جمعی در خدمت جمعی بزرگتر
در آستانۀ روز جهانی صلیب سرخ، نگاهی به تاریخ و فعالیت جمعیت جهانی صلیب سرخ 
جمعیت جهانی صلیب سرخ و هلال احمر ، جنبشی در خدمت کسانی است که تحت شرایطی خاص ، صدای رسایی برای ابراز درد درون خود ندارند  .  این جمعیت ، درسراسر جهان ، بیش از 97 میلیون داوطلب و کارمند دارد و برای صیانت از جان ، سلامت انسانها ، کرامت انسانی و پیشگیری از قربانی شدن آن‌ها به اتهام ملیت ، باورهای دینی ، اندیشه‌های سیاسی ، جنسیت یا طبقه اجتماعی پدید آمد و فعال شد  . این جمعیت که درسالهای 1917 ، 1944 و 1963 برنده جایزه صلح نوبل شد ، با هدف غائی حمایت از انسانها در گرماگرم تنشهای نظامی داخلی و بین‌المللی آغاز به کار کرد  .  صلیب سرخ و هلال احمر تقریبا درتمامی کشورهای جهان فعالند  .  نهادهای فعال مردمی هر کشوری نیز می‌توانند به تعمیم فعالیتهای این جمعیت دست بزنند و طیفی گسترده تر از خدمات را به هم میهنانشان ارائه دهند  .  شمار این جمعیتهای ملی اکنون 186 است  . جمعیت یا جنبش جهانی صلیب سرخ و هلال احمر - که بدوا به عنوان نهادی مدنی فعال شد - در سال 1863 با تمرکز بر ارایه خدمات انسانی ، در ژنو ( سوئیس ) توسط ژان آنری دونان - یکی از دو برنده نوبل صلح سال 1901 - تاسیس شد  .  تا نیمه سده نوزدهم میلادی ، ساختار منظم و سامان یافته‌ای برای تیمار مجروحان جنگی در کارنبود  . نخستین جمعیتهای صلیب سرخ در کشورهای اروپایی سازمان یافت  .  سپس در سال 1881 ، صلیب سرخ آمریکا توسط کلارا بارتن - پرستار مشهور جنگهای داخلی آمریکا - بنیاد نهاده شد  .  جمعیتهای ملی صلیب سرخ یا هلال احمر - که در کشورهای اسلامی معادل صلیب سرخ است - حامی اصول بنیادین جنبش صلیب سرخ انساندوستی ، بی‌طرفی ، استقلال ، خدمت داوطلبانه ، جهانشمول بودن و وفاق - است  .  بسیاری از این اصول ، بدنه مبانی کنوانسیون سال 1864ژنو را می‌سازند  . در سال 1944 میلادی ، جمعیت صلیب سرخ جهانی برای دومین بار جایزه صلح نوبل را از آن خود کرد ؛ تنها نوبل صلحی که طی جنگ دوم جهانی - بین سالهای 1939 تا 1945 - اعطا داده شد  . درپایان جنگ سرد ، وظیفه صلیب سرخ جهانی خطیرتر شد  .  طی دهه نود میلادی ، نمایندگان و کارکنان این جمعیت بیش از هر دوران دیگری ، آسیب دیدند و کشته شدند  .  اغلب کشته شدگان حین خدمت درتنشهای نظامی محلی و داخلی جان سپردند  . تا سال 1993 ، نمایندگان صلیب سرخ درسطح جهان می‌باید تابعیت سوئیسی داشته باشند ، اما از آن زمان تاکنون ، این قاعده تغییر کرده و اکنون حدود 35 درصد از کارکنان صلیب سرخ جهانی شهروند سوئیس نیستند  . درروز شانزدهم اکتبر 1990 ، مجمع عمومی سازمان ملل متحد استقلال کامل صلیب سرخ - هلال احمر را اعلام کرد ؛ آنچه این نهاد از بدو تاسیس عملا از آن برخوردار‌بود  . نهادی که دراسرائیل معادل صلیب سرخ فعالیت می‌کند ، « ستاره سرخ داود » نام دارد  .  تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران ، نهادی که در ایران فعالیت می‌کرد « شیر و خورشید سرخ » نام داشت که پس از انقلاب اسلامی به « هلال احمر » تغییر نام داد  . تعهدات و مسئولیتهای نهاد جهانی صلیب سرخ - هلال احمر - ستاره سرخ داود برمبنای کنوانسیونهای ژنو و منشور و مبانی داخلی این نهادها ، این‌گونه تبیین‌شده‌است : - حصول اطمینان از پایبندی طرفهای درگیر درجنگ به مبانی کنوانسیونهای ژنو - تدارک امکان تیمار آسیب دیدگان جبهه‌های جنگ - نظارت بر روند درمان اسرای جنگی - مشارکت در روند جستجوی مفقودان جنگی - نظم بخشیدن به صیانت از جمعیتهای مردمی - حکمیت میان طرفهای درگیر طی تنشهای نظامی دفتر مرکزی جمعیت صلیب سرخ جهانی در ژنو سوئیس است  .  این نهاد در80 کشور دفترنمایندگی دارد  .  فدراسیون بین‌المللی جمعیتهای صلیب سرخ و هلال احمر ، فعالیت 187 جمعیت ملی صلیب سرخ و هلال احمر را در جای جای جهان هماهنگ می‌کند  . ارنست همینگوی نویسنده بزرگ آمریکایی در سال 1917 داوطلب یاری به صلیب سرخ شد و به عنوان راننده آمبولانس در جنگ جهانی اول خدمت کرد  .  از او نقل کرده‌اند که بسیاری از آنچه دستمایه خلق آثارش قرار گرفته ، ملهم از دوران خدمتش در صلیب سرخ در جنگ جهانی اول بوده است  . کلارا بارتن پس از 23 سال مدیریت صلیب سرخ درسال 1905 از این سازمان کناره گرفت  . جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران نخستین سازمان خیریه‌ای درایران‌بود که وظایف مهم و متعددی در کمک‌رسانی در حوادث و بلایا را به عهده گرفت  .  این سازمان همچنین بیمارستان و درمانگاه تاسیس می‌کرد و نگهداری از کودکان بی‌سرپرست و دیگر فعالیتهای عمرانی را سامان میداد  . دکتر امیراعلم ، مدیر بهداری استان خراسان ، موسس جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران تقاضای تاسیس این نهاد را در پی زلزله‌ای ویرانگر در بجنورد ارائه کرده‌بود  .  وی در سال 1301 نزد احمد شاه رفت و موافقت وی را برای پیوستن به جمعیت جهانی صلیب سرخ - اما با آرم پرچم ایران ، به نام شیرو خورشید سرخ - جلب کرد  . چند ماه پس از انقلاب اسلامی سال 1357 ، جمهوری اسلامی رسما اعلام کرد که نشان شیر و خورشید سرخ ایران را از آن پس استفاده نخواهد کرد و به جای آن ، در زمره کشورهای اسلامی در خواهد آمد و نشان هلال احمر را به کار خواهد برد  .  اما 20 سال بعد در 23 ژوئیه سال 2000 ، ایران صلیب سرخ جهانی را مطلع کرد که حق استفاده از « شیر و خورشید سرخ » را برای خود محفوظ نگاه می‌دارد و از دولت سویس خواست این موضوع را به اطلاع اعضای کنوانسیون 1949 ژنو برساند  . فدراسیون جهانی صلیب سرخ و هلال احمر بزرگترین شبکه جهانی ارائه خدمات انساندوستانه است که به 150 میلیون تن در 187 جمعیت ملی با فعالیت داوطلبان ، یاری می‌رساند  .  این نهاد ، قوت خود را شبکه خدمات داوطلبان و توانایی انعکاس صدای انسانهای آسیب‌پذیر قلمداد می‌کند  . صلیب سرخ جهانی برای شناساندن فعالیت‌های خود به مردم در بسیاری از شهرهای جهان دارای موزه است  . به پاس خدمات ژان انری دونان ، زادروز وی ، هشتم ماه مه ، به عنوان روز جهانی صلیب سرخ پذیرفته‌شده‌است  . به رغم تمامی فعالیت‌های بشردوستانه ومثبتی که جمعیت جهانی صلیب سرخ و هلال احمر در جای جای جهان به انجام رسانیده و می‌رساند ، این نهاد که با کمکهای مردمی و دولتی اداره می‌شود ، گه گاه مورد انتقاد نیز قرار می‌گیرد و در مواردی ، این انتقادها به استعفای برخی مسئولان بلندپایه این نهاد انجامیده است  .