Astronomët provojnë ekzistencën e “lëndës së errët”
Besohet se ajo është shumë më e pranishme në gjithësi se sa lënda e zakonshme që ne shohim
Deri tani, lënda e errët ishte thjesht një hipotezë. Ideja e ekzistencës së saj u hodh më shumë se 70 vjet më parë për të shpjeguar se përse disa galaktika që lëviznin në hapësirë me një shpejtësi tepër të madhe nuk arrinin të shpërbëheshin. Shkencëtarët menduan se duhet të ekzistonte një formë e panjohur e lëndës e cila ushtronte një fuqi të tillë tërheqëse që nuk i lejonte këto sisteme galaktikash të shpërbëheshin. Por astronomi i Universitetit të Arizonës, Dagllas Klo, thotë se nocioni i lëndës së padukshme vazhdimisht i ka ngacmuar shkencëtarët. Por tani gjërat kanë ndryshuar në sajë të punës që ky shkencëtar dhe kolegët e tij kanë bërë me teleskopin Çandra, një teleskop me rreze X i NASË-s që sillet në orbitë rreth Tokës. Ata kanë parë përplasjen e dy sistemeve gjigande galaktikash, e cila ka qenë aq e fuqishme saqë e ka shpërbërë si lëndën normale ashtu edhe lëndën e errët. Kjo ua ka bërë të lehtë shkencëtarëve të zbulojnë lëndën e errët duke matur forcën e saj të rëndesës përveç rëndesës së lëndës normale dhe të dukshme në yjet dhe në gazet e nxehtë të galaktikave. Dy sistemet e galaktikave kaluan përmes njëra-tjetrës me një shpejtësi të paimagjinueshme: 16 milion kilometra në orë. Gjatë përplasjes, lëndët e ndritëshme, në formën e gazeve të nxehtë në të dy sistemet ndeshën në njëra-tjetrën dhe e ngdalësuan shpejtësinë. Por lënda e errët vazhdoi të lëvizë sepse ajo nuk ndërvepron me lëndën normale në të njëjtën mënyrë. Shkencëtarët ishin në gjendje të demonstronin se lënda e errët ekzistonte sepse Teleskopi i Hapësirës Hubble si dhe teleskopët e tjerë të mëdhenj në Tokë qenë në gjendje të tregonin se forca e saj gjigante e rëndesës kishte devijuar dritën që vinte nga objektet e largët prapa saj. Ky shtrembërim i dritës, i cili formon të ashtuquajturën lente gravitacionale, i zmadhoi objektet, duke i bërë ata të dukeshin më të mëdhenj se sa do të kishin qenë po të mos ishte rëndesa e lëndës së errët. Lajmi më i rëndësishëm në këtë rast është se kjo provoi njëherë e mirë se lënda e errët në fakt ekziston, thotë Shon Keroll, kozmolog në Universitetin e Çikagos, i cili nuk mori pjesë në vëzhgime. Ai thotë se laboratorët e fizikës së pjesëzave kudo në botë po përpiqen të kapin lëndën e errët në përpjekje për të përcaktuar vetitë e saj. Përpara këtij zbulimi, disa astronomë kishin propozuar një shpjegim tjetër për lëndën e errët. Ata thoshin se rëndesa e lëndës së zakonshme mund të ishte më e madhe në rastin e galaktikave të mëdha dhe të sistemeve të galaktikave. Por Dagllas Klo thotë se zbulime reja tregojnë se forca e rëndesës është kudo e njëjtë. //ii