BMT O'zbekistondagi huquqiy ahvolni tahlil qilmoqda
Tashkilotning Jenevadagi rasmiylari shu kunlarda O'zbekistonni diqqat bilan o'rganmoqda. BMTning Inson huquqlari kengashida hukumat vak
Tashkilotning Inson Huquqlari Kengashida rasmiylardan tashqari nodavlat tashkilotlar ham ma’ruzaqilyapti. Xalqaro inson huquqlari tashkilotlari va mahalliy huquq himoyachilariham mamlakatdagi vaziyat bo`yicha o’z qarashlarini bildiradi. BMT doirasida O`zbekistondagi inson huquqlariga doir vaziyatbirinchi bor muhokamaga qo’yilayotgani yo`q. Tadbirda xalqaro tashkilotlarning O`zbekistonga oidhisobotlari tinglanadi. Unda respublika rasmiylaridan tashqari insonhuquqlari bo'yicha nodavlat tashkilotlar ham qatnashishi mumkin. Huquq himoyachilarining aytishicha, O`zbekistonda insonhuquqlari borasidagi asosiy muammo shundaki, mamlakatda qiynoqlar hamon qo`llanmoqda. “Qiynoqlar masalasi ko`rilishi turgan gap. O`zbekistondainson huquqlari masalasida tubdan yoki qisman o`zgarish bor deb bo`lmaydi”, -deydi O`zbekiston inson huquqlari bo`yicha tashabbus guruhi rahbari SuratIkromov. So'nggi paytda O`zbekiston hukumati inson huquqlari masalasidaqator islohotlarni amalga oshirgani ta`kidlab kelinadi. BMT sessiyasida ham O`zbekistonda o`lim jazosi bekorqilingani, qamoqqa olish sanksiyasi sudlar vakolatiga berilgani, shuningdek,bir nechta xalqaro konvensiyalar ratifikatsiya qilingani tilga olinishikutilmoqda. Qiynoqlarga qarshi tezkor guruh vakili Suhrob Ismoilovso’zlariga ko`ra, o`tkazilgan islohotlar muvaffaqiyatli amalga oshmoqda debbo`lmaydi. “Avval prokurorlar qamoqqa olingan odamning huquqlarinibuzib, qanday sanksiya berishgan bo`lsa, hozir sudlar bu vazifanibajarishayapti, xolos. Buning uhun alohida sudyalar yaratilishi kerak edi. Ularboshqa ish bilan shug`ullanmasin. Shundagina bu islohot mustaqil tarzda ishlayolishi mumkin edi”, - deydi Ismoilov. BMT va O`zbekiston o`rtasida inson huquqlariga oid vaziyatmuhokamasi 2003 yilda BMT Qiynoqlarga qarshi qo`mitasi sobiq elchisi TeoVan Bovenning O`zbekistonga tashrifidan so`ng faollashgan edi. BMT vakili O`zbekistonda qiynoqlar muntazam ravishda qo’llanilishihaqida xulosa bergach, hukumat qiynoqlarga qarshi kurash uchun milliy loyihaqabul qildi. “Bu loyiha oxirigacha ijro qilinmadi, bu yerda bir nechtasabablar bo`lishi mumkin, Andijon voqelari, boshqalar. Van Bovenningqiynoqlarni to’xtatishga qaratilgan 22 tavsiyasidan 7-8 tasini hukumatbajargan. Biroq qanday bajarilgani noma`lum. Hozir BMTning Qiynoqlargaqarshi qo`mitasi yangi ma`ruzachisi O`zbekistonga kelaman deyapti, lekinhukumat unga viza bermayapti”, - deydi Surat Ikromov. Suhrob Ismoilovning aytishicha, BMT doirasidagi muhokamalarvaziyat xalqaro jamoatchilik e`tiborida bo`lsagina natija berishi mumkin. Mahalliy faollar nazarida inson huquqlari bilan bog`liqvaziyat og’ir ekanini shundan bilish mumkinki, O’zbekistonda qiynoqlar muntazamqo`llanadi; huquq himoyachilariga nisbatan bosimlar kuchaygan; ularni qamoqqaolish hollari davom etmoqda va dindorlar taz’yiq ostida.