AQSh O'zbekiston dehqonlariga yordam berishga urinmoqda
AQSh Xalqaro Taraqqiyot Agentligi mevalarni dunyo standartlarida yetishtirish, saqlash va bozorga chiqarish borasida ko'maklashuvchi lo
USAIDning qishloq xo`jaligi bo`yicha aloqalarnirivojlantirish dasturining O`zbekistondagi vakolatxonasi rahbari SharofMashrabiy so’zlariga ko`ra, O`zbekiston bilan qishloq xo’jaligi bo`yichahamkorlik qilishda davlat monopoliyasiga tegishli bo`lmagan mahsulotlartanlangan. “Biz tanlagan mahsulotlar - ho’l mevalar, gilos, uzum, quruqmevalar. E’tibor berilsa, bu sohalarda davlatning aralashuvi kam, biz qilganishimizdan natijani ko`rsatish uchun shu mahsulotlarni tanladik. LoyihaToshkent, Samarqand, Namangan va Farg`ona viloyati fermerlariga yordam berib,hosildorlikni ko`tarish, ishlab chiqarishni rivojlantirishni ko’zlaydi”, -deydi Sharof Mashrabiy. Loyiha uch yilga mo`ljallangan, qiymati 5,5 million dollar.Bu mablag` agrofirmalar bazasini yaxshilash, fermerlar malakasinioshirishga sarflanadi. Mazkur loyiha, asosan, agrofirmalar bilan ishlashni nazardatutadi. O`zbekistonda agrofirmalar ko`proq davlat va fermer xo`jaliklario`rtasida vositachi, fermer xo`jaliklariga xizmat ko`rsatuvchi tashkilothisoblanadi. Mazkur loyihaning biznes bo`yicha maslahatchisi Mo`minjon Xoshimovso’zlariga ko`ra, ayni paytda ko`plab agrofirmalar o`z vazifasini bajaraolmayapti, ularga malaka yetishmaydi. “O’rganib ko`rdik, agrofirmalarning 10 tasidan bittasi o`zvazifasini bajarmoqda, ikkinchisi to`liq bajara olmayapti. Qolgan 7-8 tasi esamutlaqo bajarmaydi. Buning har xil sabablari bor, qonunga ko`ra, agrofirmalarxizmat ko`rsatishi kerak. Yangi xizmat ko`rsatish esa talab asosida ixtiroqilinishi kerak, o`rganilishi kerak. Ulardagi mutaxassislarda esa bunday malakaetishmaydi”, - deydi u. Mo`minjon Xoshimov so’zlariga ko`ra, asosiymaqsad agrofirmalarni jonlantirish orqali fermerlarga yordam ko`rsatish,ishlab chiqarishni rivojlantirish, mahsulotni qadoqlash, transportirovkaqilishda tajriba almashish. Mavjud fikrga ko`ra, hamkorlik loyihasi o`zbek dehqonlariniyangi xalqaro darajadagi standartlarga muvofiq meva sabzavot yetishtirish, unixaridorlarga taklif qilishni o`rgatadi. Davlat monopoliyasidan tashqarida hisoblangan meva-sabzavot yetishtirishbilan shug`ullanuvchi xo`jaliklar, agrofirmalar oldidagi muammolardan birishundaki, faqat sanoqli kompaniyalar qishloq xo`jaligi mahsulotlarinieksport qilish vakolatiga ega. Don va paxta yetishtirayotgan dehqonlar o`z mahsulotini mutlaqoeksport qila olmaydi. Meva-sabzavot yetishtiruvchi dehqonlar mahsulotinitashqariga chiqarishda qattiq to`siqlarga uchramoqda. Chegaradagi to’siqlar,korruptsiya va hokazo. Loyiha rahbari Sharof Mashrabiyning aytishicha,meva-sabzavot eksporti jiddiy masala, loyiha mualliflari mazkur muammoni haletish vakolatiga ega emas, biroq bu borada tavsiyalar ishlab chiqish mumkin. “Bu muammolar siyosiy tomonga to`g’ri keladi, biz ko`proqtexnik tomonlarni hisobga olamiz, bunday holatlarni o`rganayapmiz va turliuchrashuvlar, muhokamalar tariqasida tegishli tashkilotlarga o`z fikrlarimizni yetkazishgaharakat qilamiz”, - deydi Mashrabiy. Mazkur loyiha AQSh va O`zbekiston o`rtasida davom etibkelgan sovuqchilikdan so`ng amalga oshayotgan ilk va sanoqli hamkorliklardanbir. Loyiha tashkilotchilari so’zlariga ko`ra, O`zbekiston hukumati hamkorlikniqo`llab-quvvatlagan.