Afg'onistonda o'zbeklar federal tuzumga o'tish tarafdori
30 milliondan oshiq aholiga ega Afg'onistonda o'zbeklar 8 foizni tashkil etadi. Jamoa vakillari nazarida mamlakatda milliy tenglik kafo
Yaqinda FransiyadaAfg`oniston va unga qo`shni davlat vakillari uchrashib, bugungi vaziyat vatinchlikka erishish uchun nima qilmoq zarurligi xususida fikr almashdi. Parijda o'tgan anjumanda O`zbekiston Tashqi ishlar vaziri Vladimir Norov qatnashgan. Mintaqaviyxavfsizlik, deydi diplomatlar, Afg’oniston va uning atrofida joylashgano’lkalar o’rtasida kuchli hamkorlik talab qiladi. Hozirga kelib mintaqa orqali Afg'onistonga yuk olib o'tishhajmi oshgani kuzatiladi. Buni NATO kuchlarining Afg`onistondagiqo`mondoni DeyvidMakkirnan ham tasdiqlagan. Asosan Turkmanistonva O`zbekistondan olib o`tayotgan yuk Afg`onistonning shimoliy viloyatlariorqali mamlakatga kirib boradi. Afg’onistondagi notinchlik ortida etnik kelishmovchiliklar, amaldagihukumatdan norozilik, qolaversa qashshoqlik kabi chuqur ildiz otgan muammolarturibdi. 30 milliondan oshiq aholiga ega Afg'onistonda pashtunlar ko'pchilikni tashkil etadi. Ikkinchi yirik guruh esa tojiklar bo'lib taqriban 33 foizni tashkil etadi. O'zbeklar esa taxminan 8 foiz atrofida. mamlakatda har bir elat o'z taqdirini o'zi hal etish huquqiga ega emas ekan, milliy tenglik kafolatlanmas ekan, barqarorlikka erishish qiyin. Afg'onistondagi faol o'zbeklardan biri Ustoz Hamidullaning aytishicha vaziyat yaxshilanishi uchun avvalo mamlakatni federativ davlatga aylantirish kerak. Uning fikricha hozirgi hokimiyatni pashtunlar egallab olgan. “Federativbo`lsa, har millat o'z huquqlariga ega bo'lsa, Afg`onistonda biryaxshi davlat, xalq bo`ladi. Shunda ko`p aziyat chekkan turkiy xalqlaruchun ham adolatli imkoniyatlar paydo bo`ladi. Rossiya federativ, Germaniya federativyoki boshqa federativ davlatlarni olaylik. Endi bu federativ tuzum milliylikkaasoslanadi-mi yoki boshqa yo`singa, buni muhokama qilsa bo`ladi”, - deydi UstozHamidulla. Uning tushuntirishicha shimolda asosan turkiylar istiqomat qilsa, janubda pashtunlar ko'p. Orada katta farq bor, deydi u. Janubda qabilaviy tuzum hukmron. Jinoyat va adolatsizliklar oqsoqollar tomonidan ko'rib chiqiladi. Shimolda, masalan, o'zbeklar qonunga o'rgangan, unga amal qilib yashashni istaydi, deydi Ustoz Hamidulla. Afg`onistonningO`zbekistondagi muvaqqat elchisi "Amerika Ovozi" bilan suhbatda "mamlakatimizda millatlar aro siyosat yo`lga qo`yilmoqda",- deydi. “Turkiylar orasidan chiqqan vazirlar, vazir noiblari va raislar bor. O'zbek tili mamlakatda uchinchirasmiy til qilib belgilangan”, - deydi elchi. Yaqinda o'zbeklar yetakchisi sanalmish general Turkiyadanboshpana topgani haqida xabarlar tarqalgan edi. Ustoz Hamidullaga ko`ra, asossizbu xabar Do`stumning raqiblari tomonidan to`qilgan. “Buyolg`on xabar. General Do`stim bir xalqning yetakchisi. U mamlakatdan qayoqqa ketadi”? - deydi u.