"Tadbirkor xotin-qizlarga foizsiz kredit berib, moliyaviy quvvatlash kerak"
Qishloq ayoliga e'tibor qaratish lozim, deydi Tojikistonda gender masalalari bo'yicha yetakchi mutaxassis Ma'rifat Shokirova.
Ular bugun hayot oson emasligini, xotin-qizlar oldida murakkab muammolar, siyosiy-iqtisodiy to’siqlar turganini tan oladi. Bilim va tajribaning o’zi yetmaydi, deydi ular, davlat tizimidagi va jamiyatdagi azaliy illatlar ayollarni ko’plab imkoniyatlardan ayiradi. Korrupsiya, yulg’ichlik, siyosiy-ijtimoiy bosim va qog’ozbozlik - tez-tez tilga olinadigan muammolar. Lekin bu qiyinchiliklarga qaramasdan simpoziumga kelgan ayollar umid va g’oyaga to’la. Tashabbuskor, nimaiki imkoniyat bo’lsa, undan foydalanib, yurtim, kelajagimiz deb yashayotgan fuqarolar. Ayol bola boqib uyda o’tiradi, er ishlab oilani boqadi degan zamonlar o’tib ketgan. Bugun xotin-qizlar erkaklar bilan tengma-teng mehnat qiladi, pul topadi, deydi ular. 1990-yillardagi fuqarolik urushi butun mamlakatni tilka pora qilgan va bundan, ayniqsa, xotin-qizlar qattiq aziyat chekkan edi, deydi u. Bugun, deydi Ma’rifat Shokirova, Tojikistonda tadbirkorlik qilib kun ko’rayotgan, o’z kichik bizneslarida ish o’rinlari yaratib, yoshlarni mehnat bilan ta’minlayotgan ayollar ko’p. 2007 yilda prezident Emomali Rahmon qarori bilan ishbilarmon ayollarni quvvatlash uchun ularning har biriga 1 million somoni ajratilgan edi. "Mana hozirga kelib, buning samarasini ko’rayapmiz. Ayollarimiz bu sarmoyani jamiyatimiz taraqqiyoti uchun sarflamoqda”,- deydi Ma’rifat Shokirova. Qishloq ayoli uchun imkoniyatlar yaratish, uning vaqtida bilim olib, ishli bo’lishi, biznes yoki korxona ochib tirikchilik qilishi, atrofdagilarni ish bilan ta’minlay olishi uchun harakat qilmoq zarur, deydi Ma’rifat Shokirova. Bugun Tojikistonda yuzlab ming erkaklar yo Rossiyaga ishlashga ketgan yoki ketish dardida. Dala, bozor, bolalar va ro'zg'or- ayollar bo'ynida. Konkret qadamlarga kelsak, deydi u, ayollarga foizsiz kredit berishga o’tish kerak. Soliqni tushirish kerak. Mahalliy banklarni rivojlantirish zarur. Faqat kredit bilan cheklanmay grant, moliyaviy yordam berish lozim. “Ayollarimiz Amerikaga tez-tez borib, malaka oshirib, u yerda xotin-qizlar boshqaradigan bizneslar bilan tanishsa, vatanga yangicha fikr va g’oyalar bilan qaytadi, ruhan madad oladi, g’ayrati oshadi”. Dunyo ko’rgan odam kengroq o’ylaydi, oldinga intilib yashaydi. “Men o’zim o’tgan yili AQShga borib, ayollar asos solgan kompaniyalarni ko’rdim. Vinochilik qilib, million-million dollar daromad olayotgan xotin-qizlar bor ekan”,- deydi Ma’rifat Shokirova. "Yana bir muhim masala bu ayollarning iqtisodiy-moliyaviy bilimini oshirish kerak. Usiz tadbirkorlik qilish deyarli mumkin emas”. “Qishloq xo’jaligi, to’qimachilik... Bu sohalarda birga ishlasak bo’ladi ular bilan. Kiyim-kechak ishlab chiqarish, qo’lda tikiladigan, to’qiladigan mollar, hunarmandchilik... Bu borada ham bir-birimizga juda yaqinmiz”,- deydi u. Mintaqa qadim madaniyatiga xos mahsulotlarga jahon bozorida qiziqish katta. Ularni birga ishlab chiqarishni yo’lga qo’yish mumkin. “‘Fidokor’ degan korxona bor Tojikistonda. Eron va Afg’onistondagi tadbirkor ayollar bilan hamkorlik qiladi. Ayollarimiz bir-birimizdan ko’p narsa o’rganayapti”,- deydi Ma’rifat Shokirova. U singari qatnashchilar fikricha, hukumat ham, chet davlatlar ham, xalqaro moliyaviy tashkilotlar ham mayda tadbirkorlarni, kichik bizneslarni rag’batlantirib, ular uchun sharoitni yaxshilash haqida o’ylashi kerak deydi. Navbahor Imamova - "Amerika Ovozi"ning yetakchi multimedia jurnalisti. turkumidagi teledasturlar muallifi. Ko'rsatuvlar taqdim etish bilan birga prodyuser, muxbir va muharrir. O'zbekistonda akkreditatsiyadan o'tgan yagona amerikalik jurnalist. "Amerika Ovozi"da 2002-yildan beri ishlaydi. Jurnalistik faoliyatini 1996-yilda O'zbekiston radiosining "Xalqaro hayot" redaksiyasida boshlagan. Jahon Tillar Universiteti Xalqaro jurnalistika fakultetida dars bergan. Ommaviy axborot vositalari bo'yicha bakalavrlikni Hindistonning Maysur Universitetidan , magistrlikni esa AQShning Bol Davlat Universitetidan olgan. Shuningdek, Garvard Universitetidan davlat boshqaruvi va liderlik bo'yicha magistrlik diplomiga ega. Jurnalistik va ilmiy materiallari qator xalqaro manbalarda chop etilgan. Amerikaning nufuzli universitetlari va tahlil markazlarida so'zlab, ma'ruzalar o'qib keladi. "Amerika Ovozi" oltin medali sohibi. Tashkilotda gender va jurnalistika bo'yicha kengash raisi. Toshkent viloyati Bo'stonliq tumani Qo'shqo'rg'on qishlog'ida ziyoli oilasida ulg'aygan.