Toleranca fetare në Turqi
Vizita e Papës në Turqi - forcimi i lidhjeve midis kishës katolike dhe asaj ortodokse
Kuzguncuk është një rajon i lashtë i Stambollit, i vetmi qytet i botës që shtrihet në dy kontinente, në Azi dhe në Evropë. Për qindra vjet ky qytet ka qënë banuar nga myslimanë, hebrenj dhe të krishterë; turq, armenë dhe grekë. Kuzguncuk shtrihet në pjesën aziatike të gjirit të Bosforit. Aty ndodhen një kishë, një xhami dhe një sinagogë pranë me njëra-tjetrën. Prifti i kishës ortodokse armene, përdor një çelës të vitit 1835 për të hapur dyert e një bote të krishterë brenda asaj myslimane. Prifti është një nga të paktët që vjen nga pjesa tjetër e Stambollit për t’u shërbyer besimtarëve. Dhe kur ai thotë besimtarë, u referohet hebrenjëve, myslimanëve dhe të krishterëve, të cilët hyjnë në këtë vend të shenjtë për t’u falur. Udhëheqësi i kishës, Mehmet Biraz, thotë se bashkëpunimi në çdo nivel është jetik për të shuar negativizmin fetar që ai vëren në politikë. Ai thotë se lidhjet me njëri-tjetrin janë ende të forta. Është një ditë e freskët, pas shiut dhe besimtarët turq presin ardhjen e Imamit për të drejtuar faljet e tyre të mesditës dhe përgatiten të falen me larjen rituale. Toka e xhamisë është dhuratë e Kishës Ortodokse Armene. Për qindra vjet, Perandoria Otomane nxiti tolerancën fetare. Themeluesi i Turqisë moderne, Mustafa Kemal i njohur si Ataturku, nuk pranoi ta lidhte qeverinë e tij të re me fenë Islamike, madje ai ndaloi edhe përdorimin e rrobave tradicionale, duke lejuar ato të Perëndimit. Toleranca fetare ishte njëkohësisht politikë e qeverisë së tij. Imam Ajdin Vatan ka drejtuar faljet në xhaminë Kuzguncuk për vite me radhë. Në Turqi jetojnë më shumë se 22 mijë hebrenj. Shumica e tyre në Stamboll. Pati një fluks në Perandorinë Otomane gjatë viteve të fundit të shekullit të 15-të, pasi hebrenjtë dhe myslimanët u përzunë nga Spanja gjatë mbretërimit së Ferdinandit dhe Isabelës. Hebrenjtë, nga ana e tyre, mbanin pozicione të larta në qeverinë e Sulltanit. Rabiu Cenk Misraji është udhëheqës i lartë i hebrenjve në Turqinë aziatike. thotë Rabiu. Por ka patur disa përjashtime të theksuara në tolerancën e përgjithshme që karakterizon shoqërinë turke. Armenët e krishterë thonë se ata ishin viktima të gjenocidit otoman në vitin 1915, kur u vranë me mijëra prej tyre. Turqit i mohojnë këto akuza. Po ashtu, turqit dhe kurdët, që janë myslimanë, janë përleshur me njëri tjetrin për vite me radhë në ato pjesë të vendit ku sot jetojnë kurdët. Ka patur gjithashtu sulme terroriste kundër hebrenjve, më i fundit ai i vitit 2003. //ze//