Xalqaro Amnistiya: Yevropada musulmonlar kamsitilmoqda
Xalqaro Amnistiya tashkilotining yangi hisobotiga ko’ra, Yevropada musulmonlar e’tiqodi bois diskriminatsiyaga uchramoqda.
Yevropaning ayrim mamlakatlarida hijob o’ragan musulmon ayollar va qizlar ish topishda yoki o’qishga kirishda muammolarga duch kelmoqda. Musulmon erkaklar orasida ham soqol qo’ygani uchun ishdan haydalayotganlar bor. Shuningdek, musulmon jamoalari uchun masjid qurishga hukumatdan ruxsat olish juda mushkul. Xalqaro Amnistiya tadqiqotchisi Marko Perolini Yevropada musulmonlarga nisbatan adolatsizliklar ko’lami ortib borayotganini noto’g’ri stereotiplar bilan tushuntiradi. “Yevropada bu din ahli haqida yanglish qarash va qoliplar ko’payib borayotganiga guvohmiz. Bu narsa nafaqat oddiy jamiyatda, balki hukumat va siyosatchilar faoliyatida ham ko’zga tashlanmoqda”, - deydi u. Tadqiqotda Yevropaning, asosan, Belgiya, Niderlandiya, Ispaniya, Shveysariya hamda musulmonlari soni qit’ada eng ko’p Fransiya qamrab olindi. Qarshi kayfiyat bu o’lkalarda millatchi o’ng partiya va siyosatdonlarning ko’payishiga ham hissa qo’shayotgani aytiladi. Masalan, Fransiyada yakshanba kungi prezident saylovining birinchi bosqichida uchinchi o’rinni “Milliy Front” prezidenti Marina Le Pen egalladi. U ana shunday o’ng qanot siyosatchilardan. Hisobotda Yevropa qonunchiligida musulmonlar huquqlarini poymol qiluvchi holatlar ham o’rganilgan. Masalan, Fransiyada ayollarning jamoat joyida niqob kiyishini hamda maktablarga qizlar hijobda qatnashini taqiqlovchi qonun inson huquqlari poymol etilayotganidan nishonadir, deyiladi hisobotda. Unda yana yozilishicha, o’quvchilar maktablarga ro’molda qo’yilmasligi nafaqat Fransiyada, balki Belgiya, Ispaniya, Shveysariya va Niderlandiyada ham kuzatiladi. “Maktablarda diniy yoki madaniy kiyimlarni taqiqlash masalasini alohida ko’rib chiqish kerak. Bunaqada musulmon qizlar uchun ta’lim imkoniyatini to’sishgacha boriladi, fikr va e’tiqod erkinligi poymol etiladi”, - deydi Xalqaro Amnistiya vakili Perolini. “Diskriminatsiyaga uchramaslik, fikr, vijdon erkinligi – bularning barchasi fundamental huquqlar ekanini unutmaylik. Hukumatlar bu huquqlarni himoya qilish majburiyatiga ega”, - deydi Xalqaro Amnistiya rasmiysi. Shveysariyada masjidlarda minora qurish taqiqlangan. Ispaniyaning Kataloniya viloyatida masjidlar sanoqli, yangilarini bunyod etishga qarshi kayfiyat kuchli ekani bois odamlar ko’chalarda namoz o’qishga majbur. Hisobot xulosasi shuki, Yevropa hukumatlari musulmonlarga qarshi yanglish qarashlarni kamaytirish uchun chora ko’rishi lozim. Ayniqsa, musulmonlarning ta’lim va ishlash huquqlari ko’proq himoyaga muhtoj.