Rasmiy Toshkent AQShni ikkiyuzlama siyosatda aybladi
"AQSh O'zbekistonni diniy erkinlikni ta'minlash borasida jiddiy tashvish uyg'otayotgan davlatlar ro'yxatiga kiritgani mamlakatimiz jamo
Rasmiy Toshkent AQSh Davlat departamentini ikki yoqlama siyosat yuritayotganlikda ayblab, bayonot tarqatgan. “AQSh Davlat departamenti tomonidan O`zbekiston “diniy erkinlikni ta`minlash borasida jiddiy tashvish uyg`otayotgan davlatlar” deb atalmish ro'yxatga kiritilgani mamlakatimiz keng jamoatchiligida, beozor aytganda, taajjub uyg`otdi. Bu hol Amerika tashqi siyosat mahkamasining din va e`tiqod erkinligi kabi dolzarb masalalarga bir tomonlama yondashishini va “ikkiyoqlama standartlar” bo`yicha ish tutishini yana bir bor namoyon etdi”, - deyiladi O`zbekiston Tashqi ishlar vazirligining juma kuni matbuotda e`lon qilingan bayonotida. O`zbekiston Tashqi ishlar vazirligi nazarda tutayotgan AQSh Davlat departamenti e’lon qilgan ro`yxatda O`zbekiston dunyoda diniy e`tiqod erkinligi cheklanayotgan 13 davlatdan biri sifatida e`tirof etilgan edi. AQSh Davlat departamentiga ko`ra, sabab - O`zbekistonda diniy e`tiqod erkinligi ta`qib ostidaligi, fuqarolarni turli ekstremistik tashkilotga a`zolikda ayblab, qiynoqqa solish va keyingi paytlarda nasroniylikning turli oqimlari ta’qib ostiga olinganidir. O`zbekistonda diniy erkinlikning ta’qib ostida ekanligi bir qator xalqaro tashkilotlar tomonidan ham e`tirof etilgan. Jumladan, Inson huquqlari bo`yicha xalqaro Xelsinki komissiyasi xulosalariga ko`ra, O`zbekiston diniy erkilikni ta`qib ostiga olishda tashvish uyg`otayotgani to`g`ri. Mahalliy huquq himoyachilari va muxolifat vakillarining bildirishicha, O`zbekiston qamoqxonalaridagi dindorlarning aksariyati aybsiz, faqat o`z e`tiqodi uchun jazoga loyiq topilgan fuqarolar. O`zbekiston tashqi ishlar vazirligi bayonotida aytilishicha, O`zbekistonda turli diniy konfessiya vakillari tinch-totuv yashab kelishmoqda. 17 noyabr kuni Toshkent viloyatining Yangiyo`l tumani jinoiy ishlar sudi to`rt fuqaroni diniy ekstremistik tashkilot – “Vahobiylik” oqimiga a`zolikda ayblab, 8 yildan 10 yilgacha qamoq jazosiga hukm qilgan. Sudlangan fuqarolar qarindoshlari fikriga ko`ra, hukm qilinganlar mutlaqo aybsiz, faqat namoz o`qigan, ularga nisbatan qiynoq qo`llanganligi tufayligina o`z ayblariga iqror bo`lishgan. Yopiq tarzda o`tkazilgan sud bir hafta ichida hukm chiqargan. Sakkiz yil qamoq jazosiga hukm qilingan Abdurahim Usmonovning singlisi va advokati Ulbo`sin Usmonovaning aytishicha, akasi qiynoqqa solingan. “21 avgust kuni akam oldiga kirgandim va kuraklarida ko`kargan joylarni ko`rdim. Akam oldingiday emas. Qo`rquvga tushib qolgan. Sen bu yerga kelma, ovora bo’lma deb aytayapti. Ko`kargan joyini tergovchiga aytganimda, ishingiz bo`lmasin, ochib ko`rishga haqqingiz yo`q deb aytdi”, - deydi Ulbo`sin Usmonova. Hukm kamida bir kishi guvohligida o`qilishi kerak edi, biroq sudlanayotganlarning “pichoqqa ilinadigan” aybi bo`lmagani uchun mahkama yopiq tarzda o`tkazilgan. O`zbekistonda diniy ekstremistik tashkilotga a`zolik borasida o`tkazilayotgan sud jarayonlarida himoyachi sifatida qatnashib kelayotgan Rustam To`laganovning aytishicha, qonunda ayblanuvchiga nisbatan qiynoq o`tkazilgani ma`lum bo`lsa, ko`rsatmalar haqiqiy hisoblanmaydi, biroq amalda hammasi aksincha. “Lekin buyruq berilgan, nima bo`lsa ham sudlaysan degan, shuni amalga oshirishayapti. Men nechta sudda qatnashgan bo`lsam, aybi bormi-yo`qmi baribir, “vahobiylik”da ayblanayotganlarga “Xizb-ut-Tahrir” varaqasini tashlab qo`yishadi. Vaholanki, ikkovi mutlaqo qarama-qarshi”, - deydi To`laganov. To`laganov chor Rossiyasi davrida inqilobchilarga va keyinchalik Stalin davrida ko`rsatilgan qiynoqlarni misol keltiradi: “Stalin davrida faqat o`ng qo`lini so`g qoldirib, boshqa hamma joyini maydalashgan, natijada hamma [aybni] bo`yniga olib, imzo chekishga majbur bo`lgan. Hozir ham shu narsa davom etmoqda”, - deydi To`laganov. Muxolifat vakillari fikricha, hukumat diniy ekstremizm tahdididini “yasama” tarzda bo’rttirib, muxolifatning haq qanday ko`rinishini bartaraf etmoqda. O`zbekiston Tashqi ishlar vazirligi bayonotiga ko`ra, O`zbekistonning diniy erkinliklar bo'g'ilayotgan mamlakat sifatida qayd etilishi asossiz.