Ekspozita "Portugalia dhe bota në shekujt 16-të dhe 17-të"
Ekspozita tregon se këndvështrimi për botën ndryshoi dramatikisht disa dekada pas zbulimeve portugeze
Galeria Arthur M. Sackler e Institutit Smithsonian në partneritet me Muzeun Kombëtar të Artit Afrikan, paraqiti kohët e fundit një ekspozitë me 300 objekte të krijuara nga kulturat e ndikuara nga rrugët tregëtare të Portugalistë së shekullit të 16-të. Shumë nga këto objekte u ofruan për ekspozitën nga disa nga muzeumet më të bukura të botës. Ekspozita titullohet “Të përshkosh botën: Portugalia dhe bota në shekujt e 16-të dhe 17 -të”. Kur hyn në galerinë e parë, mund të shohësh një numër hartash të hershme spektakolare. Të bëhet e qartë se këndvështrimi për botën ndryshoi dramatikisht disa dekada pas zbulimeve portugeze. Kjo perandori detare krijoi lidhje mes qytetërimeve nga të gjitha kontinentet e njohura, duke transformuar tregëtinë dhe duke i hapur rrugën një shkëmbimi kulturor të pashembullt. Organizatori i ekspozitës është Jay Levenson, drejtor i Programit Ndërkombëtar në Muzeun e Artit Modern në New York. shpjegon Levenson. Nuk kaloi veçse një gjysmë shekulli dhe planeti u transformua. Një valë e jashtëzakonshme ekspeditash i jep formë botës. Afrika merr një pamje të qartë. Gjatë gjithë shekullit të 15-të, portugezët eksploruan brigjet e Atlantikut të Afrikës ku morën flori dhe skllevër. Artizanët e mbretërive të Beninit të Kongos dhe asaj që sot është Sierra Leone tregëtonin objekte të skalitura fildishi me një shije të hollë. Të gjitha objektet e fildishta tregëtoheshin nga portugezët. Disa nga këto objekte të mrekullueshme janë tregues të një tensioni që zjen nga brenda. Një enë e veçantë kripe nigeriane e shekullit të 16-të tregon një anije skllevërish me marinarë portugezë që e shtyjnë atë. Fytyrat e marinarëve janë të skalitura si maska afrikane dhe kapiteni i anijes ka një shtizë afrikane. Efekti është shumë tërheqës deri në momentin kur dallon një fytyrë fëmije me sy të mëdhenj që shohin nga brenda anijes, gjë që e bën skenën turbulluese. Ky stol është i bërë me kocka elefanti. Ishte një dhuratë që Mbreti King Jao III i Portugalisë ia bëri në vitin 1551 Arqidukës Maximilian II të Austrisë. Është e gdhendur me figurën e armëve të Maximilianit të dytë. Këto vezë afrikane struci janë vendosur në kupa të zbukuruara me kapëse floriri. Mes produkteve të tjera janë një guaskë e madhe e zbukuruar me flori dhe gurë të çmuar. Portugezët zbuluan një rrugë detare për të arritur të merrnin erëzat e Indisë. Objektet e gjetura gjatë rrugës do të përpunoheshin në portin e ardhshëm. Mund të shohësh një objekt indian në formë zemre krijuar nga një zhguall breshke e dërguar në Spanjë dhe e punuar me argjend dhe një guaskë tjetër breshke nga India e kthyer në një pjatë. E njëjta gjë ka ndodhur edhe me këto objekte: një artizan indian i dha formë dhe kur u soll në Evropë u kthye në një objekt luksoz. Një bri rinoceronti i zbukuruar në Lisbonë me filigram, perla dhe rubinë. Po ashtu mund të shohësh enë të bëra prej perlash dhe zbukuruar me argjend kur mbërritën në Evropë në shekullin e 16-të dhe një freskuese prej fildishi e punuar në Sri Lanka. Po nga Sri Lanka, skulptura të Krishtit fëmijë prej kristali shkëmbor, safirë të artë dhe rubinë. Megjithëse ka shndërruar botën, perandoria portugeze mbtetet përgjithësisht e panjohur për Amerikën e mbetur në hije nga perandoria spanjolle. //rd//