Amerikada sog'liqni saqlash katta muammo
AQShda fuqarolarning aksariyati sog'lig'ini ish joyidan sug'urta qiladi. Biroq sug'urta to'lovlari oshib borayotgan bir paytda hammanin
Amerikada sog’liqni saqlash qimmat. Sug’urtasizbiror xizmatdan foydalanish amri mahol. Tibbiy xizmat ko’rsatish tizimi shuqadar murakkabki, amerikaliklar undan har jihatdan norozi. Mamlakatda tibbiy sug’urta kompaniyalari va xususiykasalxonalar qo’yadigan talablarga qarshi uzluksiz kurash ketadi. Har birsaylov oldidan bu dolzarb mavzuga aylanadi. Xalq, deydi nohukumat tashkilotlar, Kongress va OqUyning bu boradagi hech bir va’dasiga ishonmaydi. Chunki siyosatchilartibbiyot, farmatsevtika va sug’urta sohalarining mo’may moliyaviy ko’magi bilanqonunchilik palatalari va yuqori lavozimlarga saylanadi. Narx-navo ko’tarilib, iqtisodiy vaziyat og’irlasharekan, hukumatga nisbatan ana shunday keskin tanqidlar kuchaymoqda. Amerikadabugun 47 million kishining tibbiy sug’urta sotib olishga qurbi yetmaydi -aholining qariyb 15 foizi. AQShda fuqarolarning aksariyati sog’lig’ini ishjoyidan sug’urta qiladi. Biroq sug’urta to’lovlari oshib borayotgan bir paytda,hammaning cho’ntagi ham ko’tarmayapti. “Ham fuqarolarga, ham davlat idoralariga qimmatgatushmoqda”, - deydi tahlilchi Ron Pollak. Bu hali boshlanishi. AQSh Sog’liqni saqlash vazirligiga ko’ra tibbiy xizmatlarbahosi kelasi 10 yil ichida ikki baravarga oshadi. Sug’urta to’lovlari hambunga ergashishi aniq. Bugun ko’pgina kichik bizneslar xodimlarini sug’urtabilan ta’minlay olmayapti. Jami 47 million amerikalik sug’urtasiz. “Tizim isloh qilinmasa, sug’urtasizlar soni har yilibir millionga ko’payadi”, - deydi Artur Garson, Virjiniya Universiteti tibbiyotbo’limi rahbari. “Sug’urtasizlar 10 yildan so’ng 57 millionni tashkil etadi”. ... ya’ni, deydi shifokor, AQSh aholisining 20 fozini. Sug’urtaga to’layolmaydiganlarning aksariyati ishli odamlar, lekin ularning maoshi sug’urtato’lovlarini qoplamaydi. Bir paytning o’zida ular bepul tibbiy xizmatlarga hamhaqli emas. Sug’urtasiz inson uzoq umr ko’rmaydi deydi shifokorlar. Jessika Bantin, AQSh So’gliqni saqlash vazirligi xodimi, so’nggi bu boradaso’nggi izlanishlarga bosh-qosh bo’lgan. “Bu mamlakatda biror kasallikka chalinish oilabyudjetiga jiddiy zarar yetkazadi”. Aynan shu bois, deydimutaxassislar, sog’liqni saqlash saylov kampaniyasida doimiy mavzu. Ba’zilarAQShda urush faxriylari uchun yaratilgan tizimni sifat jihatdan namunali debbiladi. Misol uchun, hukumat moliyalovchi bu kasalxona va klinikalarda ma’lumotlarkompyuterga kiritilgan. Faxriylar qaysi biriga bormasin, shifokor kasalliktarixini shu zahotiyoq chiqarib, ko’rishi mumkin. Qon bosimi qachon va nechamarta o’lchangan – hammasi shifokorning ko’z oldida. Analizlar qayta-qaytatopshirilmaydi. Tibbiy xatolarning oldi olingan. “Ma’muriy qog’ozbozlik, isrofgarchilik, ortiqchatibbiy test va sinovlar, behuda muolaja va ko’rsatmalar – sog’liqni saqlashtizimidan bu muammolarni yo’qota olsak, hamyonga ancha foyda bo’lardi”, - deydiArtur Garson.