Qozog'iston: 300 tonna yadroviy yonilg'i boshqa joyga ko'chiriladi
AQSh va Qozog'iston hukumatlari hamkorlikda, Aktau shahridagi yadro inshootidan 300 tonna ishlatilgan yadroviy yonilg'ini Semipalatinsk
AQSh va Qozog’iston hukumatlari Aktau port shahriatrofida joylashgan yadro inshootidan 300 tonna ishlatilganyadroviy yonilg’ini ko’chirishga taraddud ko’rmoqda. Agar qayta ishlansa, undan 3 tonna toza plutoniyolish mumkin, deb yozadi Vashington Tayms gazetasi. Rejaga muvofiq, 300 tonna ishlatilgan yadroviyyonilg’i 5 qismga bo’linib, 60 tonnali konteynerlarda temir yo’l orqaliSemipalatinsk poligoniga yetkaziladi. Qozog’iston o’z vaqtida yadroviy qurol zaxiralaribo’yicha dunyoda to’rtinchi o’rinda turgan. Semipalatinsk poligonida 1949-1991yillar oralig’ida 450 dan ziyod yadroviy bomba sinalgan. 1999 yilda Qozog’iston va Qo’shma Shtatlar Kaspiydengizi bo’yidagi Aktau shahrida Sovet Ittifoqidan meros bo’lib qolgan yadroviyishootni yopishga kelishib olgan edi. Ushbu qaror ortidagi asosiy omil shuki,deydi mutaxassislar va sobiq rasmiylar, Vashington reaktorning geografikjihatdan Eronga yaqinligini tahdid deb biladi. Ma’lumki, G’arb davlatlari Eronni atom quroli ishlabchiqarishga urinayotganlikda ayblab keladi. Atom dasturini to’xtatishgako’ndirish harakatlari hozircha natija bermayapti. Atom bombasi yaratish uchun 5-7 kilogram plutoniykifoya, deya yozadi Vashington Tayms gazetasi. Shunday ekan, Aktau reaktorida400 bomba ishlab chiqarish uchun yetarli yonilg’i mavjud. Qozog’istonning AQShdagi elchisi Erlan IdrissovEronning maqsadlari borasidagi tashvishlar ehtimol bo’rttirib ko’rsatilmoqdadeydi. “Tehron bir paytlar Aktau shahrida diplomatik idoraochishni rejalagan, lekin nazarimda bu ko’proq savdo-tijoratga taalluqli masalaedi”, - deydi elchi Idrissov.