O'zbekiston Afg'onistonga noharbiy yuk tashishda yordam beradi
Prezident Islom Karimov NATO sammitidan qaytgach, O'zbekiston Afg'onistonga temir yo'l orqali noharbiy yuk yetkazish loyihasiga qo'shil
Sharhlovchilar fikriga ko`ra, prezident Islom KarimovNATO sammitida ishtirok etganidan so'ng Afg’oniston masalasiga diqqat-e’tibor kuchaygan. Urushni tugatish yo’lida qo’shni davlatlar bilan hamkorlik O`zbekiston tashqisiyosatining muhim yo`nalishlaridan biriga aylangan. O`zbekiston prezidenti Islom Karimov NATO sammitida ishtiroketib qaytgach, mamlakat Afg`onistonga temir yo`l orqali noharbiy yuklar yetkazishloyihasiga qo`shildi. Termizdagi aerodromdan foydalanishda NATO uchunimkoniyatlar kengaydi. Latviya prezidenti Valdis Zatlersning O`zbekistonga tashrifichog`ida Afg`onistondagi vaziyatni barqarorlashtirish uchun hamkorliknikengaytirish muhokama qilingan. O`zbekiston prezidenti NATO sammitida ko`targan tashabbusi,xususan, “6+2” guruhini NATO ishtirokida “6+3” tarzida qayta tiklash masalasinieslatib o`tdi. O`zbekiston Tashqi ishlar vaziri Vladimir Norov tomonidan butashabbus BMT yig`ilishida ham ta`kidlab o`tildi. Ekspertlar Islom Karimovning bu tashabbusini ko`proq siyosiymaqsadda qilingan bayonot deb baholagan edi. Mazkur tashabbusdan qat’iy nazar Afg`onistondagi vaziyatnibarqarorlashtirishda O`zbekiston qo`shayotgan hissa munozarali baholanadi. Ayniqsa,AQSh harbiy bazasi O`zbekistondan chiqarib yuborilganidan so`ng. “Haqiqatan, Afg`onistonda vaziyat jiddiylashmoqda.O`zbekiston bu borada hissa qo`shishi mumkin. Bir chetda turmasligi kerakkuzatib. AQSh bilan aloqalar qanday rivojlanishidan qat’iy nazar. Afg`onistonqo`shni davlat, u yerdagi barqarorlik birinchi navbatda O`zbekiston uchun muhim”,- deydi siyosiy sharhlovchi Farhod Tolipov. Mintaqa uchun xavf narkotik moddalari tranzitidan tashqari,ekstremizm tahdidi kuchayishi bilan ham bog`liq. Afg`oniston va O`zbekiston o’rtasida bevosita aloqalar AQShbilan harbiy hamkorlik rivojlangan paytda ancha muntazam kechgan edi. O`zbekistonlikquruvchilar bir necha inshootlar qurilishida ishtirok etgan, iqtisodiymunosabatlar ko`zga tashlanayotgan edi. Afg`oniston shimolida, asosan, o`zbeklar jamoasi istiqomatqilishiga qaramasdan, ikki o`rtadagi madaniy-ijtimoiy aloqalarda rivojlanishbor deb bo`lmaydi. Munosabatlar ko`proq energiya savdosi bian bog’liq. Afg`oniston o`zbeklari yetakchisi bo`lgan general AbdulrashidDo`stum ham O`zbekistonda muhokamaga chiqmaydigan mavzulardan. Sharhlovchi Komron Aliyev nazarida Afg`onistondagibeqarorlik kuchayishida milliy masalalar ham muhim o`rin tutadi. “Afg`onistonda pushtunlar, o`zbeklar va tojiklaro`rtasida hamma vaqt qarshiliklar bo’lib kelgan. Pushtunlar markaziy hukumatdarahbarlar bizdan bo`lishi kerak deb iddao qilib kelgan. Shimoliy alyansqatnashuvida Afg’onistonda hukumat o`zgarib, Hamid Karzay hukumatga kelganbo`lsa, keyinchalik alyansning ayrim vakillari hukumatdan chetlatila boshladi. Jumladan, mudofaa vaziri Fath chetlatildi. Shuningdek, general Do`stumning hamayrim imkoniyatlari cheklandi. Bu yerda hali millatlar o`rtasidagi qarshiliklarmasalasi to`g’ri hal etilgani yo`q”, - deydi sharhlovchi Komron Aliyev. Ma`lumotlarga ko`ra, Afg’onistonda taxminan to`rt milliongayaqin o`zbeklar yashaydi. O`zbekiston qo`shni davlat bilan ta`lim va madaniysohalarda aloqalarni rivojlantirish muhimligini ta`kidlamoqda.