هشدار کارشناسان از پیامدهای زیانبار فرار مغزها از افغانستان
پس از سقوط جمهوریت و به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان که امروز یک سال از آن سپری می‌شود، صدها هزار افغان مجبور به ترک کشور شان شدند. اکثریت این افغان‌ها افراد مسلکی، دانش آموختگان علوم معاصر و تنکالوژی و نخبگان افغانستان گفته شده اند.  
به باور کارشناسان ، مهاجرت این موج بزرگ نیروی انسانی تاثیرات فوق العاده مخرب برای آینده افغانستان خواهد داشت  . تعدادی از تحلیلگران و مقامات قبلی سفارت امریکا در کابل ، سرمایه گذاری‌های امریکا در عرصه توسعه ظرفیت بشری در افغانستان را بسیار بزرگ اما برباد رفته می‌دانند  . به باور عباس کاموند ، سخنگوی پیشین سفارت امریکا در کابل ، فرصتی که در زمینه توسعه نیروی بشری ، بعد از سال 2001 میلادی در افغانستان به وجود آمد ، در تاریخ آن کشور بی‌نظیر بوده است  . او گفت : ‌ " سرمایه گذاری‌ها همه جانبه‌بود ، وسیع‌بود و خیلی هم هنگفت‌بود ، شاید یک رقم دقیق هنوز هم وجود ندارد  .  ولی تخمین‌ها این است که در تماس عرصه‌ها ، چه در ساحه نظامی ، اقتصادی ، سیاسی ، دولت‌سازی و زیربناها ، مصارف ایالات متحده امریکا به شمول مصارف نظامی در حدود دو تریلیون دالر می‌رسید " . اما در نتیجه خروج نیروهای بین‌المللی به رهبری ایالات متحده امریکا از افغانستان در 15 اگست سال 2021 میلادی و به قدرت رسیدن گروه طالبان ، صدها هزار افغان تحصیل کرده ، مسلکی و با تجربه مجبور به ترک افغانستان شدند  . به باور آقای کاموند احیای دوباره این نیروی بشری در افغانستان در آینده نزدیک متصور نیست و جبران این خلای به گفته او " عظیم " بسیار زمانگیر و حتا ناممکن است  . آقای کاموند گفت : ‌ " ظرفیت‌های عظیم انسانی در افغانستان ایجاد شده‌بود و سریعا رشد می‌کرد ، ولی متاسفانه همه برباد رفت و احیای دوباره آن هم کار آسان نیست ، نه از توان رژیمی که در افغانستان حاکم شد ، یا حاکم شود و یا حاکم خواهد شد است و نه کشورهای جهان دوباره علاقمند بازسازی افغانستان هستند " . همچنان تعدادی از تحلیلگران افغان مثل طارق فرهادی می‌گویند که بر علاوه فرار افغان‌های نخبه و تحصیل کرده به خارج از آن کشور ، در نتیجه تحولات سال گذشته ، بخش بزرگی از نیروهای بشری و قشر تحصیل کرده در داخل افغانستان منزوی و به حاشیه رانده شده‌اند  . آقای فرهادی گفت : " در خود افغانستان جوانانی تحصیل کرده هستند که آن‌ها را حکومت استفاده نمی‌کند و خصوصا قشر زنان که تحصیل کرده هستند ، در حقیقت حکومت اینها را هیچ نقش نمی‌دهد  .  این یک نوع فرار مغزها در داخل کشور است  .  این یک فرار اجباری مغزها است  .  به جز از داکترها و چند نفر در پولیس دیگرها را حکومت گفته که ما شما را کار نداریم " . در این حال شمار زیادی از افغان‌هایی که پس از به قدرت رسیدن دوباره طالبان ، افغانستان را ترک کرده‌اند ، می‌گویند که در کشورهایی که به آنان پناه داده است نمی‌توانند به کارهای مسلکی خود برگردند و مجرور‌اند به کارهای خلاف رشته تحصیلی و مسلکی شان و یا حتا به کارهای شاقه تن دهند  . در میان افغان‌هایی که مجبور به فرار شده‌اند ، تعدادی مثل آمنه مایار ، فعال حقوق زن علاقمند برگشت به کشورشان نیز می‌باشند و می‌گویند در صورت برقرار شدن یک حکومت منتخب و عادلانه که حقوق‌بشر و حقوق زنان در آن رعایت شود به کشورشان بر خواهند گشت  . خانم مایار گفت : " وقتی در یک کشور بیگانه از صفر زندگی را شروع می‌کنم ، در کشور خودم اگر هیچ چیز هم نداشته باشم برایم خوش آیند خواهد‌بود " . رقم دقیقی از افغان‌هایی در دست نیست که در نتیجه مسلط شدن طالبان مجبور به ترک کشور شان شده‌اند  .  اما بر اساس ارقام ارایه‌شده‌، تنها از 15 تا 31 اگست سال 2021 میلادی ، بیش از 125000 نفر تنها در روند تخلیه از افغانستان خارج شده‌اند که اکثر شان افراد مسلکی ، تحصیل کرده و از نخبگان افغانستان به شمار می‌روند  . برعلاوه ، عده زیادی از افغان‌ها که شرایط یا فرصت بیرون شدن در روند تخلیه را نداشتند ، به کشورهای همسایه و به خصوص ایران ، تاجکستان و پاکستان فرار کرده‌اند و این روند همچنان به شدت ادامه دارد  .