روحانی: امیدها و چالشهای دشوار
روحانی از روز یکشنبه با چالش های دشوار داخلی و خارجی روبرو می شود اما نتیجه کار هرچه باشد، منتقدان احمدی نژاد از رفتن او نفسی به راحت می کشند
خبرگزاری رویترز روز پنجشنبه در مقاله‌ای به قلم جوی همینگ از دوبی به برآورد معضلات پیچیده و فضای جامعه‌ای پرداخته ، که قرار است حسن روحانی به مدت 4 سال با‌ان ها رویارو شود  .  در این مقاله آمده است : ماه گذشته پیروزی حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری ایران موجی از خوش بینی در این کشور به دنبال آورد  .  اما او ، از روز یکشنبه که کار خود را به عنوان رئیس جمهور آغاز می‌کند ، باید به وظایف کمرشکنی چون حل مناقشه هسته‌ای ، سبک کردن بار تحریم‌های سنگین و سختگیرانه و بازسازی اقتصادی ویران بپردازد  . و تازه این همه مشکلات نیست  .  او باید در عین حال هم خواست‌های متحدان اصلاح‌طلب خود را بر آورد و هم در برابر محافظه کاران یا اصول گرایانی بایستد که نه تنها مجلس را در دست دارند بلکه در سراسر حاکمیت ریشه‌هایی عمیق و گسترده دوانده‌اند  . موفقیت یا عدم موفقیت روحانی در حل این کوه مشکلات هرچه باشد ، اما پایان یافتن دوره 8 ساله ریاست محمود احمدی نژاد برای منتقدان او ، چه در داخل کشور و چه در خارج ، نویدی از آسودگی خیال به همراه دارد  . ادبیات تند وتیز احمدی نژاد و یکدندگی او راه را بر هرگونه حل و فصل مسئله هسته‌ای ایران با غرب بست و در حالی که تحریم‌ها روز به روز سخت تر و سنگین تر می‌شد ، مدیریت ناکارآمد و یارانه‌های ناهدفمند او رقم تورم را به بالای 40 درصد رساند و زندگی بسیاری از مردم عادی را به ورطه رنج ومشقت انداخت  . یکی از ایرانیان داخل کشور به رویترز می‌گوید :« پیش از انتخابات همه می‌گفتند هرکس که بیاید بهتر از احمدی نژاد است » و می‌افزاید :« و حالا چشم امید مردم به روحانی‌ست که وضع را ، اگر‌شده‌اندکی ، تغییر دهد  . » ورود روحانی به دفتر ریاست جمهوری ایران با نظیر همین خوش بینی مورد استقبال کشورهای خارجی قرار گرفته است  .  روحانی وعده داده است که در مذاکره با شش کشور قدرتمند جهان بر سر برنامه هسته‌ای ایران ، که به گمان غرب با هدف تولید سلاح هسته‌ای انجام می‌شود ، روشی مصالحه جویانه داشته باشد  .  ایران همواره برنامه هسته‌ای خود را غیر تسلیحاتی اعلام کرده است  . روحانی در عین حال در قبال سوریه موضعی نسبتا دوستانه گرفته است  .  ایران با آموزش دادن به نیروهای نظامی سوریه و پرداخت اعتبارهای مالی به این کشور از بشار اسد در جنگ با شورشیانی که مورد حمایت کشورهای خلیج‌فارس و چند کشور غربی هستند ، حمایت می‌کند  .  این جنگ بیش از 2 سال است که ادامه دارد  . روحانی ضمن تحسین دولت سوریه به خاطر ایستادگی اش در برابر آنچه « توسعه طلبی‌های » اسرائیل خوانده ، پیشنهاد کرده است که ایران « برای رسیدن به حکومتی کارآمد و مردم سالار » در سوریه ، بین اسد و مخالفانش میانجیگری کند  . با این حال رئیس جمهور بر فعالیت‌های خارج کشور سپاه پاسداران چندان کنترلی ندارد  .  سپاه پاسداران از منابع مالی مستقل برخوردار است و خود را تنها در برابر رهبر پاسخگو می‌داند  . اگرچه در ساختار قدرت پیچیده ایران ، مسائل مربوط به پرونده هسته‌ای و امنیت همه در‌ید قدرت رهبر است ، اما در عوض رئیس جمهور در زمینه امور اقتصادی ، که دغدغه اصلی مردم ایران است ، دستی تقریبا باز دارد  . البته همه اینها بستگی به قدرت روحانی در دست یافتن به فضای تنفس در زیرفشار تحریم‌های نفس گیر و هم آهنگ سازمان ملل ، امریکا و اتحادیه اروپا دارد  .  تحریم‌هایی که موجب سقوط فروش نفت‌شده‌و ارزش ریال را در طی هجده ماه به نصف آن رسانده است  . آمریکا و اتحادیه اروپا مدام حلقه محاصره به گرد نفت و گاز ایران را تنگ تر می‌کنند  .  نفت و گاز شریان حیاتی اقتصاد ایران است و هیچ یک از رهبران ایران این اقتصاد را از حالت تک محصولی بیرون نیاورده‌اند  . راه حل احمدی نژاد برای مقابله با تحریم‌ها قطع یارانه‌های پرهزینه‌بود  .  برنامه‌ای که مورد استقبال صندوق بین‌المللی پول نیز قرار گرفت  .  اما اجرای نادرست این تصمیم سبب شد که دولت برای پرداخت ماهانه به خانواده‌ها به چاپ اسکناس روی آورد  . از سال 2005 که احمدی نژاد به ریاست جمهوری ایران رسید میزان پول در گردش در دست مردم 7 برابر‌شده‌است  .  به گفته محمدعلی شعبانی ، تحلیل‌گر مستقل مسائل ایران در بریتانیا ، این رشد نجومی نقدینگی دلیل اصلی بالارفتن تورم بوده است  .  او گفته است : « این رشد شدید نقدینگی سبب می‌شود که نرخ بهره مدام از نرخ تورم بالاتر برود و به همین دلیل ارز به طرف طلا و ساختمان برود که نتیجه آن حباب‌های اقتصادی است  . » با آن که پولی که دولت به عنوان یارانه می‌پردازد اکنون بشدت بی‌ارزش‌شده‌، اما قطع آن ، و یا دست زدن به اقدام‌های سنتی مبارزه با تورم ، می‌تواند به نارضایی‌ها دامن بزند و همراه با آن ، تنگی درآمد نفت وگاز ، دولت روحانی را در تنگنا قرار دهد  . به این ترتیب تعداد ناراضیان و مخالفان در داخل کشور افزایش خواهد یافت که خود فشاری تازه بر روحانی اعتدال گرا خواهد‌بود که به اندازه کافی از سوی تندروهای محافظه کار و اصلاح طلبانی که حمایت شان در آخرین روزها به پیروزی نامنتظر او انجامید ، در فشار قرار دارد  . مثل همیشه کلید مشکل در دست رهبر و موضع‌گیری او قرار دارد  .  سابقه روحانی و خامنه‌ای به چهل سال پیش و به تلاش‌های هم جهت شان در مخالفت با رژیم شاه می‌رسد که سرانجام به سقوط شاه مورد حمایت امریکا در سال 1979 انجامید  .  اما وقتی روحانی در سال 2004 ، به عنوان مسئول مذاکرات هسته‌ای با تعلیق غنی‌سازی اورانیوم موافقت کرد ، با مخالفت خامنه‌ای روبرو شد  . خامنه‌ای در روی گردانی از یاران پیشین خود سابقه دارد  .  او با سرکوب معترضان به نتیجه انتخابات در سال 2009 که ده‌ها کشته و قربانی داد ، از احمدی نژاد در برابر جمعیت عظیم معترضان حمایت کرد اما وقتی احمدی نژاد در برابر اقتدار او ایستادگی کرد ، مغضوب او شد  . تندروها نیز با آن که موقتا عقب نشسته‌اند اما به هیچ وجه میدان را خالی نکرده‌اند  .  اولین آزمون روحانی در داخل کشور موضع او در برابر درخواست‌های اصلاح‌طلبان برای آزادی میرحسین موسوی و مهدی کروبی است  .  روحانی در جمعی از دانشجویان در خرداد ماه گفته‌بود :« من برای آزادی آیت ا  ..  منتظری یک سال و چند ماه تلاش کردم و در آخر هم با تایید نامه‌ای که امضای من در پایین آن‌بود وی آزاد شد و برای آزادی کروبی و موسوی و کسانی که در انتخابات 88 به زندان افتادند با استفاده از اجماع فکری تلاش می‌کنم  . » اما اکنون روزی نیست که تندروان مجلس علیه فتنه سال 2009 و نتایج شوم ناشی از آزاد شدن رهبران آن سخنان عتاب‌آمیز بر زبان نرانند  . شائول بخاش ، استاد دانشگاه جورج میسون در ویرجینیای آمریکا ، می‌گوید :« روحانی وارث چالش‌هایی هولناک است : اقتصادی مضمحل ، دستگاه اداری آشفته و نالایق و تشکیلات سیاسی تندروان محافظه کار » که به گفته او :« باید برای دست و پنجه نرم کردن با آن‌ها خود را آماده کند » .