Qozog'iston elchisi: Dunyo ahlidan yashiradigan narsamiz yo'q
15 kishining o'limiga sabab bo'lgan to'polonlar tergov qilinadi va aybdorlar, adolat oldida javob beradi, deydi Erlan Idrissov.
Seshanba kuni Qozog’istonning AQShdagi elchisi Erlan Idrissov Vashingtondagi matbuot markazida jurnalistlarning savollariga javob berdi. Janao’zendagi fojia ketidan Ostonaga borib kelgan diplomat so’zga chechan, o’ziga ishongan odam. Idrissov - sobiq tashqi ishlar vaziri. Britaniya va BMTda ham elchilik qilgan. “Xalqim Janao’zendagi to’polon va qon to’kilishlardan dahshatda. Biz rivojlangan jamiyatmiz, iqtisodiy-ijtimoiy jihatdan oldinga siljib boryapmiz. Shunday ekan, bezori guruhlarning bunday qilmishlariga toqat qila olmaymiz. 1991-yilda mustaqillikka erishganimizdan beri Qozog’istonda kishi boshiga daromad 16 marotaba oshdi. Maosh va pensiya bobida Markaziy Osiyoda bizga yetadigani yo’q. Bir necha agitatorlar bu progressga raxna sola olmaydi”, - deya bayon qiladi Idrissov. “Hech kimdan hech narsani yashirmaymiz. Mish-mishlarga hojat yo’q. Janao’zenda nima bo’lgan bo’lsa, hammasi aniqlanadi, tekshiriladi, ayon etiladi va javobgarlar, kim bo’lishidan qat’iy nazar, qonun oldida javob beradi. Hukumatning qo’lida bir dunyo ma’lumot bor, videolardan tortib, boshqa ashyoviy dalillargacha. Maxsus komissiya tergov boshlagan. Ularning vazifasi haqiqatning tagiga yetish, iloji boricha tezroq”,- deydi elchi. Diplomat deydiki, Janao'zen xalqaro va mahalliy axborot vositalari uchun ochiq. Lekin shaharga kira olmay sarson bo'lib yurgan jurnalistlar juda ko'p. Ishonchli manbalarga ko'ra, favqulodda choralar ostida yashayotgan hududda fuqaro harakati cheklangan. Voqea joylari tekshiruv ostida deya matbuotga u yerni ko'zdan kechirish uchun ruxsat yo'q. Diplomatning ta’kidlashicha, Janao’zenda iqtisodiy qiyinchiliklardan to’ygan aholi bosh ko’tardi deb baholash – ahmoqlik, haqiqatga ko’z yumish. To’g’ri, deydi u, bu shaharda hayot oson emas. Iqlim og’ir. Boshqa sanoat markazlari singari aholining aksariyat qismi konlarda ishlab kun kechiradi. Lekin bu soha egalari yaxshi pul topadi, deydi Idrissov. Masalan, deydi u, ruda va ko’mir konlari xizmatchilari oyiga 115-120 000 tenge, ya’ni 800-850 dollar maosh oladi. Eng past oylik 22 000 tenge. Lekin shaharda mana ikki yildirki ishchilar va kompaniyalar orasida mojaro ketmoqda. Uzenmunaygas neft konlaridan ishdan haydalgan 200 dan ortiq kishi adolat talab qilmoqda. Kompaniya, hukumat aralashuvi bilan, ularga ish va’da qilgan. Janao’zendagi voqealar ortida bu ishchilar turgani haqida isbot yo’q, deydi elchi Idrissov. O’lganlar ham aynan ular deyish noto’g’ri, tergov natijasini kuting, deya qo’shadi u. Temir yo’l bekatlarida aholiga hujum qilgan, ularni qo’rqitgan shaxslar qo’lida portlovchi moddalar bo’lgan. Fuqarolarning o’zi bunga guvoh. Bu “xuliganlar” kimning odami, kimning madadi va yo’rig’i bilan ish tutgan, hozircha noma’lum, deydi Erlan Idrissov. Qozog’iston g’arbi - konlar makoni. Amerika sarmoyasi bilan ishlaydigan kompaniyalar Janao’zendagi voqealarga aloqasi yo’q, lekin bu shahardagi sanoatlarga Xitoy katta investitsiya qilgan. Pekin hali biror bayonot bergani yo’q. Janao’zen qozoq tilida “yangi daryo” degani. Mangistau viloyatida joylashgan. Aktau shahridan 150 kilometrcha narida. Aktau – Afg’onistonga yuk tashiladigan yo’nalish, Shimoliy Ta’minot Tizimining bir qismi. U yerda ham namoyishlar bo’lib o’tgan. Konchilar ish sharoiti va maoshdan norozi. Qozog’istonning AQShdagi elchisi Erlan Idrissovning aytishicha, Janao’zenda favqulodda holat 5-yanvargacha davom etadi. Militsiyaga aholiga qarshi kuch ishlatmaslik buyurilgan. Lekin o’tgan haftadagi to’polonlarda qurol qo'llangani tan olinadi. Tartib buzilsa, militsiya yoki fuqaro tomonidan, qonun oldida javob beradi, deydi Idrissov. Navbahor Imamova - "Amerika Ovozi"ning yetakchi multimedia jurnalisti. turkumidagi teledasturlar muallifi. Ko'rsatuvlar taqdim etish bilan birga prodyuser, muxbir va muharrir. O'zbekistonda akkreditatsiyadan o'tgan yagona amerikalik jurnalist. "Amerika Ovozi"da 2002-yildan beri ishlaydi. Jurnalistik faoliyatini 1996-yilda O'zbekiston radiosining "Xalqaro hayot" redaksiyasida boshlagan. Jahon Tillar Universiteti Xalqaro jurnalistika fakultetida dars bergan. Ommaviy axborot vositalari bo'yicha bakalavrlikni Hindistonning Maysur Universitetidan , magistrlikni esa AQShning Bol Davlat Universitetidan olgan. Shuningdek, Garvard Universitetidan davlat boshqaruvi va liderlik bo'yicha magistrlik diplomiga ega. Jurnalistik va ilmiy materiallari qator xalqaro manbalarda chop etilgan. Amerikaning nufuzli universitetlari va tahlil markazlarida so'zlab, ma'ruzalar o'qib keladi. "Amerika Ovozi" oltin medali sohibi. Tashkilotda gender va jurnalistika bo'yicha kengash raisi. Toshkent viloyati Bo'stonliq tumani Qo'shqo'rg'on qishlog'ida ziyoli oilasida ulg'aygan.