Sur’un Yeni Hali için Araştırma Komisyonu Önerisi
HDP Diyarbakır’ın Sur ilçesinde süren kentsel dönüşümle ilgili araştırma komisyonu kurulmasını önerdi. Öneriye destek veren Mimarlar Odası, Sur’un en azından yeniden yapılırken planlı inşa edilebileceğini bildirdi
DİYARBAKIR — Sur’da bir yandan yıkım sürerken, bir yandan yeni yapıların inşaatına başlandı. Halen bazı ailelerin çıkmamakta direndiği Ali Paşa Mahallesi’ni ziyaret eden HDP Milletvekilleri Feleknas Uca ile Sibel Yiğitalp incelemelerde bulundu. Mahalle sakinleriyle görüşen iki milletvekili daha sonra bir açıklama yaptı. Surdaki yıkım sırasında tarihi yapı ve eserlerin korunmadığını savunan Yiğitalp, kazılarda çıkan tarihi eserlerin nereye götürüldüğünü sordu. Yiğitalp, Sur’daki yeniden yapılandırılma süreci için araştırma komisyonu kurulması çağrısı yaparak, şöyle konuştu; “Burada 35 binden fazla insan yaşıyor. Bu insanlar nerede yaşayacak? İnsan hayatını bu kadar hafife alma hakkını nereden alıyorsunuz? Sağlık, eğitim, yaşam hakkını elinden alarak nasıl bir siyaset izliyorsunuz? Buradaki insanlar burada yaşamak istiyor. Burada bir ev yıkılmaya çalışıldı, yıkamadılar sonra ‘riskli alan’ dediler. Madem riskli alan o zaman güçlendirin. Tamamen ticarete endeksli bir inşa modeli var, yakında o inşaatların fotosunu paylaşacağız. Bir tane dahi özüne uygun denk düşen bir yapı yok. Burası tamamen talan edilen, halkın değerleri yok sayılan bir siyaset izleniyor. Bunu kabul etmiyoruz. Bu halkın hafızasını silemezsiniz. 90’larda yapıldı ama başaramadılar. Zorla göçe zorladığınız bu insanlarda bu hafızayla yaşayacak. Bunu yapanlar yarın nasıl alınacağını da iyi biliyoruz. Eğer yaptığınızın doğru olduğuna inanıyorsanız sivil toplum örgütleri gelsin, işin uzmanları, teknik heyeteler, baro gelsin ve incelesin, gerçekten tarihe uygun yapılıyor mu? Tarihi eserler muhafaza ediliyor mu? İnsanlar rızası ile mi çıkarılıyor yoksa zorla mı çıkarılıyor? Komisyon bunu araştırsın ve hukuk karşısında herkes sorumluluğunun hesabını versin.” Peki, komisyon kurulursa ne yapacak? Mimarlar Odası Diyarbakır Şube Başkanı Şerefhan Aydın’a göre en azından yeniden yapılandırılma süreci sağlıklı işleyecek. Amerika’nın Sesi’ne konuşan Aydın, “Şehir planı yapılırken sosyolojik boyutun detaylı olarak göz önünde bulundurulup plan yapılır. Eğitim, sağlık, ibadethane gibi ihtiyaçlar için tüm sosyal kurumlardan görüş alınır. Nüfus hesaplaması yapılır. Mesela nüfusun belli oranına bu kadar cami, bu kadar sağlık ve eğitim alanı diye hesaplanır. Bu anlamda kurumlardan görüş alınır. 2012’de riskli alan ilanı yapıldı, 2013’te analiz yapıldı. Önce ilan edildi sonra analiz yapıldı. Riskli olduğu iddia ediliyorsa bağımsız kurumlardan komisyon kuralım, riski analiz edelim. Kanaat önderlerinin içinde bulunması gerekir. Sosyolojik anlamda da bir şeyler yapmak gerekir. Kentin dinamikleri içinde bulunacağı objektif bir değerlendirme yapabilecek bir komisyon olmalı. Kentin dinamiklerinin, mahallede yaşayan halkın oluşturacağı bir komisyon. Mesela bize sorarlarsa Koruma Amaçlı İmar Planına (KAİP) göre yapılsın derim. Tarihi yapıların korunmasını isterim, yeni yapılan yapılar teknik anlamda KAİP aykırıdır. Ben aykırı yapamayız deriz. Sıra Tabip Odasına gelir. Bir ev varsa incelerler, hijyen açısından dönüşümü gerekir diye görüş bildirir. Burada inşaat mühendisleri odası devreye girer. Yapının yıkılması ve yeniden lazım derse biz devreye gireriz. O zaman bu tepkiler olmaz. Yıkılan yıkıldı, yeni yapılanlara bari sağlıklı yapılsın” dedi.