"Dife nan Mache Gar nan Pòtoprens: Yon Malè Anplis ki Defye Sapè Ponpye yo."
Nan mwen pase 6 mwa, 4 gwo mache piblik boule rapyetè nan Pòtoprens malgre prezans ponpye ki te kouri sou plas. Daprè anpil ekonomis, machann yo kap milite nan sektè enfòmèl la reprezante yon gwo pilye pou ekonomi nasyonal la.
FLORENCE LISENÉ, PORT-AU-PRINCE — Yon dife eklate nan Mache Gar la nan Pòtoprens nan lannwit 11 pou leve 12 jen 2018 la. Se avèk anpil difikilte ponpye yo te rive etenn dife sa a ki boule mache a rapyetè. Ti machann nan Mache Gar yo, ki pa t ka fè anyen, te rete gade tou senpleman pandan komès yo t ap disparèt anba dife byen bonè nan matine jounen madi 12 jen an. Machann sa yo -ki obije mare ren yo sere pou yo sipòte doulè yo ak fristrasyon yo-- pa konn ki sen pou yo rele. « Bondye! Kisa m pral fè? Bondye! nou pa kapab ankò … » : Sete kri anpil ladan machann yo ki te gen dlo nan je. Dife sa a lage yo ak bra balanse; anpil nan yo deja kòmanse reflechi sou difikilte yo pral konfwonte pou yo rive fè fas ak obligasyon yo, sitou sou plan ekonomik la, kote yo dwe peye labank, izirye ki te ba ponya, eskont, elatriye. Sa ki pi rèd la, se difikilte sapè ponpye yo te ranontre pou yo te rive etenn dife a. Pa egzanp, depi 11è nan aswè -lè kote dife a te deklare a-- sapè ponpye yo t ap goumen ak flanm dife yo; men sanble efò yo pa t bay twò bon rezilta puiske plis ke 12 èdtan aprè --swa vè midi, nan jounen madi 12 jen an- marche a te kontinye ap boule e ti machann yo te pèdi tout espwa pou yo ta rive sove kèk machandiz. Anmezi ponpye yo t ap voye dlo, se konsa dife a t ap monte; pandansetan , machann ki enstale nan Mache Gerit la pa t kache gwo kè-sote sitiyasyon sa a te ba yo, paske yo te pè pou dife a pa t rive sou yo. Sapè ponpye yo te gen gwo difikilte pou yo te konvenk machann yo ke yo mete dife a anba kontwòl. Si okenn otorite pa t prezante sou plas menm 12èdtan aprè dife a te kòmanse, reyaksyon anpil machann ta lese kwè yo pa t ap byenvini non plis. Daprè sa anpil machann ki te an kòlè deklare, « Dirijan ki nan tèt peyi a se kriminèl, memsi yo pa sispann di yo renmen pèp... ». Dayè yo pa t pran tan pou yo lonje dwòt sou yon responsab nan Mèri Pòtoprens ke yo akize kòmkwa se li ki ta responsab dife sa a. Nan mwen pase 6 mwa, 4 gwo mache piblik boule rapyetè nan Pòtoprens, malgre prezans ponpye ki te kouri sou plas; sa montre feblès enstitisyon sa a. Sepandan, anpil ekonomis pa kache di machann yo --sitou sila yo k ap miite nan sektè enfòmèl la-- se yon gwo pilye pou ekonomi nasyonal la. Malgre sa, pa gen yon bouch ensandi nan mache yo kote sitwayen, sitwayèn k ap milite nan sektè a ap brase lajan pou yo apiye ekonomi ayisyèn nan.