Latin Amerika'nın Corona Virüsüyle Zor Sınavı
Latin Amerika, Corona virüsü salgınının dünyada en son ulaştığı bölgelerden. Ancak sosyoekonomik koşullar, sağlık sistemlerinin yetersizliği, test sayısının oldukça sınırlı olması bölgeyi büyük risk altına sokuyor
CARACAS — Latin Amerika, dünyada Corona virüsünün en son ulaştığı bölgelerden biri. Bölgedeki ilk vaka 26 Şubat’ta Brezilya’da tespit edilirken, ilk ölümse 7 Mart’ta Arjantin’de yaşandı. Virüsün 20 Mart’ta Haiti’ye ulaşmasıyla birlikte salgının bütün Latin Amerika ülkelerine yayıldığı tescil edilmiş oldu. 600 milyondan fazla kişinin yaşadığı Latin Amerika’da bugün itibariyle vaka sayısı 100 bini, ölü sayısı da 5 bin 2 yüzü aşmış bulunuyor ve uzmanlar salgının iki üç hafta içinde doruk noktasına ulaşacağını tahmin ediyor. Bölgede salgından en fazla etkilen ülke 210 milyon nüfusa sahip Brezilya. Brezilya'yı Peru, Ekvador ve Meksika takip ediyor. Latin Amerika, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından yüksek risk taşıyan yerler arasında değerlendiriliyor. Uzmanlar bölgedeki sosyoekonomik durum ve yetersiz sağlık sistemi hesaba katıldığında, salgının Avrupa’ya göre Latin Amerika’da çok daha yıkıcı sonuçlar doğurabileceğini öngörüyor Birleşmiş Milletler (BM) raporlarına göre, dünyada sosyal adaletsizliğin en fazla yaşandığı yer olan Latin Amerika’da 190 milyon kişi, yani bölgede neredeyse her üç kişiden biri yoksulluk koşullarında yaşıyor ve 45 milyon kişi de yeterli beslenemiyor. Latin Amerika'da ayrıca nüfusun yüzde 53’ü kayıt dışı ekonomide, herhangi bir sosyal güvenceye sahip olmadan istihdam ediliyor ve halkın yüzde 30’unun sağlık hizmetlerine erişimi bulunmuyor. Dünya Sağlık Örgütü raporlarına göre, kişi başı yıllık sağlık harcaması Avrupa’da 3 bin 364 dolarken, Latin Amerika’da ise bin 76 dolar. Küba, Şili ve Uruguay sağlık harcamalarında 2 bin doların üzerine çıksa da Haiti ve Venezuela’da bu miktar 150 doların altına düşüyor. Bölgedeki diğer bir sorun da yetersiz yatak sayısı. Dünya ortalaması her 10 bin kişi için 27 yatak iken Latin Amerika ortalaması ise 22 yatakla sınırlı. Kıtada sadece Küba, Arjantin ve Uruguay dünya ortalamasının üzerinde. Venezuela 8 ve Guatemala 6 yatak sayısıyla bu konuda açığı en fazla olan iki ülke durumunda. WHO, 80 yatak öneriyor. Uzmanlara göre, ağır vakaların tedavisinde gerekli diğer bir hayati konu da ülkelerin ellerindeki solunum cihazı miktarları. Latin Amerika Toraks Derneği’nin resmi olmayan rakamlarına göre, bölgede en fazla solunum cihazı her 100 bin kişiye 25 solunum cihazı düşecek şekilde Brezilya’da bulunuyor. Brezilya’yı 13,4’le Meksika ve 12,9 ile Arjantin izliyor. Ancak bu sayılar kullanıma hazır solunum cihazı sayısı değil. Örneğin, Arjantin’de sağlık örgütleri cihazların yüzde 90’ının zaten kullanımda olduğuna dikkat çekiyor. Bölgede ağır vakalara en hazırlıksız yakalanan iki ülke Guatemala ve Paraguay. Guatemala’da 60 ve Paraguay’da ise 20 solunum cihazı bulunuyor. Bölgeyi salgınla mücadelede zorlayan bir diğer konu da sağlık personeli sayısının yetersizliği. WHO verilerine göre Latin Amerika’da her 10 bin hastaya sadece 21,7 doktor düşüyor. Örneğin bu sayı, salgın karşısında sağlık personeli yetersizliği yaşayan İspanya’da 55. Uzmanlar Latin Amerika’da yeterli test yapılırsa virüsün yayılmasını önlemek için hala çok geç olmadığını söylese de bölgede yapılan test sayısı oldukça sınırlı. 21 Nisan itibariyle Avrupa’da her 100 bin kişiden 1347’sine test yapılırken bu oran Latin Amerika’da 189 kişi. Bölgede 350 bin testle en fazla test uygulayan ülke Venezuela; Guatemala ve Haiti’de yapılan test sayısı ise binden daha az. Latin Amerika’da birçok ülke sosyal mesafe ve gönüllü karantina gibi önlemleri Avrupa ülkelerine göre çok daha erken aldı ancak var olan sosyoekonomik problemler ve kırılgan sağlık sistemi, Latin Amerika’nın salgınla imtihanının kolay geçmeyeceğini gösteriyor.