Edward Snowden Neden Casusluktan Yargılanıyor?
Edward Snowden olayının yarattığı hukuki tartışmaların ardından Amerika'nın Sesi muhabiri Andre de Nesnera, casusluk suçlarının değerlendirildiği Amerikan yasalarını inceledi
WASHINGTON — Edward Snowden, eski çalıştığı kurum olan Ulusal Güvenlik Dairesi’nin telefon ve internet kayıtlarını topladığı gizli programı deşifre ettikten sonra Rusya’ya yerleşti. Amerika, Rusya’nın geçici sığınma hakkı tanıdığı Snowden’i casusluktan yargılamak üzere geri istiyor. Amerika’nın Sesi muhabiri Andre de Nesnera, casusluk suçlarının değerlendirildiği Amerikan yasalarını inceledi. Amerika Adalet Bakanlığı, Snowden hakkında devlete ait bilgilerin hırsızlığı, ulusal güvenlik bilgilerinin yetkisiz paylaşımı ve gizli istihbaratın yetkisiz kişilere verilmesi gibi suçlardan dava açmaya hazırlanıyor. Ulusal güvenlik hukuku uzmanı Stephen Vladeck, Snowden hakkındaki iki suçun, 1917’de, Birinci Dünya Savaşı sırasında çıkarılan Casusluk Yasası kapsamında olduğunu söylüyor. Vladeck, Casusluk Yasası’nın yalnızca casuslar değil, yetkisi olmadan gizli bilgileri paylaşan kişiler hakkında da dava açılmasını sağladığını belirtiyor. Uzman, bu yasa kapsamında ulusal güvenlik bilgilerini sızdıran birçok kişinin yargılandığını ama bu soruşturmaların bir dizi soruyu da gündeme getirdiğini belirtiyor. Bunlardan biri, örneğin Snowden’ın verdiği gizli bilgileri kamuoyuna duyuran Guardian ve New York Times gibi gazetelerin suç işleyip işlemediği. Ulusal güvenlik ve anayasa hukuku uzmanı Aziz Huq, Casusluk Yasası’nın karmaşık bir hukuki düzenleme olduğunu, hükümlerinin kapsamlı yorumlar gerektirdiğini belirtiyor. Chicago Üniversitesi’nden Huq’a göre, Casusluk Yasası eğer daha geniş bir kapsamda yorumlanırsa, Snowden’in verdiği bilgileri bu gazeteler üzerinden okuyup öğrenenler de suç işliyor olabilir. Çünkü gazete okuyucuları, bu bilgileri hizmete özel olduklarını bilerek okuyor. Stephen Vladeck de, Casusluk Yasası’nın suçu işleyenlerin niyeti konusunda kesin çizgiler koyamadığına dikkati çekiyor. Buna göre Amerikan hükümeti, Casusluk Yasası’nı ihlal edenlerin, gerçekten Amerika’ya zarar vermeyi ya da dış güçlere yardım etmeyi amaçlayıp amaçlamadığını, tamamen kötü niyetle hareket edip etmediğini sorgulamakla yükümlü değil. Gizli bilginin sızması durumunda Amerika’ya zarar verdiği ve yabancı bir güce yardım ettiğinin sanık tarafından biliniyor olması, kendisini dava etmek için yeterli bir gerekçe. Bu da Amerikan hükümetinin yasayı ihlal edenlere karşı dava açmasını kolaylaştırıyor. Obama yönetimi sırasında gizli bilgileri sızdıran kişiler hakkında yedi ayrı suçlama getiriliyor. Bu suçlamaların yarısı 1917 yılında yazılmış Casusluk Yasası’ndan alınmış. Vladeck, bu davalarla Amerikan hükümetinin vermek istediği mesajın da, gelecekte gizli bilgileri sızdırma girişiminde bulunacak kişilere yönelik, caydırma amacı taşıdığına dikkati çekiyor. Uzman, gizli bilgilerin sızdırılması konusunun Amerikan hükümeti açısından da artan bir sorun olduğunu, buna önlem olarak da güvenlik kontrollerini sıkılaştırdığını belirtiyor.