Elektrikli Araçlara Geçiş Hızlanıyor mu?
Ukrayna savaşıyla birlikte petrol piyasasında yaşanan istikrarsızlığın sonuçlarından birinin başta ABD olmak üzere dünya genelinde elektrikli araçlara geçişin hızlanması olabileceği yorumları yapılıyor
Amerika’nın Ukrayna işgali sebebiyle Rusya’dan petrol ve doğalgaz alımını durdurması ve Avrupa Birliği’nin de Rusya’dan enerji alımını üçte iki oranında azaltmayı planladığını açıklamasının ardından Moskova en önemli gelir kaynağı olan enerji satışında çarpıcı bir düşüşle karşı karşıya. Biden yönetiminin incelediği özel sektör verilerine göre 15-20 Mart arasında gemilerle deniz üzerinden Rus ham petrol satışı günde yaklaşık 2 milyon varilden neredeyse sıfıra indi. Kremlin’in en büyük gelir kaynağı olan petrol satışı Rusya Maliye Bakanlığı’na göre Rus hükümeti bütçesinin yaklaşık yüzde 40’ını oluşturuyor. Rus petrol endüstrisini olumsuz etkileyen faktörlerden biri de petrol ticareti yapan şirketlerin yaptırımlardan bağımsız şekilde yani kendi istekleriyle Rusya’dan petrol almayı reddetmesi. Bu şirketler Rusya’nın Ukrayna işgaline maddi destek sağladıkları izlenimini vermek istemiyor. Uluslararası Enerji Dairesi, Rusya’nın petrol ihracatının önümüzdeki aydan itibaren günde 3 milyon varil azalacağı öngörüsünde bulundu. Bu da Rusya’nın günlük petrol ihracatında yaklaşık yüzde 40 oranında bir düşüşe denk geliyor. Ancak bazı analistler Rusya’nın Ukrayna işgalini maddi olarak desteklemesine imkan verecek miktarda petrol satmaya devam edebileceğini dile getiriyor. Bu noktada Kasım ayından bu yana ilk kez Rusya’dan ham petrol ithal eden Hindistan denkleme giriyor. Hint hükümeti yetkilisi geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada ülkesinin Rusya’dan petrol alımını artıracağını söyledi. Beyaz Saray sözcüsü Jen Psaki, Hint liderlerle çeşitli düzeylerde temasta olduklarını açıkladı: “Rusya’dan petrol alımını yasaklama konusunda bir karar aldık. Her ülke bu yönde bir karar almadı, bunu anlıyoruz. Bazı Avrupa ülkeleri de dahil her ülke bu konuda ekonomik olarak farklı şekilde akıl yürütüyor. Hint liderlerle çeşitli düzeylerde elbette temastayız. Henüz başkan düzeyinde bir görüşme olmadı. Ancak dünya genelinde her lidere şu mesajı iletiyoruz: Dünyadaki diğer ülkeler, bu çatışmada nerede duracağınızı hukuk dışı şekilde Ukrayna’yı işgal ederken Rusya’ya herhangi bir şekilde destek verip vermeyeceğinizi izliyor.” Rusya’nın petrol üretimi dünya genelinde toplam arzın yaklaşık yüzde 11’ini oluşturuyor. Beyaz Saray bir yandan da artan enerji fiyatlarının tüketiciye yansımaması için çalışıyor. Rusya’nın Ukrayna işgaliyle küresel petrol piyasasında yaşanan çalkantının dünya genelinde elektrikli araçlara geçişi hızlandırabileceği yorumu yapılıyor. Benzin istasyonlarında pompa sayacındaki fiyat yükseldikçe tüketici bir yandan da alternatif araçlara yöneliyor. Pahalı ve sayılarının sınırlı olmasına rağmen elektrikli araçlara ilginin arttığı bir dönemde ABD genelinde daha fazla sayıda noktada yeni şarj istasyonları yerleştiriliyor. ABD genelinde kamu kullanımına açık şarj istasyonlarının sayısı yaklaşık 50 bin. Kongre’nin Kasım ayında kabul ettiği altyapı yasası 500 bin adet yeni şarj istasyonlarının yerleştirilmesi için 7,5 milyar dolarlık bütçeyi kapsıyor. Pew araştırma merkezinin Haziran ayında yaptığı araştırmaya katılan yetişkinlerin yaklaşık yarısı elektrikli bir araç almayı ciddi şekilde değerlendirmelerinin olası olmadığını belirtiyor. Tüketicinin elektrikli araca geçişte endişesi yüksek fiyatlar ve şarj istasyonu sayısının yetersiz olması. New Jersey bu alanda çalışmaları hızlandıran eyaletlerden. Eyalet yetkilileri 24 turistik bölgede elektrikli araçlar için şarj istasyonları yerleştirilmesi amacıyla 1 milyon dolarlık hibe açıkladı. Washington eyaleti de önümüzdeki iki yıl içinde farklı noktalara 90 adet şarj istasyonu yerleştirmeyi planlıyor. Maine eyaleti kamuya açık mülklerde 40 adet elektrikli araç şarj istasyonunun yerleştirilmesi ve işletilmesi için bir şirketle 10 yıllık anlaşma imzaladı. Elektrikli araç üreticisi Tesla da Avrupa topraklarındaki ilk fabrikasını Almanya’nın başkenti Berlin’de açtı. 2021 yılında yaklaşık 1 milyon araç teslim eden Tesla’nın Almanya’da açtığı fabrikada yılda 500 bin araç üretmesi bekleniyor. Almanya Başbakanı Olaf Scholz, “Elektromobilite gelecekte hareket kabiliyetimizi şekillendirecek. Bunu bugün burada açıkça görüyoruz,”şeklinde konuştu. Başkan Biden Amerika’da 2030 yılına kadar yeni otomobil satışlarının yarısının elektrikli ya da hibrid araç satışı olması hedefini koydu. Otomobil üreticileri elektrikli araç üretimini artırıyor ve önümüzdeki birkaç yıl içinde çok sayıda yeni modelin piyasaya sürülmesi bekleniyor. ABD’de şu anda 250 milyon aracın yüzde 1’inden azı elektrikli. Otomobil endüstrisinde satışları analiz eden firmalara göre 2035 yılına kadar yeni otomobil satışlarının yaklaşık yüzde 45’inin elektrikli araç satışı olması öngörülüyor. Bu hızda giderse 2050’ye kadar trafikteki araçların yarısının elektrikli olması bekleniyor.