Ticaret Yoluyla Barış - 2003-06-23
ABD, Orta Doğu'da 10 yıl içinde serbest ticaret bölgeleri kurulmasını öneriyor
Bini aşkın işadamı, politikacı ve liderin katıldığı Dünya Ekonomik Forumu sona erdi. Ürdün’deki toplantının kapanış konuşmasını yapan Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan, dünyanın önemli bir dönüm noktasında olduğunu söyledi. Annan, konuşmasında Iraklılar’a da seslendi ve kendi geleceklerine sahip çıkmalarını istedi. Genel Sekreter, İsrail ve Filistinliler’e de, son şiddet eylemlerine rağmen, barış sürecine devam etmeleri çağrısında bulundu. Dünya Ekonomik Forumu’nun ilk iki gönünde Irak’ın yeniden imarı ve İsrail-Filistin anlaşmazlığı ele alındı. Toplantıların son iki gününde ise Ortadoğu’da ticaretin geliştirilmesi gündemdeydi. Amerika Dışişleri Bakanı Colin Powell ile Dış Ticaret Temsilcisi Robert Zoellick, bölge ülkelerinin bakanlarıyla yaptıkları görüşmede Ortadoğu’da serbest ticaret bölgeleri kurulması konusunu ele aldılar. Amerika Dışişleri Bakanı Colin Powell, bölgesel altyapının güçlendirilmesi ve ticareti engelleyici unsurların kaldırılmasının Ortadoğu barış sürecine önemli katkısı olabileceğini söyledi. Powell şöyle dedi: "Bölgede barış istiyoruz, bunun için de ekonomik kalkınma gerekiyor, aksi takdirde halk barışın yararını göremez. Kalkınmayı sağlamak için de bölgedeki insan gücüne yatırım yapmak gerekir." Bakan Powell ve Amerika’nın Dış Ticaret Temsilcisi Robert Zoellick Ürdün’deki Dünya Ekonomik Forumu toplantılarında, 10 Arap ülkesiyle Filistin Özerk yönetiminin maliye ve ticaret bakanlarıyla görüştü. Görüşmede Başkan Bush’un Ortadoğu için önerdiği serbest ticaret bölgelerinin oluşturulması konusu ele alındı. Dış Ticaret Temsilcisi Robert Zoellick, Ortadoğu’da serbest ticaret bölgeleri kurulması fikrinin Irak savaşı sırasında doğduğunu söyledi: "Sadece askeri açıdan güvenliği sağlanmış bir ortamın yeterli olmadığını biliyoruz. Askeri yollarla sağlanan bu güvenliğin bölgede yeni fırsatlar, yeni umutlar yaratılması için kullanılması gerektiğinin farkındayız." Küresel ticaret açısından Ortadoğu’nun, diğer bölgelerin gerisinde kaldığını, mevcut ticaretin önemli bir bölümünü de petrol ihracatının oluşturduğunu söyleyen Robert Zoellick, kurulacak serbest ticaret bölgeleriyle bölgesel ekonominin tüm alanlarda gelişmesini umduğunu kaydetti. Başkan Bush’un önerisine göre Amerika bölge ülkeleriyle tek tek serbest ticaret anlaşmaları imzalayacak, bu ülkeler daha sonra kendi aralarında bir serbest ticaret bölgesi kuracak. Amerika, Ürdün’le serbest ticaret anlaşması imzalamış durumda... Benzeri anlaşmaların Bahreyn ve Fas’la da yapılması için görüşmeler sürüyor. Filistin Özerk yönetimiyle Amerika arasında da 1995 yılında serbest ticaret anlaşması imzalandı. Ürdün, serbest ticaret anlaşmasından büyük yarar gördüğünü belirtirken, Filistin Dışişleri Bakanı Nebil Şaath, İsrail’le barış anlaşması imzalanmadan bu girişimin tam bir sonuç vermeyeceğini söyledi. Filistinli yetkili şöyle dedi: "Sorun çok açık, İsrail ablukası, ticari malların ve insanların serbestçe hareketini engelliyor. Filistin yönetimi yeni bir anlaşma istemiyor; bizim Colin Powell’dan istediğimiz, mallarımızı serbestçe sevketme konusunda garantiler sağlanması..." Amerika Ticaret Temsilcisi Robert Zoellick ise serbest ticaret bölgelerinin birkaç aşamada oluşturulacağını ve Dünya Ticaret Örgütü’ne üye olmak isteyen bölge ülkelerine destek vereceklerini söyledi