Engelliler ve Yaşlılar Bez Sıkıntısı Yaşıyor
Türkiye'de bebekler için bez ve ıslak mendil gibi ürünlerde aşırı fiyatlanma tartışılırken, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun tıbbi engelli raporu olan engelli veya yaşlı bireylere verdiği alt bezi desteği de piyasa koşullarında yetersiz kaldı
ANKARA — Türkiye’de engelli ve yaşlı bireyler için Sosyal Güvenlik Kurumu’nun destek verdiği tıbbi yardımcı ürünlerde fiyat artışları nedeniyle sıkıntılar yaşanıyor. Medikal işletmecileri, devletin gerekli önlemleri alması gerektiği çağrısında bulunuyor. Merkez Bankası’nın Eylül – Aralık döneminde faiz indirimi kararlarına bağlı enflasyon ve döviz kuru artışı yaşanan Türkiye’de, bu ay yüzde 14’lük politika faizini sabit tutma kararına rağmen, alım gücündeki azalma sorunu sürüyor. Yeni yılın elektrik ve doğalgaz gibi temel ihtiyaç niteliğindeki hizmetlerde fiyat artışlarıyla karşılanmasının yanısıra kadınlar açısından “regl yoksunluğu” olarak tanımlanan hijyen ürünlerinde fiyat artışına bağlı sıkıntıya henüz çözüm getirilmedi. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Derya Yanık’ın “Kadın hijyen ürünlerinin yanısıra bize hasta bezi, çocuk beziyle ilgili talepler de geliyor. Bugüne kadar bununla ilgili bir çalışma yapılmadı. Ama bir çalışma yapabiliriz. Katma Değer Vergisi (KDV) düştüğünde maalesef bu, ürünlere yansıtılmıyor. Ama bunun dışında bir üst sınır gibi başlıkları çalışabiliriz” açıklamasının ardından henüz resmi adım atılmadı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bağlı Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) engelli ve yaşlı bireylere, tıbbi yardımcı ürünlerle ilgili yaptığı ödemelerin yetersizliği de gündemde. Bebekler için bez ve ıslak mendil gibi ürünlerde aşırı fiyatlanma tartışılırken, SGK’nın tıbbi engelli raporu olan engelli veya yaşlı bireylere verdiği alt bezi desteği de piyasa koşullarında yetersiz kaldı. “” CHP Hatay Milletvekili Mehmet Güzelmansur, engelli ya da hasta çocuk ve yaşlı alt bezlerine yüzde 100 zam gelmesine rağmen devlet tarafından bu bezlere yapılan ödemede artış yapılmadığı belirterek, konuyu TBMM gündemine taşıdı. SGK’nın engelli ve yaşlı bakımı için yaptığı ödemelerde “erime” olduğunu söyleyen Güzelmansur, Meclis kürsüsünde “Zamlardan önce iki aylık SGK ödemesiyle 160 bez alınırken, artan fiyatlarla 80 adet alt bezi alınabiliyor. SGK çocuk hasta için 2 aylık 305 TL ve yetişkin için 2 aylık 395 TL ödeme yaparken, çocuk hastalar için 2 aylık bez masrafı 750 TL’ye, yetişkin hasta içinse bin TL’ye çıkmıştır. Aradaki farkı karşılayamayan engelli ve hasta yakınları çaresiz kaldılar” dedi. Güzelmansur, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin’in konuyu acilen gündeme alması gerektiği vurgulayarak, bu ürünlerde KDV sıfırlaması gibi çözümler için çağrıda bulundu. CHP İzmir Milletvekili Atilla Sertel de “İşitme cihazlarında SGK katkısı yüzde 20 artışla bin liradan bin 200 liraya çıkarken, kaliteli işitme cihazı fiyatı ise 12 bin lirayı buldu. Duruma tepki gösteren vatandaşlarca ‘Her şeye yüzde 100 zam geldi. Ama işitme cihazlarındaki devlet katkısı yüzde 20 arttı. İktidar yaşlılara, ‘görmeyin, duymayın, konuşmayın mı’ diyor’ serzenişinde bulunuluyor” açıklaması yaptı. Sertel, “İşitme cihazı için SGK tarafından bin 200 liralık katkı veriliyor. Bu hak kendisine beş yılda bir verilen hak üstelik. Bu rakam 2021 yılında bin lira idi. Yüzde 20 artışla bin 200 TL oldu. Ama çoğunluğu ithal olan işitme cihazlarının fiyatları dolarla birlikte fırladı. En alt kalite bir işitme cihazı 5 bin liradan başlıyor 12 bin liraya kadar çıkıyor. Bu durumda emekli bir vatandaşımız en düşük kalite cihazı alsa dahi cebinden 3 bin 800 lira vermesi gerek. Emeklilerimiz açlık sınırında yaşarken bu paraları nasıl ödeyecek?” tepkisini aktardı. VOA Türkçe’nin sorularını yanıtlayan İstanbul Medikal İşletmeciler Derneği Başkanı Vefa Türksever, devletin acilen üreticiler ve vergilendirme boyutlarıyla önlem almaması durumunda, engelli ve yaşlı yakınlarına paket açarak tek tek hasta alt bezi satmak durumunda kalacaklarını söyledi. “Halk sağlığı anlamında sıkıntı yaşanıyor” diyen Türksever, ticari anlamda da yardımcı tıbbi ürün satıcısı medikal işletmecileri olarak müşterileriyle sıkıntı yaşadıklarını ve tane tane satış yapmaya başlayacaklarını ifade etti. Ticaret Bakanlığı’nın da konuya müdahil olması gerektiğini işaret eden Türksever, döviz kurundaki sert dalgalanma sonrasında düşüş sağlanmasına rağmen özellikle hasta alt bezlerinde fiyat düşüşü olmadığını kaydetti. “Üretici firmalar mutlaka denetlenmeli” görüşündeki Türksever, hasta alt bezi ürünleri söz konusu olduğunda hammadde bakımından pamuk gibi yerli girdisi olan ürünlerden söz edildiğini ancak sanki tümüyle ithal ürün gibi fiyatlandığını anlattı. Türksever, “Döviz kuru ve enflasyona bağlı artışları anlayabiliyoruz. Ama özellikle hasta alt bezlerine yapılan zammı anlayamıyoruz. Bu durum hasta mağduriyetine yol açıyor. Mutlaka üretici firmalara yönelik kontrol mekanizması geliştirilmeli” diye konuştu. Bu ürünlerde yüzde 18’lik KDV alınmasından vazgeçilmesi gerektiğini söyleyen Türksever, KDV indirimiyle kısmen olsa da fiyatlarda düşüş olabileceğini ifade etti. SGK’nın verdiği desteğin artık engelli ve yaşlı bireyler için hasta alt bezi satın alınmasına yeterli olmadığını belirten Türksever, medikal işletmecileri olarak hasta yakınlarıyla karşı karşıya kaldıklarını ancak çok fazla kar marjı eklememelerine rağmen, kendilerine üreticilerce çok yüksek fiyatlı ürün gönderildiğini aktardı. Başkentte VOA Türkçe’nin mikrofon uzattığı işletmecilerden Güney Medikal’in sahibi Mustafa Toprak, “Hasta bezi fiyatlarıyla hasta bezi devlet ödemesi arasında fiyat uçurumu oldu. Daha önceden 65 liraya verdiğimizi 175 liraya veriyoruz. Devlet (SGK) ödemesi 390 lirada duruyor. Dolayısıyla önceden sekiz paket alabilirken şimdi iki paketi devlet karşılıyor. Vatandaş isyanda ve biz de arada kalıyoruz. Biz üreticiyi arıyoruz onlar yurtdışından bütün maliyeti dolayısıyla biz de sıkıntıdayız diyorlar. Hastaya direkt temasta olan biziz, fırçayı yiyen biziz. Devletimizin bunu bir an evvel devlet ödemesini yükseltmesi ya da KDV’yi düşürmesi gerekiyor. Kadın pedi de satıyoruz onun da KDV’si düşürülmesi gerekiyor. Biz insan odaklı çalışıyoruz. Ama insanı kırınca da ben üzülüyorum. Dükkana 20 kişi geliyor, 15’i alamadan gidiyor. İnsanlar tepki gösteriyor, 20 alacağına beş adet alıyor” dedi. Eray Medikal sahibi Ünzile Gürkan, “Hastalar bu bezleri iki aydan iki aya almak zorundalar. Bu 390 lira. Hasta bezleri de ikiye ayrılıyor: bağlama ve külotlu. Bağlamalı bir pakette 30 adet çıkıyor ve 150 lira. Bu 240 adet almak için 8 paket bez demek. Hastadan 810 lira almam gerekiyor. Hasta almak istemiyor. Diğeri 200 TL. Bunun da bin 210 lira farkı var. Hastalara bunu ifade ediyoruz. Bunlar devlet kontrolünde ve bunun dışına çıkamıyoruz. Hastalara bu devlet ödemesini söyleyince bunu kabul etmiyorlar. Beş liralık ürüne 1.60 lira verirseniz vatandaş bunu alamaz. Yetiştiremeyen hastalar var veya belediyeden destek alıp satın alanlar var. Fark 100-200 lira olsun ama fark çok. Dövizdeki dalgalanma bizi de etkiledi mal alamadık. Üretim yok bunlar da sorun oldu. Ürün 100 iken 200 lira oldu” diye konuştu. Yıldız Yazıcıoğlu, 1994-1998 döneminde Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü’nde lisans eğitimini tamamladı. Mesleğe 1997 yılında Cumhuriyet’te stajyer olarak başladı. 1998-2000 döneminde yüksek lisans eğitimine devam etti. 2000 – Mayıs 2009 döneminde Milliyet’te mesleki kariyerini cumhurbaşkanlığı ve parlamento muhabirliği noktasına taşıdı. 2009 - 2011 yıllarında ABD’nin başkenti Washington DC’de kariyerini sürdürdü ve farklı medya kuruluşları için temsilcilik – yorumculuk görevlerini yürüttü. Bu dönemde VOA Türkçe’de eğitim aldı ve görev yaptı. Ardından Ankara’ya dönüşünde Habertürk TV’de, ArtıBir TV’de görevler üstlendi. Şu anda VOA Türkçe ekibinde görev almayı sürdürüyor.