Afg'onlar: "Urushni o'zimiz tugatishimiz kerak"
Jangarilar bilan muzokara olib borayotgan arboblar deydiki, Tolibon amirligi endi o'tmish. Tinchlik xalqni e'zozlashni talab qiladi.
Urush tugasin deb qanchalik dod-voy solinmasin, o’zidan o’zi to'xtamaydi. Afg’on zamini qancha qonli janglarni ko’rmagan deysiz. Yoz-ku, urush avj oladigan fasl. Jangarilar bemalol harakat qiladi. O’tgan oylar ichida Tolibon mamlakat sharqi va janubida ancha jonlandi. Nima qilib bo’lsa-da, manzilgohlarini boy bermoqchi emas. NATO va AQSh qo’shinlari qarshi hujumlarga zo’r bermoqda. Tolibon bunga javoban mahalliy amaldorlarni o’ldirishga tushgan. “2001 yildagi Tolibon amirliklari qayta tiklanmaydi. Afg’on jangarilariga taklifimiz shuki, xohlasangiz, siyosiy jarayonlarda faol qatnashishingiz mumkin, fuqaro sifatida", - deydi arbob. "Xalqni hurmat qilib, uning istagini har narsadan ustun qo’yasiz. Tolibon xalq uning qaytishini istamasligini juda yaxshi biladi”, - deydi Stanikzoy. Afg’on xalqi urushlardan to’yib ketgan, tinkasi qurigan. 1979 yilda Sovet Ittifoqi bostirib kirdi. 1992 yilda fuqarolik urushi boshlandi. Keyin esa Tolibon keldi. “Tolibon qaytsa, siyosiy huquqlarimiz chilparchin bo’ladi. O’tgan 10 yildagi yutuqlar boy beriladi. Yana zulmatda, doimiy qo’rqinch va jaholatda yashay boshlaymiz”, - deydi deputat ayol. “Eng tashvishlanarlisi, bu jangarilarning jamiyatga qayta qo’shilishi emas, balki Tolibonning siyosiy harakat, partiya sifatida katta maydonga chiqishi. Ular doimiy boshog’riq bo’ladi",- deydi Kufiy xonim. "Tolibon hukumatga kirsa, talab ketidan talab qo’yadi. Inobatga olmasangiz, do’q qiladi. Men singari demokratiya tarafdorlari Tolibonga butkul qarshimiz”,- deydi qonunchi. Arboblar orasida bunday fikrlaydiganlar ko’p. Yana bir og’ir masala - qabilaviy kelishmovchiliklar, qonunga bo’ysunmaslik. Davlat, jamiyat sifatida oyoqqa turish hamjihatlik talab qiladi,"- deydi arbob. "Har qanday kelishmovchilik hal etilishi kerak. Xalq bo’lish shuni talab qiladi. Aks holda o’yinchoq bo’lib qolaveramiz”. Bugun Afg'onistonda mana shunday nidolar yangramoqda. Amerika va uning ittifoqchilari Tolibon bilan muzokaralarni qo'llab-quvvatlamoqda, ammo asosiy shartlarni eslatib turibdi. Afg'oniston konstitutsiyasi tan olinishi va fuqaro erkinliklariga bosh egilishi lozim. Hukumatni yulg'ichlikda, Amerikani bosqinchilikda, atrofdagilarni esa adolatsizlik va huquqbuzarlikda ayblaydiganlar juda ko'p. Jamiyat illatga to'la, millatchilik, kamsitish, o'zaro qo'rqinch va ishonchsizlik keng tarqalgan. Bu muammolarni hal etish uchun eng zarur talab - barqarorlik. Yopiq eshiklar ortida muzokaralar, sharq va janubda esa janglar davom etmoqda. Afg’onlar G’arb ularning yurtidagi mashmashalardan charchaganini, uni tark etishga bel bog’laganini tushunadi.