حساب ذخیره ارزی ایران: منفی و بدهکار
رضا تقی زاده، تحلیل گر امور اقتصادی به صدای آمریکا گفت: با وجود ادعای دولت بر این که ۸۰ تا ۹۰ میلیارد دلار در این حساب پول موجود است، خالی از موجودی است و بدون توجه به میزان تعهدات دولت، وجودی حساب ذخیره ارزی در بهترین شرایط بیش تر از ۲۴ میلیارد دلار نیست
جزئیات تازه‌ای از حساب ذخیره ارزی ایران منتشر‌شده‌است  .  خبرگزاری مهر ، بعد از ظهر روز یک شنبه 3 مهر ماه ، بر اساس گزارش سازمان بازرسی کل ایران ، درباره حساب ذخیره ارزی اعلام کرد : « در تصویب طرحها به موجودی حساب ذخیره ارزی توجه‌نشده‌و همین امر موجب پیشی گرفتن میزان تعهدات حساب از موجودی آن‌شده‌است و با وجود افزایش قیمت نفت در سال‌های برنامه چهارم توسعه ، مانده حساب ارزی نه تنها افزایش نداشته بلکه موجودی آن منفی و بدهکار نشان می‌دهد  . » بر اساس همین گزارش ، « در سال‌های برنامه چهارم توسعه بیش‌ترین واریزی به حساب ذخیره ارزی مربوط به سال 1387 به میزان 40 میلیارد و 700 میلیون دلار و کمترین واریزی مربوط به سال 1384 به میزان 13 میلیارد و 190 میلیون دلار بوده است  . » رضا تقی زاده ، تحلیل‌گر امور اقتصادی در اسکاتلند ، با اشاره به این موضوع « که دولت در مورد انتشار حساب ذخیره ارزی همان قدر غیر شفاف است که در مورد انتشار رشد اقتصادی ایران » در مورد گزارش تازه سازمان بازرسی کل ایران ، به صدای آمریکا گفت : « گزارش سازمان بازرسی کشور ، گزارش درستی است و حاکی از این است که حساب ذخیره ارزی ، با وجود ادعای دولت بر این که 80 تا 90 میلیارد دلار در این حساب پول موجود است ، خالی از موجودی است و بدون توجه به میزان تعهدات دولت ، وجودی حساب ذخیره ارزی در بهترین شرایط بیش تر از 24 میلیارد دلار نیست ، که در قیاس با کشورهای همسایه که اندازه اقتصادی شان به اندازه اقتصاد ایران است رقم اسفناکی است ، زیرا عربستان سعودی در حدود 500 میلیارد دلار و حتی عراق در کنار کشورهای حاشیه جنوبی خلیج‌فارس ، از ذخیره ارزی چند برابری نسبت به ایران قرار دارند  . » محمد ستاری فر ، رئیس پیشین سازمان مدیریت و برنامه ‌ریزی ایران ، و استاد سابق دانشگاه علامه طباطبایی ، در گفتگوی تازه خود که در شماره روز یک شنبه 3 مهر ماه روزنامه شرق منتشر‌شده‌است ، با تاکید بر این که « حساب ذخیره ارزی باید حدود 300 میلیارد دلار ذخیره می‌داشت » به این روزنامه گفته است : « دولت به جای 81 میلیارد و 600 میلیون دلار در طول برنامه چهارم توسعه ، بیش از 5 برابر هزینه کرده است ، رقمی برابر با 451 میلیارد دلار » با این وجود به گفته رئیس سازمان برنامه و بودجه در دوران ریاست جمهوری سید محمد خاتمی ، « رشد اقتصادی ایران به یک ، صفر و حتی منفی رسیده است » و در عین حال « بیکاری افزایش داشته و تورم هم رشد داشته داشت  . » محمد ستاری فر ، رشد اقتصادی امسال را ، بدتر از سال گذشته ارزیابی کرد  . رضا تقی زاده ، با تایید اظهارات محمد ستاری فر ، به صدای آمریکا گفت : « امروز نگرانی آقای ستاری فر ، نداشتن رشد اقتصادی مثبت ، و یا کاهش این رشد نسبت به سال گذشت است ، هر چند در صورت کاهش قیمت جهانی نفت ، نگرانی عمده مردم ورشکستگی اقتصادی کشور و از بین رفتن ارزش پول ملی خواهد‌بود  . » روزنامه اعتماد ، در شماره روز یک شنبه 3 مهر ماه خود ، با استفاده از آمارهای گمرک جمهوری اسلامی ایران ، به بررسی وضعیت تجاری ایران در 7 ماهه نخست سال 2011 میلادی پرداخته است  .  به نوشته همین روزنامه ، تراز تجاری تهران با جهان 11 میلیون و 67 هزار دلار منفی است  .  هم چنان گوشت جزو اقلام عمده وارداتی و مواد سوختی عمده صادرات را به خود اختصاص می‌دهد  . اعتماد در این باره نوشته است : « در حالی که مسوولان بازرگانی مدام از مثبت شدن تراز تجاری می‌گویند که اصولا تراز تجاری کشورمان با کشورهای توسعه‌یافته همچنان منفی است و تراز منفی تجاری کشور حدودا سه برابر تراز تجاری مثبت کشورمان آن هم با شرح خاص اقلام صادراتی است  .  واقعیت این است که در صادرات غیرنفتی نیز ما صادرکننده مواد معدنی هستیم نه کالای تولید‌شده‌ . » رضا تقی زاده ، با تاکید بر این موضوع ، « که تراز منفی تجارت خارجی ایران امر تازه‌ای نیست » به صدای آمریکا گفت : « دولت فعلی بیش تر از دولت‌های گذشته نگرانی روزانه دارد ، نگرانی که شامل کمبود کالا و جهش قیمتی از این بابت است و از جهت که تولیدات صنعتی رو به کاهش است و میزان بیکاری رو به افزایش ، دولت نمی‌خواهد کمبود کالا و گرانی ناشی از آن در جامعه مشاهده شود ، از این رو به جای تشویق تولید ، به حجم واردات افزوده است ، که در دراز مدت اثرات منفی خود را ، بر بخش تولیدی و کشاورزی نمایان تر می‌کند  . » رضا تقی زاده ، ادامه سیاست وارداتی دولت را تنها در گرو قیمت جهانی نفت می‌داند  .