‘Suriye Belirsizliğinde Trump’ın Tavrı Belirleyici Olacak’
Rusya, BM henüz teyit etmese de, Cenevre görüşmelerinin Şubat sonuna ertelendiği açıkladı. Bu arada Moskova, hazırladığı taslakta Kürtler’e özerklik önerildiği iddialarını reddederken Suriyeli Kürtler’in Cenevre görüşmelerine katılması gerektiğini söylüyor. Türkiye ise buna şiddetle karşı. Gelişmeler ışığında konuyu değerlendiren Kültür Üniversitesi Öğretim Üyesi Bora Bayraktar, Suriye’de belirsizliğin giderilmesinde Trump’ın tavrının belirleyici olacağı görüşünde
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Birleşmiş Milletler himayesinde 8 Şubat’ta yapılması planlanan Cenevre görüşmelerinin Şubat sonuna ertelendiği açıkladı. Açıklama henüz Birleşmiş Milletler tarafından doğrulanmadı. Kazakistan’ın başkenti Astana’da yapılan Suriye toplantısında Rusya ve İran ile birlikte garantör ülke olan Türkiye’den de bu konu ile ilgili henüz resmi bir açıklama gelmiş değil. Suriyeli muhaliflerle Moskova’da yapılan görüşmelerin ardından Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zaharova, Moskova yönetiminin hazırladığı taslakta Kürtler’e özerklik önerildiği iddialarını reddederken Suriyeli Kürtler’in Cenevre görüşmelerine katılması gerektiğini söyledi. Türkiye ise uzun zamandır PYD/YPG’nin sürece katılmasına kesin şekilde karşı çıkıyor. Kültür Üniversitesi Öğretim Üyesi Bora Bayraktar, Türkiye ile Rusya arasında şu aşamada sorun yaşandığı iddialarına katılmıyor. Amerika’nın Sesi’ne değerlendirmelerde bulunan Dr. Bayraktar, “Şüphesiz hala bir belirsizlik var. Ben Rusya’nın Suriye’de Kürtler’e özerklik meselesini gündeme getirmesini gerçekçi bulmuyorum. Bu hayatın ve sürecin olağan akışına ters gözüküyor. Maria Zaharova da Rusya’nın önerisi olmadığını belirti. Rusya’nın Türkiye’siz bir şekilde Moskova’da Suriyeli muhaliflerle görüşmesini Türkiye’nin arkasından iş çevirmek olarak görmüyorum. Rusya, Suriye’de kozu eline geçirmiş görünüyor ve bu görüşmelerle bu kozu elinde tuttuğu mesajını veriyor,” dedi. Kültür Üniversitesi Öğretim Üyesi, Rusya’nın Cenevre görüşmelerini Şubat ayı sonuna ertelemesini tamamıyla Batı’ya gözdağı olarak değerlendiriyor. “20 Aralık Moskova Deklarasyonu ile Suriye, üç ülkenin yani Rusya, İran ve Türkiye’nin etkisine girdi. Ama özellikle Moskova ve Ankara daha hakim. Putin yönetimi de Cenevre üzerinden başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere sürecin dışına ittiği Batı’ya BM aracılığıyla inisiyatif vermek istemiyor. Türkiye, Astana’dan memnundur diye düşünüyorum. Şu anda sürece belirsizlik hakim.” Bayraktar, Suriye’de yaşanan bulanıklığın aşılamasında Başkan Trump’ın tavrının belirleyici olduğu görüşünde. “Trump’ın Pentagon’dan ve Dışişleri Bakanlığı’ndan plan istediği biliniyor. Bu plan 90 gün içinde teslim edilecek ve karar verecek. İlk açıklamalarına bakıldığında yeni Amerikan Başkanı’nın güvenlikli bölgeye sıcak baktığı görülüyor. Ancak bu bölge PYD’nin kontrolündeki bölgeleri kapsıyor mu kapsamıyor bu henüz bilinmiyor. Eğer o bölgeleri de kapsarsa bu Türkiye için sorun.” Türkiye ise Suriye’nin El Bab kentinde IŞİD’le savaşını sürdürüyor. Çarşamba günü Doğu Afrika seyahatinden dönen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan uçakta gazetecilere yaptığı açıklamada Türkiye’nin Suriye’de daha derine inmesinin doğru bulmadığını söyledi. Erdoğan, “Rejimle zaten karşı karşıyayız. Cerablus’ta da biz karşı karşıya kaldık, El Rai’de de, Dabık’ta da kaldık. Görünen değildi, maşa kullandı. Mesela Afrin uzantısında PYD/YPG devredeydi. ABD’nin verdiği silahlar nereye gitti? PYD/YPG hatta DEAŞ’a gitti. Temennim odur ki Cenevre süreci, Rusya ve İran’la birlikte Astana’da başlatılan süreç, inşallah rejimi olumlu bir noktaya çeker ve El Bab hallolmuş olur. El Bab’da bundan sonraki süreçte süratle mesafe almak suretiyle oradaki işi bitirmek, daha derinliğine gitmemek lazım,” dedi. Erdoğan’ın sözleri yine daha önce kendisinin koyduğu “Bab’dan sonra Menbiç’e gideceğiz” hedefinin terk edilmesi anlamına gelmiyor mu? Dr. Bayraktar Cumhurbaşkanı’nın açıklamasını öyle okumuyor. “Cumhurbaşkanı, El Bab’dan daha derine gidilmeyecek diyor ama Menbiç güneyde değil kuzeyde hatta doğuda kalıyor. Türkiye, El Bab’da meskun mahal çatışması uzadığı için diplomasiyle çözülmeye çalışılıyor. Biliyorsunuz ABD’nin ‘PYD’yi Menbiç’ten çıkaracağız’ sözü var. Menbiç, her şekilde Türkiye’nin hedefinde kalacaktır. Belki bugünden yarına bu operasyonu yapmayacaktır. El Bab’ı temizledikten sonra mutlaka bir vadede sıra Menbiç’e gelecektir.” Bu arada Türk Silahlı Kuvvetleri’nden yapılan açıklamada IŞİD’in ümidinin kırıldığı El Bab’dan çekilmeye başlandığı belirtildi.