Rossiya AQShga: Yo biz bilan hamkorlik, yo "demokratik proyekt"
Kreml nazarida Gruziyaning amaldagi rahbari - layoqatsiz va u hokimiyatda qolarkan, mintaqa urushdan chiqmaydi. Saakashvili G'arbni uni
RossiyaAQShga qarata "yo biz bilan hamkorlikni tanlang yo Gruziyani” deya shart qo’yarekan, Amerika ommasi Kremlni ayyorlikda va so’zida turmaganlikda ayblamoqda. "Nyu-YorkTayms" (The New York Times) gazetasi “Medvedev o’zi hokimiyatni boshqaryaptimi yoki Gruziyaningdemokratik tuzumini ag’darish uchun vaqtni ataylab cho’zyaptimi”? - degan savolnio’rtaga tashlamoqda. Bush ma’muriyati Rossiyaning “asl rahbari” Vladimir Putintomonidan tuzilgan reja amaliyoti Kreml uchun siyosiy-iqtisodiy talofatkeltirishini aniqroq tushuntirishi kerak, deya qayd etadi "Nyu-York Tayms"va "Vashington Tayms" (The Washington Times) gazetalari. Rossiya Tashqi ishlar vaziri Sergey Lavrov nazaridaGruziyaning amaldagi hukumati AQShning “demokratik” loyihasi. Amerika vaziyatgaxolis yondashib, quvvatlagan loyihasi ish bermayotganini, Mixail Saakashvili layoqatsizrahbar ekanini tan olsin, deydi u. Kreml Janubiy Osetiyada urush aynan Gruziyaaybi bilan boshlandi deya ta’kidlashda davom etmoqda. “Bizga qo’shni mintaqa aholisi, u yerdagi rossiyaliklarhayoti xavf ostida ekan, chora ko’rishga va tartib o’rnatishga majbur bo’ldik.Harbiylarimiz u yerda qolishining sababi shuki, Gruziya armiyasi JanubiyOsetiyani vayron qilgan. Biz esa aholiga yordam berayapmiz”,- deydiLavrov. Rossiya pozitsiyasi shuki, G’arbda demokratik lider deyako’klarga ko’tarilayotgan Saakashvili Janubiy Osetiya va u kabi Gruziyadanmustaqillik talab qilayotgan Abxaziya bilan til topisha olmaydi va uhokimiyatda ekan, mintaqa - urush maydoni bo’lib qolaveradi. G’arb nazarida esa Rossiya - aggressor. AQSh prezidenti Jorj BushRossiyani Gruziya va balki butunmintaqani egallab olishga urinayotganlikda ayblamoqda. “Rossiya urushnito’xtatishga va’da bergan. Sulhga amal qilsin”,- deydi Bush. Biroq Oq Uy Amerika matbuotida sustkashlikda va Rossiyaganisbatan keskinroq choralar ko’rmayotganlikda ayblanmoqda. Vashington Postgazetasi bugungi sonida “Amerikaning tashqi siyosati demokratiya targ’ibotigaasoslangani haqida jar soladi-yu, ammo mittigina demokratik davlat qo’shnitajovuzkor tomonidan bosib olinishini kuzatib o’tiribdi”, - deya Bushni Kremlgaqarshi tura olmayotganlikda tanqid qiladi. Gruziya rahbari bugun Vashington Post gazetasidachop etilgan maqolasida Rossiyani dunyoda erkinlik va demokratiyaga rahnasolayotgan qonxo’r derjava deb tasvirlab, Janubiy Osetiyaga G’arb tinchlikparvarkuchlari kiritilishi kerak deya taklif qilmoqda. “Gruziya”, - deydi u“bo’lginchi hududlar bilan muzokara qilishga urinayotgan edi. Rossiyaning bungaaralashishga haqqi yo’q. Biz hech kimni o’qqa tutmadik. Rossiya yoppasigahujumlar boshlagach, biz xalqni himoya qilishga harakat qildik”,- deydiSaakashvili. Rossiya esa Gruziyani osetinlarni va Rossiya fuqarolarini qirishgauringanlikda ayblamoqda. G’arb Saakashvili tomonida ekanini bildirgan, ammo Gruziyarahbari fikricha buning o’zi yetarli emas. "Biz bosib olinganmiz. Biz g’arbcha demokratiya va erkinlikyo’lini tanlab, Rossiya nafratiga uchradik. Nahotki unga qarshi endi biro’zimiz kurashishga majburmiz? G’arb bizni va shu tariqa o’zini bu dushmandanhimoya qilishi kerak”,- deya undaydi Saakashvili. Kavkazdagi kelishmovchiliklarni yaqindano’rgangan siyosatshunos Ariel Koenfikricha Rossiya o’z ta’sir maydonini kengaytirish uchun agressiv harakatlarboshlagan va u Gruziya bilan cheklanib qolmaydi. "Rossiya, XIX asrda qanday yo’l tutgan bo’lsa, shuniqilmoqchi, ya’ni harbiy qudratini namoyon qilib. Sobiq Sovet Ittifoqiga kirganbarcha davlatlarni o’ziga bo’ysundirish, Kremlning yaqin va uzoq muddatdagiasosiy maqsadlaridan biri”,- deydi tahlilchi. O’zini iqtisodiy jihatdan ancha tiklabolgan Rossiya o’z xavfsizligini ta’minlash uchun atrofidagi davlatlar kim bilanqanday aloqa yuritayotgani, orzu-istak va tanlagan yo'lini yaqindan kuzatib, o’zmanfaatlari yo’lida ish tutmoqda deydi ayrim siyosatdonlar. NATO Ukraina va Gruziyani kelajakda a’zolikka olishniyatida ekanini bildirarkan, Rossiya harbiy alyansning uning chegarasiga buqadar yaqinlashishini istamaydi. Buning ustiga AQSh Polsha va Chexiyada mudofaa tizimlario’rnatish maqsadida. Siyosiy fanlar doktori Rut Vejvud nazarida Rossiya G’arbgaiqtisodiy va siyosiy chegaralar qayerda bo’lishini ko’rsatib qo’ymoqchi, ya’niulardan o’tish qimmatga tushadi deyapti. Sobiq prezident Bill Klintonga tashqi siyosatdanmaslahat bergan Charlz Kupchan esa o’zaro manfaatlar, ya’ni ham G’arb, hamRossiya uchun birdek muhim masalalar haqida gapiradi. Eronning atom quroliga ega bo’lishehtimoli, Afg’onistondagi notinchliklar, Iroq va butun Yaqin Sharqdagimojarolar... Bularning hammasi ham AQSh, ham Yevropa, ham o’zini alohida birdunyo deb biluvchi Rossiyaga birdek xavf soladi”, - deydi Kupchan. Siyosatdon fikricha Rossiya yuqoridagimuammolarga G’arb boshidagi g’alvalar deb qarasa, katta xato qiladi. Rossiyabugun neft va gaz hisobiga boyib qolgan bo’lishi mumkin, ammo yakkahokimlikkaasoslangan davlat ekan, siyosiy va ijtimoiy jihatdan hali ancha zaif,parchalanish ehtimoli yuqori, deya tahlil qiladi u. Gruziya- Rossiya urushi dunyo bo’ylab keng siyosiy bahs vatortishuvlarga sabab bo’lmoqda. Kreml va Tbilisi orasida axboroturushi ham avjida. Har ikki tomon jahon matbuoti, televideniye varadiolarida o’z pozitsiyasi va dardini tushuntirish bilan ovora. Faqatbir tomonni tinglagan kishi, albatta, vaziyat bilan bafurja tanisha olmaydi.