Biden ve Xi Arasındaki İlk Sanal Görüşme Nisan'da 
Başkan Biden ile Çin Devlet Başkanı Xi arasındaki ilk sanal görüşmenin 22 Nisan'da, "Küresel Liderler İklim Zirvesi" sırasında yapılması hedefleniyor
WASHINGTON — Başkan Joe Biden ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasındaki ilk sanal görüşmenin 22 Nisan'da, Biden'ın Washington'da Dünya Günü'nde "Küresel Liderler İklim Zirvesi"ne ev sahipliği yaptığı sırada gerçekleşebileceği kaydedildi. Zirve, Başkan Biden'ın "ABD dış siyaseti ve ulusal güvenliğinin hayati unsurlarından biri" olarak nitelediği iklim değişikliğini konuşmak üzere dünya liderlerini sanal olrak buluşturma amacı taşıyor. ABD'li yetkililer, dünyada en çok karbon salınımı yapan ülke olan Çin'in karbon salınımını azaltma yönündeki hedeflerini yükseltmesi gerektiğini söylüyor. Küresel karbon salınımının yüzde 30'undan sorumlu olan Çin, 2060 yılından önce sıfır karbon salınımı hedefine ulaşmayı amaçladığını kaydetmişti. Yüzde 15'le küresel karbon salınımında dünyada ikinci sırada olan ABD'yse 2050 yılından önce sıfır karbon hedefine erişmeyi planlıyor. ABD'li ve Çinli üst düzey yetkililer arasındaki ilk üst düzey görüşmenin Perşembe günü Alaska eyaletinin Anchorage kentinde gerçekleşmesi bekleniyor. ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ve Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan, Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi ve Çinli baş diplomat Yang Jiechi'yle görüşecek. Biden yönetiminden bir yetkili, ABD Dışişleri Bakanı ve Ulusal Güvenlik Danışmanı'nın Çinli yetkililerle aynı toplantıda yan yana olmasının "Biden yönetiminin Çin politikası söz konusu olduğunda birlik içinde ve eşgüdümlü bir tavır sergileyeceği" şeklinde net bir mesaj vereceğini kaydetti. Yetkili, ABD'nin "geçmişte Çin'in ABD yönetimi içinde bazı yetkililere daha yakın olma çabası içine girdiğinin görüldüğünü" söyledi. Yetkili, Alaska'daki görüşmenin "bir kereye mahsus" olduğunu, bir diyalog mekanizmasının başlatılması anlamına gelmediğini, ortak bir açıklama yapılmayacağını kaydetti. ABD ve Çin arasındaki ilişkiler; ticaret politikası, 5G teknolojisi, Çin'in insan hakları ihlalleri ve bölgesel güvenlik meseleleri nedeniyle son yılların en düşük seviyesine geriledi. ABD'li yetkililer, Washington'un "Şincan, Hong Kong, Çin'in ABD'nin müttefik ve ortaklarına yönelik ekonomik baskı politikası ve Tayvan Boğazı'nda giderek saldırganlaşan faaliyetlerini" gündeme getireceğini belirtti. ABD'li amiralden Çin'in Orta ve Güney Amerika'daki varlığıyla ilgili uyarı ABD'nin Orta ve Güney Amerika'daki güçlerinin komutanı Amiral Craig Faller, ABD Kongresi'nde verdiği ifadede, Washington ve Pekin arasındaki küresel egemenlik yarışının ön cephesinin sanılandan çok daha yakın olduğunu söyledi. Amiral Faller, Salı günü Senato Silahlı Hizmetler Komisyonu'nda verdiği ifadede, Çin'in Orta ve Güney Amerika'daki başlıca tehdit unsuru haline geldiğini, Corona virüsü pandemisi ve bölgede giderek artan hukuksuzluğu kullanarak nüfuz alanını genişlettiğini söyledi. Amiral Faller, Pekin'in gösterdiği çabaları "tam saha baskısı" olarak tanımladı. Amiral Faller, "Durumun acil olduğunu hissediyorum. Nüfuzumuz erozyona uğruyor" dedi. Son haftalarda diğer bazı ABD'li kilit askeri yetkililer de Kongre üyelerini Çin'in emelleri ve bu emelleri gerçekleştirmek için Çin'in ne kadar ileri gidebileceği konusunda bilgilendirmişti. ABD Hint-Pasifik Komutanı Philip Davidson, geçtiğimiz hafta Senato Silahlı Hizmetler Komisyonu'nda verdiği ifadesinde, Washington'un Çin'in askeri faaliyetlerine yeterince karşı koyamamasının bu ülkeyi daha agresif bir tavır takınması için cesaretlendirdiği uyarısında bulunmuştu. Hint-Pasifik Kuvvetleri'nin en üst düzey istihbarat yetkilisi Tuğamiral Michael Studeman da bu ay başında düzenlenen sanal konferansta Amerika'nın daha şimdiden nelerle karşılaşacağının işaretlerini gördüğünü dile getirmişti. Tuğamiral Studeman, "Çıkarlarının tehlikeye girdiğini düşündükleri her yere müdahale edecek, son derece küresel ve hazırlıklı bir Çin ordusu oluşturulduğunu göreceksiniz" şeklinde konuşmuştu. Başkan Joe Biden yönetiminin bu uyarıları ciddiye aldığı görülüyor. ABD Savunma Bakanı Lloyd Austin ve Dışişleri Bakanı Antony Blinken, yurtdışına yaptıkları ilk ziyaretlerinde, ABD'nin Uzakdoğu'daki müttefikleri Japonya ve Güney Kore'yle Çin kaynaklı tehditlerin giderek büyümesi karşısında artan kaygılarla ilgili danışmalarda bulunuyor. İki bakan, müttefiklerle birlikte, mevcut uluslararası kuralları ihlal eden eylemleri nedeniyle Pekin'i sorumlu tutmanın yollarını arıyor. Amiral Craig Faller, Salı günü Kongre'de dile getirdiği ve ısrarla "sinsice" olarak nitelediği Çin kaynaklı tehditlerinse çok daha yakın olduğunu kaydetti. Amiral Faller, Kongre'deki ifadesi sonrasında Savunma Bakanlığı'nda yaptığı basın toplantısında gazetecilere bu tehditlerden bazı örnekler verdi. Faller, "Bu örnekler arasında Çin'in çoklu liman anlaşmaları, siyasi koz olarak kullanmak üzere verdiği krediler, egemenliği tehdit eden aşı diplomasisi, devletin vatandaşları gözetleme uygulaması, denetimsiz ve kayıtdışı balıkçılık gibi doğal kaynakların istismarı bulunuyor" dedi. Amiral Faller, Çin'in Corona virüsü aşı diplomasisininse özellikle kaygı uyandırıcı olduğunu söyledi, "Çin enformasyon teknolojisi ve 5G ağı anlaşmaları yapmak için aşıları kullanıyor. Aşı diplomasisini bölgede Tayvan ve diğer ülkeler arasında husumet yaratmak için kullanmaya çalışıyorlar" şeklinde konuştu. ABD Güney Kuvvetleri Komutanı, New York Times gazetesinde çıkan ve Çin'in Tayvan'la ilişkilerini sürdüren Orta ve Güney Amerika ülkelerine bu ilişkileri kesmediği ya da azaltmadığı takdirde aşı tedarik etmeyi reddettiği yönündeki haberleri doğruladı. Ancak kaygılar bununla bitmiyor. ABD'nin Karayipler, Bahamalar ve Meksika'da konuşlu askerlerinden ve güvenliğinden sorumlu ABD Kuzey Kuvvetleri'nin Komutanı General Glen VanHerck, Salı günü Kongre'deki ifadesinde, Çin'in etki alanının kuzeye doğru ilerlediğini kaydetti. General VanHerck, "Çin kesinlikle Kuzey Komutanlığı'nın sorumluluk sahasında örneğin 5G teknolojisini kullanarak Bahamalar'da etki alanı oluşturmaya çalışıyor. Aynı durum Meksika için de geçerli" dedi. ABD'li askeri yetkililer Çin'in Orta ve Güney Amerika'daki faaliyetleriyle ülkelerarası suç arasında giderek büyüyen bir ilişki olduğu yolunda kaygılarını da ifade etti. Amiral Faller, ülkelerarası suç ağını, Orta ve Güney Amerika bölgesinde ABD'ye yönelik ikinci en büyük tehdit olduğunu söyledi. Bölgedeki suç örgütlerinin uyuşturucu, insan ve silah ticareti yaptığını, ayrıca yasadışı madencilik faaliyetinde bulunduklarını söyleyen Amiral Faller, "Bu örgütler faaliyetleriyle Çin kara parasını da aklıyor" dedi. Amiral Faller, Çin'e karşı koymak için Kongre üyelerini Amerika'nın bölgedeki varlığını ve ortaklıklarını sürdürmeye çağırdı.