasaya oturdu. Toplantıya ev sahipliğini Fransa yaptı ancak fikri ilk ortayaatan Almanya oldu. Başbakan Angela Merkel’in Birliğe kabul ettirdiği Forumfikri, ‘terörizme ve nükleer girişimlere karşı önlem almak, kaçakçılıklarıönlemek ve enerji güvenliğini sağlamak’ amacını taşıyordu. Brüksel’de 1 Eylül’deGürcistan krizini tartışmak üzere toplanan Avrupa Birliği olağanüstü zirvesindede ‘Enerji ve enerji yollarının güvenliğini sağlamak için daha önemli adımlaratılması kararlaştırılmıştı. Afganistan, Çin ve Rusyaarasında yer alan bu ülkelerin stratejik öneminin yanı sıra enerji kapasiteleride Avrupa Birliği açısından önem taşıyor. Birliğin bu büyük stratejik önemesahip ve enerji ağlarının geçiş yolu olan beş ülke temsilcisiyle Paris’tekibuluşması, Rusya’ya önemli bir mesaj da veriyor. Toplantının ana gündemmaddesini, özellikle Rusya’ya değmeden Azerbaycan ve Türkiye üzerinden Avrupa’yaulaşması planlanan ve AB’nin desteğinde gerçekleşen Nabucco petrol boruhattının geleceğine ilişkin soru işaretleri oluşturdu. Nabucco projesinin en büyüksorunu finansman ve fon bulunması. Son derece büyük soru işaretleri taşıyanproje şimdilik katılımcı ülkeler açısından önemli bir karlılık içermiyor. Zirapek çok uzman ve diplomat İran ya da Rusya gazı geçmeden, Nabucco’nun karlıolamayacağı görüşünde birleşiyorlar. Ayrıca Rusya ve Çin, Türkmenistan gazıiçin daha önceden anlaşmalar yaptığı için Avrupa’nın bu ülkeden büyük gazrezervleri elde etmesi çok olanaklı görünmüyor. Ancak Avrupa Birliği açısındanbakıldığında ise, Afganistan’da askeri varlığını sürdüren uluslararasıkoalisyon güçleri için bu beş Orta Asya ülkesiyle iyi ilişkiler geliştirmekbüyük önem taşıyor. Zira Özbekistan, Tacikistan ve Kırgızistan koalisyongüçleri tarafından Taliban’a karşı kullanılan askeri üslere ev sahipliğiyapıyor. Ayrıca Orta Asya Afgan uyuşturucu trafiğinin Avrupa’ya en önemli geçişyollarını oluşturuyor. Toplantı sonunda, taraflar arasındaki işbirliğinin güçlenmesini vurgulayan 7maddelik bildiri yayınlandı. Bildiride, tarafların güvenlik, enerji ve çevrekonuları başta olmak üzere bölge güvenliğini ilgilendiren pek çok alandaişbirliği yaratma arzusunda oldukları dile getiriliyor.