Detroit'te Krizin Nedeni Çöken Oto Sektörü
Uzmanlar Detroit’in yaşadığı mali krizi, otomotiv sektörünün çöküşüne ve kentten göçe bağlıyor. Detroit, iflas etmekten kurtulan diğer kentler gibi ekonomisini çeşitlendirmeyi başaramadı
DETROIT, MICHIGAN — Detroit, bir zamanlar Amerika’nın otomotiv sektörünün kalbiydi. Amerikan ekonomisinin motoru sayılabilecek öneme sahipti. Bugünlerde Detroit’te bu izleri bulmak çok zor. Uzmanlar Detroit’in yaşadığı mali krizi, otomotiv endüstrisinin göçüne bağlıyor. Kent, iflas etmekten kurtulan diğerleri gibi ekonomisini çeşitlendirmeyi başaramadı. Detroit’in ekonomik patlama yaşadığı 1900’lü yılların ortalarında Packard otomobillerini üreten bu fabrikada 40 bin kişi çalışıyordu. Kentteki benzer fabrikalarda iyi kazançlı güzel bir iş bulma hayali, 1960’lı yıllarda Tennesseeli George McGregor’u buraya çekmiş. McGregor şimdi Birleşik Oto ­İşçileri Sendikası’nın kentteki yerel biriminin başkanı: “Buraya ilk geldiğimde otomobil şirketleri iş vermek için ayağınıza kapanıyordu. O zaman için iyi para ödüyorlardı, saat başına 3 dolardan fazla alıyorduk.” Ancak, Amerikalılar’ın ilgisi yabancı otomobillere yönelince şirketler de zor durumda kalmış. Packard artık otomobil üretmiyor. Fabrikanın yıkıntıları arasında in-cin top atıyor. Dökülen binalar dünyanın terk edilmiş en büyük sanayi komplekslerinin yalnızca bir bölümü. Detroit’in bir zamanlar parlayan ve sonra da sönen ekonomisini çok iyi anlatıyor. Eric Scorsone: “Çok sayıda otomobil fabrikası vardı. Çok sayıda işçi çalıştırıyorlardı. Zamanla bu fabrikalar kapandı ve kala kala yalnızca bir tanesi kaldı.” Michigan Eyalet Üniversitesi’nden ekonomist Eric Scorsone, General Motors şirketinin Detroit kent merkezindeki en görkemli binalara sahip olmasına rağmen, sektörün kent ekonomisinde çok az paya sahip olduğuna dikkati çekiyor: “Şu anda kentin en büyük ekonomisini sağlık sektörü oluşturuyor.” 1950’lerde nüfusun 1 milyon 800 bin olduğu Detroit’te 300 bin kişi otomotiv sektöründe çalışıyordu. Şimdi GM ve Chrysler fabrikalarında yaklaşık 27 bin kişi çalışıyor. Kentin nüfusuysa 700 bine düştü. George McGrefor: “Kentte üç kumarhaneye karşılık iki otomobil fabrikası var. Üretim ekonomisinden kumar ekonomisine geçtik.” McGregor’un başkanlığını yaptığı sendikanın yerel birimi, GM’in hala faaliyette olan fabrikasındaki işçilerden sorumlu. McGregor, çalışanların artık Detroit’te bile yaşamadığını söylüyor: “Benim sorumlu olduğum tesislerde çalışanların yarısı Detroit’te, diğer yarısı da civar bölgelerde yaşıyor.” McGregor kendisinin de zamanında Detroit’ten göç etme fırsatı olduğunu ama kalmaya karar verdiğini, kentin iflas ettiğini duymasına rağmen kararından pişman olmadığını söylüyor: “Ben geçimimi bu kentte kazandım. Kalmaya da niyetliyim. Her şeyin eski haline döneceğini umuyorum.” Ekonomi uzmanları Detroit’in nüfusunun eskisi gibi artmasını beklemiyor. Ama kentin iflastan kurtulup da eski haline dönmesi durumunda halkın geçimini otomotiv değil ama başka sektörlerden sağlaması gerekecek.