ຫວຽດນາມເປັນປະເທດ ທີ່ມີ ການສໍ້ລາດບັງຫລວງ ຫລາຍອັນດັບ 5 ໃນເອເຊຍ
ບໍລິສັດ PERC ທີ່ຮ່ອງ​ກົງ ກ່າວວ່າ ​ມີ​ແຕ່ກໍາປູ​ເຈຍ ອິນ​ໂດ​ເນ​ເຊຍ ​ຟິລິບ​ປິນ ​ແລະ​ອິນ​ເດຍ​ເທົ່າ​ນັ້ນ ທີ່ມີການສໍ້ລາດບັງຫລວງ ຫລາຍກ່ວາຫວຽດນາມ
ຄືກັນກັບຢູ່ໃນຫລາຍໆປະເທດກໍາລັງພັດທະນານັ້ນ ການສໍ້ລາດບັງຫລວງຍັງຄົງເປັນບັນຫາ ໃຫຍຢູ່ໃນຫວຽດນາມ ຊຶ່ງລາຍງານນຶ່ງເມື່ອໝໍ່ໆມານີ້ ໄດ້ຈັດຫວຽດນາມເຂົ້າຢູ່ໃນອັນດັບທີ່ ຫ້າຂອງບັນດາ ປະເທດທີ່ມີການສໍ້ລາດ ບັງຫລວງຫລາຍທີ່ສຸດໃນຂົງເຂດເອເຊຍ ພວກ ນັກເຄຶ່ອນໄຫວບາງຄົນກ່າວວ່າ ບັນຫາສ່ວນນຶ່ງນັ້ນກໍແມ່ນວ່າ ປະຊາຊົນຫລາຍໆຄົນມີຄວາມ ຮູ້ສຶກແບບບໍ່ພ້ອມແລະບໍ່ມີອໍານາດພໍ ທີ່ຈະປາບປາມການສໍ້ລາດບັງຫລວງນັ້ນໄດ້ ນັກຂ່າວ ວີໂອເອ ນາຍ ຈຶງ ຫງວຽນ ມີລາຍງານກ່ຽວກັບເລື້ອງນີ້ ຊຶ່ງທອງປານຈະມາສະເໜີທ່ານ ການສໍາຫລວດປະຈໍາປີ ໂດຍບໍລິສັດໃຫ້ຄໍາປຶກສາກ່ຽວກັບຄວາມສ່ຽງດ້ານການເມືອງແລະເສດຖະກິດ ຫລື PERC ທີ່ຮ່ອງກົງ ຊີ້ບອກວ່າ ຢູ່ໃນຂົງເຂດເອເຊຍນັ້ນ ມີພຽງແຕ່ປະເທດ ກໍາປູເຈຍ ອິນໂດເນເຊຍ ຟິລິບປິນ ແລະອິນເດຍເທົ່ານັ້ນ ທີ່ມີການສໍ້ລາດບັງຫລວງຫລາຍກວ່າຫວຽດນາມ ໃນຕາຕະລາງວັດແທກ ຈາກ 0 ຫາ 10 ຂອງລະດັບການໂຍະຍານ ຜ່ອນຜັນໃຫ້ແກ່ການສໍ້ລາດບັງຫລວງ ຊຶ່ງ 10 ໝາຍເຖິງການສໍ້ລາດບັງຫລວງໃນລະດັບສູງທີ່ສຸດນັ້ນ ຫວຽດ ນາມແມ່ນຢູ່ໃນລະດັບ 8 3 ຕາມຜົນການສໍາຫລວດໃນປີນີ້ ຂອງບໍລິສັດ PERC ອົງການຄວາມໂປ່ງໃສສາກົນ ຫລື Transparency International ຊຶ່ງເປັນອົງການ ຕໍ່ຕ້ານການສໍ້ລາດບັງຫລວງ ໄດ້ຈັດຫວຽດນາມຢູ່ໃນອັນດັບທີ່ 116 ໃນຈໍານວນ 178 ປະເທດໃນດັດຊະນີການສໍ້ລາດບັງຫລວງປະຈໍາປີຂອງອົງການ ທ່ານນາງ ຟາມທີໂລນ(Pham Thi Loan) ສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດຫວຽດນາມ ບອກວີໂອເອວ່າ ບໍ່ແມ່ນວ່າປະຊາຊົນບໍ່ເອົາຫົວຊາກັບການສໍ້ລາດບັງຫລວງ ແຕ່ມັນເປັນບັນຫາທີ່ສຸດວິໄສຂອງພວກເຂົາເຈົ້າ ທ່ານນາງ ຟາມທີໂລນ ກ່າວວ່າ ພວກປະຊາຊົນບໍ່ໄດ້ອະນຸໂລມຜ່ອນຜັນໃຫ້ແກ່ການສໍ້ລາດ ບັງຫລວງ ແຕ່ພວກເຂົາເຈົ້າກໍເຮັດຫຍັງບໍ່ໄດ້ຫລາຍ ພວກເຂົາເຈົ້າບໍ່ຮູ້ວ່າຈະປ້ອງກັນແນວ ໃດ ການສໍ້ລາດບັງຫລວງນັ້ນມີຢູ່ໃນທຸກລະດັບຢ່າງແຜ່ຫລາຍ ແລ້ວພວກເຂົາເຈົ້າຈະຢຸດມັນ ໄດ້ຢ່າງໃດ? ທ່ານນາງກ່າວຕໍ່ໄປວ່າ ບັນຫານີ້ລໍາບາກຍາກເຂັນຫລາຍທີ່ສຸດ ດັ່ງນັ້ນ ພວກ ປະຊາຊົນກໍເລີຍພາກັນຮູ້ສຶກວ່າ ພວກເຂົາເຈົ້າບໍ່ສາມາດຈະຈັດການກັບມັນໄດ້ ນັກເຄື່ອນໄຫວຊາວຫວຽດນາມສູງອາຍຸ ເລ ກຽນ ດຶກ(Le Kien Duc) ທີ່ໃຜໆກໍພາກັນ ເອີ້ນວ່າ ແມ່ຕູ້ຕໍ່ຕ້ານການສໍ້ລາດບັງຫລວງ ກໍມີຄວາມເຫັນດັ່ງດຽວກັນກັບສະມາຊິກສະພາ ຟາມທີໂລນ ແມ່ຕູ້ດຶກ ກ່າວວ່າ ເປັນທີ່ແລເຫັນໄດ້ຢ່າງແຈ່ມແຈ້ງວ່າ ພວກປະຊາຊົນແມ່ນເປັນຫ່ວງສຸດ ຂີດໃນເລຶ່ອງນີ້ ແຕ່ພວກເຂົາເຈົ້າບໍ່ໄດ້ຮັບການສຶກສາສູງ ກໍເລີຍບໍ່ຮູ້ວິທີການໃນທາງກົດ ໝາຍທີ່ຈະປາບປາມການສໍ້ລາດບັງຫລວງນັ້ນຢ່າງຖືກຕ້ອງໄດ້ແນວໃດ ແມ່ຕູ້ດຶກກ່າວຕໍ່ໄປ ວ່າ ພວກປະ ຊາຊົນໄດ້ຍື່ນໜັງສືຮ້ອງທຸກ ໄປຍັງນາຍົກລັດຖະມົນຕີແລະໄປຍັງພວກເຈົ້າ ໜ້າທີ່ອາວຸໂສອື່ນໆ ເພາະເຂົາເຈົ້າບໍ່ຮູ້ວ່າ ພວກເຈົ້າໜ້າທີ່ທີ່ເຂົາເຈົ້າຮ້ອງຮຽນໄປນັ້ນ ບໍ່ໄດ້ ຮັບຜິດຊອບເລຶ່ອງນີ້ໂດຍກົງ ພວກປະຊາຊົນພາກັນແຕ່ງຄໍາຮ້ອງຮຽນ ຮ້ອງທຸກກ່ຽວກັບ ການສໍ້ລາດບັງຫລວງ ແຕ່ກໍບໍ່ຮູ້ວິທີທີ່ຈະເຮັດໃຫ້ຖືກຕ້ອງ ຫລືບໍ່ຮູ້ແມ່ນແຕ່ວ່າ ຈະເຊັນຊື່ ຂອງຕົນລົງແບບໃດ ແລະບໍ່ຮູ້ວ່າ ຈະສົ່ງໄປໃສ ຫາໃຜ ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ແມ່ຕູ້ດຶກ ນັກເຄື່ອນໄຫວ ອາຍຸ 81 ປີ ທີ່ໄດ້ຮັບກຽດຈາກອົງການຄວາມໂປ່ງໃສສາກົນ ໃນ ປີ 2007 ຍ້ອນການເຄື່ອນໄຫວຕໍ່ຕ້ານການສໍ້ລາດບັງຫລວງຂອງລາວນັ້ນ ເອີ້ນການກິນສິນ ບົນຢູ່ໃນຫວຽດນາມວ່າ “ເລວຮ້າຍເຫລືອທີ່ສຸດ ” ແມ່ຕູ້ດຶກເວົ້າວ່າ ລາວໄດ້ຮັບຄໍາຮ້ອງທຸກມາຈາກ 50 ເຂດແຂວງ ຂອງທັງໝົດ 58 ແຂວງ ຂອງຫວຽດນາມ ແລະການສໍ້ລາດບັງຫລວງນັ້ນ ບໍ່ໄດ້ມີແຕ່ຢູ່ໃນພາກສ່ວນຄຸ້ມຄອງທີ່ດິນ ແລະອະສັງຫາລິມະຊັບເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງມີຢູ່ໃນວົງການການສຶກສາ ແລະພາກສ່ວນອື່ນໆນໍາ ອີກເຊັ່ນກັນ ອິງຕາມການສໍາຫລວດຄັ້ງລ່າສຸດຂອງບໍລິສັດ PERC ພວກຜູ້ບໍລິຫານທຸລະກິດຈາກຕ່າງ ປະເທດຢູ່ໃນຫວຽດນາມ ຈໍານວນເກືອບ 2000 ຄົນ ຄິດວ່າ ການສໍ້ລາດບັງຫລວງ ແມ່ນມີຢ່າງແຜ່ຫລາຍຢູ່ໃນປະຊາຄົມຕ່າງໆ ໃນທົ່ວຫວຽດນາມທັງໝົດ ໃນເລື່ອງການບໍ່ເອົາຈິງເອົາຈັງໃນການປາບ ປາມການສໍ້ລາດບັງຫລວງນັ້ນ ລັດຖະບານ ຫວຽດນາມ ແມ່ນໄດ້ຄະແນນ 7 50 ຈາກ ຄະແນນສູງສຸດ ຄື 10 ນັ້ນ ສະມາຊິກສະພາ ຟາມທີໂລນ ກ່າວວ່າ ຫວຽດນາມກໍາລັງທົດລອງໃຊ້ຫລາຍໆມາດຕະການທີ່ແຕກຕ່າງກັນເພື່ອປາບການ ສໍ້ລາດບັງຫລວງ ແຕ່ທ່ານນາງກ່າວວ່າ ມັນຍາກທີ່ຈະສ້າງຄວາມສົມດຸນທີ່ຖືກຕ້ອງເໝາະສົມ ໃນການປາບປາມນັ້ນໄດ້ ລາຍງານຂອງ ບໍລິສັດ PERC ເວົ້າວ່າ ມີຫລາຍໆປັດໃຈທີ່ເປັນອົງປະກອບໃນການປາບ ປາມການສໍ້ລາດລັງຫລວງໃນຫວຽດນາມ ໂຮມທັງຄວາມເປັນຈິງທີ່ວ່າ ພາກລັດນັ້ນ ໃຫຍ່ ຫລວງກວ່າພາກເອກະຊົນຫລາຍ ໃນຂະນະທີ່ເງິນເດືອນຂອງລັດຖະກອນລະດັບປານກາງ ຍັງຕໍ່າຫລາຍຢູ່ ລາຍງານເວົ້າວ່າ ວົງການຕໍາຫລວດ ພາສີແລະພະແນກອອກໃບອະນຸຍາດ ຕ່າງໆ ແລະຕະຫລາດຫຸ້ນ ແມ່ນຖືວ່າເປັນພາກສ່ວນທີ່ມີການສໍ້ລາດບັງຫລວງຫລາຍທີ່ສຸດ ໃນຫວຽດນາມ ປະຊາຊົນມັກຈະເອົາເງິນສົດຍັດໃຫ້ເຈົ້າໜ້າທີ່ຕໍາຫລວດ ເວລາໃດພວກເຂົາ ເຈົ້າຖືກຕໍາຫລວດຢຸດຍ້ອນເຮັດຜິດກົດຈະລາຈອນ ຊຶ່ງທ່ານນາງໂລນກ່າວວ່າ ມັນເປັນການ ເອື້ອອໍານວຍໃຫ້ແກ່ການສໍ້ລາດບັງຫລວງ ແຕ່ທ່ານນາງກໍກ່າວວ່າ ຫລາຍໆຄົນຍອມຈ່າຍ ເງິນໃຫ້ຕໍາຫລວດໂລດ ກໍເພື່ອແກ້ບັນຫາໃຫ້ແລ້ວໄປຢ່າງວ່ອງໄວ ສະມາຊິກສະພາໂລນເວົ້າວ່າ ພວກເຂົາເຈົ້າຈ່າຍເງິນໃຫ້ຕໍາຫລວດ ກໍເພາະວ່າມັນງ່າຍກ່ວາ ທີ່ຈະໄປຈ່າຍຄ່າປັບໄໝຢູ່ໂຮງການ ຊຶ່ງພົວພັນກັບລະບຽບການເຈ້ຍສໍຕ່າງໆ ທີ່ພາໃຫ້ເສຍເວລາ ແລະກໍຕ້ອງໃຊ້ຄວາມພະຍາຍາມ ແຕ່ແມ່ຕູ້ດຶກກັບມີຄວາມເຫັນແຕາກຕ່າງໄປ ແມ່ຕູ້ດຶກເວົ້າວ່າ ປະຊາຊົນຜູ້ໄດ້ຮັບການສຶກສານັ້ນ ຈະເຂົ້າໃຈດີໃນຕົວບົດກົດໝາຍ ແຕ່ ພວກຊາວນາຊາວສວນ ພວກກໍາມະກອນ ແລະພວກອື່ນໆຈະບໍ່ເຂົ້າໃຈ ແລະບໍ່ເຂົ້າໃຈວ່າ ການໃຫ້ເງິນສົດແກ່ເຈົ້າໜ້າທີ່ຕໍາຫລວດນັ້ນ ເປັນການສ້າງເງື່ອນໄຂທີ່ເອື້ອອໍານວຍໃຫ້ແກ່ ການສໍ້ລາດບັງຫລວງ ຊຶ່ງແມ່ຕູ້ດຶກກ່າວວ່າ ຄວນຈະຖິ້ມໂທດໃສ່ນະໂຍບາຍແລະກົນໄກທັງ ຫລາຍຂອງລັດ ທີ່ປ່ອຍໃຫ້ພວກເຈົ້າໜ້າທີ່ຕໍາຫລວດຮັບເງິນສິນບົນໄດ້ ລາຍງານຂອງບໍລິສັດ PERC ເນັ້ນຍໍ້າເຖິງກໍລະນີຂອງອະດີດ ຜູ້ວ່າການທະນາຄານກາງ ທ່ານ ເລ ດຶກ ຖຸຍ(Le Duc Thuy) ທີ່ຖືກກ່າວຫາວ່າ ໄດ້ ຮັບສິນບົນຈາກບໍລິສັດນຶ່ງຂອງ ອອສເຕຣເລຍ ເພື່ອແລກປ່ຽນ ກັບການໃຫ້ສັນຍາຮັບເໝົາພິມ ເງິນທີ່ໄດ້ກໍາໄລງາມ ສື່ມວນຊົນ ຫວຽດນາມລາຍງານວ່າ ທ່ານ ຖຸຍ ໄດ້ລາອອກກິນເບັ້ຍບໍາ ນານໃນເດືອນນີ້ຈາກຕໍາແໜ່ງ ປະທານຄະນະກໍາມະການຕິດ ຕາມເບິ່ງດ້ານການເງິນ ທ່ານ ບອບ ບຣອດຟຸຕ (Bob Broadfoot) ຜູ້ອໍານວຍການບໍ ລິຫານບໍລິສັດ PERC ກ່າວວ່າ ເຫດການດັ່ງກ່າວນີ້ສະແດງໃຫ້ ເຫັນວ່າ ການສໍ້ລາດບັງຫລວງ ໃນຫວຽດນາມແມ່ນໄດ້ລຸກລາມໄປເຖິງຈຸດທີ່ວ່າ ລັດຖະບານຈະຕ້ອງກວາດລ້າງພວກກໍລະນີ ທີ່ເດັ່ນໆດັງໆນັ້ນໃຫ້ໄດ້ ທ່ານບຣອດຟຸຕເວົ້າວ່າ: ຜົນການສໍາຫລວດຂອງບໍລິສັດ PERC ເມື່ອປີຜ່ານມານັ້ນ ພົບວ່າຫວຽດນາມຢູ່ໃນອັນດັບ ສາມ ລອງຈາກອິນໂດເນເຊຍແລະກໍາປູເຈຍ ໃນຖານະເປັນປະເທດທີ່ມີການສໍ້ລາດບັງຫລວງ ຫລາຍທີ່ສຸດໃນຂົງເຂດເອເຊຍ ຊຶ່ງສະແດງວ່າອັນດັບຂອງປີນີ້ແມ່ນດີຂື້ນຈາກປີກາຍ