AQShni qaqshatgan terror hujumlari o'zbekistonliklar nazarida
2001 yil 11 sentabrda AQShdagi terror xurujlari global siyosatni tubdan o'zgartirdi desak xato bo'lmaydi. Jahon ahli bugun bu mash'um s
Jahondagieng qudratli davlat sarhadida bir vaqtning o’zida bir necha yo’lovchi samolyotiolib qochilib, mamlakatning turli burchaklarida qulagani, muhim shaharlar xavfostida qolgani, terrorchilarning asl maqsadi nafaqat AQSh iqtisodiyoti timsolibo’lgan Jahon Savdo Markazlari, balki siyosiy markaz - Vashington va Oq Uyni, AQSh Mudofaavazirligi joylashgan Pentagon inshootini nishonga olgani jahon ahlini vahimaga solgan. Amerikada bu kun qandayxotirlayotganiga sal keyin to’xtalsak-da, hozir bu sana O’zbekistonda qandayeslanayotgani bilan tanishsak. Eng shafqatsiz terorchilik harakati sifatida qayd etilgan 11sentyabr teraktlari bundan yetti yil muqaddam O`zbekiston aholisini ham qo`rquv,dashsatga solgan edi. Terror qamrovi, to`g’ridan to`g’ri efirga uzatilganlavhalar odamlar xotirasidan o`chmagan. “Judayam qo`rqinchli va butun dunyoni larzaga solgan mudhishvoqea bo`lgan edi. Buning ildizi juda chuqur, yulib tashlab bo`lmaydi, chunkibugun ham davom etmoqda, ertaga ham davom etadi. Dunyoda minglab g`oyalar bor,hammasining ham yashagisi keladi, biroq hammasi ham umuminsoniy maqsadlar uchunxizmat qilmaydi. Millatlarni urushtirishga qaratilgan g`oyalar borligini haminkor qilib bo`lmaydi, shunday g`oyalar bor ekan bu kabi voqealar davometaveradi”, - deydi sharqshunos olim Abdusattor Jumanazar. 11 sentyabrdan keyin AQSh bevosita mintaqaga kirib keldi.Terrozimga qarshi kurash maqsadida xalqaro koalitsiya tuzildi. O`zbekiston hambu koalitsiyaga qo`shildi. Afg`onistonda AQSh, NATO kuchlari harbiy amaliyotlarboshladi, biroq terorizm xavfi zaiflashgani yo’q. Sharhlovchilar fikriga ko`ra, 11 sentyabr teraktlariO`zbekiston hukumati uchun siyosiy pozitsiyani mustahkamlashga xizmat qildi,mamlakatda terrorizm xavfi haqidagi tushuncha yanada kengaydi, diniye`tiqod yuzasidan bosim-tazyiqlar ortdi. “Dunyo 2001 yil 11 sentaybrdan keyin terrorchilik muammosinitan olishga majbur bo`ldi. Bunga qarshi kurashish uchun davlatlar o`rtasidabitimlar tuzila boshladi. Bu harakatlar O`zbekistonning qatag`on-repressiyasiyosatiga ma`lum darajada legitimlik (qonuniy tus) ham berdi. Bu narsaO`zbekistonda terrorchilik xavfi bor, bunday xavf dindorlardir degan gap-so’zlarnipaydo qildi va inson huquqlari uchun kurashga ham jiddiy zarba bo`ldi”, - deydimahalliy faollardan biri Abdurahmon Tashanov. Mulohazalarga ko`ra, 11 sentyabr fojealarini dunyo oldidaturgan muammoning timsoli sifatida ham tushunish mumkin. Fojeadan keyingivaziyat muammo og’irlashayotganini ko`rsatmoqda, xolos. “Terorchi, ekstremistlar deb nomlanayotgan kishilar bilan odamlarchayuzma-yuz gaplashib, muzokarar yuritilsa, ehtimol bunday teraktlar kamayar.Odamqachon eng so`nggi choraga boradi? Qachonki o`z fikrini, maqsadini amalgaoshirolmasa. Ehtimol, bu odamlar ham yaxshi odamlardir, ular ham dunyo rivoji,jamiyat rivoji uchun yaxshi hissa qo`shishni maqsad qilayotgandir. Hozirgisiyosatchilarimiz bu bilan hisoblashmay, faqat manqurtligiga tayansa, bundayteraktlar davom etaveradi”, - deydi mahalliy faol Bobomurod Razzoqov. Yetti yil muqaddam AQSda sodir etilgan teraktlar oqibatida uchming atrofida odam qurbon bo`lgan edi, ular orasida O`zbekiston fuqarosi hamborligi ta`kidlanadi.