ປະ​ສົບ​ການຂອງນັກ​ສຶກ​ສາ ອາ​ເມ​ຣິ​ກັນໃນ ການ​ຄົ້ນ​ຄວ້າ ການ​ມີ​ສ່ວນ​ຮ່ວມ ​ໃນ​ການ​ວາງ​ແຜນສ້າງ​ເຂື່ອນ ຢູ່​ລາວ 
ທ້າວ​ເອ​ຣິກ ຟ​ຣຸດ, ໃນ​ນາມ​ຜູ້​ຄົນ​ຄວ້າ ​ເວົ້າ​ວ່າ "ຂ້ອຍບໍ່​ໄດ້​ສົນ​ໃຈ ​ຢາກ​ຈະ​ພິ​ສູດ​ວ່າ​ ໃຜ​ຖືກ ໃຜ​ຜິດ ​ກ່ຽວ​ກັບຄວາມຄຳ​ເຫັນ​ທີ່ແຕກ​ຕ່າງ​ກັນ​ ໃນເລື້ອງ​ໂຄງ​ການ​ເຂື່ອນ​ໄຟ​ຟ້າ​ນ້ຳ​ຕົກ ເພາະ​ມັນ​ບໍ່​ມີ​ຫຍັງ​ຖືກ ແລະ​ບໍ່​ມີ​ຫຍັງ​ຜິດ. 
ໃນຂະນະທີ່ໂຄງການເຂື່ອນໄຊຍະບູລີຊຶ່ງເປັນເຂື່ອນຢູ່ແມ່ນ້ຳຂອງແຫ່ງທໍາອິດຂອງລາວທີ່ໄດ້ສ້າງສຳເລັດ ແລະເລີ້ມເດີນເຄື່ອງຜະລິດກະແສໄຟຟ້າຢ່າງເປັນທາງການໃນວັນທີ 29 ຕຸລາ 2019 ທີ່ຜ່ານມາ ທ້າມກາງການຄັດຄ້ານຈາກອົງການອະນຸລັກສິ່ງແວດລ້ອມທຳມະຊາດສາກົນຢູ່ນັ້ນ ກໍມີການນຳສະເໜີຜົນການຄົ້ນຄວ້າທີ່ປະເມີນການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງຊຸມຊົນທົ່ວໄປຢູ່ໃນຂັ້ນຕອນການວາງແຜນສ້າງເຂື່ອນໄຟຟ້າປາກລາຍຊຶ່ງກຳລັງຖືກສະເໜີໃຫ້ສ້າງຢູ່ໃນແມ່ນ້ຳຂອງຢູ່ທາງໃຕ້ຂອງເຂື່ອນໄຊຍະບູລີໃນລາວ ບົວສະຫວັນມີລາຍລະອຽດກ່ຽວກັບເລື້ອງນີ້ ທີ່ໄດ້ເກັບກຳຈາກການສຳພາດກັບນັກສຶກສາອາເມຣິກັນ, ລະ ດັບປະລິນຍາໂທ ທີ່ດຳເນີນການສຶກສາຄົ້ນຄວ້າບັນຫານີ້ເປັນເວລາ 1 ປີ ມາສະເໜີທ່ານໃນອັນດັບຕໍ່ໄປ ໂດຍແນໃສ່ຫັນເອົາລາວໃຫ້ກາຍເປັນໝໍ້ໄຟຂອງຂົງເຂດເອເຊຍຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ນັ້ນ ລັດຖະບານລາວໄດ້ຮີບເຮັ່ງໃນການສ້າງເຂື່ອນໄຟຟ້ານໍ້າຕົກຢູ່ໃນໄລຍະສອງ ສາມທົດ ສະວັດຜ່ານມານີ້ ປັດຈຸບັນນີ້ລາວ ມີແຫຼ່ງຜະລິດພະລັງງານໄຟຟ້າ 63 ໂຄງການມີກຳ ລັງຕິດຕັ້ງລວມ 7,207 ເມກາວັດແລະສາມາດຜະລິດກະແສໄຟຟ້າໄດ້ລວມກັນຫຼາຍກວ່າ 37,000 ລ້ານກິໂລວັດ/ໂມງ ອີງຕາມທ່ານ ຄຳມະນີ ອິນທິລາດ, ລັດຖະມົນຕີກະຊວງພະ ລັງງານ ແລະບໍ່ແຮ່ ການສຶກສາຄົ້ນຄວ້າກ່ຽວກັບໂຄງການເຂື່ອນໄຟຟ້ານ້ຳຕົກໃນລຳ ແມ່ນ້ຳຂອງໂດຍກອງເລຂາທິການ ຂອງຄະນະກຳມາທິການແມ່ນ້ຳຂອງສາກົນ ຫລື MRCS ໃນປີ 1994 ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າມີ 11 ເຂື່ອນໄຟຟ້ານ້ຳຕົກທີ່ຖືກສະເໜີໃຫ້ສ້າງ ຢູ່ໃນແມ່ນໍ້າຂອງຕອນລຸ່ມ ຈາກຈີນລົງມາ ເຂື່ອນປາກລາຍທີ່ມີກຳລັງຕິດຕັ້ງ 770 ເມກາວັດແລະຈະສ້າງຢູ່ລະຫວ່າງກາງເຂື່ອນໄຊຍະບູລີທີ່ຢູ່ທາງເໜືອແລະເຂື່ອນຊະນະຄາມ ທີ່ຢູ່ທາງໃຕ້ນັ້ນເປັນເຂື່ອນທີ່ 4 ທີ່ຖືກສະເໜີສ້າງໃນລຳແມ່ນ້ຳ ທີ່ມີ ຄວາມຍາວ 4,900 ກິໂລແມັດນັ້ນ ເຂື່ອນປາກລາຍທີ່ຕັ້ງຢູ່ເຂດຊາຍແດນຂອງແຂວງໄຊຍະບູລີ ແລະແຂວງວຽງຈັນແມ່ນ ເປັນເຂື່ອນໄຟຟ້ານ້ຳຕົກທີ່ມີການໂຕ້ແຍ້ງກັນຫລາຍອີກອັນນຶ່ງເພາະແມ່ນໍ້າຂອງເປັນ ແມ່ນໍ້າສາຍນຶ່ງທີ່ມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍດ້ານຊີວະນາໆພັນ ໃນໂລກ ເຊິ່ງປະກອບສ່ວນຕໍ່ ລະບົບນິເວດວິທະຍາ ແລະ ຊັບພະຍາກອນທໍາມະຊາດ ທີ່ອຸດົມສົມບູນໃຫ້ແກ່ປະຊາ ຊົນທີ່ອາໄສຢູ່ຕາມແຄມແມ່ນໍ້າຂອງໃນ 6 ປະເທດ ນັບແຕ່ພາກໃຕ້ຂອງຈີນລົງມາ ຕາມການສຶກສາ ຄົ້ນຄວ້າ ທີ່ດໍາເນີນ ໄປ ເປັນເວລາ 6 ປີ ໂດຍຄະນະກໍາມາທິການ ແມ່ນ້ຳຂອງສາກົນພົບວ່າ ຜົນກະທົບທີ່ສະສົມໄວ້ພາຍໃນປີ 2040 ຂອງເຂື່ອນທີ່ ວາງແຜນຈະສ້າງທັງໝົດ 11 ແຫ່ງ ຢູ່ໃນແມ່ນໍ້າຂອງ ລຸ່ມປະເທດຈີນລົງມາ ຊຶ່ງໃນ ນັ້ນ 9 ແຫ່ງແມ່ນຢູ່ໃນເຂດຂອງ ລາວ ແລະ 2 ແຫ່ງຢູ່ໃນເຂດຂອງກໍາປູເຈຍ, ຈະເປັນ ໄພຂົ່ມຂູ່ຕໍ່ເສດຖະກິດ ແລະຄວາມໝັ້ນຄົງດ້ານອາຫານໃນທົ່ວຂົງເຂດລຸ່ມແມ່ນໍ້າ ທ້າວເອຣິກ ຟຣຸດ (Erik Fruth), ນັກສຶກສາລະດັບປະລິນຍາໂທ ຊາວອາເມຣິກັນທີ່ກຳ ລັງຮຽນຢູ່ໃນມະຫາວິທະຍາໄລເທັກນິກ ໃນນະຄອນເບລິນຂອງເຢຍຣະມັນ ຊຶ່ງມີຄວາມ ສົນໃຈຢາກສຶກສາເບິ່ງຂັ້ນຕອນ ໃນການວາງແຜນການສ້າງເຂື່ອນໄຟຟ້າ ຈຶ່ງໄດ້ເລືອກ ເອົາເຂື່ອນປາກລາຍເປັນໂຄງການສຶກສາໃນລະດູຮ້ອນ 2018 ຊຶ່ງຕອນນັ້ນ ລັດຖະບານລາວຫາກໍໄດ້ແຈ້ງເຈດຕະນາໃນການສ້າງເຂື່ອນປາກລາຍໃຫ້ຄະນະກຳມາທິການແມ່ນ້ຳຂອງສາກົນ ຫລື MRC ຊາບ ຢ່າງເປັນທາງ ໂດຍໄດ້ຮັບທຶນການສຶກສາ ແລະຄົ້ນ ຄວ້າທີ່ມີຊື່ສຽງໃນໂລກນັກ ສຶກສາອາເມຣິກັນ ທີ່ເວົ້າພາສາລາວໄດ້ເລັກນ້ອຍຄົນນີ້ໄດ້ໄປຄົ້ນຄວ້າກ່ຽວກັບໂຄງການດັ່ງກ່າວຢູ່ລາວເປັນເວລາ 1 ປີ ພາຍໃຕ້ຫົວຂໍ້  ຊຶ່ງຜູ້ກ່ຽວເລົ່າເປັນພາສາລາວສູ່ຟັງວ່າ: ເນື່ອງຈາກວ່າ ລະດັບພາສາລາວຂອງຜູ້ກ່ຽວຍັງບໍ່ທັນດີພໍທີ່ຈະໂອລົມກັບຄົນລາວໃຫ້ເຂົ້າໃຈໝົດທຸກຢ່າງໄດ້ ເອຣິກກໍໄດ້ຈ້າງນາຍພາສາໃຫ້ຊ່ວຍແປພາສາໃຫ້ ແລະເພື່ອຮັກສາຄວາມໂປ່ງໃສ ກໍຄືຄວາມໜ້າເຊື່ອຖືໄດ້ຂອງການສຶກສາຄົ້ນຄວ້າດັ່ງກ່າວລາວອະທິບາຍສູ່ຟັງວ່າ ສິ່ງນຶ່ງທີ່ຜູ້ກ່ຽວຮຽນຮູ້ຈາກປະສົບການໃນການເຮັດການຄົ້ນຄວ້າຢູ່ລາວໃນຄັ້ງນີ້ ກໍຄື ຫລາຍຄົນມີຄວາມຄິດເຫັນຫລາຍ ອັນແຕກຕ່າງກັນ ແລະແທນທີ່ຈະພະຍາຍາມພິສູດໃຫ້ເຫັນວ່າໃຜເວົ້າຖືກ ໃຜເວົ້າຜິດ ຜູ້ກ່ຽວໄດ້ພະຍາຍາມທີ່ຈະເຂົ້າໃຈຂໍ້ຄິດເຫັນຂອງແຕ່ລະຄົນ ເອຣິກເລົ່າສູ່ວີໂອເອຟັງດັ່ງນີ້: ເຂື່ອນປາກລາຍແມ່ນຈະລົງທຶນສ້າງໂດຍບໍລິສັດ ພາວເວີ ຊາຍນາ ຣີຊັອສ ຈໍາກັດ (PowerChina Resources Ltd ) ແລະ ບໍລິສັດ ຊາຍນາ ອີເລັກໂທຣນິກສ໌ ອິມພອດ & ເອກສ໌ພອດ (China National Electronics Import & Export Corporation) ພາຍໃຕ້ເງື່ອນໄຂ ທີ່ເອີ້ນວ່າ BOT ຊຶ່ງໝາຍຄວາມວ່າ ສ້າງ-ດໍາເນີນງານ-ໂອນ (Build -Operate-Transfer) ຊຶ່ງຈະຖືກໂອນໃຫ້ລັດຖະບານລາວ ເມື່ອສິ້ນສຸດໄລຍະສໍາປະ ທານ 25 ຫາ 30 ປີ ຊຶ່ງຈະຕົກລົງກັນຕາມຫລັງ ເມື່ອສ້າງສໍາເລັດ ທ້າວເອຣິກເວົ້າວ່າ ເຂື່ອນດັ່ງກ່າວຈະມີຜົນກະທົບຕໍ່ປະຊາຊົນໃນ 4 ເມືອງກໍຄືເມືອງແມດ ແລະຊະນະຄາມໃນແຂວງວຽງຈັນ ແລະເມືອງໄຊຍະບູລີກັບເມືອງປາກລາຍຢູ່ແຂວໄຊຍະບູລີ ແລະໄຟຟ້າທີ່ຜະລິດຈາກເຂື່ອນນີ້ ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນຈະສົ່ງໄປຂາຍໃຫ້ໄທແລະ ຫວຽດນາມ ກ່ອນຈະໄດ້ຮັບການອະນຸຍາດໃຫ້ສ້າງເຂື່ອນໃດນຶ່ງໃນແມ່ນ້ຳຂອງນັ້ນ ຈະຕ້ອງໄດ້ຜ່ານຂັ້ນຕອນພິຈາລະນາຢູ່ໃນລະດັບປະເທດ ແລະລະດັບຂົງເຂດກໍຄືຜ່ານຄະນະກຳມາທິການແມ່ນ້ຳຂອງສາກົນ ສຳລັບໂຄງການເຂື່ອນປາກລາຍນີ້ ທ້າວເອຣິກບອກວ່າ ໄດ້ຜ່ານການພິຈາລະນາໃນລະດັບຊາດຂອງລາວ ແລະ ລະດັບຂົງເຂດແລ້ວ ແຕ່ວ່າກໍຍັງມີບາງຂັ້ນຕອນທີ່ຕ້ອງໄດ້ເຮັດຢູ່ໃນລະດັບຂົງເຂດ ເພື່ອຈະເຮັດໃຫ້ແຜນການສ້າງເຂື່ອນດັ່ງກ່າວກ້າວໜ້າໄປໄດ້ຢ່າງເຕັມສ່ວນ ເມື່ອຖາມເຖິງລັກສະນະຂອງຂັ້ນຕອນ ໃນການຂໍອະນຸຍາດເຮັດເຂື່ອນອັນນຶ່ງນັ້ນເອຣິກອະທິບາຍວ່າ: ຜູ້ກ່ຽວອະທິບາຍເພີ້ມວ່າ: ຈາກນັ້ນເອຣິກກໍໄດ້ອະທິບາຍເຖິງບາງຂັ້ນຕອນໃນການໄປເກັບເກັບຂໍ້ມູນ ຢູ່ພາກສະໜາມ ໃຫ້ວີໂອເອຟັງດັ່ງນີ້: ເຖິງຈະພົບຄວາມຫຍຸ້ງຍາກໃນດ້ານພາສາແລະຕ້ອງໃຫ້ນາຍພາສາແປເປັນຜູ້ຊ່ວຍແປໃຫ້ໃນການໂອ້ລົມກັບຄົນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການຄົ້ນຄວ້ານີ້ ແຕ່ທ້າວເອຣິກ ກໍ ຮູ້ສຶກພໍໃຈ ຕໍ່ການໃຫ້ຄວາມຮ່ວມມືຂອງແຕ່ລະຄົນ ຊຶ່ງຜູ້ກ່ຽວເລົ່າເຖິງຄວາມຮູ້ສຶກຕໍ່ການໄປເຮັດການຄົ້ນຄວ້າຊຸດນີ້ຢູ່ລາວສູ່ຟັງວ່າ: ທ້າຍສຸດ ທ້າວ ເອຣິກກໍບອກວ່າ ລາວມີຄວາມຫວັງຢ່າງຍິ່ງວ່າຜົນຂອງການຄົ້ນຄວ້າ ຊຸດນີ້ຂອງລາວຈະເປັນປະໂຫຍດໃນການວາງແຜນການສ້າງເຂື່ອນໄຟຟ້ານໍ້າຕົກຕ່າງໆ ທີ່ເປັນມິດຕໍ່ສະພາບແວດລ້ອມ ແລະມີຄວາມສ່ຽງໃນ ການສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ຊີວິດການ ເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນໃນທ້ອງຖິ່ນທີ່ສ້າງ ເຂື່ອນຕ່າງໆນັ້ນ ໜ້ອຍລົງ