Obama: Amerika imkoniyatlar makoni bo'lib qolishi kerak
Kongress va xalq oldida hisobot berar ekan, prezident yurtdoshlarini omilkorlikka va zamon talablariga moslashishga chaqirdi.
Prezident Barak Obama bu yilgi nutqini yangi Kongressni qutlashdan boshladi. Vakillar Palatasining yangi spikeri Jon Beynerni 2010 yilning 2 noyabrida o’tgan saylovlardagi g’alaba bilan tabrikladi. Muxolifat o’tgan ikki yil ichida demokratlar qabul qilgan qonunlar va prezident imzo chekkan hujjatlarni bekor qilishga bel bog’lagan. Vashingtonda keskin bahsu-munozaralar avjiga chiqsa ajabmas. Obama siyosiy masalalar emas, ko’proq xalq kayfiyati haqida gapirdi. Yurtdoshlarining ruhini ko’tarishga harakat qildi. 8 yanvar kuni Arizona shtatida demokrat qonunchi Gabriella Giffords saylovchilar bilan uchrashayotgan paytda nishonga olingan va olti kishi halok bo’lgan edi. Giffords miyasida o’q yegan, lekin omon qolgan. Amerikaliklar partiyalar orasidagi keskinlik, serzarda muomala, asossiz gap va ta’na-dashnomlardan to’ygan. Salbiy ruhdagi olishuvlari bilan siyosatchilar o’zlariga nisbatan norozilikni kuchaytirmoqda degan qarash keng tarqalgan. Hozir kelasi saylov haqida o’ylaydigan fursat emas, deydi Obama. “O’zi endi bir saylovdan chiqdik. Xalqni ish bilan ta’minlash kerak, sanoat va ishlab chiqarishni kengaytirish, jamiyatimizni mustahkamlash haqida o’ylash kerak”, - deydi prezident. Obama deydiki, o’tgan ikki yil mobaynida Amerika iqtisodiyoti ancha oyoqqa turdi. “2008 yilda boshlangan iqtisodiy krizisdan chiqdik”, - deydi u. “Xususiy sektor daromad qila boshlagan, iqtisodiy o’sish bor”. “Amerika imkoniyatlar mamlakati bo’lib qolishi kerak. Men hammangizdan butun diqqatni shu masalaga qaratishni so’rayman”,- deydi prezident qonunchilarga qarata. Obama yurtdoshlaridan omilkor bo’lishni so’ramoqda. Bir korxonada bir umr ishlaydigan zamonlar o’tib ketdi, deyi prezident, ilg’or texnologiya kompaniyalarda ishchilar sonini kamaytirgan. Bu degani odamlar hamisha o’z ustida ishlashi, yangi sohalarni o’rganib, talabga ko’nikib borishi lozim. Yangi ish o’rinlari yangi sohalarda yaratiladi, deydi Obama. Faqat shu yo’l bilangina Amerika global maydonda raqobatlasha olishi, o’ziga xos xususiyatlarni, siyosiy-iqtisodiy qudratini saqlab qolishi mumkin. Barak Obama yurtdoshlarini innovatsion ruhni saqlab qolishga, umidni boy bermay yashashga undamoqda. “Kashfiyot, ixtiro, ijod va yangicha fikrlash – bizga xos xususiyatlar”, deydi u. “Yarim asr ilgari Sovet Ittifoqi samoga o’zining “Sputnik” sun’iy yo’ldoshini chiqarib, bizni ortda qoldirgan edi”,- deydi Obama. “Lekin Amerika bundan umidsizlanmay, misli ko’rilmagan tadqiqot va izlanishlar boshlaganki, biz aql bovar qilmaydigan sohalarga asos solib, nafaqat Sovet Ittifoqidan o’zib ketganmiz, balki millionlab ish o’rinlari, imkoniyatlar yaratganmiz”,- deydi Obama. Muqobil energiya manbalarini rivojlantirish, xorij neftiga tobe bo’lmaslik, ichki qarzni kamaytirish, byudjetdagi kamomaddan qutulish – Obama nazarida bular yaqin yillardagi asosiy iqtisodiy maqsadlar bo’lishi kerak. Prezident nutqida tashqi siyosatga ham to’xtaldi. Afg’oniston va Iroqni tilga olar ekan, harbiy harakatlar poyoniga yetmoqda, dedi. Iroqdan 100 mingga yaqin askar olib chiqildi. Yana 50 ming qo’shin qolgan, lekin yil oxirigacha ular ham Iroqni tark etadi. Amerika terroristlarni ildizi bilan yo’q qilish qarorida qat’iy va bu boradagi harakatlar davom etadi, deydi Obama. Razvedka agentliklari va mudofaa kuchlari zarur vositalar bilan ta’minlangan. “Ularni yanchmaguncha to’xtamaymiz”, - deydi prezident. Lekin Afg’onistonda xavfsizlikni ta’minlash mahalliy armiya zimmasiga topshiriladi. Bu xalq kelajagi uning o’z qo’lida, deydi Obama, Amerika kuchlari bu zaminni yaqin ikki yilda bo’shatadi. “Terrorchilarga gapim shu, sizni Afg’onistondan tortib, Arab yarimorolidagi ildizlaringizgacha, dunyoning qay burchagiga qochmang, baribir yo’q qilamiz. Sizni yer tishlatamiz”,- deydi AQSh prezidenti. Prezidentning ta’kidlashicha, AQSh xalqaro hamkorlik tarafdori, dunyo ahli bilan kelishib ishlashni ma’qul ko’radi, rivojlanayotgan davlatlardan yordamni ayamaydi, erkinlik va qonun ustuvorligini targ’ib qilishda, qashshoqlik va xavfli kasalliklarga qarshi kurashni davom ettiradi. Obama yaqin kunlarda kelasi yil byudjet loyihasini Kongressga yo’llaydi. Unda chet eldagi xarajatlardan tashqari prezident olg’a surgan islohot dasturlari uchun ham mablag’ so’raladi. Respublikachilar eng ko’p qarshilik qilayotgan tashabbus bu sog’liqni saqlash tizimini yangilashga qaratilgan murakkab bir loyihadir. Respublikachilar nazarida fuqarolarni sug’urta sotib olishga majburlash – ularning fundamental huquqlarini buzish bilan barobar. Obama takliflari vaziyatni yaxshilamaydi, aksincha sug’urta kompaniyalariga ham bosimni oshirib, tizimni yanada holdan toydiradi va davlat xarajatlarini yanada oshiradi, deydi tanqidchilar. Prezident bu borada respublikachilar bilan hamkorlik qilishga, ularning takliflarini tinglashga tayyor ekanini aytmoqda. Amerikada ta’lim olish juda qimmat. Obama bu borada ham o’zgarishlar qilishga va’da bermoqda. Obama nutqidan keyin respublikachilar o’z munosabatini bildirar ekan, kongressmen Pol Rayan davlat har bir dollarni o’ylab sarflashni o’rganishi kerak dedi. “Byudjetdagi kamomadni pasaytirish uchun barcha chorani ko’ramiz”, - deydi Pol Rayan, Vakillar Palatasida bu masala bilan mashg’ul qo’mita raisi. Kongressmen Rayan deydiki, uning partiyasi prezident bilan ishlashga tayyor, ammo respublikachilar o’z prinsiplaridan voz kechmaydi. Obama esa muammolar yechimi bir yoqadan bosh chiqarishni talab qiladi deydi. Navbahor Imamova - "Amerika Ovozi"ning yetakchi multimedia jurnalisti. turkumidagi teledasturlar muallifi. Ko'rsatuvlar taqdim etish bilan birga prodyuser, muxbir va muharrir. O'zbekistonda akkreditatsiyadan o'tgan yagona amerikalik jurnalist. "Amerika Ovozi"da 2002-yildan beri ishlaydi. Jurnalistik faoliyatini 1996-yilda O'zbekiston radiosining "Xalqaro hayot" redaksiyasida boshlagan. Jahon Tillar Universiteti Xalqaro jurnalistika fakultetida dars bergan. Ommaviy axborot vositalari bo'yicha bakalavrlikni Hindistonning Maysur Universitetidan , magistrlikni esa AQShning Bol Davlat Universitetidan olgan. Shuningdek, Garvard Universitetidan davlat boshqaruvi va liderlik bo'yicha magistrlik diplomiga ega. Jurnalistik va ilmiy materiallari qator xalqaro manbalarda chop etilgan. Amerikaning nufuzli universitetlari va tahlil markazlarida so'zlab, ma'ruzalar o'qib keladi. "Amerika Ovozi" oltin medali sohibi. Tashkilotda gender va jurnalistika bo'yicha kengash raisi. Toshkent viloyati Bo'stonliq tumani Qo'shqo'rg'on qishlog'ida ziyoli oilasida ulg'aygan.