نیویورک تایمز: ایران گزینه های واکنش به تحولات عراق را می سنجد
روزنامه نیویورک تایمز در مقاله ای مفصل، به گزینه های پیش روی ایران برای نشان دادن واکنش درست به تحولات عراق پرداخته است.
گزارشگر روزنامه نیویورک تایمز می‌نویسد مقامات ایرانی چند سال پیش زمانی که آمریکا صدام حسین ، رهبر سنی عراق و آغازگر جنگ هشت ساله با ایران را از قدرت ساقط کرد پوزخند می‌زدند  . توماس اردبرینک در مقاله اخیرش تحت عنوان « در حالیکه ستیزه گران سنی متحدان ایران در بغداد را تهدید می‌کنند ، ایران به سنجش گزینه‌هایش می‌پردازد » می‌نویسد علاوه بر سرنگونی صدام ، ارتش آمریکا فعالانه به دولت شیعه عراقی دوست ایران کمک کرد تا چطور پایه‌های قدرت خود را تحکیم بخشد و سپس داوطلبانه نیروهایش را از عراق خارج کرد  .  در این روند ایران یک متحد عمده واقعی یافت در حالیکه برای چنین دستاوردی سرمایه‌گذاری چندانی نکرده‌بود  . اما حالا که افراطیون سنی بخشهائی از شمال عراق را در تصرف دارند و در راه فتح بغداد هستند ، وضعیت تیره و تار بنظر می‌رسد  . دولت اسلامی عراق و شام ، نه تنها تهدیدی مستقیم برای دولت طرفدار ایران نوری المالکی است ، بلکه وعده داده شیعیان را قتل عام و اماکن مقدس شیعیان در نجف و کربلا را نابود خواهد کرد  . ابو محمد العدنانی ، سخنگوی دولت اسلامی عراق و سوریه ، بیانیه‌ای منتشر کرد که در آن از خداوند خواسته‌شده‌تا با ایجاد وحشت در دلهای شیعیان ، آن‌ها را وادار به فرار کند  .  بیانیه مالکی را یک تاجر لباس زیر و مردی کودن و ابله میداند و تهدید می‌کند که جنگ را به شهرهای نجف و کربلا میکشاند  . بیانیه داعش در ادامه می‌گوید :« ما نیاز به تسویه اختلافاتمان با شما داریم  .  این اختلافات سابقه دیرینه‌ای دارد  .  ما اختلافات را در سامره یا بغداد حل نمیکنیم ، بلکه در شهر کثیف و آلوده کربلا و نجف شهر پرستش خدایان چندگانه فیصله خواهیم داد  . » کارشناسان نزدیک به بیت رهبری در ایران می‌گویند اگر دولت مالکی سرنگون شود ، اماکن مقدس مورد تهدید قرار خواهند گرفت وشورشیان افراطی سنی ، غیر نظامیان شیعه را خواهند کشت و ایران احتمالا ناچار به دخالت خواهد شد  . حمید ترقی ، تحلیلگر سیاسی نزدیک به آیت‌الله خامنه‌ای ، می‌گوید : « آن‌ها متحدمان هستند و ما به آن‌ها کمک خواهیم کرد  . » ولی دقیقا معلوم نیست ایران چگونه به شیعیان عراق کمک خواهد کرد  .  تحلیلگران می‌گویندبه احتمال زیاد ایران نیروهای امنیتی عراق و شبه نظامیان شیعه را سازماندهی و تعلیم خواهد داد ، همانطوریکه در سوریه چنین کرد  . سیاستمداران و تحلیلگران خاطر نشان می‌کنند که واکنش طبیعی ایران پرهیز از هر نوع دخالت علنی است و ترجیحا از طریق واسطه مثلا اعزام مشاوران نظامی اقدام خواهد کرد  . محمد رضا نوروزپور ، روزنامه نگار نزدیک با تعدادی از رهبران ایران می‌گوید : « ایران درباره مداخله مستقیم در عراق بسیار محتاط خواهد‌بود  .  شیعیان زیادی در عراق زندگی می‌کنند که خودشان با این ستیزه گران خواهند جنگید  . » هر نوع مداخله مستقیم برای بزرگترین کشور شیعه جهان بعنوان یک بازیگر فعال در گسترش مناقشات فرقه‌ای در منطقه هزینه سنگینی در بر خواهد داشت  . یک تحلیلگر که نخواست نامش فاش شود گفت :« اماکن متعددی ممکن است ویران شوند یا در تصرف افراطیون سنی قرار گیرند  .  آن‌ها دامهائی برای ما هستند  .  بطوریکه هر چه در آنجا می‌گذرد جهان شیعه از ما انتظار دارد دست به اقدام بزنیم  . » این تحلیلگر افزود : « ما در برابر یک معما قرار داریم ، یک کشور شیعه هستیم و در صدد آنیم که رهبر جهان اسلام باشیم  .  در حالیکه نمیتوانیم حتی از حیاط خلوت مان حفاظت کنیم  . » بدون تردید ، این نکات در جلسه اضطراری روز پنجشنبه شورای عالی امنیت ملی ایران که برای بحث درباره نحوه برخورد با تهاجم جهاد گران تشکیل شده‌بود ، مورد بحث قرار گرفت  . روزنامه نیویورک تایمز در ادامه به نقل از یک مقام ایرانی در گفت‌وگو با خبرگزاری دولتی ایران نوشت : تدابیر امنیتی در مرزها تقویت‌شده‌، و پروازها به بغداد که روزانه صدها زائر شیعه را به عراق حمل می‌کرد ، متوقف‌شده‌که به اقامت بیش از حد و ناگزیر بیش از 17 هزار زائر شیعی ایرانی در عراق منجر‌شده‌است  . آقای ترقی می‌گوید : « رهبران ما بسیار به موضوع علاقمندند و تحولات تازه را از نزدیک زیر نظر دارند  . » گزارشهای تائید‌نشده‌حاکیست که نیروهای قدس تعدادی از اعضای خود را برای جنگ در کنار نیروهای عراقی و کمک به سازماندهی شبه نظامیان شیعه به عراق اعزام داشته است  . در حال حاضر به نظر می‌رسد سیستم سیاسی و مذهبی ایران روی نیروهای امنیتی عراقی تعلیم دیده از سوی آمریکائیها حساب می‌کنند که در پی ورود ستیزه گران به موصل یک باره محل ماموریت شان را ترک کردند  . آقای نوروزپور می‌گوید :« این تروریستها با استفاده از برخی اشتباهات مالکی با همراهی بعضی فرماندهان ارتش محلی علیه او توطئه کردند  .  اما نیروهای مالکی با تجدید قوا می‌توانند بار دیگر کنترل مناطق اشغالی را بدست آورند  .  مالکی حتی قادر است که پایه‌های قدرتش را ازاین طریق تحکیم بخشد  . » اگر داعش بتواند قدرتش را در شمال عراق تحکیم بخشد ، ایران با یک دردسر تازه پشتیبانی از یک متحد ضعیف در کنار سوریه مواجه می‌شود  . اما یک تفاوت احساسی عمده بین سوریه و عراق وجود دارد  .  بسیار ی از اماکن مقدس شیعیان در عراق قرار دارند ، در حالیکه فقط زینبیه در سوریه واقع‌شده‌است  . حسین شیخ الاسلامی ، دستیار علی لاریجانی و کارشناس امور سوریه می‌گوید : « من پیشنهاد می‌کنم با استفاده از تجربه خوب مان به عراق کمک کنیم  .  البته ، اگر آن‌ها رسما در خواست کمک کنند ما می‌توانیم کارشناسان مان را برای آموزش تعلیم‌دهندگان عراقی به آن کشور اعزام کنیم ، درست همان‌طور که در باره سوریه عمل کردیم  . » برخی از تحلیلگران با نظرات مبنی بر قوی بودن ستیزه گران و هزینه‌های سنگین دخالت در عراق موافق نیستند  . ماشائ الله شمس الواعظین ، روزنامه نگار اصلاح‌طلب و تحلیلگر جهان عرب ، می‌گوید :« این گروه به آن بزرگی و قدرت که بنظر می‌آید ، نیست  .  اگر نیاز باشد ما براحتی می‌توانیم داخل عراق شویم ، دولت اسلامی عراق و سوریه را قلع وقمع کنیم ، ولی چنین اقدامی ضروری نیست  .  علیرغم اینکه عراقیها سازمان یافته نیستند ، ایرانیها کاملا آماده هستند  . » شمس الواعظین افزود : « مطمئنا ، آن‌ها ستیزه گران بیرحمی هستند ، ولی به هیچ وجه با ما قابل قیاس نیستند  . »