İran’la 'Başbaşa Diplomasi'
Türk ve İran dışişleri bakanları Ahmet Davutoğlu ve Ali Ekber Salihi'nin Ankara'da yaptıkları ve üç saat süren 'tercümansız' ikili görüşmede Mısır ve Suriye gündemdeydi
İki komşu arasındaki diplomatik ilişkilerde İran, Hasan Ruhani'nin Cumhurbaşkanlığıyla birlikte atağa geçti. İran Dışişleri Bakanı Ali Ekber Salihi, Ankara ziyaretinde, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ile 3 saatlik başbaşa bir görüşme yaptı. Görüşmeye çevirmen alınmadığı için başbaşa gerçekleşen Salihi – Davutoğlu görüşmesinde ana gündemi, Mısır ve Suriye'deki gelişmeler oluşturdu. Ziyaret sırası Türkiye'deydi, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'nun programında önümüzdeki haftalarda Tahran ziyaret planı yer alıyordu. Ancak İran'ın talebiyle Salihi'nin Ankara ziyareti gerçekleşti. Görüşme sona erdiğinde Davutoğlu ve Salihi, kameralar karşına geçerek, Mısır ve Suriye konularındaki kendi yaklaşımlarını açıkladı.. Bakan Davutoğlu, ekonomik kriz içerisindeki Mısır'a bazı ülkelerce yapılacağı açıklanan maddi yardımı değerlendirdi. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Kuveyt, Mısır’a 12 milyar dolar tutarında yardım vaadinde bulunmuştu. Davutoğlu, "Gönül isterdi ki bu çapta büyük yardımlar halkın oylarıyla işbaşına geldiği dönemde Sayın Mursi için de söz konusu olmuş olsaydı ve bir yıl kaybedilmeden birçok sorun kendi doğası içinde aşılmış olsaydı. Önemli olan Mısır'a şu anda herkesin yardımcı olması ama Mısır'a yapılacak en büyük yardım, meşruluğunu halktan alan bir siyasi iktidar oluşmasıdır" dedi. Son olarak 52 kişinin öldüğü Mısır'ın Ramazan ayında huzur bulmasını dilediğini belirten Davutoğlu, “Ümit ederiz ki Mısır'da siyasi tutuklamaların hepsi durdurulur ve siyasi tutuklular, başta Sayın Mursi olmak üzere serbest bırakılır ve siyasilerin, siyasi zeminde götürecekleri müzakerelerle en doğru yol haritasını Mısır halkı kendi iradesini temsil eden siyasiler üzerinden gerçekleştirir” diye konuştu. İran Dışişleri Bakanı Salihi ise, sözlerine Türkiye ile her zaman kardeşçe konuştuklarını vurgulayarak başladı. "Türkiye ile siyasi anlamda birçok konuda aynı şeyi düşünüyoruz. Sadece birkaç fikir ayrılığımız bulunmaktadır. Bunları da istişare ederek, birbirimizi aydınlatmaya çalışıyoruz” dedi. Mısır'ın hızlı bir şekilde bu kaos ortamından kurtulması gerektiğini belirten Salihi, “Sonunda kendi geleceğini belirleyecek olanlar Mısır halkıdır, Mısır halkının iradesi ve isteği ne olursa olsun herkes tarafından onaylanmalıdır. Mısır'ın siyasetçileri, bilim adamları, seçilmiş kişileri, kontrolu kaybetmemek için ellerinden geleni yapsınlar” diye konuştu. Salihi, İran olarak Suriye'deki taraflara Ramazan ayından ateşkes uygulanması çağrısında bulunduklarını açıkladı. Ateşkes durumuna Ramazan ayı sonrasında devam edilmesini umut ettiklerini kaydeden Salihi, “Bu iç savaş gün geçtikçe daha fazla insanın canına mal oluyor, daha fazla masum kanı dökülüyor, hiçbir insanın buna gönlü razı olmuyor. Ramazan'da ateşkes sağlanırsa, Suriye'nin Müslüman halkı daha huzurlu şekilde bu bereketli ayın hazzına varırsa daha büyük sevap işlenmiş olacaktır” dedi. Davutoğlu ise, Suriye konusunda Hizbullah'a yönelik eleştirilerini yineledi. “Yabancı bütün unsurlar Suriye'den çıkmalı” diyen Davutoğlu, geçmişte Hizbullah'a Lübnan'da destek verdiklerini ancak şimdi Humus'ta, Kuseyr'de Esad rejimi yanında savaşılmasına karşı olduklarını bildirdi. Ortak basın toplantısındaki karşılıklı jestlere dayalı açıklamalar öncesinde ise, Davutoğlu ile Salihi'nin samimi bir atmosferde ve herhangi bir üçüncü kişi olmaksızın ikili bir görüşme gerçekleştirdiği görüldü. Diplomatik kaynaklardan alınan bilgiye göre, Salihi'nin Ankara ziyaretinde aslında ikili görüşme sonrasında heyetlerarası görüşme de planlanmıştı. Ancak iki bakan yaklaşık 3 saat boyunca başbaşa kalmayı tercih edince iki taraftan diplomatlar dışarıda beklemekle yetindi. Görüşmede, ayrıca Türkiye açısından Kürt sorununun çözümünde önemli unsurlardan birisi olan İran'daki PKK bağlantılı yapı olan PEJAK'ın ise gündeme alınmadığı öğrenildi. Mısır'daki sıcak gelişmeler ağırlıklı görüşmede, Suriye üzerine Türkiye ile İran arasındaki yaklaşım farklılıkları da masaya yatırıldı. Ayrıca görüşmede, Salihi'nin, İran'da Ruhani'nin cumhurbaşkanlığını devralmasıyla birlikte, uluslararası kamuoyuna verdiği diyalog mesajlarını destekleyici ifadeleri yinelediği de kaydedildi. İran'ın nükleer programı konusunda P5+1 ile masaya yeniden oturmaya hazırlandığı da vurgulandı.