وضعیت بیجاشدگان در افغانستان
فعالان حقوق بشر : وضعیت ‌بی‌جاشدگان داخلی و عودت‌کنندگان نگران کننده است.
در افغانستان هفت‌صدوشصت هزار بی‌جا‌شده‌داخلی و عودت‌کننده وجود دارد که چهارصد تن آنان بی‌جا‌شده‌داخلی و 360 هزارشان عودت‌کننده از کشورهای خارجی‌اند  .  این در حالیست که 56 درصد از این بی‌جا شدگان داخلی را اطفال تشکیل می‌دهد  . بی‌جا شدگان تنها یازده ولایت افغانستان شامل کندز ، فراه ، هلمند ، ارزگان ، ننگرهار ، فاریاب ، غزنی ، سرپل ، پکتیا ، بغلان و بادغیس که در دوماه اخیر جنگ‌های شدید را گواه بوده‌اند ، به 95575 تن می‌ رسد  . حکومت افغانستان می‌گوید در 15 روز اخیر 31 درصد بی‌ جاشدگان این یازده ولایت به مکان‌های اصلی‌ زندگی شان برگشت کرده‌اند ، اما 69 درصد این بی‌جا شدگان که 66119 نفر می‌شوند هنوز به مکان‌های اصلی بودوباش شان برنگشته‌اند  . هارون چخانسوری سخنگوی ریاست جمهوری افغانستان گفت کمیته ‌های مشخص در ولایات کشور برای بی‌جاشدگان داخلی فعالیت می‌کنند " یک میکانیزم هماهنگ‌شده‌وموثر ایجاد گردیده که در تمام ولایات کمتیه‌های ضد حوادث و اضطرار تحت ریاست والیان و تیم‌های مشخص سروی کار می‌کنند " . آقای چخانسوری افزود که حکومت افغانستان پس از جابجایی بی‌جا شده‌ها برای آنان بسته‌‌های کمکی درنظر دارد  .  به گفته آقای چخانسوری در مرحله سوم پس از جابجایی ، بی‌جاشده‌ها و کمک بسته‌ها ، حکومت افغانستان برای یازده ولایت ذکر‌شده‌پروژه‌های انکشافی در نظر دارد که با هماهنگی جامعه ‌مدنی ، علمای دینی ولایت ، ادارات ملکی و شاروالی‌ها تطبیق خواهد شد :" کمیته ملی ضد حوادث با هماهنگی مکمل همراه ادارات کار نموده ، معلومات را از ولایات و ادارات جمع نموده و به شورای امنیت می‌ فرستد  .  شورای امنیت ملی مرکز هماهنگی کمک‌ها است  .  تمام ارقام و اعداد جمع می‌شود تا ما بفهمیم چه تعداد ، به چگونه و کدام بسته‌های کمکی نیاز دارند  .  بسته‌های کمکی عبارت از مواد خوراکی ، غیرخوراکی ، البسه و وسایل زمستانی است " . حکومت افغانستان هم‌چنان برای مجروحین و خانواده‌‌های شهدای یازده ولایت کشور که اخیرا شاهد جنگ‌های شدید‌بودند ، 193 ، 5 میلیون افغانی کمک کرده است  . در همین حال وزارت امور مهاجرین و عودت‌کنندگان افغانستان تفاهم ‌نامه یی را به منظور کمک به عودت‌کنندگان و بی‌جا شده‌‌های داخلی با سازمان پروگرام غذایی جهان امضا کرد  .  به گفته مقام‌های وزارت امور مهاجرین و عودت‌کنندگان از کمک‌های پروگرام غذایی جهان برای تامین شفافیت برای ثبت بی‌جاشدگان و عودت‌کنندگان از سیستم بایومتریک استفاده می‌شود  . اما فعالان حقوق‌بشر وضعیت ‌بی‌جاشدگان داخلی و عودت‌کنندگان را نگران‌کننده می‌دانند  . نعیم نظری رئیس شبکه جامعه مدنی و حقوق‌بشر به صدای امریکا گفت حکومت افغانستان در برابر بی‌جاشدگان و عودت‌کنندگان مسوولانه برخورد نکرده است  .  آقای نظری با توجه به سردشدن هوا هوشدار داد که اگر حکومت افغانستان برنامه‌های قابل قبول برای بی‌جا شدگان داخلی در نظر نگیرد شاهد فاجعه خواهد‌بود " نهادهایی که در این راستا کار می‌کنند دولت افغانستان در مشوره بسیار نزدیک با جامعه مدنی افغانستان باید برنامه‌هایی را شکل دهد که قابلیت اجرا را داشته باشد  .  تا اکنون آنچه را که ما از حمایت‌های دولت افغانستان از بی‌جا شده‌های داخلی شاهد‌بودیم و در رسانه‌ها بازتاب یافته ، به هیچ وجه نمی‌ تواند نیازمندی‌های بی‌جا شده‌های داخلی را مرفوع بسازد " . تعداد زیاد بی‌جاشدگان داخلی و عودت‌کنندگان به یکی از معضله‌های جدی به حکومت افغانستان مبدل‌شده‌است  .  بی‌جا شدگان داخلی به دلیل دوامدار بودن جنگ در مناطق شان و فقر نمی‌توانند به محل‌های اصلی بودوباش شان برگردند  . گزارش : صمصامه سیرت ویراستار : احد عزیززاده