Obama strategiyasi har xil qarshi olinmoqda
Prezident Barak Obama fikricha, AQSh va NATO diqqatni afg'on-Pokiston chegarasida o'rnashib olgan Al-Qoida va boshqa ekstremistik guruh
Prezident Barak Obama fikricha, AQSh va NATO diqqatniafg’on-Pokiston chegarasida o’rnashib olgan Al-Qoida va boshqaekstremistik guruhlarni yakson qilishga qaratishi lozim. Obama shutariqa harbiylar oldiga aniq maqsadlar qo’ymoqda. Sobiqprezident Jorj Bush, Iroq va Afg’onistonni musulmon dunyosiga namunabo’la oladigan, “demokratik davlatlarga aylantiramiz” deya bong urganedi. Obamaning maqsadi oddiy: Afg’onistonda tinchlikni ta’minlash vaAmerika xalqini terror hujumlaridan himoya qilish. Yangi rejaharbiylar va yaqin ittifoqchilar bilan olib borilgan uzoq muhokama,tekshiruv va tahlil mahsuli. Bir necha yo’nalishni o’z ichiga oladi:afg’on armiyasi va politsiyasi safini kengaytirib malakasini oshirish,Afg’oniston va Pokistonga moliyaviy yordam ajratib bu o’lkalardaqashshoqlikni kamaytirish hamda terrorchi guruhlar ildiziga bolta urish. Strategiyanituzishda ishtirok etgan rasmiylardan biri, AQSh mudofaa vaziri muoviniMishel Flornoy missiya ko’lami avvalgiga qaraganda tor degan da’volarnirad etadi. “AQSh Afg’onistondagi maqsad-manfaatlarga qaytabaho berib, oldinga siljish uchun nima qilmoq lozim degan savolnio’rtaga tashlamoqda. Ko’r-ko’rona, bemulohaza qabul qilinganqarorlardan voz kechib, vazifalarni aniqroq belgilab olyapmiz.” Ya’ni,deydi vazir muovini, diqqat Iroqdan Afg’onistonga, bu mamlakatxavfsizlik kuchlarini o’zini-o’zi himoya qilish uchun tayyorlashgaqaratilmoqda. Strategiya Bush davridan yana qaysi jihati bilan farqqiladi? “AQSh bundan buyon afg’on-Pokiston chegarasining har ikki tomonini yaxlit bir front deb ko’radi”, - deydi admiral Mayk Mullen. Siyosatshunos Endryu Basevich nazarida Obamaning yondashuvi ancha pragmatik, lekin Bushnikidan tubdan farq qilmaydi. “Boshmaqsad, Obama aytganidek, Afg’onistonni Al-Qoida kabi guruhlardantozalash bo’lsa, bunga kamroq resurslar bilan erishish mumkin. Mamlakatga shuncha harbiy va sarmoya kiritishga hojat yo’q”, - deydiBasevich. Obama rejani taqdim etayotib Afg’onistondaboshqaruvni mustahkamlash, saylov va inson huquqlari haqida gapirdi,lekin “demokratiya” so’zini tilga olmadi. Afg’onistonga qobil vamas’uliyatli hukumat kerak, deydi prezident. Bugun bir haqiqatbarchaga ayon - terrorizm va ekstremizmni harbiy qudrat bilan yengibbo’lmaydi. Prezident Hamid Karzay tinchlik yo’lida Tolibonningmo’tadil, Al-Qoidaga qo’shilmagan a’zolari bilan muloqot qilish haqidagapirib keladi. Obama strategiyasiga ham bu taklif kiritilgan. AQShMaxfiy xizmati rahbari Denis Bleyer firkicha Tolibon singari guruhlarildiziga bolta urush uchun aholining fundamental ehtiyojlariniqondirish, ta’lim sifatini oshirish, korrupsiyani yengish, yoshlaruchun imkoniyat maydonini kengaytirish, qolaversa xalqni suv va elektrtoki bilan ta’minlash kerak. Amerika bu yil Afg’onistonga 17ming qo’shimcha askar va 4 ming harbiy instruktor safarbar etmoqda. Qarorlar vaziyatga qarab o’zgarib boradi, deydi Obama. Afg’onistondagimissiya g’ayrat va qat’iyat talab etadi. Xalqaro koalitsiya oldidasermashaqqat vazifalar turibdi.