შეერთებული შტატების მთავრობის სტრატეგია ავღანეთსა და პაკისტანში
ობამას გეგმის მიხედვით სამხედრო ძალების გაყვანა 2011 წლის ზაფხულს უნდა დაიწყოს.
როგორც ცნობილია,შეერთებული შტატების პრეზიდენტმა ბარაკ ობამამ ახლახან მიიღო გადაწყვეტილება ავღანეთშიდამატებითი 30,000 ამერიკელი ჯარისკაცის გაგზავნის შესახებ, რომელიც მომავალი წლისდასაწყისში უნდა დაიწყოს. იმავდროულად ობამას გეგმის მიხედვით სამხედრო ძალების გაყვანა2011 წლის ზაფხულს უნდა დაიწყოს. მაგრამ ამას წინათ კონგრესისათვის გაკეთებულ მოხსენებებშითავდაცვის მინისტრმა რობერტ გეითსმა და სახელმწიფო მდივანმა ჰილარი კლინტონმა აღნიშნეს,რომ ავღანეთიდან სამხედრო ძალების გაყვანის გეგმა სავარაუდოა და არ წარმოადგენს დამტკიცებულგანრიგს. ხუთშაბათს, 10 დეკემბერს ვაშინგტონში მდებარე საერთაშორისო პრეს კლუბში ამერიკისხმის კორესპონდენტი ჯუდით ლათამი გაესაუბრა ავღანელ, პაკისტანელ და ამერიკელ ჟურნალისტებსავღანეთისა და პაკისტანის მიმართ პრეზიდენტი ობამას ახალი სტრატეგიის შესახებ. ბატონ ობამას ახალმასტრატეგიამ ავღანეთის მიმართ ამერიკელებში წინააღმდეგობრივი რეაქცია გამოიწვია. საზოგადოებისნაწილი აკრიტიკებს ავღანეთში გასაგზავნი დამატებითი ჯარების რიცხვს იმის გამო, რომომი უკვე რვა წლის განმავლობაში მიმდინარეობს. სხვები კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებენჯარების გაყვანის თარიღის განსაზღვრას. ავღანელი ანალიტიკოსისა და ოჰაიოს შტატის უნივერსიტეტისახლო აღმოსავლეთის კვლევათა ცენტრის დირექტორის ალამ პაინდის თქმით, ავღანელებს შორისშეინიშნება აზრთა სხვადასხვაობა პრეზიდენტი ობამას ახალ სტრატეგიასთან დაკავშირებით. პაინდის აზრით საზოგადოების განხეთქილებას იწვევს საერთაშორისო ჯარების გაყვანის თარიღისდადგენის საკითხი. ამასთან დაკავშირებით პაინდი აღნიშნავს: „ის პირები, ვინცავღანეთს სწავლობენ და იქ არსებულ მდგომარეობას აანალიზებენ, მიესალმებიან ჯარებისგაყვანის თარიღის დადგენას ორი მიზეზის გამო. პირველი ეს არის ის, რომ მომდევნო 18თვის მანძილზე შეერთებული შტატებისა და კოალიციის სამხედრო ძალები ისევე როგორც ავღანეთისმთავრობა გააქტიურებენ ავღანეთის სამხედრო ძალების მომზადებას. მეორე კი ის არის, რომჯარების გაყვანის თარიღის გამოცხადება ზეწოლას მოახდენს კარზაის მთავრობაზე რეფორმებისჩატარებისა და კორუფციის აღმოფხვრის მხრივ. სხვაგვარად ავღანეთის მთავრობის გარდაქმნაუბრალოდ ვერ მოხდება. მაგრამ იმ პირებს, რომლებიც ჯარების გაყვანის თარიღის გამოცხადებასეწინააღმდეგებიან, მიაჩნიათ, რომ ეს ზომა გაამხნევებს მეამბოხეებს. ამასობაში იმ პირებისმორალური მდგომარეობა, რომლებიც მეამბოხეებს ებრძრვიან, უდაოდ დაშავდება." ბატონ პაინდის თქმით,ობამას გეგმის ყველაზე მკაცრი კრიტიკა გამოწვეულია იმ შეშფოთებით, რომელსაც ხალხი გრძნობსპრეზიდენტი ჰამიდ კარზაის მთავრობაში გამეფებული კორუფციის მიმართ. პაინდი აღნიშნავს: „ყველამ კარგადიცის, რომ მეამბოხეთა წარმატება არ არის ყველაფრის განმსაზღვრელი და, რომ არსებულიმდგომარეობა აგრეთვე განპირობებულია ავღანეთის მთავრობის სისუსტით. ეს მნიშვნელოვანიპრობლემაა. ჩვენ არც გვიხსენებია ოპიუმისა და ნარკოტიკების წარმოება და შემდგომი გავრცელება,რაც ამოძრავებს მაგრამ კრიმინალურს ხდის ქვეყნის ეკონომიკას. და ზოგიერთი მინისტრიუშუალოდ მონაწილეობს ამ ბიზნესში. ჩემის აზრით 18 თვე არარეალისტურია." როი გუტმანი მაკკლაჩისსაგაზეთო ქსელის საერთაშორისო ამბების რედაქტორია. მისი თქმით, პრეზიდენტი ობამა უგულვებელყოფსავღანეთში შეერთებული შტატების ჩარევის ისტორიას, რომელმაც დღევანდელ დილემაში მნიშვნელოვანიწვლილი შეიტანა. ბატონი გუტმანი ავტორია წიგნისა სათაურით „როგორ აგვებნა გზა-კვალი:ოსამა ბინ ლადენი, თალიბები და ავღანეთის მძევლად აყვანა." გუტმანი აღნიშნავს: „პრეზიდენტმა უნდაგანსაზღვროს შეერთებული შტატების მოქმედების პარამეტრები. თუ ჩვენ დავუბრუნდებით რუსეთისსამხედრო დაპყრობას, რომელიც ამ თვეს 30 წლის წინ მოხდა, მაშინ შეერთებულმა შტატებმაძალზედ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ავღანეთის წინააღმდეგობის დაფინანსებასა და შეიარაღებაში.ამდენად, როგორც ცნობილია, ავღანელმა მეამბოხეებმა საბოლოოდ გაიმარჯვეს და 10 წლისშემდეგ რუსებს უკან დახევა მოუწიათ 1989 წელს. პრეზიდენტ ობამას გამოსვლაში ეს ყოველივეგამოტოვებულია. საბჭოთა ჯარის გაყვანა ავღანეთიდან იყო პირველი ნაბიჯი ცივი ომის დამთავრებისადა კომუნიზმის დაცემისკენ. პრეზიდენტს არც ის უხსენებია, რომ გავა ერთი ან ორი წელიდა შეერთებული შტატები საერთოდ მიატოვებს ავღანეთს." გასულ კვირას შეერთებულიშტატების სამხედრო აკადემიაში გამოსვლისას პრეზიდენტმა ობამამ აღნიშნა, რომ წარმატებისმიღწევა ავღანეთში პაკისტანთან პარტნიორობას უკავშირდება. მაგრამ პაკისტანელები შეერთებულშტატებს რეგიონში არასტაბილურობის შექმნაში ადანაშაულებენ. ამ აზრის არის პაკისტანელიდიპლომატი და ჟურნალისტი აკბარ აჰმედი. მისი თქმით: „უცნაური და საინტერესოფაქტი ის არის, რომ პაკისტანელები და ავღანელები ბოლო რამოდენიმე ათწლეულების მანძილზეუკმაყოფილებას გამოთქვამენ იმასთან დაკავშირებით, რომ 1980-იანი წლების მიწურულს მომხდარისაბჭოთა სამხედრო ძალების გასვლიდან მოყოლებული ამერიკა თანდათან ჩამოშორდა ავღანეთსადა პაკისტანს. მათ სურთ, რომ ამერიკა იყოს საიმედო მეგობარი, რომელიც რეგიონში დარჩება.ჩვენ უნდა მოვძებნოთ რაღაც გამოსავალი რათა დავძლიოთ სამართლიანობისა და წესრიგის თითქმისმთლიანი ნგრევა, რომელსაც ჩვენ ირგვლივ ვხედავთ. უპილოტო საფრენი აპარატების მიერ განხორციელებულიდარტყმები ქმნის ხალხის ჩუმ უკმაყოფილებას, რომელიც ზოგჯერ რისხვაში გადადის. უპილოტოსაფრენი აპარატების გამოყენების გაფართოება ბალუჩისტანზე კიდევ უფრო გაართულებს მდგომარეობასრადგან ეს არის პაკისტანის ყველაზე დიდი პროვინცია, რომელიც ირანს ესაზღვრება. კვლავინდებურადპაკისტანელები უკმაყოფილებას გამოთქვამენ რადგან ჩვენი სუვერენიტეტი აშკარად ილახება." ბატონ აჰმედს, რომელიცამჟამად უძღვება ისლამის კვლევის დეპარტამენტს ვაშინგტონში მდებარე ამერიკულ უნივერსიტეტში,მიაჩნია, რომ ამჟამად პაკისტანელებს შორის ანტი-ამერიკულმა გრძნობებმა მნიშვნელოვნადიმატა. მისი თქმით ეს გარემოება ნაწილობრივ განპირობებულია პაკისტანის ტომებით დასახლებულრეგიონებში შეერთებული შტატების მიერ უპილოტო საფრენი აპარატების გამოყენებით. მთავრობისმონაცემებით, უპილოტო საფრენი აპარატების მიერ განხორციელებულ სარაკეტო დარტყმებშიდაიღუპა 500-დან 600-მდე სამოქალაქო პირი. როი გუტმანს კიმიაჩნია, რომ ამერიკის ამოცანა რეგიონში თითქმის დაუძლეველია, რაც კიდევ უფრო გართულებულიაავთანეთის სუსტი ცენტრალური მთავრობის გამო. ავღანეთში შეერთებულიშტატებისა და ნატოს ძალების მხედართმთავარს გენერალ სტენლი მაკკრისტალს მიაჩნია, რომშემდგომ 18 თვეს გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს თალიბ მეამბოხეთა მოძრაობის განადგურებაში.პრეზიდენტი კარზაი გამოთქვამს იმედს, რომ მისი ახალი არმია და პოლიცია ქვეყანაში წესრიგისდამყარებას ხუთ წელიწადში შესძლებს, მაგრამ იქვე დასძენს, რომ ავღანეთს დასჭირდება15-20 წელი ვიდრე ქვეყანა საკუთარი უშიშროების დაფინანსებას შესძლებს. ამასობაში შეერთებულიშტატების თავდაცვის მინისტრმა გეითსმა ავღანელებს პირობა მისცა, რომ შეერთებული შტატებისმთავრობა ზურგს აღარ შეაქცევს ამ ქვეყანასა ან ამ რეგიონს.