Tojikistonda sog'liqni saqlash eng og'ir masalalardan biri
Og’ir iqtisodiy sharoit, ichimlik suvining yetishmasligi, to’yib ovqatlanmaslik sabab yuqumli kasalliklarning oldini olish qiyin.
Yetti yildan beri ekologiya va sog’liqni saqlash mavzusidagi qator loyihalarda ishtirok etib kelayotgan jurnalist Tilav Rasulzoda epidemiologik vaziyatni avvalo respublikaning geografik joylashuvi bilan izohlaydi. Sanitariya-epidemiologiya xizmati boshqarmasi rahbari Navro’z Jafarov bu yil qish mavsumida Jahon So’g’liqni Saqlash Tashkiloti ko’magida Tojikistonga H1N1 virusi - cho’chqa grippiga qarshi 670 ming dona vaksina olib kelindi, odamlar emlandi, deydi. “Bizdagi raqamlar vaziyat epidemiya darajasiga yetmaganidan dalolat beradi”, - deydi u. Epidemiolog Baxtiyor Rahmatovning aytishicha, hozir Tojikistonda yuqumli kasalliklar mavsumi emas. “Yuqumli kasalliklar bizda mavsumiy bo’lib, bahor oxiri, yoz oylarida uchraydi. Hozir yuqumli kasalliklar shifoxonlari deyarli bo’sh. Tumanlarda 50-70 o’ringa 4-5 bemor to’g’ri keladi”, - deydi Rahmatov. Respublika shimolida hozir yosh bolalarda qichima-qo’tir teri yuqumli kasalligi uchramoqda. Ismini aytishni istamagan mutaxassisning aytishicha, kasallik oilada tez tarqaladi va serxarajat muolaja talab qiladi. Bu esa aholi turmushiga salbiy ta'sir qiladi. Spitamen tumanidan bo’lgan uch farzandning onasi Sadorat o’g’lining boshiga toshgan yara butun oila a’zolariga tarqalganini, eskichasiga qaratib naf ko’rmagach, vrachlarga murojaat qilganini aytarkan, bir oy vaqt o’ti tuzalmadi, deydi. “Xo’jandga, oblast markaziga olib borib, hammamiz yaxshi bo’lib qolganmiz. Ikki oydan beri bolalarim maktabga borgani yo’q. Hozir oilalar shu kasallik bilan og’rib yuribti”, - deydi ayol. Sadorat davolanish qimmatga tushayotganini, dori-darmon uchun qarz ko’tarishga majburligidan noliydi. Uning nafaqat bolalari, balki o’zi va turmush o’rtog’i ham kasal. Ayol shifoxonada davolanmaslikni ma’qul ko’radi. Buning sababi faqat iqtisodiy sharoitda emas. Yuqumli teri-tanosil kasalliklari shifoxonasi nomi xalq orasida noxush kayfiyat qoldiradi. Buni hech kim ochiq aytmasa-da, umumiy taassurot shunday. Tojikiston shimolida epidemiologik vaziyatni yoritib kelgan tahlilchi, jurnalist Jo’ra Yusufiy keyingi yillarda respublikada og’ir yuqumli kasalliklar bartaraf etilganini aytadi. “Mavsumiy yuqumli kasalliklar istasak-istamasak, ob-havo va boshqa omillar sabab paydo bo’lib turadi”, - deydi u. “Hukumat epidemiya oldini olish uchun xalq orasida tushuntirish-targ’ibot ishlari olib boradi. Masalan, o’tgan yili nafaqat biz, qo’shni respublikalarni ham tashvishga solgan poliomiyelit kasalining oldini olish tadbirlari viloyatimizda juda yaxshi amalga oshirildi. Kasalllik respublika janubida bolalar o’limiga sabab bo’ldi, atrofdagi viloyatda, So’g’dda bunday holat kuzatilmadi”, - deydi jurnalist. Tojikistondagi jamoatchi muxbir. Siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy mavzularni yoritadi.