Amerikada Markaziy Osiyo tillarini o'qitish ancha kamaygan
Markaziy Osiyo tillari bo'yicha mutaxassislarning Amerika universitetlariga tobora kam kelishi, bu mintaqa tillariga bo'lgan qiziqishni
Til bilgan mutaxassis har yerda kerak. O'z tilini vaboshqa tillarni bilgan insonlar istagan joyda yo'lini topib ketadi, ulargatalab ham katta. Masalan, Amerikada Markaziy Osiyo tillari, adabiyoti vatarixini bilgan olimlar barmoq bilan sanoqli. Universitetlar bundaymutaxassislarga ehtiyoj sezadi. Qo'shma Shtatlardagi Indiana, Vashington vaViskonsin universitetlarini olaylik. Mazkur universitetlar o'zbek, qozoq,tojik, tatar, qirg'iz tillarida so'zlasha oladigan mutaxassislar bilanhamkorlik qiladi. Professor Yulay Shamilo'g'li Viskonsin Universitetida (Universityof Wisconsin-Madison) Osiyo tillari va madaniyati bo'limi (Department ofLanguages and Cultures of Asia) uchun mas'ul, o'zbek va tatar tillaridandars beradi. "Viskonsin Universitetida Markaziy Osiyo tillarinio'qitish 1980-yillarda boshlangan. O'sha yillari turkiyalik professor KamolKarpat mana shu bo'limga bosh-qosh edi. Usmonli turklar davri bo'yichamutaxassis bo'lsa-da, professor kelajak uchun Markaziy Osiyoning ahamiyati o'tayuqori deb hisoblar edi", - deydi olim. 1990-yillar boshida bo'limda o'zbek, qozoq va tatartillarini o'qitish yo'lga qo'yilgan. Bu davr ichida universitetda til bilganolimlar, xususan, Alma Kunanbayeva ismli olima qozoq tilidan dars berdi,professor Xayrulla Ismatullayev o'zbek tilidan saboq berdi va hokazo. Bu sohada eng ko'p tajribaga ega ta'lim maskani,shubhasiz, Vashington Universitetidir (University of Washington). 1948yilda bu yerda Markaziy Osiyo madaniyati markazi (Turkic and Central AsianStudies Program) ish boshlagan. 1961 yilda esa bu ta'lim dargohi ToshkentDavlat Universiteti bilan hamkorlik shartnomasi imzolagan. Shundan beri ikkidavlat universitetlari o'qituvchi, student va olimlar bilan almashib keladi. Professor Yulay Shamilo'g'lining aytishicha, Qozog'iston,Tojikiston kabi davlatlardan olimlar har zamonda kelib turadi, ammo so'nggipaytlarda o'zbek tili bo'yicha mutaxassislar kam keladigan bo'lib qolgan. Butillarni o'rganishga qiziqish ham ko'p emas deydi u. "Bugungi kunda O'zbekistondagi universitetlar bilanaloqa deyarli yo'q. Albatta bo'lishini xohlar edik, biroq mutaxassis kelmayqo'yganidan keyin, aloqa o'rnatish ham mushkul bo'lar ekan. Umuman, AmerikadaMarkaziy Osiyo tillarini o'qitadigan universitetlar juda oz. So'nggi yillardao'zbek, qozoq tillari bo'yicha dars olish uchun talab kamaygan. Odamlar ko'proqarab, fors tillariga qiziqib qolgan." Markaziy Osiyo tillarini o'rganish bo'yicha engyirik dastur Indiana Universitetida (Indiana University, Center forLanguages of the Central Asian Region) joylashgan. AQSh hukumati tomonidanmoliyalanuvchi bu markaz o'zbek, uyg'ur, turkman, tojik, qozoq tillaridadarslik, o'quv dasturlari yaratish, bu tillarni o'qitish bilan shug'ullanadi. Mazkur universitetlarga Markaziy Osiyodan ma'ruzachiolimlar, murabbiylar tashrif buyurib turadi. Aksariyati AQSh hukumatimoliyalovchi Fulbrayt dasturi orqalitanlanadi. Bu yil, deylik, o'zbekistonlik 4 mutaxassis AQShning turli universitetlaridao'zbek tili, madaniyati va tarixidan dars bermoqda.