Mezhep Çatışması mı İç Savaş mı?
Irak’ın iç savaş yaşadığını savunan iki uzmana göre Amerika, yeni gerçekler ışığında, Irak stratejisini ve bu ülkeden beklentilerini de
Irak’taki mezhep çatışmalarının iç savaşa dönüştüğü yolundaki tartışmalar son zamanlarda iyice arttı. Mezhep çatışmaları ve iç savaş arasındaki ayrım neden bu kadar önemli? Irak’ın iç savaş yaşadığını savunan iki uzman, geçtiğimiz günlerde Amerika’nın Sesi’ne konuk oldu. Uzmanlara göre, Amerika, yeni gerçekler ışığında, Irak stratejisini ve bu ülkeden beklentilerini değiştirmeli. Irak’ta etnik gruplar ve mezhepler arasındaki çatışmalar, binlerce kişinin ölümüne yolaçtı. Şiddetin bu boyutlara varması, RAND adlı düşünce kuruluşunda çalışan siyaset bilimcisi Seth Jones’a göre, “iç savaş” tanımlamasını doğruluyor. Seth Jones, iç savaşların, devletler arasında geçen savaşlardan daha zor çözüldüğüne ve daha uzun sürebileceğine dikkati çekiyor: Washington’daki Brookings Enstitüsü’nden Michael O’Hanlon, Irak’ta iç savaşla birlikte Sünniler ve Şiiler arasında mezhep çatışması yaşandığını hatırlatıyor. O’Hanlon, bu unsurun, şiddet olaylarını durdurmayı amaçlayan stratejilerin hazırlanmasına yardım edebileceğini söylüyor: Bu uzmanlara göre geçmişteki iç savaşlara yapılan başarılı uluslararası müdahaleler, Amerika’ya, Irak’ta neler yapabileceği konusunda yol gösterebilir. Seth Jones, 1999 yılında Avustralya ve Amerika’nın, Doğu Timor’daki iç savaşı durdurmada önemli rol oynadığını hatırlatıyor. Çözümün sadece askeri müdahaleden geçmeyeceğine dikkati çeken Jones, yönetimlere, halk desteğini alabilmeleri için temel ihtiyaçların karşılanmasında yardım edilmesi gerektiğini kaydediyor: Michael O’Hanlon ise, 1990’larda Bosna Hersek’e yapılan NATO müdahalesini hatırlatıyor: Bazı yetkililer, Amerika’nın Irak’taki etnik ve mezheplerarası çatışmalarda, ‘araya girmemesi’ gerektiğini savunuyor. Michael O’Hanlon ise, Amerika’nın Irak’ta kalması, daha fazla can kaybı olmasını önlemesi ve bölgesel istikrarı koruması gerektiğine inanıyor.