Prezident Obama davlatning bugungi ahvoli haqida xalqqa hisobot berdi
Har yilning boshida AQSh rahbari Kongress huzuriga borib, xalq saylagan vakillar va shu tariqa butun yurt oldida hisobot beradi.
Obama yurtdoshlarini kelajakka umid bilan qarashga undadi, lekin o'rta sinf qiynalayotganini tan oldi: "Sir emas, millionlab amerikaliklar hamon ishsiz va mehnat qilayotganlar zamondan rozi emas, chunki mehnatining rohatini ko'ra olmayapti. Yirik korporatsiyalar foydani sarhisob qilmoqda, lekin odamlarning maoshlari oshmayapti". "Amerikada iqtisodiy o'sishni ta'minlash, o'rta sinf ravnaq topishi uchun zamin hozirlash - bizning avlodimiz zimmasida", - dedi Obama. Qo'shma Shtatlarni dunyodagi eng yirik moliyaviy-iqtisodiy tizimga aylantirgan omil shuki, mehnat qilgan odam uning rohatini ko'radi. Fuqaro o'z burchi va huquqlarini bilgan holda ter to'kib, istagan maqsadiga erisha oladi, qay elat, din yoki irq vakili bo'lishidan qat'i nazar, deydi prezident. "Shunday ish ko'raylikki, hukumat ayrimlar manfaati emas, hamma uchun birdek xizmat qilsin, birdek sharoit yaratsin. Biznes muhit yanada erkin va adolatli bo'lsin, omilkorlikni qadrlaylik, harakat qilgan odam uchun imkoniyat darvozalari ochilsin",- deya undaydi Obama. "Mamlakatimizda ko'proq mehnat o'rinlari yaratish uchun qanday choralar ko'rayapmiz? Fuqaro zarur tajriba va ilmga ega bo'lishi uchun nima qilayapmiz? Mehnat qilgan odam uning rohatini ko'rishi uchun sharoit bormi?" "Siyosatimiz shu savollarga javob berishi lozim, ijobiy javob", - deydi Obama. Prezident Kongressga yuzlab betli taklif yuborgan. Ularni amalga oshirish uchun muxolifat, ya'ni respublikachilar da'vo qilayotganidek, ortiqcha xarajat qilinmaydi, deydi u. Iqtisodiy takliflarni qoplash uchun byudjetda mablag' yetarli, deydi Obama, Kongress ma'qullasa bas. Konservatorlar prezidentni liberalizmda, haddan tashqari ko'p xarajat qilib, davlatni qarzga botirayotganlikda ayblaydi. Oq Uy javobi shuki, bu asossiz iddaodir. "Meni hukumat hajmi va nazoratini oshirayotganlikda ayblamang. Maqsadim - aqlli va uzoqni ko'zlovchi siyosat yuritish",- deydi Obama qonunchilarga qarata. Amerikaliklar barcha muammolarga yechimni hukumatdan kutmaydi, deydi prezident. Kongress har sohada ham bir yoqadan bosh chiqarmasligini hamma biladi. Lekin fuqaro talabi shuki, siyosatchilar partiyabozlikni chetga surib, xalq manfaatini o'ylasin. Siyosatchilar murosa qila olishi kerak. Usiz mamlakat oldinga siljimaydi, deydi Obama. "Asosiy vazifamiz davlat mustahkam byudjetga ega bo'lishini ta'minlash. O'tgan yillar ichida Kongressdagi har ikki partiya kamomadni 2,5 trillion dollarga kamaytirish ustida ishladi. Yaqin kelajakda byudjetdagi yetishmovchilikni 4 trillion dollarga kamaytirish niyatidamiz. Busiz iqtisodiy muvozanatga erisha olmaymiz". Obama Amerika soliq tizimini isloh qilish kerak deb kelmoqda. Respublikachilar uning tashabbuslariga qarshi. Lekin vaziyat shuni taqozo etmoqdaki, deydi Obama, tomonlar murosa qilishga majbur. Konservatorlar odatda soliqlarni oshirishga qa'tiyan qarshi. Demokratlar daromadi yuqori fuqarolar ko'proq soliq to'lashi kerak deb keladi. Partiyalar bu borada hamon kelisha olmagan. Yangi ish o'rinlari yaratish uchun, deydi Obama, yangi sohalarga asos solish kerak. Masalan muqobil energetika sanoatini rivojlantirish. Shamol va quyosh nuridan quvvat olishni yo'lga qo'yish uchun davlat katta miqdorda sarmoya qilishi kerak, deydi prezident. Sog'liqni saqlash sanoatini isloh qilish ham Obamaning bosh maqsadlaridan biri. 2011-yilda ma'qullangan qonun 2014-yildan to'la kuchga kiradi. Unga ko'ra, har bir amerikalik o'ziga tibbiy sug'urta sotib olishga majbur. Qurbi yetmasa davlat yordam beradi. Ta'lim tizimini yangilash, oliy ma'lumotli bo'lishni arzonlashtirish ham demokratlar olg'a surayotgan tashabbuslardan biri. Amerikada yashayotgan 11 milliondan ortiq hujjatsiz muhojir taqdirini hal etish ham bugunning dolzarb vazifasi, deydi Obama. O'tgan oylar ichida AQSh bo'ylab yuz bergan qatliomlar qurolga egalik huquqiga e'tiborni oshirdi. Fuqaro qanday qurollarga egalik qilishi mumkin va bu qanchalik nazorat qilinishi kerak? Mamlakatda hozir shu mavzular qizg'in muhokamada. Energetika sohasini yangilash haqida gap ketar ekan, Obama iqlimdagi salbiy o'zgarishlarga qarshi jiddiy choralar ko'rishga chaqirdi. Yer yuzida harorat yil sayin ko'tarilib borayotganini rad eta olmaymiz, haqiqatni tan olib, insoniyat ravnaqini o'ylagan holda ish ko'rish kerak, deydi prezident. Amerika bu borada boshqa davlatlardan orqada qolmasligi lozim. Toza energiya manbalaridan foydalanishni kengaytiraylik, deydi Obama. Barcha masalalarda bo'lganidek, demokratlar va respublikachilar bu mavzularning birortasida yakdil emas. AQShda kishi boshiga minimal yillik daromad 14,500 dollar. Qashshoqlik darajasi shunga qarab belgilanadi. Aksariyat shtatlarda minimal ish haqi soatiga 7-8 dollar. Obama federal miqyosda eng kam maosh soatiga 9 dollar bo'lsin, deydi. Erkak va ayol teng mehnat uchun teng haq olishi shart, qonun shuni ta'minlasin, deydi prezident.