ضبط دستگاه "زریاب" در بامیان
امنیت ملی بامیان دو متهم به عضویت در شبکۀ قاچاق آثار باستانی را همراه با دستگاه "زریاب" و یک کتاب رهنمای آن بازداشت کرده است.
امنیت ملی بامیان دو فرد متهم به عضویت در شبکه قاچاق آثار باستانی را بازداشت کرده و از نزد آنان دستگاهی به دست آمده است که می‌تواند انواع آثار باستانی مدفون زیر خاک را ، ردیابی و تثبیت کند  . مسوولین اداره محلی در ولایت بامیان می‌گویند که برعلاوه از نزد آن دو نفر سه جلد کتاب راهنمایی دست‌یابی به آثار باستانی زیر زمین نیز به دست آمده است  . به گفته مقامات بامیان ، در آن کتاب‌ها شیوه‌های دست‌یابی به آثار باستانی مدفون در زیر خاک تشریح‌شده‌است  . محمدطاهر زهیر ، والی بامیان ادعا می‌کند که آن دستگاه و کتاب‌ها را شرکت ایرانی موسوم به " راکی " تهیه کرده است  . والی بامیان می‌گوید " این دستگاه پیشرفته که زریاب نامیده‌شده‌است ، ظاهرا ساخت کشور ایران است و روز گذشته توسط نیروهای امنیت ملی بامیان کشف و ضبط‌شده‌است و دو نفر دیگر نیز با یک قرارداد که بین اعضای باند مافیایی آثار باستانی صورت گرفته‌بود ، با چندین شماره تماس به دست آمده است " . از نزد این دو فرد مظنون به عضویت در باند قاچاق آثار باستانی ، یک قرارداد با فهرست طویل از نام قاچاقبران آثار باستانی نیز به دست آمده است  .  اما اداره امنیت ملی بامیان تا تحقیقات نهایی در این زمینه ، از افشای نام آنان به رسانه خودداری می‌کند  . یکی از افرادی که به اتهام انتقال این دستگاه زریاب دستگیر‌شده‌است ، با عدم افشای نامش ، تمام اتهامات وارده را رد می‌کند  .  " کار ما قاچاق آثار باستانی نیست ، ما طبق فرمایش یک عده این دستگاه را از ایران به افغانستان وارد کردیم " . مسوولین امنیتی ارزش این دستگاه را بیش از هشتاد هزار دالر امریکایی می‌خوانند  .  با تماس‌های پیهم موفق به دریافت دیدگاه سفارت ایران در این زمینه نشدیم  . سرقت آثار باستانی بامیان از جمله نگرانی‌های عمده فرهنگیان آن ولایت محسوب می‌شود که به گفته آنان در پانزده سال اخیر مسوولین کمتر متوجه آن بوده‌اند  . حدود چهار سال قبل ، یک شرکت سرک‌سازی به نام آباد راهان فارس ایران در ساحه دره کالوی ولسوالی شیبر بامیان ، چندین نقاشی آثار دوره " شکار و گردآوری " را تخریب کرده‌بود  . مجتبی میرزایی مرمت کار آثار باستانی افغان می‌گوید که این آثار از دوره خط تصویری باقی مانده‌بود و به حدود 50 هزار سال قبل ، زمانی که هنوز خط به وجود نیامده‌بود و مردم برای برقراری ارتباط از نقاشی کار می‌گرفتند ، تعلق داشت  . آقای میرزایی ، در صحبت با صدای امریکا گفت که اگر از قاچاق آثار باستانی بامیان جلوگیری صورت نگیرد ، " یک فاجعه بزرگ فرهنگی رخ خواهد داد و اگر روند قاچاق به همین شکل پیش برود ، بامیان برای همیش گمنام باقی خواهد ماند " . فرهنگیان ولایت بامیان با اظهار نگرانی از قاچاق و حفاری‌های غیرقانونی می‌گویند که در طی یک‌ونیم دهه اخیر ده‌ها مقبره قدیمی در آن ولایت حفاری‌شده‌است  . آنان از حکومت می‌خواهند جلو قاچاق آثار باستانی افغانستان را از سوی باندهای قاچاقبر گرفته و اقدامات جدی در این زمینه روی دست گیرد  . لطیف عظیمی یکی از فرهنگیان بامیان می‌گوید که دولت در زمینه حفاظت از آثار باستانی چندان توجه نکرده است " ما تنها در ساحات بودا ، شهرغلغله و شهر ضحاک محافظین داریم ؛ اما در بسیاری نقاط نداریم که در معرض قاچاق و حفاری‌های غیرقانونی قرار دارند " . مسئوولین اداره اطلاعات و فرهنگ ولایت بامیان نیز نگران قاچاق آثار باستانی این ولایت‌اند اما می‌گویند که در جریان یک‌ونیم دهه اخیر در نتیجه حفاری‌های قانونی زمریالی طرزی ، ده‌ها قلم آثار دوره‌های مختلف به دست آمده و به صورت مصوون در اداره اطلاعات فرهنگ نگهداری می‌شود  . هنوز آمار دقیقی از ساحات حفاری‌شده و آثار باستانی موجود در بامیان در نزد ریاست اطلاعات و فرهنگ این ولایت موجود نیست  . احمد حسین احمدپور ، آمر اطلاعات ریاست اطلاعات و فرهنگ ولایت بامیان در این باره به صدای امریکا گفت که با توجه به امکانات در دست داشته ، " نمی‌توانند آنچنانیکه لازم است در زمینه جلوگیری از حفاری‌های غیر قانونی و قاچاق آثار باستانی کار نماییم ؛ اما در ساحات مرکز ولایت بامیان از حفاری‌ها و قاچاق آثار باستانی جلوگیری‌شده‌است " . درطی یازده سال گذشته پروفیسور زمریالی طرزی باستان‌شناس فرانسوی - افغان تبار بیش از پنج معبد دوره بودایی و ده‌ها قلم آثار باستانی منقول را در آن ولایت کشف کرده است  . بامیان از ولایات امن و باستانی در مرکز افغانستان است که علاوه بر دو مجسمه تخریب‌شده‌بودا ، در آن ولایت صدها معبد ، آبده تاریخی و آثار باستانی ادوار مختلف وجود دارد  . ظفر بامیانی فارغ التحصیل بامیان است  .