Quan hệ Việt - Hoa trong thế kỷ 21. - 2003-12-17
Huy Phương tham dự hội thảo về Phát triển Việt Nam do hội Chuyên Gia Việt Nam trong vùng Washington tổ chức.
Tại một cuộc hội thảo về phát triển cho Việt Nam, một nhà nghiên cứu Hoa Kỳ đã trình bày cái nhìn của ông về quan hệ giữa Trung Quốc và Việt Nam trong thời gian qua và đưa ra một số nhận định về mối quan hệ này. Huy Phương đến dư hội thảo và ghi lại những nét chính trong các ý kiến của ông. Quan hệ giữa Trung Quốc và Việt Nam ngày nay đã thay đổi rất nhiều so năm 1979, là năm mà lãnh tụ Đặng Tiểu Bình của Trung Quốc tuyên bố sẽ dạy cho Việt Nam một bài học. Đó là phần mở đầu trong bài tham luận của Tiến Sĩ Henry Kenny, thuộc Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược của tổ chức CAN, trụ sở ở thủ đô Washington. Bài tham luận đã được đọc trước cuộc hội thảo về Phát triển Việt Nam do hội Chuyên Gia Việt Nam trong vùng Washington tổ chức. Sau cuộc chiến tranh biên giới năm 1979, Việt Nam và Trung Quốc tiếp tục có những vụ giao tranh lẻ tẻ trong khoảng 10 năm. Cùng lúc với sự kiện Việt Nam rút quân khỏi Kampuchia vào năm 1989, Trung Quốc và Việt Nam đã mở lại các cuộc tiếp xúc sơ bộ và dần dần tiến đến chuyện nối lại bang giao vào năm 1991, mà đỉnh cao là hiệp định tại Thành Đô, thủ phủ của tỉnh Tứ Xuyên, vào năm 1991. Sau hiệp định Thành Đô, quan hệ kinh tế giữa Việt Nam đã cải tiến. Trung Quốc tiếp tục giúp đỡ Việt Nam trong những dự án đã được đề từ thập niên 1960 hoặc 1970; đó là những dự án này về sắt thép, phân bón và hóa chất. Trung Quốc cũng giúp nâng cấp nhà máy gang thép Thái Nguyên vào năm 1999, và gần đây hứa xóa nợ cho Việt Nam 50 triệu đôla. Cũng vào năm 1999, Việt Nam và Trung Quốc ký hiệp định trên bộ và một năm sau đó ký hiệp định trên biển. Cả 2 hiệp định này đều bị các học giả và cộng đồng người Việt ở nước ngoài chỉ trích mạnh mẽ, vì cho rằng Việt Nam đã nhường đất quá nhiều cho Trung Quốc; trong khi chính phủ Việt Nam thì nói rằng các hiệp định đó cần thiết để Việt Nam có hòa bình và phát triển kinh tế. Theo lời Tiến sĩ Kenny, chính sách của Việt Nam nhượng bộ quá nhiều cho Trung Quốc không còn thích hợp trong khung cảnh quốc tế hiện nay. Ông nói tiếp: Tiến Sĩ Kenny còn cho rằng vì muốn chiều lòng Trung Quốc , Việt Nam có xu hướng muốn phát triển kinh tế dựa trên mô hình của Trung Quốc. Sau phần tham luận, Tiến Sĩ Kenny trả lời một số câu hỏi liên quan đến quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc. Về cuộc tranh chấp tại quần đảo Trường Sa, ông Kenny cho biết: Và dĩ nhiên là câu hỏi về chuyến đi Hoa Kỳ mới đây của Bộ Trưởng Quốc Phòng Phạm Văn Trà cũng đã được nêu ra. Tiến sĩ Kenny trả lời như sau: Tiếp lời Tiến Sĩ Kenny, một diễn giả khác có mặt trong cuộc hội thảo là giáo sư Carl Thayer cũng đóng góp ý kiến về chuyến đi này. Giáo sư Thayer đang dạy tại Học Viện Quốc Phòng của Australia : Câu hỏi cuối cùng có liên quan đến bài tham luận của Tiến sĩ Kenny, là trước tình hình quan hệ hiện nay giữa Trung Quốc và Việt Nam, Hoa Kỳ nên đi theo một chính sách nào. Tiến sĩ Kenny trả lời: Quý vị vừa theo dõi những phát biểu của một số nhà nghiên cứu liên quan đến quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc. Các phát biểu này được đưa ra trong một cuộc hội thảo mới đây do Hội Gia Việt Nam trong vùng thủ đô Washington tổ chức.