Madlen Olbrayt: AQSh qatliomlarning oldini olishi kerak
AQSh sobiq davlat kotibasi Madlen Olbayt fikricha bo'lajak prezident Barak Obama mojaroli nuqtalarga e'tiborni oshirib, barcha imkoniya
AQSh sobiq davlat kotibi vamudofaa vazirlaridan iborat maxsus komissiya bo’lajak prezidentga qatliom vagenotsitlarning oldini olish uchun alohida kuch va mablag’ safarbar etishni maslahat bermoqda. Bu arboblar fikricha Amerika hukumati uzoqni ko’zlabish tutganida va umumbashariy manfaatlar xususida ko’proq qayg’urganida edi,Bosniya, Ruanda va Darfur degan joylarda minglab insonlar yoppasiga qirilibketmagan bo’lardi. Yaqin o’tmishda AQSh tashqisiyosati uchun javobgar bo’lgan Madlen Olbrayt va sobiq mudofaa vaziri VilyamKoen e’tiborni mudhish jinoyatlarga qaratmoqda. Har ikkisi Bill Klinton davrida xizmat qilgan. Bu davrda Ruanda va Bosniya kabio’lkalarda insoniyat shafqatsiz voqealarga guvoh bo’lgan – genotsitga. Madlen Olbayt fikricha AQSh qatliomlarning oldini olish uchun barchaimkoniyatlarni ishga solishi kerak. "Har qanday qatliomni qoralab, unga yo’q deyish payti yetgan. Loqaydlikkao’rin yo’q, bugungi zamonda”,- deydi u. O’tmishdagi xatolardan saboq olish kerak, deydi Olbrayt xonim. Bu borada maxsus dastur islab chiqqan arboblar yangi prezident Barak Obama unima’qullab, amalga oshiradi degan umidda. Toki, deydi ular, zolim rahbar vayetakchilar AQSh ularni kuzatayotganini bilsin. “Obama Darfur va Kongodagi vaziyatdan tashvishda ekanini, Amerika u yerdagiqatliomlarga qarshi chora ko’rishi lozimligini aytgan. Amaliy qadamlar tashlashvaqti yetdi. Genotsitlarning oldini olish mumkin va Qo’shma Shtatlar bunga qodir, deydi Madlen Olbrayt. Bu esa ogohlik, axborotalmashish va oshkora siyosat talab qiladi. Mojaroli nuqtalardan ko’z uzilmasin.Qurol-aslaha savdosi ustidan nazorat oshirilsin. Barak Obama tavsiyalarni ko’rib chiqishini, bu masala uchun mas’ul vakiltayinlashini aytgan. AQSh tashqi siyosatiniamalga oshirish, Kongress ma’qullasa, Xillari Klinton zimmasiga topshiriladi. Amerikaning global maqsadlarini tushuntirish ham. Davlat kotibi bo’lishgataraddud ko’rayotgan Klinton fikricha Darfurdagi vaziyatni nazorat ostiga olishasosiy maqsadlardan biri. Vilyam Koen genositlarto’xtatilmas, ularning oldi olinmas ekan, hamma tahdid ostida, deydi. "AQSh va butun dunyo qotilliklarga qarshi turishi lozim",- deydi Koen. Tarix qatliomlarni kechirmaydi. Etnik va diniy nizolar alanga olmasligi uchunular ortidagi sabablar, muammolar hal etilishi lozim.