Փաստեր Փաշինյանի կողմից հիշատակված ամերիկյան հանքի մասին
Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն իր ուղիղ եթերի ընթացքում նշեց ամերիկյան Սոլթ Լեյք Սիթի քաղաքի հարեւանությամբ մեկ դարից ավելի գործող Բինգհամի կիրճի հանքը որպես հաջողված օրինակ: Անդրադառնանք մանրամասներին:
Սա Սոլթ Լեյք Սիթին է՝ Յութա նահանգի մայրաքաղաքը եւ Միացյալ Նահանգների բացօդյա տուրիզմի հանրաճանաչ վայրերից մեկը: Յուրաքանչյուր տարի այստեղ այցելող միլիոնավոր տուրիստներ Յութայում են թողնում ավելի քան 9 միլիարդ դոլար: Միայն տուրիզմը Յութայում շուրջ 150,000 աշխատատեղ է ապահովում, որը 3 միլիոն բնակչություն ունեցող նահանգի համար կարեւոր թիվ է: Իսկ սա Բինգհամի կիրճի հանքավայրն է, որի մասին իր ուղիղ եթերի ընթացքում նշեց վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը՝ որպես հանքավայրի դրական օրինակ: Մեկ ու կես դարի պատմություն ունեցող Բինգհամի կիրճի հանքավայրը նաեւ տուրիստական ոլորտի մասն է դարձել՝ շրջագայություններ առաջարկելով իր տարածքում զբոսաշրջիկների համար: Այսօր հանքավայրը շարունակում է գործել՝ հանդիսանալով հպարտության առարկա նահանգի բնակչության մի մասի համար եւ՝ կտրուկ քննադատության թիրախ բնակչության մյուս խմբի համար: 1863-ին իր գործունեությունը որպես ոսկու, արծաթի եւ պղնձի փոքր հանք սկսած Բինգհամի կիրճի հանքավայրն անցած 156 տարիների ընթացքում արտադրել է ռեկորդային 19 միլիոն տոննա պղինձ: Շրջակա միջավայրի վրա հանքի ազդեցության մասին բողոքները սկսվել էին դեռեւս 1912-ին, երբ մի շարք կազմակերպություններ մատնանշեցին, որ հանքավայրն իր գործունեության մեջ ազբեստոս է օգտագործում, որն, ինչպես պարզվեց ապագայում, քաղցկեղ է առաջացնում: Այսօր Եվրոպայում եւ Միացյալ Նահանգներում հին շենքերում ազբեստոսի հետք գտնելիս այն հեռացնում են: Համեմատության համար նշենք սակայն, որ Խորհրդային Միությունում եւ մեր օրերի Ռուսաստանում ազբեստոսը մինչ օրս լայնորեն օգտագործվում է շինարարության մեջ՝ տանիքները ծածկելու համար: 1980-ականների վերջին հանքավայրի դեմ մեղադրանքներ հարուցվեցին ստորգետնյա ջրերն, իսկ 1990-ականներին՝ օդն աղտոտելու համար: Այդ տարիներին հանքն աշխատանքով էր ապահովում 15,000 մարդու: 1995-ին Բինգհամի կիրճի հանքավայրը ջրամաքրման նոր համակարգի մեջ 37 միլիոն դոլար ներդրեց, իսկ արդեն 2000-ականներին, երբ մի շարք վթարների պատճառով ջրի մեջ մկնդեղի արտանետումների դեպքեր էին գրանցվել, Բինգհամի կիրճի հանքավայրը ստիպված էի ընդհանուր առմամբ շուրջ 400 միլիոն դոլար ծախսել՝ շրջակա միջավայրի մաքրման համար: Այսօր հանքավայրը ոչ միայն շարունակելով հանքահանությունը այլ նաեւ զբոսաշրջիկների շրջայցեր կազմակերպում հանքավայր: Հատկանշական է, որ հանքավայրի հարեւանությամբ՝ Սոլթ Լեյք Սիթիում 2002-ին անցած Ձմեռային Օլիմպիական խաղերի բոլոր մեդալները պատրաստված էին բացարձակապես Բինգհամի կիրճի հանքավայրում ստացված մետաղներից: