ABD’de Türkler’in Seçim Karnesi
ABD’de seçmen kütüğüne kayıtlı 106 bin 305 Türk vatandaşından, 31 bin 419’u oy kullandı. ABD’de Türk seçmenlerin sandığa gitme oranı yüzde 29,55 oldu
NEW YORK — ABD’deki Türk seçmenlerin Cumhurbaşkanlığı seçimi ve 27. Dönem Milletvekili Genel Seçimleri için yedi ayrı temsilcilikte kurulan sandıklarda 9 Haziran’dan itibaren başlayan oy verme işlemi 17 Haziran Pazar akşamı saat 21.00’de sona erdi. ABD’de yaşayan Türkler, Washington Büyükelçiliği, New York, Boston, Houston, Los Angeles, Miami ve Chicago başkonsolosluklarında oy kullandı. ABD’de seçmen kütüğüne kayıtlı 106 bin 305 Türk vatandaşından, 31 bin 419’u oy kullandı. ABD’de Türk seçmenlerin sandığa gitme oranı yüzde 29,55 oldu. ABD’deki Türkler’in seçimlere katılımıyla ilgili net oran, 24 Haziran’a kadar gümrük kapılarında sürecek oy verme işleminin ve ABD’de kayıtlı olup da başka bir ülkedeki bir Türk temsilciliğinde kullanılan oyların sayımının tamamlanması sonrasında belli olacak. Pazartesi akşamı yedi ayrı bölgedeki oylar Türk Hava Yolları’na bağlı uçaklarla “diplomatik kargo” statüsüyle partilerin temsilcileri ve yetkililerle birlikte Türkiye’ye gönderildi. ABD’de yedi ayrı temsilcilikte kullanılan oylar, Salı günü Türkiye’ye ulaşıp hazırlanan tutanaklarla Seçim Kurulu’na teslim edilmeye başlandı. ABD’den giden oylar 24 Haziran günü diğer ülkelerden yollanan oylarla birlikte sayılacak. Beşinci kez oy kullanan Amerika’daki Türkler’in, yedi ayrı temsilcilikte oy kullanma işlemleri sırasında kayıtlara geçen herhangi ciddi bir olay meydana gelmedi. Yedi temsilcilikte oy kullanımı son iki gün yoğunlaşsa da Avrupa ülkelerindeki gibi çok uzun kuyruklar oluşmadı. Türk seçmenlerin oy kullandığı temsilciliklerde oy kullanma işlemi beklentilerin aksine kısa sürdü. Temsilcilikler oy kullanımındaki kolaylıklar nedeniyle vatandaşlardan övgü aldı. ABD’de oy kullanamayan büyük çoğunluk ise temsilciliklerin az sayıda olmasını eleştirdi. Seçimlerde oy kullanmaları için ABD’nin bir kıta olarak gözönüne alınması gerektiği ve 50 eyalette de seçmenlerin coğrafi şartlar gözönüne alınarak geçici temsilcikler kurularak daha fazla Türk vatandaşının ABD’de seçimlere katılabileceği ifade edildi. Temsilciliklere uzaklıklar nedeniyle seçmenler çeşitli partilere bağlı organizasyonlarla otobüsler ve minibüslerle topluca oy kullanmaya götürüldü. ABD’de bir çok kentte biraraya gelen birçok Türk seçmenin de kendi imkanlarıyla tuttukları toplu taşımacılık araçlarıyla temsilciliklere oy vermeye gittiği gözlendi. Çok sayıda Türk seçmen kendi araçlarıyla yüzlerce kilometre yol katettikten sonra temsilciliklere ulaşıp oy kullandı. Bir çok Türk seçmen de yaşadıkları kent ve eyaletlerden hava yolunu kullanarak temsilciliklere oy kullanmaya gitti. Daha önceki seçimlerde oy kullanmayan ünlü kalp cerrahı ve televizyon programı yapımcısı Doktor Mehmet Öz ilk kez oy verdi. New York Başkonsolosluğu’nda oyunu kullanan Doktor Mehmet Öz çok sayıda kişinin hatıra fotoğrafı çekilme isteğini kırmadı. Doktor Öz, oyunu kime verdiğiyle ilgili sorularını yanıtlamamayı tercih etti. Doktor Öz, bu seçimleri çok önemli bulduğu için ilk kez oy kullanmaya geldiğini söyledi. ABD’nin bilinen markası Chobani yoğurtlarının sahibi ve mültecilere yaptığı yardımlarla bilinen girişimci Hamdi Ulukaya’da oyunu New York Başkonsolosluğu’nda kullandı. Ulukaya, oy kullanmaya gelen çok sayıda vatandaşla hatıra fotoğrafı çektirdi. ABD’de yedi ayrı temsilcilik arasında, en fazla oy 40.003 seçmeninin kayıtlı olduğu New York Başkonsolosluğu’nda kullanıldı. New York’ta kullanılan 12.845 oy ABD’de kullanılan toplam oyların yüzde 41’ini oluşturdu. Seçimlere en fazla katılım oranı da yüzde 42,44 oranıyla Boston’da gerçekleşti. Yedi ayrı temsilcilikte seçimlere katılım oranları şöyle gerçekleşti: Boston: % 42,44 New York: % 32,11 Houston: % 29,5 Washington DC : % 29,5 Chicago : % 26,5 Miami : % 24 Los Angeles: % 23 Geçmişteki seçimlere göre temsilciliklerde oy kullanma oranı düşük olarak görünse de, tatil sezonu olması nedeniyle ABD’de kayıtlı Türk seçmenlerin bazıları oylarını gümrük kapıları ve tatilde oldukları diğer ülkelerdeki temsilciliklerde kullandı. Tatil nedeniyle ABD’deki temsilciliklerde oy kullanma oranı azalırken gümrük kapılarında kullanılan oyların sayısı katlandı. Parti temsilcileri ve sandık görevlileri, ABD’de yaşayan yaklaşık on bin kişinin oylarını gümrük kapılarında ve Türkiye’nin ABD dışındaki ülkelerde bulunan temsilciliklerde kullandığı görüşünde. Parti temsilcileri ve sandık görevlileri son seçimlerde ABD’deki temsilcilikler, gümrük kapıları ve Türkiye’nin diğer temsilciliklerinde oy kullanan Amerika’da kayıtlı Türk seçmenlerin sayısının 24 Haziran’da kesinleşecek rakamların ardından 40 bin civarında olacağı görüşünde. New York eyaletine bağlı ancak sandıkların kurulduğu New York Başkonsolosluğu!na yaklaşık 600 kilometre uzaklıkta bulunan Kanada sınırındaki büyük kentlerdeki Türk seçmenlerin oylarını New York yerine Toronto Başkonsolosluğu’nda kullandığı belirtildi. Seçimlerin son iki gününde, Kanada’daki Toronto Başkonsolosluğu’nda oy verme işlemlerinin ABD’den gelen Türk seçmenler nedeniyle yoğunlaştığı ifade edildi. ABD’de yaşayan Türkler seçim yasasının değişmesiyle birlikte ilk kez 11 Ağustos’ta 2014 yılında yapılan Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde sandık başına gittiler. İlk kez yurt dışında oy kullanılan seçimlerde uygulanan randevu ile oy verme uygulaması nedeniyle,Amerika genelinde kayıtlı 88.555 Türk vatandaşından, oy kullanmak için sandık başına giden seçmen sayısı 10.450 kişiyle sınırlı kaldı. Oy kullanma oranı 11,80 oranında gerçekleşti. Cumhurbaşkanlığı seçimleri için ABD’de kullanılan 10.376 geçerli oyun, yüzde 77,8’sini Ekmeleddin İhsanoğlu, yüzde 15,9’un Recep Tayyip Erdoğan, yüzde 6,20’si de Selahattin Demirtaş aldı. Amerika’da yaşayan Türkler ikinci kez sandığa 7 Haziran’da yapılan 25. Dönem milletvekili seçimi için gitti. 7 Haziran seçimlerinde Amerika’nın 7 ayrı şehrinde kurulan sandıklarda oy kullanıldı. Amerika’da kayıtlı seçmen sayısı 90.747 kişiye yükseldi. Kayıtlı seçmenlerden yüzde 19,63’ü oy kullandı. Amerika genelinde kullanılan toplam oy sayısı ise 17.818 oldu. Kullanılan oylardan 17.694’si geçerli sayıldı. Oy dağılımı ise şöyle gerçekleşti: CHP 7.842 oy, yüzde 44.32, HDP 4.256 oy yüzde 24.05, AKP 2.904 oy yüzde 16.04, MHP 1.604 oy yüzde 9.07. Oyların yüzde 1.18’i de seçime katılan diğer partiler tarafından paylaşıldı. 7 Haziran seçimlerinin ardından erken seçim kararı alınmasıyla, Amerika’daki Türkler bir kez daha 1 Kasım’da oy kullandı. 7 Haziran seçimlerine göre seçmen sayısı 93.329 kişiye yükseldi. 1 Kasım’da 24.909 seçmen oy kullandı. Seçimlere katılım oranı yüzde 26,69 oldu. ABD’deki Türkler’in 1 Kasım seçimlerinde oy tercihleri de şöyle oldu: CHP yüzde 49.31, 12.218 oy. HDP yüzde 22.32, 5.528 oy. AKP yüzde 19.96 4.947 oy, MHP yüzde 5.72, 1.418 oy. Anayasa değişikliyle ilgili yapılan referandumda ABD’de yaşayan Türkler 1 Nisan ile 9 Nisan tarihleri arasında oy kullandı. Yurt dışında yaşayan Türkler’in kayıtlı oldukları temsilcilikler dışında da oy kullanabilme esnekliğinin getirilmesiyle, yurt dışında kullanılan oyların sayısı arttı. ABD’de kayıtlı Türk seçmenlerin sayısı 100.065 kişiye yükseldi. Kayıtlı Türk seçmenlerden 32.919 kişi oy kullandı. Temsilciliklerde oy kullanma oranı yüzde 33 oldu. Gümrük kapılarında kullanılan oylarla birlikte ABD’deki Türk seçmenlerin seçimlerde oy kullanma oranı yüzde 37 oranında oldu. Kullanılan oylardan 32.893 geçerli, 220’si ise geçersiz olarak kayıtlara geçti. ABD’de Türkler’in oy kullandığı sandıklardan 27 bin 357 oy ‘Hayır’, 5 bin 296 oy ise ‘Evet’ oyu çıktı. ABD’de yedi ayrı Türk temsilciliğinde kullanılan oylarda en fazla ‘Hayır’ oyu Los Angeles’tan çıktı. California eyaletinde oy kullanan Türkler’in yüzde 93’ü ‘Hayır’, yüzde 7’si ise ‘Evet’ oyu kullandı. ABD’de yaşayan Türkler’in yüzde 84’ü Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin oylandığı referandumda ‘Hayır’ oyu kullandı. ‘Evet’ oyu verenlerin oranı yüzde 16 ile sınırlı kaldı.