Korrupsiya qoradoriga qarshi kurash yo'lida asosiy to'siq
BMT hisobicha o'tgan bir yil ichida Tolibon Afg'onistonda ko'knor yetishtiruvchi dehqonlardan 100 million dollar miqdorida soliq yiqqan
Toliblar nazorati ostidagi mamlakatjanubida dehqonlar nafaqat ko’knor ekishga, balki uning savdosidan tushgandaromad hisobidan soliq to’lashga ham majbur qilinmoqda. Tahlilchilar,qolaversa oddiy xalq nazarida AQSh va Afg’oniston hukumati qoradoriga qarshikurashni eplay olmayapti. Rasmiylar esa afyun butun mamlakat bo’ylab emas,ayrim notinch hududlardagina ishlab chiqarilmoqda deydi. Asosan janubda, Tolibonmahkam joylashib olgan hududlarda. Daromad huzurini ham aynan ular ko’rmoqda. Qoradori makoni bo’lish xalq uchun og’ir, ammo bu mahsulotsiz aholining kunko’rishi qiyin. Ko’knor yetishtirish uchun buyurtma Tolibondan keladi,arzimagan pulga. Bir bo’lak yerdan olingan hosil daromadi bilan qozonniqaynatish oson emas. Ammo boshqa iloj ham yo’q. Tolibon hokimiyatdan ag’darilgach hukumatning qoradorigaqarshi siyosatini quvvatlab, ko’knor emas, sabzavot ekishga kirishgan dehqonlar "qurg’oqchilik tufayli yana shu baloga qaytdik", - deydi. AQShning Afg'onistonda qoradoriga qarshi kurashuchun mas'ul diplomati Tomas Shveykning aytishicha 28 viloyatda ko'knordalalari yo'q qilingan va qilinmoqda. Pokiston bilan chegaradosh hududlar -Hilmand, Qandahor va Nangahorda muammoga qarshi kurash ancha sust deya tanoladi rasmiy. "Qandahor kabi viloyatlarda ko'knor ekadigan odamlarfaqat dehqonlar emas, balki mahalliy amaldorlar, ichki ishlar xodimlari vaqabila oqsoqollari ekanini ko'rasiz. Tolibon esa hamon bu joylarda izg'ibyuribdi. Ularni ba'zida oddiy odamlardan ajtatish qiyin", - deya tushuntiradiAQSh diplomati. Vashington esa qoradori yetishtirishga barham berishuchun Afg'onistonga yiliga millionlab dollar ajratishda davom etmoqda. Boydavlatlar kelasi ikki yil ichida afg'on xalqi hayotini yaxshilash va tinchliknita'minlash uchun 20 milliard dollar hadya qilishga va'da bermoqda. Shartishuki, hukumat bu mablag' haqqoniy va oshkora tarzda, jamiyat taraqqiyoti uchunsarflanayotganini isbotlashi lozim. Afg'oniston prezidenti Hamid Karzay qoradoriga qarshikurashda xalqaro tashkilotlardan ko'proq yordam so'ramoqda. Lekin mamlakatdakorrupsiya va mahalliychilikdan to'ygan xorijliklar, jumladan amerikaliklarfikricha jamiyatda chuqur ildiz otgan illatlarga bolta urush rasmiy Kobulningvazifasi. Afg'on hukumati Markaziy Osiyo va Rossiyadan ham buborada ko'mak kutmoqda. Mamlakatda yetishtirilgan afyun jahon bozoriga shudavlatlar orqali yetkaziladi. Amerika rasmiylari nazarida O'zbekiston vaTojikiston narkotiklar savdosini cheklash uchun kuchli choralar ko'raboshlagan. Ammo, deydi ular, masala yechimi baribir afg'on rahbariyati va jamoatchiligibo'ynida. Avvalo ko'knor ekishni, afyun ishlab chiqarishni bas qilish kerak.