ສະຫະລັດ ຈະຕິດຕາມເບິ່ງ ເຂດທະເລຈີນໃຕ້ ວ່າ ຄວາມເຄັ່ງຕຶງ ຈະຫລຸດລົງຫລືບໍ່? (ວີດີໂອ ພາສາລາວ/ອັງກິດ)
ສະຫະລັດຈະຕິດຕາມເບິ່ງ ​ສະຖານະການ ຢູ່ບໍລິເວນ ທະເລຈີນໃຕ້ ຫລັງຈາກຈີນປະຕິເສດ ຂໍ້ສະເໜີຂອງຕົນ ທີ່ກອງປະຊຸມອາຊ່ຽນ ຢູ່ມຽນມາ.
ສະຫະລັດກ່າວວ່າ ຕົນຈະຕິດຕາມເບິ່ງສະຖານະການ ຢູ່ບໍລິເວນ ນ່ານນໍ້າ ໃນເຂດທະເລຈີນໃຕ້ ເພື່ອເບິ່ງວ່າ ຈະມີການຫລຸດຜ່ອນ ຄວາມເຄັ່ງຕຶງໃດໆລົງ ຫລືບໍ່ ຫລັງຈາກທີ່ຈີນໄດ້ປະຕິເສດ ຕໍ່ຂໍ້ ສະເໜີຂອງສະຫະລັດ ຢູ່ກອງປະຊຸມອາຊ່ຽນ ທີ່ມຽນມາ ເພື່ອໃຫ້ ໂຈະການປະພຶດທີ່ເປັນການກໍ່ກວນຢູ່ທີ່ນັ້ນ Scott Stearns ນັກຂ່າວວີໂອເອປະຈຳກະຊວງຕ່າງປະເທດ ລາຍງານວ່າ ລັດຖະ ມົນຕີຕ່າງປະເທດສະຫະລັດ ທ່ານ John Kerry ໄດ້ກ່າວເຊັ່ນນັ້ນ ຢູ່ອອສເຕຣເລຍ ບ່ອນທີ່ທ່ານເດີນທາງໄປພົບປະກັບບັນດາເຈົ້າ ໜ້າທີ່ລັດຖະບານແຄນເບີຣາ ຫລັງຈາກກອງປະຊຸມທີ່ມຽນມາ ຊຶ່ງ ກິ່ງສະຫວັນ ຈະນຳລາຍລະອຽດ ມາສະເໜີທ່ານ ບັນດາເຈົ້າໜ້າທີ່ສະຫະລັດ ກ່າວວ່າ ເຂົາເຈົ້າຈະຕິດຕາມສັງເກດເບິ່ງ “ພວກກ້ອນຫີນ ພວກປະກາລັງຢູ່ໃຕ້ທະເລ ແລະພວກຫາດຊາຍຕື້ນໆຢູ່ໃນເຂດທະເລຈີນໃຕ້" ນັ້ນເພື່ອ ຊອກຫາຮ່ອງຮອຍວ່າ ໄດ້ມີການຫລຸດຜ່ອນການປະເຊີນໜ້າກັນລົງ ຫລືບໍ່ ຢູ່ໃນບໍລິເວນ ນ່ານນຳ ທີ່ ໜ່ວຍຍາມຝັ່ງຈີນໄດ້ປະທະກັນກັບ ກຳປັ່ນຈາກຫວຽດນາມ ແລະຟິລິບປີນ ອິນໂດເນເຊຍ ບຣູໄນ ມາເລເຊຍແລະໄຕ້ຫວັນ ກໍຍາດກັນອ້າງເອົາກຳມະສິດ ໃນນ່ານນຳ້ ດັ່ງກ່າວຄືກັນ ຊຶ່ງເຮັດໃຫ້ຂົງເຂດນັ້ນ ຊຶ່ງເປັນເສັ້ນທາງເດີນທະເລເສັ້ນນຶ່ງທີ່ມີກຳປັ່ນສັນ ຈອນໄປມາ ຫລາຍທີ່ສຸດຢູ່ໃນໂລກ ກາຍເປັນຈຸດເດືອດ ທີ່ອາດລະເບີດຂຶ້ນໄດ້ທຸກເມື່ອ ໂດຍຈະມີຜົນກະທົບດ້ານການພານິດ ທີ່ໃຫຍ່ຫລວງ ຕິດຕາມມາ ລັດຖມົນຕີຕ່າງປະເທດສະຫະລັດ ທ່ານ Kerry ໄດ້ມີຄວາມຫວັງວ່າ ບັນດາລັດຖະມົນຕີ ຕ່າງປະເທດອາຊ່ຽນ ທີ່ປະຊຸມກັນຢູ່ມຽນມານັ້ນ ຈະຕົກລົງເຫັນດີ ຕໍ່ການຍຸດຕິການກະທຳ ໃດໆກໍຕາມທີ່ເປັນການກໍ່ກວນແລະເກາະຜິດ ຢູ່ໃນທະເລຈີນໃຕ້ ແຕ່ວ່າ ຈີນໄດ້ຖ່ວງດຶງ ບໍ່ໃຫ້ການເຄື່ອນໄຫວດັ່ງກ່າວນັ້ນເກີດຂຶ້ນ ພາໃຫ້ກອງປະຊຸມອາຊ່ຽນຕ້ອງຮັບເອົາຂໍ້ຕົກລົງ ທີ່ໃຊ້ຄຳເວົ້າອ່ອນໆ ແລະບໍ່ມີອຳນາດຜູກມັດ ເມື່ອຖືກຖາມກ່ຽວກັບຂໍ້ຕົກລົງທີ່ອ່ອນແອນັ້ນ ທ່ານ Kerry ເວົ້າວ່າ ທ່ານຄິດວ່າ “ພາສາທີ່ ໃຊ້ຢູ່ໃນຂໍ້ຕົກລົງນັ້ນ ແມ່ນໄປໄກພຽງພໍ” ທີ່ຈະພາໃຫ້ບັນລຸຄວາມກ້າວໜ້າ ໃນລະດັບນຶ່ງ ທ່ານ Kerry ກ່າວວ່າ: ແຕ່ຂໍ້ຕົກລົງສະບັບນັ້ນບໍ່ໄດ້ໄປໄກ ເຖິງຂັ້ນກ່າວຫາປັກກິ່ງຢ່າງກົງໆ ວ່າຝ່າຝືນກົດໝາຍ ສາກົນ ອີງຕາມທ່ານ Michael Auslin ນັກວິເຄາະຈາກ ສະຖາບັນວິສາຫະກິດອາເມຣິ ກັນ ຫລື American Enterprise Institute ທ່ານ Aislin ກ່າວວ່າ: ຖ້າບໍ່ມີການນຳໃຊ້ວິທີທີ່ແຕກຕ່າງໄປແລ້ວ ທ່ານ Auslin ກ່າວວ່າ ຈີນກໍຈະສືບຕໍ່ຕີຄວາມ ໝາຍໃໝ່ຢູ່ເລື້ອຍໆ ຂອງແນວຄິດກ່ຽວກັບການຄວບຄຸມເຂດນໍ້າແດນດິນ ທີ່ເປັນຈຸດຜິດ ຖຽງກັນນັ້ນ ທ່ານ Aislin ກ່າວວ່າ: ລັດຖະມົນຕີຕ່າງປະເທດຈີນ ທ່ານ Wang Yi ໄດ້ສະເໜີຕໍ່ສະມາຄົມ ASEAN ວ່າ ຈະທຳ “ການປຶກສາແບບເພື່ອນມິດ” ກັບອາຊ່ຽນ ແຕ່ໄດ້ຢືນຢັດຢ່າງໜັກແໜ້ນ ໃນສິດທິຂອງປັກ ກິ່ງ ທີ່ຈະປ້ອງກັນອະທິປະໄຕແລະຜົນປະໂຫຍດຂອງຕົນ ຕ້ານອັນທີ່ທ່ານຮ້ອງວ່າ “ການ ເກາະຜິດທີ່ໄຮ້ເຫດຜົນ ” ກ່ຽວກັບການຕັ້ງຂໍ້ສົງໄສ ຂອງອົງການຂ່າວຂອງລັດຈີນ ກ່ຽວກັບ “ເຈດຕະນາອັນແທ້ຈິງ ຂອງວໍຊິງຕັນ” ນັ້ນ ຮອງໂຄສົກກະຊວງຕ່າງປະເທດສະຫະລັດ ທ່ານນາງ Marie Harf ກ່າວວ່າ ບໍ່ແມ່ນວໍຊິງຕັນ ທີ່ກຳລັງເຮັດໃຫ້ເຂດທະເລ ຈີນໃຕ້ ບໍ່ມີຄວາມຖຸ່ນທ່ຽງ ທ່ານນາງ Marie Harf ເວົ້າວ່າ: ເຈົ້າພາບກອງປະຊຸມສຸດຍອດອາຊ່ຽນປີນີ້ ລັດຖະມົນຕີຕ່າງປະເທດມຽນມາ ທ່ານວັນນາ ມ່ອງ ລະວິນ (Wunna Muang Lwin) ກ່າວວ່າ