پرونده هسته‌ای ایران: روایت کری و مونیز
مقاله جان کری و ارنست مونیز در واشنگتن پست: عقب کشیدن آمریکا از توافق اتمی اشتباهی تاریخی خواهد بود. دراین صورت ما منزوی شده و شاهد گسیخته شدن نظام تحریم ها خواهیم بود.
زمانی که باراک اوباما رییس جمهوری آمریکا پا به کاخ سفید گذاشت ، با ایرانی روبرو‌بود که بر چرخه تولید سوخت هسته‌ای مسلط‌بود ، به‌طور پنهانی یک مرکز غنی‌سازی اورانیوم در اعماق کوه ساخته‌بود ، در مسیر نصب نزدیک به بیست هزار سانتریفیوژ قرار داشت ، و در حال تولید سانتریفیوژهای پیشرفته و ساخت رآکتور آب سنگین اراک‌بود که می‌تواند پلوتونیوم مورد مصرف در جنگ افزار هسته‌ای را تولید کند  .  اگر ایران تصمیم به ساخت جنگ افزار هسته‌ای داشت ، تقریبا مسیرش هموار‌بود و جامعه بین‌المللی نظارت چندانی بر برنامه هسته‌ای اش نداشت  .  با این پس زمینه ، رییس جمهوری آمریکا عهد کرد هرگز اجازه نخواهد داد ایران به جنگ افزار هسته‌ای دست یابد  . توافق هسته‌ای که 23 تیر ماه 1394 در شهر وین به دست آمد ، نه تنها بهترین راه برای جلوگیری از دستیابی ایران به جنگ افزار هسته‌ای است ، بلکه تنها گزینه معتبر و پایدار برای تحقق چنین هدفی است  .  این راه حل دیپلماتیک فراگیر از حمایت یکپارچه قدرت‌های بزرگ جهان برخوردار است  .  این توافق زمانی را که ایران برای ساخت جنگ افزار هسته‌ای لازم دارد طولانی می‌کند ؛ تدابیر محکمی را در نظر دارد تا اگر ایران تصمیم به حرکت در مسیر ساخت جنگ افزار هسته‌ای گرفت زمان کافی برای واکنش وجود داشته باشد ؛ و در عین حال هیچ یک از گزینه‌های در دسترس را حذف نمی‌کند  . این توافق مشخصا تمام راه‌های ممکن پیش روی ایران برای تولید مواد هسته‌ای لازم برای بمب اتم را مسدود می‌کند : مسیرهای غنی‌سازی اورانیوم در سطح بالا و تولید پلوتونیوم ، و همچنین راه‌های پنهانی  .  این توافق بر روند راستی‌آزمایی استوار است ، نه اعتماد  .  ایران پیش از دستیابی به لغو چشمگیر تحریم‌های اقتصادی باید برنامه غنی‌سازی ، تحقیق و توسعه ، و ذخایر اروانیوم غنی‌شده‌اش را محدود کند  .  برای جلوگیری از فریبکاری ، بازرسان بین‌المللی دسترسی بی‌سابقه‌ای به مراکز هسته‌ای اعلام‌شده‌، هر گونه مرکز مورد سوئ ظن ، و تمامی زنجیره سوخت هسته‌ای از تولید اورانیوم تا ساخت سنتریفیوژها و عملیات اجرایی خواهند داشت  . اگر ایران در عمل به مسئولیت‌هایش کوتاهی کند تحریم‌ها دوباره اعمال خواهند شد و هیچ کشوری هم نمی‌تواند مانع آن شود  .  اگر ایران بخواهد کل توافق را زیر پا بگذارد ، آن وقت جهان زمانی طولانی‌تر یک سال در مقایسه با دو ماه در اختیار خواهد داشت تا پیش از تولید بمب توسط ایران واکنش نشان دهد  .  ما همچنین از قدرت و اعتبار اخلاقی برآمده از به کارگیری تمام گزینه‌های دیپلماتیک برخوردار هستیم  . واقعیت‌ها را در نظر بگیرید : بدون این توافق ، ایران می‌تواند ظرفیت غنی‌سازی اورانیوم اش را در زمانی کوتاه دو برابر کند  .  با این توافق ، باید این ظرفیت را بی‌معطلی و به سرعت کاهش دهد  . بدون این توافق ، ایران می‌تواند با سرعت به تولید سنتریفیوژهای پیشرفته ادامه دهد  .  با این توافق ، برنامه اش به‌طور چشمگیری محدود خواهد شد  . بدون توافق ، ایران می‌تواند ذخایر موجود اورانیوم غنی‌شده‌اش را افزایش دهد  .  با این توافق ، این ذخایر تا 98 درصد کاهش خواهد یافت و تا 15 سال در این حد خواهد ماند  .  ایران همچنین باید اورانیوم غنی‌شده‌در سطح 20 درصدش را که بخشی از مسیر تولید مواد لازم برای بمب اتم است از بین ببرد  . بدون این توافق ، ایران می‌تواند هر سال پلوتونیوم کافی برای ساخت یک تا دو بمب اتم تولید کند  .  با این توافق ، ایران هیچ پلوتونیومی برای مصارف نظامی تولید نخواهد کرد  . بدون این توافق ، ایران می‌تواند گام‌های لازم برای تولید جنگ افزار هسته‌ای را بردارد  .  با این توافق ، از برداشتن همه این گام‌ها منع‌شده‌است  . اگر جامعه جهانی شک کند که ایران فریبکاری می‌کند ، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی می‌تواند دسترسی به هر مرکز مشکوکی را درخواست کند  .  درباره تاخیر 24روزه قبل از دسترسی بازرسان به مراکز هسته‌ای مشکوک اغراق‌شده‌است  .  برای روش شدن مساله بهتر است بدانیم که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در چارچوب پروتکل الحاقی پیمان منع گسترش و تکثیر جنگ افزار هسته‌ای می‌تواند طی 24ساعت بازرسی از مکانی مشکوک را درخواست کند  . توافق هسته‌ای این مبنا را تغییر نمی‌دهد  .  در واقع توافق این روند را با ایجاد مکانیزمی جدید تسهیل می‌کند  .  هدف از این مکانیزم اطمینان یافتن از این است که آژانس دسترسی لازم را به دست خواهد آورد و دوره زمانی قطعی را برای حل مساله دسترسی طی 24 روز تعیین می‌کند  .  این مکانیزم ابزار مهمی را دراختیار می‌گذارد تا یقین حاصل شود که ایران نمی‌تواند به‌طور نامحدودی در بازرسی‌ها تاخیر بیاندازد  . مهم‌تر از همه این که نمونه برداری محیطی می‌تواند آثار میکروسکوپی فعالیت‌های هسته‌ای را حتی پس از تلاش برای از بین بردن شواهد نمایان کند  .  پیشینه ایران نمونه خوبی در این باره است  .  در بهمن 1381 آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دسترسی به مرکز مشکوکی در تهران را درخواست کرد  .  اما حتی پس از شش ماه و با وجود تلاش ایران برای پنهانکاری نمونه برداری‌ها انجام فعالیت‌های هسته‌ای را آشکار کرد  . طرح تایید‌شده‌در وین منقضی نمی‌شود و نامحدود است  .  بعضی شرایط آن تا 10 سال ، بعضی تا 15 سال و بعضی دیگر تا 20 و 25 سال ادامه خواهد داشت  .  اما شفاف سازی‌های مقرر در توافق و اساسی ترین تعهد ایران حفظ ماهیت صلح‌آمیز برنامه هسته‌ای اش - دائمی‌اند  . در ضمن ، تحریم‌های اقتصادی تا زمانی که تهران به تعهدات عمده اش عمل نکند ، بدون تغییری برقرار خواهند ماند ؛ این تعهدات شامل برداشتن قلب رآکتور اراک ، برچیدن و انبار کردن سیزده هزار سنتریفیوژ و ارسال اورانیوم غنی‌شده‌به خارج از ایران است  . عقب کشیدن آمریکا از این توافق اشتباهی تاریخی خواهد‌بود  .  در این صورت ما در میان شرکای مان منزوی‌شده‌و شاهد گسیخته شدن نظام تحریم‌ها خواهیم‌بود و این وضع به ایران قابلیت غیرقابل کنترلی در جهت پیش‌برد برنامه هسته‌ای اش خواهد داد  . ما می‌دانیم که ایران تهدیدی برای ثبات خاورمیانه است  .  دقیقا برای این خطر است که توافق بسیار ضروری است و برای همین ما سخت جنگیدیم تا تحریم چند جانبه تسلیحاتی برای پنج سال و تحریم موشک‌های بالستیک برای 8 سال برقرار بماند  .  تحریم‌های مصوب آمریکا مرتبط با تروریسم ، حقوق‌بشر و برنامه موشکی ایران ادامه خواهند داشت  . یک ایران مسلح به جنگ افزار هسته‌ای تهدیدی برای ایالات متحده ، متحدانش در خاورمیانه ، و جامعه جهانی است  .  این توافق با برداشتن این تهدید رسیدگی به مشکلات ناشی از اقدامات منطقه‌ای ایران را به مراتب ممکن تر خواهد کرد  . رییس جمهوری آمریکا به صراحت گفته است که ایران به جنگ افزار هسته‌ای دست نخواهد یافت  .  نه تحریم نه اقدام نظامی نمی‌توانند چنین نتیجه‌ای را تضمین کنند  .  راه حل مساله توافق دیپلماتیک فراگیری است که در وین به دست آمد  .