ລໍາດັບເຫດການກໍ່ການຮ້າຍ ຂອງນາຍບິນ ລາເດັນ ແລະກຸ່ມອາລ-ເຄອີດາ (ເບິ່ງວີດິໂອ)
ໃນໄລຍະເກືອບ 20 ປີຜານມາ ນາຍບິນ ລາເດັນ ກັບກຸມອາລ-ເຄອີດາ ໄດກການຮາຍ ສັງຫານຜູຄົນຫລາຍພັນຄົນ ກອນໂຕເຂົາເອງຖືກຂາຕາຍ ໃນວັນທີ 1 ເດືອນນ.
ເປັນເວລາເກືອບນຶ່ງເດືອນຜ່ານມາແລ້ວ ທີ່ນາຍໂອຊາມາ ບິນລາເດັນ ຫົວໜ້າກຸ່ມກໍ່ການ ຮ້າຍ ອາລ-ເຄອີດາ ໄດ້ຖືກກອງກໍາລັງພິເສດຂອງສະຫະລັດສັງຫານ ຢູ່ທີ່ປະເທດປາກິສ ຖານ ຫລັງຈາກທີ່ໄດ້ຕາມລ່າໂຕຜູ້ກ່ຽວມາເປັນເວລາເກືອບ 10 ປີ ຜູ້ຟັງຂອງເຮົາຈໍານວນ ນຶ່ງອີເມລມາວ່າ ຢາກຮູ້ເລື້ອງລາວກ່ຽວກັບຫົວໜ້າກຸ່ມກໍ່ການຮ້າຍລະດັບໂລກກຸ່ມນີ້ ສະນັ້ນ ຕໍ່ໄປນີ້ ເຮົາຂໍສະເໜີລາຍງານໂດຍສັງເຂບ ຫລືລໍາດັບເຫດການຕ່າງໆ ກ່ຽວກັບວ່ານາຍບິນ ລາເດັນ ໄດ້ທໍາການກໍ່ການຮ້າຍ ສ້າງຄວາມຢ້ານກົວໄປທົ່ວຊີກໂລກຕາເວັນຕົກ ດ້ວຍການ ໂຈມຕີທີ່ຮຸນແຮງເຖິງຕາຍຫລາຍໆບັ້ນ ແນວໃດແດ່ ຫລັງຈາກທີ່ຜູ້ກ່ຽວໄດ້ໂຜ່ໂຕອອກມາ ຈາກຖັ້ນແຖວຂອງຕະກູນທີ່ຮັ່ງມີຕະກຸນນຶ່ງຂອງຊາອຸດີອາເຣເບຍ ເພື່ອສ້າງຕັ້ງແລະນໍາພາ ເຄືອຂ່າຍກໍ່ການຮ້າຍລະດັບໂລກກຸ່ມນີ້ ນາຍໂອຊາມາ ບິນ ລາເດັນ ເກີດເມື່ອວັນທີ 10 ເດືອນມີນາ ປີ 1957 ເປັນລູກຄົນນຶ່ງໃນຈໍານວນ 50 ກ່ວາຄົນ ຂອງເສດຖີກໍ່ສ້າງຊາອູດີອາເຣເບຍຄົນນຶ່ງ ທມີເມຍຫລາຍຄົນຕາມປະເພນີຂອງຊາວມຸສລິມ ຊເປັນເສດຖີດວຍ ກໍແຮງມີຫລາຍຄົນກວາຜູຊາຍທຳມະດາສາມັນອີກ ບິນ ລາເດັນເຕີບໃຫຍ່ຂື້ນມາໃນທ່າມກາງຄວາມສະນຸກສຸກສະບາຍຂອງຊົນຊັ້ນເສດຖີຂອງຊາອູດີອາເຣເບຍ ແລະຮຽນສໍາເລັດການສຶກສາລະດັບມະຫາວິທະຍາໄລ ໄດ້ປະລິນຍາຝ່າຍວິສະວະກໍາ ແລະເບິ່ງຄືວ່າຈະປະກອບອາຊີບທຸລະກິດຂອງຄອບຄົວ ດໍາເນີນຮອຍຕາມບິດາ ແຕ່ວ່າ ເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 1988 ຫລັງຈາກພວກນັກລົບ ມູຈາເຮດີນ (mujahideen) ໄດ້ທໍາການຢືນຢັດຕໍ່ສູ້ຕ້ານການຄອບຄອງຂອງທະຫານໂຊຫວຽດໃນອັຟການີສຖານ ນາຍ ໂອຊາມາ ບິນລາເດັນ ກໍໄດ້ເອົາເງິນຄໍາຂອງເຂົາ ເຂົ້າໄປ ຊ່ວຍເຫລືອ ແລະໄດ້ກໍ່ຕັ້ງກຸ່ມອາລ-ເຄອີດາ ຂື້ນມາ ຊຶ່ງເປັນຊພາສາອາຣັບ ມີຄວາມໝາຍວ່າ “ຖານທີ່ໝັ້ນ ” ຕົກມາໃນລະຫວ່າງປີ 1990 ຫາ ປີ 1991 ສະຫະລັດໄດ້ສົ່ງກໍາລັງທະຫານໄປປະຈໍາການ ຢູ່ຊາອູດີ ອາເຣເບຍ ເພື່ອຊ່ວຍປ້ອງກັນຄູເວດ ຈາກການຮຸກຮານຂອງອີຣັກ ຊຶ່ງໄດ້ສ້າງຄວາມໂກດແຄ້ນໃຫ້ແກ່ ບິນ ລາເດັນ ຢ່າງໃຫຍ່ ຜູ້ກ່ຽວໄດ້ປະທະກັນກັບພວກເຈົ້າໜ້າທີ່ ຊາອຸດິອາເຣເບຍ ແລະຖືກບີບບັງຄັບໃຫ້ຕ້ອງໜີອອກຈາກຊາອູດີອາເຣເບຍ ໄປຢູ່ປະເທດຊູແດນ ບ່ອນທີ່ບິນ ລາເດັນ ໄດ້ສ້າງຕັ້ງຖານປະຕິບັດການສໍາລັບກຸ່ມອາລ-ເຄອີດາ ຂຶ້ນມາ ໃນປີ 1992 ລະເບີດພະລັງແຮງລູກໜຶ່ງໄດ້ແຕກຂຶ້ນທີ່ໂຮງແຮມແຫ່ງໜຶ່ງໃນປະເທດເຢເມັນ ບໍ່ດົນຫລັງຈາກພວກທະຫານສະຫະລັດຈຸໜຶ່ງໄດ້ອອກ ຈາກໂຮງແຮມແຫ່ງນັ້ນໄປ ຊຶ່ງຕໍ່ມາ ພວກເຈົ້າໜ້າທີ່ສືບລັບລົງຄວາມເຫັນວ່າ ເປັນການໂຈມຕີບັ້ນທໍາອິດຂອງ ບິນ ລາເດັນ ປີ 1993 ພວກກໍ່ການຮ້າຍທີ່ເຊຶ່ອມໂຍງກັບກຸ່ມອາລ-ເຄອີດາ ໄດ້ລະເບີດລົດບັນທຸກຄັນນຶ່ງ ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍວັດຖຸລະເບີດ ທີ່ຈອດໄວ້ຊັ້ນລຸ່ມຂອງບ່ອນຈອດລົດຂອງຕຶກສູນການຄ້າໂລກ ໃນນະຄອນນີວຢ໊ອກ ຍັງຜົນໃຫ້ມີຜູ້ເສຍຊີວິດ 6 ຄົນແຕ່ບໍ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຕຶກສູນການຄ້າພັງລົງ ເວລາຜ່ານໄປຈົນເຖິງປີ 1996 ລົດບັນທຸກລະເບີດຄັນໜຶ່ງໄດ້ລະເບີດຂຶ້ນແລະທໍາລາຍຕຶກ Khobar Towers ຊຶ່ງເປັນທີ່ພັກຂອງກໍາລັງທະຫານສະຫະລັດໃນຊາອຸດີອາເຣເບຍ ທີ່ຍັງຜົນໃຫ້ທະຫານອາເມຣິກັນ 19 ຄົນເສຍຊີວິດ ສອງປີຕໍ່ມາ ຄືປີ 1998 ເດືອນກຸມພາ ບິນ ລາເດັນ ໄດ້ປະກາດຕໍ່ໂລກວ່າ ມັນເປັນພາລະ ໜ້າທີ່ຂອງຊາວມູສລິມທຸກໆຄົນ ທີ່ຈະຕ້ອງ “ຂ້າຊາວອາເມຣິກັນ ບໍ່ວ່າຈະພົບເຫັນຢູ່ແຫ່ງຫົນໃດກໍຕາມ ” ເດືອນສິງຫາປີ 1998 ມີລະເບີດແຕກຂຶ້ນພ້ອມໆກັນ ທີ່ສະຖານທູດຂອງ ສະຫະລັດໃນປະເທດເຄັນຢາ ແລະຕັນຊາເນຍ ທີ່ຍັງຜົນໃຫ້ມີຜູ້ເສຍຊີວິດ 224 ຄົນ ແລະເຮັດໃຫ້ບາດເຈັບອີກປະມານ 4,500 ຄົນ ຫລັງຈາກເຫດການນີ້ ທ່ານບິລ ຄລິນຕັນ ຊຶ່ງເປັນປະທານາທິບໍ ດີສະຫະລັດໃນເວລານັ້ນ ປະກາດວ່າ ບິນ ລາເດັນ ເປັນສັດຕູໝາຍເລກນຶ່ງຂອງປະຊາຊົນ ປີ 2000 ພວກໂຈມຕີສະລະຊີບໄດ້ຂັບເຮືອທີ່ບັນຈຸລູກລະເບີດເຕັມອັດຕາ ແລ່ນຕໍາສ່ວນກາງຂອງກໍາປັ່ນລົບ USS Cole ຂອງສະຫະລັດ ທີ່ຈອດລອຍລໍາ ຢູ່ນ່ານນໍ້າປະເທດເຢເມັນ ສົ່ງຜົນໃຫ້ທະຫານເຮືອອາເມຣິກັນ 17 ຄົນເສຍຊີວິດ ແລະຫລາຍກວ່າ 30 ຄົນໄດຮັບບາດເຈັບ ເດືອນກັນຍາ ປີ 2001 ພວກ ອາລ-ເຄອີດາໄດ້ຈີ້ເຮືອບິນໂດຍ ສານສອງລໍາໃນສະຫະລັດ ແລ້ວ ຂັບເຂົ້າໄປຕໍາຕຶກແຝດສູນການຄ້າໂລກ ໃນນະຄອນນີວຢອກ ແລະໄດ້ຈີ້ຍົນລໍາທີ່ສາມ ຂັບໄປ ຕໍາກອງບັນຊາການທະຫານຂອງສະຫະລັດກໍຄືທໍານຽບຫ້າແຈ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ນອກນະຄອນຫລວງວໍຊິງ ຕັນ ດີຊີ ໃນເວລາໄລເລຍກັນ ເຮືອບິນລໍາທີ່ສີ່ທີ່ພວກກໍ່ການຮ້າຍ ຈີ້ເອົາເພື່ອຈະຂັບໄປຕໍາເປົ້າໝາຍ ອີກແຫ່ງນຶ່ງ ໃນນະຄອນຫລວງ ວໍຊິງຕັນນັ້ນ ໄດ້ຖືກພວກຄົນ ໂດຍສານຂັດຂວາງ ແລະຕົກລົງ ໃນທົ່ງແຫ່ງໜຶ່ງໃນລັດເພັນຊິລເວເນຍ (Pennsylvania) ທາງທິດຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງສະຫະລັດ ຊຶ່ງການໂຈມຕີທັງ 4 ບັ້ນໃນມື້ດຽວກັນນີ້ ໄດ້ຍັງຜົນໃຫ້ມີຜູ້ເສຍຊີວິດ ທັງຍິງ ຊາຍແລະເດັກເລັກເດັກນ້ອຍ ລວມ ກັນແລ້ວ ປະມານ 3,000 ຄົນ ຊຶ່ງໃນເວລາຕໍ່ມາ ນາຍບິນ ລາເດັນກໍໄດ້ອອກມາປະກາດ ທາງວີດິໂອເທບວ່າ ຕົນເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບການໂຈມຕີຕໍ່ສະຫະລັດ ໃນວັນທີ 11 ກັນຍາ ຫລືເດືອນ 9 ວັນທີ 11 ປີ 2001 ນນ ຊຶ່ງຊາວອາເມຣິກັນເອີ້ນໂສກນາດຕະກໍາຄັ້ງນັ້ນວ່າ 9/11 ເດືອນທັນວາ ປີ 2001 ພວກຄົນໂດຍສານເທິງຖ້ຽວບິນຂ້າມມະຫາສະມຸດອັດແລນຕິກຖ້ຽວນຶ່ງ ຈາກ ປາຣີ ມາຍັງ ໄມອາມີ ລັດຟລໍຣີດາ ໄດຂັດຂວາງນາຍ Richard Reid ທີ່ນີຍົມບິນ ລາເດັນນນ ບໍ່ໃຫ້ຈູດຂະນວນລະເບີດທີ່ຜູ້ກ່ຽວຊຸກເຊຶ່ອງໄວ້ໃນເກີບ ບດງນນແລວ ກໍ ຄົງໄດເກີດໂສກນາດຕະກຳທາງອາກາດອີກບນນງ ທມີຄົນຕາຍຫລາຍຮອຍຄົນ ປີ 2003 ນາຍ Khalid Sheikh Mohammed ຜູ້ວາງແຜນການໂຈມຕີ ໃນວັນທີ່ 11 ເດືອນກັນຍາປີ 2001 ຕສະຫະ ລັດນນ ໄດ້ຖືກຈັບໄດ້ໃນປາກີສ ຖານ ລາຍງານຂາວເວາວາ ຜູ້ກ່ຽວໄດ້ໃຫ້ຂໍ້ມູນແກພວກເຈາໜາທທສອບປາກຄໍາ ກ່ຽວກັບພວກສງຈົດໝາຍຂອງນາຍບິນ ລາເດັນ ປີ 2004 ໄດເກີດເຫດລະເບີດຢູ່ເທິງລົດໄຟໂດຍສານຫລາຍສານ ໃນນະຄອນຫລວງແມດຣິດ ປະເທດສະເປນ ທີ່ຍັງຜົນໃຫມີຜູ້ເສຍຊີວິດຢ່າງໜ້ອຍ 190 ຄົນ ຢູ່ໃນເທບບັນທຶກສຽງອັນໃໝ ທກາວກັນວາເປັນຂອງ ນາຍບິນ ລາເດັນນນ ລາຍງານຂາວເວາວາ ຜູ້ນໍາອາລ-ເຄອີດາ ໄດ້ສະເໜີທີ່ຈະບໍ່ລົບກວນ ພວກປະເທດໃນຂົງເຂດຢຸໂຣບ ທີ່ບໍ່ແຊກແຊງເຂາໃນກິດຈະການຂອງຊາວມູສລິມ ຕມາໃນປີ 2005 ມີການວາງລະເບີດໂຈມຕີລະບົບຂົນສົ່ງມວນຊົນ ທັງລົດໄຟໃຕດິນ ແລະລົດເມ ຂອງນະຄອນຫລວງລອນດອນຂອງອັງກິດ 4 ແຫງດວຍກັນ ສງຜົນໃຫມີຜູ້ເສຍຊີ ວິດ ຫລາຍກວ່າ 35 ຄົນ ແລະບາດເຈັບອີກ ຢ່າງໜ້ອຍ 700 ຄົນ ໃນປີດຽວກັນ ຄືປີ 2005 ຜູນຳໝາຍເລກ 3 ຂອງກຸ່ມອາລ-ເຄອີດາ ນາຍ Abu Faraj al-Libbi ຖືກກອງກໍາລັງພິເສດຂອງປາກີິສຖານຈັບໄດ ແລະໄດ້ຖືກມອບໂຕໃຫ້ໜວຍສືບລັບ ຊີໄອເອ ຂອງສະຫະລັດ ປີ 2006 ການໂຈມຕີທາງອາກາດບັ້ນໜຶ່ງຂອງສະຫະລັດ ໄດ້ສັງຫານຜູ້ບັນຊາການອັນດັບສູງຄົນນງຂອງບິນ ລາເດັນ ຄືນາຍ Abu Musab al-Zargawi ຊງເປັນຫົວໜາກຸມອາລ-ເຄອີດາ ໃນອີຣັກ ປີ 2007 ພວກເຈົ້າໜ້າທີ່ສະຫະ ລັດ ໄດ້ຮຽນຮູ້ຊສຽງແລະຮູບປະ ພັນສັນນະຖານຂອງຜູ້ສງຈົດ ໝາຍໃຫນາຍບິນ ລາເດັນຄົນນຶ່ງ ຜູຊງໃນທສຸດ ກໍແມນເປັນຜູນໍາ ທາງພາພວກເຂົາເຈາໄປສູບ່ອນ ຫລົບລີ້ຂອງນາຍບິນ ລາເດັນ ໂດຍບຮູໂຕນນ ຕົກມາຮອດປີ 2010 ພວກເຈົ້າ ໜ້າທີ່ສືບລັບຂອງສະຫະລັດ ກໍສືບຮູໄດ ວາ ຄົນສງຈົດໝາຍຂອງບິນ ລາເດັນ ຄົນນັ້ນ ອາໃສຢູໃນເມືອງ Abbottabad ປະເທດປາກິສຖານ ໃນເດືອນກັນຍາ ປີ 2010 ພວກເຈາໜາທໄດແຈງໃຫປະທານາທິບໍດີໂອບາມາຊາບ ກຽວກັບບອນຢູຂອງຄົນສງຈົດ ໝາຍຂອງບິນ ລາເດັນ ແລະລາຍງານທານວາ ມີ “ເປາໝາຍຄຸນຄາສູງ” ຄົນນງ ອາໃສຢູໃນເຮືອນຫລັງນນ ເດືອນມີນາ ປີ 2011 ທ່ານໂອບາມາ ໄດເລມມີປະຊຸມກ່ຽວກັບສະຖານະການດັ່ງກ່າວ ແລະໃນວັນທີ່ 29 ເດືອນເມສາທີ່ຜ່ານມານີ້ ປະທານາທິບໍດີໂອບາມາກໍໄດ້ອອກຄໍາສັ່ງ ໃຫ້ກໍາລັງລົບພິເສດ ເນວີ ຊີລ (Navy SEALs: Navy Sea, Air, and Land Teams) ກໍຄືກຳ ລັງຈູໂຈມຊນຫົວກະທິ ທາງທະເລ ອາກາດແລະທາງບົກຂອງ ກອງທັບເຮືອສະຫະລັດ ເລີ່ມລົງມືປະຕິບັດການໄດ້ ວັນທີ 1 ພຶດສະພາ 2011 ປະທານາທິບໍດີໂອບາມາ ໄດ້ແຈ້ງໃຫ້ຊາວໂລກຮູ້ວ່າບິນ ລາເດັນ ຖືກຂ້າຕາຍແລ້ວໂດຍກອງ ກໍາລັງລົບພິເສດຂອງສະຫະລັດ ຫລັງຈາກມີການຕສູ້ກັນເປັນເວລາ 40 ນາທີຢູບ່ອນລີ້ຊ່ອນຂອງຜູກຽວ ໃນເມືອງ Abbottabad ຂອງປາກີິສຖານນັ້ນ