ມີ​ພືດແລະ​ສັດ ເກືອບ 400 ຊະນິດ ຖືກຄົ້ນພົບ ໃນເຂດອ່າງ ​ແມ່ນ້ຳຂອງຕອນ​ລຸ່ມ (ລາຍງານພາສາອັງກິດຊ້າໆ ເພື່ອຮຽນໄປພ້ອມ)
ເຂດ​ອະ​ນຸ​ພາກ​ພື້ນ​ ອ່າງ​ແມ່​ນ້ຳ​ຂອງ​ຕອນ​ລຸ່ມ ແມ່ນນຶ່ງ ໃນຫ້າຈຸດຮ້ອນແຮງ ​ຂອງໂລກ ທີ່ມີການຂົ່ມຂູ່ ທາງດ້ານຊີວະນາໆພັນ ຫຼາຍທີ່ສຸດ.
ມີພືດແລະສັດເກືອບ 400 ຊະນິດ ໄດ້ຖືກຄົ້ນພົບ ຢູ່ໃນເຂດອະນຸ ພາກພື້ນ ອ່າງແມ່ນ້ຳຂອງຕອນລຸ່ມ ເມື່ອປີ 2012 ແລະ 2013 ແລ້ວນີ້ ເຮັດໃຫ້ພືດແລະສັດພັນໃໝ່ ທີ່ຄົ້ນພົບທັງໝົດ ຢູ່ໃນພື້ນ ທີ່ດັ່ງ ກ່າວ ມີຫຼາຍກວ່າ 2,000 ຊະນິດ ໃນຮອບ 17 ປີ ທີ່ຜ່ານ ມາ ຜູ້ສື່ ຂ່າວວີໂອເອ Steve Herman ມີລາຍງານກ່ຽວກັບ ເລື່ອງນີ້ ຈາກບາງກອກ ຊຶ່ງ ໄຊຈະເລີນສຸກ ຈະນຳເອົາລາຍ ລະອຽດມາສະເໜີທ່ານໃນອັນດັບຕໍ່ໄປ ອີງຕາມອົງການກອງທຶນໂລກເພື່ອທຳມະຊາດ ຫຼື World Wide Fund for Nature ແລ້ວພວກນັກວິທະສາດກ່າວວ່າ ນົກກະຈິບ ທີ່ພົບເຫັນຢູ່ທົ່ວໄປ ໃນບໍລິເວນອ້ອມແອ້ມນະຄອນຫລວງພະນົມ ເປັນຂອງກຳປູເຈຍນັ້ນ ແມ່ນນຶ່ງໃນບັນດາສັດພັນໃໝ່ ທີ່ໄດ້ມີ ການຈົດບັນທຶກໄວ້ ທ່ານ Thomas Gray ຜູ້ຈັດການ ອົງການກອງທຶນອະນຸລັກສັດ ປ່າໂລກ ຫຼື WWF ໃນເຂດອະນຸພູມີພາກອ່າງແມ່ນ້ຳຂອງຕອນ ລຸ່ມກ່າວວ່າ ນົກກະຈິບຂອງກຳປູເຈຍເປັນພຽງນົກຊະນິດດຽວ ເທົ່ານັ້ນ ທີ່ໄດ້ຖືກຈົດ ຕື່ມເຂົ້າໃນບັນຊີສັດພັນໃໝ່ ສຳຫລັບປີ 2012 ແລະ 2013 ທ່ານ Gray ເວົ້າວ່າ ທ່ານນາງ Jodi Rowley ນັກຊ່ຽວຊານກ່ຽວກັບສັດເລືອຄານແລະສັດ ເຄິ່ງບົກເຄິ່ງນ້ຳ ຈາກຫໍພິພິດທະພັນ ຂອງສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າອອສເຕຣເລຍ ແມ່ນມີຜົນງານໃນການຄົ້ນພົບ ຂຽດໃຫຍ່ ສີຂຽວສົດໃສທີ່ບິນໄດ້ ຊຶ່ງເປັນການຄົ້ນພົບທີ່ທ່ານນາງບໍ່ໄດ້ຕັ້ງໃຈເລີຍ ທ່ານນາງ ເວົ້າວ່າ ໃນເບື້ອງຕົ້ນ ທ່ານນາງ Rowley ບໍ່ໄດ້ຮູ້ສຶກວ່າ ລາວໄດ້ຄົ້ນພົບ ສັດພັນໃໝ່ ຍ້ອນລາວຄິດວ່່າ ມັນແມ່ນຂຽດໃຫຍ່ຄືກັນກັບທີ່ໄດ້ ພົບເຫັນມາກ່ອນແລ້ວນັ້ນ ແຕ່ໃນເວລາ ລາວໄດ້ເຫັນຂຽດໂຕ ອື່ນໆໃນປີຕໍ່ມາ ຕັ້ງແຕ່່ນັ້ນ ມັນກໍໄດ້ຖືກຕັ້ງຊື່ເປັນພາສາອັງກິດ ວ່າ Rhacophorus helenae ຊຶ່ງລາວໄດ້ສະລຸບວ່າ ຂຽດຕະ ປາດຫວຽດນາມ ທີ່ໄດ້ພົບເຫັນນັ້ນ ທີ່ຈິງແລ້ວແມ່ນເປັນສັດພັນ ໃໝ່ແທ້ ທ່ານນາງໃຫ້ຂໍ້ສັງເກດວ່າ ມີຢູ່ພຽງ 2 ແຫ່ງເທົ່ານັ້ນ ທີ່ທ່ານນາງ ໄດ້ພົບເຫັນພວກຂຽດຕະປາດພັນໃໝ່່ ທີ່ມີຄວາມຍາວ 10 ຊັງຕີ ແມັດ ຄືບ່ອນຫ້ອມລ້ອມໄປດ້ວຍທົ່ງນາ ແລະພືດກະສິກຳອື່ນໆ ທ່ານນາງ Rowley ເວົ້າຕື່ມວ່າ ມັນບໍ່ ແມ່ນພຽງແຕ່ສັດ ຫຼືພືດທີ່ຖືກຄົ້ນພົບໃໝ່ເທົ່ານັ້ນ ຕົກຢູ່ໃນສະພາບທີ່ເປັນອັນຕະລາຍ ເຂດອະນຸພາກພື້ນອ່າງແມ່ນ້ຳຂອງຕອນ ລຸ່ມແມ່ນນອນຢູ່ນຶ່ງໃນຫ້າຈຸດຮ້ອນແຮງຂອງໂລກ ທີ່ມີການຂົ່ມຂູ່ທາງດ້ານຊີວະນາໆພັນຫຼາຍທີ່ສຸດ ທ່ານ Thomas Gray ຈາກອົງການຈາກ WWF ກ່າວວ່າ ການພັດທະນາ ທີ່ບໍ່ຍືນຍົງ ແລະວ່ອງໄວເກີນໄປນັ້ນ ແມ່ນເປັນພຽງນຶ່ງໃນບັນດາອັນຕະລາຍຕ່າງໆ ທີ່ບັນດາພືດ ແລະ ສັດກຳລັງປະເຊີນໜ້າຢູ່ ທ່ານ Gray ເວົ້າວ່າ ໃນບັນດາພືດແລະສັດທີ່ໂລກບໍ່ທັນຮູ້ຈັກກັນມາກ່ອນ ທີ່ຖືກຈົດບັນທຶກຢູ່ໃນລາຍງານສະບັບ ໃໝ່ຂອງອົງການ WWF ແມ່ນມີຮວມທັງ ເຈຍຫຼັງກ່ອມ ທີ່ມີຊື່ທາງວິທະຍາສາດວ່າ Hipposideros griffin ໄດ້ພົບເຫັນຢູ່ໃນເຂດປ່າສະຫງວນ 2 ແຫ່ງຂອງຫວຽດນາມ ທີ່ຕັ້ງ ຢູ່ຫ່າງກັນ 1,000 ກິໂລແມັດ ຂີ້ໂກະຍາວ Lygosoma veunsaiensis ທີ່ພົບເຫັນໃນ ກຳປູເຈຍ ແມງມຸມທີ່ບໍ່ມີຕາ Sonopoda scurion ທີ່ພົບເຫັນຢູ່ໃນຖ້ຳແຫ່ງນຶ່ງໃນລາວ ແລະປາຄໍ່ຫວຽດນາມ Channa longisto-mata ທີ່ສາມາດມີຊີວິດຢູ່ເທິງໜ້າດິນໄດ້ ຫຼາຍມື້ນັ້ນ