ມໍລະດົກຈາກພວກຂະເໝນແດງ
ຊາວຂະເໝນກຽມສາງມໍລະດົກຕົກທອດ ຈາກການດໍາເນີນຄະດີ ພວກຂະເໝນແດງ ໃນທວກຳປູເຈຍ ໄວໃຫຄົນລຸນຕໆໄປໄດຮູຈັກ.
ສານອາຊະຍາກໍາສົງຄາມນາໆຊາດໃນກໍາປູເຈຍກໍາລັງກະກຽມຕັ້ງຂໍ້ຫາຕໍ່ພວກຜູ້ນໍາ ຂະເໝນແດງຕື່ມອີກ 4 ຄົນ ໃນຖານຂ້າລ້າງຜານດັບສູນເຜົ່າພັນ ຊຶ່ງເຮັດໃຫ້ປະຊາຊົນຫລາຍຄົນ ພາກັນມອງເບິ່ງໄປຍັງອະນາຄົດວ່າ ຄວນຈະສ້າງສິ່ງໃດຂຶ້ນມາ ເພື່ອເປັນມໍລະດົກຕົກທອດ ຈາກການດໍາເນີນຄະດີພວກຂະເໝນແດງນັ້ນ ຫລັງຈາກສານດັ່ງກ່າວອັດລົງແລ້ວ ຢູ່ໃນເຂດຊານເມືອງພະຕະບອງ ມີວັດສໍາຣຸງກະນົງຕັ້ງຢູ່ ສູ່ມື້ນີ້ ວັດສາສະໜາພຸດແຫ່ງນີ້ ແມ່ນມີຄວາມສະງົບງຽບ ແລະຮົ່ມເຢັນ ແຕ່ໃນສະໄໝທີ່ພວກຂະເໝນແດງປົກຄອງກໍາປູເຈຍລະຫວ່າງປີ 1975 ຫາ 1979 ນັ້ນ ວັດດັ່ງ ກ່າວແມ່ນຫ່າງໄກຫລາຍຈາກຄວາມສະງົບງຽບ ໃນສະໄໝນັ້ນ ວັດສໍາຣຸງກະນົງເປັນແດນມໍລະນະແຫ່ງນຶ່ງ ໃນຈໍານວນຫລາຍໆຮ້ອຍບ່ອນ ທີ່ມີກະຈັດກະຈາຍຢູ່ທົ່ວ ປະເທດ ພວກຂະເໝນແດງຫົວນິຍົມລັດທິເໝົາເຈີຕຸງຈັດ ທີ່ປົກຄອງປະເທດໃນເວລານັ້ນ ໄດ້ຂັບໄລ່ປະຊາຊົນອອກ ໄປຈາກພວກຫົວເມືອງຕ່າງໆຈົນເປົ່າແປນ ແລະພະຍາຍາມສ້າງຕັ້ງສັງຄົມກະເສດທີ່ດີເລີດ ໃນຮູບແບບທີ່ຊາວໄຮ່ຊາວ ນາມີດິນດອນຕອນຫຍ້າເທົ່າທຽມກັນນັ້ນ ໃນລະຫວ່າງທີ່ພວກເຂົາພະຍາຍາມດໍາເນີນການດັ່ງ ກ່າວນັ້ນ ປະຊາຊົນຈໍານວນ 1 ລ້ານກ່ວາຄົນໄດ້ເສຍຊີວິດ ຍ້ອນຄວາມອຶດຫິວແລະໂຣຄາພະຍາດຫລືບໍ່ກໍຖືກພວກຂະເໝນແດງປະຫານຊີວິດ ອາຈານທຸນໂສວັດ ເຈົ້າອາວາດວັດແຫ່ງນີ້ໃນປັດຈຸບັນ ເປັນພະທີ່ຍັງໜຸ່ມຢູ່ເວລາພວກຂະ ເໝນແດງຂຶ້ນກໍາອໍານາດໃນປີ 1975 ຊຶ່ງເພິ່ນໄດ້ຖືກບັງຄັບໃຫ້ສິກອອກຈາກວັດ ແລະໄປເຮັດວຽກຢູ່ໃນທົ່ງໄຮ່ທົ່ງນາ ພະຫລາຍອົງໄດ້ຖືກປະຫານຊີວິດ ເພາະວ່າພວກຂະເໝນ ແດງ ຫ້າມການເຊື່ອຖືສາສະໜາ ໃນຄວາມພະຍາຍາມເພື່ອປະຕິຮູບສັງຄົມຂອງຊາວກໍາປູ ເຈຍນັ້ນ ອາຈານທຸນໂສວັດ ກ່າວວ່າ ປະຊາຊົນຫລາຍກວ່າ 1 ໝື່ນຄົນຖືກທາລຸນນະກໍາແລະ ຖືກປະຫານຊີວິດຢູ່ໃນວັດແຫ່ງນີ້ ແລະສົບຂອງພວກເຂົາເຈົ້າຖືກຖິ້ມລົງໃສ່ໜອງແຫ່ງຕ່າງໆໃນວັດ ຄໍາບອກເລົ່າກ່ຽວກັບການສັງຫານຜູ້ຄົນຂອງພວກຂະເໝນແດງ ເປັນເລື້ອງທໍາມະດາທີ່ໄດ້ຍິນກັນໃນທົ່ວປະເທດ ແຕ່ກໍມີຊາວໜຸ່ມກໍາປູເຈຍ ຈໍານວນ ຫລາຍທີ່ຍັງບໍ່ເຊື່ອວ່າ ຄົນກໍາປູເຈຍຈະສາມາດທໍາສິ່ງທີ່ໂຫດຫ້ຽມແບບນັ້ນ ໃຫ້ຄົນກໍາປູເຈຍດ້ວຍກັນໄດ້ ອາຈານທຸນໂສວັດກ່າວວ່າ ເພີ່ນບໍ່ແປກໃຈຫຍັງເລີຍ ທີ່ພວກຊາວໜຸ່ມບໍ່ເຊື່ອເລື້ອງນີ້ ອາຈານທຸນເວົ້າວ່າ ເວລານີ້ເພີ່ນເຖົ້າແກ່ແລ້ວ ແຕ່ໃນສະໄໝປີ 1974 ນັ້ນ ເວລາເພິ່ນໄດ້ຍິນຄົນເວົ້າກັນວ່າ ພວກຂະເໝນແດງເຂັ່ນຂ້າພະສົງແລະຄົນທໍາມະດາສາມັນກັນແບບໃດນັ້ນ ເພິ່ນກໍບໍ່ ເຊື່ອຄືກັນ ທ່ານດາຣາວຸດເສັງ ທະນາຍຄວາມອະເມລິກັນເຊື້ອສາຍກໍາປູເຈຍ ຊຶ່ງເຄີຍເປັນຫົວໜ້າກຸ່ມຈັດຕັ້ງທີ່ເອີ້ນວ່າ ສູນກາງເພື່ອຄວາມຍຸຕິທໍາແລະຄວາມປອງດອງກັນ ຫລື CJR ນັ້ນ ໄດ້ໄປຢ້ຽມຢາມວັດດັ່ງກ່າວ ທ່ານເສັງເວົ້າວ່າ ປະວັດຂອງວັດສໍາຣຸງກະນົງ ເຮັດໃຫ້ວັດນີ້ເປັນບ່ອນທີ່ເໝາະສົມສໍາລັບອັນທີ່ເອີ້ນກັນວ່າ ໂຄງການມໍລະດົກຕົກທອດຈາກການດໍາເນີນ ຄະດີພວກຂະເໝນແດງ ເພື່ອວາງສະແດງຫລັກຖານທີ່ເປັນຮູບປະທໍາຕ່າງໆກ່ຽວກັບພວກ ຂະເໝນແດງ ຫລັງຈາກສານອາຊະຍາກໍາສົງຄາມໃນນະຄອນຫລວງພະນົມເປັນ ອັດປະຕູລົງ ໃນອີກບໍ່ເທົ່າໃດປີຂ້າງໜ້ານີ້ ສູນກາງເພື່ອຄວາມຍຸຕິທໍາແລະຄວາມປອງດອງກັນ ໄດ້ດໍາເນີນງານຮ່ວມກັບພະອາຈານທຸນໂສວັດ ແລະປະຊາຄົມອ້ອມແອ້ມ ເພື່ອສ້າງສູນສຶກສາແຫ່ງນຶ່ງຂຶ້ນ ຊຶ່ງກໍ່ສ້າງຂຶ້ນກວມໜອງ ນ້ອຍແຫ່ງນຶ່ງໃນວັດ ທີ່ເຄີຍເປັນຂຸມຝັງສົບໝູ່ ອາຄານທີ່ວ່ານີ້ເປັນເຮືອນໄມ້ສູງໆແບບມີກ້ອງຕະລ່າງ ທີ່ປຸກຂຶ້ນກວມໜອງແລະສ້າງເກືອບຈະສໍາເລັດແລ້ວ ຊຶ່ງທ່ານເສັງໄດ້ກ່າວຊີ້ແຈງເຖິງຈຸດປະສົງຫລືເປົ້າໝາຍຂອງເຮືອນຫລັງນີ້ວ່າ : ທ່ານເສັງກ່າວຕື່ມວ່າ ສູນສຶກສາແຫ່ງນີ້ມີຄວາມພິເສດ ເພາະວ່າ ຊາວບ້ານໄດ້ມີສ່ວນພົວພັນຢ່າງເລິກເຊິ່ງ ທັງໃນການວາງແຜນ ສະໜອງວັດຖຸ ແລະສະລະເວລາໃນການກໍ່ສ້າງສູນແຫ່ງນີ້ ຊຶ່ງ ເປັນນຶ່ງໃນໂຄງການມໍລະດົກ ຈໍານວນນຶ່ງທີ່ກໍາລັງມີການຈັດຕັ້ງ ປະຕິບັດ ຫລືກໍາລັງໂອ້ລົມສົນ ທະນາກັນ ທີ່ກຸງພະນົມເປັນ ປີນີ້ສານອາດຊະຍາກໍາສົງຄາມໄດ້ຕັດສິນໂທດສະມາຊິກຂັ້ນອາວຸໂສຄົນນຶ່ງຂອງພວກຂະເໝນແດງ ໃນຂໍ້ຫາກໍ່ອາຊະຍາກໍາສົງຄາມແລະກໍ່ໂທດອື່ນໆຕ້ານມະນຸດຊາດ ສະມາຊິກຂະເໝນແດງອີກ 4 ຄົນຈະປະເຊີນກັບການດໍາເນີນຄະດີໃນປີໜ້ານີ້ ເປົ້າໝາຍ ຂອງສານອາຊະຍາກໍາສົງຄາມ ແມ່ນເພື່ອນຳໂຕພວກອະດີດຜູ້ນໍາຂະເໝນແດງທີ່ຍັງມີຊີວິດ ຢູ່ ມາຂຶ້ນສານ ແລະການສ້າງມໍລະດົກຂຶ້ນມາວາງສະແດງເປັນຫລັກຖານນັ້ນ ກໍຈະຊ່ອຍໃຫ້ ກໍາປູເຈຍຟື້ນໂຕຄືນຈາກ ອະດີດອັນໂຫດຮ້າຍນັ້ນ ທ່ານນາງ Michelle Staggs Kelsall ຫົວໜ້າໂຄງການຕິດຕາມ ເບິ່ງສານອາຊະຍາກໍາສົງຄາມຂອງສູນກາງຕາເວັນອອກ-ຕາເວັນຕົກ ຊຶ່ງເປັນສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າໃນລັດຮາວາຍຂອງສະຫະລັດ ໄດ້ຂຽນເລື້ອງກ່ຽວກັບໂຄງການມໍລະດົກຕ່າງໆຈາກສານນາໆຊາດໃນແຫ່ງ ອື່ນໆມາແລ້ວ ຊຶ່ງທ່ານນາງກ່າວວ່າ ມໍລະດົກຕົກທອດທີ່ສໍາຄັນທີ່ສຸດຂອງສານ ແມ່ນເປົ້າໝາຍໃນການປັບປຸງລະບົບຕຸລາການຂອງກໍາປູເຈຍໃຫ້ດີຂຶ້ນ ໂດຍໂອນຫລັກການປະຕິບັດທາງກົດໝາຍທີ່ດີ ທີ່ກໍາລັງໃຊ້ກັນຢູ່ໃນສານນີ້ ໄປໃຫ້ລະບົບຕຸລາການຂອງກໍາປູເຈຍ ສິ່ງສໍາຄັນນຶ່ງອີກກໍແມ່ນເພື່ອຮັບປະກັນໃຫ້ປະຊາຊົນໄດ້ຮູ້ຈັກປະວັດສາດ ກ່ຽວກັບສິ່ງທີ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງພວກຂະເໝນແດງນັ້ນ ແລະອີກໂຄງການທີ່ສານນີ້ໄດ້ອະນຸມັດໃຫ້ເຮັດນັ້ນ ກໍຄືສ້າງຖານຂໍ້ມູນ ທີ່ເກັບກໍາເອກະສານຂອງສານທັງໝົດ ສໍາລັບຜູ້ຄົນຮຸ່ນຕໍ່ໆໄປ ໄດ້ອ່ານໄດ້ສຶກສາ ຢູ່ທີ່ວັດສໍາຣຸງກະນົງນັ້ນ ອາຈານທຸນໂສວັດກ່າວວ່າ ສູນສຶກສາແຫ່ງນີ້ ເປັນໂອກາດສໍາຄັນທີ່ສຸດສໍາລັບການສຶກສາ ຂອງຄົນຕໍ່ໄປ ອາຈານທຸນກ່າວວ່າ ແລະເວລາເຂົາເຈົ້າໄດ້ເຫັນແລ້ວ ເຂົາເຈົ້າກໍຈະບໍ່ລືມຈັກເທື່ອ ແລະກໍຈະຕ້ອງຈື່ຈໍາຕະຫລອດໄປວ່າ ໄດ້ມີຫຍັງເກີດຂຶ້ນໃນພວກອາຄານເຫລົ່ານີ້ ເພື່ອວ່າເຂົາເຈົ້າຈະໄດ້ເລົ່າໃຫ້ຜູ້ຄົນໃນລຸ່ນ ຕໍ່ໆໄປ ແລະໃຫ້ເຂົາເຈົ້າຮູ້ຈັກກ່ຽວກັບຜູ້ຄົນທີ່ ໄດ້ເສຍຊີວິດພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງພວກຂະເໝນແດງນັ້ນ ທ່ານດາຣາວຸດເສັງກ່າວວ່າ ສູນສຶກສາທີ່ວ່ານີ້ເມື່ອສ້າງສໍາເລັດແລ້ວຈະສິ້ນເປືອງຄ່າໃຊ້ຈ່າຍ ປະມານ 10 ພັນດອນລາ ແລະທ່ານກໍຢາກ ເຫັນໂຄງການລາຄາຖືກກຸ້ມຕົນເອງແບບນີ້ ມີຂຶ້ນໃນທົ່ວປະເທດ ທ່ານ ກ່າວຕໍ່ໄປວ່າ ສານອາຊະຍາກໍາສົງຄາມນີ້ແມ່ນຈັດຕັ້ງຂຶ້ນມາ ເພື່ອອໍາ ນວຍຄວາມຍຸຕິທໍາທາງກົດໝາຍ ແລະໄດ້ພິສູດໃຫ້ເຫັນວ່າເປັນຈຸດເລີ້ມຕົ້ນທີ່ສໍາ ຄັນສໍາລັບການດໍາເນີນຂັ້ນຕອນສ້າງຄວາມປອງດອງຊາດ ແຕ່ພວກໂຄງການຕ່າງໆ ເຊ່ນສູນກາງດັ່ງກ່າວນີ້ ຈະເປັນປາກກະບອກສຽງອັນຖາວອນ ສໍາລັບໃຫ້ປະຊາຄົມໄດ້ຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບສິ່ງທີ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ ແລະທ່ານດາຣາວຸດເສັງກ່າວວ່າ ນັ້ນແມ່ນສອດຄ່ອງກັບຈຸດປະສົງອັນນຶ່ງຂອງສານອາດຊະຍາກໍາສົງຄາມ ຊຶ່ງກໍເພື່ອຊ່ອຍໃຫ້ ປະຊາຊົນກໍາປູເຈຍໄດ້ຖອດຖອນບົດຮຽນ ຈາກປະວັດສາດອັນໜ້າສະລົດໃຈທີ່ສຸດຂອງຕົນ