Μέρες γιορτών στη Βασιλική του Αγίου Νικολάου στην Τουρκία - 2001-12-31
Ο Μητροπολίτης Μύρων μιλά στη «Φωνή της Αμερικής»
Τις μέρες αυτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς ο παιδόκοσμος στις Ηνωμένες Πολιτείες, ανεξάρτητα θρησκεύματος, αφήνει τη φαντασία του να πλανηθεί στο Βόρειο Πόλο όπου οι τάρανδοι ετοιμάζονται να σύρουν το έλκηθρο του Σάντα Κλάους, ο οποίος θα περάσει από την καμινάδα του παραδοσιακού σπιτιού ή από τη μπαλκονόπορτα του διαμερίσματος της αστικής πολυκατοικίας, και θα αφήσει στο τζάκι ή κάτω από το στολισμένο δέντρο τα δώρα που με τόσο πόθο και ανυπομονησία προσμένουν οι μικροί μας φίλοι. Στην Ελλάδα και την Κύπρο, από την άλλη, «τα καλά παιδιά» εναποθέτουν τις ελπίδες τους στον Άη Βασίλη για να πάρουν την Πρωτοχρονιά τα παιγνίδια και τις λιχουδιές που προσδοκούν. Ό Σάντα Κλάους, ο Άγιος Βασίλης, ο Κρίς Κρίνγκλ και ο Σίντερ Κλάς είναι μερικά από τα σύμβολα του γιορτασμού των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς σε διάφορες κοινωνίες. Σύμφωνα όμως με ορισμένες άλλες παραδόσεις μεγάλο ρόλο στο ξεκίνημα των γιορτασμών αυτών διαδραμάτισε και μια θρησκευτική μορφή που γεννήθηκε στη Μικρά Ασία πριν από χίλια-επτακόσια περίπου χρόνια. Πρόκειται για ένα καλοκάγαθο κι ευσπλαχνικό επίσκοπο του 4ου αιώνα ονόματι Νικόλαο, ο οποίος έκανε τόσες πολλές αγαθοεργίες που μετά τον θάνατό του ανακηρύχθηκε σε Άγιο και με την πάροδο των χρόνων κέρδισε από τον δυτικό κόσμο τον τίτλο του Πατέρα των Χριστουγέννων ή Νοέλ Μπαμπά, όπως τον αποκαλούν οι, ως επί το πλείστον Μουσουλμάνοι, που ζούνε στην γενέτειρα του περιοχή Μύρων, στη σημερινή Τουρκία, κοντά στην Αττάλεια. Στην περιοχή αυτή υπάρχει ακόμα μια παλιά εκκλησία η οποία, σύμφωνα με ιστορικά ντοκουμέντα, χτίστηκε δίπλα στον τάφο του Αγίου Νικολάου. Υπεύθυνος για τη Βασιλική του Αγίου Νικολάου είναι ο Μητροπολίτης Μύρων, κύριος Χρυσόστομος. Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Γιώργο Μπίστη της «Φωνής της Αμερικής» ο Σεβασμιότατος κύριος Χρυσόστομος είπε ότι «ο Άγιος Νικόλαος και το προσκύνημα στη Βασιλική του, οι επανειλημμένες επιστροφές μας στα χώματα αυτά τα άγια, όπου έδρασε και αγίασε, είναι η προαγγελία της σωτηρίας του κόσμου, δηλαδή των Χριστουγέννων και εν συνεχεία της αλλαγής του έτους». Αλλά τη χαρά των εκδηλώσεων μετρίασε φέτος το γεγονός ότι τα νότια διαμερίσματα της Τουρκίας είναι πλημμυρισμένα από τα νερά που προκάλεσαν οι σφοδρές βροχοπτώσεις των τελευταίων εβδομάδων. Κατά τον Σεβασμιότατο «Ο Μητροπολιτικός μας ναός, όπου ο Άγιος Νικόλαος λειτουργούσε και δόξαζε το Θεό και δοξάστηκε και ο ίδιος, αυτή τη στιγμή είναι σαν να πλέει μέσα σε μια λίμνη νερού.» Έστω και κάτω από αυτές τις συνθήκες όμως ο Μητροπολίτης Μύρων από την ημέρα του Αγίου Νικολάου, στις αρχές του Δεκέμβρη, μέχρι και την Πρωτοχρονιά πραγματοποίησε όλες τις εκδηλώσεις που είχαν προγραμματισθεί. Όπως μας είπε τον βοήθησαν στο έργο του τόσο χριστιανοί όσο και αλλόδοξοι. Μερικοί μάλιστα Μουσουλμάνοι Μυριώτες, μας αποκάλυψε, «πιστεύουν στον Άγιο Νικόλαο και πολλοί τον ευλογούν». Σύμφωνα με τον Μητροπολίτη «έχουμε πιστέψει όλοι μας ότι πρέπει να σχίσουμε ουρανό και γη για να δούμε πως να σωθεί αυτό το αξιόλογο μνημείο». Εκδηλώθηκαν στο μεταξύ και δύο ευχάριστες εξελίξεις. Η μία είναι ότι στις 8 Ιανουαρίου δύο αρμόδια Τουρκικά υπουργεία που προτίθενται να ασχοληθούν με την ανακαίνιση και διάσωση του ναού θα συνεδριάσουν στην Άγκυρα για να εξετάσουν τι συγκεκριμένα βήματα χρειάζεται να γίνουν για την υλοποίηση του στόχου αυτού. Η δεύτερη ελπιδοφόρα εξέλιξη είναι η πρωτοβουλία που ανέλαβε η Εταιρεία των Φίλων του Αγίου Νικολάου Μύρων, που εδρεύει στην Αθήνα, να κινητοποιήσει τον ελληνικό εφοπλιστικό κόσμο να συμπαρασταθεί στην προσπάθεια διάσωσης του μνημείου. Στη συνέχεια η συζήτηση στράφηκε γύρω από το έργο του Αγίου Νικολάου και την ιστορία των λειψάνων του. Ο Μητροπολίτης Μύρων είπε ότι «τα λείψανα του Αγίου Νικολάου μ’ αυτόν ή τον άλλο τρόπο έχουν φυγαδευτεί από το 1087, δηλαδή χονδρικά από τον 11ο αιώνα έχουν μεταφερθεί, κατά τα λεγόμενα της ιστορίας, στο Μπάρι από Ιταλούς εμπόρους ή προσκυνητές». Κατά τον Μητροπολίτη: «Έστω και κενός ο τάφος που βρίσκεται σήμερα στην Βασιλική του Αγίου Νικολάου αναβλύζει πραγματικό μύρο, το αισθανόμαστε καθημερινώς, το είδα το περασμένο χρόνο, το περασμένο Σεπτέμβρη-Οκτώβρη όταν επισκέφτηκα εκεί τις αρχαιολογικές έρευνες και ανασκαφές και επαναλαμβάνεται καθημερινώς όταν επισκεπτόμαστε και λειτουργούμε την Βασιλική του απ’ όπου θα μπορούσα να πως ότι ευωδιάζει μύρο απ’ αυτόν το κενό τάφο του Αγίου». Επίσης ο Σεβασμιότατος μας είπε ότι έχει τελευταίως «ζήσει και πολλά θαύματα» του Αγίου, τα οποία όμως δεν περιέγραψε λόγω του περιορισμένου χρόνου της εκπομπής. Όσον αφορά στο ερώτημα κατά πόσον ο Άγιος Νικόλαος Μύρων είναι ο ίδιος με τον Άγιο Νικόλαο που ορισμένοι δυτικοί θεωρούν ως Πατέρα των Χριστουγέννων ο κύριος Χρυσόστομος μας είπε: «Κοιτάξτε, υπάρχει μια σύγχυση στις γιορτές. Τον λένε Νοέλ Μπαμπά, Σάντα Κλάους, οι βόρειοι, από τους Ολλανδούς μέχρι τους Γερμανούς. Θα πρέπει να ξεχωρίσουμε ότι είναι άλλος ο Άγιος Νικόλαος και άλλος ο Άγιος Βασίλης. Υπάρχει μια σύγχυσης πνευματική θα έλεγα, διαλογική, επαναλαμβάνω όμως ότι σημασία έχει ότι είναι και οι δύο Άγιοι και σκοπός αμφοτέρων στην επίγεια δράση τους, ήταν και ο λόγος που αγίασαν, ήταν το καλό προς τον άνθρωπο για την συναδελφοσύνη, τη βοήθεια, την συμπαράσταση των φτωχών και των ανέχεια ευρισκομένων, των μικρών παιδιών και κυρίως για την ειρήνη του κόσμου που τόσο ταλαιπωρείται τώρα τελευταία πάλι από εμάς τους ίδιους τους ανθρώπους. » Ο Μητροπολίτης Μύρων θεωρεί μεγάλη τιμή το γεγονός ότι ο Πατριάρχης του ανέθεσε να είναι «ο φρουρός της υποθέσεως των Μύρων και του μεγάλου προσκυνήματος που λέγεται Άγιος Νικόλαος» και έχει αφιερωμένες όλες «τις ταπεινές μου δυνάμεις» στην υπηρεσία αυτού του σκοπού. Είναι πολύ υπερήφανος που ύστερα από μεγάλες προσπάθειες χτίστηκε «ένα μικρό παρεκκλήσι για τις φορές που δεν μπορούμε να πάμε στην μεγάλη εκκλησία». Μας είπε επίσης ότι έχει δημιουργηθεί και «ένα στέκι, μέρος όπου μένει όταν έρχεται ο Δεσπότης». Όταν ανάβει το φως «όλοι οι περίοικοι ξέρουν ότι εδώ υπάρχουν ή το επισκέπτονται άνθρωποι με ράσα που θυμίζουν αγιοσύνη και κατά τα λεγόμενα των ντόπιων, περίπου το 97% οι άνθρωποι όχι μόνο μας ανέχονται, αλλά μας θέλουν, φθάνει να είμαστε χρήσιμοι στο τόπο τους και στον Άγιο Νικόλαο». Ιδιαίτερα φιλόξενοι φαίνεται να είναι οι εμπορευόμενοι και οι μικροπωλητές που ελπίζουν ότι «έχουν κάτι να κερδίσουν από την παρουσία των Χριστιανών». Το σπουδαιότερο όμως κέρδος για τον ίδιον και για την Χριστιανοσύνη είναι «η μαρτυρία του ποίοι είμαστε» και, κατά την έκφρασή του, «είμαστε φιλειρηνικοί και μόνο για την ειρήνη εργαζόμενοι. » Σαν Ελληνο-ορθόδοξος που ζεί στην Τουρκία, πως βλέπει ο Σεβασμιότατος την αναθέρμανση των σχέσεων ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία; Ο Μητροπολίτης Μύρων μας απήντησε με τούτα τα λόγια: «Επιτρέψτε μου να πω ότι αυτοί που με βοηθούν αυτή τη στιγμή να έχω χώμα όπου μπορώ να πατήσω και να φανώ χρησιμότατος στο τόπο είναι οι ίδιοι οι Μουσουλμάνοι αρχίζοντας από τον κάτοχο της πολυκατοικίας που μας πούλησε το διαμέρισμα μέχρι και τους περίοικους που περιμένουν να δουν να ανάψει το φως μου ή να ανοίξει η πόρτα του διαμερίσματος και να καταφθάσουν με κεράσματα ή να μας προσκαλέσουν για να μας φιλοξενήσουν και να μας συμπαρασταθούν ή οτιδήποτε άλλο. Νομίζω ότι σαν μήνυμα θα μπορούσαμε να πούμε στους ακροατές σας και στους αναγνώστες σας ότι η Μικρά Ασία, κάτι πάει να αλλάξει (στη Μικρά Ασία). Κάποια παρεξήγηση λόγω εθνικών διχασμών και εθνικών καταστροφών ανήκουν πια στα περασμένα, στο παρελθόν. Έχουν αλλάξει οι καιροί, έχουν μικρύνει τα σύνορα και οι εκτάσεις και οφείλουμε όλοι μαζί να συμπαρασταθούμε στον άνθρωπο που ταλαιπωρείται. Αυτή είναι η εντολή του Αγίου Νικολάου νομίζω…. Είναι ο Άγιος της Μικράς Ασίας, ο Άγιος της Μεσογείου, και επιτρέψτε μου ακόμη να πω, ο Παγκόσμιος Άγιος για όλους τους χριστιανούς και για όλο το κόσμο…. Μας δίνει θάρρος και μας καθοδηγεί πολλές φορές εκ του αφανούς, χωρίς να μπορούμε να το αντιλαμβανόμαστε κάθε στιγμή, όταν πέφτουμε το βράδυ απαισιόδοξοι και σηκωνόμαστε το πρωί γεμάτοι αισιοδοξία και τα προβλήματα έχουν ήδη λυθεί…. Είναι ένας μεγάλος Άγιος που θα παίξει πολύ ρόλο στην σωτηρία αυτού του κόσμου αυτές τις δύσκολες μέρες. »