មនុស្ស​ស្លាប់​ម្នាក់​និង​របួស​ជាច្រើន​នាក់​នៅ​ក្នុង​ការ​បង្រ្កាប​លើ​បាតុករ​អហិង្សា
ការ​ប៉ះ​ទង្គិច​ដោយ​ហិង្សា​បាន​កើត​ឡើង​ភ្លាមៗ​នៅ​ពេល​ដែល​ក្រុម​កម្មករ​ព្យាយាម​បុក​ទម្លុះ​រនាំង​រារាំង​របស់​ក្រុម​សមត្ថកិច្ច។
ភ្នំពេញ — យ៉ាងហោចណាស់មានស្ត្រីអ្នកលក់បាយម្នាក់បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិតនិងមនុស្សប្រាំនាក់ផ្សេងទៀតរងរបួសធ្ងន់ក្នុងការប៉ះទង្គិចដោយហិង្សាមួយរវាងក្រុមសមត្ថកិច្ចនិងកម្មកររោងចក្រកាត់ដេរSLកាលពីព្រឹកថ្ងៃអង្គារនេះ។ ដោយឡែកមនុស្សជាង៣០នាក់ផ្សេងទៀតក្នុងនោះមានទាំងព្រះសង្ឃផងត្រូវចាប់ខ្លួន។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់ក្រុមអ្នកឃ្លាំមើលការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សនិងមន្ត្រីកងរាជអាវុធហត្ថ។ កម្មកររោងចក្រកាត់ដេរនៃរោងចក្រ SL ប្រមាណជា១.០០០នាក់បានដឹកនាំក្បួនបាតុកម្មមួយកាលពីព្រឹកថ្ងៃអង្គារនេះក្នុងគោលដៅហែរឆ្ពោះទៅកាន់ភូមិគ្រឹះលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែន ក្នុងបំណងដាក់ញ្ញត្តិសុំអន្តរាគមន៍ពីលោកឲ្យជួយដោះស្រាយវិវាទក្នុងរោងចក្រ។ វិវាទនេះបានអូសបន្លាយចាប់តាំងពីខែសីហា មកម្ល៉េះ។ ក្រុមសមត្ថកិច្ចមានប៉ូលិសនិងកងរាជអាវុធហត្ថបង្រ្កាបបាតុកម្មប្រដាប់ដោយកាំភ្លើងបាញ់ឧស្ម័នបង្ហូរទឹកភ្នែក កាំភ្លើងស្វ័យប្រវត្តិ ខែលការពារនិងដំបងឆក់និងដំបងឈើ ព្រមទាំងឡានបាញ់ទឹកបានរារាំងក្រុមបាតុករនៅម្តុំគល់ស្ពានស្ទឹងមានជ័យ នៃខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ។ ការប៉ះទង្គិចដោយហិង្សាបានកើតឡើងភ្លាមៗនៅពេលដែលក្រុមកម្មករព្យាយាមបុកទម្លុះរនាំងរារាំងរបស់ក្រុមសមត្ថកិច្ច។ ការបាញ់គ្រាប់បែកផ្សែងនិងគ្រាប់កាំភ្លើងពិតបានកើតឡើង។ ស្ត្រីអ្នកលក់បាយម្នាក់នៅតាមចិញ្ចើមផ្លូវទទួលរងគ្រាប់កាំភ្លើងត្រង់ដោះហើយបានស្លាប់នៅមន្ទីរពេទ្យ។ ក្រុមបាតុករបានដុតរថយន្តប៉ូលិសឆេះចំនួនពីរគ្រឿងនិងម៉ូតូមួយគ្រឿង។ក្នុងនោះរថយន្តមួយគ្រឿងនិងម៉ូតូមួយគ្រឿងឆេះខ្ទេចគ្មានសល់។ រីឯរថយន្តទីពីរឆេះមួយភាគហើយត្រូវកងពន្លត់អគ្គីភ័យពន្លត់ទាន់ពេល។ លោកចាន់ សូវ៉េត អនុប្រធានផ្នែកស៊ើបអង្កេតរបស់អង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក បានចុះទៅអង្កេតផ្ទាល់នៅកន្លែងកើតហេតុ។ លោកបានរៀបរាប់ថា៖ «ខាងខ្ញុំរាប់ឃើញមានការចាប់ខ្លួន២៧នាក់ហើយក្នុងចំណោម២៧នាក់នោះភាគច្រើនមានអាយុត្រឹម២៥ឆ្នាំចុះក្រោម។ ក្នុងនោះមានព្រះសង្ឃដែរ។ ភាគច្រើនជាយុវជនស្នាក់នៅក្នុងវត្តនិងអ្នកភូមិរីឯកម្មករហាក់ដូចជាមិនមានដំណឹងពីការចាប់ខ្លួនទេប៉ុន្តែអ្នករបួសដែលកំពុងស្នាក់នៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យរុស្ស៊ី គឺត្រូវកំភ្លៅមួយនិងត្រូវស្មាធ្លាយមកបំពង់ក គឺជាកម្មករនៃរោងចក្រSL»។ ផ្អែកតាមលោកឡាច ស៊ីថុន ប្រធានសម្ព័ន្ធសហជីពស៊ីខាវឌូ (CCAWDU) ប្រចាំរោងចក្រSL ឲ្យដឹងថា កម្មកររោងចក្ររបស់លោករងរបួសធ្ងន់យ៉ាងតិចបីនាក់និងមួយចំនួនទៀតត្រូវចាប់ខ្លួន។ កម្មកររោងចក្រSLមានបំណងស្វែងរកអន្តរាគមន៍ពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែនដើម្បីឲ្យដកទីប្រឹក្សានាយកក្រុមហ៊ុនរោងចក្រកាត់ដេរនេះ ដើម្បីទាមទារលុយថ្លៃបាយចំនួនបីដុល្លារក្នុងមួយថ្ងៃ ដើម្បីកុំកាត់ប្រាក់ខែកម្មករសម្រាប់រយៈពេលពួកគេធ្វើកូដកម្មចាប់ពីខែសីហាមកនិងសុំឲ្យឈប់ប្តឹងកម្មករដែលមានបញ្ហាក្នុងពេលធ្វើកូដកម្ម។ កងរាជអាវុធហត្ថនិងប៉ូលិសត្រូវដាក់ពង្រាយជាច្រើនរយនាក់នៅតាមចំណុចក្រោមស្ពានស្ទឹងមានជ័យនិងនៅលើគល់ស្ពានភាគខាងលិច។ រីឯក្រុមអ្នកតវ៉ាមួយចំនួនបានរត់ចូលក្នុងវត្តចង្រ្កានតាព្រហ្មស្ទឹងមានជ័យនិងរត់បាចសាចគ្នានៅតាមបណ្តោយផ្លូវឆ្លោះមកកាន់ស្ពាន។ ក្រុមយុវជននិងព្រះសង្ឃមួយចំនួនដែលងាកមកគាំទ្រក្រុមអ្នកតវ៉ានិងក្រុមសមត្ថកិច្ចបានយកដុំថ្មគប់ដាក់គ្នាទៅវិញទៅមក។ យូរៗម្តងក្រុមសមត្ថកិច្ចបាញ់កាំគ្រាប់បែកផ្សែងសំដៅរកហ្វូងអ្នកតវ៉ានិងអ្នកគាំទ្រអ្នកតវ៉ា។ បន្ទាប់ពីស្ថិតក្នុងការត្រៀមជាច្រើនម៉ោងក្រុមសមត្ថកិច្ចបានតំរៀបជួរដើរសំដៅធ្វើការបង្រ្កាបក្នុងវត្ត នៅតាមច្រកនានានិងនៅក្នុងផ្ទះប្រជាជនមួយចំនួននិងនៅតាមសាលារៀននៅក្បែរនោះ។ យុវជនជាច្រើនត្រូវចាប់ខ្លួនភ្លាមៗហើយត្រូវក្រុមប៉ូលិសនិងកងរាជអាវុធហត្ថវាយសំពងនឹងដំបងយ៉ាងពេញទំហឹង ទាត់ ធាក់យ៉ាងហិង្សាពោរពេញដោយគំនុំប្រៀបដូចជាគូប្រយុទ្ធក្នុងសមរភូមិ។ យុវជនខ្លះត្រូវគេបោចសក់ក្បាលបណ្តើរ វាយទាត់ធាក់បណ្តើរ។ អ្នកចាប់ខ្លួនខ្លះបានលើកដៃសំពះលុតជង្គង់អង្វរសុំកុំឲ្យវាយខ្លួនឬប្រកែកថាខ្លួនគ្រាន់តែជាអ្នកឈរមើលតែប៉ុណ្ណោះ។ ព្រះសង្ឃវ័យក្មេងត្រូវចាប់ប្រមូលដាក់ឲ្យគង់នៅនឹងដីរង់ចាំរថយន្តមកដឹកឆ្ពោះទៅកាន់ស្នងការប៉ូលិស។ បុរសម្នាក់ជាអ្នកលក់ផ្លែដូងត្រូវកងសមត្ថកិច្ចព្រួតគ្នា រោមវាយដូចគោហ្វូងដោយវាយលើក្បាល ដងខ្លួន ជើងនិងធាក់ដោយគ្រាន់តែសង្ស័យថាបុរសរូបនេះបានចូលរួមបាតុកម្មជាមួយក្រុមកម្មកររោងចក្រSL។ ដៃហើមទាងសងខាង មាត់បែកឈាមពេញមាត់ និងមានស្នាមរបួសលើជើង បុរសនេះមិនហ៊ានទាំងប្រាប់ឈ្មោះខ្លួនទេដោយសារខ្លាចប្រពន្ធរបស់ខ្លួននៅខេត្តព្រៃវែងឮដំណឹងអកុសលរបស់ខ្លួន។ «អាជ្ញាធរវាយ។ហើមដៃហើមជើងអស់ហើយ»។ លោកឧត្តមសេនីយ៍ជួន សុវណ្ណ ស្នងការនគរបាលរាជធានីភ្នំពេញនិងលោកឧត្តមសេនីយ៍ឯកខៀវ សុភ័គ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃមិនអាចទាក់ទងបានទេនៅថ្ងៃនេះ។ ប៉ុន្តែបើយោងតាមការគេហទំព័រសារព័ត៌មានក្នុងស្រុកមួយចំនួនលោកជួន សុវណ្ណបានសម្តែងការសោកស្តាយចំពោះអំពើហិង្សាដែលបានកើតឡើងហើយបានស្តីបន្ទោសជាពិសេសទៅលើការបង្កហេតុរបស់ក្រុមបាតុករ។ ដោយឡែកលោកខេង ទីតូ អ្នកនាំពាក្យកងរាជអាវុធហត្ថផ្ទៃប្រទេសបញ្ជាក់ថាកងរាជអាវុធហត្ថគ្រាន់តែជាកងជំនួយដល់សមត្ថកិច្ចប៉ូលិសតែប៉ុណ្ណោះ។ «ខ្ញុំគ្រាន់តែជាកម្លាំងជំនួយក្រោយពេលដែលប៉ូលិសដែលប៉ះទង្គិចជាមួយបាតុករ។ ក្រោយពេលឃើញពួកយើងគេក៏បានរត់ ហើយសល់មួយចំនួនយើងក៏បានឃាត់ខ្លួនហើយបញ្ជូនឲ្យប៉ូលិសដើម្បីឲ្យគេចាត់ការតាមនីតិវិធី»។ យោងតាមលោកខេង ទីតូ កងប៉ូលិសចំនួនបួននាក់បានរងរបួសក្នុងការប៉ះទង្គិចគ្នានោះដែរ។ អ្នកនាំពាក្យកងរាជអាវុធហត្ថដដែលបន្ថែមថាកងប៉ូលិសនឹងត្រូវធ្វើការស៊ើបអង្កេតលើការបាញ់គ្រាប់ពិតដែលបណ្តាលឲ្យស្ត្រីម្នាក់ស្លាប់នោះ។ លោកអំ សំអាត ប្រធានការិយាល័យគ្រប់គ្រងបច្ចេកទេសស៊ើបអង្កេតនៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ បានសម្តែងការសោកស្តាយចំពោះអំពើហិង្សានិងបានស្តីបន្ទោសលើអសមត្ថភាពនៃសមត្ថកិច្ចរបស់ស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលក្នុងការដោះសា្រយវិវាទរវាងក្រុមកម្មកររោងចក្រSL ជាមួយនឹងថៅកែរោងចក្រ។ មន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សរូបនេះបានព្រមានពីវប្បធម៌នៃអំពើហិង្សាអាចនឹងបន្តកើតមានដូច្នេះ៖ «ការវាយដំគឺជាការប្រព្រឹត្តិខុសច្បាប់។ ការប្រទូសរ៉ាយវាមាន ប៉ុន្តែនៅពេលដែលចាប់បានត្រូវតែអនុវត្តតាមច្បាប់គឺច្បាប់តម្រូវមិនឲ្យធ្វើការវាយដំ។អញ្ចឹងកាលណាមានអំពើហិង្សាហើយអ្នកបង្កឬអ្នកទទួលខុសត្រូវមិនត្រូវបានអនុវត្តច្បាប់ វប្បធម៌នៃអំពើហិង្សានឹងចេះតែបន្តនិងអាចខ្លាំងជាងនេះទៀត»។ ជាមួយគ្នានេះគណបក្សសង្គ្រោះជាតិដែលជាគណបក្សជំទាស់ជាប់ឆ្នោតបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថ្កោលទោសអំពើហិង្សារបស់អាជ្ញាធរលើកម្មកររោងចក្រSLនិងអំពាវនាវឲ្យអាជ្ញាធរប៉ូលិសកម្ពុជាបញ្ឈប់អំពើហិង្សាតទៅទៀត។ នេះគឺជាលើកទីពីរហើយដែលមានការប៉ះទង្គិចយ៉ាងហិង្សារវាងក្រុមបាតុករនិងក្រុមសមត្ថកិច្ចក្រោយពីការបោះឆ្នោតថ្ងៃទី២៨ខែកក្កដា។ ការប៉ះទង្គិចលើកទី១សមត្ថកិច្ចបានបាញ់និងបណ្តាលឲ្យបុរសម្នាក់ស្លាប់ហើយរហូតមកទល់នឹងពេលនេះអ្នកទទួលខុសត្រូវចំពោះការបាញ់នេះមិនទាន់ត្រូវវែកមុខឃើញនៅឡើយ៕