ໂອ້ລົມກັບ ຍາແມ່ຕູ້ບົວລົມ ສາຍດາລາດ ກ່ຽວກັບ ວິທີເຮັດສົ້ມໝູພື້ນເມືອງລາວ
ຍາແມ່ຕູ້ບົວລົມ ສາຍດາລາດ ວິຊາອາຊີບແມ່ບ້ານ ນັກເຮັດສົ້ມໝູ ປາແດກ ນໍ້າປາ ສົ້ມປາ ແລະສົ້ມໝູ ຈົນມີຊື່ສຽງ ບັດນີ້ໄດ້ຖ່າຍທອດໃຫ້ແກ່ລູກຫລານ ຜູ້ເກີດໃໝ່ໃຫຍ່ລຸນເປັນຜູ້ສືບຕໍ່.
ທ່ານຜູ້ຟັງທີ່ເຄົາລົບ ໃນລາຍການຊີວິດຊາວລາວ ຂອງ ວີໂອເອ ປະຈຳວັນພະຫັດ ທີ 8 ກັນຍາ ມືຶ້ນີ້ ເຮົາຈະນຳເອົາການສຳພາດພິເສດສຸດ ກ່ຽວກັບຊີວິດວິດການເປັນຢູ່ຂອງສະ ມາຊິກຄອບຄົວຍາແມ່່ຕູ້ບົວລົມ ສາຍດາລາດ ທີມີທັງນັກຕໍ່າຫູກ ແລະນັກເຮັດສົ້ມໝູ ອາ ຫານພື້ນເມືອງລາວ ທີນິຍົມຮັບປະທານກັນ ບໍ່ວ່າຢູ່ໃນ ແລະນອກ ປະເທດ ບ່ອນຕໍ່າຫູກ ແລະບ່ອນເຮັດສົ້ມໝູດັ່ງກ່າວນີ້ ບໍ່ແມ່ນບໍລິສັດ ຫລືໂຮງງານທີ່ໃຫຍ່ໂຕ ແຕ່ເປັນບ້ານເຮືອນ ໂບຮານບ່ອນຢູ່ອາໄສຂອງຍ່່າແມ່ຕູ້ບົວລົມ ຢູ່ຄຸ້ມບ້ານຂຸຕາທ່າຕັ້ງຢູ່ແຄມແມ່ນໍ້າຂອງເມືອງ ສີໂຄດຕະບອງ ໃນເຂດເທດສະບານນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ສປປ ລາວ ຍ່າແມ່ຕູ້ບົວ ລົມແມ່ນແມ່ບ້ານແມ່ເມຶອງທີ່ນັບໜ້າຖືຕາຂອງພວກລູກບ້ານຫລານເມືອງ ຊີວິດຄວາມ ເປັນມາຂອງຄອບຄົວສາຍດາລາດ ເປັນມາຢ່າງໃດນັ້ນ ກະລຸນາເຂົ້າສູ່ລາຍການຂອງເຮົາ ໄດ້ກັບ ກິ່ງສະຫວັນ ທີ່ມີລາຍງານພິເສດຈາກນະຄອນວຽງຈັນ ສປປ ລາວ ສະບາຍດີທ່ານຜູ້ຟັງທີ່ເຄົາລົບ ໃນຂະນະທີ່ຂ້າພະເຈົາໄດ້ມາປະຕິບັດລາຍງານຂ່າວ ຢູ່ທີ່ ກອງປະຊຸມອາຊຽນຄັ້ງທີ່ 28th 29th ທີ່ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ສປປ ລາວ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ ຖືໂອກາດດຽວກັນນີ້ມາຢ້ຽມຢາມຖາມຂ່າວ ຄອບຄົວຍາແມ່ຕູ້ບົວລົມ ສາຍດາລາດ ທີ່ເປັນ ນັກຕໍ່າຫູກ ແລະນັກຄັ້ນສົ້ມໝູຂາຍທີ່ມີຊື່ສຽງໃນນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ປັດຈຸບັນນີ້ຍາແມ່ ຕູ້ບົວລົມ ອາຍຸໄດ້ 92 ປີ ເກີດປີຂານ ວັນອັງຄານ ເດືອນເກົ້າ ປີ 1925 ຍາແມ່ຕູ້ບົວລົມ ເປັນແມ່ບ້ານມາຕະຫລອດຊີວິດບັດນີ້ໄດ້ຖ່າຍທອດສິດສອນວິທີການເຮັດສົ້ມໝູພື້ນເມືອງ ລາວ ໃຫ້ແກ່ບັນດາສະມາຊິກຄອບຄົວ ເພື່ອນຳລາຍໄດ້ເຂົ້າຄອບຄົວໃນແຕ່ລະວັນ ແລະ ຍັງມີຄວາມຮູ້ຊຳນິຊຳນານ ການຕໍ່າສິ້ນຜືນແຜ່ວາອັນເປັນກິດຈະກຳພື້ນເມືອງດັ້ງເດີມຂອງ ລາວ ທີ່ຍັງຮັກສາປະຕິບັດມາແຕ່ສະໄໝບູຮານ ຍາແມ່ຕູ້ບົວລົມ ແມ່ນຫໍສະມຸດ ແລະນັກ ປະຫວັດສາດ ທີ່ໃຊ້ຫລັກສູດປາກເປົ່າບອກເລົ່າ ແລະຖ່າຍທອດຂໍ້ມູນໃຫ້ແກ່ລູກຫລານ ເຫລັນຫລອນກ່ຽວກັບການຄົວກິນ ແລະສິນລະປະພື້ນເມືອງໂບຮານລາວ ບັນຍາກາດບ້ານເຮືອນບ່ອນຢູ່ອາໄສຂອງຍາແມ່ຕູ້ບົວລົມ ເປັນບ້ານເຮືອນໂບຮານຕັ້ງຢູ ຕິດກັບແດນຮົ້ວວັດບ້ານຂຸນຕາ ຫຸ້ມລ້ອມໄປດ້ວຍຕົ້ນໝາກໄມ້ ດອກໄມ້ ແລະພຶດຜົນ ຂອງປະເທດຮ້ອນ ຢູ່ເດີ່ນບ້ານກ້ອງຕົ້ນໝາກມ່ວງມີກີ່ຕຳຫູກ ມີສຸ່ມລ້ຽງໄກ່ ມີເຮືອນຄົວທີ່ ໃຊ້ຟຶນເປັນບ່ອນຄົວກິນປະຈຳວັນ ທີ່ນໍາເອົາຄວັນໄຟຊ່ວຍໄລ່ຍຸງ ແລະແມງໄມ້ໂດຍບໍ່ ຕ້ອງໃຊ້ຢາສີດຂ້າແມງ ປັດຈຸບັນນີ້ຍາແມ່ຕູ້ບົວລົມ ຍັງສາມາດຢ່າງໄປໄດ້ມາໄດ້ດີ ແຕ່ໄດ້ ເລີ້ມເສຍສາຍຕາ ແລະສາມາດຈື່ສຽງຄົນໄດ້ວ່າເປັນສຽງໃຜ ບັນຍາກາດ ແລະຊີວິດສິ່ງ ແວດລ້ອມການເປັນຢູ່ຂອງຄອບຄົວຍາແມ່ຕູ້ບົວລົມ ເປັນທີ່ໜ້າສົນໃຈແລະຢູ່ແບບປະເພນີ ລາວດັ້ງເດີມ ພາຍໃນຂອບເຂດເສດຖະກິດກຸ້ມຕົນເອງ ຍາແມ່ຕູ້ບົວລົມ ໄດ້ເລົ່າເຖິງຊີວິດຄວາມເປັນມາໃນສະໄໝກວ່າຫົກສິບປີທີຜ່ານມາ ເຖິງ ຄວາມອຸດົມສົມບຸນຂອງເຂົ້າປານານໍ້າຢູ່ໃນແມ່ນໍ້າຂອງ ທ່ານໄດ້ນຳເອົາປາຢ່າງຫລວງ ຫລາຍມາເຮັດປາແດກ ຄັ້ນສົ້ມປາ ເຮັດນໍ້າປາ ແລະຄັ້ນສົ້ມໝູ ຊຶ່ງຍາແມ່ຕູ້ບົວລົມ ໄດ້ ໂອ້ລົມກັບ ວີໂອເອ ວ່າ ນາງແສງສິລິ ສາຍດາລາດ ລູກໄພ້ຂອງຍາແມ່ຕູ້ບົວລົມ ໄດ້ຮຽນຮູ້ສືບຕໍ່ການເຮັດສົ້ມໝູ ໄດ້ກ່າວເຖິງການກະກຽມເຄື່ອງປຸງແຕ່ງ ແລະວິທີເຮັດສົ້ມໝູສູ່ຟັງດັ່ງນີ້ ວິທີເຮັດສົ້ມໝູໃຫ້ມີລົດຊາດແຊບນົວມີເນື້ອຊີ້ນໜຽວຕ້ອງໄດ້ໃຊ້ເຫື່ອແຮງຄັ້ນຈົນໃຫ້ຊີ້ນໝຽວຕິດເຂົ້າກັນກັບໝັງໝູ ແລະຜູ້ຄັ້ນຊີ້ນຕ້ອງມີເຫື່ອແຮງກ້າມໃຫຍ່ຄັ້ນກາຍກວ່ານຶ່ງຊົ່ວໂມງເພື່ອໃຫ້ໜຽວຕິດຈົນເປັນ ທີ່ພໍໃຈ ຫລັງຈາກ ເປັນທີ່ຮ້ຽບຮ້ອຍແລ້ວກໍນຳມາປັ້ນເປັນກ້ອນເພື່ອນຳໄປຫໍ່ໃສ່ໃບຕອງ ກວ້ຍຫລາຍຊັ້ນ ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ມີລົມເຂົ້າ ຫລັງຈາກນັ້ນກໍໃຊ້ໄມ້ຕອກໝັດຢ່າງໜາ ແໜ້ນ ເຫັນແລ້ວມີສິນລະປະການໝັດຢ່າງສວຍງາມ ນັ້ນແມ່ນຄວາມລັບອັນງ່າຍໆ ຊຶ່ງ ນາງແສງສິຣິ ກ່າວຕໍ່ໄປອີກວ່າຢູ່ໃນນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ແມ່ນແຕ່ທັງໝົດປະເທດ ລາວ ບໍ່ມີໂຮງງານເຮັດສົ້ມໝູທີ່ໃຊ້ເຄຶ່ອງຈັກຄັ້ນ ປັ້ນໃສ່ສີນຳໃສ່ຖົງຢາງອອກຂາຍດັ່ງ ເຫັນຢູ່ຕາມຕະຫລາດເອເຊຍໃນສະຫະລັດ ສົ້ມໝູລາວທີ່ມີຊື່ສຽງຂຶ້ນຢູ່ກັບຝີມືຂອງຜູ້ຄັ້ນ ແລະພິທີການປຸງແຕ່ງຕ່າງໆຂອງນັກຄັ້ນສົ້ມ