Rahbariyat o'zgarishi qaltis va murakkab jarayon
Zamon o'tar, prezidentlar yangilanar, xalq hamisha umidlar og'ushida yashar ekan, hokimiyatning yangilanishi har bir jamiyatda nisbatan
Davlat rahbari o’zgarishi,boshqa jamiyatlarda bo’lgani kabi, Amerikada ham katta bir siyosiy tantana. Hokimiyat bir kishining qo’lidan boshqasiga o’tar ekan, idorama-idora,vazirlikma-vazirlik, davlatning har bir bo’g’ini o’ziga xos o’zgarishni boshdankechiradi. O’tish davri qanchalik silliq kechsa, yangi ma’muriyat hamshunchalik tez ishga kirishadi. Afsuski, bunga har doim ham guvohbo’lavermaymiz. Zamon o’tar, prezidentlar yangilanar, xalq hamisha umidlar og’ushida yasharekan, hokimiyatning yangilanishi har bir jamiyatda ko’tarinki ruh bilan qabulqilinadi. Lekin o’zgarishlar oson kechmaydi. Barak Obama 20 yanvarda prezidentlik qasamyodini keltiradi. Biroq ungacha utanlagan rasmiylar hukumatning barcha tizimlari bilan tanishib chiqqan,vaziyatni qo’lga olgan bo’ladi. Saylov o’tib, g’olib aniqlanishi bilanoqmuddati bitayotgan prezident yangi saylangan rahbarni vaziyat bilan izchiltanishtira boshlaydi. Partiyalararo nifoq va dushmanlikka o’rin yo’q. Xalq va davlat manfaati hammanarsadan ustun. Al From Bill Klintonning prezident sifatida ishboshlaganini tasvirlaydi: “Bizning xizmatimiz bitdi. Mana sizga Oy Uyning kaliti. Bilganingizni qilingdeb yuz o’girib keta olmaysiz. Klinton Oq Uyga kelgan 1992 yil hamon ko’zo’ngimda. Hukumat faoliyati to’xtab qolmagan”. 2000 yilda esa demokrat Klinton hokimiyatni respublikachi Jorj Bushgatopshirgan. O’sha yilgi saylovlar tarixdagi eng mashmashali voqealardan biribo’lgan. Uzoq tortishuv ketidan demokrat Al Gor, Oliy Sud hukmiga ko’ra,prezidentlikni Bushga boy berganini tan olib, o’tish davri boshlangan. Vaqt ozbo’lsa-da, bu jarayon samarali va jiddiy xatolarsiz kechgan. AQSh hukumat tizimi shuqadar murakkabki, uning barcha jabhalarini yangi rahbariyatga to’g’ritopshirish uchun yuzlab xizmatchi jalb qilinadi. Klinton ma’muriyatida ishlaganMak Maklarti buni yaxshi biladi. “Hukumatda nima ko’p – bo’lim. Ularning har biri nima bilan band? Mudofaa,adliya, tijorat... Jamiki vazirlik va agentliklar yangi rahbarlar qo’liga o’tadi. Fazoviy tadqiqotlar agentligidan tortib, ilm-fan va san’at bilan bog’liq boshqatashkilot va muassasalar... Eng muhimi, odamlar orasidagi aloqa. Kuchli professionalizm",- deydi u. Pol Maknalti 1992 va 2000 yillarda AQSh Adliya vazirligidagi yangilanishlargabosh-qosh bo’lgan. Gap tashkiliy ishlarni eplay olishda, deydi u. Eski rahbarbitira olmagan ishlar, siyosat tushuntiriladi. “O’tish davrida Adliya vazirligida o’nlab mutasaddilar turli hisobotlartayyorlab, yangi rahbar tanlagan kishilarga erishilgan yutuq va bitmagan ishlarhaqida axborot beradi. Byudjet, kelajak rejalar, muammo va yechimlar haqidaaytib berishga to’g’ri keladi. Toki yangi xodimlar bugungi vaziyat yuzasidananiq bir tasavvurga ega bo’lsin. O’z dasturini qanday moslashtirish haqidao’ylay bilsin. Aks holda orada uzilish bo’ladi va natijada xalq ozor chekadi",- deydi Maknalti. Yangi prezident qasamyod qilganidan keyin, tamom endi, hamma narsa yangi deyaolmaysiz. Ba’zida yangi rahbar va uning ma’muriyati biror bir samarali ish qilaolgunicha bir yil vaqt o’tadi. Siyosatni tuzish va amalga oshirish oson emas, deydi tahlilchi Klay Jonson. “AQShda yangi hukumat dam olishsiz, haftasiga yetti kun, kuniga 24 soatishlaydi desak xato qilmaymiz. Ayniqsa, yangi prezidentning Oq Uydagi birinchi 3oyi juda qiyin bir davr. Ayrim hollarda undan ham cho’ziladi. Boshqaruvo’yinchoq emas”,- deydi Jonson.