İstanbullular Ulaşıma Zam Hakkında Ne Düşünüyor?
İstanbul'da halk toplu ulaşım ücretlerine yapılan zamlarla ilgili farklı görüşlere sahip. Bazıları zamları normal bulurken bazıları eleştiriyor
İSTANBUL — İstanbul Büyükşehir Belediyesi, kent içindeki toplu taşıma ücretlerine yüzde 35 zam yaptı. 10 Şubat’ta yürürlüğe girecek artışla 2,60 lira olan tam elektronik bilet 3,50 liraya, 1,25 lira olan öğrenci bileti 1,75 liraya yükseltilirken 205 lira olan Tam Mavi Kart 275 lira, 40 lira olan Öğrenci Mavi Kartı ise 50 liradan satılacak. İstanbul’un Asya ve Avrupa kıtasını yeraltından demiryoluyla birbirine bağlayan Marmaray’a biniş ücreti de 5,70 liradan 7,75 liraya yükseltildi. Birçok İstanbullu, yüzde 35’lik artıştan mutsuz. Bir şirkette özel güvenlik görevlisi olarak çalışan Yılmaz Duygucu, ayda 300 lira olan ulaşım masrafının 400 liraya yükseldiğini, bunun kendinin de aralarında bulunduğu dar gelirlilerinin hayatını olumsuz etkilediğini söyledi. VOA Türkçe’ye konuşan Duygucu, ‘‘Yüzde 35 artış beni bayağı etkiledi. Aldığım para kıt kanaat yetiyor. Ayda ortalama 300 TL yol parası veriyordum. Üstelik evden metrobüse ulaşırken, metrobüsten işyerine giderken de başka bir vesaite para vermemek için uzun süre yürüyorum. Bir işçi kazandığının yüzde otuzunu ulaşıma verirse giyime ne kadarını verecek yemesine ne kadarını verecek? Biz kaliteli yaşamdan vazgeçmişiz. Çoluk çocuğumuzu doyurmanın, giydirmenin peşine düşmüşüz. Maalesef devletimiz de elinden geleni yapıyor mu yapmıyor mu? Onu da bilmiyoruz. Büyükşehir neden bunu yaptı anlamıyoruz’’ dedi. Bir başka işçi Fahrettin Özcan da ulaşıma yapılan zammın beklentinin çok üstünde olduğunu belirterek İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’ndan bir düzeltme yapmasını talep etti. Türkiye’de aylardır doğalgazdan elektriğe, köprü geçişlerinden akaryakıta her şeye zam yapıldığını hatırlatan Engin Avcıgil ise zammı normal bulsa da büyükşehir belediyesinin bazı hizmetlerinde yaşadığı sıkıntıları daha çok önemsiyor. Avcıgil, ‘‘Benzine, doğalgaza akaryakıta zam geliyor. Ulaşıma zam olması da normal. Bu nedenle hiçbir hayal kırklığı yaşamıyoruz. Normal zamların gelmesi ama verilen oyların gereğinin yapılması lazım. Nedir o? Seçimden önce metrobüsler çok kalabalık diyorlardı. Şu an o kalabalıklar boşalmadı hala devam ediyor. Mecidiyeköy ve Avcılar metrobüs istasyonlarında engelli asansörleri bozuk, çalışmıyor. Yürüyen bantların bazıları da çalışmıyor. Maalesef beklediklerimiz olmadı. Bir de Öğrenci Akbil’i 50 lira iken normal Akbil 205 lira. Arada çok fark var. Asgari ücretle çalışan bunu nasıl öder?’’ diyor. İşsiz olan İlknur Ramoğlu ise bir yere üç vesait değiştirecek kişinin günde 30 lira civarında bir harcama yapacağını bunun altından kalkmanın zahmetli olacağını söyledi. Zeynel Çelenoğlu ise zammı normal karşılayanlardan. VOA Türkçe’ye değerlendirmelerde bulunan Çelenoğlu, ‘‘Ben İmamoğlu’nun iyi gittiğini düşünüyorum. Büyükşehir belediyesinin çok borcu var. İmamoğlu ortamı düzeltmeye çalışıyor. Evet ulaşıma zam yapıldı ama doğal gaza, elektriğe, kiraya her şeye zam yapıldı. Bu zammı aslında İmamoğlu değil, başımızdakiler yapıyor’’ ifadelerini kullanıyor. Geçtiğimiz hafta Ocak ayında yıllık enflasyonu yüzde 12,15 olarak açıklayan TÜİK’in inandırıcı olmadığını söyleyen Ali Kumuk da Çelenoğlu ile aynı fikirde. Kumuk, ‘‘Hükümetin açıkladığı enflasyon oranının aslında sadece kelimelerden ibaret olduğunu biliyoruz. Gerçek değil, o enflasyon rakamları. Her şeye ne kadar zam geldiğini hepimiz biliyoruz. Belediyenin de kendini güvence altına alması fazla zarar uğramaması açısından ekonomik anlamda rahatlatacak bu önleme ihtiyacı vardı. Ülkenin gerçekleri bu. Belediye ile alakalı değil. Ülkenin nelere zam yaptığını, nelere zam geldiğini biliyoruz. Keşke olmasaydı ama yapacak bir şey yok’’ diyor. Üniversitede öğrenci olan Nurullah Koca’ya göre, İstanbul’daki ulaşım ücretleri muadil kentlere göre ucuz. ‘‘Harçlığımızın daha fazla bir kısmı artık yol parasına gidecek. Ama aslına bakarsanız öğrenciler için fazla bir şey fark etmeyecek. Benzer şehirlere nazaran İstanbul’da ulaşım daha ucuz. Bununla beraber biliyorsunuz, İstanbul’un bütçesinde büyük bir açık var. Bunu kapatmak için bu zam gelmiş olabilir. Normal görmek gerekiyor. Yine de çalışan insanların ekonomisini büyük ölçüde etkiler diye düşünüyorum’’ diyor. Eleştirilerin odağındaki isim İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu ise büyükşehir belediyesinin bu zammı yapmaya mecbur olduğunu söylerken halkın yüzde 35’lik artışa tepki göstermesini normal buluyor. CNR Kitap Fuarı’nda gazetecilerin sorularını yanıtlayan İmamoğlu, ‘‘2017'nin Mayıs ayından beri üç yıldır zam yapmayan bir İstanbul ulaşımı var. Otobüslerimiz üç yıldır zam yapmıyor ama Türkiye'deki bu zam fırtınasına bizim dayanma şansımız yok. Yakıt zammını, o tarihten bu tarihe vatandaşlarımız biliyor. Bütün maliyetlerle ilgili bizim yaptığımız zammın en az iki katı bir artışla mücadele ediyoruz. Bizim şu an yaptığımız, hizmetimizi sürdürebilme çabası ama vatandaşımızın yanında olma konusundaki çabamızdan ötürü de inanın o maliyetlerin çok altında bir zam yaptık diyebilirim. Yoksa vatandaşımız haklı. Halkımız her yapılan zamma tepki göstermekte haklı’’ dedi.