„ნატო საქართველოს ამბების ერთი წლის შემდეგ“
კონფერენციაზე მოხსენებით გამოვიდა შეერთებული შტატების ჯარის კოლეჯის სტრატეგიულ კვლევათა ინსტიტუტის პროფესორი სტივენ ბლენკი
ხუთშაბათს, 8 ოქტომბერს,ვაშინგტონში ატლანტიკურ საბჭოში კონფერენციაგაიმართა თემაზე რომელიც ორგანიზებული იყო ფინეთის, ესტონეთისადა ნორვეგიის საელჩოების დაფინანსებით. უნდა აღინიშნოს, რომ ხსენებული ღონისძიება იყოპირველი იმ სამი კონფერენციიდან, რომელიც მიეძღვნება ევროპის უსაფრთხოებაზე 2008 წლისრუსეთ-საქართველოს ომის გავლენის შეფასებას ატლანტიკურ საბჭოში. კონფერენციაზე მოხსენებითგამოვიდა შეერთებული შტატების ჯარის კოლეჯის სტრატეგიულ კვლევათა ინსტიტუტის პროფესორისტივენ ბლენკი. თავის გამოსვლაში პროფესორმა ბლენკმა აღნიშნა, რომ როცა ლაპარაკია დასავლეთისალიანსის სიმტკიცეზე საქართველოს ომიდან ერთი წლის შემდეგ, ევროპის დამოკიდებულებარუსეთის ენერგომატარებლებზე გადამწყვეტ როლს იძენს. მისი თქმით:„ომი საქართველოშიიზოლირებული ინციდენტი როდი იყო. ის მოხდა ძალზედ მნიშვნელოვან კონტექსტში და შედეგადევროპის უსაფრთხოება საგრძნობლად დაზარალდა.“ ბლენკის თქმით რუსეთისსაგარეო პოლიტიკის განხორციელების მთავარ მეთოდებს წარმოადგენს დაშინება, გამოძალვადა მოსყიდვა. ამ მხრივ აღსანიშნავია ის გარემოებაც, რომ პრეზიდენტმა დმიტრი მედვედევმაახლახან თვითონ აღიარა, რომ რუსეთში გაბატონებულია სამართლებრივი ნიჰილიზმი. ბლენკსმიაჩნია, რომ კრემლის არსენალში ყველაზე მნიშვნელოვან ბერკეტს ევროპისთვის ენერგომატარებლებისმიწოდებაზე მონოპოლიის შენარჩუნება წარმოადგენს. ამასთან დაკავშირებით მან აღნიშნა: „რუსეთი იყენებსენერგომატარებლებს როგორც საგარეო პოლიტიკის განხორციელების იარაღს. ამ იარაღს ის იყენებსშუა აზიიდან ენერგომატარებლების მიწოდებაზე მონოპოლიის დამყარების მიზნით. შედეგადმოსკოვი აჯილდოებს ან სჯის ევროპის ქვეყნებს იმისდამიხედვით თუ რამდენად მეგობრულადარის განწყობილი მის მიმართ ესა თუ ის სახელმწიფო.“ ბლენკის აზრით,ენერგომატარებლების ექსპორტისგან მიღებული დიდძალი მოგების საფუძველზე და სადაზვერვოსამსახურების, რუსული ბიზნესისა და ორგანიზებული კრიმინალური დაჯგუფებების რესურსებისგამოყენებით, რუსეთის მთავრობა ახორციელებს კარგად კოორდინირებულ კამპანიას, რომლისმიზანია ევროპის მთავრობებზე გავლენის მოხდენა, მათი მოსყიდვა ან დესტაბილიზაცია. ბლენკისთქმით:„ჩვენ უნდა გავითვიცნობიეროთის გარემოება, რომ ყოველივე ეს ხდება მაშინ, როცა სავსებით შესაძლებელია განვითარდესსამხედრო დაპირისპირება საქართველოსა და რუსეთს შორის შავი ზღვის აუზში.“ ბლენკის აზრით,რუსეთთან ინტენსიური სავაჭრო, ეკონომიკური და პოლიტიკური ურთიერთობების გამო გერმანიაგანსაკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებს როგორც მოსკოვის ინტერესების მთავარი ადვოკატიევროპულ კონტექსტში. მაგალითად, ცნობილია, რომ გერმანიის ყოფილმა საგარეო საქმეთა მინისტრმაშტაინმაიერმა ერთხელ წამოაყენა ძნელად დასაჯერებელი საკითხი, რომ თითქოსდა რუსეთი იმსახურებდაკომპენსაციებს დასავლეთისგან კოსოვოს საკითხის გამო. გარდა ამისა გერმანელმა დიპლომატებმაარაერთხელ შეუთვალეს მათ უკრაინელ კოლეგებს, რომ რუსეთს გააჩნია ვეტოს უფლება უკრაინისნატოში გაწევრიანებაზე. მაგრამ ყველაზე საყრადღებოა ის, რომ რუსეთი გერმანიასთან ევროპისუსაფრთხოების ყველა მნიშვნელოვან საკითხს იხილავს, რაც ძალზედ აღმაშფოთებელია, თუ გავითვალისწინებთიმას, რომ ევროპასთან მიმართებაში კრემლის მთავარი სტრატეგიული ამოცანა იყო და რჩებაევროპული ინტეგრაციის პროცესის საბოტაჟი. კონფერენციაზე სიტყვითგამოვიდა ჯორჯთაუნის უნივერსიტეტთან არსებული ევრაზიის, რუსეთისა და აღმოსავლეთ ევროპისკვლევათა ცენტრის დირექტორი, ანჟელა სტენტი. მან დამსწრეთ მოახსენა რუსეთის ლიდერებისმოსაზრებები, რომელიც გასულ თვეს ეგრეთწოდებული ვალდაის კლუბის ფარგლებში ორგანიზებულიშეხვედრების დროს გაისმა. კერძოდ ქალბატონმა სტენტმა აღნიშნა, რომ იმის მოლოდინი, რომგლობალური ეკონომიკური კრიზისის გამო რუსეთის საგარეო პოლიტიკა უფრო ზომიერი გახდება,არ გამართლდა. პირიქით, რუსეთის მთავრობამ ფინანსური დახმარება გაუწია უკრაინასა დაშუა აზიის რიგ ქვეყნებს და ამით მან პოსტ-საბჭოურ სივრცეში ეკონომიკური გავლენის ბერკეტისაგრძნობლად გააძლიერა.ანჟელა სტენტმაგანაცხადა, რომ რუსეთის მთავრობის მთავარი ამოცანა კვლავინდებურად არის ეგრედწოდებულიპრივილეგიური ინტერესბის სფეროს აღდგენა პოსტ-საბჭოურ სივრცეში. კრემლის თვალთახედვითდასავლეთი გაგებით უნდა მოეკიდოს ამგვარ მიდგომას. ამასთან დაკავშირებით სტენტმა აგრეთვეაღნიშნა:„წითელი ხაზი, რომელსაცისინი გამუდმებით იმეორებდნენ, ეს არის უარი უკრაინისა და საქართველოს ნატოში გაწევრიანებაზე.“ამერიკის ხმის ქართულირედაქციის კითხვაზე, თუ როგორ განმარტავს რუსეთის მთავრობა პრივილეგიური ინტერესებისსფეროს, ანჟელა სტენტმა ასეთი პასუხი გასცა:„რას გულისხმობსრუსეთი პრივილეგიური ინტერესების სფეროში? მინიმალური განმარტება გულისხმბოს იმას,რომ არცერთი რუსეთის მეზობელი ქვეყანა არ უნდა შეურთდეს ისეთ ალიანსს, რომელსაც რუსეთიმტრულად თვლის, ანუ ნატოს. ხოლო მაქსიმალურ განმარტებაში ალბათ არ იგულისხმება მთავრობებისპირდაპირი დანიშვნა ისე როგორც ეს ხდებოდა სტალინის დროს აღმოსავლეთ ევროპაში, მაგრამმთავრობები რუსეთის მიმართ მეგობრული უნდა იყოს.“ სტენტის თქმით,რუსეთის მთავრობას სურს მტკიცე გარანტიების მიღება ვაშინგტონიდან და ბრუსელიდან, რომნატოს გაფართოების პროცესი დასრულდა და რომ უკრაინისა და საქართველოს ნატოში გაწევრიანებისსაკითხი სამუდამოდ გადაიდო. რაც შეეხება რუსეთ-ამერიკის ურთიერთობას, ანჟელა სტენტმახაზგასმით აღნიშნა, რომ კრემლს მიაჩნია, რომ მთელი პასუხისმგებლობა ორმხრივი ურთიერთობებისგადატვირთვაზე ეკისრება ვაშინგტონს.რაც შეეხება რუსეთისმთავრობის დამოკიდებულებას საქართველოს მიმართ, სტენტმა აღნიშნა: „რაც შეეხება საქართველოს,პრეზიდენტმა მედვედევმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მანამ სანამ ხელისუფლებაშია ბატონისააკაშვილი, რაიმე ურთიერთობაზე ლაპარაკი ზედმეტია. დისკუსიების შემდეგ მე დამრჩა შთაბეჭდილება,რომ საქართველოსთან კონფლიქტის განახლება სულაც არ არის გამორიცხული.“ სტენტს მიაჩნია,რომ რუსეთ-საქართველოს ომის გავლენა შეინიშნება იმაშიც, რომ რუსეთის მეზობელი ქვეყნები,აზერბაიჯანის ჩათვლით, კიდევ ერთხელ დარწმუნდნენ მათი ადგილმდებარეობის გადამწყვეტმნიშვნელობაში და შედეგად ამ ქვეყნების დამოკიდებულება მოსკოვის მიმართ შესაბამისადშეიცვალა.არანაკლებ საინტერესოიყო ბატონი იანუშ ბუგაცკის მოხსენება. იანუშ ბუგაცკი ხელმძღვანელობს ახალი ევროპულიდემოკრატიების პროექტს სართაშორისო და სტრატეგიული ურთიერთობების ცენტრში. თავისი გამოსვლისდასაწყისში მან აღნიშნა: „ხანმოკლე ომისმთავარი მიზანი იყო დემონსტრირება იმისა, რომ ევროპის უსაფრთხოების არსებული ინფრასტრუქტურამოძველდა და რომ აუცილებელია მისი გარდაქმნა. მოსკოვს ესახება, რომ ამ გარდაქმნის პროცესშიწამყვანი როლი უნდა შეასრულოს რუსეთმა, ხოლო შეერთებული შტატებისა და ნატოს მნიშვნელობაუნდა შემცირდეს.“ ბუგაცკიმ გაამახვილაყურადღება იმ ფაქტზე, რომ საქრთველოში სამხედრო აგრესიისა და ქვეყნის დე ფაქტო დანაწევრებისმეოხებით რუსეთი ცდილობდა შემდეგი ამოცანების შესრულებას ერთდროულად: -გახადოსსაქართველო სახელმწიფოებრივი კონსოლიდაციის, პოლიტიკური დემოკრატიზაციისა და ეკონომიკურიგანვითარების წარუმატებლობის მაგალითი; -გამოუთხაროსძირი სააკაშვილის პრო-ამერიკულ მთავრობას; -შეაჩეროსსაქართველოს მისწრაფება ნატოში გაწევრიანებისაკენ; - გამოამჟღავნოსამერიკისა და ნატოს უუნარობა მეგობრული ქვეყნის დაცვასთან დაკავშირებით რუსეთის აგრესიისფონზე; -დაასუსტოსინვესტორების ნდობა იმ ალტერნატიული მილსადენების მიმართ, რომელიც რუსეთის ტერიტორიაზეარ გადის; -გააფრთხილოსის ქვეყნები, სადაც რუსული პასპორტების მქონე ეთნიკური უმცირესობები ცხოვრობენ ან არსებობსტერიტორიული კონფლიქტების წინაპირობები, განსაკუთრებით კი უკრაინა, აზერბაიჯანი დამოლდოვა. გამოსვლის დასასრულსბატონმა ბუგაცკიმ აგრეთვე დასძინა: „აგვისტოს ომი დასაქართველოს დე ფაქტო დანაწევრება, ჩემის აზრით, იმის მანიშნებელია, რომ საბჭოთა კავშირისდაშლა ჯერ არ დასულებულა. მართალია საბჭოთა კავშირის, როგორც სახელმწიფოს, არსებობაშეწყდა, ეს იმას არ ნიშნავს, რომ ამით დამთავრდა რუსეთის იმპერიის დაშლა. მოსკოვმათვითონ შექმნა პრეცედენტი აფხაზეთსა და სამხრეთ ოსეთში, როცა მან აღიარა ამ ტერიტორიებისდამოუკიდებლობა. ხოლო ამას მოჰყვება ‘ბუმერანგის ეფექტი,’ რომელიც ქვეყნების დანაწევრებასამართლებს და რომელსაც რუსეთი არ გადაურჩება. სეპარატიზმის ტალღა უკვე აგორდა რუსეთისფედერაციაში და განსაკუთრებით კი ჩრდილოეთ კავკასიაში, სადაც მეამბოხეთა მოქმედებამოსკოვის მიერ დანიშნული ლიდერების წინააღმდეგ სულ უფრო იზრდება და ეთნიკური კონფლიქტებიმატულობს ადგილობრივი ნაციონალიზმისა და რეგიონალური რელიგიური რადიკალიზმის გამოვლინებისფონზე.“