Gruziya va Ukraina MDHdan ketmoqchi, Rossiya nima deydi?
Gruziya va Ukraina ko'p masalalarda hamfikr va hamkor. Har ikki mamlakat demokratik tuzum o'rnatishga, NATOga a'zo bo'lishga, Rossiyada
Gruziya va Ukraina ko’p masalalarda hamfikr va hamkor. Harikki mamlakat demokratik tuzum o’rnatishga, NATOga a’zo bo’lishga, Rossiyadanuzoqlashib G’arb bilan yaqinroq hamkorlik qilishga intiladi. Ukraina hozirgimojaroda ham Gruziyani qo’llab-quvvatlamoqda. Rossiya foydalanayotganSevastopol bardargohining ijara muddatini tugatish ilinjida. Shuningdek,Gruziya kabi Mustaqil Davlatlar Hamdo’stligidan chiqmoqchi. Rossiya bungaqanday javob berishi mumkin? 2007 yilda Tbilisidagi o’rta maktablardan biriga MixayloXrushevskiy nomi berildi. Xrushevskiy 1917 yilda qisqa vaqt jahon yuziniko’rgan Ukraina Xalq Respublikasi prezidenti bo’lgan. Maktabning yangidannomlanish marosimida Gruziya prezidenti Mixail Saakashvili va Ukraina rahbariViktor Yushchenko ishtirok etdi. Har ikki davlat arbobi hokimiyat tepasiga“rangli inqilob” nomini olgan xalq qo’zg’oloni yordamida keldi. Kreml rangli inqiloblardan xavotirda va norozi ekanini bildirib Saakashvilibilan muomala qilishdan bosh tortib kelgan. Seshanba kuni Yushchenko Polsha,Litva, Latviya va Estoniya rahbarlari bilan birgalikda Tbilisiga borib gruzinxalqi bilan birdamligini bildirgan. Viktor Yushchenkoning aytishicha, davlat rahbarlari begunoh odamlar va yoshrespublika o’limining oldini olish uchun Gruziyaga borgan. Ukrainalik harbiy tahlilchi Oleksiy Melnikning aytishicha, besh davlatarboblari Gruziya rahbariyatining mojaro paytida qo’llagan barcha choralariniqo’llab-quvvatlamasada, Kremlga siyosatining nojo’yaligi haqida jiddiy ishoraqilgan. Bu bilan ular Rossiyaning sobiq Sovet davlatlari va uning atrofidagi hududustidan nazorat o’rnatish siyosatiga ommaviy qarshiligini namoyish etdi, deydiMelnik. Tahlilchiga ko’ra, mamlakatining NATOga a’zo bo’lishini istamagan ukrainaliklarRossiyaning Gruziyaga qarshi harbiy yurishidan so’ng fikrini o’zgartirishimumkin. Tbilisidagi Yevropa integratsiya forumi raisi Soso Siskarishviliningaytishicha, NATOning a’zolik uchun demokratik talablariga Gruziyadan ko’raUkraina ko’proq javob beradi. Ukrainadagi so’nggi ikki parlament saylovlari hamda Gruziyadagi parlament vaprezident saylovlariga berilgan tashqi baho o’rtasida osmon bilan yercha farqbor, deydi Siskarishvili. Rossiyalik harbiy masalalar bo’yicha tahlilchi Pavel Felgenxauer fikricha,Ukraina Kremlning Rossiya buyukligini tiklash bo’yicha rejasining navbatdagiqurboni bo’lishi mumkin. Rossiya Ukrainaning yarmini qo’shib olishni istaydi. Vladimir Putin bu haqdaaprel oyida Buxarestdagi NATO sammitida aytgan. “Ukraina ikki qismga bo’linadiva biz uning sharqiy qismini, jumladan Qrimni, olmoqchimiz” degan. Felgenxauerning aytishicha, Rossiya Qrimni Ukraina hududi deb hisoblamaydi. Rossiya Sevastopolni Ukrainadan ijaraga olgan va u yerda Qora dengiz flotinisaqlaydi. Agar Rossiya Ukraina suverenitetiga ochiqchasiga tahdid solsa, rasmiy KiyevG’arbdan yordam so’raydi. Buning uchun Rossiya kuch ishlatishi shart emas.Ukraina hozirdanoq tashqi kuchlarga Rossiyani tahdid qilib ko’rsatmoqchi, deydi u. Felgenxauer nazarida Kremldagilar Sovuq Urushi davrida bo’lgani kabi dunyoniikkiga bo’lmoqchi: AQSh va Rossiya manfaati zonalariga. Rossiya harbiylarini vaqurollarini Kuba va Vyetnamdan chiqarganida AQSh ham Rossiya atrofidagidavlatlarga burnini suqmaydi deb o’ylagan. Ammo Oq Uy Rossiyaga qo’shnidavlatlarda rangli inqiloblarni qo’llab-quvvatlay boshlagach, rasmiy Moskvao’zini aldangan deb his qildi, deydi Pavel Felgenxauer. Shu bilan birga, deydi gruziyalik mutaxassis SosoSiskarishvili, Rossiyaga chegaradosh besh davlat rahbarlarining shu haftaTbilisiga borishi Kreml siyosati o’zgarmaganidan va unga ishonib bo’lmasligidandalolatdir.