Nursulton Nazarboyev Nobel mukofotiga ko'rsatilmoqda
AQSh kongressmenlari fikricha Qozog'iston prezidenti sobiq Sovet Ittifoqidan meros bo'lib qolgan yadroviy qurol va materiallardan qutul
AQShKongressining ikki a’zosi Qozog’iston prezidenti Nursulton Nazarboyevni tinchlikuchun Nobel mukofotiga nomzod deb ko’rsatmoqda. Ular fikricha Nazarboyevmustaqillikning ilk yillarida Sovet Ittifoqidan meros bo’lib qolgan yadroviyqurol va materiallardan voz kechgani va ulardan qutulish uchun qayg’urgani boisham bu unvonga loyiq. Qozog'iston prezidentini Nobel mukofotiga nomzod debko'rsatish tashabbusini respublikachi kongressmen Darrel Aysa va demokratCharlz Melanson olg'a suryapti. Qozog'iston o'z vaqtida yadroviy qurol zaxiralaribo'yicha dunyoda to'rtinchi o'rinda turgan. Semipalatinsk poligonida 1949-1991yillar oralig'ida 450 dan ziyod yadroviy bomba sinalgan. "NursultonNazarboyev", - deydi amerikalik qonunchilar, "bu poligonni yopgani va dunyoxavfsizligiga qo'shgan muhim hissasi uchun mukofotga loyiq". Biroq Nyu-Yorkdagi Kolumbiya Universitetidaosiyoshunos olim Pyotr Zalmayev buni "bema'ni tashabbus" deydi. Uningaytishicha Nazarboyev hukumati muxolif partiyalar va mustaqil axborotvositalariga yo'l bermay kelmoqda. Mamlakatdagi inson huquqlari ahvoli AQShDavlat departamenti hisobotlarida salbiy baholangan. Tahlilchi Richard Vaytz fikricha Qozog'istondemokratiya bobida G'arb davlatlari kutganidek qadam tashlamayotgan bo'lsa-da,mintaqada hamon yetakchi. Mamlakat 2010 yilda Yevropada Xavfsizlik vaHamkorlik Tashkilotiga raislik qiladi. Bunga erishish uchun, saylov jarayoninierkinlashtirishga va fuqaro huquqlarini ta'minlashga va'da bergan. Lekin Nazarboyevni tinchlik uchun Nobel mukofotigaloyiq ko'rayotgan amerikalik qonunchilar – Darrel Aysa va Charlz Melanson – gapQozog'istondagi huquq ahvoli yoki uni xaspo'shlab ko'rsatishda emas deydi. Ularning aytishicha tashabbus faqatgina Qozog'iston rahbarining yadroqurollarini tarqatmaslik borasidagi harakatlarini e'tirof etish demakdir. Vashingtondagi Jorjtaun Universiteti professori ShonRoberts izohicha Nazarboyevning mintaqadagi boshqa rahbarlar kabi hokimiyatdantushgisi yo'q ekan, hozircha Nobel mukofotiga loyiq nomzod emas.