Aşırılık Yanlısı Saldırıları Öngörmek Mümkün mü?
Hafta sonunda Orlando’da yaşanan kanlı saldırı kamuoyunda çok öfke tarattığı gibi, daha önce akıllara gelen soruları da yeniden gündeme taşıdı. Amerikan yönetimi buna benzer bir olayın yaşanmaması için ne yapabilir?
Federal Soruşturma Bürosu (FBI) saldırıyı düzenleyen Ömer Metin ismine aşina, zira 2013 ve 2014 yıllarında iki defa sorgulamışlar. Ancak herhangi bir suç işlediğine dair kanıt bulamamışlar. George Washington Üniversitesi’nde aşırıcılık ve radikalleşme programının yöneticilerinden Seamus Hughes, ilerleyen günlerde FBI’in kendi içinde de Metin’in dosyasını niye kapadığı ve bunun doğru bir karar olup-olmadığını sorgulayacağını söylüyor. Amerika’nın Sesi’nin konuştuğu Hughes, “Mesele, her zaman olduğu gibi, kişinin radikal düşüncelere sahipken niye gerçek bir eyleme geçtiği. FBI işte bu soruya yanıt arıyor. 50 eyalette hali hazırda süren 1000’den fazla soruşturması var ve kimin söylemde kaldığını kimin gerçekten eylem yapacak kadar militanlığa kaydığı ayrımını yapmak zorundalar” dedi. Ortadoğu Forumu’nın başkanı Daniel Pipes da, yetkililerin potansiyel aşırılık yanlılarını takip etmesinin zor olduğuna dikkat çekiyor. Zira ne bir sabıka kayıtları var ne de başka saldırganlarla işbirliği içerisindeler. Pipes, buna ‘Ani Cihat Sendromu’ adını vermiş ve bu sendromu “Ani, çünkü dışarıdan sezilebilecek bir uyarı işareti yok. Herhangi birinin, ki bu olayda 3 yaşında çocuğu olan, entegre olmuş, normal bir hayatı olan bir güvenlik görevlisinden bahsediyoruz, kafasındaki fikirleri bir anda bu şekilde patlama yapabilir ve insanları katletmeye başlayabilir,” şeklinde tanımlıyor. 911 acil yardım hattını arayan Orlando saldırganı, bu konuşmadan IŞİD’e bağlılık yemini ettiğini söyledi. IŞİD’de kendi yayın organından açıklama yaptı ve bu saldırıyı üstlendi. Aşırılıkla Mücadele Projesi’nin yöneticilerinden Marielle Harris, Amerika’nın Sesi’ne yaptığı açıklamada, saldırganın IŞİD’den doğrudan ne kadar yardım aldığının bilinmediğine dikkat çekiyor. Harris, “Ömer Metin, sosyal medyada nasıl aktifti bilmiyoruz ama internet üzerinden radikalleştiğini tahmin edebiliyoruz. IŞİD kontrolündeki topraklara hiç gitmemiş. New York’ta doğmuş. Hayatının büyük bölümünü Florida’da geçirmiş. Bu durumda nasıl radikalleşiyorlar. Elbette internet üzerinden” diyor. Harris fiziksel görüşme dışında, bu insanların Facebook ya da Twitter’dan tanışığı, daha sonra takibi zor şifrelenmiş platformlarda iletişim kurduğunu da vurguluyor. Aşırılıkla Mücadele Projesi’nin aşırılık yanlısı hesapların kapatılması için İngilizce, Fransızca, Almanca, Türkçe ve Arapça paylaşımları yakından takip ediyor. Zira internet de, bu savaşın cephelerinden biri. İnternet üzerinden eylemlerin takibi, özellikle ABD’de bir süredir var olan tartışmayı da akıllara getiriyor. Güvenlik için özel hayatın gizliliği ihlal edilebilir mi? Seamus Hughes’a göre bunu dengelemek çok zor. Hughes “Kamuoyu olarak FBI’ın ya da herhangi bir güvenlik biriminin yüzde 100 başarıya ulaşmasını bekleyemeyiz. Bu gerçekçi değil. Şiddete yönelen ve engelleyemeyeceğiniz insanlar olacak, bu da özgür toplumun doğası gereği,” diyor. Daniel Pipes ise köktendincilerle mücadelede sadece polise bel bağlamamak gerektiğini, onun yerine bu korkunç düşünce tarzının iyi fikirlerle değiştirilmesi gerektiğini söylüyor.