การย้ายฐานทัพนาวิกโยธินอเมริกัน บนเกาะโอกินาวาไปตั้ง ณ ที่แห่งใหม่
คาดกันว่าเมื่อประธานาธิบดีบารัค โอบามาไปเยือนญี่ปุ่นในสัปดาห์นี้ หัวข้อที่สำคัญที่สุดของการเจรจากัน จะได้แก่เรื่องการย้ายฐานทัพนาวิกโยธ
สหรัฐตกลงกับญี่ปุ่นเมื่อสามปีมาแล้วว่า จะย้ายฐานทัพแห่งนั้นภายใน5 ปี แต่รัฐบาลใหม่ของญี่ปุ่นต้องการยับยั้งเรื่องนี้ไว้พลางก่อนและประเด็นเกี่ยวกับเรื่องนี้มีอย่างไร? สถานีการบินของกองทัพน้อยนาวิกโยธินอเมริกันที่ฟูเต็นม่าตั้งอยู่ในย่านที่มีประชาชนอยู่หนาแน่นบนเกาะโอกินาวาซึ่งอยู่ทางภาคใต้ของญี่ปุ่นรอบๆ ฐานทัพมีบ้านเรือนและสถานประกอบธุรกิจต่างๆตั้งอยู่เรียงรายนาวิกโยธินอเมริกันใช้ฐานทัพ สำหรับเป็นที่ขึ้นลงของเฮลิคอปเตอร์เป็นส่วนใหญ่ ฐานทัพแห่งนี้ซึ่งมีนาวิกโยธินประจำอยู่สองพันนายเป็นเรื่องที่ชาวเกาะโอกินาวาไม่พอใจมานานแล้วเพราะพวกเขารำคาญเสียงเครื่องบิน เมื่อปีพุทธศักราช 2549ญี่ปุ่นและสหรัฐตกลงกันว่า จะปิดสถานีการบินที่ฟูเตนม่าและย้ายไปตั้งที่ฐานทัพของนาวิกโยธินอีกแห่งหนึ่งซึ่งมีลานบินสำหรับให้เฮลิคอปเตอร์ขึ้นลงซึ่งสร้างบนบริเวณที่ๆอยู่นอกชายฝั่งทะเลแต่นำมาถมที่เรียบร้อยแล้วข้อตกลงดังกล่าว ยังกำหนดให้ย้ายนาวิกโยธินอเมริกัน 8,000 นายจากเกาะโอกินาวาไปประจำที่เกาะกวมอันเป็นดินแดนของสหรัฐด้วย ทั้งสองฝ่ายตกลงกันเกี่ยวกับแผนการนั้น ได้หลังจากเจรจากันมา15 ปี แต่ทว่าขณะนี้รัฐบาลใหม่ของญี่ปุ่นต้องการพิจารณาทบทวนเรื่องนั้นใหม่ นายกรัฐมนตรียูกิโอะฮาโตยามาแห่งพรรคประชาธิปไตยแห่งญี่ปุ่น ชนะการเลือกตั้งครั้งที่ต้องจารึกลงในประวัติศาสตร์เมื่อเดือนสิงหาคมนั้นโดยชูประเด็นหาเสียงประเด็นหนึ่ง ซึ่งเรียกร้องให้พิจารณาทบทวนข้อตกลงที่ทำกันเมื่อปีพุทธศักราช2549 สมาชิกของพรรคประชาธิปไตยแห่งญี่ปุ่นจากเขตโอกินาวา4 คนได้ครองตำแหน่ง ส.ส.โดยให้สัญญาว่าจะลดจำนวนทหารอเมริกัน ที่ประจำอยู่บนเกาะโอกินาวาลง ผลของการสำรวจความคิดเห็นของประชาชน ที่หนังสือพิมพ์ระดับชาติของญี่ปุ่นหลายฉบับเป็นผู้ทำนั้นแสดงว่าชาวโอกินาวาราวร้อยละ70 คัดค้านการย้ายสถานีการบินที่ฟูเตนม่า ไปตั้งที่อีกส่วนหนึ่งของเกาะโอกินาวาชาวโอกินาวาร้อยละ 70 ยังคิดด้วยว่า นายกรัฐมนตรียูกิโอะ ฮาโตยามา ควรเจรจากับสหรัฐในเรื่องการให้ย้ายสถานีการบินที่ฟูเตนม่าออกไปจากเกาะโอกินาวา หรือออกไปจากญี่ปุ่นเลย แต่สหรัฐบอกปัดความคิดดังกล่าวในการไปเยือนกรุงโตเกียวเมื่อเดือนที่แล้ว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมอเมริกันโรเบิร์ต เกตส กล่าวว่าไม่มีช่องทาง ที่จะมาเจรจาต่อรองเกี่ยวกับข้อตกที่ว่านี้กันใหม่ เกาะโอกินาวาเป็นเขตที่เล็กที่สุดของญี่ปุ่นเมื่อมองในแง่ของพื้นที่แต่ทว่าบุคลากรทางทหารของสหรัฐร้อยละ 50 จากจำนวนทั้งหมด 47,000นายประจำอยู่ตามฐานทัพบนเกาะโอกินาวาและเรือในญี่ปุ่น ที่เกาะโอกินาวาสหรัฐมีสถานอำนวยความสะดวกขนาดใหญ่ 10 กว่าแห่ง และยังมีสถานอำนวยความสะดวกขนาดย่อมลงมาอีกหลายแห่ง ชาวเกาะโอกินาวาไม่พอใจ เรื่องที่สหรัฐมีทหารประจำอยู่บนเกาะนี้มานานแล้วความไม่พอใจยิ่งทวีขึ้นหลังจากทหารอเมริกันสามนายโดนศาลตัดสินว่า กระทำความผิดฐานข่มขืนกระทำชำเราเด็กนักเรียนหญิงคนหนึ่งจริงเมื่อปีพุทธศักราช2547 ต่อมาเฮลิคอปเตอร์อเมริกันเครื่องหนึ่งตกพินาศในเขตมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งบนเกาะโอกินาวาไม่มีผู้ใด้รับบาดเจ็บสาหัส แต่อุบัติเหตุดังกล่าวทำให้ชาวเกาะโอกินาวารู้สึกวิตกกังวลเกี่ยวกับความปลอดภัยของพวกเขามากยิ่งขึ้น จนถึงขณะนี้ นายกรัฐมนตรี ยูกิโอะ ฮาโตยามายังมิได้แสดงจุดยืนที่แน่นอน เกี่ยวกับประเด็นที่ว่านี้เขากล่าวแต่เพียงว่าญี่ปุ่นจะไม่ยอมถูกบีบบังคับให้ตัดสินใจ และต้องการพิจารณาทบทวนแผนการและมีข้อสรุปที่ชาวเกาะโอกินาวาสามารถเห็นพ้องด้วยได้ การโอเอ้ล่าช้า อาจทำให้เกิดปัญหาที่กระทบกระเทือนต่อสัมพันธภาพอันอบอุ่นที่มีมาช้านานระหว่างสหรัฐและญี่ปุ่น ศาสตราจารย์ด้านวิเทศสัมพันธ์ มาซาอากิ กาเบ้แห่งมหาวิทยาลัยแห่งหมู่เกาะเรียวกุที่ตั้งอยู่บนเกาะโอกินาวากล่าวว่า ญี่ปุ่นมีประวัติว่าคอยปฏิบัติตามข้อเรียกร้องของสหรัฐเสมอมานายกรัฐมนตรียูกิโอะ ฮาโตยามา กำลังพยายามเปลี่ยนแปลงเรื่องนั้น และเปลี่ยนลักษณะของความเป็นพันธมิตรระหว่างสหรัฐและญี่ปุ่นอีกด้วย ประธานาธิบดีบารัคโอบามาและนายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น ยูกิโอะ ฮาโตยามา มีแผนจะร่วมกันเปิดการประชุมแถลงข่าวต่อสื่อมวลชนเมื่อประธานาธิบดีอเมริกันเดินทางไปญี่ปุ่นในวันศุกร์แต่ทั้งสองฝ่ายกล่าวไว้แล้วว่าจะไม่มีการเพ่งความสนใจ ไปที่เรื่องการย้ายสถานีการบินที่ฟูเตนม่าอีกทั้งจะไม่มีการสลายประเด็นปัญหานี้ระหว่างการมาเยือนญี่ปุ่น มีกำหนดสองวันของประธานาธิบดีบารัคโอบามา