Βάζοντας την πολιτική πάνω από την αγορά: Μια Ελληνική τραγωδία
Στοιχεία της ελληνικής πραγματικότητας και πως αυτά συνετέλεσαν στη διαμόρφωση της οικονομική κρίσης.
Η ελληνική οικονομία αποτελεί θέμα έντονων συζητήσεων ερευνών και διαλέξεων στις ΗΠΑ. Οι Αμερικανοί ανησυχούν για το τρόπο με τον οποίο μία πιθανή κατάρρευση της Ελλάδας θα επηρεάσει την Ευρωπαϊκή και κατ’ επέκταση την Αμερικανική οικονομία. Πολλές δεξαμενές σκέψεις στην Ουάσιγκτον οργανώνουν ενημερωτικές διαλέξεις για το θέμα. Ανάμεσα τους είναι και το Ινστιτούτου Κέιτο (). Με τίτλο «Βάζοντας την πολιτική πάνω από την αγορά: Μια Ελληνική τραγωδία» ο Τάκης Μίχας της Ελευθεροτυπίας και ο Patrick Welter οικονομικός ανταποκριτής της Γερμανικής εφημερίδας παρουσίασαν τις διαφορετικές όψεις της κρίσης. Ο Ian Vásquez διευθυντής του Κέντρου για την Ελευθερία και την Ευημερία του Ινστιτούτου CATO προλόγισε την εκδήλωση λέγοντας πως η άστοχη δημοσιονομική πολιτική στις ΗΠΑ προκάλεσε την παγκόσμια οικονομική κρίση. Η Ελλάδα, επεσήμανε, με δημοσιονομικό χρέος που ξεπερνά το 113% του ΑΕΠ έδωσε μια νέα διάσταση στην οικονομική κρίση. Η πιθανότητα της χρεοκοπίας φαίνεται εφικτή, ενώ τίθενται ερωτήματα για τη βιωσιμότητα του ευρώ, σημείωσε ο κ. Vásquez. Οι επιπτώσεις εκτείνονται πέρα από την Ελλάδα και θέτουν επίσης ερωτήματα για την φορολογική πολιτική στις ανεπτυγμένες χώρες. Η Ευρώπη φαίνεται διχασμένη για τον τρόπο με τον όποιο μπορεί να βοηθήσει την Ελλάδα. Ο κ. Vásquez ολοκλήρωσε το πρόλογό του θέτοντας το ερώτημα της βοήθειας προς τη Ελλάδα ως εξής: «γιατί ο πειθαρχημένος Γερμανός που συνταξιοδοτείται στα 67» να βοηθήσει την Ελληνική κυβέρνηση που ξοδεύει αλόγιστα και τους Έλληνες που δεν θέλουν να αυξηθεί η ηλικία συνταξιοδότησής τους; Αυτές τις δυο διαφορετικές διαστάσεις του προβλήματος κλήθηκαν να σχολιάσουν ο κ. Μίχας και ο κ. Welter. Ο Έλληνας δημοσιογράφος αναφέρθηκε στα στοιχεία της ελληνικής ψυχοσύνθεσης, όπως αυτή διαμορφώθηκε και γαλουχήθηκε από την ιστορία των τελευταίων 100 χρόνων. Ο Γερμανός συνάδελφος του επικεντρώθηκε στις περίπλοκες νομικές δομές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την πρόκληση της αρωγής προς την Ελλάδα. Ο κ. Μίχας έκανε μια ιστορική ανάδρομη στην ιδιαιτερότητα του ελληνικού γίγνεσθαι. Χαρακτήρισε την Ελλάδα μια μετα-σοσιαλιστική κοινωνία, «με ένα είδος καπιταλισμού όπου η γραφειοκρατία και οι γραφειοκράτες θεωρούν το κράτος περιουσία τους και το χρησιμοποιούν προς οικονομικό τους όφελος». Το κύριο στοιχείο που χαρακτηρίζει το ελληνικό κράτος από την εποχή της σύστασης του είναι «η πολιτική πελατειακή του σχέση με τους πολίτες». Αντίθετα, επεσήμανε σε χώρες της βορείου Ευρώπης το κράτος προστατεύει περιουσιακά στοιχεία και δικαιώματα. Η πελατειακή αυτή σχέση διαφαίνεται με τα ρουσφέτια, τονίζει ο κ. Μίχας, τα οποία αργότερα μεταβλήθηκαν σε «φακελάκια» και σε μία κουλτούρα της μίζας που έχει γίνει αναπόσπαστο στοιχείο της ελληνικής πραγματικότητας. Για ένα Αμερικανικό κοινό οι καταστάσεις που περιέγραψε ο κ. Μίχας στα πλαίσια της ομιλίας του ήταν τραγελαφικές, απίστευτες και σχεδόν διασκεδαστικές. Μίλησε για τα φακελάκια των γιατρών, το εκπαιδευτικό σύστημα με τα φροντιστήρια, πράγματα που για τους Έλληνες είναι απόλυτα φυσιολογικά και καθημερινά, αλλά για ένα ξένο κοινό φαίνονται εξωπραγματικά. Η πελατειακή αυτή σχέση έχει και τα καλά της, τόνισε ο Έλληνας δημοσιογράφος, όπως μόνιμη απασχόληση, αλλά και κανονισμούς που μειώνουν την ανταγωνιστικότητα σε διάφορα επαγγέλματα. Όλα αυτά όμως περιορίζουν την ευελιξία και αποτελεσματικότητα της οικονομίας. Συγκεκριμένα ο κ. Μίχας παρέθεσε το χρηματικό ποσό που χρειάζεται για να ανοίξει μία νέα επιχείρηση στην Ελλάδα σε σχέση με άλλες χώρες. Για όλες τις άδειες λειτουργίας και τα απαιτούμενα έγγραφα στην Ελλάδα χρειάζονται περίπου 750 ευρώ, ενώ στην Αμερική η διαδικασία στοιχίζει 123 ευρώ. Μελέτες έχουν δείξει, τόνισε ο Έλληνας δημοσιογράφος, ότι αν η Ελλάδα άνοιγε τα κλειστά επαγγέλματα, η κίνηση αυτή θα επέφερε άνοδο της τάξης του 1% του ΑΕΠ και αν εξίσωνε το κόστος επιχειρηματικής δραστηριότητα με αυτό στις άλλες χώρες της Ευρώπης, τότε και πάλι το ΑΕΠ θα αυξάνονταν κατά 3,5%. Καταλήγοντας ο κ. Μίχας είπε ότι η αριστερά πάντα έθετε το συμφέρον του λαού πάνω από την αγορά. «Το ενδιαφέρον με την Ελλάδα είναι ότι αποτελεί την τέλεια υλοποίηση αυτού του ονείρου. Δηλαδή οι πολίτες του κράτους, που είναι και πελάτες του, είναι υπεράνω της αγοράς». Η πραγματικότητα όμως που διαμορφώνεται τώρα είναι ζοφερή. Απότομη προσγείωση στην τρέχουσα πραγματικότητα έδωσε ο Patrick Welter, καθώς επικεντρώθηκε στη νομική διάσταση της κρίσης και τη θέση των χωρών της Ευρώπης. «Μην ρίχνεται τις ευθύνες στη Ελλάδα μόνο» τόνισε «ευθύνεται και η Ευρωπαϊκή Ένωση». «Η Ελλάδα» συμπληρώνει «δεν ήταν έτοιμη να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση και αυτό ήταν γνωστό από πριν». Πρόσθεσε επίσης ότι η φορολογική πολιτική των χωρών της Ευρωζώνης όπως έχει στηθεί δεν λειτουργεί παρά σε μεμονωμένες περιπτώσεις. «Οπότε δεν πρέπει κανείς να εκπλήσσεται που η Ελλάδα δεν μπόρεσε να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεως της». Ο κ. Welter σχολίασε επίσης και αναφορά που έκανε ο κ. Μίχας για το μέγεθος του Ελληνικού δημοσίου θέτοντας το ερώτημα πως είναι δυνατόν να γίνουν αλλαγές όταν ένα 70% των εργαζομένων είναι δημόσιοι υπάλληλοι. Η οικονομία στην Ελλάδα δεν διαθέτει την απαιτούμενη ευελιξία για να ανήκει στη Ευρωζώνη, «η απόφαση ένταξης της Ελλάδας ήταν πολιτική». Ανάμεσα στις ερωτήσεις του κοινού, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου απαρτίζονταν από στελέχη οικονομικών περιοδικών και δεξαμενών σκέψης, ήταν και μερικές που είχαν να κάνουν με τη πιθανότητα χρεοκοπίας της Ελλάδας. Η Ελλάδα δεν θα χρεοκοπήσει φέτος γιατί θα υπάρξει βοήθεια επεσήμανε ο Γερμανός ανταποκριτής. Και αν αυτό συμβεί η Γαλλία και η Γερμανία , οι οποίες έχουν επενδύσει πολλά χρήματα στην Ελλάδα υπό τη μορφή δανείων και ομολόγων θα βρεθούν σε δυσμενή θέση. Οι επενδύσεις της Γαλλίας ανέρχονται στο 2,5% του ΑΕΠ και της Γερμανίας στο 1,1% του ΑΕΠ. «Αν χρεοκοπήσει η Ελλάδα θα επηρεάσει αρνητικά ολόκληρη την Ευρώπη». Μια από τις ερωτήσεις στις οποίες επανερχόταν το κοινό ήταν η σκληρή στάση της Γερμανίας στη χορήγηση βοήθειας στην Ελλάδα και αν αυτό μπορεί να απειλήσει την ενότητα των χωρών της Ευρωζώνης. Ο κ. Welter τόνισε «πρέπει να κοιτάξετε τη Γερμανία. Όσο η Γερμανία θέλει να έχει νομισματική ενότητα πάντα θα πληρώνει». Η «Ελληνική Τραγωδία» βρίσκεται σε εξέλιξη, η οποία θα διαρκέσει για ένα μεγάλο χρονικό διάσημα. Τώρα μάλιστα βρίσκεται και εν αναμονή του από μηχανής θεού, υπό την μορφή των ευρωπαϊκών και διεθνών οργανισμών.