Axborot asrida sifatli axborot topish amri mahol
Ma'lumot noto'g'ri bo'lsa, odamlar va jamiyatlar bir-birini tushunmaydi. G'arbda axborot oqimi keng, ammo jamoatchilik mantiq-mazmundan
Inson borki to'q yashashni va bilishni istaydi. Muhim o'zgarishlar va hokimiyatda o'tirganlar nima bilan bandekanini yoritish esa axborot vositalarining vazifasi. Ular nafaqat hukumat vaxalq, balki jamiyatlar orasidagi ko'prik ham. Matbuot xalq fikrinishakllantiruvchi asosiy vosita. Shu bois ko'plab davlatlarda nazorat va diqqat avvalo shu tizimlargaqaratiladi. Hozir axborot asri bo'lishimumkin, lekin informatsiya oqimi hamon cheklangan. Vashingtonda –Jurnalistika muzeyi bor. Maqsad odamlarni bu soha bilan yaqindan tanishtirish.Amerikadek axborot qaynaydigan jamiyatda nahotki bunga zarurat bor degan savoltug'ilishi mumkin. Uning aytishicha maskan nafaqat Amerika, balki dunyo ahligaaxborot olish huquqi eng oliy erkinlik ekanini tushuntirib, odamlarni ogohlikka,ziyo izlashga undaydi. Rivojlangan davlatlarda matbuot erkin. Jurnalistlaramaldorlarni savolga tuta biladi. Ularning qora ishlarini tekshira, yoritaoladi. Lekin talab va ta'minotni bozor belgilar ekan, axborot – mahsulotsifatida ko'rilar ekan, ko'plab muhim yangiliklar gazeta va jurnalsahifalaridan, televideniye ekranlaridan va radio to'lqinlardan chetdaqolmoqda. Qanday xabar ko'p o'quvchi, tomoshabin yoki tinglovchi topsa, o'shamavzuning oshig'i olchi. Sensatsion xabarlarga berilish oson. Xuddi Darfurdayuz minglab odam qirilayotgani yoki Pokiston-Afg'oniston chegarasida odamlarochdan o'layotgani tinch va farovon jamiyatlarga taaluqli yangilik emasdek... "Amerikada axborot mahalliy xabar degani. Dunyoning narigi chekkasidagio'zgarish bizning hayotimizga bevosita ta'sir qilmayaptimi, demak, bu boradabilmasak ham bo'ladi", - deb qarashadi. Jahonni kezgan, xalqaro voqealargaqiziqqan odamlar bunday yondashuvga qarshi",- deydi jurnalist. "Dunyo kichrayib bormoqda. Muammoborki, global. Xalqimiz keng fikrlasin desak, sayyoramizdagi hayot haqida ilojiboricha ko'p bilishga harakat qilish kerak". Matbuot erkinligi cheklangan mamlakatlarda esa, masalan, O'zbekistondaaxborot vositalari jamiyat ko'zgusi emas. Davlat iznidagi tele varadiokanallarda ko'rib tinglayotganingiz haqiqatdan juda yiroq. Tashqi dunyodan axborotolishga to'siqlar qo'yilgan. "Amerika Ovozi", "Ozodlik" yoki "BBC" kabi xalqaroaxborot vositalarining dasturlari mahalliy radio yoki telekanallarga chiqaolmaydi. Internet sahifalarga ta'qiq qo'yilgan. Hukumatni tanqid qilish aybekan, bunday ma'lumotlarni o'qish ham davlatga qarshi harakat sifatidaqaraladi. Yaxshiyam Rossiya axborot vositalari bor, deydi ayrimo'zbekistonliklar. Lekin odamlar dunyoga Rossiya nuqtai nazaridan qarayotganiniham biladi. U singari bilimli yoshlar fikricha xalqlarbir-biri haqida yaxshiroq bilimga ega bo'lsa, aloqalar ham shunga yarashabo'ladi. Demak, har ikki mamlakatdagi teleradio va gazeta-jurnal xodimlari uchunzarur imkoniyatlar yaratilishi, yopiq eshiklar ochilishi lozim. Jurnalistlarning malakasini oshirish ham muhim vazifa, deydi AQSh Davlatdepartamenti, Oq uy va chet elda muxbirlik qilgan Syuzan Bennett. "Bugun nimako'p, sifatsiz material va sharhlar",- deydi mutaxassis. "Amerikada jurnalistikamuzeyini ochishdan yana bir maqsadimiz shuki, deydi u, odamlar u bilan tanishibaxborot yig'ish, uni efirga uzatish yoki nashr etish naqadar mushkul ishekanini bilsin". Internet bu sohani ostin-ustun qilib yubordi, ammo uning asosio'sha-o'sha: yangilik, uning turmushga ta'siri va uning ortida turgan odamlarniyoritish, jamiyatni qiynayotgan masalalarni muhokama qilish va fikr almashishuchun zamin yaratish. Xalq dardini hukumatga yetkazish, hukumat nima chorako'rayotganini tekshirish. Jamiyat uyg'un bo'lishi uchun hissa qo'shish. Buyo'lda har yili yuzlab jurnalistlar jon beradi, panjara ortiga tashlanadi yokiqoralanadi. BMTga a'zo barcha davlatlarda so'z va matbuot erkinligi qandayekanini jurnalistika muzeyidagi ko'rgazmalardan bilish mumkin. "Devorlar haqiqatizlab halok bo'lgan muxbirlarning rasmi bilan to'la. Ularning qiziquvchan,umidga to'la ko'zlarini unutish qiyin",- deydi muzey vitse-prezidenti SyuzanBennett. Balki bu muzeyni ko'rish sizga nasib etmas. Uhtortishga hojat yo'q: ziyo izlayotgan inson haqiqatga yetish – mashaqqatli yo'lekanini shundoq ham yaxshi biladi.