NYT: 'Anlaşma Türkiye'nin Donald Trump Üzerindeki Zaferi'
Türkiye ve ABD’nin Suriye’ye yönelik uzlaşması Amerikan basınında geniş yankı buldu. New York Times, anlaşmayı “Türkiye’nin Donald Trump üzerindeki zaferi” olarak nitelerken, Wall Street Journal da Erdoğan’ın Kongre’nin yaptırım paketi tehlikesiyle karşı karşıya olduğuna işaret etti
New York Times, ”Türkiye'nin Donald Trump üzerindeki zaferi” başlıklı bugünkü başyazısında, Başkan Trump'ın hiçbir danışmanına, uzman ya da müttefikine danışmadan Amerika'nın Suriye'deki 1000 askerini çekme kararı almasının, Trump'ın başkanlık sorumluluklarını anlamama şeklindeki ”kronik beceriksizliğinin ürpertici bir kanıtı” olduğunu yazıyor. Gazete, Trump'ın dün Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'la varılan anlaşmayı ”büyük bir zafer” olarak niteleyerek ”milyonlarca hayatın” kurtulduğunu söylediğini yazıyor. Ancak gazeteye göre ”çok sayıda Kürt'ün zaten hayatını kaybetmesi, binlerce insanın evlerini terk etmesi, IŞİD militanlarının hapisten kaçması, Kürtler'in yardım için katil Esat'a yüzünü dönmesi, Amerika'nın dünyanın gözündeki güvenilirliğini yitirmesi, Başkan için hiçbir şey ifade etmiyor.” Kürtler için ”dünyanın kayıp ulusu” tanımlaması yapan gazete, Trump'ın 6 Ekim'de Cumhurbaşkanı Erdoğan'la yaptığı telefon görüşmesinde, Amerika'yı koruyucu olarak gören Kürtler'i ”sattığını” kaydediyor. Gazeteye göre bu aynı zamanda Suriye'deki Kürtler'i düşman olarak gören Cumhurbaşkanı Erdoğan'a, Esat'a ve Esat'ın hamileri Rusya ve İran'a beklenmedik bir hediye vermek anlamına geldi. Gazete, Demokrat Parti Virginia Senatörü Mark Warner'ın Kürt tercümanlara ve IŞİD'le mücadelede Amerikan güçlerine yardım eden diğer Suriyeli Kürtler'e acilen Amerikan vizesi çıkarılması önerisiniyse yerinde buluyor ve Kongre'nin böyle bir tasarıyı hemen geçirmesi gerektiğini kaydediyor. Başkan Yardımcısı Mike Pence'in Cumhurbaşkanı Erdoğan'la yaptığı beş saatlik görüşmeden sonra Erdoğan'ın Suriye'nin kuzeyinde beş günlük ateşkes ilan edilmesini kabul ettiğini, ancak Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'nun hemen bir düzeltme yaparak bunun ateşkes değil, ”operasyona ara verme” olduğu söylediğini yazan gazete, Çavuşoğlu'nun sözlerine ”İstediğimizi aldık” şeklinde devam ettiğinin, ancak Rusya ve İran'ın da istediğinin olduğunun da altını çiziyor. Wall Street Journal ise Kürtler'in yardımına Amerikan Kongresi'nin koşacağını kaydediyor ve Senato'da şekillenen yaptırım tasarısının hem Erdoğan hem de Trump'ın dikkatini çektiğini kaydediyor. Gazete, Türkiye'yle varılan ”ateşkes” anlaşmasını diplomasi adına bir kazanç olarak niteleyen Trump'ın, ”İnanılmaz bir lider, sert ve güçlü bir adam. Doğru olanı yaptı” sözleriyle nitelediği Cumhurbaşkanı Erdoğan'a teşekkür ettiğini yazıyor. Ancak gazeteye göre Erdoğan, Amerikan Kongresi'nin çıkarması muhtemel partiler üstü ekonomik yaptırım paketi tehlikesiyle karşı karşıya. Kendi yaptırım tehdidinin Cumhurbaşkanı Erdoğan'a fikir değiştirttiğini söyleyen Trump, ”Yaptırımlar için Kongre'ye ihtiyacım yoktu çünkü Kongre'ninkilerden daha sert yaptırımlar getirebilirim. Bunu yapmaya hazırdım” dedi. Ancak hem Türkiye, hem de Trump'ın dış politikasına yönelik daha büyük bir tehdit ise Trump'ın Suriye'den aniden çekilme kararı ve Kürtler'in yüz üst bırakılması karşısında birleşen Demokrat ve Cumhuriyetçi Parti'nin Kongre'de hasar kontrolü yapma çabaları. Güney Carolina Senatörü Cumhuriyetçi Lindsey Graham ve Maryland Senatörü Chris Van Hollen'ın Türkiye'ye yönelik olarak hazırladıkları yaptırım tasarısı, Cumhurbaşkanı Erdoğan dahil Türk yetkililere ”zorunlu” yaptırım getiriyor. Tasarı, Erdoğan'ın ”net servet ve varlıklarına ilişkin” rapor çıkarılması zorunluluğu getirirken Amerikan ordusunun Türkiye'ye askeri yardımda bulunmasının da önüne geçiyor. Gazeteye göre Senato'da hazırlanan tasarı, Cumhurbaşkanı Erdoğan'a Kürtler'le müzakere etmesi için sağlanan güçlü bir teşvik. Amaç, Kürtler'i koruyacak, Türkiye'nin sınırdaki meşru güvenlik kaygılarına cevap verecek, bölgede petrol yataklarının geliştirilmesini sağlayacak çerçevede müzakere etmek. Hatta gazete, Trump'ın Suriye'den çekilme kararından önce tarafların tam da bu noktada durduğunu hatırlatıyor. Trump'ın Ortadoğu politikasının kontrolunu tamamen kaybetme riski altında olduğu uyarısında bulunan Wall Street Journal, Demokratlar'ın ucuz siyasi puan elde etmenin cazibesine kapılmak yerine Graham ve Van Hollen'le işbirliği yapması gerektiğinin altını çiziyor ve ”Kürtler belki de tamamen kaybedilmiş değil,” yorumunda bulunuyor.