Nohukumat tashkilotlar moliyani endi hukumatdan oladi
2007 yilning 4 yanvaridan e'tiboran O'zbekistonda nohukumat tashkilotlar haqidagi yangi qonun kuchga kirdi. Mamlakatda qancha nohukumat
O’zbekistonda nohukumat, notijorat tashkilotlar haqidagi yangi qonun kuchga kirdi. Unga binoan bu turdagi tashkilotlar endi davlat tomonidan moliyalanadi. Qonun O`zbekistonda 4 yanvardan - matbuotda e`lon qilingandan boshlab kuchga kirgan. Nodavlat tashkilotlar haqidagi yangi qonun haqida O`zbekiston Nodavlat Notijorat Tashkilotlar Milliy Uyushmasi raisi o`rinbosari Gulnora Eshonxonova shunday ma'lumotlar beradi: “Nodavlat notijorat tashkilotlar tomonidan davlat organlari ustidan jamoat nazoratini o`rnatish, ikkinchisi davlat buyurtmalari orqali nodavlat tashkilot vakillaridan foydalanish, davlat va nodavlat tashkilotlar o`rtasida muloqot o`rnatish, moliyalash bo`yicha nodavlat notijorat tashkilotlar jamg`armasini tashkil etish. Bu ham davlat yordamida amalga oshirilmoqda”, - deydi Eshonxonova. Eshonxonovaga ko`ra hozircha davlat tomonidan nodavlat tashkilotlar uchun qancha mablag` sarflanishi aniq emas. Bir yilcha avval O`zbekistonda besh mingdan ziyod nodavlat tashkilotlar faoliyat yuritar edi. Bugunga kelib esa ularning soni bir necha barobariga qisqargan. Bu borada, Eshonxonovaning izohiga ko`ra, hozirda uyushmaga 300 nodavlat tashkilot bor, lekin O`zbekistonda jami qancha tashkilot borligi noaniq, kamaygani esa rost. “Mendagi ma'lumotlarga ko`ra bu tashkilotlar Adliya vazirligining e'tiroziga ko`ra moliyaviy hisob-kitob yuritmaganliklari uchun yopilgan”, - deydi Gulnora Eshonxonova. Kuzatuvchilar nazarida esa O`zbekistonda nodavlat tashkilotlarning ommaviy tugatilishi G`arb bilan aloqalarning sovuqlashishi va bu nodavlat tashkilotlar faoliyati asosan fuqarolik jamiyatini rivojlantirishga yo`naltirilgani bilan bo`gliq. O`zbekiston Demokratik Tashabbuslar Markazi direktori Iskandar Xudoyberganovning aytishicha, yangi yoki eski qonun bo`lishidan qat'iy nazar O`zbekistonda inson huquqlari yoki demokratik tashabbuslar bilan shug'ullanuvchi nodavlat tashkilotlar faoliyati ta'qiqlangan. "Ayniqsa", - deydi Xudoyberganov - "siz AQSh singari demokratik davlatlar bilan biron munosabatda bo`lsangiz, yaqinlashtirishmaydi. Mamlakatda to'qqiz ming turli gazetalar chiqadi. Ularni 20 ming turga ko`paytirish mumkin, lekin so`z erkinligi yo'q bo`lsa, bundan nima o`zgaradi"? Iskandar Xudoyberganov fikricha, O`zbekistonda haqiqiy islohotlar bo`lmas ekan, qonun qabul qilinishi shunchaki safsata bo'lib qolaveradi. Kuzatuvchilarga ko`ra esa O`zbekistonda nodavlat tashkilotlar faoliyati ta'qiqiqlangan sohalardan yana biri bu matbuot va so`z erkinligini tar`gib qilish. Hozirgacha jurnalistika va matbuot faoliyati yuzasidan mavjud bo`lgan nodavlat tashkilotlarning ko`pi yopilib bo`lgan. Avval matbuot bo`yicha nodavlat tashkilot rahbari bo'lgan kishining aytishicha, Andijon fojealaridan keyin so`z erkinligi bo`yicha faoliyat yuritayotgan nodavlat tashkilotlarning barchasi tugatilgan. Mutaxassis yaqin o`rtada nodavlat tashkilotlar faollashadi degan taxminni inkor etadi. O'z ism-sharifini bildirmagan boshqa mutaxassislar fikricha ham ayni paytda nodavlat tashkilot bo`lish uchun nafaqat Adliya vazirligi balki tegishli maxsus xizmat idoralaridan ham ruxsat bo`lishi kerak.