AQShda makka dalalalari kengaygan, ammo daromad past
Qishloq xo'jalik mahsulotlarining bahosi ko'tarilgani bilan dehqon boyib ketayotgani yo'q. Talab katta ekan, uni qondirish fermerlarga
AQShdabu yil yog’ingarchilik mavsumi qattiq kelib, minglab gektar ekinzorlarni yuvibketdi. Makkajo’xorisi bilan tanilgan markaziy shtatlarda dehqonlar bu yilgimo’l hosil va katta daromaddan umidni uzgan. O’tgan yillarda Amerikadamakkajo’xori dalalari kengaygan, chunki undan muqobil yonilg’i sifatidako’riluvchi - etanol olinadi. AQSh makkajo'xori yetishtirishda dunyodabirinchi o'rinda turadi - yiliga o'rtacha 280 million tonna. Jahon bozorigachiqadigan makkaning yarmi. Ayova shtatida suv toshqinlari kuzatilmadi, ammo tinimsizyog’ingarchilik sabab ekinlar urinib, jo’xori yaxshi o’smadi. Namlik judayuqori. O’nlab gektar yerini faqat makkajo’xoriga ajratgan fermer Milo Raffkorn bu yilhosilning barakasi bo’lmaydi deydi. "Birinchidan urug’ni vaqtida eka olmadik. Rosa yomg’ir quydi. Ekin juda sekino’sayapti. Hammayoqni suv bosgan. Odatda bu paytda ekinzorlarimiz barq uribturar edi". Lekin mahsulot narxi baland ekan, bu dehqonlar makkadan boshqa narsa ekmoqchiemas. “Hamma narsani bozor hal etadi. Shuning uchun umidni boybermayapsiz. Boriga baraka-da”,- deydi Raffkorn. Mahsulotni yetishtirish ham arzon emas. Hamma narsaning bahosi oshgan, deydiqo’shni fermer Larri King. ”O’g’it qimmat, yonilg’i qimmat”. Bu yil katta maydonga jo’xori qayta ekildi. Ortiqcha xarajat va vaqtsarflandi. ”O’tgan yilgiga qaraganda ikki barobar kam hosil olsam kerak”,- deydi King. Makka etanol manbai ekan, narxi kun sayin oshib bormoqda. Bu bilan esa boshqa qishloq xo’jalik mahsulotlari ham qimmatlashgan. Texasdek yirik agrar shtat gubernatori Rik Perri"rancholarimizdan ayrilayapmiz",- deydi. "Kongress etanol ishlab chiqarishni targ’ibqilishdan ko’ra, fermerlarga yordam bersin",- deydi u. "Besh yil oldin muqobil yonilg’i manbalari borasida yangi siyosat bilanchiqilganda bozorda narx bu qadar yuqori emas edi. Bugun cho’ntagimiz anchabo’shab qolgan",- deydi gubernator. Brayan Jennings, "Etanol uchun Amerika Koalitsiyasi" degan tashkilot rahbari,narxning oshishiga muqobil yonilg’i sababchi emas deydi. "Inflyatsiyaga etanol aybdor emas. Uning hissasi balki 2-3 foizga to’g’rikeladi. Oziq-ovqat narxi oshishi ortida boshqa bir qator siyosiy masalalarturibdi". Nega neft narxi ko’tarilgani haqida gapirmayapti deya so’raydi Jennings. Uningcha ekologik muammolar ham chetda qolib ketayapti.Hamma birdek aziyat chekmoqda. "Muammolar hammaga birdek ta’sir qilmoqda. Ona tabiat oldida hammamiz ojizmiz.To’fon va toshqinlar o’tgan yillarda neft sanoatiga ko’p zarar yetkazdi". Ona tabiat haqida dehqondan yaxshiroq biladigan kim bor? Oziq-ovqat qimmatlashganidan noliyotgan odamlar dehqonningahvolidan xabar olsin deydi fermer Milo Rafkorn. "Qishloq xo’jalik mahsulotlarining bahosi ko’tarilgani bilan dehqon boyibketayotgani yo’q. Talab katta, ammo uni qondirish fermerlarga ham juda qimmatgatushmoqda". Tabiat ko’ngliga qarab ish tutishga o’rgangan dehqonlar alamni yerdan olmoqda. Ekin parvarishlanmoqda, o’g’it bilan to’ydirilmoqda va juda bo’lmagandaxarajatni qoplay oladigan hosil kutilmoqda.