AQShning O'zbekistondagi elchisi Pamela Spratlen bilan yuzma-yuz muloqot 
Kongress O'zbekistonga nisbatan cheklovlarni bekor qildimi? "Paxta kampaniyasi" va huquq. Biznes. Ta'lim. Axborot va jurnalistlar.
VASHINGTON — - Ha, shunday. Qiladigan ish ko’p. Elchi sifatida noyob imkoniyatlarga egamiz. Prezidentimiz Obama va Davlat kotibimiz quvvatlovi ostida fursatni boy bermay maqsadlarimiz sari harakat qilaverish kerak. - Shunday. - O’zbekiston – muhim davlat va hamisha katta e’tiborda. Barqarorlikni qanday saqlash bobida o’z siyosatiga ega. Geo-strategik, tarixiy va madaniy jihatdan ham o’ziga xos o’rinda turadi. Inson huquqlari borasidagi muammolar bois Kongress bir necha yil oldin hamkorlikka cheklovlar qo’ygan edi. Hozirda ularning ayrimlari olib tashlangani rost va sabablarni aniq bilmaymiz. Lekin, qayd etaman, harbiy yordam ko’rsatish yo’lida hamon muayyan cheklovlar bor. Biz uchun O’zbekiston bilan xavfsizlik yuzasidan hamkorlikni mustahkamlash nihoyatda muhim va ustuvor vazifa. Bu yilning o’zida AQShga uch marta keldim. O’tgan oy ikki davlatning mudofaa rasmiylari muzokara olib bordi. Odatda Toshkentdagi elchi unda qatnashmaydi, lekin bu to’rt yildan beri ilk bor o’tayotgan yuqori darajali yuzma-yuz muzokara ekani uchun men ham keldim. Aytish joiz, Amerika harbiy hamkorlikni cheklagani kabi O’zbekiston ham o’z cheklovlariga ega. Tomonlar oradagi masalalarni bafurja muhokama qilib oldi. Besh yillik reja ustida ishlayapmiz. Umid qilamizki, u tasdiqlanadi. O’zbekiston o’tgan yili bizning xalqaro harbiy ta’lim dasturimizda ishtirok etishga qaror qildi. Hali hech kim qatnashmadi, lekin bu qarorning o’zi juda ijobiy qadam. Aloqalar dinamik va tobora rivojlanib bormoqda. Qo’shma Shtatlar ayrim masalalarga xavotir bilan qaraydi. Qadriyatlarimiz va qonunlarimizdan kelib chiqib, ehtiyotkorlik va ogohlik bilan harakat qilamiz. Biroq O’zbekiston biz uchun o’ziga xos ahamiyatga ega sherik. Geografik joylashuvi bois, masalan, Shimoliy Ta’minot Tizimidek muhim loyihalarda bizga qo’l keldi. Kobulni elektr quvvati bilan ta’minlab kelmoqda. Afg’oniston tomon boradigan yagona temir yo'l ham O’zbekistondan. Biz O’zbekistonga nisbatan pragmatik yondashamiz va o’zaro manfaatlardan kelib chiqqan holda hamkorlik olib borayapmiz. - Paxta O’zbekiston iqtisodiyotida muhim rol o’ynaydi. O’nlab yillardan beri shunday. Oq oltin boylik deb qaraladi va davlatga katta daromad keltiradi. Uning qanday yetishtirilishi, hosil qanday yig’ib olinishiga qarshilik bildirib kelishadi va bu xavotirga molik masala. O’zbekiston bu sohada modernizatsiya va mexanizatsiya zarur deya tan oladi va nazarimizda, shunga harakat qilmoqda. Iqtisodiyotini diversifikatsiya qilishga ham urinmoqda. AQSh O’zbekistonning Jahon banki va Xalqaro Mehnat Tashkiloti bilan hamkorligini olqishlaydi. AQSh Mehnat vazirligi ham vaziyatni kuzatib, o’z xulosalarini taqdim etib keladi. Paxta terimiga bolalar majburlab olib chiqilmayotganini yutuq sifatida ko’ramiz. Lekin kattalar hamon paxtaga olib chiqiladi. O’tgan yili hukumat sog’liqni saqlash va ta’lim tizimi xodimlarini olib chiqmoqchi emasligini bildirgan edi, lekin bu amalga oshmadi. Fikrimcha, bu muammodan qutulish uchun hali ko’p ter to’kish kerak va hukumat dadilroq qadamlar tashlaydi degan umiddamiz, shuni kutayapmiz. Hukumat o’zgarishlar qilamiz deydi, qani, ko’raylik, qilishadimi yo’qmi. Islohotlar va mexanizatsiya paxta terimida majburiy mehnatni tobora kamaytiradi va vaqti kelib butkul barham topadi degan umiddamiz. Xalqaro hamjamiyatning bu boradagi xavotirlarini aks ettirgan katta kuchga aylangani rost. Lekin O’zbekiston hukumati kim bilan muzokara qilishni o’zi hal qiladi. Men o’zim “Paxta kampaniyasi” bilan muloqotdaman. Bugun, bu yerga kelishdan oldin, bu harakat vakillari bilan uchrashdim. Bu koalitsiya bilan gaplashish O’zbekiston hukumati uchun konstruktiv yondashuv bo’lar edi. Lekin bu qarorga ularning o’zi kelishi kerak. - Har doim aytib kelamiz: O’zbekiston Markaziy Osiyodagi har bir davlat bilan chegaraga ega, uning yuragida joylashgan mamlakat. 30 milliondan oshiq aholiga ega. Potensial juda yuqori. Katta mehnat kuchi va tabiiy boyliklarga ega. Ayni damda, boshqa davlatlar singari bu mamlakatda ham iqtisodiy qiyinchiliklarga guvohmiz. Rossiya, Xitoy kabi hamkorlarning ahvoli o’zingizga ma’lum. Ularning va Qozog’istonning ham milliy pulining qadri tushib ketgan. O’zbekistonga ta’siri bor, albatta. Biroq O’zbekiston hukumati iqtisodiy barqarorlik yo’lida o’z harakatini qilayapti degan bo’lardim. Men yaqinda Termiz va Navoiyda bo’ldim. Yangi bizneslar ochilayotganini ko’rdim. Amerika bizneslari kamligi afsuslanarli hol. O’zbekistondagi hammaga ma’lum muammolar hal etilmas ekan, Amerika kompaniyalarining kelishi qiyin. Ular qiziqadi albatta, va bu borada ishlaydigan tashkilotlar bor. Toshkentda (24-mart kuni) yuqori darajada kechadigan AQSh-O’zbekiston biznes muloqotida bu haqda gap ketadi. Amerika kompaniyalari qonunlarga bosh egishi kerak, nafaqat O’zbekistonda balki butun dunyo bo’ylab. Biz O’zbekiston hukumati bilan muloqotda AQSh bizneslari uchun qanday sharoit zarurligi va bunga qanday qilib erishish mumkinligi haqida aytib kelamiz. Men Toshkentda ekanman, buni to’xtatmayman. To’g’ri qilasiz. - Bu dasturlar men uchun juda muhim. Talaba bo’lish inson hayotining eng shirin bir qismi, nazarimda. Yaqinda Termiz Davlat universitetiga bordim. Yetti ming talabasi bor ekan, qiziqarli dasturlar va loyihalar bilan tanishdim. Yoshlarga aytdimki, agar imkoniyat bo’lsa, boring, o’qing. Dunyo ko’rasiz, bebaho ilm bilan qaytasiz. Bizning almashinuv dasturlarimizdan ham maqsad shu. Ha, qiyin. Qimmat, raqobat, moliyaviy cheklovlar. Men O’zbekistondan ko’proq talaba Amerikada o’qishini istardim. Hozir 500 dan sal kam talaba o’qiydi. Yangi dasturlar uchun mablag’ yo’q va yaqin kelajakda biror o’zgarish bo’ladi deb ayta olmayman. Biroq, boya aytganingizdek, men qattiq harakatdaman. - Arzigulik talabalar uchun kurashaman. Bu O’zbekiston va AQSh uchun katta ahamiyatga ega va bu mening vazifamga kiradi. - Birinchidan, siz va “Amerika Ovozi” nihoyatda muhim rol o’ynab kelayapsiz. Buning uchun rahmat aytamiz. O’zbek tilida turli yo’nalishlarda har kuni yangidan-yangi material berib, dolzarb masalalarni yoritib kelasiz. Juda ko’plab odamlar dunyodagi vaziyatni, xususan Amerikadagi ahvolni sizning faoliyatintiz tufayli bilayapti va tushunayapti. Ishingizni davom ettiring. Chunki, aytganimdek, juda muhim vazifani bajarayapsiz. O’zbekistonda ko’proq xalqaro axborot vositalarini ko’rsak, jon derdik. AQSh nazarida matbuot xalqqa ziyo tarqatadigan, muhim masalalarni ko’tarib, yechimga undaydigan, dunyoni odamlar oldiga olib keladigan kuch. Qisqa muddatda, chet el muxbirlarini ko’paytirish qiyin deb o’ylayman, lekin uzoq muddatda, shunga umid qilamiz. Xorijiy axborot vositalarining mamlakatdan turib faoliyat yuritishi O’zbekiston uchun foyda bo’ladi, chunki mamlakat o’zini yaxshiroq namoyon eta oladi, muxbirlar odamlar bilan yuzma-yuz gaplashadi, buning ahamiyati katta, toki dunyo ahli O’zbekistonni yaxshiroq tushunsin, yaqindan ko’rsin. - Jonim bilan, sizga ham rahmat. Fursatdan foydalanib, muxlislaringizga minnatdorchilik bildirmoqchiman. Meni yurtingizda iliq kutib olib, ajoyib mamlakatingizni men bilan baham ko’rayotganingiz uchun sizga cheksiz rahmat aytaman. O’zbekistonda potensial yuqori. Muammolar bor. Biz yordamga tayyormiz. 30 milliondan oshiq aholi va o’z xalqim, Amerika manfaatlari yo’lida xizmatdamiz. Katta rahmat! Navbahor Imamova - "Amerika Ovozi"ning yetakchi multimedia jurnalisti. turkumidagi teledasturlar muallifi. Ko'rsatuvlar taqdim etish bilan birga prodyuser, muxbir va muharrir. O'zbekistonda akkreditatsiyadan o'tgan yagona amerikalik jurnalist. "Amerika Ovozi"da 2002-yildan beri ishlaydi. Jurnalistik faoliyatini 1996-yilda O'zbekiston radiosining "Xalqaro hayot" redaksiyasida boshlagan. Jahon Tillar Universiteti Xalqaro jurnalistika fakultetida dars bergan. Ommaviy axborot vositalari bo'yicha bakalavrlikni Hindistonning Maysur Universitetidan , magistrlikni esa AQShning Bol Davlat Universitetidan olgan. Shuningdek, Garvard Universitetidan davlat boshqaruvi va liderlik bo'yicha magistrlik diplomiga ega. Jurnalistik va ilmiy materiallari qator xalqaro manbalarda chop etilgan. Amerikaning nufuzli universitetlari va tahlil markazlarida so'zlab, ma'ruzalar o'qib keladi. "Amerika Ovozi" oltin medali sohibi. Tashkilotda gender va jurnalistika bo'yicha kengash raisi. Toshkent viloyati Bo'stonliq tumani Qo'shqo'rg'on qishlog'ida ziyoli oilasida ulg'aygan.