แม้ว่า ASEAN จะมีความก้าวหน้าในการพยายามแก้ปัญหาพิพาทขัดแย้งในส่วนภาคพื้น แต่ยังคงมีอุปสรรค
ผู้นำในการประชุม ASEAN ชี้ว่าความก้าวหน้าในการพยายามแก้กรณีพิพาทในส่วนภาคพื้น แสดงว่าการดำเนินงานโดยมีฉันทามติเป็นพื้นฐานนั้นได้ผล
การประชุมเรื่องความมั่นคงส่วนภาคพื้นของสมาคมประชาชาติเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หรือ ASEAN เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ทำให้มีความตกลงกันเกี่ยวกับการดำเนินการกับกรณีพิพาทในเรื่องอาณาเขตทับซ้อนในทะเลจีนตอนใต้ และมีความก้าวหน้าในการพบหารือระหว่างผู้แทนของเกาหลีเหนือกับเกาหลีใต้ บรรดาเจ้าหน้าที่ระดับสูงของประเทศภาคีสมาคม ASEAN กล่าวว่า ความก้าวหน้าดังกล่าวแสดงให้เห็นว่า การดำเนินงานเพื่อสันติภาพส่วนภาคพื้นโดยมีฉันทามติเป็นพื้นฐานนั้น มีประสิทธิผล เลขาธิการอาเซียนกล่าวว่า บรรดารัฐมนตรีว่าการต่างประเทศของภาคีอาเซียน 10 ประเทศ กับของสหรัฐ จีน รัสเซีย และประเทศอื่น ๆ ในเอเชียที่ร่วมประชุม มีความก้าวหน้าในหลายประเด็นปัญหาที่คุกคามเสถียรภาพในเอเชีย ดร. สุรินทร์ พิศสุวรรณ เลขาธิการอาเซียนกล่าวว่า การประชุมส่วนภาคพื้นที่คลุมเรื่องกว้าง และการสร้างฉันทามติ ส่งผลให้มีความก้าวหน้าอย่างแท้จริงสู่การแก้กรณีพิพาทในทะเลจีนตอนใต้ คาบสมุทรเกาหลี และระหว่างไทยกับกัมพูชา เลขาธิการอาเซียนแสดงความเชื่อมั่นในการดำเนินงานร่วมกันเพื่อเสริมสร้างประสบการณ์และบรรยากาศ และเห็นว่า ความก้าวหน้าต่าง ๆ ควรได้รับการรับรอง สนับสนุน และดำเนินงานสานต่อให้มีความก้าวหน้าต่อไปอีก เลขาธิการอาเซียนยอมรับว่า ในการพยายามแก้ปัญหาต่าง ๆ นั้น จำเป็นจะต้องมีการดำเนินงานมากไปกว่าการประชุมที่ประสบความสำเร็จ ถึงแม้จะมีการประชุมนอกรายการประชุม ASEAN ที่เกาะบาหลี อินโดนีเซีย ระหว่างผู้แทนเกาหลีเหนือกับเกาหลีใต้แต่ไม่มีการประกาศใด ๆ ว่า จะกลับมีการเจรจา 6 ฝ่ายเรื่องการยุติโครงการอาวุธปรมาณูของเกาหลีเหนือ ขณะเดียวกันบรรดาเจ้าหน้าที่ระดับสูงของ ASEAN มีกำลังใจที่รัฐมนตรีว่าการต่างประเทศของไทยและของกัมพูชา ต่างกล่าวว่า ประเทศตนจะทำตามคำสั่งของศาลโลกที่ให้บริเวณที่เป็นกรณีพิพาทกันเป็นเขตปลอดทหาร และยอมให้เจ้าหน้าที่ ASEAN เข้าไปสังเกตการณ์ในบริเวณนั้น อย่างไรก็ตาม ไทยกล่าวว่า การถอนกำลังทหารจะต้องใช้เวลาและต้องมีการเจรจา ส่วนกัมพูชาต้องการให้ผู้สังเกตการณ์ ASEAN ไปประจำการในบริเวณนั้นก่อนที่กัมพูชาจะถอนกำลังออกไป ดร. สุรินทร์ พิศสุวรรณ กล่าวชี้ว่า ความตกลงเรื่องแนวทางในการจัดวางระเบียบปฏิบัติที่มีข้อผูกมัดในการแก้ปัญหากรณีพิพาทด้านทะเลจีนตอนใต้ เป็นการบรรลุความก้าวหน้าที่สำคัญที่สุดในการประชุม ASEAN ตรั้งนี้ อย่างไรก็ตาม แนวทางดังกล่าวไม่ได้จัดการโดยตรงในเรื่องการอ้างกรรมสิทธิในอาณาเขตทับซ้อนระหว่างจีนกับหลายประเทศภาคีอาเซียน แต่เป็นการสร้างกระบวนการสำหรับประเทศที่เกี่ยวข้องในการพัฒนาโครงการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม การท่องเที่ยว และการประมง ซึ่งจะทำให้มีการเริ่มการเจรจาที่จะนำไปสู่การปัญหาความขัดแย้งการอ้างกรรมสิทธฺดังกล่าวต่อไป ดร. สุรินทร์ พิศสุวรรณ แสดงความหวังว่า การนำแนวทางนี้ไปใช้จะทำให้มีแรงเคลื่อนตัว ที่จะทำให้มีความเชื่อมั่นซึ่งกันและกัน ไว้วางใจกันและกัน และประสบการณ์ที่ก่อประโยชน์ เลขาธิการอาเซียนกล่าวว่า การดำเนินบนพื้นฐานของฉันทามติ อาจจะไม่ช่วยป้องกันการพิพาทสู้รบเสมอไป แต่จะเป็นเวทีให้ประเทศต่าง ๆ หาทางแก้ปัญหากันโดยสันติวิธี