Կհաստատվի՞ արդյոք Մարիա Յովանովիչը Հայաստանում ԱՄՆ-ի նոր դեսպանի պաշտոնում
Դեռեւս նա պիտի պատասխանի Սենատի Արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի անդամների գրավոր հարցերին
ԱՄՆ-ի Սենատի Արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովումհինգշատբթի օրն անց էին կացվում լսումներ, Եւրոպական մի շարք երկրներում նորդեսպանների նշանակումը հաստատելու նպատակով։ Վարչակազմի կողմից ներկայացվածթեկնածուները ութն էին, որոնք, հաստատման դեպքում, կզբաղեցնեն Ռուսաստանում,Նիդերլանդներում, Ավստրիայում, Եւրոպական Միությունում, Մոլդովայում, Կոսովոյում,Մակեդոնիայում եւ Հայաստանում ԱՄՆ-ի դեսպանների պաշտոնները։ Դահլիճում, որը լիքն էրլրագրողներով, ամերիկացի, հայ եւ թուրք քաղաքացիներով, թեկնածուները հանդես եկան,հաստատման դեպքում, իրենց գլխավոր անելիքների մասին ելույթներով։ Այնուհետեւպատասխանեցին հանձնաժողովի անդամների հարցերին։ Ամենախոցելի ելույթը ՀայաստանումԱՄՆ-ի դեսպանի թեկնածուի ելույթն էր, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նմանելույթից հետո այս նույն հանձնաժողովում կասեցվեց Ռիչարդ Հոգլանդի նշանակումը։ Ամենասուր հարցերն ուղղվեցին Մարիա Յովանովիչին, ու ամենակաշկանդված պատասխաններըստացվեցին նրանից։ Մարիա Յովանովիչը, ներկայացնելովիր ընտանիքի փախստական անցյալը, փորձեց վստահեցնել, որ ինքը լավ կհասկանա արտագաղթտեսած ու ՝՝զանգվածային ջարդերի ենթարկված՛՛ հայերին։ ՝՝Սակայն Բուշի վարչակազմը եւնախորդ վարչակազմերը հայերի դեմ 15 թվականին իրականացված բռնությունների մասինխոսելիս, նախընտրում են չկիրառել ՝՝ցեղասպանություն՛՛ տերմինը։ Վարչակազմի նպատակըոչ միայն անցյալը հիշելն է, այլ նաեւ՝ ապագայի վրա կենտրոնանալը՛՛, ասաց նա։ Նրա խոսքերով, այժմ կարեւորըհայ-թուրքական հարաբերությունների բարելավումն է, ղարաբաղյան խնդրի կարգավորումըեւ Հայաստանի նախագահական թերի ընտրություններից հետո՝ ժողովրդավարությանվերականգնումը։ Ռիչարդ Հոգլանդի նշանակումըկասեցրած սենատոր Մենենդեսի հարցերն՝ ուղղված Յովանովիչին շատ սուր էին։ ՝՝Դուք ընդունո՞ւմ եք 2ՕՕ4թվականին Բուշի արտասանած այն խոսքերը, թե 1915 թվականին ոչնչացվել է մեկուկեսմիլիոն հայ։ Ընդունու՞մ եք, որ Ձեր կողմիցարտասանված ՝՝հայերի ազգային մաքրազտումը՛՛ մարդկանց որոշակի խմբի ֆիզիկականմտածված ոչնչացում էր՛՛, հարց տվեց նա։ ՝՝Այն հարցը, որ տալիս եք, դրապատասխանը կախված է քաղաքականությունից, որը ես չունեմ մեկնաբանելուլիազորություն՛՛, պատասխանեց Յովանովիչը։ Նրա խոսքերով, դա վարչակազմիորոշումն է։ Այնուհետեւ Յովանովիչը նորիցանցավ Օսմանյան կայսրությունում հայերի ՝՝զանգվածային ջարդերի՛՛ մասին իրխոսքերին։ Իսկ երբ ստիպված ընդունեց Հայոց ցեղասպանության տարիներին ԹուրքիայումԱՄՆ-ի դեսպանների փաստաթղթերում գրանցված փաստերը, որոնք ներկայացրեց Մենենդեսը,վերջինս հարց տվեց, ՝՝Ուրեմն չի՞ նշանակում արդյոք,որ դրանք համապատասխանում են ցեղասպանությունների մասին հոդվածին՛՛։ Յովանովիչն ասաց, թե հարկե դացեղասպանության բացատրությունն է, սակայն երկրի նախագահն ու արտգործնախարարն ենորոշում, թե ինչպես բնորոշել։ Վերջում Մենենդեսն ասաց, թե ամոթէ, որ դիվանագիտական նման պաշտոններում մարդիկ դժվարանում են ԱՄՆ-ում ընդունելմիջազգայնորեն ընդունված պատմական փաստերը, ու շեշտեց, որ եթե վարչակազմը կարծումէ, թե կարող է վնասել հարաբերությունները Թուրքիայի հետ, պիտի իմանա, որ հակառակդեպքում կարող է նաեւ վնասել հարաբերությունները այլոց հետ։ Նիստից հետո Մարիա Յովանովիչը,որը շատ լարված ու շփոթված վիճակում էր, խուսափեց պատասխանել ՝՝Ամերիկայի Ձայն՛՛-իհարցերին։ Ամերիկայի Հայ Դատի գործադիրտնօրեն Արամ Համբարյանն ասաց, թե Յովանովիչի պատասխանները Հոգլանդի պատասխաններիհետ համեմատելու համար հարկավոր է դրանք եւս մեկ անգամ լավ ուսումնասիրել։ Ամերիկայի Հայկական Համագումարիգործադիր տնօրեններ Արամ Բրայըն Արդունիի խոսքերով, ՝՝Մենք չենք ուզում, որՀայաստան գնա մի դեսպան, որը կարող է հերքել Հայոց ցեղասպանոիւթյունը՛՛։ Մինչեւ դեսպանի պաշտոնումհաստատվելը, բոլոր թեկնածուները պետք է նաեւ պատասխանեն կոնգրեսականների գրավոր հարցերին։