ABD-Almanya İlişkileri Kopma Noktasında mı?
Gizli dinleme skandalinin iki ülke arasında yaratığı kriz 2003'de dönemin Alman Başbakanı Schröder'in Irak savaşına karşı çıkması nedeniyle çıkan krize benzetiliyor
Başbakan Angela Merkel'in NSA tarafından 10 yıldır dinlendiğinin ortaya çıkmasıyla yeni bir boyut kazanan NSA skandalı Almanya'da bu hafta sonunda da gündemi ve manşetleri belirleyen tek konu. Hıristiyan Birlik partileriyle Sosyal Demokrat Parti arasında kurulması beklenen yeni koalisyon hükümetinde dışişleri bakanlığı koltuğu için adı sıklıkla geçen SPD'li Frank Walter Steinmeier'e göre, skandal ABD ile Almanya arasındaki ilişkilerde 2003 yılındakine benzer bir krize neden oldu. O dönemdeki SPD'li Başbakan Schröder'in ABD'nin Irak'taki askeri operasyonuna karşı tavır koyması sonrasında Washington ile olan ilişkilerin kopma noktasına geldiğini anımsatan Steinmeier, NSA skandalı nedeniyle şu sıralarda da benzer bir krizin söz konusu olduğunu ve bu yüzden iki tarafından da 'duygusal değil, mantıkla hareket etmesı gerektiğini' savundu. 2005 sonrası oluşan Birlik partileri-SPD koalisyonunda dışişleri bakanlığı yapan Steinmeier, iki ülkenin uluslar arası sorumluluklarını ve birbirlerine olan bağımlılıklarını ön planda tutarak hareket etmelerini önerdi. Öte yandan ABD Ulusal Güvenlik Dairesi NSA'nin eski sistem analisti Edward Snowden'in ifşalarıyla patlak veren skandal ve karşılıklı artan gerilimde Amerikan tarafının Almanya'ya yönelik eleştirileri de sürüyor. Nitekim ABD Maliye Bakanlığı, Almanya'nın ihracat bağımlılığının Avrupa ekonomisinin dengelerini bozduğunu, krizde olan ülkelerin toparlamanmasını engellediğini ve küresel ekonomiyi de tehdit ettiğini belirtti. Aşırı ihracat fazlası odaklı Alman ticaret politikasının başta Euro Bölgesi'nde olmak üzere tüm dünyada deflasyon etkisi yaptığını savunan Amerikan yetkililerin bu açıklaması, Berlin'de NSA skandalı ile ilgili tepkilere misilleme olarak yorumlandı. Ancak Avrupa Birliği Komisyonu'nun da Almanya'yı, aşırı dış ticaret fazlası nedeniyle uyarmayı planladığı biliniyor. Avrupa Birliği Komisyonu Berlin'i 'makro ekonomik dengesizliklerden kaçınma ve dengesizlikleri düzeltme' ilkelerine uymamakla suçluyor. Ekonomistlerin analizlerine göre, Almanya'nın ticaret dengesi fazlası bu yıl yeni bir rekor kırarak 200 milyar Euro'ya ulaşacak. Almanya, geçen yıl 175 milyar Euro fazla elde etmişti. Öte yandan Alman siyasetçiler arasında AB ile ABD arasında planlanan serbest ticaret anlaşması için yürütülen müzakerelerin dondurulması yönündeki tartışmalar da sürüyor. Bu konuyu skandalın patlak vermesi ile ilk kez dillendiren AP Başkanı SPD'li Martin Schulz, bir kez daha AB ile ABD arasında serbest ticaret görüşmelerinin askıya alınmasını önerdi. ABD ile serbest ticaret müzakereleri, AB ülkeleri ile karşılıklı geniş kapsamlı gümrük ve ticaret kolaylıkları getirilmesini öngörüyor. Uzmanlar anlaşmadan özellikle Almanya’nın büyük avantaj sağlayacağını tahmin ediliyor ve yürürlüğe girmesi durumunda ilk iki yılda sadece Almanya’da 160 bin kişi istihdam edileceğinden yola çıkıyor.