Rossiya Yevropa qistovi bilan islohotlar qilishi mumkinmi?
Rossiya Yevropa Ittifoqi bilan yangicha hamkorlikka kirishib, siyosiy islohotlar boshlasa, deydi sharhlovchilar, bu O'zbekiston rahbari
Rossiyava Yevropa Ittifoqi yangicha hamkorlik borasida fikr almashmoqda. Ittifoqrahbariyati va Kreml inson huquqlari va demokratik tamoyillar yo'lida birgaishlash ustida o'ylanmoqda. Toshkentdagi ayrim sharhlovchilar nazarida Rossiyada demokratik islohotlar boshlansa, bu bevositaO`zbekistondagi siyosiy boshqaruvga ham ta`sir etmay qolmaydi. Tanqidchilar izohicha Rossiya va O'zbekistonning avtoritar tuzumi bir-biriga suyanib keladi. Rossiyatarkibidagi muxtor respublikalardan biri - Tatariston prezidenti MintemirShaymiyev gubernatorlarni Kreml tayinlamasdan, ularni xalq saylasin deb chiqmoqda. Tahlilchilar fikricha Tatariston rahbari bu undov bilan markaziy hukumat ta'sirini kamaytirish lozim demoqda. Muxolifatdagi"Birlik" partiyasi rais o`rinbosari Po`lat Oxunga ko`ra Mintemir ShaymiyevKremlning keskin nazoratiga qaramasdan mustaqil siyosat yuritishga urinayotgan tajbirali arbob. "Chechenlaroxir oqibatda Rossiya bilan fuqarolik urushigacha bordi. Lekin Tataristonurushsiz ko`p imkoniyatlarga ega bo`ldi. Bu albatta Shaymiyevning juda tajribalisiyosatchi ekanidan dalolat. Yeltsin o`sha paytda kelib, "xohlagachamustaqillik olinglar" degan davrlardan boshlab, Tatariston Rossiyaichida ancha mustaqillika erishdi. Regional rahbarlar ichida Shaymiyevningnufuzi baland. Putin kelgach, shularni ham hisobga olib, regionalrahbarlarning vakolatlarini cheklashga tushdi va ularni o`zi tayinlaydigan bo`ldi", - deydi Po`lat Oxun. Tatariston prezidenti jumladan muxtoriyat rahbarini markaz emas,balki tatarlarning o`zi saylasin deb xalq manfaatlarini himoya qilmoqda deydi kuzatuvchi. "Putun prezidentligining oxirgi yillarida Shaymiyevning o'rniga Ichki ishlar vaziriRashid Nurgaliyevni tayinlash haqida gaplar yurdi. Ehtimol shunday bayonot bilanShaymiyev Tatariston xalqiga ham murojaat qilmoqda. Yangi prezidentni o'zingiz tanlang deya undamoqda", - deydi Po'lat Oxun. Sharqshunosolim Abdusattor Jumanazarga ko`ra esa turkiylarni katta bir qismini tashkil etuvchitatarlar Rossiyadagi asosiy mahalliy xalqlardan biri. "HozirgiVolga daryosi bo`ylab qadimda bulg`orlar degan xalq yashagan. Bulg`orlarhozirgi tatarlar. Ularning tarixi mashhur Atilladan ham avvalga borib taqaladi. Birsaltanat kelib gullab-yashnaydi va keyinroq inqirozga uchraydi. Tatarlarda ham shunday. Avval buyuk saltanatlar qurgan bo`lsa, Ivan Grozniy davridan boshlab turkiydunyo inqirozga uchray boshladi. Oltin o`rda xonligi tugatildi. Rossiyadaruslar davri boshlandi. Qudratli Rossiya imperiyasiga asos solindi. Shu paytdanboshlab tatarlar ham parchalanib ketdi", -deydi olim. Kreml Tatariston rahbarining chaqiriqlariga javob bermagan. Tahlilchilar nazarida Mintemir Shaymiyev mavridi kelmaganda bunday bayonot bilan chiqmagan bo'lardi. "U ehtiyotkor siyosatchi",- deydi ular.