گفت و گو با هوشیار زیباری، وزیر خارجه عراق
زیباری: موضع عراق در خصوص مجاهدين خلق و اردوگاه اشرف بسيار باز و شفاف است. آن ها پناهنده نيستند و کنوانسيون ژنو در ارتباط با آن ها کاربرد ندارد. آن ها مهمان ناخوانده برای رژيم جديد عراق هستند و حضور آن ها از دوران صدام حسين ادامه داشته است. رابطه ايران و عراق از يک رابطه خصومت آميز به يک رابطه دوستانه تغيير کرده و دولت جديد منتخب عراق از مجاهدين خلق برای درگيری با ايران، و از ايران هم عليه آن ها استفاده نمی کند
طارق الهاشمی معاون سنی مذهب رئیس جمهوری عراق ، پس از آن که سه تن از محافظانش در تلویزیون دولتی عراق اعتراف کردند که به دستور و کمک مالی آقای هاشمی اقدام به بمب‌گذاری و ترور شخصیتهای سیاسی و امنیتی کشور کرده‌اند  .  طارق هاشمی می‌گوید این اتهامات انگیزه سیاسی دارد و نوری مالکی را به تلاش برای حذف منتقدانش متهم کرد  .  هوشیار زیباری ، وزیر امور خارجه عراق ، در یک مصاحبه به سوالات علی جوانمردی ، درباره موضوعاتی چون بازداشت طارق الهاشمی ، اردوگاه اشرف و مسئله سوریه پاسخ داد  . هوشیار زیباری : این بحران سیاسی در عراق ، واقعا بی‌موقع‌بود  .  در زمان و مکان بدی اتفاق افتاد  .  به ویژه این که این بحران بعد از دو واقعه مهم رخ داد  .  اول ، خروج نیروهای آمریکایی از عراق و انقضای توافق بین آمریکا و عراق در پایان سال 2011 و دوم بعد از سفر بسیار موفقیت‌آمیز نخست‌وزیر و هئیت عراقی به واشنگتن  .  بنابراین ، این موضوع سردرگمی زیادی ایجاد کرد  .  این که چگونه دولت عراق پس از خروج آمریکا خودش را اداره می‌کند  .  اما ، شرایط به نظر ما ناامید‌کننده هم نیست  .  رهبران عراق در حال گفتگو هستند و تلاش می‌کنند این بحران را حل کنند و به توافقی برسند که مورد قبول طرفین باشد و به کسی بی‌احترامی نشود  .  حکم بازداشت معاون رییس جمهوری هاشمی ، تصمیم دادگاه‌بود  .  تصمیم نظام قضایی‌بود و باید توسط خود دادگاه اجرا میشد  .  بدون دخالت دیگران ، زیرا قانون ورای همه است و هاشمی مانند همه شهروندان عراقی باید به اتهامات پاسخ دهد  .  حق دارد از خودش دفاع کند  .  همین رفتار با صدام حسین ، دیکتاتور عراق شد  .  او محاکمه شد و حق دفاع داشت  .  برای ماه‌ها از خودش دفاع کرد  .  اما این بحران دو جنبه دارد  .  اول جنبه قانونی و دوم جنبه سیاسی  .  برای همین ، راه حل ، ترکیبی از این دو عامل خواهد‌بود  . هوشیار زیباری : به نظر من خروج آمریکا طبق توافق زمان‌بندی خروج و تعهدات طرفین انجام شد و خلوص نیت طرفین را نشان داد  .  ما این توافقنامه را در سال 2008 امضا کردیم  .  2 تا 3 سال وقت داشتیم تا برای اداره کشورمان آماده شویم  .  از این رو خروج آمریکا آن طوری که بسیاری عقیده دارند ، بدون توافق و ناگهانی صورت نگرفت ، بلکه بر اساس جدول زمانی توافق‌شده‌، انجام شد  . هوشیار زیباریجنبه سیاسی آن این است که هاشمی شهروند عراق است  .  اما او معاون رییس جمهوری نیز هست  .  او این مقام را با اجماع عمومی به دست آورد  .  او در انتخابات آرای بسیاری کسب کرد و یکی از رهبران کلیدی در ائتلاف عراقیه در پارلمان است  .  ما شروع کردیم به جذب برخی از رهبران سنی را به روند سیاسی  .  گرچه می‌دانستیم بسیاری از آن‌ها در جنبش مقاومت‌بودند و بسیاری از آن‌ها در فعالیت‌های مسلحانه علیه اشغال و برای اهداف دیگر درگیر‌بودند ، اما به نوعی سازش سیاسی کردیم  .  تصمیم گرفتیم این افراد داخل چادر باشند ، به جای آن که بیرون از آن باشند  .  اما این اتهامات باید توسط دادگاه بررسی شود ، توسط وکلا و سپس تصمیم‌گیری شود  .  جنبه سیاسی نیز آن است که بسیاری از این رهبران در گذشته علیه دولت و در جنبش مقاومت‌بودند ، و در فعالیت‌های ضددولتی شرکت داشتند  . هشیار زیباری : این بحران بر تنش‌های فرقه‌ای تاثیر خواهد گذاشت  .  شماری از بیانیه‌های صادر‌شده‌از سوی رهبران سیاسی از هر دو طرف به حل بحران کمکی نکرده است  .  زیرا تنش‌ها را در جامعه افزایش می‌دهد  .  ما تلاش کرده ایم تنش‌های ناشی از اتهام زنی و پاسخ‌گویی به آن‌ها را کاهش دهیم  .  زیرا تنش‌ها به حل بحران کمک نکرده است  .  نهایتا ، این بحران راه حل خواهد داشت و مسلما بر پایه احترام به حاکمیت قانون ، احترام به روند سیاسی ، روند آشتی ملی خواهد‌بود  .  اما باید از سوی چهره‌های سیاسی هر دو طرف این اصول رعایت شود  .  و باید در موقعیت‌های خاصی که دارند ، حفظ شوند  . هوشیار زیباری : به نظر من باید این بحران را هر چه زودتر حل کنیم  .  زیرا این بحران ، تاثیر منفی بر شرایط امنیتی خواهد داشت و انشعاب عمیقی به وجود خواهد آورد و دوباره به درگیری منجر خواهد شد  .  هیچکس این را نمی‌خواهد  .  به همین دلیل ، تلاش همه رهبران را می‌طلبد و این جنبه مثبت آن است  .  همه رهبران خواستار مذاکرات برای حل این بحران هستند - این برخورد مثبت برای حل بحران است و نهایتا راه حلی نیز خواهد داشت  . سوریه کشور همسایه عراق است  .  روابط تثبیت‌شده‌اجتماعی ، قبیله‌ای ، فرهنگی ، تجاری و اقتصادی بین دو ملت وجود دارد  .  حدود 200 هزار عراقی در سوریه زندگی می‌کنند  .  ما اختلافات سیاسی خودمان را از گذشته داریم  .  سوریه محل اصلی ورود بسیاری از تروریست‌ها و بمبگذارهای انتحاری به عراق بوده است که مردم ما را کشته‌اند  .  این یک واقعیت است  .  وقتی در سال 2009 عراق می‌خواست سوریه را در مقابل جامعه بین‌المللی مسئول این کشتارها معرفی کند ، همه با موضع عراق مخالفت کردند  .  از جمله آمریکا ، اروپا ، کشورهای عربی و دیگران  .  بنابراین ما می‌دانیم روابط با سوریه آسان نبوده است  .  اما عراق بر اساس منافع ملی خود حرکت کرد  .  تغییرات و تحولات در سوریه بر عراق تاثیر خواهد گذاشت  .  ما هم اکنون شاهد بحران‌های سیاسی حتی قبل از هرگونه تغییر در رژیم سوریه هستیم  .  اما آنچه ما انجام دادیم ، حفظ یک موضع مستقل‌بود  .  این بدین معنی نیست که ما می‌خواهیم از رژیم سوریه دفاع کنیم و یا در کنار رژیم سوریه و علیه مردم بایستیم ، علیه معترضین صلح آمیزی بایستیم که هر روز در سوریه کشته می‌شوند  .  اما می‌خواهیم یک نقش مثبت و سازنده داشته باشیم  .  دولت سوریه را تشویق کنیم که از اقدام کشورهای‌های عرب ، استقبال کند  .  کمیسیون حقیقت‌یاب را بپذیرد  .  ناظران عرب را بپذیرد  .  دسترسی آزاد به رسانه‌های سوریه را قبول کند  .  بازداشت شدگان را آزاد کند  .  به کشتارها خاتمه دهد  .  از آنجایی که ما موضعی محکم ، بی‌طرف و مستقل داریم ، در کنار لبنان ، سوریه و یا آنچه شما بلوک ایران می‌خوانید ، یا کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس و یا بلوک آمریکا قرار نمی‌گیریم  .  ما مستقل عمل کردیم  .  ما به لغو عضویت سوریه در اتحادیه عرب رای ممتنع دادیم زیرا این سابقه کدورت ایجاد می‌کند  .  چه کسی می‌داند که آن‌ها بعدها عراق را هدف قرار ندهند  ؟  از این جنبه در واقع موضع درستی داریم و نقش خودمان را ایفا می‌کنیم  .  ما توانستیم سوریه را متقاعد کنیم که بهترین راه خروج از بحران ، استقبال و پذیرش و اجرای پروتکل‌هایی است که به ناظران اجازه ورود دهد  . هوشیار زیباری : این واقعا ادعای بی‌پایه‌ای است و واقعیت ندارد  .  عراق و یا هیچ گروه و حزبی ، سلاح و کمک به دولت سوریه نفرستاده است تا مردمش را سرکوب کند  .  دوم ، عراق هیچگونه کمک مالی به سوریه نکرده است که ارزش پولش را تقویت کند  .  آن‌ها به 5 یا 10 میلیارد دلار اشاره می‌کنند که کاملا ادعاهای بی‌اساسی است  .  یا ادعاهای دیگر که گفته می‌شود عراق محصولات نفتی به سوریه می‌فرستد و یا لوله‌های نفت را باز کرده است  .  این‌ها هم واقعیت ندارد  .  اما ، مرزها باز است  .  روابط در جریان است ، تجارت در جریان است  .  ما در ارتباط با تحریم سوریه از سوی کشورهای عرب تردید نشان دادیم  .  زیرا تحریم بر ما هم اثر می‌گذارد ، بر مردم سوریه ، اثر می‌گذارد  .  بنابراین در حالی که موضع ما یک موضع سازنده است ، موضع دفاع از رژیم سوریه در مقابل مردمش نیست و یا بالعکس  .  ما می‌خواهیم کمک کنیم  . هوشیار زیباری : همه کشورها به نحوی در امور یکدیگر دخالت و یا شرکت می‌کنند  .  به ویژه همسایه‌های نزدیکمان  .  زیرا عراق کشور مهمی است و آن‌ها می‌خواهند در عراق نفوذ داشته باشند و تاثیر بگذارند  .  این سرنوشت عراق از زمان تشکیلش بوده است  .  عراق در میان دو کشور قدرتمند غیر عرب ایران و ترکیه قرار دارد  .  ما رقابت‌های تاریخی خودمان را داریم  .  من نمی‌خواهم بر آن‌ها تاکید کنم - کشورهای عرب که عراق تا همین اواخر جزیی از آن‌ها بوده است  .  اما از طرف دیگر دخالت‌های مثبت نیز وجود دارد که می‌خواهند روابط متقابل بر اساس احترام متقابل بسازند  .  روابطی که عراق نیازمند آن است  .  ترکیه به عنوان مثال ، بزرگترین شریک تجاری ما است  .  موازنه تجاری بین دو کشور شاید طبق برخی برآوردها از 10 میلیارد دلار بیشتر باشد  .  با ایران روابط بسیاری داریم  .  ما از ایران برق می‌خریم  .  تجارت داریم و هر ساله هزاران زائر ایرانی وارد عراق می‌شوند و بسیاری از موارد دیگر  .  اما از نظر خط مشی ، ما در امور داخلی دیگران دخالت نمی‌کنیم و در عین حال ، به دیگران نیز اجازه دخالت در امور خودمان را نمی‌دهیم  .  اجازه نمی‌دهیم ، به ما دیکته کنند چه کاری انجام دهیم و یا انجام ندهیم  .  این موضعی است که همه رهبران عراق بر سر آن متحدند  .  جریان‌های اصلی در آن اتفاق نظر دارند  .  ممکن است گروه‌هایی باشند که با این سیاست موافق نباشند ، اما از نظر وزارت امور خارجه ، ماموریت ما دفاع و حفظ استقلال و حاکمیت ملی عراق و تضمین عدم دخالت کشورهای دیگر است  .  بنابراین ، از این نقطه نظر عراق حاکمیت ملی دارد و مستقل است  .  عراق تاریخ غنی و فرهنگی دارد که نیاز ندارد دیگران آن را اداره کنند و به دیگران اجازه دهد که به ما دیکته کنند ، به رهبران منتخب عراق بگویند که چه کاری انجام دهند و یا انجام ندهند  .  اگر شما در تهران نشسته‌اید و ببینید دولت ، رهبران و یا نخست‌وزیر عراق در واشنگتن هستند و در خصوص روابط استراتژیک صحبت می‌کنند ، جنگنده‌های اف 16 و یا غیره می‌خرند ، این تصور ایجاد می‌شود که عراق فاقد استقلال است ، اینها درست نیست  .  باور نکنید  .  اما نفوذ حتما وجود دارد  .  دیگر کشورها هم نفوذ دارند  . به نظرم پاسخ شما را در سوال قبلی داده‌ام  .  عراق مستقل است و تحت نفوذ هیچ کشوری نیست  .  روابط فرهنگی و دینی قطعا بین ایران و عراق وجود دارد  .  بسیاری از رهبران کلیدی عراق در ایران زندگی کرده‌اند و در جایگاه اپوزیسیون با ایران در گذشته ، همکاری کردند  .  این روابط وجود داشته و باقی مانده است  .  آنچه ما می‌خواهیم ، احترام به پروتکل‌ها ، احترام دیپلماتیک و رسمی است  .  نه به عنوان نیروهای شبه نظامی  .  ما اکنون دولت داریم ، نهادهای قانونی داریم ، وزارتخانه داریم  .  تمامی روابط باید از کانال‌های رسمی و دیپلماتیک باشد  .  این اتهام که آمریکا عراق را آزاد کرد و آن را به ایران تحویل داد ، واقعا بی‌اساس است  .  این تصور در جهان عرب و یا در کشورهای منطقه وجود دارد ، اما واقعیت ندارد  . هوشیار زیباری : موضع عراق در خصوص مجاهدین خلق و ساکنان اردوگاه اشرف بسیار باز و شفاف است  .  آن‌ها پناهنده نیستند  .  کنوانسیون ژنو در ارتباط با آن‌ها کاربرد ندارد  .  آن‌ها به عنوان مهمان در عراق هستند  .  البته مهمان ناخوانده برای رژیم جدید عراق  .  حضور آن‌ها از دوران صدام حسین ادامه داشته است  .  رابطه بین ایران و عراق از یک رابطه خصومت‌آمیز به یک رابطه دوستانه تغییر کرد  .  بنابراین دولت جدید منتخب عراق از مجاهدین برای درگیری با ایران استفاده نمی‌کند و از ایران هم علیه آن‌ها استفاده نمی‌کند  .  شرایط از نظر استراتژیک تغییر کرده است  .  آن‌ها در محدوده مرزی عراق زندگی می‌کنند  .  بنابراین باید حق حاکمیت ملی عراق و قوانین عراق را بپذیرند  .  در هیچ کشوری در جهان یک گروه نمی‌تواند در محدوده مرزی آن بنشیند و بخشی از آن را - مانند اردوگاه اشرف - بخشی از عراق را یک محل جداگانه و یا مقدس و یا آزاد‌شده‌برای خود ، اعلام کند  .  برای همین از زمانی که ما کنترل اردوگاه اشرف را به دست گرفتیم ، از زمانی که ما با آمریکا تفاهم‌نامه امضا کردیم و آمریکا کنترل آن را به عراق سپرد ، بر سه اصل توافق کردیم : 1 - سازمان مجاهدین خلق باید قوانین و حاکمیت عراق را بپذیرد ، 2 - از انتقال اعضایش به ایران جلوگیری نکند ، 3 - مقررات بشردوستانه جامعه بین‌المللی در برخورد با آن‌ها اجرا شود  .  از آن زمان ، از سال 2008 ، حتی یک عضو مجاهدین خلق به ایران تحویل داده‌نشده‌است  .  این یک واقعیت است  .  ما به آن‌ها می‌گوییم ماموریت شما تمام‌شده‌است  .  بنابراین بهتر است برای خود محل دیگری را پیدا کنید  .  اینجا زمین و محدوده مرزی ما است  .  شما از زمان جنگ از زمان توافق با صدام حسین ، اینجا‌بودید و حال آن دوران ، تمام‌شده‌است  .  ما به شما کمک می‌کنیم داوطلبانه به کشور دیگری منتقل شوید  .  ما با کشورهای دیگر ، آمریکا ، اروپا ، استرالیا و نیوزیلند ، همکاری می‌کنیم که محلی برای پناهندگی آن‌ها پیدا کنند  .  شاید برخی از آن‌ها بخواهند داوطلبانه و نه به زور به ایران باز گردند ، ما به آن‌ها کمک خواهیم کرد  .  اما اردوگاه اشرف نزدیک به مرز با ایران است  .  مساله حساس است  .  ایران بارها از ما خواسته است آن‌ها را تحویل دهیم  .  ما این کار را نکردیم  .  این تصمیم به علت موضع مستقل عراق در این ارتباط است  .  بسیاری از آن‌ها با استفاده از لابی‌های قوی که در آمریکا و اروپا دارند و با استفاده از شخصیت‌ها و دولت‌ها با ما تماس گرفته‌اند که آن‌ها را وادار به ترک عراق نکنیم  .  حتی دبیرکل سازمان ملل متحد از ما خواست زمان‌بندی خروج آن‌ها را تمدید کنیم - تا زمانی که پرونده آن‌ها توسط امور پناهندگان سازمان ملل و دیگر کشورها - بررسی شود  .  ما با آمریکاییها یک تفاهم‌نامه امضا کردیم که آمریکا برای جلب موافقت مجاهدین با تصمیم عراق تلاش کند آن‌ها را به خروج از عراق متقاعد سازد  .  و ما متعهد شدیم علیه آن‌ها از زور استفاده نکنیم  .  اردوگاه اشرف باید بسته شود و باید خاک عراق را ترک کنند  .  زیرا غیر از آن قابل قبول نیست  .  اما رهبران مجاهدین کسانی هستند که مانع می‌شوند  .  آن‌ها می‌خواهند شهید شوند ، خودشان را با گاز و نفت گاز ، آتش بزنند  .  تلاش می‌کنند نیروهای امنیتی ما را تحریک کنند که مشکل ایجاد کنند  .  ما به آن‌ها افتخار شهید شدن در خاک کشورمان را نمی‌دهیم  .  عقل و منطق ایجاب می‌کند که آن‌ها خاک عراق را ترک کنند ؛ با افتخار ، صلح‌آمیز و بدون آن که به کسی آسیب برسد  . هوشیار زیباری : اردوگاه عملا تحت کنترل آن‌ها است  .  ما کنترل بیرون اردوگاه را در دست داریم  .  برای همین آن‌ها نظام ، سازماندهی ، سیستم قانونی و دادگاه خودشان را دارند  .  آن‌ها یک دولت کوچک هستند  .  ما به اردوگاه حمله نکردیم  .  آن‌ها را محدود کردیم  .  درست است در گذشته بدرفتاری و برخورد زننده وجود داشت ، تصاویر وحشتناک دیده شد  .  اما ایده اصلی محدود کردن فضایی‌بود که در کنترل آن‌ها قرار داشت  .  حالا آن‌ها در اردوگاه هستند ، مواد مورد نیاز به آن‌ها تحویل می‌شود ، نیازهای پزشکی آن‌ها رفع می‌شود  .  بازدید کننده‌های خارجی اجازه ورود به اردوگاه دارند  .  آنچه در تبلیغات می‌شنوید ، قصد آن‌ها در بزرگ‌نمایی مسائل است  .  طفره رفتن از مشکل اصلی است - این جا کشور شما نیست  . هشیار زیباری : قانون اساسی ، عراق نوین را تعریف کرده است : یک نظام پارلمانی دمکراتیک فدرال  .  رهبران جدید عراق با سوگند به قران ، قول داده‌اند به قانون اساسی و اصول آن احترام بگذارند  .  بنابراین نظام عراق فدرال است و بر این اساس عمل می‌کند  .  طرح مناطق جدید با ساختار فدرال در داخل عراق متحد ، نشان داد که تجربه نظام فدرال در منطقه کردستان در شمال تا چه حد موفقیت آمیز‌بود و همچنان بخشی از عراق است  .  اما امور خودش را اداره می‌کند  .  فرهنگ محلی خودش را دارد و بخشی از دولت فدرال مرکزی است  .  ضمن این که امور خودش را اداره می‌کند ، بخشی از یک کشور متحد است  .  در واقع آن‌هایی که در گذشته با نظام فدرالی مخالف‌بودند و آن را یک الگوی آمریکایی و یا الگوی صهیونیستی می‌دانستند که سبب تجزیه عراق می‌شود ، یا فدرالیسم را مساوی با تفرقه و انشعاب می‌دانستند ، همین اشخاص ، اکنون خواهان تثبیت نهادهای منطقه‌ای فدرال هستند  .  بنابراین هیچکس در عراق نوین نمی‌تواند انکار کند که عراق یک کشور فدرال است  .