El Bab: Pandora’nın Kutusu
IŞİD'in Rakka'dan sonra Suriye'den en güçlü olduğu bölgelerden biri El Bab. El Bab'ın stratejik konumu alanda çatışan taraflar için oldukça önemli. Bu nedenle Türk sınırına çok yakın olan bölgede bir anlamda stratejiler savaşı da yaşanıyor
BEYRUT — El Bab, Halep’e bağlı ve 2011’e kadar yaklaşık 35 bin kişinin yaşadığı bir kasaba. Halep’in kuzeyindeki kasaba, Türkiye sınırına oldukça yakın ve Kilis’in karşısında yer alıyor. IŞİD’in Halep kırsalındaki en önemli merkezlerinden biri olan El Bab, örgütün Türkiye sınırından Halep ve Rakka’ya kadar geniş bir bölgeye lojistik aktardığı ana noktalardan biriydi. IŞİD’in son 1 yıldır devam eden güç kaybıyla birlikte Halep’in kuzeyindeki varlığı oldukça zayıflasa da El Bab hala örgütün Rakka’dan sonra en güçlü olduğu yerler arasında. IŞİD ile mücadele gerekçesiyle Suriye ve Irak’ta hava saldırıları düzenleyen uluslararası koalisyon, ABD ve Rusya sık sık El Bab çevresini de vuruyor. IŞİD ile mücadele gerekçesiyle Fırat Kalkanı Operasyonu’nu başlatan Türkiye’nin de hedefindeki yerlerden biri El Bab kasabası. El Bab’ın IŞİD’den temizlenmesi halinde örgütün, Halep kuzey kırsalındaki varlığı bitirilmiş ve örgüt büyük ölçüde Rakka-Deir Ez Zor-Humus kırsalı arasındaki bölgeye sıkıştırılmış olacak. Bu bölgenin önemli ölçüde açık arazi ve çöl olduğu, yerleşim birbirinden uzak ve şehirlere tehdit olmayacak şekilde bulunduğu göz önüne alındığında El Bab’ın önemi belirginleşiyor. El Bab, Halep kentini kuşatması, Haseke’den Rakka’ya kadar geniş bir alana açılması nedeniyle IŞİD ile mücadelenin yanı sıra Suriye’de devam eden vekalet savaşı açısından da önemli. Bu nedenle, Suriye’de sahada aktif olarak bulunan bütün tarafların kendi denkleminde El Bab’ın yeri var. Türkiye’nin Fırat Kalkanı operasyonunu başlattığı döneme kadar El Bab kasabasını almak üzere YPG ve Suriye Demokratik Güçleri’nin harekete geçebileceği iddiaları gündeme geliyordu. Bu iddialar hala devam ediyor ancak iddialar,Türkiye’nin IŞİD’e karşı başlattığı ve YPG’yi de içine alacak şekilde genişlettiği Fırat Kalkanı Operasyonu ile birlikte yeni bir aşamaya geçti. Mevcut duruma göre El Bab’ı YPG ve Suriye Demokratik Güçleri’nin ele geçirmesi halinde Türkiye’nin karşı çıktığı kantonların birleştirilmesi hamlesi tamamlanabilir. Suriye’deki Kürt oluşumlara, Şam’a ve Türkiye’ye karşı büyük bir siyasi avantaj kazandıracak olan bu ihtimal, askeri açıdan da Fırat Kalkanı Operasyonu’nu doğrudan etkileyebilir. Ancak mevcut şartlarda El Bab’ı YPG’nin ele geçirmesinin Suriye Ordusu açısından çatışmaya varacak düzeyde rahatsızlık yaratması ihtimali oldukça düşük. El Bab’ı Fırat Kalkanı çerçevesinde Türkiye’nin desteklediği grupların ele geçirmesi halinde kantonların birleştirilmesi ihtimali ortadan kalkabilir. Türkiye’nin ve bazı ülkelerin desteklediği bazı silahlı grupların Halep içinde sıkıştığı biliniyor. El Bab üzerinden bu silahlı gruplara destek sağlanması halinde Suriye ordusunun Rusya desteği ile Halep içinde yürüttüğü operasyon silahlı grupların lehine olacak şekilde etkilenebilir. Ancak bu ihtimalde aynı zamanda Suriye içinde bulunan TSK ve desteklediği grupların olduğu cephelerle Suriye Ordusu ve müttefiklerinin bulunduğu hatları oldukça yakınlaştırıyor. Türkiye’nin de yer aldığı bloğun El Bab’tan Halep’e doğru ilerlemek istemesi halinde Suriye Ordusu ve Rusya’nın olduğu blokla siyasi ve askeri büyük çatışma risklerini getirmesi şaşırtıcı olmaz gibi görünüyor. Türkiye ve Rusya’nın içinde olduğu siyasi düzeyde bir uzlaşma sağlanması ve TSK ile desteklediği grupların El Bab’da durması halinde bu çatışma riski ortadan kalkabilir. El Bab’ı Rusya ve Hizbullah desteği ile Suriye ordusunun ele geçirmesi halinde Fırat Kalkanı Operasyonu’nun coğrafi açıdan sınırı belirlenmiş olacak. Türkiye destekli grupları terörist sayan Suriye Ordusu ve Rusya’nın Türkiye sınırına kadar devam eden operasyon yapması ihtimali göz önüne alındığında bu grupların İdlip’e sıkışmaları veya Türkiye’ye geçmek istemeleri söz konusu. Türkiye’nin Fırat Kalkanı Operasyonu’nun devamının Rusya’nın tavrına bağlı olması Türkiye’nin denklemini kırılgan hale getiriyor. Rusya’nın Suriye hava sahasını Türkiye’ye kapatması Türkiye’nin ve desteklediği grupların sahadaki durumunu tamamen değiştirebilir. ABD’de başkanlık seçimleri sonrası Suriye politikasının değişip değişmeyeceği de henüz belirginleşmedi ancak ABD’nin YPG-SDG gibi müttefiklerinden kısa sürede vazgeçmesi veya Rusya ile şiddetli politik ayrılıklara yol açacak değişikliklere gitmeyeceği tahminleri yürütülüyor. El Bab’ın Halep’i, Halep’in Şam’a kadar uzanan büyük bir bölgeyi ve Rusya’nın ülkedeki varlığını doğrudan etkilemesi El Bab savaşı öncesi “El Bab’a kim girecek?” tartışmalarını iyice alevlendirebilir.