Rossiya MDHning istalgan davlatini istilo qilishi mumkinmi?
Gruziya-Rossiya ixtilofi davom etar ekan, ba'zi tahlilchilar Rossiya o'z manfaatlari yo'lida MDHning istalgan davlatiga qo'shin tortish
Ayrim tahlilchilar fikriga ko’ra, Kavkazdagi mojaro MustaqilDavlatlar Hamdo’stligining mutlaq layoqatsizligini ko’rsatgan. Gruziyaprezidenti MDH tarkibidan chiqishini e’lon qilar ekan, boshqa a’zo davlatlarniham shunga chaqirgan. Ba’zi tahlilchilar Rossiya o’z manfaatlari yo’lida MDHningistalgan davlatiga qo’shin tortishi mumkin, degan xavotirda. Sharhlovchilar fikriga ko`ra, MDHning to`laqonlia`zosi Gruziyaning hududiy yaxlitligi masalasi ko`rilayotgan bir paytda tashkilotnamoyish etgan sustkashlik va harakatsizlik uning layoqatsizligidan nishonadir. Gruziya prezidenti MDH tarkibidan chiqish qarorini tashkilotfaqat Rossiya foydasiga ishlayotgani bilan izohladi. Gruziyadan keyin Ukraina hamMDHni tark etishi mumkiligi haqida mulohazalar bor. Ekspertlar nazarida Rossiya va Gruziya o`rtasidagi urushhududiy yaxlitlik bilan bog’liq, demak, bu MDH davlatlarini tashvishga solmasligimumkin emas. Hamdo’stlikning har birida hududiy mojarolar mavjud. Rossiya o`zfuqarolarini himoya qilishni maqsad qilganmi, demak, bu hududlarga kirish uchunham asos topadi. Ayrim ekspertlar shu bois MDHning ba`zi davlatlaridagisukutni munosabat sifatida izohlamoqda. Tashkilotga raislik qilayotgan Qirg`iziston muammonimuzokara bilan hal etish haqida bayonot berdi. Biroq bu bayonot ortidan realharakatlar kuzatilmadi. Qirg`iziston matbuotida bu borada borayotgan muhokamalar esaancha tashvishli. Jumladan, ekspert Asqarbek Mambetovning aytishicha, agarurush tufayli Janubiy Osetiya Gruziya tarkibidan ajaralib chiqadigan bo`lsa,Rossiya uchun bu tajribani MDHning boshqa davlatlarida qo`llashga ham yo`lochiladi. Siyosiy sharhlovchi Farxod Tolipov qirg`iz ekpertifikrlarini asosli deb hisoblaydi. “Mana biz qanday qudratli davlatmiz, deya Rossiya uningirodasi bilan hisoblashish kerakligini ko’rsatmoqda. Rossiyada qo`shinlarniolib kirish uchun jiddiy sabab bo`lgandir. Baribir, bunday qilishdan oldinoqibatlari haqida jiddiy o`ylab ko`rish kerak edi. Buni intervensiya deb aytishmumkin. Rossiya MDHning poydevori hisoblanadi. Haqmiz, to`g’rimiz, deb o`ylabo`zi kutmagan natijalarga sabab bo`lishi mumkin”, - deydi Tolipov. Uning aytishicha, Janubiy Osetiyadagi urush MDH inqirozicho`qqiga chiqqanidan dalolat bermoqda. “MDHga oxirgi bo`lib kirgan davlat birinchi bo`libchiqib ketdi, bu inqirozdan dalolat. Buyog`iga MDH zaiflashishda davometaveradi”, - deydi Tolipov. Muxolifatdagi “Erk” partiyasi vakili Bobomurod Razzoqovurush haqida asosan Rossiya televideniyesi orqali axborot olingan deydi. Uningfikricha, davlat o`z fuqarolarini himoya qilishi kerak, faqat agressiya yo`libilan emas. “Fuqarolarimizning qanchasi tashqariga ish izlab ketayapti,halok bo`layapti, lekin davlatimiz bu masalani ko`tarib chiqmadi. Davlat o`zfuqarolarini qayerda bo`lishidan qat’iy nazar himoya qilishi kerak, faqatagressiyaga o`tmasligi kerak”, - deydi u. Qirg’izistondan farqli, o`zbek matbuotida MDHda kechayotganurush haqida biror muhokama uchramaydi, rasmiy munosabat esa sukutdan iborat. Bobomurod Razzoqovning aytishicha, sukut saqlash hukumatsiyosatiga xos odat. “SSSR parchalanishida ham bunga guvoh bo`lganmiz, hukumatpozitsiyasi faqat kutishdan iborat edi, vaqti kelganda bir bo`lakni uzishgaharakat qilishdi, siyosatga faol aralashish kerak, undan ajralib yashabbo`lmaydi. Dunyo siyosatida bu achinarli ko`rinsa kerak, hukumat rahbarlaridaGruziyadagi voqealar, agressiyani kim boshlagani haqida ko`proq ma`lumot bo`lsakerak”, - deydi Razzoqov.