AYM Başkanı Arslan'dan Anayasa ve Berberoğlu Uyarısı
AYM Başkanı Zühtü Arslan “Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanmaması, Anayasa’yı tamamen anlamsız ve işlevsiz hale getirebilir” uyarısında bulundu. Arslan, "İdari ve yargısal makamlar, AYM kararlarını uygulamakla yükümlüdür’’ görüşünü dile getirdi
İSTANBUL — Anayasa Mahkemesi Başkanı (AYM) Zühtü Arslan, eski İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı İrfan Fidan’ın AYM üyeliği için düzenlenen yemin töreninde yaptığı konuşmada Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanmamasının anayasayı tamamen anlamsız ve işlevsiz hale getirebileceği uyarısında bulundu. AYM Başkanı 2012’den bu yana devam eden bireysel başvuru uygulamasının ulusal boyutta ‘‘nihai ve en etkili hak arama yolu’’ olduğunu söyledi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Mustafa Şentop’un da aralarında bulunduğu davetlilere hitap eden Zühtü Arslan, yüksek mahkemeye her yıl 40 bin başvuru yapıldığını 2020 yılında ise 45 bin başvurunun sonuçlandırıldığını söyledi. Başkanı olduğu kurumun bireysel başvuruya konu temel hak ve hürriyetlere ilişkin içtihat hukukunu da her geçen gün geliştirdiğini vurgulayan Arslan, Anayasa Mahkemesi’nin verdiği ihlal kararlarının icrasında çıkan sorunların yüksek mahkemede rahatsızlık yarattığını ortaya koydu. Anayasa Mahkemesi Başkanı, ‘‘Bu aşamada ilgili kurumlara düşen görev ise ihlali ortadan kaldırmak ve benzeri ihlallerin önlenmesini sağlamak için gerekenleri yapmaktır. Bu kapsamda kural olarak mümkün olduğunca durumun eski hale getirilmesi, başka bir ifadeyle ihlalden önceki duruma dönülmesi sağlanmalıdır. Öte yandan Anayasa’nın 153. ve 6216 sayılı Kanun’un 50. maddeleri karşısında idari ve yargısal makamlar, Anayasa Mahkemesi kararlarını uygulamakla yükümlüdür. Bu mutlak yükümlülük esasen Anayasa’nın öngördüğü hukuk düzeninin ve hukuk devleti olmanın bir gereğidir. İfade etmek gerekir ki Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanmaması, Anayasa’yı tamamen anlamsız ve işlevsiz hale getirebilir. Anayasa’nın anlamsız hale geldiği, bireylerin ve toplumun hukuka ve devlete olan güveninin sarsıldığı yerde ise bizleri bir arada tutan değerleri koruma imkanı kalmayacaktır’’ dedi. Arslan’ın yüksek mahkemenin verdiği kararları uygulamakla yükümlü olduğunu söylediği ‘‘idari’’ makamla Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne atıfta bulunduğu kaydediliyor. Kamuoyunda MİT TIR’ları davası olarak bilinen yargılamada CHP İstanbul milletvekili Enis Berberoğlu’nun ‘‘hak ihlaline’’ uğradığına hükmeden Anayasa Mahkemesi’nin kararın bir örneğini TBMM, Adalet Bakanlığı ve HSYK’ya göndermesi tartışma yaratmıştı. Kararının Resmi Gazete’de yayınlandığı 3 Şubat günü TBMM Başkanı Mustafa Şentop, CNN Türk televizyonunda katıldığı özel yayında yüksek mahkemeyi ‘‘yetki aşımı’’ ile eleştirdi. Şentop, ‘‘Anayasa Mahkemesi diyor ki ‘Mahkemelerin uyması konusundaki hususlarda bütün kamu gruplarına görevler düşmektedir.’ Ama AYM’nin iki yetkisi var kanuna göre. Bir, ihlalin tespiti; iki, nasıl giderileceğini söylemesidir. Ama bundan hareketle bütün devlet kurumlarına bütün kamu gruplarına anayasada hukuk kurallarına uyması konusunda mahkemeyi ikaz etmesi ne gerekiyorsa yapması gibi bir hüküm [yok]. Burada AYM, hüküm kısmında ‘TBMM şunu yapmalıdır’ diye bir karar vermiş değil. Burada AYM tabiri caizse bir çağrı, bir bildiri yapıyor. Bu AYM’nin görev ve yetkileri arasında yok. Öğüt vermesi açıkça yetki aşımıdır. Kararın siyasi bildiriye dönüşmesidir. Bugün yarın AYM’ye bir yazı göndereceğiz’’ dedi. VOA Türkçe’ye Anayasa Mahkemesi Başkanı’nın sözlerini değerlendiren Enis Berberoğlu’nun avukatı Yiğit Acar, Zühtü Arslan’ın "müvekkili aleyhine oluşturulan hukuk tanımaz durumu" TBMM Başkanı Mustafa Şentop’un olduğu ortamda dile getirmesinin önemli olduğunu ifade etti. Acar, ‘‘Anayasa Mahkemesi’nin sayın başkanı bugün tarihi önemde bir konuşma yaptı. Anayasamızın emredici hükümlerini hatırlatırken hukuk tanımaz tutum ve davranışlarla vatandaşların hak ve özgürlüklerinin ihlal edilmesine ve bu ihlallerin giderilmesinin engellenmesine karşı her zamanki gibi bir duruş ortaya koydu. Anayasal düzenin korunması başta mahkemelerin ve tüm idari organların görevidir. Hiçbir makamın keyfi davranma hakkı yoktur’’ dedi. Anayasa Mahkemesi’nin kararın uygulanmasında ısrarcı bu tutumuna rağmen dün yeniden yargılama kararı alan İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi, bugün Adalet Bakanlıği’na Berberoğlu’nun dokunulmazlığının yeniden kaldırılması için yeni bir fezleke gönderdi. Fezlekede, ‘‘Hakkında ‘devletin güvenliğine ilişkin gizli kalması gereken bilgileri casusluk maksadıyla açıklama’ suçundan yargılama yapılmakta iken milletvekili olması sebebiyle yargılamasının CMK'nin 223/8. maddesi uyarınca durmasına karar verilen sanık Enis Berberoğlu hakkında yargılamaya devam olunmasının, Anayasa'nın 83/2. maddesi uyarınca TBMM'nin adı geçen milletvekili hakkında yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararına bağlı olduğu anlaşılmakla TBMM'nin takdirlerine tevdi olunmak üzere fezleke ve ekindeki dava dosyası sunulmuştur’’ ifadelerine yer verildi. Bugün partisinin TBMM Grup Toplantısı’nda konuşan Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Devlet Bahçeli ise Berberoğlu hakkındaki infazın durdurulmasına karşı olduklarını söyleyerek CHP İstanbul milletvekilinin ev hapsinin sürmesi gerektiğini ifade etmiş oldu. MHP lideri, ‘‘Yargıya saygımız var mahkemenin davayı yeniden görmesini de uygun buluyoruz ancak infazın durdurulmasına karşıyız. Enis Berberoğlu ile ilgili dokunulmazlığın kaldırılmasıyla alakalı fezleke komisyon ve genel kurula geldiğinde de MHP daha önceki tutum ve davranışına uygun olarak dokunulmazlığın kaldırılması yönünde oy kullanacaktır’’ dedi.