AB, Bosna-Hersek ve Arnavutluk'a Vizeyi Kaldırdı
Kosova dışında tüm Batı Balkan ülkeleri vize muafiyeti hakkı elde ederken Türkiye hala bu hak için mücadele ediyor
Avrupa Birliği, vize muafiyetini üyelik perspektifi ve hedefi olan ülkelerin entegrasyon süreçlerini güçlendirme aracı olarak kullanıyor. Bu bağlamda tüm Balkan ülkeleriyle 2008’de başlatılan süreç dün Arnavutluk ve Bosna-Hersek’e de vize muafiyeti tanınmasıyla tamamlandı. Makedonya, Sırbistan ve Karadağ bu hakkı 2009 sonunda elde etmişti. Gelinen aşamada Batı Balkanlar’da yer alıp da vize muafiyetine sahip olmayan tek ülke Kosova. Bu ülkenin tüm AB üyelerince tanınmıyor olması olası bir vize muafiyetinin önündeki en önemli sorunu oluşturuyor. AB Komisyonu’nun İçişlerinden Sorumlu Üyesi Cecilia Malmström, alınan kararın Bosna-Hersek ve Arnavutluk halkları için tarihi bir öneme sahip olduğunun altını çizdi. AB’nin bu ülkelerdeki demokratikleşme süreçlerine de katkıda bulunacağını düşündüğü vize muafiyetiyle ilgili olarak özellikle Sırbistan ve Makedonya kaynaklı sorunlar yaşandı. AB Dönem Başkanı Belçika’nın Göç ve Sığınmadan Sorumlu Devlet Bakanı Melchior Wathelet de geçmişten alınan derslere atıfta bulunarak vize muafiyetinin amacı dışında kullanılmaması gerektiğinin altını çizdi. Brüksel tarafından tanınan vize muafiyeti bu ülkelerin vatandaşlarının herhangi bir vizeye ihtiyaç duymadan AB topraklarında 90 gün süreyle seyahat edebilmelerine olanak tanıyor. Çalışma, yerleşme ya da sığınma talebinde bulunmak ise bu muafiyetin kapsamına girmiyor. Sırbistan ve Makedonya’nın vize konusunda sergiledikleri kötü performans AB’nin yeni önlemler alması sonucunu doğurdu. Malmström, serbest vize rejimiyle iki tarafa da düşen sorumluluklar bulunduğuna dikkat çekerek yeni bir denetleme mekanizması oluşturulduğunu söyledi. Bu mekanizma vize muafiyeti tanınan tüm ülkeler için geçerli olacak ve kötü niyetli kullanım tespit edildiğinde bu hak askıya alınacak. Batı Balkan ülkelerinin hepsine vize muafiyeti tanıyan AB, söz konusu Türkiye olduğunda farklı bir yaklaşım sergiliyor. 1999’dan bu yana aday ülke olan, 2005’ten bu yana da üyelik müzakereleri yürüten Türkiye değil muafiyet, vize kolaylığı hakkı bile elde edemedi. AB, bugüne kadar buna gerekçe olarak etkin sınır kontrolü olmamasını, biyometrik pasaport uygulamasının bulunmamasını ve geri kabul anlaşması imzalanmamış olmasını gösteriyordu. Türkiye ilk iki şartı yerine getirdi. Geri kabul anlaşması da bir AB üyesinin onayını bekliyor.