Rossiyaga oltin, Gruziyaga kumush, AQShga esa bronza?
Kavkazdagi mojaro Olimpiya musobaqasi bo'lganida, deydi amerikalik sharhlovchi Tomas Fridman, Rossiyaga vahshiylik uchun oltin, Gruziya
Rossiya harbiy yukmashinalari sekin-asta Gruziyani tark etar ekan, G'arb dunyosi Kremldanjarayonni tezlashtirishni so'ramoqda. Rossiya prezidenti Dmitriy Medvedevoperatsiya bugun yakunlanadi degan. Uning aytishicha Gruziya hududida faqat 500zobit qolishi kerak. Bu orada, Rossiya parlamentida Abxaziya va Janubiy Osetiyamustaqilligini tan olish masalasi ko'tarilmoqda. Bush ma'muriyati nazarida harikki mintaqa Gruziya tarkibida qolishi kerak. Prezident Bush ta'biricha, Rossiya Gruziyani istiloqilib, uning demokratiyasini oyoq osti qilishga urindi. "AQSh Gruziya rahbariyati va bu mamlakatdagi ijobiyo'zgarishlarni qo'llab-quvvatlaydi. Uning butun xalqiga, jumladan osetin vaabxazlarga ham insonparvarlik yordami beradi. Rossiya", - deydi Bush, "Abxaziya vaJanubiy Osetiyani Gruziyadan ajratish harakatlarini bas qilishi lozim". Biroq Rossiya parlamentining yuqori palatasi –Federatsiya Kengashi – kelayotgan dushanba kuni favqulodda majlis o'tkazib,Gruziyadan ajralishga urinayotgan ikki mintaqa mustaqilligini tanolish-olmaslikni muhokama qilmoqchi. Abxaz va osetinlar o'z taqdirini o'zi halqilishi kerak deydi prezident Dmitriy Medvedev. Ayni paytda AQSh va Yevropaning kuchli noroziligigasabab bo'layotgan masala – Rossiyaning Gruziyani tark etishga shoshmayotgani,kerak bo'lsa vaqtni boy bermasdan Gruziya infratuzilmasini, jumladan harbiybazalari va portlarini barbod qilayotganidir. Rossiya qurolli kuchlar shtabi rahbariningo'rinbosari Anatoliy Nogovitsyn dastavval Gruziyaning o'zi va'dalarini bajarsindeydi. Uning aytishicha Gruziya tilka-pora bo'lgan armiyasini tiklab, oyoqqaturg'izib, yangi agressiv hujumlarga tayyorgarlik ko'rmoqda. Kavkazdagi mojaroning asl sabablari, kim jarbiyda vakim agressor, kim qanday maqsadlarni ko'zlamoqda – bu savollar G'arb matbuotisahifalaridan tushmay kelmoqda. Sobiq SSSRning birinchi va oxirgiprezidenti deya tilga olinadigan Mixail Gorbachevning tanqidiy maqolalari Amerikagazetalarida chop etilmoqda. GorbachevRossiyani tushunishga chaqirib, uni himoya qilib chiqmoqda, shundaymi? Gorbachevning "Nyu-York Tayms" (The New York Times) gazetasidayozishicha, "Rossiya hech qachon urush boshlashni xohlamagan. Mojaroning aslsababchilari Gruziya prezidenti Mixail Saakashvili va uning xorijdagihomiylari". Uning tahlil qilishicha, G'arbning Gruziyani qurollantirgani vaunga harbiy yordam bergani mintaqani tinchlikka emas, urushga yetaklagan. Mixail Gorbachev fikrichaKavkazdagi mojaro kuch bilan hal bo'lmaydi. Aksincha, tomonlar kuchishlatmaslik to'g'risida kelishuv imzolashi, G'arb dono bo'lsa, mazkurkelishuvning ro'yobga chiqishi uchun ko'maklashishi zarur deydi Gorbachev. Agarda AQSh Rossiyani ayblab, Gruziyani qayta qurollantirsa, ziddiyat yanaalanga olishi tayin. Kavkazdagi mojaro Olimpiya musobaqasi bo'lganda, deya yozadisharhlovchi Tomas Fridman "Nyu-York Tayms" gazetasida, Rossiya Bosh vaziri Vladimir Putinga vahshiyahmoqlik uchun oltin medal, Gruziya prezidenti Mixail Saakashviliga o'ylamasdanchiqargan qarorlari uchun kumush medal hamda AQShning tashqi siyosat bo'yichaarboblariga kaltafahmlik uchun bronza medali tekkan bo'lardi. Sovet Ittifoqi qulagach, AQSh Rossiyada kurtak otgandemokratik harakatlarni quvvatlash, uni Yevropa bilan yaqinlashtirish o'rniga,NATOni kengaytirishga kirishdi – bu xato siyosat, ayniqsa Rossiyaning butashkilotga a'zolik yo'li yopiqligini hisobga olganda, deya yozadi TomasFridman. Sharhlovchi nazarida G'arb yuritgan bunday siyosatVladimir Putinning hokimiyatga kelishiga, AQShning neftga tobeligi mahsulotnarxini ko'tarib Rossiya kuch-qudratining tiklanishiga hamda Putin ranj-alaminiGruziyadan olishiga zamin yaratdi. G'arbning NATO bo'yicha siyosati o'zgarmas ekan, XXIasr Rossiyani jilovlash harakati bilan o'tadi, deya xulosa qiladisiyosatdonlar.