احتمال جنگ نیابتی منطقه یی در افغانستان، کارشناسان
کارشناسان می گویند که با نزدیک شدن خروج نیرو های خارجی از افغانستان، حلقاتی در پاکستان در پی افزایش همکاری بین افغانستان، ایران و پاکستان اند.
قرار است فقط پس از هشت ماه ، آخرین سرباز نیروهای خارجی افغانستان را ترک کند و جنگ 13 ساله در برابر طالبان و سایر شورشیان در آن کشور به پایان برسد  . تحلیل‌گران هشدار می‌دهند که اگر همکاری میان همسایگان افغانستان آغاز نگردد ، رقابت بین آنان به خاطر اعمال نفوذ در افغانستان می‌تواند آن کشور را به یک جنگ خونین نیابتی بکشاند  . مشاهد حسین ، عضو و رئیس کمیته دفاعی مجلس سنای پاکستان با تذکر از آخرین جنگ نیابتی بین پاکستان و ایران در افغانستان در اواخر دهه 90 میلادی که منجر به بی‌ثباتی منطقه شد می‌گوید که پاکستان و ایران باید از تکرار اشتباهات گذشته پرهیز کنند  . آقای حسین به این باور است که در گذشته آن دو کشور تلاش کرد ساحه نفوذ خود را گسترش داده و جاه طلبی‌های آن ایران و پاکستان نیز بیش از حد بزرگ‌بود  . این سناتور پاکستانی می‌گوید " اما اکنون زمان تغییر کرده و واقعیت‌های جدیدی عرض وجود کرده است  .  مردم با اشتراک در انتخابات افغانستان ، برتری رای را بر گلوله نشان دادند  . " اما طوری به نظر می‌رسد که رقابت و رویارویی منافع چهار بازیکن اصلی منطقه - پاکستان ، ایران ، هند و چین - و همچنین ایالات متحده ، رسیدن به یک اجماع قوی و منسجم منطقه یی را در کوتاه مدت ؛ دور از احتمال ساخته است  . رفعت حسین ، استاد پالیسی عامه در پوهنتون ملی ساینس و فناوری پاکستان نیز خوش بین به نظر نمی‌رسد  . آقای رفعت به این نظر است که " به عنوان یک کشور همجوار ، می‌خواهید سیاست تان بر اساس اصل عدم مداخله استوار باشد  .  اما انکشافات در افغانستان ، به ویژه نفوذ روز افزون قدرت‌های رقیب در آن کشور ، به شما اجازه تطبیق سیاست عدم مداخله را نمی‌دهد  . " رفعت حسین می‌گوید که با این حساب " سیاست عدم مداخله در قبال افغانستان یک گزینه مناسب نیست  . "  ؟ اما وضعیت در منطقه در حال تغییر است  .  بسیاری از تغییرات بستگی به تصامیم استراتیژیک رهبری جدید سیاسی در ایران ، پاکستان ، چین - و پس از انتخابات در هند و افغانستان دارد  . پرسش‌های اصلی اینست که تا چه اندازه رقیب‌های دیرینه چون هند و پاکستان ، و ایران و ایالات متحده دشمنی و بی‌اعتمادی گذشته شان را در قبال افغانستان کنار می‌گذارند  . به باور شماری از مقامات افغان ، اسلام آباد با طالبان همدست بوده تا پاکستان سهم خود را در مسیر سیاسی افغانستان حفظ کند  . اما شیری رحمان ، سفیر پیشین پاکستان در ایالات متحده می‌گوید که سیاست پاکستان در قبال کابل در حال تغییر استراتیژیک بوده و اسلام آباد می‌خواهد سیاست سلطه جویی را کنار گذاشته و در عوض با کابل همکاری کند  . خانم رحمان می‌گوید " اگر بخواهیم به سیاست پاکستان در قبال افغانستان از یک دوربین جدید نگاه کنیم ، سیاست گذشته عمق استراتیژیک کنار گذاشته‌شده‌و اکنون هیچ جناحی مورد علاقه برای ما وجود ندارد  . " اما به سلسله تداوم رویارویی بین کابل و اسلام آباد ، زردشت شمس ، اتشه فرهنگی افغانستان در اسلام آباد در مورد دیدگاه سفیر پیشین پاکستان در ایالات متحده اظهار شک و تردید کرده می‌گوید که در افغانستان از یک سو حکومت مشروع منتخب وجود دارد و از سوی دیگر شورشیان که در این میان " یکی آن باید جناح مورد علاقه باشد  . " آقای شمس به این باور است که باید حکومت افغانستان جناح مورد علاقه پاکستان باشد ، نه دیگران  .  اما علاوه می‌کند " هیچ شکی وجود ندارد که جناح مورد علاقه پاکستان در افغانستان کیست  . " هر چند تا هنوز نتایج نهایی انتخابات ریاست جمهوری و شورا‌های ولایتی شانزدهم حمل افغانستان اعلام‌نشده‌اما دستیابی به صلح در آینده ، در ضمن بستگی به فراست سیاسی و توانایی رسیدن به معاملات سیاسی رئیس جمهور آینده افغانستان دارد  .