Bịnh co thắt cơ mí mắt (blepharospasm)
Mắt chúng ta có mi trên và mi dưới. Một số cơ phụ trách nhắm mắt (protractors: orbicularis oculi, corrugator, and procerus muscles) và một số cơ phụ trách mở mắt (retractors). Hai nhóm này hoạt động đối nghịch chiều với nhau, khi nhóm này co thì nhóm kia giãn ra, hoặc ngược lại.
Thính giả Trương Mến hỏi: “Thưa Bác sĩ, Tôi xin hỏi về cách chữa bệnh sụp mí mắt do bị co thắt cơ mi. Năm nay tôi 39 tuổi ở Vĩnh Phúc, hiện nay tôi bị sụp mí mắt không mở được bình thường. Tôi đã đi khám các bác sĩ chuyên khoa thần kinh, được kê toa thuốc cho tôi uống, nhưng vẫn không đỡ. Xin cảm ơn Bác sĩ. ” Bác sĩ Hồ Văn Hiền trả lời: Mắt chúng ta có mi trên và mi dưới. Một số cơ phụ trách nhắm mắt (protractors: orbicularis oculi, corrugator, and procerus muscles) và một số cơ phụ trách mở mắt (retractors). Hai nhóm này hoạt động đối nghịch chiều với nhau, khi nhóm này co thì nhóm kia giãn ra, hoặc ngược lại. Cảm giác nhận từ mắt đi vào não bộ trung ương, và tín hiệu xuất phát theo dây thần kinh số 7 (thần kinh mặt, facial nerve) ra lịnh cho các cơ nhắm mắt co vào. Lúc cơ chế này hoạt động không nhịp nhàng (defective circuit), mức quân bình các lực giữa các cơ quanh mắt bị rối loạn (dystonia), và người bịnh sẽ cảm thấy một vùng nào đó hay nhiều vùng trong một hoặc hai mi mắt co, giật, hoặc co quắp lại không phải lúc, và chúng ta gọi là bịnh co quắp mi mắt (blepharospasm; blepharo:mi mắt, spasm: co quắp, co thắt). Đa số không có nguyên nhân rõ rệt (BEB: Benign Essential Blepharospasm). Tuổi thường gặp là 50-70, đàn bà nhiều gần gấp đôi đàn ông. Triệu chứng: Lúc đầu có thể chỉ là mắt chớp nhanh hơn, thấy giật mi mắt, cảm giác co bóp (eyelid spasm), hay giật giật mi mắt (eye tic) không kiểm soát được. Có thể giật ở vùng giữa mặt hoặc vùng dưới mặt. Bịnh nặng có thể làm bịnh nhắm mắt chặt lại, khó mở mắt ra, hoặc mở mắt ra thì đau nhức, nhất là nhìn lên phía trên. Bịnh nhân có thể tránh xem tivi, đọc sách vì khó chịu hay đau. Mắt có thể khô, khó chịu lúc ra ánh sáng, và bác sĩ có thể định bịnh lầm là bịnh dị ứng mắt, bịnh khô mắt vì thiếu nước mắt (dry eyes). Bịnh nhân có thể dễ chịu hơn sau khi ngủ một giấc, thư giản, nhìn xuống, hát, nói hay humming (hát hư hư không ra lời). Một số thuốc bịnh nhân dùng liên hệ với chứng này, ví dụ: thuốc chữa Parkinson; lúc bịnh nhân ngưng thuốc an thần. Chữa trị: Xin nhắc lại tất cả các nhận xét trên chỉ có tính cách thông tin tổng quát. Bịnh nhân cần được bác sĩ riêng khám cho mình và có quyết định cần thiết. Độc giả có thể đọc thêm về bịnh blepharospasm ở trang web sau đây, các câu hỏi được trả lời chi tiết và dùng ngôn ngữ giản dị (tiếng Anh): Chúc bịnh nhân may mắn. Bác sĩ Hồ Văn Hiền