ບັນດາ ນັກວິທະຍາສາດ ພະຍາຍາມ ຫາຄຳຕອບ ເປັນຫຍັງ ສະໜາມແມ່ເຫຼັກ ຂອງໂລກ ຈຶ່ງຕ່າວປີ້ນ
ຂະບວນການຕ່າງໆ ຂອງແກນໂລກ ທີ່ຜະລິດສະໜາມແມ່ເຫຼັກ ທີ່ຍັງຂາດຄວາມເຂົ້າໃຈ ທີ່ດີພໍ ດັ່ງນັ້ນ ນັກວິ​ທະ​ສາດ ຈຶ່ງ​ພະຍາຍ​າມສ້າງ​ສະພາບ ​ຄ້າຍ​ຄື​ກັນນັ້ນຂຶ້ນມາ.
ພວກເຮົາສ່ວນໃຫຍ່ ບໍ່ເຄີຍຄິດເຖິງເລື້ອງ ສະໜາມແມ່ເຫຼັກ ຂອງໂລກ ເຮົາເລີຍ ພວກເຮົາອາດຮູ້ຢູ່ວ່າ ມັນຊ່ວຍຊີ້ນຳທາງ ໃຫ້ແກ່ພວກນົກໃນຂະນະທີ່ບິນຍ້າຍຖິ່ນຖານ ແລະ ຍັງຮັບ ປະກັນວ່າ ເຂັມທິດຂອງພວກເຮົາຊີ້ໄປທາງທິດເໜືອ ແຕ່ບໍ່ຮູ້ ຈັກເລີຍວ່າ ມັນເປັນສ່ວນປະກອບ ອັນສຳຄັນທີ່ສຸດ ທີ່ເຮັດໃຫ້ ສິ່ງທີ່ມີຊີວິດເກີດຂຶ້ນໄດ້ຢູ່ໃນໂລກນີ້ ແຕ່ຫາກວ່າ ຂະບວນການ ຕ່າງໆ ຢູ່ໃນແກນຂອງໂລກ ທີ່ສ້າງສະໜາມແມ່ເຫຼັກ ນັ້ນ ແມ່ນ ຍັງຂາດຄວາມເຂົ້າໃຈທີ່ດີພໍ ຜູ້ສື່ຂ່າວ ວີໂອເອ George Putic ໄດ້ໄປຢ້ຽມຢາມຫ້ອງທົດລອງຢູ່ທີ່ມະຫາວິທະຍາໄລລັດແມຣີແລນ ບ່ອນທີ່ບັນດານັກວິທະສາດກຳລັງພະຍາຍາມ ສ້າງສະພາບ ທີ່ ຄ້າຍຄືກັນກັບຢູ່ເລິງລົງໄປ 3,000 ກິໂລແມັດຈາກພື້ນດິນ ແລະ ມີລາຍງານກ່ຽວກັບເລື້ອງນີ້ ຊຶ່ງໄຊຈະເລີນສຸກ ຈະນຳມາສະເໜີທ່ານ ໃນອັນດັບຕໍ່ໄປ ເລີກລົງໄປໃຕ້ໂລກຂອງພວກເຮົາ ມີທາດເຫລັກ ແລະ ທາດ nicke ທີ່ເປື່ອຍເປັນ ຂອງແຫລວ ໃນຮູບຊົງມົນ ກວ້າງ 3,400 ກິໂລແມັດໂດຍ ມີໜ່ວຍເຫລັກທີ່ເປັນຂອງ ແຂງຢູ່ໃຈກາງ ໄດ້ສ້າງກະແສໄຟຟ້າທີ່ມີໜ້າ ຮັບຜິດຊອບ ກ່ຽວກັບສະໜາມແມ່ເຫຼັກ ຂອງໂລກ ຜົນປະໂຫຍດທີ່ເຫັນໄດ້ແຈ້ງທີ່ສຸດນັນ ກໍແມ່ນບົດບາດຂອງມັນໃນການນຳທິດທາງ ແຕ່ ອາຈານຟີຊິກ ຂອງມະຫາວິທະຍາໄລຂອງລັດແມຣີແລນ ທ່ານ Daniel Lathrop ກ່າວວ່າ ມັນມີອີກຫຼາຍຢ່າງຕື່ມ ອາຈານ Lathrop ເວົ້າວ່າ ຫຼັກຖານສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ສະໜາມແມ່ເຫຼັກຂອງໂລກນັ້ນ ແມ່ນບໍ່ໄດ້ຢູ່ກັບທີ່ ມັນປ່ຽນ ໄປປ່ຽນມາຢູ່ເລື້ອຍ ແລະ ບາງຄັ້ງບາງຄາວ ມັນຂະຫຍາຍຕົວອອກໄປ ກວ້າງໄກຫຼາຍ ອາຈານ Lathrop ເວົ້າວ່າ ຢູ່ໃນຫ້ອງທົດລອງຂອງພວກເຂົາເຈົ້າ ທີ່ໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜູນ ໂດຍ ມູນນິທິ ວິທະ- ຍາສາດແຫ່ງຊາດ ຫຼື National Science Foundation ນັ້ນ ອາຈານ Lathrop ແລະ ທິມງານຂອງທ່ານ ກຳລັງພະຍາຍາມ ຊອກຫາວິທີ ແລະເຫດຜົນວ່າ ເປັນຫຍັງ ມັນຈຶ່ງ ເກີດຂຶ້ນເຊັ່ນນັ້ນ ການປິ່ນຂອງໜ່ວຍເຫລັກທີ່ເປື່ອຍນັ້ນ ບາງທີ ມັນເປັນໄປບໍ່ໄດ້ ໃນທາງພາກປະຕິບັດ ດັ່ງນັ້ນ ບັນດານັກຄົ້ນຄວ້າ ຈຶ່ງສ້າງສິ່ງໜຶ່ງ ທີ່ເໝາະສົມແທນ ເຊັ່ນໜ່ວຍເຫຼັກ ກວ້າງ 3 ແມັດ ທີ່ບັນຈຸດ້ວຍທາດໂຊດຽມ ອັນເປັນທາດໂລຫະອ່ອນຊະນິດໜຶ່ງ 12 ໂຕນເຄິ່ງ ທີ່ ລະລາຍໃນອຸນຫະພູມ ສູງກວ່າ 100 ອົງສາແຊລເຊິດສ໌ໜ້ອຍນຶ່ງ ໜ່ວຍເຫຼັກມົນ ທີ່ບໍ່ມີແມ່ເຫຼັກ ຂະໜາດຄວາມກວ້າງ 1 ແມັດ ຢູ່ພາຍໃນ ແມ່ນໃຊ້ແທນ ແກນ ທີ່ແຂງແກ່ນ ທັງສອງສາມາດໝຸນໄດ້ ຢ່າງເປັນອິດສະຫລະ ຄັນໝຸນພວກມັນຢ່າງຊ້າໆຈະບໍ່ສາມາດຜະລິດອັນທີ່ເອີ້ນວ່າ dynamo effect ທີ່ຄິດວ່າ ເປັນສ່ວນຮັບຜິດຊອບ ສຳຫລັບການຜະລິດສະໜາມແມ່ເຫຼັກນັ້ນ ອາຈານ Lathrop ເວົ້າວ່າ ການທົດລອງເຫຼົ່ານີ້ ຈະກຽມພວກເຮົາ ສຳຫລັບອັນທີ່ອາດເປັນໄປໄດ້ ຂອງການຕ່າວປີ້ນ ສະໜາມແມ່ເຫຼັກຂອງໂລກຫຼືບໍ່? ອາຈານ Lathrop ກ່າວວ່າມັນຍາກທີ່ຈະຄາດຄະເນ ກ່ຽວກັບການປ່ຽນແປງທີ່ເກີດຂຶ້ນ ໃນ ໄລຍະຫຼາຍພັນປີຜ່ານມານັ້ນ ອາຈານ Lathrop ເວົ້າວ່າ ອາຈານ Lathrop ໃຫ້ຂໍ້ສັງເກດວ່າ ຄວາມຮຸນແຮງຂອງສະໜາມແມ່ເຫຼັກຂອງໂລກ ໄດ້ຫລຸດລົງປະມານ 10 ເປີເຊັນ ໃນ 170 ປີຜ່ານມາ ສະນັ້ນ ຂະບວນການຂອງການ ຕ່າວປີ້ນນັ້ນ ອາດໄດ້ເລີ້ມຕົ້ນຂຶ້ນແລ້ວ ເປັນຈັ່ງໂຊກສຳຫລັບພວກເຮົາ ທີ່ການປ່ຽນແປງນີ້ ແມ່ນຊ້າຫຼາຍ ທີ່ຈະສົ່ງຜົນກະທົບ ຕໍ່ການດຳລົງຊີວິດ ຢ່າງປົກກະຕິ ຂອງພວກເຮົາໄດ້