Một cuốn sách về một cuốn sách
Đầu năm 2015, Hậu Chuyện Kể Năm Hai Ngàn hay Thời Biến Đổi Gene của Bùi Ngọc Tấn được xuất bản tại Mỹ
Mười lăm năm trước,  (CKNHN) như tiếng kêu bi thống của chú voi hiền lành bị lũ thợ săn vô nhân tính truy bức, với thân thể đầy thương tích. Tiếng kêu bi thống của chú voi hiền lành ấy vươn lên giữa đọa đày, và vang vọng hầu như đến khắp cùng thế giới. Đầu năm 2015,  (HCKNHN) hay  của Bùi Ngọc Tấn (BNT) được xuất bản tại Mỹ. Vẫn chú voi hiền lành ấy, nhưng bây giờ là tiếng thét đầy căm phẫn. Chú voi thoát chết sau những lần bị truy bức đã gìn giữ cho mình một cặp ngà dài quý giá mặc dù vẫn tiếp tục bị lũ thợ săn vô nhân tính bủa vây, chà đạp, mưu toan tuyệt diệt luôn cả cặp ngà quý giá ấy. CKNHN viết về năm năm tù mà không tội của Bùi Ngọc Tấn (BNT). Trong HCKNHN BNT kể sau khi ra tù, ông và gia đình đã sống lầm than như thế nào. Ông trở lại với cây bút bằng những bản tin viết về công nhân và tàu cá của xí nghiệp đánh cá Hạ Long (Hải Phòng) ra sao. Từ đó là cơ duyên tái nghiệp cùng văn chương. Khởi viết , cái tên thoạt kỳ thủy của CKNHN. Hành trình hoàn tất, sửa chữa và xuất bản CKNHN. Và CKNHN đã bị triệt hủy như thế nào. Lời đề từ của HCKNHN như những vết dao cứa vào tim. Tôi tin đây là những câu trong một bài thơ của BNT. Vỏn vẹn ba câu thơ nhưng nói lên đầy đủ cái tàn khốc của nền cai trị khủng khiếp, vô nhân tính áp đặt lên con người. BNT đi tù năm 1968 trong vụ án . Ông ra tù năm 1973. Đến năm 1995 ông mới được cầm bút trở lại. Hai mươi hai năm câm nín. Hai mươi hai năm nuôi dưỡng chắt lọc. Hai mươi hai năm cùng vợ con và vô số “phó người” khác sống kiếp lầm than của những “con vật-người”. Trong CKNHN là những con người bị tù tội, bị tước đoạt nhân phẩm, sống kiếp con người - vật. Nghĩa vụ của những con người- vật là phục vụ chiến tranh và quyền lực, phục vụ một lũ thợ săn vô nhân tính. Bằng cái giọng thân mật và chân thành, BNT như một huynh trưởng hướng đạo nói câu chuyện lửa dặm đường với các sói. Nhưng đây là những câu chuyện làm nao lòng người, thậm chí có thể làm bạn mất ngủ. Có những câu chuyện tởm lợm đáng nôn mửa, nhưng cũng có những câu chuyện có thể làm cho bạn bật kêu lên: A, thì ra cuộc đời vẫn còn người tốt. Vẫn còn đẹp. Nghĩa là trong xã hội vẫn còn có những con người, những người thực sự là Người - người. “.” (HCKNHN-BNT) Làm người là có quyền tự do. Là có quyền đòi cái quyền tự do của mình. Tuy nhiên, để sử dụng cái quyền tự do của con người, nhiều khi hết sức nguy hiểm. BNT có cái nhìn bén nhạy về cuộc chiến. “ (HCKNHN-BNT) Hết sức mỉa mai bởi một trong những nguyên nhân miền Nam thua trong cuộc chiến là vì chính quyền VNCH đã cho người dân được ít nhiều tự do, dân chủ, và miền Bắc đã thắng nhờ đường lối độc tài toàn trị. Chiến tranh là môi trường tiêu thụ xương máu con người, đặc biệt là xương máu của tuổi trẻ. Trong cuộc chiến, phe nào rộng rãi trong chi phí xương máu của phe mình hơn thì phe đó sẽ thắng. BNT nhắc tới khẩu hiệu: Với chủ nghĩa cộng sản, trong thời chiến, người dân là những con số để đảng tố những canh xì phé xả láng bằng sinh mạng con người cho cuộc thắng bại. Hết chiến tranh, sinh mạng người dân còn rẻ rúng hơn cả thời chiến. Người dân bị cướp đất cướp nhà, bị giết trong đồn công an, bị tước đoạt nhân phẩm bất kỳ lúc nào… những điều đốn mạt như vậy cần phải được hiểu ra sao? Tháng Tư năm 1975, chiến tranh Việt Nam, cuộc chiến dài nhất thế kỷ trên thế giới chấm dứt. Tưởng chừng dân tộc Việt Nam sẽ bắt đầu được hưởng những ngày bình yên, nhưng không phải vậy. Một thảm họa khác chẳng thua gì chiến tranh đã phủ chụp lên đầu người Việt Nam. “ (HCKNHN-BNT) Cuộc chiến đã kết thúc, đất nước đã thống nhất. Tại sao hàng triệu người từ hai miền Nam, Bắc kéo nhau bỏ đi. Hết chiến tranh, không còn thời của những anh hùng liệt sĩ, những bà mẹ người chị kiên cường. Giá trị con dân Việt không còn đáng một xu. Người dân bên thua trận bỏ nước vượt biển, người dân bên phe thắng trận cũng bỏ nước vượt biển. Mặc dù ai cũng biết cuộc vượt thoát này được trả giá nhiều phần trăm bằng sinh mạng của mình. Người miền Nam ra đi vì thấy mình không còn chút dưỡng khí nào trên quê hương mình, còn người miền Bắc ra đi cũng chỉ là để tìm lấy chút dưỡng khí bởi xét cho cùng chính người miền Bắc phải chịu đựng cuộc sống thê thảm dưới chế độ cộng sản lâu dài và trước người miền Nam cả mấy chục năm. Cuộc sống mà BNT và bạn ông đã phải nói với nhau như thế này: “ (HCKNHN - BNT) Thế giới văn chương trong BNT, sức sáng tạo được nhào nhuyễn qua đau thương và đớn nhục trong ông, vì thế lại càng hồi sinh. Sức chịu đựng của vợ ông, sự cảm thông hồn nhiên vô điều kiện của các con ông lại còn là dưỡng chất và lực đẩy cho sức sáng tạo của BNT. Sự kiện các nước cộng sản Đông Âu sụp đổ, sự trở mình của không khí văn chương trong nước sau vụ “cởi trói” cũng đã tiếp cho BNT ít nhiều hi vọng. Để thực sự viết trở lại và đặt chân vào thế giới “mộng du”, bắt đầu CKNHN, BNT đã trải qua không ít những trăn trở. Ông tự thú đã lâu rồi không đọc, gần như hoàn toàn không đọc, vì cuộc sống qua những trải nghiệm của chính ông với nỗi cùng cực của những lớp người dưới đáy xã hội khác xa với những hào nhoáng, giả dối đầy rẫy trong những cuốn sách cùng thời với ông. (HCKNHN-BNT) Từ những luống cày đầu tiên, BNT đã trẩy hoang vùng văn chương tù ngục. Ông đã thắp lên được một vùng nến sáng rực trên cái sân khấu của bóng tối ấy. Khởi viết CKNHN là BNT đã bắt đầu vác cây thánh giá của đời mình trên đôi vai còm cõi. Ông biết rất rõ con đường phía trước là con đường khổ nạn của đời ông nhưng tôi tin ông cũng biết rất rõ rằng đó chính là con đường vinh quang, con đường thành đạo của đời ông. Tại sao BNT viết truyện tù thành công, tại sao truyện tù của ông gây được tiếng vang trong độc giả tiếng Việt trên toàn thế giới? Đã có không ít những truyện tù được kể, trong những cuốn sách có thể dày tới cả ngàn trang, nhưng hiếm có cuốn nào trong số này thật sự nổi bật. Đó là những hồi ký, truyện kể về “cái tôi” của ai đó ở tù. Nhưng BNT viết CKNHN như một cuốn tiểu thuyết, nghĩa là vượt qua chuyện cá nhân BNT ở tù: (HCKNHN-BNT) Kể lại được ngay cả những chi tiết buồn cười, những chi tiết ngớ ngẩn trong cuộc sống tù đày oan khuất của mình, có nghĩa là đã thành công. Có nghĩa là đứng từ bên ngoài nhìn vào toàn diện cái bối cảnh mà mình đang ở tù. Lúc đó không còn là “cái tôi” ở tù nữa mà là cảnh tù tội đày đọa bất công trong một đời sống lớn, đời sống của cả một đất nước. Trong HCKNHN, BNT lại rất tài tình trong việc hồn nhiên mang hầu hết các tầng lớp con người Việt Nam cùng thời vào trong tiểu thuyết. Từ những nhân vật có danh vọng chức vị như Đỗ Mười, Nguyễn Phú Trọng, những văn nô xênh xang mũ áo như Nguyễn Khoa Điềm, Hữu Thỉnh, những tên nằm vùng đã trở thành lính gác cửa như Vũ Hạnh và vô số những nhân vật liên quan hay không liên quan tới văn chương, như những tên công an cao cấp hay hạ cấp luôn chăm chăm bảo vệ chế độ, hay cậu bé bán rong sách “cấm” cũng được BNT thân mật đưa vào tiểu thuyết của ông. BNT hóm hỉnh nghĩ, mình là người viết ra “sách cấm”, chú bé là người bán “sách cấm”, hóa ra mình và cậu bé cùng hội cùng thuyền. BNT gặp được Bùi Văn Ngợi, giám đốc NXB Thanh Niên, mà theo ông, đây là một con người tuyệt vời. Bên cạnh Bùi Văn Ngợi là Phạm Đức, Cao Giang, biên tập viên Lê Hùng… những con người khí khái. Bắt đầu viết văn trở lại hay đúng ra, bắt đầu viết , tức là CKNHN, BNT ý thức rất rõ ràng, ông đang hai tay không đương đầu với một con quái vật khổng lồ ghê gớm, quỷ quyệt xảo trá, đó là đảng và nhà nước cộng sản Việt Nam. Âm thầm sáng tác, âm thầm tìm cách in ấn, xuất bản… gửi nó tới bạn đọc, câu chuyện chỉ có vậy mà ly kỳ, gay cấn, khiến người đọc bao phen hồi hộp, bởi vì người viết và người in ấn dù chỉ một cuốn sách cũng bị theo dõi, truy bức theo kiểu của những kẻ lập hội kín mưu toan làm “cách mạng” lật đổ chính quyền. Nhiều đoạn làm cho người đọc tức nghẹn vì phẫn uất. Chỉ là một nhà văn già yếu, bệnh tật, hậu quả của những năm tháng tù tội, “vũ khí” duy nhất là những con chữ từ khối óc và con tim chân thực, BNT đã chiến đấu ngang ngửa với nguyên cả một guồng máy bạo quyền của chế độ cộng sản phi nhân. Ở BNT, sự chân thực và trong sáng là nguồn lực lớn cho nhà văn. Từ lúc khởi sự sáng tác, nhiều lần sửa đổi thêm bớt để hoàn chỉnh cho tác phẩm, tìm cách xuất bản CKNHN, BNT luôn tha thiết và tận tụy trong cái hiền lành hòa ái của ông. BNT hiền lành hòa ái nhưng không bao giờ tỏ ra hoặc vờ tỏ ra khiêm tốn với bất kỳ người nào. Từ chữ nghĩa, từ tác phẩm của ông, BNT biết rất rõ giá trị của những gì mình đang viết. BNT chỉ cần CKNHN được xuất bản, tới tay bạn đọc, ông không quan tâm tới quyền lợi vật chất từ tác phẩm. CKNHN đã bị đình chỉ phát hành và bị ra lệnh hành quyết. Một vụ hành quyết chữ nghĩa. Một phương cách triệt hủy sách vở, tư tưởng tiền vô cổ lai hậu vô nhân giả và tôi tin nó không thể xảy ra ở bất kỳ nơi nào còn lại trên thế giới này. Xin đọc: (HCKNHN- BNT) Bao nghìn năm trước, Tần Thủy Hoàng phần thư nhưng chỉ đơn giản bằng lửa. Bao nghìn năm sau, ở năm Hai Ngàn sau Công Nguyên, tại VN, chính quyền cs Việt nam không phần thư, không đốt sách bằng lửa. Họ văn minh hơn nhiều, công phu và đê tiện hơn nhiều. Điều này cũng minh chứng rằng đảng và nhà nước cộng sản VN luôn sợ hãi trước chữ nghĩa và tư tưởng của những người chân thực, trong sáng như nhà văn Bùi Ngọc Tấn. Sách BNT bị nghiền nát thành bột, sách đã bị nghiền thành bột thì còn ai đọc được nữa? Nhưng bột sách đó phải được ngâm vào bể a xít, rồi phải được những “đao phủ” bất đắc dĩ ký nhận đã hành quyết xong. Thật khôi hài và trơ trẽn. Tuy nhiên không ai hủy diệt được tư tưởng, không ai hủy diệt được chữ nghĩa. CKNHN của BNT đã được mọi người quan tâm trên khắp thế giới và bây giờ là HCKNHN, cuốn sách cuối đời ông. Những tội ác và sự hèn hạ của chính quyền cộng sản VN cũng sẽ được những người quan tâm khắp năm châu biết đến. Nhà văn, nhà thơ, dịch giả, nghiên cứu văn học. Trần Nghi Hoàng định cư tại Mỹ, tác giả của 17 đầu sách đã in bao gồm thơ, tiểu luận, truyện ngắn, phiếm luận… và gần 10 tác phẩm đã hoàn tất, chưa xuất bản. Đã dịch William Faulkner, Oscar Wilde, thơ Pablo Neruda, Garcia Lorca… Chủ trương, thực hiện tạp chí Văn Uyển và NXB Văn Uyển từ năm 1986 đến 1997. Chủ trương, thực hiện NXB Viết và tuần báo Lẽ Phải từ năm 1997 – 2007.