'Sırbistan Gerçeği Kabullenmeli'
BM eski Kosova yöneticisi Soren Jessen-Petersen: 'Sırbistan geçmiş saplantılarından kurtulup, Kosova’nın bağımsızlığını kabullenmeli'
Kosova’nın bağımsızlığını ilan etmesinden sonra hem bölge istikrarı, hem de Güvenlik Konseyinde gerginliğin tırmanabileceği yönündeki kaygılar arttı. Buna bir neden olarak, Sırbistan’ın geleneksel müttefiki olan Rusya’nın, Kosova’nın bağımsızlığına karşı aldığı tutum gösteriliyor. Birleşmiş Milletler’in eski Kosova yöneticisi Soren Jessen-Petersen, Sırbistan’ın geçmiş saplantılardan kurtulup, Kosova’nın bağımsızlığını bir an önce kabullenmesi gerektiğini savunuyor. 2004 ve 2006 yılları arasında Kosova’da görev yapan, şimdiyse Bağımsız Diplomat adlı bir uluslararası kuruluşun Washington temsilcisi olan Danimarkalı eski Birleşmiş Milletler yetkilisi, Alparslan Esmer’in sorularını yanıtladı: "Birleşmiş Milletler tarafından Kosova’nın idaresine getirildiğinizde bölgede durum nasıldı?" "Kosova’nın idaresine getirildiğim zaman kaçınılmaz olan, bölgenin nihai statüsünün biran önce belirlenmesiydi. Birleşmiş Milletler’e verilen görev süresi beş yıldı ve zaman tükenmek üzereydi. Mevcut durum sürdürülemezdi. Nüfusun yüzde 90’ını oluşturan Kosovalı Arnavutlar zalim Miloseviç rejiminin baskısına maruz kalmıştı. Eski duruma geri dönülemezdi. Nihai statü görüşmelerine gelindiğinde, sonucun bağımsızlık yönünde seyredeceği belliydi." "Kosova’nın bağımsızlığından sonra bölgesel istikrar beklentileriniz neler?" "Sırbistan’ın artık Kosova’nın bağımsızlığını kabul etmesi ve geçmişi unutup ileriye bakması gerekiyor. Bu ne kadar erken olursa, bölge de o denli hızlı ilerleme sağlayabilir. Sırbistan Kosova’nın bağımsızlığını kabullenmezse, tüm bölgenin ilerlemesini aksatabilir. Biz aslında Kosova’nın geleceğinin kesinleşmesinden sonra bölgenin istikrara kavuşacağını ummuştuk ama bu olmadı." "Sırbistan’da hükümet dağıldı. Ama cumhurbaşkanı Avrupa Birliği üyeliği konusunda istekli. Birlik üyeliği sizce tek başına bir teşvik olabilir mi?" "Son birkaç aydır, hatta birkaç yıldır Sırp liderlerin gündemini, ülkenin sosyal ve ekonomik kalkınması pahasına Kosova konusu işgal ediyor. Cumhurbaşkanı Boris Tadiç Sırbistan’ın geleceğini Avrupa Birliği’nde görüyor. Ülkedeki son kamuoyu yoklamaları da çoğunluğun Avrupa’yla bütünleşmeye destek verdiğini gösteriyor. Umarım Mayıs ayındaki genel seçimler demokrasi ve Avrupa Birliği yanlılarının, ülkeyi Avrupa’ya yakınlaştırmasına fırsat verir. Sırbistan halkı, Miloseviç ve benzer siyasetçilerin düşüncesiz davranışlarının bedelini çok ağır ödedi." "Rusya daha önce Kosova’nın bağımsızlığının, tek yanlı bağımsızlık ilan eden diğer bölgelerde de tanınma baskısı yaratacağı uyarısında bulunmuştu. Uluslararası toplumda yaşanan bu anlaşmazlık, büyük devletler arasında bölünmeye yolaçabilir mi?" "Hayır, bu kaygı hep oldu. Bu soruyu bazı Batılılara yönelttim. Yani, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, Kosova konusundaki anlaşmazlığın kurbanı olur mu diye sordum. Ama örneğin İran’a yeni yaptırımlar konusunda ortak karar alındı. Bu Kosova’nın bağımsızlığından sonra Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesi arasındaki ilk işbirliği örneği oldu." "Ama Rusya geçenlerde Abhazya’ya uygulanan ticari yaptırımları kaldırma kararı aldı..." "Doğru, ama ben dahil, Abhazya ve Güney Osetya’nın bağımsızlığı yönünde baskı yapmanın, Rusya’nın çıkarlarına uymadığını düşünenler var. İki bölge de tek yanlı olarak on yılı aşkın süredir Gürcistan’dan ayrı. Rusya, Kosova’nın farklı olduğunu kabullenmiyor. Ama Kosova’nın farkı, çoğunluğu oluşturan halkın baskıya maruz kalmasıydı.Sonra bu baskıya müdahale amacıyla askeri bir operasyon düzenlendi. Birleşmiş Milletler’in bölgede geçici yönetim kurması yönünde bir karar alındı. Aynı karar, Sırbistan’ın Kosova üzerindeki idare ve egemenliğini askıya aldı. Bütün bunlar, Kosova’nın durumunu farklı kılan unsurlar." "Kosova’nın geleceği sizce parlak mı?" "Daha önce söylediğim gibi, Sırbistan Kosova’nın bağımsızlığını kabullenirse, tüm bölge her konuda işbirliği yapar. Kosova, bölgesel işbirliğine kilitlenir ve Avrupa’yla bütünleşme hedeflerinde ilerleme sağlanırsa, gelecekleri de iyi olur. Kosovalılar çok önemli doğal kaynaklara sahip. Nüfusu genç ve girişimci. Bence gelecekleri iyi olacak, ama Sırbistan engelinin kalkması ve Avrupa hedeflerinin somutlaşması gerekiyor." "Kosova ileride Arnavutluk’la birleşebilir mi?" "Hayır, asla. Bunu Kosova’da, Makedonya’da, hatta Arnavutluk’taki Arnavutlarla tartıştım. Hepsi geleceklerini genişletilmiş bir Avrupa’da görüyor, genişletilmiş bir Arnavutluk’ta değil. Çünkü çok sayıda Arnavut başka ülkelerde yaşıyor bu yüzden de kendilerini Avrupa toplumunun bir parçası olarak görüyor."