Fransa'da Aşırı Sağ Güç Kazanıyor
Batı Avrupa’nın en geniş Müslüman nüfusuna sahip Fransa’da geçtiğimiz günlerde yaşanan haşema tartışması, ülkedeki laik kesimle Müslüman azınlık arasındaki çatışmayı gözler önüne serdi
ROUEN — Rouen’deki tarihi katedrale hala turistler geliyor. Burası modern, laik bir bölge. Katolik kilisesinin etkisi giderek azalıyor. Bu da Temmuz ayında rahip Jacques Hamel’in iki cihatçı tarafından öldürülmesini anlaşılmaz hale getiriyor. Katedralde, Müslüman bir ressam tarafından yapılan Hamel portresi, Müslümanlar ile Hristiyanlar’ın birlikte yaşama isteğini temsil ediyor. Hamel’in öldürüldüğü yakındaki St. Etienne-du-Rouvray kasabasında Pazar ayini yapılıyor. Cemaatin giderek azaldığı ve yaşlandığı kilise harap halde. Yıllar önce kilise, arazisinin bir kısmını, iyi niyet işareti olarak yandaki camiye vermiş. Cami büyük ilgi görmüş. Cuma namazlarında camiye sığmayanlar kapının önünde oturmaya başlamış. Her iki toplumun liderleri, kilise ve cami arasındaki bu kapıyla gurur duyuyor. Kapı, kaygıların ve korkunun yerini anlayışın ve hoşgörünün almasını sağlıyor. Hamel’in öldürülmesinden sonra, Katolikler Müslüman toplumu ayine, Müslümanlar da Katolikler’i Cuma namazına davet etmiş. İmam Mohamed Karabila, “Eskiden dini konulara girilmezdi. Kardeşlikten bahsederdik. 1980’lerde ırkçılığı, ekonomik sorunları ve benzer konuları konuşurduk. Dini sorunların gündeme girmesi Körfez Savaşı’yla oldu. Halk o dönemde dinle daha çok ilgilenmeye başladı” diye konuşuyor. Ancak son yıllarda, iki din arasındaki güçlü bağ, sorunlarla birlikte yıpranmaya başlamış. Farklılıkların yarattığı korkunun, iyi niyeti tüketirken aşırı-sağcıları ve göçmen karşıtı duyguları güçlendirmesinden kaygı duyuluyor. Rahip Pierre Deshaches, “Fransa’da seçim dönemine girilirken, bu kaygının her gün büyümesi kaçınılmaz. Tartışmalar her zaman barışçı geçmiyor. Hakaret ve şiddet içeren tartışmalar toplumları yaralayabilir” diyor. Rouen’da, şimdilik sessizlik hakim. Sağcı Ulusal Cephe’nin yerel yetkilileri yorum yapmayı reddetse de, Fransa’daki saldırılardan beri yapılan anketlerde partiye destek oranının arttığı dikkat çekiyor. Hamel’in öldürüldüğü kilisedeyse, bazıları bu sessizlikten rahatsız. Bugün Fransa’yı Katolik inançtan çok laikliğe bağlılık birleştiriyor. Ülkede giderek büyüyen Müslüman azınlıkla farklılıkları aşarken, iyi niyet ve laikliği yaşatmaksa, Fransız halkının önündeki en büyük sınav gibi görünüyor.