​ການ​ຊ່ວຍ​ເຫຼືອ ທີ່​ເພີ້ມ​ຂຶ້ນ ຂອງ ​ສຫລ ແກ່​ລາວ ພວມຊ່ວຍ​ຮຳ​ບາດ​ແຜ ອັນ​ເຈັບ​ປວດ ທີ່​ຕົກ​ຄ້າງ ແຕ່​ປາງສົງ​ຄາມ ​ຫວຽດ​ນາມ
ໃນ​ປີ 2016 ທ່ານ​ປະ​ທາ​ນາ​ທິ​ບໍ​ດີ ບາ​ຣັກ ໂອ​ບາ​ມາ ໄດ້​ໃຫ້​ຄຳ​ໝັ້ນ​ສັນ​ຍາ​ວ່າ ຈະ​ເອົາ​ເງິນ​ໃຫ້​ເພີ້ມ 90 ລ້ານ​ໂດ​ລາ ​ເຂົ້າ​ໃນ​ເງິນ “ພັນ​ທະ​ທາງ​ສິນ​ລະ​ທຳ” ຂອງ​ອາເມ​ຣິ​ກາ ເພື່ອ​ຊ່ວຍ​ເຫລືອລາວ ກຳ​ຈັດ​ລະ​ເບີດ​ຍັງ​ບໍ່​ທັນ​ແຕກ. ​
ເງິນຈຳນວນ 90 ລ້ານໂດລາ ທີ່ລັດຖະບານທ່ານໂອບາມາ ໄດ້ໃຫ້ ຄວາມໝັ້ນໝາຍ ເພື່ອຊ່ວຍເຫຼືອລາວກຳຈັດລະເບີດບໍ່ທັນແຕກທີ່ຕົກຄ້າງແຕ່ປາງສົງຄາມຫວຽດນາມ ແມ່ນພວມມີການເລັ່ງລັດ ແຕ່ວຽກງານດັ່ງກ່າວອາດຈະໃຊ້ ເວລາຕື່ມອີກຢ່າງໜ້ອຍ ນຶ່ງທົດສະວັດ ຫຼື ຫຼາຍກວ່ານັ້ນ ນັກຂ່າວວີໂອເອ ມີລາຍງານ ກ່ຽວກັບເລື້ອງນີ້ ຊຶ່ງ ກິ່ງສະຫວັນ ຈະນຳເອົາລາຍລະອຽດ ມາສະເໜີທ່ານ ໃນອັນດັບຕໍ່ໄປ ມັນແມ່ນວັນທີ 2 ມີນາ ປີ 2014 ຊຶ່ງເປັນມື້ທີ່ມີແສງແດດກ້າ ທີ່ນາງບົວຄຳ ຈື່ໄດ້ວ່າ ລູກ ລະເບີດທີ່ສະຫະລັດຖິ້ມລົງໃສ່ປະເທດລາວໃນສະໄໝດົນກວ່າ 4 ທົດສະວັດແລ້ວນັ້ນ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຂາຂວາຂອງນາງຂາດອອກເປັນສອງຕ່ອນ ນາງແລະລູກຊາຍສອງຄົນ ກຳລັງພາກັນຂວັດເຂ່ຍຂີ້ດິນ ຢູ່ທີ່ທົ່ງນາແຫ່ງນຶ່ງໃກ້ບ້ານ ຂອງເຂົາເຈົ້າຢູ່ແຂວງຊຽງຂວາງ ໃນພາກເໜືອຂອງລາວ ເພື່ອຊອກຫາລະເບີດລູກ ຫວ່ານ ທີ່ສະຫະລັດໄດ້ຖິ້ມລົງໃສ່ປະເທດລາວໃນສະໄໝສົງຄາມຫວຽດນາມ ພວກ ເຂົາເຈົ້າຫວັງວ່າຈະໄດ້ເຫັນໂລຫະທີ່ມີຄ່າແລະຂາຍໃຫ້ຜູ້ຊາຍຫວຽດນາມ 2 ຄົນ ທີ່ໄປ ນຳພວກເຂົາເຈົ້ານັ້ນ ນາງເລົ່າສູ່ວີໂອເອຟັງວ່າ ແຕ່ວ່າໃນຂະນະທີ່ເອົາລູກລະເບີດ ໃສ່ລົງໄປໃນຖົງຢາງປລາສຕິກມື້ນັ້ນ ກໍມີຜູ້ນຶ່ງໃນນັ້ນ ໄດ້ຂຸດໄປຖືກລູກລະເບີດອີກໜ່ວຍນຶ່ງ ແລະມັນກໍໄດ້ແຕກໃສ່ໃກ້ຕີນຂອງນາງ ສະເກັດ ລູກລະເບີດ ທີ່ຊອດອອກຈາກຂາຂອງນາງ ໄດ້ໄປຖືກໜ້າ ເອິກຂອງລູກຊາຍຄົນນຶ່ ແລະ ຟົ້ງໃສ່ຕາຂອງລູກຊາຍອີກຄົນນຶ່ງຂອງລາວແລະ ກໍໄດ້ເຮັດໃຫ້ຜູ້ຊາຍຊາວຫວຽດນາມ ຄົນນຶ່ງເສຍຊີວິດຄາທີ່ ນາງເວົ້າອີກວ່າ ໃນຕອນທ່ານໄປຢ້ຽມຢາມລາວໃນປີ 2016 ນັ້ນ ທ່ານປະທານາທິບໍດີ ບາຣັກ ໂອບາມາ ໄດ້ໃຫ້ຄຳໝັ້ນສັນຍາວ່າ ຈະເອົາເງິນໃຫ້ເພີ້ມ 90 ລ້ານໂດລາ ເຂົ້າໃນເງິນ “ພັນທະທາງ ສິນລະທຳ” ຂອງອາເມຣິກາ ເພື່ອຊ່ວຍເຫລືອລາວກຳຈັດລະເບີດຍັງບໍ່ທັນແຕກ ຊຶ່ງມັກ ເອີ້ນກັນວ່າ UXO ທີ່ເປັນລະເບີດ ຕົກຄ້າງຈາກລະເບີດ 2 ລ້ານໂຕນ ທີ່ສະຫະລັດໄດ້ຖິ້ມ ລົງໃສ່ປະເທດລາວ ຊຶ່ງເປັນນ້ອຍໆ ແຕ່ປີ 1964 ຫາ 1973 ເຄິ່ງນຶ່ງຂອງເງິນຈຳນວນ ດັ່ງກ່າວ ແມ່ນໃຊ້ເພື່ອທຳການສຳຫລວດຢ່າງລະອຽດໃນທົ່ວປະເທດ ເພື່ອຊອກຫາລະ ເບີດທີ່ບໍ່ທັນແຕກ ຢູ່ໃນລາວແບບທີ່ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ເມື່ອມໍ່ໆມານີ້ ອົງການສະຫະປະຊາຊາດໄດ້ເລື່ອນເວລາອອກໃຫ້ແກ່ລາວຕໍ່ເປົ້າໝາຍປີ 2020 ທີ່ປະເທດດັ່ງກ່າວໄດ້ຕົກລົງໄວ້ ຢູ່ໃນສົນທິສັນຍາ ວ່າດ້ວຍລະເບີດລູກຫວ່ານ ທີ່ ຈະກຳຈັດລະເບີດດັ່ງກ່າວໃຫ້ໝົດ ໂດຍເວລາອອກໄປຮອດປີ 2025 ລັດຖະບານລາວ ໄດ້ວາງເປົ້າໝາຍຂອງຕົນໃສ່ປີ 2030 ແຕ່ພວກນັກຊ່ຽວຊານບາງຄົນເວົ້າວ່າ ບໍ່ມີໃຜສາ ມາດເວົ້າໄດ້ວ່າ ວຽກນີ້ຈະໃຊ້ເວລາອີກດົນປານໃດ ທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງ ແມ່ນຂຶ້ນຢູ່ກັບທຶນຮອນ" ນັ້ນຄືຄຳເວົ້າຂອງທ່ານນາງ Sarah Goring ເຈົ້າໜ້າທີ່ຂອງໂຄງການປະຈຳປະເທດລາວ ຂອງກຸ່ມ Mines Advisory ທີ່ຕັ້ງຢູ່ອັງກິດ ຊຶ່ງໄດ້ດຳເນີນວຽກງານກຳຈັດລະເບີດ ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນລາວ ຮອງຈາກອົງການ ຂອງລັດ ຖະບານລົງມາ ອົງການສະຫະປະຊາຊາດໄດ້ເລື່ອນເວລາໃນການຕັ້ງເປົ້າໝາຍໄປໃສ່ປີ 2025 ກໍ ເພາະວ່າອົງການດັ່ງກ່າວ ສາມາດເລື່ອນເວລາໄດ້ແຕ່ພຽງ 5 ປີເທົ່ານັ້ນ ອີງຕາມທ່ານ ນາງ Goring ໃນການຕາມລ່າກຳລັງທະຫານຫວຽດນາມເໜືອຢູ່ຕາມເສັ້ນທາງໂຮ່ຈິມິນແລະກຳລັງ ຄອມມູນິສປະເທດລາວ ຊຶ່ງໃນທີ່ສຸດກໍເປັນຝ່າຍຊະນະໃນສົງຄາມກາງເມືອງ ຢູ່ລາວ ໃນປີ 1975 ນັ້ນ ສະຫະລັດໄດ້ເຮັດໃຫ້ລາວກາຍເປັນປະເທດທີ່ຖືກຖິ້ມ ລະເບີດໃສ່ ໂດຍສະເລ່ຍແລ້ວ ຫຼາຍທີ່ສຸດໃນໂລກ ອາວຸດທີ່ໃຊ້ກັນຫຼາຍທີ່ສຸດ ແມ່ນລະເບີດລູກ ຫວ່ານ ຊຶ່ງລະເບີດດັ່ງກ່າວຈະເປີດອ້າອອກຢູ່ກາງອາກາດເພື່ອ ຫວ່ານລູກລະເບີດ ນ້ອຍຫຼາຍຮ້ອຍໜ່ວຍທີ່ເອີ້ນວ່າ ບອມບີ້ ໃຫ້ກະຈາຍອອກໄປ ຄືກັນກັບທີ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ ນາງບົວຄຳບາດເຈັບ ເມື່ອຫ້າປີກ່ອນນັ້ນ ປະມານ 1 ສ່ວນ 3 ຂອງລູກບອມບີ້ ຊຶ່ງທັງໝົດມີຫຼາຍສິບລ້ານໜ່ວຍນັ້ນ ບໍ່ ໄດ້ແຕກ ເວລາຕົກລົງມາ ການກະປະມານກ່ຽວກັບວ່າມີດິນດອນຫຼາຍປານໃດປົກຄຸມດ້ວຍລະ ເບີດດັ່ງກ່າວນີ້ແມ່ນແຕກຕ່າງກັນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ລັດຖະບານລາວເວົ້າວ່າ 8,000 ຕາລາງກິໂລແມັດ ແຕ່ກຸ່ມ Mines Advisory ເວົ້າວ່າມີບໍ່ຕ່ຳກວ່າ 2,000 ຕາລາງກິ ໂລແມັດ ທ່ານນາງ Goring ກ່າວວ່າ ຂ້າພະເຈົ້າຄິດວ່າ ໂຕຈິງແລ້ວແມ່ນຢູ່ໃນລະຫວ່າງນັ້ນ ບໍ່ມີໃຜສາມາດຮູ້ໄດ້ຢ່າງຄັກແນ່ ການສຳຫຼວດທາງດ້ານເຕັກນິກໃນທົ່ວປະເທດ ທ່ານໂອບາມາໄດ້ໃຫ້ຄຳໝັ້ນສັນຍາ ໄວ້ວ່າ ເຄິ່ງນຶ່ງຂອງເງິນ 90 ລ້ານໂດລາໃນການຊ່ວຍເຫຼືອໃນປີ 2016 ນັ້ນ ຄວນຈະ ຊ່ວຍ ໃຫ້ພວກເຂົາເຈົ້າຮູ້ ກ່ຽວກັບເລື້ອງນີ້ ສະຫະລັດໄດ້ແບ່ງປັນເງິນດັ່ງກ່າວ ໃຫ້ ແກ່ຫຼາຍໆອົງການ ການສຳຫຼວດ ກ່ຽວກັບເຂດທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບສ່ວນໃຫຍ່ ທີ່ມີຂຶ້ນຢູ່ລາວມາຈົນຮອດ ປັດຈຸບັນນີ້ ແມ່ນການສຳຫຼວດ ບໍ່ແມ່ນໃນດ້ານເຕັກນິກ ແຕ່ມີຂຶ້ນອີງຕາມລາຍງານ ອຸບັດຕິເຫດທີ່ເກີດຂຶ້ນ ແລະຕາມຄຳເວົ້າຂອງປະຊາຊົນ ໃນເຂດທ້ອງ ຖິ່ນ ການຂາດ ຂໍ້ມູນທີ່ຖືກຕ້ອງແມ່ນຍຳນັ້ນໝາຍຄວາມວ່າ ເວລາແລະເງິນຄຳສ່ວນໃຫຍ່ໄດ້ຖືກນຳໄປ ໃຊ້ໃນການເກັບກູ້ລະເບີດ ໃນເຂດທີ່ກາຍເປັນວ່າ ມີລະເບີດບໍ່ຫຼາຍ ຫຼືວ່າບໍ່ມີຊ້ຳ ດ້ວຍການສຳຫຼວດ ທາງດ້ານເຕັກນິກນີ້ ທີມງານຕ້ອງໃຫ້ການຢືນຢັນ ກ່ຽວກັບ ການ ມີລະເບີດຕົກຄ້າງໃນການສຳຫຼວດຂັ້ນຕົ້ນຄືມີການກວດກາເບິ່ງບ່ອນທີ່ຕ້ອງສົງໄສ ກ່ອນທີ່ຈະລົງມືເກັບກູ້ຢ່າງແທ້ຈິງ ກຸ່ມ Mines Advisory ແລະອື່ນໆໄດ້ເຮັດການສຳ ຫຼວດທາງດ້ານເຕັກນິກຢູ່ລາວກ່ອນປີ 2016 ແຕ່ເງິນຊ່ວຍເຫຼືອຂອງສະຫະລັດໃນປີ ນັ້ນ ໄດ້ຊ່ວຍເຮັດໃຫ້ວຽກງານດັ່ງກ່າວໄວຂຶ້ນ ທ່ານ Perparim Elezi ຜູ້ຈັດການສະໜາມທາງດ້ານເຕັກນິກຂອງກຸ່ມ Mines Advisory ໃນແຂວງຊຽງຂວາງ ກ່າວກ່ຽວກັບການສໍາຫຼວດ ທາງດ້ານເຕັກນິກ ວ່າ ມັນຊ່ວຍກໍຍ້ອນວ່າ ມັນເຮັດໃຫ້ຂັ້ນຕອນໄວຂຶ້ນ ພວກເຮົາຮູ້ຢ່າງຄັກແນ່ວ່າ ບ່ອນໃດ ມີລະເບີດຕົກຄ້າງ ແລະບ່ອນໃດບໍ່ມີລະເບີດຕົກຄ້າງ ທ່ານ Elezi ຊຶ່ງເປັນອະດີດທະຫານ ຈາກໂກໂຊໂວ ທີ່ມີປະສົບພະການ 20 ກວ່າປີ ໃນການເກັບກູ້ລະເບີດແລະ UXO ກ່າວວ່າ ການສຳຫຼວດທາງດ້ານເຕັກນິກ ໃນທົ່ວ ປະເທດລາວສາມາດແລ້ວສຳເລັດ ໃນປີ 2025 ແຕ່ທ່ານກໍເຫັນວ່າມີໂອກາດໜ້ອຍ ທີ່ສຸດ ທີ່ລາວຈະສາມາດກຳຈັດລະເບີດທີ່ຍັງຕົກຄ້າງໃຫ້ໝົດໄປໄດ້ພາຍໃນເວລານັ້ນ ແລະກ່າວວ່າ ປີ 2030 ກໍເບິ່ງຄືວ່າ ຍັງເປັນການເດົາສຸ່ມ ຢູ່ ແຕ່ທ່ານກໍກ່າວຕື່ມວ່າ ບໍ່ຄວນເວົ້າວ່າ ມັນເປັນໄປບໍ່ໄດ້ເລີຍ ມາຮອດເດືອນກໍລະກົດປີນີ້ ລັດຖະບານ ແລະກຸ່ມສັນຍາຈ້າງຕ່າງໆ ໄດ້ເກັບກູ້ ລະເບີດ ບໍ່ທັນແຕກອອກຈາກພື້ນທີ່ທັງໝົດ 600 ຕາລາງກິໂລແມັດ ນັບແຕ່ປີ1996 ເປັນຕົ້ນ ມາເວລາການຈົດບັນທຶກຂອງທາງການເລີ້ມຂຶ້ນ ມີພຽງແຕ່ປະມານ 1 ສ່ວນ 3 ເທົ່າ ນັ້ນ ທີ່ກຸ່ມ Mines Advisory ກະປະມານແບບຕໍ່າສຸດ ວ່າ ເປັນເຂດທີ່ໄດ້ຜົນກະທົບ ຈາກລະເບີດສະຫະລັດຕົກຄ້າງ ວຽກງານການເກັບກູ້ ພວມມີການເລັ່ງລັດໄວຂຶ້ນ ທັງນີ້ ກໍເນື່ອງມາຈາກເຕັກນິກ ແລະ ເທັກໂນໂລຈີທີ່ໄດ້ຮັບການປັບປຸງໃຫ້ດີຂຶ້ນ ຕະຫຼອດທັງເງິນທຶນທີ່ໄດ້ຮັບຕື່ມ ຂຶ້ນຈາກ ສະຫະລັດແລະປະເທດອື່ນໆ ພື້ນທີ່ 62 ຕາລາງກິໂລແມັດທີ່ໄດ້ມີການເກັບກູ້ລະເບີດ ອອກ ໃນປີ 2018 ແມ່ນເກືອບສອງເທົ່າຂອງພື້ນທີ່ ທີ່ໄດ້ມີການ ເກັບກູ້ໃນປີ 2008 ໃນຂະນະດຽວກັນ ຍ້ອນມີພື້ນທີ່ຫຼາຍຂຶ້ນໄດ້ມີການເກັບກູ້ລະເບີດອອກແລະຍ້ອນ ປະຊາຊົນມີຄວາມຮູ້ຫຼາຍຂຶ້ນ ກ່ຽວກັບຄວາມສ່ຽງຂອງລະເບີດທີ່ຕົກຄ້າງນັ້ນ ຈຳນວນ ພວກທີ່ບາດເຈັບລົ້ມຕາຍ ຈຶ່ງຫຼຸດລົງ ໃນປີ 2018 ມີຜູ້ເສຍຊີວິດ 3 ຄົນ ແລະບາດເຈັບ 21 ຄົນ ຍ້ອນລະເບີດບໍ່ທັນແຕກຫຼື UXO ທຽບໃສ່ປີ 2008 ທີ່ມີຜູ້ເສຍຊີວິດ 99 ແລະ ບາດເຈັບ 103 ຄົນ ອົງການ COPE ຊຶ່ງເປັນອົງການໆກຸສົນຂອງລາວ ທີ່ສະໜອງການຟື້ນຟູ ແລະ ອົງຄະ ທຽມໃຫ້ແກ່ຜູ້ເຄາະຮ້າຍຈາກລະເບີດ ເວລານີ້ໄດ້ໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼືອແກ່ຜູ້ເຄາະຮ້າຍ ຈາກ UXO ໜ້ອຍລົງນັບມື້ໃນແຕ່ລະປີ ຜູ້ອຳນວຍການບໍລິຫານ ທ່ານນາງບຸນລານ ໄພບູນ ກ່າວວ່າ ທ່ານນາງຂໍສະແດງຄວາມ ຮູ້ບຸນຄຸນຕໍ່ເງິນທຶນໃໝ່ທີ່ຊ່ວຍເລັ່ງລັດວຽກງານການສຳຫຼວດທາງດ້ານເຕັກນິກ ແຕ່ກໍຮູ້ ສຶກຜິດຫວັງທີ່ເງິນດັ່ງກ່າວໃຊ້ເວລາດົນໂພດຈຶ່ງມາຮອດ ທ່ານນາງກ່າວວ່າ ແນ່ນອນ ມັນເປັນທີ່ໜ້າເສຍໃຈ ຍ້ອນວ່າມັນເລີ້ມຕົ້ນຊ້າແທ້ ຫຼັງຈາກ 40 ປີແລ້ວ ນາງບຸນລານກ່າວວ່າ ພວກຊາວບ້ານຫຼາຍພັນຄົນແມ່ນຍັງສືບຕໍ່ພາກັນດຳລົງຊີວິດຢູ່ ດ້ວຍຄວາມຢ້ານກົວລູກລະເບີດທີ່ຍັງຝັງແລະບໍ່ສາມາດແນມເຫັນຢູ່ໃຕ້ຕີນເຂົາເຈົ້າ ຊຶ່ງ ຍ້ອນຄວາມທຸກຍາກແລະບໍ່ມີທາງເລືອກ ຈຶ່ງຖືກບັງຄັບໃຫ້ຕ້ອງໃຊ້ ດິນດັ່ງກ່າວທັງໆທີ່ ເຂົາເຈົ້າຮູ້ວ່າມັນມີຄວາມສ່ຽງ ທ່ານນາງກ່າວສະຫລຸບວ່າ ປີນີ້ເຈົ້າໃຊ້ມັນ ມັນປອດໄພດີ ແຕ່ໃນປີຈະມາຫຼືອີກສອງປີ ຂ້າງໜ້າ ເຈົ້າສາມາດຕຳລູກລະເບີດໄດ້ທຸກເວລາ