O'zbekiston-Rossiya aloqalarida burilish kutilmoqda
O'zbekiston G'arb va Rossiya bilan o'zaro manfaatlarga asoslangan, muvozanatli aloqa yurita oladimi? O'tgan 17 yil sarhisob qilinganda
Mustaqillik bayrami nishonlanar ekan, Rossiya Boshvaziri Vladimir Putin Toshkentga tashrif buyurgan. Ikki kun davomida Rossiya va O`zbekiston o`rtasidagi siyosiy-iqtisodiy aloqalar muhokama qilinadi. O’zbekiston hukumati muzokaralarda Kavkazdagiharbiy harakatlarga nisbatan o’z rasmiy munosabatini bildirishi mumkin. Putinning bu tashrifi, deydi sharhlovchilar, ikki davlat orasida aloqalarningyangi sahifasini ochishi mumkin, ya’ni yangi yo’nalishga turtki beradi. Putinning O`zbekistongatashrifi bir tomondan Rossiya- Gruziya urushi tufayli MDHdagi vaziyat ancha ziddiylashgan, ikkinchi tomondan esa O`zbekistonning G`arb bilan aloqalari birqadar tiklana boshlagan paytga to'g'ri kelmoqda. Yevropa Ittifoqi Rossiyaga nisbatan sanksiyalar joriy etishmasalasini ko`rib chiqmoqda. MDHning aksariyat a`zolari Rossiya harbiyharakatlarini yoqlamagan. Jumladan O`zbekiston ham hozirgacha shundaypozitsiyada edi. Tashrifdan keyin bu pozitsiya qanday bo`lishihozircha noma'lum. G'arbbilan aloqalarni tiklayotgan rasmiy Toshkentni Kreml ta`sir doirasida saqlabqolish Putinni O'zbekistonga olib kelgan maqsadlardan biri sifatida ta'kidlanadi. Biroz avval AQSh MarkaziyQo`mondonligi rahbari general-leytenent Martin Dempsi Toshkentda bo`lganva O`zbekiston mudofaa vaziri bilan harbiy hamkorlik yuzasidanmuzokaralar o`tkazgan edi. Rossiyalik va o'zbekistonlik tahlilchilar nazarida VladimirPutin Karimov baribir Kremlning Kavkazdagi siyosatini, jumladan Janubiy Osetiya va Abxaziya mustaqilligi tan olinishini qo`llab quvvatlaydi degan umidda. Lekin separatist hududlarni tan olishga kelganda, siyosiy hamkorlik ancha nozik masala. "Rossiyaning o`zi hozirgacha birqancha separastik hujumlarni boshdan kechirib keldi. Atrofdagi davlatlar, jahonhamjamiyati bu muammoni to`g`ri tushund. Hech kim Rossiyadagi bunday ayirmachiguruhlarni tan olgani yo`q. Shunday muammolarni boshdan kechirgan Rossiyaningo`zi mana, afsuski, separatizmni qo`llab -quvvatlayapti. Hozir Gruziyaningyaxlitligi buzilayapti. MDHdan nima qoladi bilmadim, chunki bunday xavfuning tarqalib ketish ehtimolini kuchaytirayapti ", - deydi siyosiy sharhlovchi FarxodTolipov. Iqtisodiy aloqalar haqida gap ketarkan, Rossiya O`zbekiston gazini uzoqmuddatli shartnomalarga ko`ra sotib olishni istaydi. ShuningdekRossiya tomon yangi gaz quvurlarini yotqizish, bu sohada O`zbekistondaishlayotgan Rossiya kompaniyalari loyihalarini jadallashtirish muhokamaqilinmoqda. Muzokaralarda Rossiyaga sotilyotgan gaz bahosi belgilanadi. Mintaqa davlatlari 2009 yildan boshlab gazni Yevropa narxlaridasotishga kelishib olgan. Siyosiy faol AbdurahmonTashanov fikricha Putin o'z tashrifidan maksimal foyda ko'zlamoqda. "Nazarimda Putin muzokaralardayetarli natijaga erishadi. Olayotgan gaz miqdorini ko'paytirishi, narxini nisbatanarzonlashtirishi mumkin", - deydi Tashanov, Putinni uddaburo strateg-siyosatchi sifatida tasvirlar ekan.