Samarqandda jurnalistlar markazi, Internet klub yopildi
To'rt yil burun tuzilgan matbuot markazi mablag' bo'lmagani sabab o'tgan yilning oxirida yopildi. Natijada uning qoshidagi Internet kaf
Yevropada Xavfsizlik va Hamkorlik Tashkilotining moddiy ko`magida Samarqandda jurnalistlar uchun bepul xizmat ko`rsatayotgan internet klub o`z faoliyatini vaqtinchalik to`xtatgan. Klub rahbari mustaqil journalist Toshpo`lat Rahmatullaevga ko`ra: “O`zbekiston Jurnalistlari milliy markazining Samarqand bo`limi qoshida jurnalistlar uchun bepul internet klub ishlab turgan edi. Matbuot markazi bundan to`rt yil burun tuzilgan va jurnalistlar uchun turli tadbirlar o`tkazib turgan edik. Keyinchalik mablag` bo`lmaganligi sababli o`tgan yilning oxirida markazni yopdik. Matbuot markazi o`z faoliyatini to`xtatgandan keyin, internet kafeni ham to`xtatishga majbur bo`ldik. Internet kafe Yevropada Xavfsizlik va Hamkorlik tashkiloti tomonidan tashkil etilgan edi. Bu yog`i qanday bo`lishini tashkilotni o`zi hal qiladi, biz faoliyatimizni to`xtatdik.” - Milliy markaz mablag` yetishmasligi tufayli yopildi deyapsiz, avvalari kim tomonidan mablag` bilan taminlanar edi? "Avvalari, asosan grantimiz bor edi. Grantlar bo`yicha bir ikki marta ishlagan edik. O`tgan yildan boshlab mablag` bo`yicha muammolar boshlandi. Bu haqda Toshkentdagi milliy markaz rahbarlari ham bilishadi. Shundan so`ng ular bilan kelishgan holda tashkilotni yopdik." O`zbekiston Milliy matbuot markazi tomonidan berilayotgan izohga ko`ra Samarqand viloyat bo`limi shu paytgacha mustaqil ravishda faoliyat yuritib kelgan va o`z-o`zini mablag' bilan taminlagan. Milliy matbuot markazining Samarqand viloyati bo`limining yopilishi ihtiyoriy ravishda viloyat bo`limi rahbari tomonidan aylanma mablag` yo`qligi to`grisida berilgan arizaga muvofiq yopilgan. Respublika milliy matbuot markazi viloyat bo`limini mablag` bilan taminlay olmagan. Toshpo`lat Rahmatilaevga ko`ra hozircha internet klubi faoliyati butunlay to`xtadi, deyishga erta. Yevropada Xavfsizlik va Hamkorlik Tashkiloti mazkur loyihani moddiy jihatdan qo`llab-quvvatlash istagidam deydi u. “Ularni pozitsiyasi davom ettirish edi. Lekin yuridik shaxs o`z faoliyatini to`xtatgandan keyin, tashkilot shunga mos bir yuridik shaxs, hamkor topishi kerak. Hamkor sifatida bizning tashkilot yopildi”. Biroq, respublikadagi mustaqil kuzatuvchilar bunday imkoniyatni shubha ostiga qo`yishadi va mamlakatda so`z erkinligiga oid vaziyat bundan bir necha yillar avval O`zbekistonda senzura rasman bekor qilingungacha bo`lgan vaziyatdan ko`ra yomonlashganini e'tirof etishadi. Ayniqsa, yakunlangan 2005 yilda O`zbekistonda matbuot erkinligiga oid vaziyat keskin yomonlashgan. Mustaqil jurnalistlarga nisbatan tazyiq kuchaygan. Jurnalistlar qamoqqa olingan. O`zbekiston Bosh prokuraturasi tomonidan Andijon voqealarini noto`gri yoritishda ayblangan, keskin tanqidiy maqola berishga uringan gazeta faoliyati to`xtatilgan. Bir qator xorijiy ommaviy axborot vositalari vakolatxonalarining O`zbekistonda faoliyat yuritishiga ruxsat berilmagan. Ayrimlari mamlakatda xolis jurnalistik faoliyat yuritishga imkoniyat yo`qligi bois mamlakatdan chiqib ketgan. Mahalliy kuzatuvchilardan biri Toshpo`lat Yo`ldoshevning O`zbekistondagi matbuot erkinligiga oid vaziyat haqidagi fikrlari: “2005 yildan boshlab jurnalistlarga, internet saytlarga ta'qiblar juda kuchayib ketdi. Shu jumladan mana Toshp`lat Rahmatillaevning internet klubini ham bekitishibdi ekan. Men o`ylaymanki, bu bosimlarning davomi bo`ladi. Ko`pchilik jurnalistlar, siyosatshunoslar, o`zining siyosiy faolligini ko`rsatmoqchi bo`lgan kishilar, menimcha, ta'qibga uchrasa kerak. Chunki shularning hammasini men o`zimda ham sezib turibman. “Advokat-press ” gazetasini yopishdi, bitta maqola uchun, “Trubune-uz” mutlaqo ochilmayapti.” Xalqaro tashkilotlar tomonidan e`lon qilingan ma'lumotlarga ko`ra O`zbekiston qamoqqa olingan jurnalistlar soni jihatdan dunyodagi yetakchi o`rinlardan birini egallab kelmoqda. Tazyiqqa uchragan mustaqil jurnalistlardan biri Qudrat Bobojonov O`zbekistonda mustaqil matbuotga nisbatan munosabat sabablarini quyidagicha izohlaydi: “Bugungi kuda matbuot, mustaqil jurnalistika mavjud tuzum uchun eng xavfli narsa bo`lib qolmoqda. Ommaviy axborot vositalari orqali axborot tashqariga chiqmoqda, O`zbekistonga chiqmoqda... Bugungi kunda O`zbekiston hukumati, nima uchundir izolyatsiya holatini qurmoqda. Yopiq jamiyat qurish uchun bunday tashkilotlar tugatilishi kerak”. O`zbekistonda so`z erkinligi keskin tazyiqqa uchrayotgani bir qator xalqaro tashkilotlar, jumladan AQSh hukumati tomonidan berilgan rasmiy bayonotlarda ham tanqidga uchrab kelmoqda.