Rusya S300 Füzelerinin İran'a Teslimini Erteledi
Rus yetkililer, teslimatın teknik bir sorun nedeniyle aksadığını söyledi. Ancak bu sorunun ne zaman giderilebileceği konusuna açıklık g
Rusya teknik bir sorun nedeniyle İran’a hava savunma sisteminin tesliminde gecikme olacağını açıkladı. Rus yetkili Alexander Fomin, teslimatın ancak sorun giderilince yapılabileceğini söyledi. Yetkili sorunun ne zaman giderilebileceği konusuna ise açıklık getirmedi. İran, bir süredir Rusya’yı aralarındaki 2007 tarihli anlaşmayı ihlal ederek S-300 savunma sistemini teslim etmemekle suçluyor. İranlı yetkililer gecikmede İsrail ve Amerika’nın Rusya üzerindeki baskısının etkili olduğunu söylüyor. İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu bu hafta Moskova’yı ziyaret etmişti. Amerika ve İsrail İran’a karadan-havaya fırlatılabilen füzelerin satılmasına şiddetle karşı çıkıyor. Rusya’nın ayak diremesine tepki gösteren İranlı yetkililer, bu ay başında, S-300 modeline benzer bir savunma sistemini geliştirmeye başladıklarını açıklamıştı. İran Hava Kuvvetleri komutanlarından Haşmetullah Kasiri, üzerinde çalışılan yeni sistemin yakın bir gelecekte hazır olacağını söylüyor. Rusya, İran’a satacağı hava savunma sisteminin teslim tarihini erteledi. Moskova hükümeti, İran’a, BM Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu’nun nükleer yakıtla ilgili kurallarına uymasını da istedi. Tahran hükümetiyle Moskova arasında 2005 yılında imzalanan 500 milyon dolarlık anlaşma, Rusya’nın, İran’a, Se-300 hava savunma sistemi satmasını öngörüyor. Rusya’nın silah ihracatından Federal Askeri ve Teknik İşbirliği Servisi adlı bir kurum sorumlu. Kurumun Başkan Yardımcısı Alexander Fomin, teknik sorunlar nedeniyle füzelerin sevkiyatının ertelendiğini açıkladı. Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi’deki bir silah fuarında konuşan Folin, sorunlar çözülür çözülmez füzeler teslim edilecektir” dedi. Halbuki Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Vladimir Nazarov, daha geçen hafta, füzelerin sevkiyatının gerçekleştirilmemesi için bir neden olmadığını söylemiş; ülkesinin İran’la imzaladığı anlaşmaya uyması gerektiğini belirmişti. Nazarof, açıklamasında, Tahran’la imzalanan anlaşmanın uluslararası sözleşmeleri ihlal etmediğini ve sistemin savunmaya yönelik olduğunu da hatırlatmıştı. Tahran hükümeti, geçen yıl, Moskova’dan, anlaşma hükümlerini yerine getirerek 5 Se-300 füze bataryasını teslim etmesini talep etmiş, aksi takdirde ikili ilişkilerinin zarar göreceği uyarısında bulunmuştu. İsrail ve Amerika, İran’ın nükleer tesislerinin vurulmasını imkânsız hale getireceği gerekçesiyle yıllardır satışı engellemeye çalışıyor; Se-300 füze bataryalarının teslim edilmemesi için Moskova hükümetine ağır baskı yapıyordu. Nitekim İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Moskova ziyaretinin amacı da buydu. Satışı engellemek, en azından sistemin İran’a teslim edilmesini erteletmek. Başbakanı Netanyahu, iki günlük Moskova ziyareti sırasında Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev ve Başbakan Vladimir Putin’le danışmalarda bulundu. İsrail Başbakanı, bir Rus gazetesine verdiği demeçte, ziyaretinin İran’a silah satışıyla ilgili olup olmadığı sorusunu cevapsız bıraktı. Rusya’nın ilk olarak 1979 yılında kullanmaya başladığı Se-300 hava savunma sistemi, büyük sanayi tesisleri ve askeri üsleri düşman uçakları ve cruise füzelerine karşı korumayı amaçlıyordu. Savunma amacıyla eski Sovyetler Birliği'nde geliştirilen sistem, karadan havaya atılan Se-300 füzelerinden oluşuyor. Azami 200 kilometre menzilli yeni Se-300 füzeleri, Amerika’nın Patriot füzesavar sistemi gibi, artık, orta ve kısa menzilli balistik füzelere karşı da kullanılabiliyor. Rus askeri gözlemci Pavel Felgenhauer, Se-300 sisteminin, İran’a daha önce satılan uzun menzilli Se-200 ve düşük irtifalı ve kısa menzilli TOR ME1 füzelerini tamamlayıcı nitelikte olduğunu söylüyor. Rus uzmana göre İran’ın Se-300 füzelerini alamaması hava savunmasında çok önemli bir boşlum bırakıyor. Pavel Felgenhauer, bu boşluktan İsrail’in bile yararlanabileceğini söylüyor. Bu arada Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavnov, İran’a, BM Güvenlik Konseyi kararlarına uyarak uranyum zenginleştirmekten vazgeçmesini istedi. Resmi bir ziyaret için Güney Amerika’da bulunan Lavrov, İran’dan Batı’nın nükleer araştırma reaktörü için yakıt verme önerisini kabul etmesini de istedi: Rus Dışişleri Bakanı, Tahran’daki nükleer tıbbi araştırma reaktörü için gerekli yakıtın batı ülkeleri tarafından sağlanabileceğini söyledi. Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesiyle Almanya, İran’ın reaktör için gerekli uranyumu, Rusya ya da Fransa’da zenginleştirmesini istiyor. Ancak zenginleştirilmesi gerekli uranyumun miktarı ve takasın nerede yapılacağıyla ilgili anlaşmazlık hala giderilemedi. Bu arada, İran’ın, geçen hafta, reaktör için gerekli yakıtı kendisinin imal edeceğini açıklaması gerginliğin daha da artmasına yol açtı. Başta Amerika olmak üzere Fransa ve Almanya, Tahran’a karşı daha sert yaptırımlar uygulanmasını istiyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin veto yetkisine sahip 5 daimi üyesinden Çin ise yaptırımlara karşı çıkıyor. Haberlere göre İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Moskova’dan İran’a yeni yaptırımları desteklemesini de istedi.