Hizb-ut-Tahrir Markaziy Osiyoda hamon faol, kim unga ergashmoqda?
Islomiy boshqaruv va aqidarastlikni olg'a suruvchi bu harakatga qo'shilayotganlar asosan ishsiz va imkoniyatlari cheklangan aholi vakil
Aholisi 60 millionga yaqinlashayotgan va asosan musulmonlar yashovchi MarkaziyOsiyo bo’ylab “Hizb-ut-Tahrir”, diniy boshqaruv va aqidaparastlikni olg'a suruvchi harakat, hamon faol ekani xavotir bilan tilgaolinadi. Boshqa respublikalar qatorida Tojikistonda ham bu partiya faoliyati ta’qiqlangan. Lekin ushbu harakat a’zolari ustidan o’tayotgan mahkama jarayonlari "Hizb-ut-Tahrir” tarafdorlari harqachongidan ham ko’p ekanidan darak bermoqda. Bu harakatga qo'shilayotganlar asosan ishsiz va imkoniyatlari cheklangan yoshlar. Ularni mafkura qiziqtirmaydi. "Hizb-ut-Tahrir"ga kirishdan asosiy sabab - pul topish, oila boqish. Tojikistonda O’zbekistondan kirib kelgan deb hisoblanayotgan“Hizb-ut-Tahrir”ning xalq orasida hamfikrlar topayotganini o’zbek olimi, tarixfanlari doktori Baxtiyor Bobojonov mamlakatlar o’rtasida birlikningyo’qligi bilan izohlaydi. Uning nazarida chegara muammolari va yuklarni o’tkazaolmaslik kabi muammolar odamlarni "balki xalifat ostida birlashsak, vaziyat yengillashar" degan fikrga yetaklamoqda. Buning ustiga, aksar aholisi musulmon bo’lgan o’lkalarda Hadis vaQur’on oyatlari hamda muqaddas bitiklar bilan tasdiqlangan g’oyalar keng tarqala boshlagan. "70 foiz musulmonlar “xalifat” kalimasini paradigma sifatida ijobiy qabulqilishlarini aytgan",- deydi bu masalada tadqiqot olib borgan professor Baxtiyor Bobojonov. Tojikistonning So’g’d viloyatidagi “Tong” gazetasi bosh muharriri, huquqshunos Po’lat Umarovga ko’ra qamalayotganlarning aksari “Hizb-ut-Tahrir”partiyasi nima ekanligini o’zi tushunmaydi. "Hizb-ut-Tahrir" partiyasiga a’zo bo’lib 22 yilgacha muhlat olayotganlar va jinoiy javobgarlikka tortilayotganlar, deydi jurnalist, asosan qashshoq qatlam vakillari. "Oilasi och odamlar! Rossiyaga borib ishlashga iloji yo’q. Bittasikeladi “mana bu sumkani qishloqqa olib borib tarqat, har oy 100 dollardanpul beraman” deydi. Sumkalarni bir-biridan olishi uchun qo’liga shahodatnomayozib beradi. 19-20ga kirgan bechora bola “Hizb-ut-Tahrir” ning “h” harfinibilmaydi, ammo 20 yigal qamalib ketyapti. Davlat kambag’al, nochor, xazinasibo’sh bo’lgandan keyin... Puli bor tomonlar xalqni xohlagan nog’orasiga o’ynatadigan zamon bo’ldi hozir.Kimda pul bo’lsa o'sha odam o’yinni olib bormoqda",- deydi Umarov. Moskvalik tahlilchi Aleksandr Sobyanin mintaqada ayni vaqtda xaifat yarailishxavfi yo’qligini aytadi. Unga ko’ra bu tahlika vaqti o’tib ketgan. "Farg’ona vodiysining O’zbekiston, Qirg’iziston yoki Tojikiston qismida islomxalifati yaratish imkoniyati ko’p yillar oldin mavjud edi. Chunki har qandaymojaroli vaziyatda respublikalar prezidentlari o’zaro til topishibolishlari ma’lum. Hozir butunlay boshqacha vaziyat. Rossiya va boshqamamlakatlar o’lkaga jalb qilingan. Hozir harbiy vositalar paydo bo’lgan",- deydi Sobyanin. Lekin o’zbek olimi Baxtiyor Bobojonov fikricha mintaqa hukumatlari "Hizb-ut-Tahrir" masalasida bosimga zo'r berayotgani va bu asosan kuch bilan amalga oshirilayotgani salbiy holdir. "Hozircha bu bilan faqat maxsus xizmatlar shug’ullanmoqda. Ammo ular bolta bilanishlamoqda. Bu afsuslanarli hol",- deydi professor Bobojonov. Olim fikricha diniy aqidaparastlik va ekstremizmning oldini olish uchun yoshlarga o'qish va ishlash imkoniyati yaratish, ularning mehnat va nonza zor bo'lmasligini ta'minlash, yosh avlod vakillariga sifatli bilim berish, ularni tahliliy fikrlashga o'rgatish, qoilaversa hukumat xalq xizmatida ekanini isbotlay bilishi lozim. Toki odamlar boshqaruvning muqobil va nodemokratik yo'llari haqida o'ylamasin.