هشدار دانشمندان آمریکایی: توفان شن در ایران می‌تواند به بیماری‌های مرگبار منجر شود
همانطور که در این تصاویر که سال گذشته توسط ناسا گرفته شده نشان داده شده است، طوفان های شن در جنوب شرقی ایران از فضا قابل مشاهده هستند. اما این تصاویر نشان می دهند که طوفان ها معمولا چگونه روی زمین می وزند.
بنا بر اعلام سازمان بهداشت جهانی ، طوفان‌های شن در کیفیت بد هوا موثر هستند و عامل مرگ سالانه هفت میلیون انسان در سراسر جهان شناخته می‌شوند  . برپایه گزارش سال گذشته ارزیابی جهانی طوفان‌های شن سازمان ملل متحد ، این طوفان‌های شن پدیده‌هایی طبیعی هستند که در نتیجه عوامل انسانی تشدید می‌شوند و کشورهای واقع در کمربند غباری ، که از صحرای بزرگ آفریقا تا چین گسترده‌شده‌و شامل ایران نیز می‌باشد ، بیش‌ترین میزان آسیب‌پذیری نسبت به آن‌ها را دارند  . « دیوید میکل » همکار غیر مقیم مرکز استمسون در واشنگتن می‌گوید : « سراسر کشور ایران در مجموع شاید هر سال شاهد 500 رویداد شنی مختلف باشد و شهرها و مناطقی که مشخصا تحت تاثیر قرار می‌گیرند ، مانند شهر زابل در شرق ایران ، در یک سال ممکن است 90 ، 100 ، یا 120 طوفان شن را به خود ببینند  . » همان‌طور که در این تصاویر که سال گذشته توسط ناسا گرفته‌شده‌نشان داده‌شده‌است ، طوفان‌های شن در جنوب شرقی ایران از فضا قابل‌مشاهده هستند  .  اما این تصاویر نشان می‌دهند که طوفان‌ها معمولا چگونه روی زمین می‌وزند  . بر بنیاد چندین پژوهش علمی ، بادها در مسیر خود شن را بر می‌دارند ، اما خاک و ته‌نشست‌های نمکی دریاچه‌های خشک و کف رودخانه‌ها ، فلزات سنگین ، باکتری‌ها و ویروس‌ها را نیز جا به جا می‌کنند  .  به گفته میکل ، استنشاق مکرر این آمیزه می‌تواند بسیار خطرناک باشد  . آقای میکل ، همکار غیر مقیم ، مرکز استمسون ، واشنگتن می‌گوید : « آن‌ها بر سیستم‌های قلبی و عروقی ، سیستم‌های تنفسی ، آسم ، و بیماری‌های ریوی اثر می‌گذارند  .  و این طوفان‌ها آن قدر شدید و متراکم هستند که بادها بخشی از شن و غبار را به درون خانه‌ها و دفاتر کار مردم می‌برند  . » در یک پژوهش انجام‌شده‌توسط آژانس حفاظت از محیط زیست ایالات متحده و دانشگاه کارولینای شمالی از یک افزایش چشمگیر تا حدود 7.4 درصدی در مرگ و میر مرتبط با بیماری‌های قلبی - عروقی و تنفسی منتج از طوفان‌های شن در ایالات متحده بین سال‌های 1993 و 2005 مشاهده‌شده‌است  . این پژوهش سال گذشته در نشریه علمی « چشم انداز تندرستی زیست‌محیطی » منتشر گردید  . بر بنیاد یک پژوهش دیگر تحت هدایت دانشمندی به نام « دنیل تانگ » که اوایل امسال توسط مجله مقالات پژوهشی ژئوفیزیکی منتشر شد ، به نظر می‌رسد که وضعیت در جنوب غربی آمریکا به مراتب خطرناک تر باشد  . ما با « دنیل تانگ » در اداره ملی اقیانوسی و جوی ایالات متحده در مریلند ، جایی که در آن او در حال تهیه یک پایگاه داده‌های بلندمدت برای ردگیری طوفان‌های شن در جهان است ، ملاقات کردیم  .  او یک مدل تازه این اداره مشخص کرده است که طوفان‌های شن در آریزونا ، کالیفرنیا ، نوادا ، نیومکزیکو ، و یوتا بین سال‌های دهه 1990 تا دهه 2000 به میزان 240 درصد افزایش داشته‌اند ، و نیز این که این گرد و غبار ممکن است یک قاتل پنهان‌تر را نیز در خود جای داده باشد  . دنیل تانگ ، دانشمند اقلیم‌شناس در اداره ملی اقیانوسی و جوی ایالات متحده می‌گوید : « ما در همان منطقه‌ای که شاهد افزایش طوفان‌های شن‌بودیم ، شاهد افزایش چشمگیر تب دره نیز‌بودیم  .  این یک بیماری عفونی است که بر اثر استنشاق نوعی قارچ که در خاک زندگی می‌کند ، ایجاد می‌گردد  . » به گفته مراکز مدیریت و پیشگیری بیماری ایالات متحده ، ‌ کوکسیدیومایکوزیس که به تب دره معروف است نوعی بیماری مشابه آنفلوآنزا است که می‌تواند به یک عارضه مزمن ریوی و در نهایت مرگ منجر شود  . این مرکز ، افزایشی برابر با 800 درصد را در موارد ابتلا به این بیماری در جنوب غربی ایالات متحده بین سال‌های 2000 تا 2011 ثبت کرده است  . تانگ یک رابطه همبستگی داده‌ای را بین موارد تب دره و روند فزاینده طوفان‌های شن در منطقه ثبت کرده است ، که البته این روند تا حدی به خاطر گرم تر بودن دمای هوا در اقیانوس آرام بوده است  . با این حال ، ‌ او گفت که ماهیت این رابطه همبستگی و تاثیرات کامل ویروس‌ها ، باکتری‌ها ، یا قارچ‌هایی که توسط باد آورده می‌شوند ، هنوز روشن نیست  . دانشمند اقلیم‌شناس در اداره ملی اقیانوسی و جوی ایالات متحده افزود : « اصولا هر چیزی که اندازه مناسبی داشته باشد در زمان و مکان مناسب می‌تواند توسط باد برداشته‌شده‌و به شهرها منتقل گردد  .  و وقتی مردم قارچ را تنفس کنند ، ممکن است بیمار شوند  ...  طی 10 سال گذشته بیش از 3000 نفر بر اثر ابتلا به عفونت تب دره جان باخته‌اند  ...  سال گذشته فقط در یک شهرستان ، یعنی شهرستان کرن در کالیفرنیا ، شش نفر بر اثر تب دره جان باخته‌اند و 1900 نفر دیگر مبتلا شده‌اند  . » اما خطر ابتلا به یک عفونت مرگبار که به همراه باد می‌آید ، ممکن است فقط به ایالات متحده و به تب دره محدود نگردد  . دنیل تانگ افزود : « علاوه بر تب دره ، در بیماری‌های دیگر نیز رابطه همبستگی بسیار مشابهی بین گرد و غبار و قارچ یا ویروس‌ها وجود دارد  .  برای نمونه در آفریقا و اکثرا در نیجر و سایر کشورها مننژیت وجود دارد  .  و همین طور تب دره ریفت را داریم که بیشتر جانوران اهلی مانند گوسفند و گاو را مبتلا می‌کند  .  و همچنین بیماری‌های دیگری هم هستند که ما شاید آن‌ها را نشناسیم ؛ زیرا ما تازه شروع کرده ایم که به این مشکلات توجه کنیم  . » این باید به منزله هشداری برای خاورمیانه باشد  .  نمونه‌های رایانه‌ای تهیه‌شده‌توسط تانگ و همکارانش نشان می‌دهند که رویدادهای مرتبط با شن در آن جا رو به افزایش هستند  .  و این موضوع همچنین برای ایران نیز صدق می‌کند ، جایی که به گفته دیوید میکل همچنان برای یافتن اقدامات متقابل جهت مبارزه موثر با بیابان زایی ، مانند به کارگیری تکنیک‌های پیشرفته کشاورزی و یا آغاز برنامه‌های بازجنگل‌کاری ، همانند آن چه که مثلا در ایالات متحده انجام‌شده‌است ، دست و پا می‌زند  . دیوید میکل ، همکار غیر مقیم ، مرکز استمسون ، واشنگتن می‌گوید «{ در ایران } هم سیاستگذاران و هم مردم به گونه فزاینده‌ای درک می‌کنند که تصمیمات اتخاذ‌شده‌در رابطه با سیاست‌های مدیریت آب و کشاورزی به تشدید این طوفان‌های شن کمک می‌کنند ، و برای گرفتن پاسخ بیشتر و بیشتر پافشاری می‌ورزند  . » میکل توصیه کرد که مقامات ایرانی باید تلاش‌هایشان را شدت بخشند ؛ چرا که به گفته او ، با گذشت زمان افزایش دما و کاهش بارندگی می‌تواند معضل طوفان‌های شن در ایران را از امروز هم چالش برانگیزتر کند  .  گابریل باربتی ، خبرنگار بخش فارسی صدای آمریکا ، واشنگتن  .