Tojikistonda radikal diniy oqim – salafiylar kuchaymoqda
Tojikiston yoshlari orasida islomning salafiy oqimiga ergashayotganlar ko'paygan. Dinshunos olimlar bu oqimni mutaassib, ya'ni ekstremi
Tojikiston yoshlari orasida islomning salafiy oqimigaergashayotganlar ko’payib borayotgani bu mamlakat rahbarlarini tashvishga solibqo’ygan. Salafiylar islom dini vujudga kelganida qanday e’tiqod qilinganbo’lsa, bugun ham unga shunday amal qilish kerak deb hisoblaydi. Dinshunosolimlar bu oqimni mutaassib, ya’ni ekstremist mafkuraga asoslangan harakat debataydi. Respublika Bosh prokurori Bobojon Boboxonov salafiylar qonunni buzsa,ularning faoliyati taqiqlanadi deya ogohlantirmoqda. Tojikiston Ichki ishlarvaziri Maxmadnazar Soliyev esa jamoatchilikni salafiylar harakatiga qarshiturishga chaqirmoqda. Islomga amal qiluvchi Tojikiston yoshlari keyingi yillarda Salafiy oqimigaqo’shilib bormoqda. Ulamolarga ko’ra, “Salafiylar” – Islomning sunniymazhabidagi, aqidasi fundamentalistik nazariyaga tayanuvchi oqim. Tojikistondako’zga ko’ringan ulamolardan biri Hoji Akbar To’rajonzodaning aytishicha, buoqim yaxshi moliyalangan va mohir boshqarilganda jamiyatga xavftug’dirishi mumkin. Unga ko’ra, respublikaning ayrim rahbarlari farzandlari hamsalafiylar orasida. To’rajonzodaning ta’kidlashicha, Tojikistonda salafiylarchet eldan moddiy ta’minot oladi. Xo’jand Davlat Universiteti o’qituvchisi Norali Dehqonovning aytishicha,salafiylar vahobiylarning bir ko’rinishi bo’lib, “Hizb-ut-Tahrir”dan farqiyo’q. “Salafiylar yangi nom, niqob ostidagi guruh sifatida paydo bo’ldi. Ularnitashkil qiluvchi, boshqaruvchi, maqsadga eltuvchi va ta’minlovchilar vahobiylarva “Hizbchi”lar. Ularni qo’llayotganlar Arabiston va G’arb mamlakatlari. Ko’zimizga do’st ko’ringani bilan orqa tomondan ish olib borishi mumkin budavlatlar”,- deydi N. Dehqonov. Mullo Badriddin ismli kishining aytishicha, salafiylarning aksari 25-30yoshlargacha bo’lgan namozxonlar bo’lib, sho’rolar davridan so’ng aqidasishakllangan yoshlardir. Uning fikricha, respublikada yetakchi mafkuraningyo’qligi sabab yoshlar diniy oqimlarga kirib ketmoqda. «Keyingi ikki yil orasida turli masjidlarda kuzatishlarimga asoslanib ularni 50ming atrofida chamalayman”, - deydi Mullo Badriddin. Jome masjidlaridan birining so’fisi Shayx Saidahmad tashviqot-targ’ibot tufaylioradagi nizolar yo’qolganini ta’kidlaydi. “Masjidda ular bilan sanu manga ham borishgan paytlaribo’lgandi. Chunki “Omin”ni baqirib aytgandan keyin qariyalar o’qiyotgannamozlarini unutib qo’yib, asablari buzilib, achchiqlari chiqqandan nimaqilishlarini bilmay qolgan darajaga borgan edi. O’zlarini bilag’onko’rsatib, mahzabimizdagilarni nazarlari ilmay qo’ygan edi. Ehson Boboningchiqqan maqolalaridan keyin bular bari to’g’ri yo’lga kirib, chollarga ozorbermayapti,”- deydi So’fi Saidahmad. Ba’zi kuzatuvchilarga ko’ra, salafiylar Tojikistonda 3-4 yildan beri tashviqotolib bormoqda. Rasmiylarning salafiylarga qarshi targ’ibotini hozir respublikamatbuotida tez-tez ko’rish mumkin. Yoshlar orasida salafiylarga ixlosningortgani hukumat rahbarlarini tashvislantiradi. Manbalarning bildirishicha,viloyat prokurorlari salafiylarni hatto masjidga kiritmaslikka chaqirgan. Zafarabod nohiyasining Jomiy mahalla qo’mitasi raisi Mavjuda Sig’izboyevayoshlar turli diniy oqimlarga kirib ketayotganligi sababini og’ir iqtisodiyholat va ularning targ’ibot-tashviqotdan chetda qolayotgaida ko’radi. “Elektr toki bo’lmayotganligi sabab televizor ko’rish yo’q. Ilgarigazeta-jurnallarga obuna bo’lishar edi. Hozirgi vaqtda bunga qiziqish kam. Shuniuchun ham bolalarimiz yo’ldan chiqdi,”- deydi mahalla qo’mitasi raisiMavjuda Sig’izboyeva Nomini bildirishni istamagan salafiylardan birining aytishicha, kelajakularnikidir va ular endi baqirmasdan, jim turib yengishni o’rgandilar.