G'allakorlar: dehqonchilik bugun to'qchilik emas, azob
Qurg'oqchilik sabab g'alla rejasi bajarilmayapti. Hukumat dehqonlarga yordam berish o'rniga, deydi jamoatchi faollar, ularga haqiqatga
Jizzaxviloyatidagi "Baraka Ma'mura" fermer xo'jaligi rahbari Bibimaryam Darieyvaningaytishicha g'alla o`rimi uchun yollangan ishchilarga haqni bug`doy bilan to'lashgakelishilgan edi. O`rim hokimyat va militsiya vakillari kuzatuvi ostidao'tkazilgan. "Ishhaqini bug'doy bilan berishga kelishgan edik. O'tgan yili ham ulargaberolmagandim. Shunga bu safar ular yig`ilib, hosilni olib ketsa yana haqimizniololmay qolamiz deb xavotir bildirishdi. Men ularni chaqirganim yo`q. Bug'doyo'rib bo`linguncha o'tirishdi. U yerda 5-6 militsiya bor, hokimyat qo`yganodamlar bor. Ishchilar agar bug'doyni olib ketsa o'zimizni mashinani ostigatashlaymiz deb o'tirishibdi. Oxirida ikkita mashina ketadiganpaytda birdan ayollar tarmashib ketishdi. Militsiya ularni yo'ldanuloqtirib tashladi. Bir ayolning yuragi yomon ekan, u bilan ovora bo`lganimchabug'doyni ham olib ketib qolishdi. Boyagi ayolni shifoxonaga olib bordik. Xullas,ahvol hammada shunaqa", - deydi Bibimaryam Dariyeva. BibimaryamDariyeva g'alla rejasining nisbatan yuqori belgilangani va bu yilgiqurg'oqchilik tufayli hosildorlik bajarilmaganini ta`kidlaydi. Uning xo'jaligidaasosan ayollar ishlaydi. Har birining qaramog`ida 3-4 farzand bor. Ish haqiularga o`tgan yili ham berilmagan. "Ularninguylarida yeydigan noni yo`q. Davlatga topshirsangiz baribir yana haqimizniololmaymiz deb bug'doyni o`zlari kelib olishdi", - deydi fermer. BibimaryamDariyeva odamlarga dehqonchilikdan boshqa ish yo'q deydi. Uning uch o'g'li ishqidirib Qozog`istonga ham borib kelgan. Biroq odam savdogarlariningqo`liga tushib, aldanib, ikki oy deganda zo'rg'a qaytgan. "Kun o`tkazish uchun amallab turibmiz. Bekorchilikdan bolalaro'g'irlikka berilishi va bezorilik qilishi mumkin",- deydi fermer ayol. Jizzaxlikhuquq himoyachisi Saida Qurbonova viloyatdagi fermerlarning aksariyatidashunday ahvol deydi. Qurg'oqchilik asoratida hosildorlik bo`lmagani hokimyattomonidan inobatga olinmayapti. Fermerlar bozordan sotib olib bo`lsa-da, g`allaplanini bajarishga majbur. "Odamlar zovurlardagisho`rlangan suv bilan yerlarini sug`orishadi. Sho`r suv bilan hosildorlikni qanday ko`tarish mumkin? Nahokimyat, na qishloq xo`jaligidagi biror mas' buni inobatga olayapti. Aksinchafermerni o`zini aybdor qiladi. Maryamga o`xshagan biror odam o`z haqini talabqilsa, uni davlat siyosatiga qarshi chiqyapsan deb ayblashadi",- deydi Saida Qurbonova. Faolningizohlashicha fermer odam ishlatadimi, demak ularga haq to'lay olishi kerak. "Mehnatkashlaroch-nahor odamlar", - deydi u. G'alla o'rimidan keyin paxta mavsumi boshlanadi. "Odamlarqanday yashayapti deb kim fikrlaydi? Hokim fikrlamasa, prokuror fikrlamasa,boshqasi fikrlamasa, kim fikrlashi kerak bu haqda? Birovga o`n tonna yetmaydi,birovga 30 tonna. Bular esa faqat siquvga oladi- bajarasan! Hozirni o`zida bug'doyningbozordagi narxi 700-800 so`m", - deydi Saida Qurbonova. O`zbekistondag`alla va paxta davlatning majburiy buyurtmasiga ko`ra ekiladi. O`tgan yilig`alla va paxta rejasini bajarmagan yuzlab fermerga qarshi jinoiy ishqo`zgatilgan edi. Fermerlargako`ra hukumat talabi haqiqatga to'g'ri kelmaydi. Yer sho'r, suv yo'q va barchaimkoniyatlar cheklangan. Hukumatfermerdan g`alla va paxtani bozordagi bahosidan ancha arzon narxda sotiboladi. Rejani bozordan bug'doy sotib olib to`ldirish ko`plab fermerlarniinqiroz yoqasiga keltirgan.