ກາດດາຟີປົກຄອງລີເບຍ ດ້ວຍກໍາປັ້ນເຫລັກ ແລະການກົດຂີ່ປາບປາມ (ເບິ່ງວີດີໂອແລະຮູບສະໄລດ໌)
ມວມມາ ກາດ​ດາ​ຟີ ​ເປັນ​ນາຍ​ທະຫານ​ ທີ່ມີ​ອາຍຸ​ພຽງ 27 ປີ ​ເວລາ​ຜູ້ກ່ຽວຂຶ້ນ​ກໍາ​ອໍານາດ​ໃນ​ປີ 1969 ຫລັງ​ຈາກ​ກໍ່ລັດ​ຖະປະຫານ ​ໂຄ່ນລົ້ມກະສັດ.
ພັນເອກ ມວມມາ ກາດດາຟີ ໄດ້ເສຍຊີວິດໄປເມື່ອວັນພຸດ ທີ 19 ຕຸລາ ອາທິດແລ້ວນີ້ ອັນເປັນການສິ້ນສຸດການຕໍ່ສູ້ເປັນເວລາຫລາຍເດືອນ ຕ້ານຢັນພວກນົກລົບຂອງອໍານາດ ປົກຄອງໄລຍະຂ້າມຜ່ານຂອງລີເບຍ ກາດດາຟີປະຕິເສ ບໍ່ຍອມລົງຈາກອໍານາດຈົນຮອດ ວາລະສຸດທ້າຍຂອງຊີວິດ ອັນເປັນຄວາມດື້ດັນທີ່ສະທ້ອນເຖິງການປົກຄອງແບບຜະເດັດ ການຂອງຜູ້ກ່ຽວ ມາເປັນເວລາ 40 ປີນັ້ນ ນັກຂ່າວວີໂອເອ JulieAnn McKellogg ມີລາຍງານກ່ຽວກັບຜູ້ນໍາທີ່ປົກຄອງປະເທດດົນນານທີ່ສຸດຂອງໂລກອາຫຣັບ ແລະມູນເຊື້ອ ມໍລະດົກຂອງຜູ້ກ່ຽວ ຊຶ່ງດາຣາຈະນໍາມາສະເໜີທ່ານ ມວມມາ ກາດດາຟີ ເປັນນາຍທະຫານກອງທັບບົກ ທີ່ມີອາຍຸແຕ່ພຽງ 27 ປີເວລາຜູ້ກ່ຽວ ຂຶ້ນກໍາອໍານາດໃນປີ 1969 ຫລັງຈາກກໍ່ລັດຖະປະຫານ ໂຄ່ນລົ້ມກະສັດຂອງລີເບຍ ກາດດາຟີໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຢ່າງໄວ ຈາກການທີ່ເປັນຄົນກ້າປາກກ້າເວົ້າ ແລະຕໍາໜິຕິຕຽນ ພວກປະເທດຕາເວັນຕົກຢ່າງສູງ ຫລັງຈາກຂຶ້ນເປັນຜູ້ນໍາແລ້ວ ຜູ້ກ່ຽວກໍເຊົາໃສ່ເຄື່ອງແບບ ທະຫານ ແລະຫັນມາໃສ່ຊຸດພື້ນເມືອງ ສະແດງຄວາມພູມໃຈໃນເຊື້ອຊາດອາຫຣັບຂອງຕົນ ແລະພະຍາຍາມຈະ ທ້ອມໂຮມໂລກອາຫລັບ ພາຍຫລັງຕໍ່ມາ ການນຸ່ງຖືທີ່ແປກປະຫລາດ ການກ່າວຄໍາປາໃສທີ່ຍືດຍາວວົກວົນ ແລະມີໜ່ວຍອາລັກຂາທີ່ລ້ວນແລ້ວແຕ່ເປັນແມ່ຍິງນັ້ນ ເຮັດໃຫ້ກາດດາຟີກາຍເປັນຜູ້ນໍາທີ່ແປກປະຫລາດ ໃນເວທີການເມືອງໂລກ ທ່ານ ແຈໂຣລດ໌ ໂພສຕ໌ (Jerrold Post) ຜູ້ອໍານວຍການໂຄງການຈິດຕະວິທະຍາການ ເມືອງ ແຫ່ງມະຫາວິທະຍາໄລ George Washington ກ່າວວ່າ: ກາດດາຟີໄດ້ຈັດຕັ້ງລະບົບສັງຄົມ ການເມືອງ ແລະເສດຖະກິດໃໝ່ຂຶ້ນມາ ທີ່ເອີ້ນວ່າ "Jamahiriya," ຊຶ່ງແປວ່າ ລັດຂອງມະຫາຊົນ ໃນພາສາອາຫຣັບ ກາດດາຟີໄດ້ຮ່າງ ຫລັກປັດຊະຍາການປົກຄອງຂອງຕົນລົງໃນປື້ມສີຂຽວ ຫລື Green Book ທີ່ມີຊື່ ສຽງນັ້ນ ໂດຍຮຽກຮ້ອງໃຫ້ຈັດຕັ້ງລີເບຍ ເປັນປະເທດນຶ່ງທີ່ປາດສະຈາກສະຖາບັນ ໃດໆ ທີ່ປະຊາຊົນເປັນຜູ້ບໍລິຫານ ພາຍໃຕ້ການນໍາພາຂອງຕົນ ແຕ່ທ່ານແດນຽນ ເຊີເວີ (Daniel Serwer) ປະຈໍາສະຖາບັນຕາເວັນອອກກາງກ່າວວ່າ ໃນພາກໂຕ ຈິງແລ້ວ ມັນບໍ່ເປັນເຊ່ນນັ້ນເລີຍ ທ່ານເຊີເວີກ່າວຕໍ່ໄປວ່າ ຄວາມລໍ້າລວຍຈາກນໍ້າມັນແລະແກສທໍາມະຊາດຂອງລີເບຍ ຊ່ວຍໃຫ້ກາດດາຟີກາຍເປັນຜູ້ມີອິດທິພົນຢູ່ພາຍໃນປະເທດ ແລະຕ່າງປະເທດຫລາຍ ທີ່ສຸດ ຜູ້ກ່ຽວໄດ້ສະສົມຊຸກເຊື່ອງຄວາມຮັ່ງມີນັ້ນ ໄວ້ສໍາລັບຕົນເອງ ແລະພວກບໍລິ ວານພັນທະມິດທີ່ໃກ້ຊິດທີ່ສຸດ ທ່ານ ເຊີເວີ ເວົ້າວ່າ: ຕໍ່ມາ ຄວາມສໍາພັນທີ່ມີກັບພວກກໍ່ການຮ້າຍ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ພາບພົດໃນເວທີນາໆ ຊາດຂອງກາດດາຟີຕ້ອງມົວໝອງລົງໄປ ສະຫະລັດໄດ້ຖິ້ມໂທດໃສ່ກາດດາຟີວ່າ ຢູ່ເບື້ອງຫລັງເຫດການລະເບີດສະຖານລື່ນເລີງກາງຄືນ ຫລື ໄນ້ຄລັບຂອງເຢຍ ຣະມັນແຫ່ງນຶ່ງໃນປີ 1986 ທີ່ຍົງຜົນໃຫ້ທະຫານສະຫະລັດສອງຄົນເສຍຊີວິດ ຕົກມາໃນປີ 2003 ກາດດາຟີໄດ້ເອົາບາດກ້າວ ເພື່ອຫາທາງປອງດອງກັບຝ່າຍຕາເວັນຕົກ ໂດຍໄດ້ຍອມຮັບວ່າ ຕົນເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບຕໍ່ເຫດການວາງລະເບີດເຮືອບິນຂອງສາຍການ ບິນ ແພນແອມ ຖ້ຽວບິນທີ 103  ທີ່ລະເບີດຂຶ້ນຢູ່ກາງເວຫາ ເໜືອເມືອງ Lockerbie ປະເທດ Scotland ໃນປີ 1988 ຍັງຜົນໃຫ້ຜູ້ມີຜູ້ເສຍຊີວິດ 270 ຄົນນັ້ນ ນອກນີ້ ກາດ ດາຟີຍັງໄດ້ປະກາດປະລະອາວຸດ ຈໍາພວກທໍາລາຍລ້າງຜານຢ່າງຂະໜານໃຫຍ່ບາດດຽວ ແລະການກໍ່ການຮ້າຍ ຊຶ່ງຕໍ່ມາ ສະຫະລັດກໍໄດ້ເຂົ້າໄປຍົກຍ້າຍສ່ວນປະກອບຕ່າງໆຂອງ ໂຄງການນີວເຄລຍຂອງລີເບຍ ອອກຈາກປະເທດ ພ້ອມກັບຍົກເລີກມາດຕະການລົງໂທດ ຕໍ່ລີເບຍ ແລະຟື້ນຟູຄວາມ ສໍາພັນທາງການທູດກັບລີເບຍຄືນໃໝ່ ແຕ່ວ່າ ຢູ່ພາຍໃນລີເບຍເອງ ເມື່ອຕົ້ນປີນີ້ ປະຊາຊົນລີເບຍຫລາຍພັນຄົນໄດ້ພາກັນລຸກຮື ຂຶ້ນຕໍ່ຕ້ານການປົກຄອງແບບຜະເດັດການຂອງກາດດາຟີ ພວກເຂົາເຈົ້າໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມກັບອັນທີ່ເອີ້ນວ່າ ລະດູບານໃໝ່ຂອງໂລກອາຫຣັບ ຫລື Arab Spring ແລະໄດ້ທວງໃຫ້ກາດດາຟີລາອອກ ຊຶ່ງກາດດາຟີໄດ້ໂຕ້ຕອບດ້ວຍການກວາດ ລ້າງຢ່າງຮຸນແຮງ ບໍ່ດົນຕໍ່ມາ ປະຊາຄົມໂລກສ່ວນໃຫຍ່ກໍໄດ້ຫັນໄປຕໍ່ຕ້ານກາດດາຟີ ຈົນວ່າອົງການສະຫະປະຊາຊາດໄດ້ອອກມະຕິລົງໂທດລີເບຍ ແລະກຸ່ມເນໂຕ້ເລີ່ມທໍາ ການໂຈມຕີທາງອາກາດ ແຕ່ກາດດາຟີ ກໍຍັງບໍ່ຍອມຈໍານົນຫລືພ່າຍໜີ ແລະປະກາດວ່າ: ທ່ານແຈໂຣລດ໌ ໂພສຕ໌ ກ່າວວ່າ ທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງ ຍາມໃດກໍແມ່ນກ່ຽວກັບກາດດາຟີໝົດ ທ່ານແດນຽນ ເຊີເວີ ກໍມີທັດສະນະທໍານອງດຽວກັນ ທ່ານ ເຊີເວີ ເວົ້າວ່າ: ມວມມາ ກາດດາຟີ ນາຍທະຫານສັນຍາບັດໜຸ່ມ ທີ່ກໍາເນີດມາຈາກພໍ່ແມ່ ທີ່ເປັນຄົນ ລ້ຽງສັດພະເນຈອນເລ່ລ່ອນ ຜູ້ທີ່ຄຸຍອວດຕົວເອງວ່າ ເປັນຜູ້ທ້ອນໂຮມນັ້ນ ໃນບັ້ນສຸດ ທ້າຍແລ້ວ ແມ່ນໄດ້ທ້ອນໂຮມຊາວລີເບຍ ຈໍານວນຫລວງຫລາຍ ໃຫ້ລຸກຂຶ້ນມາຕໍ່ຕ້ານ ເຂົາເອງ