دومین مناظره نامزدهای انتخابات؛ تغییر نحوه مناظره
هشت نامزد انتخابات ریاست جمهوری ایران در دومین مناظره انتخاباتی به مسایل سیاسی می پردازند.
دومین مناظره نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری ایران از ساعت چهار عصر روز چهارشنبه ، 15 خرداد برگزار شد  .  در زیر می‌توانید جزییات این مناظره و برخی واکنش‌ها به آن را مشاهده کنید  .  ( ساعت به وقت تهران است ): 20 : 48 - مناظره پایان یافت و آخرین مناظره روز جمعه ساعت چهار برگزار می‌شود  .  قرار است این مناظره به مسایل سیاسی بپردازد  . 20 : 43 - محسن عارف در بخش پایان صحبتش گفت : « آقای جلیلی از فیلم « آرگو » به عنوان یک تهدید یاد کردند ، من اشاره می‌کنم به جایزه اسکار اصغر فرهادی  .  ما باید از همه پتانسیل برای توسعه و تقویب دیپلماسی استفاده کنیم  . » وی افزود : « در اصل نهم تاکید‌شده‌آزادی و تمامیت ارضی تفکیک ناپذیرند  .  هیچ مقامی حق ندارد این دو را محدود کند  .  در اصل 15 از زبان و خط گفته‌شده‌و بر استفاده از زبان‌های قومی تاکید‌شده‌است  .  این یک مزیت فرهنگی است که ما داریم و باید از این مزیت استفاده کنیم  .  » 20 : 39 - اتهام دروغگویی علیه دولت احمدی نژاد باعث‌شده‌که برخی از نامزدها به صراحت بگویند اگر رییس جمهوری شوند ، دروغ نخواهند گفت  .  محسن رضایی و غلامعلی حداد در پایان صحبت شان گفتند که دروغ نخواهند گفت  . 20 : 37 - حسن روحانی در بخش پایان صحبت اش ، وعده داد که وزارت امور زنان را ایجاد خواهد کرد تا از حقوق زنان ایران دفاع کند  . 20 : 35 - در بخش نهایی مناظره ، هر نامزد دو دقیقه فرصت دارد صحبت کند  . 20 : 24 - غلامعلی حداد عادل در پاسخ به سوالی درباره فرهنگ حجاب گفت : « من سعی می‌کنم نسل جوان را به رعایت حجاب ترغیب کنم  .  پایه حجاب با اعتقاد تحکیم می‌شود  .  بعضی وقت‌ها می‌بینیم خانم‌هایی ، بقول هوا‌شناسی کمی تا قسمتی بی‌حجاب‌اند  .  این به معنای بی‌حجابی نیست  .  زن ایرانی بخاطر فطرت اش ، حجاب را پذیرفته است  .  اگر مسوولان اتفاق نظر داشته باشند تا مساله حجاب یکدست شود  . » 20 : 21 - محمدرضا عارف درباره تسهیل ازدواج جوانان گفت : « سن ازدواج در ایران پنج سال افزایش پیدا کرده که یکی از راه‌های کاهش آن ، کاهش اشتغال است  .  چون جوان بیکار تمایلی به ازدواج ندارد  .  جوانان مشکل مسکن دارند  .  ما با اصلاح مسکن مهر ، قصد داریم مسکن ماندگار را ایجاد کنیم  .  باید میزان وام‌های ازدواج افزایش پیدا کند  . » 20 : 16 - حسن روحانی درباره حقوق شهروندی گفت : « همه کسانی که تبعه ایران هستند باید حقوق برابر داشته باشند  .  مساله قومیت ، نژاد و مذهب نمی‌تواند بر این برابری تاثیر داشته باشد  .  مساله دیگر حریم خصوصی است  .  من نمی‌دانم چطور نیروی انتظامی روی پشت بام خانه‌ها برای جمع کردن ماهواره می‌رود  .  جمع کردن دیش‌های ماهواره هیچ نتیجه‌ای نداشته است  .  آمار نشان می‌دهد بیش از پنجاه درصد مردم به رسانه‌های بیگانه نگاه می‌کنند  .  در صدا و سیما هم همینطور است  .  وقتی فردی به دیگری توهین می‌کند ، باید به او فرصت دفاع بدهیم  .  » 20 : 14 - سعید جلیلی درباره عوامل تحریک‌کننده خانواده‌ها گفت :« باید دیدگاه اصیل خودمان مبتنی بر اندیشه دینی و ایرانی خودمان را حفظ کنیم  .  اگر با مبانی دیگر نگاه کردیم ، این تهدید می‌شود  .  در غرب به زن به عنوان یک نیروی کار نگاه می‌کنند  .  ما این اعتقاد را نداریم  .  اگر مادر را برای وظایفی که باید انجام بدهد ، بها بدهیم دیگر آسیب‌پذیر نخواهد‌بود  . 20 : 12 - محمد غرضی درباره نقد‌پذیری دولت احتمالی اش گفت : « همیشه من مدافع ارتباط دو طرفه بوده‌ام  .  روی همین نسل سه و چهار موبایل که عرض کردم ، می‌شود فرد روزی سه چهار هزار پیام دریافت کند و بعد پاسخ بدهد  . » 20 : 06 - محمدباقر قالیباف درباره « سبک زندگی ایرانی - اسلامی » پاسخ داد : « یک نگاه این است که رییس دولت فکر کند برای همه خانواده‌ها باید تصمیم بگیرد  .  عین کره شمالی  .  چنین چیزی درست نیست  .  سبک زندگی باید از دل خانواده و مردم بیرون بیاید  . » وی افزود : « دولت می‌تواند در هدایت کردن و بخصوص در حوزه فرهنگی کمک کند  . » 20 : 04 - از محسن رضایی درباره وظیفه صدا و سیما نسبت به دولت سوال شد که گفت : « من در دولتم از صدا و سیما انتظار ندارم که در اختیار دولت باشد  .  من رسانه ملی را تشویق می‌کنم از مردم دفاع کند  .  البته دولت هم حقی دارد  .  اگر دوستان ما در صدا و سیما نترسند ، ما مناظره‌هایی برگزار می‌کنیم  .  من اولین مناظره در جمهوری اسلامی هم حضور داشتم و با بنی صدر بحث کردم  .  » 20 : 01 - محمدرضا عارف در پاسخ به سوالی پیرامون ساماندهی فضای مجازی گفت :« در ضرورت این فضا بحثی نیست اما من سعی خواهم کرد فضای مجازی را امن کنم  . » عارف افزود : « باید از ورود سایت‌های مستهجن و غیراخلاقی جلوگیری کرد  . » 19 : 59 - محمد غرضی در پاسخ به سوالی درباره خطرات سلامت مردم گفت : « من شبکه سلامت را راه می‌اندازم  . » او در تبیین شبکه سلامت گفت : « نسل سوم تلفن هوشمند همراه را تاسیس می‌کنم که شهروندان بتوانند از نرم افزارها استفاده کنند  . » او همچنین باز به خطر چاقی مفرط در ایران اشاره کرد  . 19 : 55 - علی اکبر ولایتی درباره الگوی دولت او برای ایجاد شادی در جامعه گفت : « تا زمانی مشکلات اقتصادی مردم حل نشود ، صحبت از نشاط و شادی در جامعه بی‌پایه است  .  اگر چنین شرایطی فراهم شد از امکانات برای گردشگری داخلی استفاده می‌کنیم » ولایتی برنامه‌های صدا و سیما را هم به عنوان یکی از ابزار‌های ایجاد شادی در جامعه معرفی کرد  . 19 : 53 - حسن روحانی در پاسخ به سوالی درباره گردشگری گفت : « اگر بتوانیم در طول یک سال 10 میلیون گردشگر وارد کنیم ، 13 میلیارد درآمد داریم و چهار میلیون اشتغال ایجاد می‌شود  .  ما الان مشکل اشتغال مان حدود سه میلیون است و این یعنی اگر گردشگر داشته باشیم ، مشکل بیکاری حل می‌شود  . » 19 : 51 - سعید جلیلی در پاسخ به سوالی درباره استفاده از ظرفیت‌های فرهنگی هنرمندان برای جنگ نرم ، گفت : « دولت باید یک مبنای قوی برای پشتیبانی از هنر داشته باشد تا به صادرات هنر اسلامی بپردازد  .  هدف این صادرات باید مخاطبان و حتی کشورهایی باشند که ما را مورد هدف جنگ نرم قرار می‌دهند  . » 19 : 49 - غلامعلی حداعادل در پاسخ به سوالی درباره « پیوست فرهنگی برای پروژه‌های عمرانی »، گفت : « من در دولت‌ام در هر پروژه ملی ، نظامی و عمرانی با نگاه فرهنگی نگاه می‌کنم  . » 19 : 46 - در این بخش هر نامزد دو دقیقه وقت دارد که به سوال‌های مجری برنامه مناظره پاسخ دهد  . 19 : 26 - بخش اول مناظره با صحبت‌های حدادعادل پایان یافت  .  نکته قابل توجه این‌بود که وقتی مجری مناظره از نامزدها پرسید که بخش دوم را ادامه دهند یا استراحت داشته باشند ، محمد غرضی از جای خود پا شد و قصد ترک محل مناظره را داشت  .  غلامعلی حداد عادل هم اولین معترض‌بود که خواستار استراحت به مخاطبان شد  . 19 : 25 - کاربری در فیس بوک در واکنش به بحث تاریخی از سوی نامزدها نوشت : « اسم مناظره دوم رو باید کلاس تاریخ گذاشت ، با این تفاوت که هیچ کدومشون تاریخ دان نیستند  ...  و همان حقیقت تلخ مملکت ماست ، که هیچ کس سر جای حقیقی خودش نیست  ...  سرم درد گرفت از این دری وری‌ها » 19 : 24 - محمدباقر قالیباف در وقت چهار دقیقه‌ای خود گفت : « آنچه مسلم است کارنامه ما در اقتصاد برای مردم قابل قبول نیست  . » 19 : 18 - غرضی همچنین در پایان سخنانش گفت : « ما 12 میلیون داریم که بیش از حد چاق‌اند  .  اینها تو خیابان می‌افتند  .  با یک مقدار صرفه‌جویی می‌توانیم همه آن‌ها را خوب کنیم  .  » 19 : 15 - ، روزنامه نگار مقیم پاریس در فیس بوک خود نوشت : « دستها رو به آسمان  ...  ولایتی داره به حافظ نزدیک میشه » .  کنایه او به این است که در یکی از برنامه‌های تلویزیون دولتی ایران بیتی از شعر حافظ را فراموش کرده‌بود  . 19 : 14 - محمد غرضی از اجبار در ادبیات فرهنگی و سیاسی ایران انتقاد کرد و گفت : « لعنت به رضاشاه که گفت اجباری  .  مگه ما در دوران جنگ چیزی را اجباری کردیم  . » او افزود : « جریان اجتماعی در ایران است که سبب تثبیت جریان امامت شد  .  بنی عباس به دست ایرانی‌ها ساقط می‌شود  .  ما در تاریخ توانایی‌های بسیار زیادی داشته ایم  .  این ناشی از فرهنگ عمومی ملت است  . » 19 : 13 - محمد غرضی که از همه نامزدها وقت بیشتری ذخیره کرده ، در سخنانش به مسایل تاریخی می‌پردازد  . روزنامه نگار مقیم نیویورک در فیس بوکش به کنایه نوشت : « 11 دقیقه نامزدها فرصت دارند که استراحت کنند  !  استاد داره درس تاریخ می‌ده  ! » 19 : 06 - روزنامه نگار مقیم اروپا ، در واکنش به اسم بردن نامزد‌ها از هنرمندان و چهره‌های مذهبی نوشته است : « شخصیت فرهنگی مورد مثال عارف و روحانی : محمدرضا شجریان اما شخصیت فرهنگی مورد مثال جلیلی : محمود کریمی » 19 : 04 محسن رضایی همچنین گفت : « من اهانت به مرجعیت را خط قرمز اعلام خواهم کرد  . » 19 : 02 - ، روزنامه نگار مقیم آلمان در فیس بوک خود نوشته : « انتقاد محسن رضایی از اسلام سیاسی : این رویه به دیکتاتوری منجر می‌شود » . 19 : 00 محسن رضایی گفت پای سیاست رو از مسایل فرهنگ و دین کوتاه می‌کنم  .  نگاه امنیتی و سیاسی به مردم را کنار می‌گذارم و به مردم نگاه فرهنگی و اجتماعی خواهیم داشت  .  با اسلام سیاسی نمی‌شود فرهنگ و هنر را اداره کنیم  .  کسانی که با اسلام سیاسی می‌خواهند فرهنگ را اداره کنند این کار به دیکتاتوری منجر خواهد شد  . » او افزود : « چرا شورای انقلاب فرهنگی به اهانتی که به اقوام ایرانی می‌شود ، واکنشی نشان داده نمی‌شود  . » 18 : 56 - محسن رضایی در وقت خودش گفت : « من می‌خواهم یک ادعا را با جرات بگویم که حتی اپوزیسیون خارج از کشور که در حال نقد جمهوری اسلامی است هنوز در فضای دهه اول انقلاب این کار را می‌کند  .  در حالی که ما از آن مرحله عبور کرده ایم  . » 18 : 51 - سعید جلیلی از حضور برخی جوانان در هیات‌های مذهبی به عنوان مواهب فرهنگی یاد کرد و گفت : « ببین جوانان چه نشاطی دارند وقتی در هیات‌های مذهبی حاضر می‌شوند  .  مثلا همین هیات آقای کریمی  . » اشاره او به محمود کریمی از جمله مداحانی است که در جلساتی با حضور آیت‌الله خامنه‌ای شرکت می‌کند  . 18 : 47 - سعید جلیلی در وقت باقیمانده خود بخشی از دیدگاه‌های فرهنگی اش را بیان کرد  .  او گفت : « در حال حاضر درست از مساجد استفاده نمی‌شود و بجای استفاده سه ساعته ، باید بشود از آن 24 ساعته استفاده کرد  . » او همچنین سه عنصر خانواده ، معلم و امام جمعه را در تربیت فرزندان و ارتقای فرهنگی موثر دانست  . 18 : 46 - جلیلی افزود : « انتظار نیست که همه توسعه فرهنگی در حد دانشگاه داشته باشند اما باید از حداقل مظاهر فرهنگی برخوردار باشد  .  مثلا یک راننده تاکسی که می‌ایستد کنار خیابان و نماز می‌خواند ، این مظهر فرهنگی است  . » 18 : 43 - محمدرضا عارف از وقت خود استفاده کرد و به انتقاد از سعید جلیلی پرداخت  .  او گفت که « چرا الان که وقت انتخابات است ، دانشگاه‌ها تعطیل است  . » پیش از این مسوولان وزارت علوم جمهوری اسلامی ایران تصمیم گرفتند در آستانه انتخابات ، سال تحصیلی را زودتر به پایان برسانند  . 18 : 40 - ، روزنامه نگار مقیم پاریس در توئیتر خود در واکنش به سخنان ولایتی نوشت : « نتیجه صحبت‌های ولایتی : کل تاریخ ایران را هیت‌های مذهبی ساخته‌اند  ! » 18 : 33 - ولایتی از برخی اسامی به عنوان نمادهای فرهنگی یاد کرد  .  او از ابوالقاسم فردوسی ، شاعر ایران شروع کرد تا به دوران جنگ عراق و ایران و صادق آهنگران رسید و گفت : « دیدیم در دوران جنگ چطور با نوحه خوانی و استفاده از فرهنگ عاشورا ، ملت عاشقانه به دفاع از کشور پرداختند  . » 18 : 31 - حسن روحانی در وقت کوتاه باقیمانده اش به مسایل بیمه و تامین اجتماعی اشاره کرد  .  او گفت : « باید بیمه را همگانی کنیم  . » 18 : 29 - وقت باقیمانده نامزدها محاسبه شد که براساس آن حسن روحانی کمترین وقت را دارد و محمد غرضی بیش‌ترین وقت را با حدود 12 دقیقه دارد  .  هر نامزد فقط سی ثانیه برای پاسخ به سخنان هر نامزد دیگر وقت داشت که اغلب نامزدها بیشتر از وقت شان استفاده کردند  . 18 : 27 - مرتضی حیدری مجری مناظره از نامزدها خواست به مسایل اجتماعی هم بپردازند  .  با اینکه محور مناظره مسایل فرهنگی و اجتماعی‌بود اما تا حدود یکساعت و نیم ، نامزدها تنها به مسایل فرهنگی اشاره کردند  . 18 : 24 - سعید جلیلی در جمع‌بندی صحبت‌های خود و درپاسخ به غرضی گفت : « انقلاب اسلامی حمله ما به فرهنگ غرب‌بود  .  او مدعی شد صد رسانه فارسی زبان غربی علیه جمهوری اسلامی است و هنوز موفق نشده‌اند  . » جلیلی به فیلم‌های مذهبی تولید جمهوری اسلامی همچون حضرت مریم اشاره کرد و آن را توفیقات فرهنگی جمهوری اسلامی نامید  . 18 : 21 - محمدرضا عارف گفت : « خوشحالم که آقای عارف هم تایید کردند که فیلتر کردن کار خوبی نیست  .  ما باید با ارتقای فرهنگی جوان را متقاعد کنیم بجای نگاه کردن برنامه‌های خارجی ، تولیدات داخلی را انتخاب کند  .  دولت باید خودش را خادم فرهنگ بداند نه متولی فرهنگ  . » 18 : 19 - محمد غرضی هم از جلیلی پرسید که « شما موقعیتی دارید شاید بتوانید پاسخ بدهید : بالاخره انقلاب اسلامی به فرهنگ غرب حمله کرده یا آن‌ها به ما  ؟ » 18 : 17 - محسن رضایی در واکنش به اظهارات جلیلی گفت : « بد نیست آقای جلیلی اشاره‌ای به سلامتی روانی و روحی که در جامعه پیدا‌شده‌، بکنند  . » 18 : 12 - قالیباف در بخشی از سخنانش درباره اظهارات جلیلی گفت که « همدلی با رویکرد فرهنگی صورت می‌گیرد  . » 18 : 01 - سعید جلیلی دیدگاه‌های خودش را درباره مسایل فرهنگی بیان کرد  .  او گفت : « این که بگویم هنر برای هنر است حرف غلطی است  . » وی افزود : « آنچه مزیت نسبی ماست فرهنگ است  .  از ظرفیت فرهنگی توانست این همه پیشرفت را برای کشور ایجاد کند  .  اگر بتوانیم از این ظرفیت به خوبی استفاده کنیم ، قدرت و ظرفیتی که ایجاد می‌کند حتی از قانون هم مهم تر است  . » 17 : 56 - سعید جلیلی باز هم به حدادعادل پاسخ نداد و در انتقاد از حسن روحانی گفت که چرا برغم اینکه ایشان می‌گویند در دوران شان اساتید بر سر کار‌بودند ، پاسخ دهند چرا کار فرهنگی درست انجام نشد  . 17 : 49 - غلامعلی حدادعادل در بیان دیدگاه خود از اینکه در بحث فرهنگ از سیاست و اقتصاد گفته می‌شود گله کرد  .  او در تبیین فرهنگ مطلوب خودش گفت : « مردم ایران اسلامی هستند  .  اعتقاد به خدا داریم  .  ما باید بر فرهنگ ایرانی و اسلامی تاکید کنم  .  تلاش من این است که نسل جوان ما فرهنگ خود را بشناسد و به آن افتخار کند  . » 17 : 46حسن روحانی هم بجای پاسخ به غرضی ، از جلیلی انتقاد کرد و گفت : « آقای جلیلی دوران ما را با دوران فعلی مقایسه کردند که مقایسه خوبی نیست چون فضای آن سالها با الان قابل مقایسه نیست  . » روحانی افزود : « در دوران ما کجا اینقدر استاد دانشگاه اخراج شده‌بود ، کجا این همه بازنشسته‌بودند  .  ما در دوره خودمان در شورایعالی امنیت ملی ، قوه قضاییه را متقاعد کردیم که رای‌ها علیه دانشجویان را پاک کند  . » 17 : 42 - سعید جلیلی در واکنش به غرضی ترجیح داد از عمل‌کرد حسن روحانی انتقاد کند  .  او گفت : « آقای روحانی به خوبی از گفته حضرت آیت‌الله خامنه‌ای درباره راه‌اندازی مناظره‌ها در سال 81 گفتند اما ایشان آن زمان که مسوول‌بودند و دولت اصلاحات‌بود چه کردند  ؟ » 17 : 41 - محمد غرضی دیگر نامزد انتخابات بر مسایل تاریخی اشاره کرد  .  به گفته او نباید دولت‌ها سیاست خود را بر فرهنگ غالب کند  . 17 : 33 - قالیباف مدعی شد دولت نباید نگاه امنیتی به فرهنگ داشته باشد  .  به گفته او ، « دولت باید سعه صدر داشته باشد  .  ما نباید بخاطر یک خطای کوچک برخورد قهری بکنیم  . » 17 : 31 - حسن روحانی گفت بجای اینکه ما فضای فرهنگی را حاکم کنیم ، ما فضای امنیتی را حاکم کردیم  . 17 : 30 - از کاربران توئیتر در صفحه اش ، با اشاره به نامبردن برخی نامزدها از محمدرضا شجریان آوازخوان سرشناس ایران از سوی نامزدها نوشته : « انتخابات بین این 8 تاست یا رفراندوم برای شجریان  ؟ » 17 : 29 - حدادعادل از قالیباف انتقاد نکرد اما دیدگاه خود را درباره مسایل فرهنگی اینچنین گفت : « در زندگی ما فرهنگ مثل سبزی خوردن سر سفره است  .  اگر باشد ، خوب است اما اگر نباشد ، کسی از گرسنگی نمی‌میریم  .  در کشور ما فرهنگ یک موضوع فرعی است  .  من برای اقتصاد فرهنگ یک فکر‌هایی دارم  . » 17 : 25 - محمد غرضی از قالیباف پرسید که « فرهنگ بر سیاست مقدم است یا سیاست بر فرهنگ  . » محمدرضا عارف هم با اشاره به صحبت قالیباف که « فرهنگ مقدم بر سیاست است »، از قالیباف پرسید : « آیا شما به عنوان شهردار توانستید دغدغه‌های فرهنگی را در شهر تهران اعمال کنید  ؟ » 17 : 21 - محمدباقر قالیباف در بیان دیدگاه‌هایش ، اشاره کرد که « کشوری می‌تواند استقلالش را حفظ کند که مولد باشد  .  به گفته او کشور نیاز دارد که تولید منزلت کند  . » به گفته قالیباف ، علما ، حوزه‌های علمیه و هنرمندان تولید‌کنندگان فرهنگ کشور هستند  . 17 : 17 - ولایتی در پاسخ به سوال منتقدان گفت که تهاجم فرهنگی وجود دارد اما او هم اعلام کرد فیلتر کردن اینترنت و ممنوعیت ماهواره راهکار مقابله با تهاجم فرهنگی نیست  . 17 : 14 - سعید جلیلی از عارف و روحانی انتقاد کرد و گفت : « بجای پرداختن به مساله پهنای باند اینترنت ، بحث پهنای باند فرهنگی را کوچک نکنیم  . » جلیلی گفت :« مشکلی در کشور داریم که عده‌ای می‌خواهند مسایل فرهنگی را تنها چیزهایی که دغدغه خودشان است  .  این نگاه باید تغییر کند  .  ما بعد از انقلاب شاعران خوبی داریم  .  چرا از آن‌ها حمایت نکنیم  . » 17 : 13 - محمد رضا عارف از برخورد‌هایی چون جمع‌‌آوری آنتن‌های ماهواره انتقاد کرد و گفت : « با این روش‌ها نمی‌شود یک کشور فرهنگی داشت  . » به گفته او ، « تولید فرهنگی در کشور چندان با چیزی که مردم می‌خواهند سازگار نیست  .  مثلا ربنای استاد شجریان یک اثر ملی است و ببینید چه تاثیری بر فضای فرهنگی داشته است  .  خیلی از خانواده‌ها آرزو دارند روزه شان را با ربنای شجریان افطار کنند  .  ما چه کردیم  ؟ » 17 : 10 - محمد غرضی از ولایتی پرسید که آیا تهاجم فرهنگی توانسته در ایران اثر بگذارد  .  « تهاجم فرهنگی » عبارتی است که دو دهه پیش آیت‌الله خامنه‌ای در ابتدای دوره رهبری خود بر آن پافشاری می‌کرد  .  به عقیده او ، کشورهای غربی سعی دارند فرهنگ خود را برای تضعیف انقلاب اسلامی ایران غالب کنند  . 17 : 06 - علی اکبر ولایتی دیگر نامزدی‌بود که از وقت خود برای پرداختن به مسایل فرهنگی پرداخت  .  او گفت که مبنای شکل‌گیری تربیت مردم از خانواده است و تمرکز صحبت‌های خود را بر این موضوع گذاشت  .  نکته قابل توجه این‌بود که حدادعادل واکنشی به صحبت‌های ولایتی نداشت  .  این دو به همراه قالیباف ، عضو یک ائتلاف هستند که هنوز نامزد نهایی شان مشخص‌نشده‌است  . 17 : 00 عارف از دلهره در میان هنرمندان بخاطر سانسور و محدودیت انتقاد کرد  .  او گفت : « مخالف برخورد با متخلفان نیست  .  همان‌طور که نظام پزشکی اگر پزشکی تخلف کرد ، با او برخورد می‌کند  . » عارف همچنین با انتقاد از صدا و سیما افزود : « در حال حاضر در کشور یک فیلم بخاطر اینکه پنج دقیقه را قبول نداریم حذف می‌کنیم ، جوان می‌رود به سمت شبکه‌های خارج از کشور  . » 16 : 55 - حسن روحانی با حمایت از دیدگاه عارف مبنی بر کم کردن تصدی گری دولت گفت : « خیلی از امور را مردم انجام می‌دهند که به عهده مردم است مثل برگزاری آئین سیزده به در  .  یا مراسم عاشورا را مردم برگزار می‌کند  . » او با اشاره به هنرهایی که مردمی‌بودند ، از خوشنویسی و سایر هنرهای ایرانی نام برد که بدون نقش دولت در جهان شناخته‌شده‌است  .  روحانی از محمدرضا شجریان یاد کرد که در دنیا به عنوان هنر ایران می‌شناسند  .  محمدرضا شجریان بخاطر حمایت اش از معترضان بعد از انتخابات ، مورد غضب مسوولان جمهوری اسلامی قرار گرفت  . 16 : 52 - سعید جلیلی گفت : « من حتی از آقای عارف جلوتر فکر می‌کنم و اینکه نگاه دولت به هنر باید فرصت باشد  . » غلامعلی حدادعادل ، اظهارات عارف را رد کرد و گفت : « در خیلی از کشورها ، دولت‌ها کارهای فاخر بوجود می‌آورند  .  او از عارف پرسید دولت اسلامی چه نقشی در عرصه فرهنگ دارد  ؟ » 16 : 51 - محمدرضا عارف گفت نمی‌شود انتظار داشت هنرمندان کارمند دولت باشند  .  هنر و فرهنگ با دستور و بخشنامه بوجود نمی‌آید  .  نگاه ما این است که تلاش در حوزه فرهنگ و هنر یک حق است و یک امتیاز نیست  .  چون نگاه دولت تاکنون امتیازی بوده ، هر لحظه که لازم بدانند ، این امتیاز را می‌گیرند  .  جلوگیری از نمایش یک فیلم یا تعطیلی یک روزنامه با این نگاه است  . 16 : 48 - محمدرضا عارف صحبت‌های خودش را با تسلیت بخاطر مناسبت‌های مذهبی و مرگ آیت‌الله طاهری امام جمعه اصفهان شروع کرد  .  طاهری از منتقدان آیت‌الله خامنه‌ای بود که در مراسم تشیع او در روز گذشته ، عده‌ای علیه جمهوری اسلامی شعار دادند  .  عارف همچنین پیروزی تیم ملی فوتبال ایران را تبریک گفت  . 16 : 46 - روحانی در پاسخ به سعید جلیلی که از رواج اشرافی گری گفت که باید از این ترسید  .  آنهایی که ادعای ساده زیستی داشتند ببینید الان کجا هستند  .  آنهایی که ادعای مبارزه با فساد داشتند خودشان گرفتار فساد سه هزار میلیارد تومانی شدند  .  اشاره جلیلی به دوران هاشمی رفسنجانی‌بود که نزدیک به روحانی است و در مقابل اشاره روحانی به احمدی نژاد‌بود که اینک سعید جلیلی شبیه اوست  . 16 : 43 - روحانی در پاسخ به حدادعادل گفت : « بهتر است بجای دولت ، اعضای صنفی مثلا مطبوعاتی یا سینمایی دربار اشکالات و مسایل غیر اخلاقی تصمیم بگیرند  . » روحانی گفت : « آیا اخلاق را فلان کارمند باید در اداره‌ای تشخیص بدهد یا اینکه یک پیشکسوت یا هم صنف بهتر می‌تواند تشخیص دهد  . » 16 : 41 - غلامعلی حدادعادل از صحبت‌های روحانی درباره سانسور انتقاد کرد و گفت : « اگر یک اثر هنری یا یک کتاب به باورهای اخلاقی و اسلامی توهین کند ، آیا به عنوان دولت سانسور نمی‌کنید  ؟ » وی افزود : « آقای روحانی از بی‌اخلاقی گفتند آیا چند نفر بی‌اخلاق را باید به همه مسوولان تعمیم داد  ؟  رهبری نظام ، مراجع مذهبی و بقیه آیا از اخلاق دفاع نمی‌کنند  ؟ » 16 : 39 - محمد غرضی از روحانی پرسید که فرهنگ اکتسابی است یا خیر  .  همچنین محمدرضا عارف از نقش دولت در فرهنگ گفت : « دولت در خیلی از مسایل بخاطر اختلاف سلیقه محدودیت ایجاد کرده است  .  مثلا یک روزنامه یا خانه سینما بخاطر اختلاف سلیقه با دولت تعطیل شده‌اند  .  » 16 : 35 - قالیباف هرچند از حسن روحانی انتقاد کرد اما بی‌اخلاقی‌های مورد اشاره « روحانی » را تایید کرد  .  محسن رضایی هم ترجیح داد وقت اش را برای بعد ذخیره کند و انتقادی از روحانی نکرد  . 16 : 30 - حسن روحانی دومین نامزدی‌بود که چهار دقیقه وقت صحبت داشتند  .  او می‌گوید که انقلاب سال 57 یک انقلاب فرهنگی‌بود اما الان از اخلاق چیزی مانده است  ؟  او گفت : « اشاره من به دولت است  .  آماری از سوی دولت گفته می‌شود که واقعی نیست  .  افرادی از مسوولان علیه دیگران ادعاهایی می‌کنند که ثابت‌نشده‌و تهمت است  .  وقتی اخلاق نباشد ، اعتماد عمومی از بین می‌رود  .  این است که می‌بینیم این همه چک بی‌محل اضافه می‌شود ، اعتیاد زیاد می‌شود یا طلاق‌ها که آمار آن هفت درصد رشد داشته است  . » 16 : 26 - محسن رضایی در واکنش به انتقادات دیگر نامزدها گفت معلوم است نامزدها فقط در تهران مانده‌اند درحالیکه من به شهرهای مختلف سفر کردم و می‌دانم که وضعیت فرهنگ تحت تاثیر اقتصاد است  .  وی با دفاع از عمل‌کرد خود در دوران جنگ به عنوان رییس سپاه گفت ما در جنگ یک هویت داشتیم اما دو دهه بعد از جنگ شما آقایان توانستید این هویت را حفظ کنید  ؟  آیا معیارهای ایرانی و اسلامی را توانستید تعریف کنید  ؟  دوستان طوری صحبت نکنند که ما مشکل اقتصادی نداریم  .  مشکلات اقتصادی جدی است  . 16 : 20 - حسن روحانی از سانسور در حوزه فرهنگ انتقاد کرد  .  به گفته او ، وقتی فضا ناامن می‌شود ، خلاقیت کشته می‌شود  .  همچنین روحانی گفت باورهای دینی امروز مورد هجمه شدید قرار گرفته است  .  برخی از مسوولین بجای صیانت از باورهای مردم ، این باورها را تضعیف کردند  .  هر ناکارآمدی را نعوذ بالله به امام دوازدهم مرتبط کردند  .  خرافات را به دین نسبت دادند  . 16 : 17 - علی اکبر ولایتی در انتقاد از رضایی گفت که تصمیم‌گیری برعهده شورایعالی انقلاب فرهنگی است اما ضمانت اجرایی برای تصمیمات آن وجود ندارد  .  غلامعلی حدادعادل در انتقاد از رضایی گفت « چطور شما به فرهنگ اشاره نکردید ، به اقتصاد اشاره کردید  .  تا نگرش فرهنگی نباشد ، مسایل دیگر حل نمی‌شود  .  بهتر‌بود شما درباره فرهنگ صحبت می‌کردید  . » 16 : 13 - محمد غرضی در واکنش به محسن رضایی می‌پرسد « آیا فرهنگ یک موجود زنده است که در طول حرکت می‌کند یا در عرض  ؟ » محمدرضا عارف گفت بهتر‌بود آقای رضایی برنامه‌هایش را می‌گفت و به راهکارها برای مشکلات فرهنگی و اجتماعی اشاره‌ای می‌کرد  . 16 : 11 - محسن رضایی با بیرون آوردن یک اسکناس هزار تومانی از جیب اش ، می‌گوید ارزش این پول به سیصد تومان کاهش یافته است  . 16 : 09 - محسن رضایی از فقر در جامعه ایران مثال می‌زند و می‌گوید وقتی پسر جوانی را در کف خیابان یا دختری در چهارراه می‌بیند انگار پتکی به سر او زده‌اند  . 16 : 07 - اولین نامزدی که سخنان خودش را آغاز کرد ، محسن رضایی است که می‌گوید فقر ممکن است فرد با شرک بیاندازد  . 16 : 04 - ظاهر استودیوی محل مناظره به نسبت اولین مناظره تغییراتی داده‌شده‌است  .  جایگاه نامزدی که سخنرانی می‌کند هم تغییر کرده است  . ساعت 16 : 00 - مرتضی حیدری مجری تلویزیون دولتی ایران آغاز مناظره را اعلام کرد  .  به گفته او مناظره با موضوع مسایل فرهنگی و اجتماعی برگزار می‌شود  . ساعت 15 : 51 - بین نامزد‌ها قرعه کشی برگزار شد تا محل نشستن آن‌ها مشخص شود  . ساعت 15 : 47 - مجری مناظره دوم انتخابات هم مرتضی حیدری خواهد‌بود  .  آقای حیدری مجری اولین مناظره‌بود که محور آن مسایل اقتصادی‌بود  . ساعت 15 : 43 - محسن رضایی آخرین نامزدی‌بود که به محل مناظره وارد شد  . ساعت 15 : 38 - غلامعلی حداد عادل ، سعید جلیلی و حسن روحانی دیگر نامزدها هم به محل مناظره آمدند  .  همه نامزدها در بدو ورود ، با خبرنگاران مصاحبه کوتاهی داشتند اما حسن روحانی از پاسخ‌گویی به خبرنگاران خودداری کرد  . ساعت 15 : 33 - علی اکبر ولایتی هم بعد از عارف ، غرضی و قالیباف به محل مناظره آمد  .  اکثر نامزدها برای به مناسبت سالروز 15 خرداد که یک مناسبت حکومتی در ایران است ، پیراهن سیاه پوشیده‌اند  . ساعت 15 : 30 - محمدرضا عارف ، محمد غرضی و محمد باقر قالیباف سه نامزدی هستند که که پیش از همه به ساختمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی و محل مناظره نامزدها برای شرکت در مناظره وارد شدند  .