"O'z tariximizni va o'zgalar tarixini birdek o'rganishimiz kerak"
Dunyoning qay burchagiga bormang, tarix o'zgacha talqin etilishiga guvoh bo'lasiz. "Biz kecha kim edik-ku, bugun kimmiz degan savol har
Ansariyning “Tugallanmagan tarix: Moziy islom dunyosi nigohida” kitobi ayniqsa G’arbda katta qiziqish bilan o’qilayotgan asarlardan biri. Tamim Ansariy asli afg’on. Muhammad payg’ambar yoshiga yaqinlashayotgan bu olim o’rta maktab va oliy o’quv yurtlarini Amerikada bitirgan. Zamon haqidagi qarashlarini eshitib, uni global fuqaro desak arziydi. “Yuragimning bir parchasi afg’on zaminida qolgan”,- deydi u. Bugungi kunda u AQShda yoshlar tarixni qanday o’rganishi, qay kitoblar o’qishi lozimligini belgilovchi hay’at a’zolaridan biri. O’z ilmiy asarlarida tarixiy ob’yektivlik- xolislik masalasiga alohida urg’u beradi. Lekin tarixga ob’yektiv qarash mumkinmi? Mumkin, deydi Tamim Ansariy, bu asos va chuqur bilim talab qiladi xolos. To’g’ri, deydi olim, insoniyat boshdan kechirgan har bir muhim voqeani sarhisob qilish, xolis baholash mumkin emas. O’tmishning ko’p qismi bizga qorong’u ekanini ham unutmaslik kerak. Lekin bugun bizni qiynayotgan muammolarga yechimni tarixning bizga ma’lum sahifalaridan izlash mumkin. Bugungi hayotimizga qarab insoniyat ulkan yutuqlarga erishganini tan olmay iloj yo’q. Demak nimanidir to’g’ri qilganki, omadi chopgan. Islom buyuk din va madaniyat ekaniga shubha yo’q, deydi Tamim Ansariy, lekin uni bugungi musulmonlar asosli ravishda tushuntirib berishga qodirmi? Insonlar bir-birini faqat kechagi buyuklikka qarab emas, bugungi holiga ham qarab baholaydi, deydi ziyoli. Tamim Ansariy fikricha, G’arbda jahon tarixi deganda ko’p hollarda g’arbiy yarim shar tarixi – qadim rimliklar va greklardan tortib, nasroniy sivilizatsiya nazarda tutiladi. Shuningdek, qadim Misr, Xitoy va Hindiston haqida o’ziga xos tushuncha bor. Ularga mumtoz tarix sifatida qarashadi. Lekin islom tarixiga e’tibor past. Tamim Ansariy nazarida musulmon jamiyatlarida islomdan dars berish yaxshi yo’lga qo’yilmagan. Gap bu yerda Qur’onni qiroat qilish haqida ketayotgani yo’q. Maqsad bu muqaddas kitob mazmunini tushunish va islomning mag’zini chaqish. Ilmsizlik odamni ko’r qiladi, deydi Ansariy, loqaydlik va befarqlikka yetaklaydi. “Bu ko’plab jamiyatlarga xos muammo”, deya qo’shadi u. Beqaror nuqtalarda xalqlar “buyuk tarix”ni ro’kach qilib yashashdan to’ygan, chunki ularning bugungi kuni juda og’ir. Lekin bunga qanday yetdik deb hayron bo’lsangiz yana tarix sahifalariga qaytishga majbursiz. “O’z tariximizni, o’zgalar tarixini va butun jahon tarixini chuqurroq o’rganmay iloj yo’q”,- deydi Tamim Ansariy. Balki ana o’shanda dunyoning turli burchaklaridan chiqqan odamlar qaysi urushni kim yutib kim yutqazgani; kimning avlodi qanchalik ulug’ hukmdor bo’lgan-u, kimning avlodi unga bo’ysungani; qay daho kimning millati yoki diniga mansub bo’lgani, qay elat qachon taraqqiyot cho’qqisini egallab, qachon zulmatga botgani haqida mantiqli bir bahs yurita olar. Navbahor Imamova - "Amerika Ovozi"ning yetakchi multimedia jurnalisti. turkumidagi teledasturlar muallifi. Ko'rsatuvlar taqdim etish bilan birga prodyuser, muxbir va muharrir. O'zbekistonda akkreditatsiyadan o'tgan yagona amerikalik jurnalist. "Amerika Ovozi"da 2002-yildan beri ishlaydi. Jurnalistik faoliyatini 1996-yilda O'zbekiston radiosining "Xalqaro hayot" redaksiyasida boshlagan. Jahon Tillar Universiteti Xalqaro jurnalistika fakultetida dars bergan. Ommaviy axborot vositalari bo'yicha bakalavrlikni Hindistonning Maysur Universitetidan , magistrlikni esa AQShning Bol Davlat Universitetidan olgan. Shuningdek, Garvard Universitetidan davlat boshqaruvi va liderlik bo'yicha magistrlik diplomiga ega. Jurnalistik va ilmiy materiallari qator xalqaro manbalarda chop etilgan. Amerikaning nufuzli universitetlari va tahlil markazlarida so'zlab, ma'ruzalar o'qib keladi. "Amerika Ovozi" oltin medali sohibi. Tashkilotda gender va jurnalistika bo'yicha kengash raisi. Toshkent viloyati Bo'stonliq tumani Qo'shqo'rg'on qishlog'ida ziyoli oilasida ulg'aygan.