2 Haziran Amerikan Basınından Özetler
Yorumlarda İsrail'in son operasyonunun Türk-Amerikan ilişkilerini önümüzdeki günlerde nasıl etkileyebileceği değerlendiriliyor
Amerikan gazeteleri, İsrail'in Gazze'ye yardım taşıyan gemilere kanlı müdahalesinin Ortadoğu siyasetini, Türk-Amerikan ilişkilerini önümüzdeki günlerde nasıl etkileyebileceğini değerlendiriyor Washington Post yazarlarından David Ignatius, İsrail’in yardım filosuna müdahale ederek Hamas’tan çok daha tehlikeli bir düşman olan Türkiye’yi karşısına aldığını yazıyor. Gazete, İsrail ve Amerika’yı yaşananlardan ders çıkartmaya çağırıyor: “Türkiye ile İsrail arasında son yıllarda tırmanan gerginlik, Ortadoğu’da büyük bir stratejik değişiklik anlamına geliyor. Eskiden İsrail’in en önemli bölgesel müttefiki olan Türkiye, şimdi bölgesel bir süper güç olan İsrail’in hegemonyasına meydan okuyor. İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad daha çok palyaçoluk yaparken, Başbakan Erdoğan, bütün değişkenliğine rağmen gerçek bir rakip konumunda. İsrail ve Amerika bu olaydan nasıl bir ders çıkartabilir ve bu krizi daha olumlu bir sonuca yöneltebilir? Bu soruya doğru cevap verebilmek için, sorunun artık Gazze sorunu olmaktan çıktığını ve Türkiye ile İsrail arasında bir sorun haline geldiğini görmek gerekiyor. Türkiye, etkinliğini artırmak isteyen güçlü ve büyük bir ülke. İsrail’i zayıflatmadan Türkiye’nin saygınlık talebine cevap vermenin bir yolu bulunmalıdır.” Boston Globe ise İsrail’in yardım konvoyuna düzenlediği operasyonla ilgili olarak yıllarca Türkiye’de gazetecilik yapan Stephen Kinzer’in görüşlerine yer veriyor. Kinzer, Türkiye’nin aşırı tepki göstermesinin yanlış olacağını savunuyor: “İsrailli askerlerin açık denizde Türk sivillere saldırması doğal olarak Türklerde tepkiye yol açtı. Ancak sokak gösterilerinin karar alma mekanizmalarını etkilemesine izin vermek, Türkiye’nin kendi çıkarlarına zarar verecektir. Türkiye’nin geleceğinin güvencesi Ortadoğu’da huzurun sağlanmasından geçer. İsrail’in işbirliği olmadan da bu hedefe ulaşılamaz. Elbette Türkiye, kendi vatandaşlarının yabancı bir ordunun askerleri tarafından saldırıya uğramasını sükûnetle karşılayamaz. Fakat aşırı tepki gösterilmesi, son 50 yıldır bölgede önemli işlevler üstlenen ve gelecek için de önemli potansiyeller barındıran Türk-İsrail ekseninin daha da zayıflamasına neden olacaktır.” Christian Science Monitor yardım filosuna düzenlenen operasyonun Türkiye-İsrail ilişkilerine büyük zarar vereceğini kaydediyor. Gazete, Türkiye’yi Ortadoğu’da arabulucu olmaktan çıkıp taraf haline geleceğini yazıyor: “Türkiye’nin Ortadoğu’daki etkinliğini artması şimdiye kadar, İsrail ve Arap ülkeleriyle olan iyi ilişkilerini bölgesel bir arabuluculuk için kullanma isteğini de içeriyordu. Türkiye’nin, 2008 yılında İsrail ile Suriye arasındaki gizli görüşmelere ev sahipliği yapması bunun bir örneğiydi. Ancak şimdi uzmanlar, Türkiye’nin Ortadoğu’da daha belirgin bir liderlik üstlenmek için bölgedeki arabuluculuk çabalarından vazgeçtiği yorumunda bulunuyor. Türkiye, İsrail’den uzaklaşarak kısa vadede bazı kazançlar elde edebilir. Ancak, zaten çatışmaların ön planda olduğu bir bölgede, Türkiye ile İsrail arasındaki anlaşmazlığın uzun vadeli etkileri konusunda ciddi kaygılar yaşanıyor.” New York Times ise İsrail’in yardım filosuna düzenlediği operasyonun Amerika’yı zor durumda bıraktığını yazıyor. Haberde, Obama yönetiminin Türkiye ile İsrail arasında kaldığı belirtiliyor: “Amerika, operasyon sonrasında uluslararası toplumdan sert tepkiler alan İsrail’i yalnız bırakmak istemiyor. Obama yönetimi, özel temsilci George Mitchell tarafından İsrail ile Filistin arasında başlatılan dolaylı görüşmelerin sürdürülmesi için büyük çaba harcıyor. Ancak Amerika, dünyadaki etkinliği giderek artan Türkiye’yi de küstürmek istemiyor. İran’ın nükleer programıyla ilgili tıkanıklığı aşmak için Türkiye ve Brezilya’nın gösterdiği çabaların Amerika tarafından kabul görmemesi, Ankara-Washington ilişkilerini zaten nazik bir noktaya getirmişti.”