İstanbul'da Afganistan Konferansı
Barış hedefine ulaşmak için Afganistan ile Pakistan arasında işbirliğinin sağlanması hayati önem taşıyor
Afganistan’da çatışmalara siyasi çözüm bulma çabalarını desteklemek ve Afgan ekonomisini canlandıracak bir plan geliştirmek amacıyla birçok ülkenin dışişleri bakanı İstanbul’da biraraya geliyor. Uzmanlara göre başta Taleban ile barış süreci olmak üzere bu hedeflere ulaşmada Afganistan ile Pakistan arasında işbirliğinin sağlanması hayati önem taşıyor Amerika ve NATO kuvvetleri Afganistan’da 2014 yılına kadar askeri operasyonları sona erdirerek güvenlik sorumluluğunu tümüyle Afgan ordusuna devretmeyi planlıyor. İstanbul’dan sonra Aralık başında Bonn’da düzenlenecek konferanslar uluslararası topluluğun, özellikle Afganistan’ın komşularının yabancı kuvvetlerin çekilmesinden sonra da bu ülkeyle ilgilenmeyi sürdürmelerini sağlamayı amaçlıyor. Ancak Taleban militanlarının giriştiği bazı kanlı saldırılar Afgan kuvvetlerinin güvenlik alanındaki kazanımları ne ölçüde koruyabileceği sorusu yarattı. Bazı uzmanlar şiddeti sona erdirecek tek yolun El-kaide ile bağlantılı Hakkani örgütü dahil tüm militan gruplarla uzlaşmaktan geçtiği görüşünde. Pakistan’ın eski Washington Büyükelçisi Meliha Lodhi İstanbul konferansını önemli bir adım olarak görüyor. Lodhi konferansın bölge ülkelerinin Afganistan’da uzlaşmayı desteklediklerini ve Afgan hükümetiyle Taleban arasındaki görüşmeleri engelleme niyeti taşımadıklarını göstermek açısından önemli bir adım olduğunu söylüyor. Afgan ve Amerikalı yetkililer Pakistan’ın militanları görüşme masasına çekmede hayati bir rol oynayacağı görüşünde. Amerika Dışişleri Bakanı Hillary Clinton geçen ay Washington’un barış sürecini desteklediğini ancak görüşmelere katılmak istemeyen militanlara karşı askeri güç kullanmakta tereddüt etmeyeceğini söyledi. Koalisyon ve Afgan kuvvetlerinin Afganistan ve sınır bölgesinde Taleban’a karşı baskıyı arttırdığını belirten Clinton, Pakistan’dan militanların topraklarında üslenmesini izin vermemesi ve Talaban’ı iyi niyetli görüşme masasına oturmaya teşvik etmesini beklediklerini vurguladı. Pakistanlı liderler Afgan militanlara sığınma olanağı sağladıkları suçlamasını reddediyor. Dışişleri Bakanı Hina Rabbani Khar Clinton ile son görüşmesinde Pakistan’ın Afganistan’da istikrarı sağlayacak her adımı atmaya hazır olduğunu belirtti. Her iki tarafa da barışı arama şansı verilmesi gerektiğini ve bu yürümezse başka seçenekler aranabileceğini belirten Khar, sınırın iki yanında yaşayan insanların yıllardır çatışma, uyuşmazlık ve güvensizlikten başka bir şey görmediklerini söyledi. Eski diplomat Meliha Lohdi gibi uzmanlar Washington ile İslamabad arasındaki ilişkilerin düzelmesinin Afganistan’da barışın nasıl sağlanacağı konusundaki görüş ayrılıklarının azalmasına yardımcı olacağı görüşünde. Lohdi, Pakistan barış görüşmelerine ortam yaratmak için şiddetin azalmasını savunurken Amerika’nın görüşme ve savaşı birlikte yürütme stratejisinde ısrar ettiğini söylüyor. Lohdi’ye göre Pakistan, hem savaş hem de görüşmenin birlikte yapılamayacağı görüşünde. Lohdi, ancak bu görüş ayrılığı çözüldükten sonra Afganistan ve Pakistan sınırında barışı sağlamak olan ortak hedefe ulaşılabileceğini söylüyor. İstanbul’daki konferans Afgan Barış Konseyi Başkanı Burhaneddin Rabbani’nin 20 Eylül’de öldürülmesi ve görüşmelerin kesilmesinden sonra düzenlendi. Afganistan suikaste Pakistan askeri istihbarat örgütünün karıştığını önesürürken Pakistan suçlamayı şiddetle redediyor. Pakistan ve Afganistan devlet başkanları İstanbul’da konferans öncesi iki ülke arasında gerginliği azaltmak isteyen Türkiye’nin arabulucuğuyla biraraya geldi.