ການໃຊ້ຈ່າຍ ທາງດ້ານທະຫານ ກໍາລັງ ຖີບຕົວສູງຂຶ້ນ ສູ່ລະດັບໃໝ່ ໃນທົ່ວໂລກ
ການໃຊ້ຈ່າຍ ທາງດ້ານທະຫານ ກໍາລັງຖີບຕົວສູງຂຶ້ນ ສູ່ລະດັບໃໝ່ ໂດຍມີມູນຄ່າ 1 ພັນ 8 ຮ້ອຍຕື້ໂດລາ ສຳລັບປີ 2018 ເທົ່ານັ້ນ.
ໃນວັນທີ 11 ເດືອນກັນຍາ ຜ່ານມານີ້ ປະເທດຊາດ ພາກັນລຳລຶກ ເຖິງຊີວິດທັງຫຼາຍ ທີ່ໄດ້ສູນຫາຍຕາຍຈາກໄປ ໃນການໂຈມຕີກໍ່ການຮ້າຍທີ່ຮ້າຍແຮງທີ່ສຸດ ໃນດິນແດນ ຂອງອາເມຣິກາ ປະທານາທິບໍດີ ຮອງປະທານາທິບໍດີ ແລະບັນດາເຈົ້າໜ້າທີ່ຄົນອື່ນໆ ທີ່ມາຮ່ວມໃນພິທີເພື່ອໄວອາໄລໃຫ້ ແດ່ຜູ້ທີ່ໄດ້ເສຍຊີວິດ ເກືອບ 3,000 ຄົນ ເມື່ອພວກ ກຸ່ມກໍ່ການຮ້າຍ ອາລ-ກາອີດາ ໄດ້ ຢຶດເອົາເຮືອບິນໂດຍສານສີ່ລຳ ໃນຂະນະບິນຢູ່ເທິງ ອາກາດ ສອງລຳບິນເຂົ້າ ໄປຕຳຕຶກ World Trade Center ໃນນະຄອນນິວຢອກ ລຳທີສາມບິນເຂົ້າ ໄປຕຳທຳນຽບຫ້າແຈ ສ່ວນລຳທີສີ່ ບິນຕົກລົງໃສ່ທົ່ງແຫ່ງນຶ່ງ ໃນ ລັດເພັນຊີລເວເນຍ ຫຼັງຈາກພວກຜູ້ໂດຍສານ ທີ່ກ້າຫານຈຳນວນນຶ່ງ ໄດ້ພະຍາຍາມ ຕໍ່ສູ້ກັບພວກກໍ່ການຮ້າຍເພື່ອເຂົ້າຄວບຄຸມເຮືອບິນຄືນ ໃນໄລຍະ 18 ປີ ຕໍ່ມາຫຼັງ ຈາກນັ້ນແລະງົບປະມານຄ່າໃຊ້ຈ່າຍດ້ານການທະຫານຂອງໂລກແມ່ນຢູ່ໃນລະດັບ ທີ່ສູງເປັນປະຫວັັດການ ອັນນັ້ນ ແມ່ນອີງໃສ່ຂໍ້ມູນຈາກ ສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າສັນຕິພາບ ລະຫວ່າງປະເທດ ໃນສະຕັອກໂຮມ ທີ່ໄດ້ຕິດຕາມເບິ່ງ ການໃຊ້ຈ່າຍດ້ານການທະຫານ ນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 1988 ເປັນຕົ້ນມາ ຄາຣລາ ບາບ ນັກຂ່າວວີໂອເອ ປະຈຳທຳນຽບຫ້າແຈ ຈະມາໄຈ້ແຍກວ່າຍ້ອນຫຍັງ ແລະ ແມ່ນຫຍັງ ຄືເຫດຜົນ ທີ່ພາໃຫ້ມີການໃຊ້ຈ່າຍດັ່ງກ່າວ ຊຶ່ງ ໄຊຈະເລີນສຸກ ຈະນຳເອົາລາຍລະອຽດມາສະເໜີທ່ານ ໃນອັນດັບຕໍ່ໄປ ການໃຊ້ຈ່າຍດ້ານການທະຫານ ກໍາລັງຖີບຕົວສູງຂຶ້ນສູ່ລະດັບໃໝ່ ໂດຍມີ ມູນຄ່າ 1 ພັນ 8 ຮ້ອຍຕື້ ໂດລາ ສຳລັບປີ 2018 ເທົ່ານັ້ນ ທ່ານພີເຕີ ເວສແມັນ ຈາກສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າສັນຕິພາບລະຫວ່າງປະເທດ ໃນນະຄອນ ສະຕັອກໂຮມ ກ່າວວ່າ “ພວກເຮົາຕ້ອງເບິ່ງວ່າ ອັນນັ້ນ ເປັນສັນຍານເຕືອນໄພ ກໍບໍ່ຈຳ ເປັນວ່າ ຈະນຳໄປສູ່ສົງຄາມດອກ ແຕ່ສິ່ງນັ້ນ ກໍຕ້ອງໄດ້ເອົາ ໃຈໃສ່ຢ່າງໃກ້ຊິດແທ້ໆ ” ການໃຊ້ຈ່າຍທາງດ້ານທະຫານ ໄດ້ຕົກລົງສູ່ລະດັບຕ່ຳສຸດ ຫຼັງສົງຄາມເຢັນ ໃນປີ 1998 ແຕ່ຕໍ່ມາ ການໂຈມຕີໃນວັນທີ 11 ເດືອນ 9 ຫຼືທີ່ເອີ້ນກັນວ່າ 9-11 ນັ້ນ ກໍໄດ້ເກີດຂຶ້ນ ສົງຄາມສູ້ລົບຕໍ່ຕ້ານການກໍ່ການຮ້າຍຢູ່ໃນທົ່ວໂລກ ຢູ່ໃນອັຟການິສຖານ ແລະ ອີຣັກ ໄດ້ກາຍເປັນແຮງຊຸກຍູ້ ສົ່ງຜົນເຮັດໃຫ້ ການໃຊ້ຈ່າຍທາງດ້ານທະຫານໂດຍສະຫະລັດ ແລະບັນດາປະເທດພັນທະມິດ ເພີ້ມສູງຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ຈົນກວ່າວ່າ ລັດຖະບານ ທ່ານ ໂອບາມາ ໄດ້ເລີ້ມຕັດງົບປະມານ ທາງດ້ານທະຫານລົງ ປັດຈຸບັນນີ້ ການໃຊ້ຈ່າຍດ້ານທະຫານ ແມ່ນກຳລັງສູງຂຶ້ນອີກຄັ້ງນຶ່ງ ອັນນັ້ນ ກໍເປັນຍ້ອນ ຣັດເຊຍ ແລະ ຈີນ ທ່ານ ອາຣ ຄຣອກ ຄູບເປີ ລັດຖະມົນຕີຊ່ວຍວ່າການກະຊວງການຕ່າງປະເທດ ຮັບຜິດ ຊອບດ້ານການເມືອງແລະການທະຫານຂອງສະຫະລັດ ກ່າວວ່າ “ພວກເຮົາມີ ສອງ ມະຫາອຳນາດລັດທິແກ້ທີ່ພວກເຂົາຢາກຈະຢູ່ໃນບ່ອນທີ່ພວກເຂົາເຈົ້າ ຍັງໄປບໍ່ເຖິງ ຈຸດນັ້ນເທື່ອ ແນ່ນອນ ພວກເຮົາບໍ່ຕ້ອງການໃຫ້ສິ່ງນັ້ນ ເກີດຂຶ້ນ ບໍ່ພຽງແຕ່ຍ້ອນຜົນ ປະໂຫຍດຂອງສະຫະລັດເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງໃນນາມຂອງບັນດາຄູ່ພາຄີ ແລະບັນດາ ພັນທະມິດຂອງພວກເຮົານຳດ້ວຍ ” ການໃຊ້ຈ່າຍທາງດ້ານທະຫານ ຂອງສະຫະລັດ ແມ່ນມີສັດສ່ວນ ປະກອບເປັນຫຼາຍ ກວ່າ 1 ສ່ວນ 3 ຂອງການໃຊ້ຈ່າຍທາງດ້ານທະຫານທັງໝົດຂອງໂລກ ສະຫະລັດ ມີກຳປັ່ນບັນທຸກເຮືອບິນ ເຖິງ 11 ລຳ ມີຄັງອາວຸດນິວເຄລຍທີ່ມີອະນຸພາບ ຮ້າຍແຮງ ມີເຮືອບິນລົບອາຍພົ່ນທີ່ລ້ຳຍຸກ ແລະມີກຳລັງທະຫານ 2 ລ້ານ 1 ແສນຄົນ ບັນດານັກຊ່ຽວຊານ ເຫັນພ້ອມນໍາກັນວ່າ ກໍາລັງທະຫານຂອງສະຫະລັດ ຍັງຄົງເປັນ ກຳລັງທີ່ມີອິດທິພົນຄອບງຳ ເໜືອກວ່າປະເທດໃດໆ ທ່ານແບຣດລີ ບາວແມັນ ຢູ່ທີ່ອົງການມູນນິທິເພື່ອປົກປ້ອງປະຊາທິປະໄຕ ກ່າວວ່າ “ຂ້າພະເຈົ້າຄຶດວ່າ ບາງຄັ້ງບາງຄາວ ມີແນວໂນ້ມທີ່ເຮັດໃຫ້ ຣັດເຊຍແລະ ຈີນ ຮູ້ສຶກ ວ່າ ຕົນສູງຂຶ້ນເຖິງ 30 ຟິດ ແລະພວກເຂົາເຈົ້າບໍ່ໄດ້ເປັນຈັ່ງຊັ້ນເລີຍ ມັນກໍມີຈຸດອ່ອນຢູ່ ທີ່ພວກເຮົາອາດສາມາດສວຍໃຊ້ ໃນການມີບັນຫາຂັດແຍ້ງ ແຕ່ມັນກໍຍັງມີຫຼາຍບ່ອນຢູ່ ທີ່ພວກເຂົາເຈົ້າ ມີຄວາມກ້າວໜ້າຫຼາຍກວ່າພວກເຮົາ ” ຈີນ ດຽວນີ້ ເປັນປະເທດທີ່ໃຊ້ຈ່າຍໃນດ້ານທະຫານ ທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດເປັນອັນດັບສອງຂອງ ໂລກ ຊຶ່ງເພີ້ມຂຶ້ນ ຈາກພຽງ 2 ເປີເຊັນ ໃນການໃຊ້ຈ່າຍທາງດ້ານທະຫານຂອງໂລກ ໃນ ປີ 1990 ມາເປັນ 14 ເປີເຊັນ ໃນປັດຈຸບັນນີ້ ທ່ານບາວແມັນ ກ່າວອີກວ່າ “ບັນດາພັນທະມິດ ແລະບັນດາຄູ່ພາຄີຂອງພວກເຮົາ ກຳລັງ ສິ້ງຊອມເບິ່ງອັນນີ້ຢູ່ ຜູ້ທີ່ກຳລັງຮ່ວມມືກັບພວກເຮົານັ້ນບໍ່ຄວນເຂົ້າ ໃຈຜິດພາດວ່າ ຈີນ ໄດ້ພະຍາຍາມປັບປຸງກອງທັບຂອງພວກເຂົາເຈົ້າ ໃຫ້ທັນສະໄໝຮອບດ້ານ ເພື່ອທີ່ພວກ ເຂົາເຈົ້າຈະສາມາດບັງຄັບ ແລະເອົາຊະນະພວກເຮົາ ແລະບັນດາພັນທະມິດຂອງເຮົາ ໄດ້ ໃນບັນຫາຂັດແຍ້ງ ໃນອະນາຄົດ ” ຈີນ ໄດ້ສ້າງກຳປັ່ນບັນທຸກເຮືອບິນສອງລຳ ໃນລະຫວ່າງຮອບ 10 ປີຜ່ານມານີ້ ແລະລຳ ທີສາມ ແມ່ນກຳລັງຢູ່ໃນລະຫວ່າງການກໍ່ສ້າງ ຈີນ ໄດ້ພັດທະນາ ເຮືອ ບິນລົບອາຍພົ່ນ ທີ່ທັນສະໄໝ ແລະ ກຳລັງທະຫານ ໄດ້ເພີ້ມຂຶ້ນ ຫຼາຍກວ່າ 2 ລ້ານ 5 ແສນຄົນແລ້ວ ແລະ ຈີນ ແມ່ນໄດ້ລົງທຶນ ໃນເທັກໂນໂລຈີຕ່າງໆ ຮວມທັງ ອາວຸດຕ່າງໆທີ່ບິນໄວກວ່າສຽງ ຊຶ່ງຈະສາມາດບິນໄດ້ໄວກວ່າສຽງເຖິງ 5 ເທົ່າ ສ່ວນທ່ານເວສແມັນ ກໍໃຫ້ຄຳເຫັນວ່າ “ອັນນັ້ນ ຈະມີການມອງເຫັນວ່າເປັນໄພຂົ່ມຂູ່ ໂດຍບັນດາປະເທດເພື່ອນບ້ານຂອງຈີນ ແລະພວກປະເທດເພື່ອນບ້ານເຫຼົ່ານັ້ນ ກໍຈະ ມີປະຕິກິລິຍາຕໍ່ຕ້ານການກະທຳດັ່ງກ່າວນັ້ນ ” ຍົກຕົວຢ່າງ ອິນເດຍ ໄດ້ເພີ້ມການໃຊ້ຈ່າຍທາງດ້ານທະຫານຂອງຕົນຂຶ້ນ ຫຼາຍກວ່າ 11 ຕື້ໂດລາ ພາຍໃນພຽງເວລາ 3 ປີເທົ່ານັ້ນ ຊຶ່ງດຽວນີ້ອິນເດຍ ຕິດອັນດັບ ທີ 4 ໂດຍລວມ ເຖິງແມ່ນວ່າ ຣັດເຊຍ ໄດ້ຕົກຈາກ ການເປັນ 5 ປະເທດຊັ້ນນຳທີ່ໃຊ້ຈ່າຍຫຼາຍທີ່ສຸດ ໃນ ປີ 2018 ກໍຕາມ ແຕ່ຣັດເຊຍກໍຍັງເປັນປະເທດ ທີ່ອົງການເນໂຕ້ຈັບຕາເບິ່ງ ຫຼັງຈາກ ຣັດເຊຍ ໄດ້ຮຸກຮານປະເທດຈໍເຈຍ ໃນປີ 2008 ແລະບຽດຢຶດເອົາພາກສ່ວນນຶ່ງຂອງ ຢູເຄຣນ ໃນປີ 2014 29 ປະເທດທີ່ເປັນສະມາຊິກ ຂອງອົງການເນໂຕ້ ໄດ້ໃຊ້ຈ່າຍ 963 ຕື້ໂດລາ ຄິດສະເລ່ຍ ເປັນ 53 ເປີເຊັນ ໃນການໃຊ້ຈ່າຍທາງດ້ານທະຫານຂອງໂລກໃນ ປີ 2018 ແລະຈຳ ນວນດັ່ງກ່າວ ແມ່ນມີແນວໂນ້ມຈະເພີ້ມຂຶ້ນ ໃນຂະນະທີ່ ສະຫະລັດ ສືບຕໍ່ກົດດັນ ບັນດາ ປະເທດພັນທະມິດໃຫ້ໃຊ້ຈ່າຍ 2 ເປີເຊັນ ຂອງຍອດຜະລິດຕະພັນລວມພາຍໃນ ໃສ່ ການປ້ອງກັນປະເທດ ທ່ານມາກຄ໌ ແອັສເປີ ລັດຖະມົນຕີປ້ອງກັນປະເທດ ສະຫະລັດ ກ່າວວ່າ “ພວກເຮົາບໍ່ ສາມາດປ່ອຍປະເທດເຫຼົ່ານັ້ນໄປ ໂດຍບໍ່ປະຕິບັດພັນທະຂອງຕົນ ທ່ານບໍ່ສາມາດທີ່ ຈະທົດແທນໄດ້ຢ່າງງ່າຍດາຍ ແລະກ່າວວ່າ ຄັນຊັ້ນ 2 ເປີເຊັນ ຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ແມ່ນ ຈະໃຊ້ຈ່າຍ ໃນດ້ານເທັກໂນໂລຈີ ຫຼື ຂ້າພະເຈົ້າຈະກໍ່ສ້າງພື້ນຖານໂຄງລ່າງ ຂ້າພະ ເຈົ້າ ບໍ່ສາມາດສະກັດກັ້ນ ກອງພົນທະຫານຂອງຣັດເຊຍ ດ້ວຍເສັ້ນທາງ ພວກເຮົາ ຕ້ອງການຄວາມສາມາດທີ່ແທ້ຈິງ ” ໃນຂະນະທີ່ປະເທດຕ່າງໆ ກຽມຮັບມືກັບສະພາບການທີ່ຮ້າຍແຮງທີ່ສຸດ ຢູ່ນັ້ນ ບັນດາ ປະເທດມະຫາອຳນາດທັງຫຼາຍ ກໍຮັບຊາບຢ່າງເຕັມສ່ວນວ່າ ບັນຫາຂັດແຍ້ງໃດໆ ທີ່ອາດເກີດຂຶ້ນ ພາຍໃນກຸ່ມມະຫາອຳນາດນັ້ນ ກໍຈະກາຍເປັນໄພຫາຍະນະ (Pieter Wezeman, Stockholm International Peace Research Institute) (Bradley Bowman, Foundation for Defense of Democracies) (Bradley Bowman, Foundation for Defense of Democracies) (Pieter Wezeman, Stockholm International Peace Research Institute) (Mark Esper, U S Defense Secretary)