Venezuela’da Alım Gücü 5 Ayda Yarıya Düştü
Fiyatların dolara endeksli olduğu Venezuela’da maaşlarını ulusal para birimi bolivarla alan kamu çalışanları ve emeklilerin alım gücü kur arttıkça azalıyor
CARACAS — Venezuela’da 130 bolivar olan asgari ücret geçen Mayıs ayında yaklaşık 30 dolara tekabül ediyordu. Mayıs başında 4,5 bolivar olan doların bugün 8 bolivar seviyesini aşmasının ardından asgari ücret 16 doların altında düştü. Ekonomisi fiilen dolarize olan Venezuela’da kur artışının doğrudan fiyatlara da yansıması, başta maaşlarını ulusal para bolivarla alan kamu çalışanları ve emekliler olmak üzere, tüm çalışanların alım gücünün düşmesine ve yoksulluğun artmasına neden oluyor. Beş kişilik bir ailenin mutfak masrafının yaklaşık 400 dolar olarak hesaplandığı 28 milyon nüfusa sahip ülkede, yaklaşık 2,5 milyon kamu çalışanı ve 5 milyonun üzerinde emekli bulunuyor. VOA Türkçe’ye konuşan Kamu Emekçileri Federasyonu (FedeUnep) Başkanı Antonio Suarez, bugün kamuda çalışanların ortalama 160 bolivar maaş aldığını, Venezuela’nın Latin Amerika’da asgari ücretin en düşük olduğu ülke olduğunu söylüyor. Hükümetin ayda 5-6 dolarlık prim desteği yapsa da çalışanların zorunlu giderlerini bile karşılayamaz hale geldiğini söyleyen federasyon başkanı “Özel sektörde de maaşlar çok farklı değil ancak özel sektörün çalışanlarına verdiği primlerle çalışanlar en azından zorunlu ihtiyaçlarını karşılayabiliyor. Ancak bu durum, kamuda öyle değil” diyor. Diğer ülkelerde emek örgütleri, işverenler ve hükümet temsilcilerinin tartışarak belirlediği asgari ücretin Venezuela’da hükümet tarafından tek taraflı bir şekilde belirlendiğine dikkat çeken Suarez, kriz döneminde maaşların mutfak masraflarını bile karşılayamaz hale geldiğini, ayrıca çalışanların toplu sözleşme, sosyal güvenceler, sağlık sigortası gibi birçok konudaki kazanılmış haklarının elinden alındığını söylüyor. Venezuelalı emek örgütleri bundan on yıl önce ayda 251 dolar olan asgari ücretin bugün yüzde 93,7 azalarak 16 dolara kadar düşmüş olmasını, ülkedeki ekonomik krizin faturasının en çok çalışanlara ve emeklilere kesildiğinin somut bir göstergesi olduğunu savunuyor. Emek örgütlerinin dikkat çektiği bir diğer noktaysa Venezuela Anayasası’nın 91. maddesine göre çalışanların ve emekli maaşlarının beş kişilik bir ailenin gıda harcamalarından daha az olamayacağını bildirmesine rağmen, hükümetin bunu yaşama geçirmemesinin yasalara aykırı olduğu. Venezuela’da enflasyon karşısında alım gücünün düşmesine bağlı olarak temel ihtiyaçlarını karşılayamaz hale geldiği için son yedi yılda 6 milyondan fazla kişi ülkesini terk etmek zorunda kaldı.