Uizner: Për Amerikën,  Kosova është anëtare e familjes së shteteve
Ish-i dërguari amerikan në negociatat për statusin e Kosovës, e pranon se ka paqartësi dhe dublim mandatesh, por thekson se e rëndësish
Ambasador Uizner, ndërsa niseni për tëmarrë pjesë në ceremoninë e dhënies së çmimit Nobel të Paqes për zotinAhtisaari, a mund të na thoni mendimintuaj për punën e tij? Kampasur nderin dhe kënaqësinë ta njoh Presidentin Ahtisaari që prej afro tredekadash. E takova për herë të parë kur ai përfaqësonte komunitetin ndërkombëtar për zgjidhjen e çështjes sëNamibisë dhe më pas kur ishte President i Finlandës, shpesh e kontaktoja. Porbashkëpunimin më të ngushtë me të e para kur ai po negocionte statusinpërfundimtar të Kosovës si i dërguar i Sekretarit të Përgjithshëm të Kombeve tëBashkuara. Në ceremoninë e Oslos ai do të nderohet për kontributin ejashtëzakonshëm për paqen botërore dhe jam i lumtur që më ka ftuar të marrpjesë si i ftuari i tij në këtë moment të jashtëzakonshëm. Ky është një momenti veçantë për Kombet e Bashkuara, sistemin e tij, për Finlandën, popullin e sajdhe për vetë Presidentin Ahtisaari. Nuk kadyshim që për shqiptarët zoti Ahtisaari do të kujtohet për planin e pavarësisësë Kosovës që ju sapo përmendët. Por vetë presidenti Ahtisaari ditët e funditka shprehur pakënaqësi me gjendjen në Kosovë. EULEX-i sapo e ka filluar punënatje. A mendoni se plani i zotit Ahtisaari po anashkalohet? Unëbesoj se statusi aktual i Kosovës, pavarësia e saj, pozicioni i saj ikomunitetin ndërkombëtar, dislokimi i misionit të EULEX-it, janë të gjitha tëparashikuara në planin Ahtisaari. Ky plan është ne themelin e rrugës qëvendosën të ndjekin Shtetet e Bashkuara kur njohën pavarësinë e Kosovës. PlaniAhtisaari është korniza e pavarësisë pothuajse njëvjeçare të Kosovës dhe do tëvazhdojë të jetë e tillë edhe për disa kohë. Nuk besoj se po anashkalohet. Besoj seështë në thelb të angazhimit amerikan për paqen atje dhe i angazhimit të vetëKosovës për pavarësinë dhe të ardhmen e saj. Kapasur debate për rolin dhe autoritetin e EULEX-it, misioni i të cilit sapo kafilluar të përhapet në gjithë Kosovën. Cili është mendimi juaj për këto debate? Është e qartë që ka pasur disa argumenta dhe debate, gjë që është e kuptueshmeduke pasur parasysh natyrën e ndërlikuar të çështjes, mandatet që herë-herë dublojnënjëri-tjetrin, faktin që Këshilli i Sigurimit nuk u lejua me pengesën e rusëvetë arrinte në një përfundim të qartë. Kapaqartësi, ka një prani të OKB-së që vazhdon të ekzistojë, ndërkohë që Kosovaështë e pavarur. Por unë mendoj që 10 muajt e parë të pavarësisë së Kosovëskanë shkuar shumë mirë. Gjendja e sigurisë ka qenë e mirë, institucionet e rejakanë filluar punën dhe sot është fillimi i misioni i EULEX-it, nga të dyja anëte lumit Ibër. Kështuqë mendoj se të gjithë ne që ia duam të mirën Kosovës dheurojmë sukses për të ardhmen e saj, që duam paqe në Ballkan duhet të jemi tëkënaqur nga këta 10 muaj dhe duhet të themi se pavarësisht nga paqartësitë dhevështirësitë, nga mosmarrëveshjet e vazhdueshme dhe nga fakti që Serbia nuk eka pranuar pavarësinë e Kosovës, punët nuk po shkojnë edhe aq keq dhe ëndrra epopullit të Kosovës po realizohet. A mundtë mbajë EULEX-i një qëndrim për status neutral në Kosovë? Serbët po fusin konceptin e statusit neutral, sepse nuk e kanë pranuarstatusin, por Shtetet e Bashkuara dhe një pjesë e mirë e komunitetitndërkombëtar e ka njohur pavarësinë e Kosovës. Nuk bëhet fjalë për paanësi nëkëtë status: Kosova është anëtare e familjes së shteteve dhe pikë. Pasndërhyrjes së OKB-së me nxitjen e Serbisë, kritikët dhe protestuesit në Kosovëparalajmërojnë se jemi përpara një ndarjeje ose kërcënimi të tërësisëterritoriale të Kosovës. A ka bazë një frikë e tillë sipas mendimit tuaj? E kuptoj këtë lloj shqetësimi dhesolidarizohem me të. Në fund të fundit, Kosova ka kërkuar prej një kohe tëgjatë të ketë një status të qartë dhe përfundimtar, por kjo nuk ndodhi. Në faktka misione që dublojnë njëra-tjetrën, akoma kemi rezolutën 1244 njëkohësisht, porKosova është e pavarur dhe plani Ahtisaari ka filluar të funksionojë. Unë ikuptoj problemet, i kuptoj dyshimet por le të shohim ato që janë realizuar:Kosova është e pavarur, është njohur nga më shumë se 50 vende, vende me rëndësikyçe, që janë partnerët kryesorë tregtarë të Kosovës dhe miqtë e saj. Ky vend iri ka filluar të funksionojë, ka institucionet e veta, ka kryer zgjedhjet eveta, ka realizuar arritje të rëndësishme. Besoj se meritat i takojnë atyre qëkanë treguar vetëpërmbajtje, gjë që duhet të vazhdojë, duhet lejuar EULEX-itvazhdojë punën e vet, duhet të përmirësojë situatën e rendit, paqen dhedrejtësinë në vend, duke lejuar Kosovën të ecë përpara. Por mendoj se fillimika qenë i mbarë. Jupërmendët disa herë faktin që ka paqartësi. Si mendoni ju se do të zhduken ato,vetëm me kalimin e kohës, apo ka ndonjë plan dhe përpjekje për t’i shmangurato? Dotë doja të kisha një përgjigje për këtë pyetje. Nuk besoj se do të mund tëzhduken së shpejti, përsa kohë Serbia nuk ndryshon qëndrimin e saj tëmosnjohjes së pavarësisë së Kosovës dhe mbështetet në këtë drejtim nga rusët.Nuk ka një zgjidhje përfundimtare brenda Kombeve të Bashkuara, kështuqëpaqartësitë mbeten. Por të mos harrojmë atë që është realizuar: Kosova ështështet i pavarur dhe është njohur si e tillë. Detyra e vërtetë përpara është tëlëmë pas shqetësimin për paqartësinë. Puna e vërtetë është ajo për ndërtimin eKosovës, institucionet e saj, misionet e saj të drejtësisë, ekonominë e saj, tëhapen vendet e punës, të krijohet jeta e një vendi të lirë dhe të begatë, meshpresa të vërteta për të rinjtë e tij. Nëjanar në Uashington do të ketë një administratë të re, nën drejtimin e zotitObama. Me gjithë problemet botërore, krizën financiare, dy luftra dhe sfida tëtjera ndërkombëtare, përfshirë Lindjen e Mesme dhe marrëdhëniet me Rusinë,çfarë vendi mendoni se do të zërë Ballkani në politikën e jashtme duke pasurparasysh se Kosova është një shtet i sapoformuar dhe ka akoma çështje tëpazgjidhura në atë rajon? Vërtet ka çështje të pazgjidhura në rajon, por nga përvoja ime sipërfaqësues i kësaj qeverie në negociatat për statusin e Kosovës, mund të themse politika e kësaj administrate përputhej plotësisht me atë të kaluarën, praishte një politikë kombëtare. Ne amerikanët e pranuam faktin që duhet të kishtepaqe në rajon, që pasojat e shpërbërjes tragjike të ish-Jugosllavisë duhej tëeliminoheshin, duhej të merrnin zgjidhje ligjërisht, duhet të kishte paqe nerajon dhe rajoni të ecë përpara. Këto janë politika kombëtare që kanëmbështetje nga të dyja palët dhe Kongresi. Nuk kam dyshim që do të vazhdojnë tëudhëheqin politikën e administratës së zotit Obama, ashtu siç udhëhoqënadministratën e presidentit Bush, dhe ate të Presidentit Klinton më parë. //kk//