AQSh-Meksika chegarasida qo'shimcha devor kerakmi?
Prezidentlikka nomzod Donald Tramp chegara bo’ylab baland devor qurishini aytib, anchagina tarafdor orttirdi.
Tanqidchilar bu amalga oshmaydigan taklif desa, boshqalar fikricha chegarani nazorat qilish uchun ana shunday devor zarur. “Amerika Ovozi” chegara hududda bo’ldi. Uch ming kilometr uzunlikdagi AQSh-Meksika chegarasidamiz. Aholi zichroq yashaydigan ayrim hududlarni po’latdan yasalgan 4,5 metr balandlikdagi to’siq ajratib turadi. Panjara chegarani kesib o’tish nuqtasidan boshlanib, cho’llargacha cho’zilgan. Patrul mashinalar tez-tez qatnab turadi. Lekin devor tugagan joylar qattiq qo’riqlanmaydi. O’rtada tikanli sim tortilgan xolos. Kontrabandachilar har oqshom osongina o’tadi bu yerdan, deydi maxfiy kamerasini bizga ko’rsatgan fermer Jim Chilton. “Hovlim qarshisidan 17 kishi o’tdi, narkotik tashuvchilar”, - deydi u. Suv so’rab eshik qoqishgan paytlar ham bo’ladi. Eng yaqin politsiya uchastkasi uning ranchosidan bir soatlik yo’l. “Miltiq bilan o’zimizni himoya qilamiz”, - deydi fermer. Noqonuniy migrantlar to’siqlarni buzib, o’t yoqib, qoramolni suv bilan ta’minlaydigan quvurlarni kesgan holatlar ham bo’lgan. Shuning uchun Jim Chilton chegarada devor qurish g’oyasini ma’qullaydi. Odamlar hayotini xavf ostiga qo’yib, dashtliklardan o’tmoqda, deydi u. “Nazorat kuchaytirilsa, o’lim hollari ham kamayadi”, - deydi otaxon. AQSh Bojxona va Chegara xizmati rasmiylari bu shikoyatlardan xabardor. “Janubi-g’arbiy chegarani agentlarimiz haftada yetti kun qo’riqlaydi”, - deydi patrul boshlig'i Pol Bison. Uning qayd etishicha, kontrabandachilar ham qo’lga tushmaslik uchun yaxshigina jihozlangan. “Tepaliklarda, tog’ cho’qqilarida o’z odamlarini qo’yishgan. Biz ularni, ular bizni kuzatishadi”, - deydi chegarachi. Ommaviy so’rovlarda chegara nazorati doimo muhim mavzular qatorida sanab o’tiladi. Ammo oxirgi so’rov natijasiga qaraganda, Meksika tomonda aholining 86 foizi, Amerikada fuqarolarning 72 foizi o’rtada qo’shimcha devor qurilishini istamaydi. Rendi Mayer singari huquq faollari mavjud to’siqlarni Meksikaga nisbatan haqorat deb ta’riflaydi. “Qo’shni davlatga hurmat shunchalikmi? Ular bilan do’stona aloqada bo’lishimiz kerak”, - deydi Mayer. Chegara hududda yashovchi chorvadorlar ham bu gapga qo’shiladi, lekin ular uchun qonunlar ijrosi birinchi o’rinda.