Shqipëri: Mangësi të theksuara në sistemin e vlerësimit të gjykatësve 
Një analizë mbi sistemin e deritanishëm të vlerësimit profesional tregon se procesi u zvarrit dhe dështoi të garantojë promovime të bazuara në meritë brenda sistemit gjyqësor
Këshilli i Lartë i Drejtësisë nuk arriti të përmbyllë raudin e dytë të vlerësimit profesional për të gjithë gjyqtarët e shkallës së parë dhe Apelit në vend, duke lënë rreth 40 gjyqtarë jashtë kandidimit për institucionet e reja që do të ngrihen në kuadër të reformës në drejtësi. Sipas ligjit “për statusin e gjyqtarëve dhe prokurorëve”, KLD kishte tre muaj kohë për përmbylljen e vlerësimeve për vitet 2007-2009-afat i cili ka skaduar më 22 shkurt. Në mbledhjen e fundit të 10 shkurtit, disa anëtarë të Këshillit të Lartë të Drejtësisë përcollën shqetësimin e gjyqtarëve për mungesën e vlerësimit të dytë profesional-kusht ligjor ky për të kandiduar në institucionet e reja të drejtësisë. Një tjetër problem i shkaktuar nga zvarritjet e procesit të vlerësimit, sipas debatit mes anëtarëve të KLD është pabarazia mes gjyqtarëve që do të përfshihen në procesin e vetingut. I përcaktuar si detyrim ligjor prej vitit 2008, procesi i vlerësimit profesional të gjyqtarëve është shoqëruar vazhdimisht me bllokime dhe zvarritje në Këshillin e Lartë të Drejtësisë. Ekspertë të kontaktuar nga BIRN kanë ngritur gjithashtu pikëpyetje mbi eficensën e deritanishme të këtij procesi, në funksion të promovimeve të gjyqtarëve brenda sistemit të drejtësisë. Sipas ligjit të vitit 2008 për “organizimin e pushtetit gjyqësor”, çdo gjyqtar i Republikës së Shqipërisë do të duhej t’i nënshtrohej vlerësimit profesional të paktën një herë në tre vjet. Të dhënat e siguruara nga BIRN përmes një kërkese për të drejtë informimi në Inspektoriatin e Këshillit të Lartë të Drejtësisë tregojnë se ky detyrim ligjor nuk është respektuar. Përgjatë 9 viteve, Inspektoriati i Lartë i Drejtësisë ka përfunduar vetëm raundin e parë të vlerësimit për 279 gjyqtarë për vitet e punës 2005-2006 dhe është në përmbyllje të raundit të dytë për vitet 2007-2009. Kryeinspektorja Marsida Xhaferrllari tha në mbledhjen e fundit të KLD-së ka përfunduar vlerësimi i 246 gjyqtarëve nga 316 gjithsej, ndërsa dosjet e pjesës së mbetur ndodhen në faza të ndryshme vendimarrjeje. Analiza e të dhënave të siguruara nga BIRN në Inspektoriatin e KLD-së tregon se shumica e gjyqtarëve shqiptarë janë vlerësuar me notën “ shumë mirë” për të dyja raundet e vlerësimit. Një numër më i vogël gjyqtarësh kanë marrë notën mirë dhe asnjë prej tyre nuk është vlerësuar si i paaftë nga inspektorët e KLD-së. Shumë mirë 225 gjyqtarë Mirë 51 gjyqtarë Pranueshëm 3 gjyqtarë I paaftë 0 gjyqtarë Shumë mirë 224 gjyqtarë Mirë 33 gjyqtarë Pranueshëm 5 gjyqtarë I paaftë 0 gjyqtarë Vlerësimi profesional i gjyqtarëve për punën e kryer shumë vite më përpara është është cilësuar si një mangësi serioze e këtij procesi, sipas një analize të bërë nga ekspertë të Këshillit të Europës. Ndërsa për delegacionin e Bashkimit Europian në Tiranë, sistemi i vlerësimit i ndjekur deri tani nga KLD nuk garanton një dallim mes gjyqtarëve të niveleve të ndryshme. I kontaktuar nga BIRN, delegacioni i Bashkimit Europian në Tiranë deklaroi se reforma në drejtësi ka adresuar defektetet e sistemit të vlerësimit profesional dhe tanimë parashikon 5 nota të dallueshme qartë nga njëra-tjetra për gjyqtarët. Delegacioni vlerëson gjithashtu se një sistem funksional dhe në kohë i vlerësimeve profesionale është parakusht për sistemin e promovimit të gjyqtarëve dhe prokurororëve, bazuar në meritën e tyre. Elvis Çefa, i cili ka drejtuar si zëvendëskryetar Këshillin e Lartë të Drejtësisë i tha BIRN se sistemi i vlerësimit të gjyqtarëve u konceptua drejt klasifikimit të gjyqtarëve, në mënyrë që KLD të orientohej për promovimet apo sistemin e karrierës. Megjithatë, zvarritja për disa vite e procesit solli defekte, pasi për disa gjyqtarë kishte një vlerësim dhe për disa të tjerë dy vlerësime. Juristi Sokol Hazizaj, i cili ka mbajtur më parë edhe postin e zv.ministrit të Drejtësisë i tha BIRN se ndonëse ligji e pohonte qartë, promovimi i gjyqtarëve në Shqipëri nuk është bazuar në sistemin e meritokracisë. Ligji për “statusin e gjyqtarëve dhe prokurorëve” prezanton për herë të parë konceptet “e transferimit” dhe “promovimit”, i vendos ato në kushte transparence dhe të lidhura ngushtësisht me rezultatet e vlerësimit professional për gjyqtarët dhe prokurorët.