Obamaga Markaziy Osiyoda katta umidlar bog'langan, lekin...
Barak Obama, deydi tahlilchilar, mintaqada erkinlik va demokratiya targ'ibotiga zo'r berishi mumkin. Bu tabiiyki Markaziy Osiyoning avt
OqUyga ilk bora qora tanli arbob saylangani, qolaversa AQShda hukumat o'zgarayotgani siz uchun qanday ahamiyatga ega? Saylovni Amerikadakuzatgan o’zbekistonliklar, qolaversa Markaziy Osiyoning boshqa qismlaridankelgan vakillar bu mamlakat fuqarolari vatanparvar, erkin fikrlaydigan,soddadil va kelajakka umid bilan qaraydigan xalq ekan deydi. "Xalqning ishonchi - Amerikaning eng muhim boyligi. Davlat hozirqiyin ahvolda, inqiroz ketayapti. Lekin, qarangki, xalq shu paytda o'z davlatibilan. Davlat tizimiga ishonayapti. Xalq nihoyatda faol. Hamma narsa ochiq va oydin",-deydi kuzatuvchi. “O’zbekistonda xalq hukumatga ishonmaydi, ishona olmaydiham”. Qo'shma Shtatlar Markaziy Osiyoning har bir davlati bilan o'zaro xohish va idoradaga qarab munosabat yuritayotganini, aloqalar zaminida iqtisodiy taraqqiyot, erkinlik va xavfsizlik kabi strategik maqsadlar yotishini ta'kidlab keladi. Tojikistonning “Xovar”axborot agentligi muxbiri Murodali Umarov nazarida so’nggi saylovlar Amerikada haqiqiydemokratiya hukmron ekanini isbotladi. Barak Obama, deydi jurnalist, AQSh davlatchiligining asosi bo'lmish erkinlik, tenglik va demokratiya tushunchalari targ’ibotiga urg’u berishi tayin. "AQSh hamisha shunday yo’l tutib kelgan",- deydi Umarov. "Obama O’rta Osiyodaavvalgi prezidentlarning siyosatini davom ettiradi. Balki ko’proq vaqt va kuchsarflar. O’tgan administratsiyalar haqiqatdan ham O’rta Osiyoda ko’p ishqildi”,- deydi Murodali Umarov, Sovet Ittifoqi bo’linganidan beri olib borilgansiyosatga ishora qilib. “Masalan, Jorj Bush, BillKlinton va mana bugungi prezidenti Jorj Bush juda katta xizmat qildi. Menimcha,Obama davrida mintaqagademokratiya sohasida yordam davom etadi va munosabatlar yanadarivojlanadi”. “Barak Obamaning yutishiinqilobdek tuyuldi menga.Butun dunyodademokratiyaning o’ziga xos g’alabasi deyish mumkin. Barak Obama O’zbekistonbilan, demokratik nuqtai nazardan kelib chiqqan holda, munosabatlar o’rnatadi. Agar O’zbekiston bilan demokratik nuqtai nazardan muloqot boshlanadigan bo’lsa,unda albatta O’zbekistonda ijobiy natijalarga erishish mumkin. Barak Obama o’zini demokrat deb bilgantomonlarni, siyosiy muxolifatni va demokratik fikrlovchilarniqo’llab-quvvatlaydi. Muxolifatdagi “OzodDehqonlar” Partiyasi vakili Bahodir Namozov fikricha, AQShda Barak Obamadekyangi avlod vakili hokimiyatga kelishi tub siyosiy burilish. Ammo, deydi u, “Hamma narsaO’zbekistondagi hukmron doiralarga bog’liq. Mening nazarimda O’zbekistonhukumati faqat o’zining shaxsiy manfaatlaridan kelib chiqqan holda munosabato’rnatadi”. Markaziy Osiyo xalqlari,jahonning boshqa elatlari kabi, Barak Obamaning saylanishini chuqur hayajon,quvonch va umid bilan kutib olgan. Biroq hukumatlar ancha o’ylanib qolgan,deydi qirg’izistonlik tahlilchi, hozirda Vashingtonda tadqiqot ishlari olibborayotgan Alisher Hamidov. "Poytaxtlarda, jumladanBishkekda, Toshkentda, qolaversa Ostonada Amerikadagi saylovlarga ehtiyotkorlikbilan nazar tashlashmoqda. Sababi shuki Makkeyn agressiv, qattiqqo'lrespublikachi singari ish tutadigan odam edi",- deydi Hamidov. "Lekin demokratlarning birxususiyati borki, ular inson huquqlari va demokratiya masalalarini, respublikachilardanko'ra ko'proq olg'a surib kelgan. Bu narsa bizning avtoritar rahbarlarimiznio'yga solayapti deb o'ylayman",- deya qayd etadi u. Barak Obama saylov ketidan Chikagoda yig'ilgan 100 mingdan oshiq odam oldida gapirar ekan, dunyo ahliga ham murojaat qildi: Alisher Hamidovta’biricha AQShning chet eldagi nufuzini tiklashga bel bog’lagan Barak Obamahar bir davlat bilan alohida, ohista muloqot qiladi. Agressiv, keskin qadamlartashlanmaydi, deydi Alisher Hamidov. Barak Obama hozir o’zma’muriyatiga a'zolar tanlash bilan band. Tashqi siyosat uchun mas’ul - davlatkotibi kim bo’lishi hozircha noma’lum, ammo lavozimga nomzodlar orasidatajribali diplomat va arboblar bor. Jumladan, demokrat senaor Jon Kerri, respublikachi senator Richard Lugar,AQShning BMTdagi sobiq elchilari - Bill Richardson va Richard Xolbruk. Ularning hammasi Markaziy Osiyodai vaziyat bilan tanish va mintaqaga ko’p marta safar qilgan. Kerri va Lugar Senatningxalqaro masalalar bo’yicha qo’mitasiningkeksa a’zolari. Lugar raqib partiyadan bo’lsa-da, Barak Obama u bilan Senatdayaqindan ishlagan va uni yaqin maslakdoshi deb biladi. Davlat kotibi kimbo’lishidan qat’iy nazar Lugar AQShning O’zbekiston va qo’shni davlatlarganisbatan siyosatida muhim rol o’ynaydi.