Gazetalar bugun bosma emas, elektron axborot vositasi
Hozir Amerikada deyarli har bir gazeta elektron axborot vositasi. Redaksiya o'z radio, televideniye va internet tizimiga ega. Maqola va
Amerika matbuoti moliyaviy jihatdan eng og'ir damlarni boshdan kechirmoqda. Yaqinda AQShning yirik gazetalaridan biri bankrot yoqasida ekanini e'lon qildi. Internet asrida gazeta o'qiydiganlar kamayib borar ekan, reklamachilare'tiborni yangi axborot vositalariga qaratmoqda. Bosma matbuot o'z kelajagiustida o'ylanib qolgan. Chikago – siyosiy mashmashalar, qolaversa qalami o'tkir jurnalistlarmakoni. Prezident Barak Obama shu yerda oyoqqa turgan. Uning Oq Uyga saylanishi, shubhasiz, tarixiy burilishbo'ldi.Sal o'tmay Chikago joylasgan Illinoys shtati gubernatori Rod BlagoyevichObamaning senatorlik o'rnini pullashga uringanlikda ayblandi. Bu yerda yangilik qaynaydi,deydi matbuot xodimlari. "Barcha qora ishlarni mana biz yoritamiz, ularning izidan tushamiz",- deydi gazetasi muharriri Jerald Kern. Blagoyevichning qora ishlari fosh etgan bu gazeta uch milliono'quvchisini o'z kelajagi mavhum ekani haqida ogohlantirmoqda. "Gazetamiz xodimlari izquvar jurnalistlar. Biz izlanmay biror narsa chopetmaymiz. Odamlardan yashiradigan narsamiz yo'q. Gazetamiz murakkab ahvolda.Yaxshi daromad qilmayapmiz. Daromad harajatni qoplamayapti. Gazetamiz sifatinisaqlab qolish uchun bizga sarmoya va reklamachilar kerak",- deydi Kern. "Chicago Tribune" ketidan Sietl va Denverdagi katta gazetalar ham moliyaviyinqirozga uchraganini va endi, agar qurbi yetsa, faqat internetda chiqishinima'lum qildi. Bir necha kun oldin esaChikagodagi yana bir nashr, bir million obunachiga ega "Sun-Times"gazetxonlarga "kunimiz sanoqli" deya ma'lum qildi. Amerikada kundalik gazetatiraji o'tgan o'n yillikda sakkiz foizga kamaygan. Yangi o'quvchilar asosanInternetdagi sahifalarga kiradi. Bu mushtariylar soni yil sayin o'sib bormoqda. Gazetalarning ko'rinishi, formati o'zgarib bormoqda. Bu jarayon davom etishianiq, deydi jurnalistika professori va keksa muxbir Mayk Smit. Amerikaningishongan gazetalari axborotni odamlarga qay tarzda yetkazish va qanday qilibdaromad olish haqida o'ylanmoqda. Gazetalar uchun sinov davri, deydi MaykSmit. "Bir necha yil oldinAmerikada gazetalar daromadbop bizneslar edi. Sifatli axborot bebaho mahsulotedi. Hozir ham shunday, lekin talab o'zgargan. Internet bu sohaniag'dar-to'ntar qilib yubordi. Gazetalar bugun qarzga botgan. Bugungi moliyaviyinqiroz vaziyatni yanada qiyinlashtirgan". "Chicago Tribune" hamon nashrda, biroz daromad ham qilmoqda, lekin buning o'ziyetmayapti. Internetda chop etilish arzon emas. "Gazetxonlar bu nashrlarni olib o'qiyapti, ammo bugungi talab va harajatorasida farq katta",- deydi Smit. Amerika gazetalari uyushmasining bildirishicha reklamadan tushgan daromadmiqdori bir yilda 17 foizga pasaygan. Bu esa gazetalarning internetdachiqishiga yo'l bermayapti. Oven Yangmen Chikagodajurnalistikadan dars beradi. Bir paytlar "Chicago Tribune" gazetasida ishlagan. Amerikaning ilk internet muxbirlaridan biri. "Bugun har bir matbuot organi oldida turgan masala buqanday qilib nashrning ham bosma, ham internet shaklini saqlab qolish.Shuningdek, o'ziga xos, har tomonlama foydali manba bo'lish",- deydi Yangmen. Hozir Amerikada deyarli har bir gazeta elektron axborot vositasi. Redaksiya o'zradio, televideniye va internet tizimiga ega. Maqola va xabarlar har biryo'nalish uchun alohida yoziladi, tayyorlanadi. "Chicago Tribune"ning saytigayiliga 35 million odam kiradi. Ular ham o'quvchi, ham tinglovchi, hamtomoshabin. Ularni saqlab qolish esa mushkul vazifa. "Odamlarning diqqatini o'zimizga qaratish tobora qiyinlashmoqda. Axborotqanchalik boy va uni olish qanchalik oson bo'lsa, omma saytingizga albattaqaytib keladi",- deydi gazeta muharriri Jerald Kern. Shu tariqa gazetxon degan tushuncha ham o'tmishda qolmoqda. Xabarlarni uyalitelefonida olishni xohlaydiganlar ko'p. Gazetalar o'zini asrab qolish uchunomma nimani istasa shuni taklif qilishga majbur. Yangilik esa kutib turmaydi. "Zamon va taraqqiyot shuni talab qilmoqda. Aks holda holingiz voy",- deydi Kern.