AQSh maxsus elchisi: O'zbekiston diniy erkinlikni muhokama qilayotgani ijobiy o'zgarish
Xalqaro diniy erkinlik bo’yicha AQSh maxsus elchisi Syuzan Jonson-Kuk yaqinda O’zbekistonga taklif qilindi. Muloqotdan mamnun.
Bu mening O’zbekistonga ilk safarim. Tarixiy ahamiyati balki shuki, bizni O’zbekiston hukumati taklif qildi... Maqsad diniy erkinlik yuzasidan muloqot boshlash edi. Bunga erishdik. Biz nafaqat Tashqi ishlar vaziri (Abdulaziz Komilov) balki masala bilan bevosita shug’ullanadigan idora va tashkilotlarning vakillari, diniy yetakchilar (musulmon va nasroniy), fuqaro jamiyati a’zolari bilan uchrashdik. E’tiqod erkinligi bobida ochiq gaplasha boshlaganimiz, diplomatik so’zlashuv kechayotgani, nazarimda, ijobiy o’zgarish. O’zbekiston hukumati inson huquqlari yuzasidan xalqaro maydonda tanqid ostiga olinar ekan, rahbariyat odatda ularga javob bermaydi, deyarli munosabatbildirmaydi. Shu jumladan, e’tiqod erkinligi yuzasidan ham. Siz bilan muzokarada bu haqda qanchalik ochiq va samimiy gapirishdi degan bo’lardingiz? Bilasizmi, har qanday hukumat tanqidni qabul qilishi qiyin. Nazarimda, O’zbekiston rasmiylari biz bilan juda samimiy gaplashishdi. Ochiq va shoshmay muhokama qildik... Biz nohukumat tashkilotlarning vakillari bilan ham gaplashdik... Toshkentga safar men uchun yana shu bilan ham ahamiyatliki, Muski (Edmund Muskie Fellowships) dasturida qatnashgan yosh mutaxassislar bilan gaplashdik. Bu menga umid va g’ayrat bag’ishladi. Xorijda o’qib vataniga keng dunyoqarash va rejalar bilan qaytgan yoshlar. Bugungi dunyo bizdan global fuqaro bo’lishni va har qanday masalani global ravishda muhokama qilishni talab qiladi. Shu jihatdan, men Toshkentda yoshlar bilan gaplashganimdan juda mamnunman. Ular bilan suhbatlarimda bag’rikenglik, bugungi dunyoda bu qanchalik muhim ekani; o’zga din, elat va madaniyat vakillari orasida o’zaro hamjihatlikni mustahkamlash haqida eshitdim. Bu menda chuqur taassurot qoldirdi. Bilasizmi, biz bu komissiya bilan yaqindan ishlaymiz, lekin ulardan tashqari boshqa manbalarga ham tayanamiz. Biz albatta bu komissiya ko’tarib chiqayotgan muammolar, Kongressda yangrayotgan xavotirlar, hammasini hisobga olamiz. O’zbekistondagi ahvolga qiziqqan amerikalik diniy yetakchilarga ham quloq tutamiz. Toshkentga safarimizdan maqsad e’tiqod erkinligi yuzasidan muloqot boshlash edi, shu bois butun ahamiyatni shunga qaratdik. Tomonlar yuqorida tilga olingan hisobotga munosabat bildirmadi. O’zbekiston “Alohida tashvishga molik” sakkiz davlatdan biri. Muzokaramizda bu maqomdan qutulish uchun qanday qadamlar tashlanishi haqida gaplashdik. Qanday choralar ko’rish, o’zgarishlar qilish haqida gap ketdi. Lekin muzokara biror konkret qaror yoki reja bilan tugadi deya olmayman. Muloqot boshladik bu haqda, shuning o’zi, nazarimda, yaxshi bir poydevor. Yaqin oylar ichida biz o’z yillik hisobotimizni chiqaramiz. Bu borada ana shu hujjatdan bafurja ma’lumotlar olasiz. Demak, hozircha siz O’zbekiston bilan muloqot qilayotganingizni katta yutuq deb bilasiz? Ha, mana shu muloqot, o’zaro safarlar va fikr-almashinuvlar davom etadi degan umiddaman. Hamkorlikni yo’lga qo’yib, birga ishlaymiz degan umiddaman. Biz ularni ko’rib chiqamiz, hisobga olamiz. Davlat departamentidagi Xalqaro diniy erkinlik bo’yicha idora qanday yo’l tutishni o’zi belgilaydi. O’zbekiston hukumati bilan ishlash niyatidamiz. Yaqin kelajakda nimalar qilishni ko’zlayapsiz? Hamkorlikni aynan qay tarzda yo’lga qo’ymoqchisiz? E’tiqod erkinligi hurmat qilingan jamiyat barqaror bo’ladi. Biz dunyodagi har bir mamlakatda diniy huquqlar e’zozlansin deymiz, chunki bu xavfsizlik va farovonlik garovi.Hammamiz BMTning Fuqaro va siyosiy huquqlar bo’yicha xalqaro konvensiyasiga imzo chekkanmiz.Demak, unga amal qilishimiz kerak. Biz O’zbekiston bilan mana shu haqda gaplashayapmiz.Maqsad, inson huquqlari e’zozlanadigan jamiyatda yashash va erkinlikni targ’ib qilish. Shunday ekan, unga birgalikda intilishimiz kerak. Rahmat! Sizga ham rahmat! Navbahor Imamova - "Amerika Ovozi"ning yetakchi multimedia jurnalisti. turkumidagi teledasturlar muallifi. Ko'rsatuvlar taqdim etish bilan birga prodyuser, muxbir va muharrir. O'zbekistonda akkreditatsiyadan o'tgan yagona amerikalik jurnalist. "Amerika Ovozi"da 2002-yildan beri ishlaydi. Jurnalistik faoliyatini 1996-yilda O'zbekiston radiosining "Xalqaro hayot" redaksiyasida boshlagan. Jahon Tillar Universiteti Xalqaro jurnalistika fakultetida dars bergan. Ommaviy axborot vositalari bo'yicha bakalavrlikni Hindistonning Maysur Universitetidan , magistrlikni esa AQShning Bol Davlat Universitetidan olgan. Shuningdek, Garvard Universitetidan davlat boshqaruvi va liderlik bo'yicha magistrlik diplomiga ega. Jurnalistik va ilmiy materiallari qator xalqaro manbalarda chop etilgan. Amerikaning nufuzli universitetlari va tahlil markazlarida so'zlab, ma'ruzalar o'qib keladi. "Amerika Ovozi" oltin medali sohibi. Tashkilotda gender va jurnalistika bo'yicha kengash raisi. Toshkent viloyati Bo'stonliq tumani Qo'shqo'rg'on qishlog'ida ziyoli oilasida ulg'aygan.