چشم انداز بازگشت ایران به بازار جهانی نفت 
کاهش شدید حجم صادرات نفت برای ایران سالانه ٥٨ میلیارد دلار هزینه دربرداشته است و همین امر انگیزه جدی تهران برای بازگشت به میز مذاکره خواهد بوذ
تحریم‌هایی که ایالات متحده ، اتحادیه اروپا و دیگر شرکای غربی آن‌ها طی چهار سال گذشته بر ایران اعمال کرده‌اند ، ساختار اقتصادی این کشور را به حالت فلج درآورده است  . ارزش ریال ایران از سال گذشته در چنین ماهی 80 درصد افت کرده است و نرخ تورم و قیمت نان و لبنیات و مرغ و گوشت با وجود کمبود در کشور سر به آسمان گذاشته است  .  گزارش‌های متعددی در مورد اخراج کارگران بخش تولیدی کشور به دلایل فشارهای مالی منتشر شده‌اند  . با این وجود ، بخش انرژی ایران بیش از هر بخش دیگری از تحریم‌ها لطمه خورده است  . تولید نفت ایران از سال 1992 تا به حال به پایین ترین سطح و به فقط 2 میلیون و 600 هزار بشکه در روز رسیده است  . بنا به ارقام « ارزیابی آماری انرژی جهان » شرکت بریتیش پترولیوم سطح تولید نفت ایران پیش از تحریم‌ها در سال 2007 رقمی معادل 4 میلیون و 39 هزار بشکه در روز‌بود  . در صورتی که قیمت نفت را 9٥ دلار به ازای هر بشکه در نظر بگیریم ، آنگاه کاهش شدید حجم صادرات نفت برای ایران سالانه ٥8 میلیارد دلار هزینه دربرداشته است و همین امر انگیزه جدی تهران برای بازگشت به میز مذاکره خواهد‌بود  . تحلیل‌گران و صاحبان صنایع نفت مشتاقانه چشم انتظار بازگشت احتمالی ایران به بازار انرژی هستند گرچه برقراری مناسبات دیپلماتیک و کاهش تحریم‌ها نیازمند زمان و روند دیپلماتیک طولانی است  . با وجودی که اظهارنظرهایی در مورد زمان طولانی و حتی سال‌های متمادی برای احیای بخش انرژی ایران مطرح می‌شوند اما احتمالا بازگشت ایران به سطوح پیش از زمان تحریم‌ها ساده تر از سطح تصور مردم است  . فریدون فشارکی ، رئیس شرکت « FACTS Global Energy » به « سی‌ان ان » گفته است « یک دوره 30 روزه نیاز دارد تا بازار نفت ایران به وضعیت پیش از تحریم‌ها بازگردد اما فروش آن به سطوح بالاتر و ظرفیت‌سازی سال‌های متمادی طول خواهد کشید » . حسن روحانی ، رئیس جمهوری ایران بیژن زنگنه را به مقام وزارت نفت کشور منصوب کرده است ، چهره‌ای که بسیاری از ناظران و تحلیلگران عمل‌کرد او در این وزارتخانه در سال‌های 1997 تا 200٥ را « دوران طلایی » تولید نفت در ایران می‌نامند  .  در دوران وزارت آقای زنگنه قراردادهای عمده‌ای با شرکت فرانسوی توتال ، رویال داچ شل و استات اویل نروژ و گازپروم روسیه عقد شدند  . ایران با ذخایری معادل حدود 9 و نیم درصد ذخایر نفت جهان از پتانسیل افزایش سطوح تولید برخوردار است  .  چشم انداز تولید گاز طبیعی این کشور که 18 درصد کل ذخایر جهان است نیز امیدوارکننده به نظر می‌رسد  . کشورهایی همچون عراق و عربستان سعودی نقش عمده‌ای در این امر ایفا می‌کنند  . عربستان سعودی هم اکنون قصد دارد تا ظرفیت استخراج نفت کشور را به 12 و نیم میلیون بشکه در روز افزایش دهد  .  عراق نیز قصد دارد تا پایان سال جاری سطح استخراج را به 3 و نیم میلیون و تا سال 2020 به 9 میلیون بشکه در روز افزایش دهد  . به همین دلیل است که تولیدکنندگان عمده نفت در خاورمیانه از احتمال بازگشت سریع ایران به بازار نفت جهانی در سال 2014 چندان خشنود نخواهند‌بود  . آقای فشارکی می‌گوید هیچ یک از بازیگران عمده منطقه خواهان بازگشت نفت ایران به بازارهای جهانی نیستند  .  اولین واکنش از جانب عربستان سعودی مشاهده خواهد شد که یا باید سطح تولید را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهد و یا قیمت نفت افت می‌کند  . علی النعیمی ، وزیر انرژی عربستان سعودی در اوایل سال 2012 بر قیمت نفت بر بشکه‌ای 100 دلار پافشاری کرده‌بود  . تولیدکنندگان نفت عضو سازمان اوپک در سال 2012 از درآمد بسیار بالا و مازاد بودجه 1 تریلیون و 2٥ میلیارد دلاری بهره برده‌اند  . کارشناسان امور راهبردی صنعت نفت معتقدند که حل و فصل بحران اتمی ایران و کسب توافق تهران و « آژانس بین‌المللی انرژی اتمی » در نهایت به کاهش ریسک کنونی قیمت نفت کمک می‌کند  . در شرایطی که صاحبنظران سیاسی جهان به چشم انداز بهبودی احتمالی مناسبات تهران و واشنگتن چشم دوخته‌اند ، تحلیلگران بازار انرژی تاثیر این تحول مهم بر قیمت نفت جهانی مورد پرسش قرار داده‌اند  . کارشناسان معتقدند بهبود روابط بین ایران و آمریکا نه تنها برای کاهش فشار تحریم‌ها بر بدنه اقتصاد ایران و به ویژه بر بازار نفت این کشور تاثیر دارد ، بلکه به دولتمردان تهران کمک خواهد کرد تا با جلب سرمایه خارجی برای اکتشاف و توسعه میادین نفتی خود میلیاردها دلار پول برای کشور به ارمغان بیاورد  . نادر حبیبی ، استاد اقتصاد خاورمیانه در دانشگاه براندیس به شبکه آمریکایی «‌ان بی‌سی » گفته است « هزینه‌های سنگینی که ایران طی سال‌های گذشته متحمل‌شده‌انگیزه مهمی برای یافتن راهکاری برای پرونده اتمی این کشور با غرب است » . بسیاری از تحلیلگران براین باورند که تحریم‌ها و کاهش قابل توجه حجم صادرات نفت مهمترین انگیزه تغییر رفتار و احتمال تغییر نسبی سیاست تهران در قبال غرب بوده است  . بر پایه اطلاعات موجود در پایگاه داده‌های نفت جهان ، حجم صادرات ایران در ماه مه سال 2012 به 1 میلیون و 88 هزار بشکه در روز رسیده‌بود ، این پایین ترین سطح صادرات طی یازده سال گذشته محسوب می‌شود  .  سطح صادرات نفت خام ایران در سال 2012 به 1 و نیم میلیون بشکه در روز کاهش پیدا کرد و این در حالی است که این رقم در سال 2011 ، 2 و نیم میلیون بشکه نفت در روز‌بود  . منابع : سی‌ان ان ، تارنمای بلومبرگ ، پایگاه داده‌های جهانی نفت ،‌ان بی‌سی