Barak Obamadan butun dunyo umidi katta
Tahlilchilarning nazarida Obamaning saylanishi nafaqat Amerika xalqi, balki erkinlik va demokratiya istagan dunyo xalqlari g'alabasidir
Barak Obama AQShning 44-prezidenti etib saylanar ekan, Oq Uyga ilk bora qora tanli yosh arbob munosib topilgani tarixiy o’zgarish. Turli davlatlar rahbarlari AQShga tabrik yo’llab, Obama bilan hamkorlik qilishga tayyor ekanini bildirgan. Barak Obama hozircha g’alaba nashidasini surmoqda, ammo yaqin kunlarda yengni shimarib, belni mahkam bog’lashga to’g’ri keladi. Chunki unga Bush ma’muriyatidan boshqa ko’plab muammolar qatori ikki urush va moliyaviy tanglik meros bo’lib qolmoqda. Rossiya rahbari Dmitriy Medvedev “Gruziya bilan urush va global moliyaviy inqirozga Amerika sababchi” deya ta’kidlab keladi. Biroq, deydi u, Rossiya yangi prezident Barak Obama bilan konstruktiv muloqotga tayyor. Yevropa Komissiyasi rahbari Joze Manuel Barrozo fikricha esa iqtisodiy tanazzulni AQSh yordamisiz hal qilish mushkul. “Obamaning ko’magiga umidvormiz”, - deydi Barrozo. Turkiya Bosh vaziri Rajap Toyib Erdog’an qora tanli arbobni qutlasa-da,shubha-gumonlarini yashirmadi. Saylov kampaniyasi davomida yangraganayrim bayonotlar Turkiyaning asabiga tekkan. Xususan, kampaniyachog’ida Obama “prezident bo’lsam, armanlar qatliomini tan olaman” debva’da berdi. XX asr boshida usmoniy turklar davrida, turli hisoblargako’ra, o’n minglab arman qirilgan. Turkiya nazarida bu yalpi qatliomemas, balki usmoniylar imperiyasining yemirilishi bilan bog’liq. Afg’onistonprezidenti Hamid Karzay “Obama davrida Amerika afg’onlarga yordamberadi, mamlakatda tinchlik qaror topadi,” - degan umidda. “Qo’shmaShtatlar va jahon tarixida yangi sahifa ochilmoqda; irqchilik barhamtopib, xalqlar birlashadigan davr keldi,” - deydi Hamid Karzay. Saylovkampaniyasi davomida Afg’oniston va Pokiston dolzarb mavzu bo’lgani siremas. Obama fikricha Pokiston-Hindiston mojarosi, xususan Kashmirtaqdiri hal etilishi kerak. Pokiston, deydi Obama, al-Qoida vaTolibonga qarshi qattiqroq choralar ko’rishi lozim. Pokistonsobiq tashqi ishlar vaziri Humoyun Xon nazarida Obama Janubiy Osiyodagivaziyatni yaxshi tushunadi. Pokiston rahbariyati va xalqi Obama taklifqilgan yo’ldan borishi mumkin, deydi u. Iordaniyaliksiyosatshunos Uraib Rantavi fikricha, Obamaning g’alabasi ayrim arabdavlatlari, xususan Falastin, Suriya va Livanda yaxshi qabul qilingan. Biroq, deydi u, Bush oilasi bilan do’st tutingan,respublikachilar siyosatidan manfaatdor Saudiya Arabistoni uchun bunoxush xabar. Sabab – demokratlar hukmron AQSh inson huquqlari va so’zerkinligi bobida Misr va Saudiya Arabistoni kabi davlatlarni zirtitratishi mumkin. Misrda taqiqlangan Musulmon Birodarlar tashkiloti ham Obama g’alabasiga umid bilan qaramoqda. Guruhyetakchisi Isam al-Aryan, “bu nafaqat Amerika xalqi, balki erkinlik vademokratiya istagan dunyo xalqlari g’alabasidir” degan. 20yanvarda rasman prezidentlikka kirishadigan Barak Obama dunyoda vaziyatog’ir ekanini tan oladi va o’tkir siyosatchilardan iborat vazirlarmahkamasi tuzish niyatida.