რუსეთ-საქართველოს ომის წლისთავზე ამერიკელი ექსპერტი საუბრობს
ჩვენი სტუმარია ვაშინგტონში მდებარე ჰადსონის ინსტიტუტის ექსპერტი რიჩარდ უეისი.
კითხვაზე თუ როგორია მისი შეფასება რუსეთ-საქართფელოს ომიდან ერთიწლის თავზე, ამერიკელი მეცნიერი გვპასუხობს: “ომიდან ერთი წლის თავზე მოსკოვმა თავის ძირითად მიზნებს მიაღწია. ცხინვალის რეგიონი და აფხაზეთი მან საქართველოსჩამოაშორა. მათ შეეძლოთ ამ ორი ტერიტორიულიერთეულის ანექსია, სასაზღვრო სფეროში გაფორმებულიხელშეკრულებები ამ მიმართულებით გადადგმული ნაბიჯი იყო. მაგრამ დღეს რუსეთი ფორმალური ანექსიის გარეშეც კარგად ახერებს ცხინვალის რეგიონისდა აფხაზეთის კონტროლს. დასავლეთის მთავრობებმა და საერთაშoრისო ორგანიზაციებმა-ევროკავშირმადა ჩრდილოატლანტიკურმა ალიანსმა, ომის შემდეგშეწყვიტეს რუსეთთან ურთიერთობა თუმცა მოგვიანებით მათ აღადინეს კავშირები ავღანეთში თანამშრომლობის და სხვა მიზეზებისგამო. ამიტომაც დღეს იმის თქმა შეიძლება, რომ კრემლმა წარმატებითგანახორციელა მთავარი ამოცანები. რაც შეეხება ომის ზოგად მასშტაბებს და გამოძახილს: დღეს ყველა შეშფოთებულიათუ რამდენად განუდგა რუსეთი იმ საერთაშორისო დონეზე აღიარებულ პრინციპებს, რომლებიცცივი ომის დასურლების შემდეგ ევროპაში საერთაშორისო ურთიერთობებს არეგულირებს: ვგულისხმობ მრავალ არსებულ შეთანხმებასა და ხელშეკრულებას,სადაც მსოფლიოს მთავრობები პირობას დებენ, რომ არ გამოიყენებენ ძალას კონფლქტის დასარეგულირებად, გაითვალისწინებენ მოსახლეობის ნებას და სამხედრო ძალებს არ ჩააყენებენ იმ ქვეყნებშისადაც მათ დისლოცირებას არ ემხრობა მთავრობადა ხალხი. ახლა საქმე იმაშია, თუ რამდენადდაეთანხმება მსოფლიო პრეზიდენტ მედვედევის წინადადებას ევროპის უსაფრთხოების ახლებური მოწყობის შესახებ,რამდენად იქნება მისი ინიციატივები გათვალისწინებული. მსოფლიოს სახელმწიფოებს მოუწევთ იმაზე დაფიქრებათუ რამდენად სარისკო იქნება მოსკოვის შეთავაზებების განხორციელება.” რიჩარდ უეისი აგრძელებს: “დღესდღეობით საქართველოს ბევრის გაკეთებისსაშუალება არ აქვს. თბილისს გაუჭირდება დაკარგულიტერიტორიების დაბრუნება. რუსეთს სამხედრო უპირატესობააქვს, ამიტომაც იგი სტატუს კვოს დაიცავს და დაკავებული ტერიტორიებიდან არ გავა. რაც შეეხება დასავლეთს: უცხოეთის მთავრობებმა ნათლად განაცხადეს, რომ საქართველოსთვისდახმარების მიზნით დაკარგული მიწა-წყლის დასაბრუნებლად, რუსეთთან ომს არ დაიწყებენ. არც ახალ სანქციებს დააწესებენ მოსკოვის წინააღმდეგ. თუმცა შეიძლება ორ მხარეს შორის ბევრი რამ სხვა ხელისუფლების მოსვლის შემთხვევაში სხვაგვარადწარიმართოს-ვგულისხმობს ხელისუფლებას თბილისში ან ახალ მმართველობას მოსკოვში. ვფიქრობ, რომ ობამას ადმინისტრაცია ალბათ სწორად იქცევა როცა საქართველოსდახმარებას ცდილობს მოსკოვსა და დასავლეთს შორის ურთიერთობების წახალისებით. ვაშინგტონმა და მოსკოვმა განაახლეს მოლაპარაკებები იარაღის კონტროლის საკითხებში, იგეგმება რუსეთთან სამხედრო თანამშრომლობის აღდგენაც. შესაძლოა ასეთი რამ საქართველოს მიმართ გაცხადებულიმხარდაჭერისგან უკანდახევად იქნას აღქმული როცა რუსეთთან ურთიერთობების გაწყვეტაზე იყო ლაპარაკი სანამ კრემლს ჯარები ჰყავდადისლოცირებული საქართველოს ტერიტორიაზე. მაგრამროგორ ჩანს ახლა ასეთი რამ უნდა ვცადოთ. ამერიკისმიერ სანქციების ლობირების დროს, დასავლეთის მთვრობებმა ამ ზომებს მხარი არ დაუჭირესდა ჩათვალეს, რომ სანქციები კონტრპროდუქტიულ შედეგს მოიტანდა. მგონი ახლა უნდა ვიმედოვნოთ, რომ რუსეთი კეთილ ნებას გამოიჩენს საქართველოსთან ურთიერთობაში თუარა, დასავლეთის ქვეყნებთან დამოკიდებულებაში მაინც და თანამშრომლობაზე წამოვა. ამით იგიუფრო ჩაებმება პროცესებში და დასავლეთსაც მეტი გავლენა ექნება მოსკოვის მოქმედებებზე. საქართველოში ომის დროს ურთიერთობები რუსეთთან იმდენად ცუდი იყო,რომ ფაქტობრივად კრემლს ყველაფრის გაკეთება შეეძლო, დასავლეთს კი არანაირი ბერკეტიაღარ ქონდა მასზე გავლენა მოეხდინა. “