Rënia e Murit të Berlinit, hap pas hapi
9 nëntori shënon 25 vjetorin e rënies së Murit të Berlinit
Në datën 9 nëntor mbushen 25 vjetqë nga rënia e Murit të Berlinit. Materiali n[ vazhdim analizon arsyet e rrëzimit të këtij simboli të një regjimi represiv, në pragtë këtij përvjetori të rëndësishëm historik. Historianët thonë se në vitet 1960 dhe 1970, Gjermania Perëndimore zhvilloi një ekonomi të fortë - dhe Berlini perëndimor përfitoi nga kjo begati. Frederick Taylor, një ekspert mbi Murin e Berlinit (autor i librit Muri i Berlinit - Një botë e ndarë 1961-1989) thotë se edhe Gjermania Lindore përjetoi një lloj ngritjeje ekonomike, edhe pse jo në të njëjtin nivel si Gjermania Perëndimore: "Midis vitit 1961 dhe atij 1973 ose 1974, standardi i jetesës dhe tregu i mallrave të konsumit brenda Gjermanisë Lindore u përmirësuan dukshëm. Kishte për shitje makina larëse, televizorë, madje edhe vetura - mund të duhej të prisje pesë vjet për një makinë, por mendoj se në vitin 1961 tre për qind e gjermano-lindorëve kishin nga një makinë, ndërsa në vitin 1975 15 për qind e tyre. Nuk ishte si në Amerikë, por ishte goxha mirë në krahasim me të shkuarën. Problemi ishte se e gjithë kjo arrihej nëpërmjet naftës dhe të lëndëve të para të subvencionuara nga Rusia." Në mes të viteve 1970 ndodhi kriza e naftës në Lindjen e Mesme, duke rritur në mënyrë drastike çmimin e naftës. Subvencionet nga Bashkimi Sovjetik u prenë dhe zoti Taylor thotë se udhëheqja e Gjermanisë Lindore nuk mund të siguronte më mallrat e konsumit për qytetarët e saj: "Frutat dhe perimet e importuara, për shembull, filluan të zhdukeshin nga raftet. Nuk kishte asfalt për të rregulluar rrugët, kështu që infrastruktura rrugore u përkeqësua shumë. Ato ishin mjaft të këqija që në fillim, por u bënë shumë më keq në vitet 1970 dhe drejt viteve 1980. Ndërtesat nuk riparoheshin. Gjërat nuk mund të importoheshin – mallrat luksoze për shembull mund t’i gjeje vetëm në qoftë se kishe sasi të mëdha parash të huaja, valuta të rëndësishme, si dollari apo marka gjermane, etj." Studiuesi Taylor dhe të tjerë thonë se në kohën kur Ronald Reagan u bë president në vitin 1980, dobësia në ushtri, por sidomos në ekonomi, e Gjermanisë Lindore dhe e të gjithë bllokut sovjetik dukej qartë. Analistët thonë se një nga njerëzit që e ndjenin këtë dobësi dhe që e dinin se sistemi komunist duhej të ndryshonte ishte Mikhail Gorbachev, i cili u bë udhëheqës sovjetik në mars 1985. Serge Schmemann është ish-korrespondent në Moskë dhe Bon i gazetës The New York Times: Në Evropën Lindore, monopoli i partive komuniste në pushtet – i mbajtur për dekada me radhë nga Bashkimi Sovjetik – ishte gati për t’u shpërbërë. Polonia dhe Hungaria udhëhoqën lëvizjen. Analistët thonë se viti 1989 ishte vendimtar. Historiani Frederick Taylor thotë se një vendim i Gorbaçovit pati pasoja të rëndësishme për Evropën Lindore – veçanërisht për Gjermaninë e Lindjes: Ajo që Gorbaçov bëri, në thelb, ishte moszbatimi i "doktrinës Brezhnjev", që thoshte se në qoftë se një vend përpiqej të shkëputej nga kontrolli sovjetik, Moska mund të ndërhynte me forcë, siç bëri në vitin 1956 në Hungari dhe në vitin 1968 në Çekosllovaki. Analistët thonë se në momentin kur Gorbaçovi mori atë vendim, ngjarjet në Evropën Lindore dhe sidomos në Gjermaninë Lindore u përshpejtuan. Zoti Taylor thotë se në gusht, qeveria hungareze mori vendimin e rëndësishëm të hapte kufirin e saj me Austrinë: Historiani thotë se, gjatë muajve shtator dhe tetor të vitit 1989, u zhvilluan protesta në të gjithë Gjermaninë Lindore. Ato ishin të qeta. Demonstratat më të mëdha u mbajtën në qytetin e Lajpcigut. Zoti Taylor thotë se në fillim të tetorit, në atë qytet u mbajt një miting masiv. Trupa speciale parashutiste ishin të pranishme, në gatishmëri. Ata kishin leje të përdorin municion luftarak, nëse ishte e nevojshme. Historiani thotë se shefi i partisë Komuniste të Gjermanisë Lindore Erich Honecker dhe udhëheqësit e tjerë po e shikonin protestën në televizor: Brenda disa javësh Erich Honecker ishte larguar. Udhëheqja e re përgatiti rregulla moderne për të udhëtuar jashtë shtetit. Në një konferencë shtypi më 9 nëntor në Berlinin lindor, Guenter Schabowski, një anëtar i Byrosë Politike në pushtet, tha se udhëtimet private dhe dalja e përhershme nga Gjermania Lindore tani lejoheshin. I pyetur se kur do të hynte në fuqi kjo rregullore, Schabowski tha: “menjëherë, pa asnjë vonesë”: Shumë shpejt mijëra gjermanolindorë u mblodhën në pika të ndryshme kontrolli. Zoti Taylor thotë se presioni i fortë në këto vendkalime kufitare ishte i papërballueshëm. Rojet nuk kishin urdhra. Më në fund, ata thanë: "Hapini portat": Ish-korrespondenti i New York Times-it Serge Schmemann ishte i pranishëm: Si përfundim, Muri i Berlinit ra pa asnjë të shtënë arme. Siç thotë historiani britanik Frederick Taylor, në fund të 9 dhe 10 nëntorit të gjithë mendonin se çdo gjë ishte e mundur.