O'zbekiston matbuoti: amalda ahvol qanday-u, qog'ozda qanday?
Mustaqil kuzatuvchilar fikriga ko'ra, O'zbekistondagi demokratik qadriyatlar, so'z, axborot, matbuot erkinligi haqidagi nazariy qarashl
Mustaqil jurnalistlar fikricha, forum O`zbekistondagiso`z erkinligi bilan bog`liq haqiqiy vaziyatni aks ettirmagan. Xalqaro media-forumfaqat rasmiy idoralar ishtirokida o`tgan. O`zbekiston matbuotida konferensiya haqida berilganmaqolalarga ko`ra, anjumanda ishtirok etgan xalqaro ekspertlar O`zbekistondamatbuotni liberallashtirish maqsadida o`tkazilayotgan islohotlarga yuqori bahobergan. Mamlakatdagi mustaqil jurnalistlarning anjuman haqidagifikri mutlaqo keskin; mustaqil jurnalist Aleksey Volosevichning aytishicha,anjuman yopiq o`tgan, media-forumni tashkil qilishdan maqsad mamlakatdaso`z erkinligini rivojlantirish emas. “Mutlaq propaganda uchun o`tkazilgan forum, boshqa maqsadlarko`zda tutilmagan”, - deydi mustaqil jurnalist. Rasman ro`yxatdan o`tgan “Ezgulik” jamiyati vakili AbdurahmonTashanov so’zlariga ko`ra media-forumda qatnashish haqida urunishlar samarasiztugagan. “Nodavlat tashkilotning sifatida forumda qatnashish uchunro`yxatdan o`tishga urinib ko`rdik, imkoni bo`lmadi. Ko`pchilik xalqarotashkilotlar bu yig`inni ko`z bo`yamachilik deb atadi. Bu baholarda haqiqatanjon bor”, - deydi u. Abdurahmon Tashanov forumdan keyin O`zbekistonmatbuotini kuzatish ham so`z erkinligi borasida biror o`zgarishkutilmayotganini ko`rsatmoqda deydi. “Forumda haqiqatda so`z erkinligi uchun kurashayotganxalqaro tashkilotlardan vakillar qatnashishi kerak edi, lekin bunday bo`lmadi,buning uchun O`zbekistonda muhit bo`lish kerak. Bunday muhit esa yo`q,uchrashuvga kelganlar qandaydir siyosiy o`yinlarni isbotlashga harakatqilayotganlar, O`zbekistonda so`z ekrinligi bo`yicha qandaydir yangilanish bordegan iddaoni isbotlashga harakat qilgan guruhlar bo`ldi”, - deydi Tashanov. Yaqinda mamlakatdagi mustaqil jurnalistlardan biri SolijonAbdurahmonov giyohvand moddalarni saqashda ayablanib, qamoqqa olingani ma`lumbo`ldi. Solijon Abdurahmonovning hibsga olinishi O`zbekistonda so’zerkinligiga nisbatan ta`qib to`xtamayotganini ko`rsatdi. Abdurahmonov Qoraqalpog’istondagisanoqli mustaqil jurnalistlardan biri edi. Ayni paytda jurnalist Nukusdagitergov izolyatorida saqlanmoqda. Jurnalistning turmush o`rtog`i Shukurjon Abdurahmonova so’zlarigako`ra, unga nisbatan avval ham tazyiqlar ko`rsatilgan. “Menimcha ularning maqsadi uydagi kompyuterdagi qog`ozlarniqo`lga kiritish, undan davlatga qarshi biron narsa topish, bu borada tergovolib borish. Buning uchun prokuraturadan ruxsat kerak bo`lgan. Ana shuninguchun amalga oshrilgan deb taxmin qilayapman,” - deydi jurnalistning turmusho`rtog`i. Yevropada Xavfsizlik va Hamkorlik Tashkiloti O’zbekistondamustaqil jurnalistlarning ta’qib etilishidan xavotirda. Kechatashkilot rasmiy Toshkentdan hukumatni ayblagani uchun qamoqqa tashlanganjurnalistlarni ozod etishni talab qilib bayonot chiqargan. BayonotdaSolijon Abdurahmonov tilga olingan va hukumatga qarashli viloyat telestansiyalarida Ozodlik radiosijurnalistlariga qarshi olib borilayotgan kampaniya tanqid qilingan. RasmiyToshkent Yevropa tashkiloti bayonotiga hali munosabat bildirmagan. Sharhlovchilar fikricha, keyingi paytda O`zbekistonda insonhuquqlari va so`z erkinligi masalasiga doir qator konferensiyalar o`tgan, biroqundan maqsad bu qadriyatlarni amalda tadbiq etish emas, balki xalqarojamoatchilik oldida soxta ko`rinish hosil qilish ekani urg`ulanmoqda.