AQSh: Markaziy Osiyoda Qozog'iston bilan eng sermahsul aloqalarga egamiz 
Qozog’iston Tashqi ishlar vaziri Erlan Idrissov Davlat departamentida Amerika bosh diplomati Jon Kerri bilan qisqacha muzokara olib bordi. Tomonlarning aytishicha, aloqalar mustahkam.
VASHINGTON — Vashington tili bilan aytganda, Nursulton Nazarboyev rahbariyati G’arbda, xususan Amerikada o’zini qanday “sotish” ni biladi. Piar, siyosiy va biznes doiralar hamda jamoatchilik bilan ishlashda Markaziy Osiyoning boshqa davlatlari u bilan tenglasha olmaydi. Sobiq Sovet mamlakatlari ichida eng kuchli lobbilardan biri ham ularniki. Sabablaridan biri uning iqtisodiy jihatdan ancha oyoqqa turib olganidir. Ikkinchi sababi - G’arb siyosiy mentalitetini boshqalarga qaraganda yaxshiroq o’zlashtirgani. Bu yerda siyosatchilarni biror narsaga ko’ndirish uchun o’zingizning emas, ularning manfaatlariga ko’proq urg’u berasiz. Yillik anjuman boshlanar ekan, rasmiy nonushtaga AQSh Kongressining 25 dan ortiq a'zosi keldi. Har biri o’rnidan turib, Qozog’istonni ishonchli hamkor deya maqtadi. “Resurs deganda biz asosan xalqimizning bilimi, mutaxassislarimiz va turli sohalarni egallagan va egallashga urinayotgan yoshlarimizni tushunamiz. Ular taraqqiyotini ta’minlash, ular uchun imkoniyatlar yaratish – hukumat uchun ustuvor vazifa. Shunga qaror qilganmiz. Amerika sarmoyasi va quvvatlovi bu maqsadlarimizga erishish uchun juda muhim. Qay yo’nalishda bo’lmasin, rivojlanishni xohlaymiz. 2050-yilgacha Qozog’iston dunyodagi 30 kuchli davlatdan biriga aylanish umidida”, - deydi Idrissov konvensiya ishtirokchilariga qarata. Uning qayd etishicha, Ostona Vashington mintaqada olg’a surgan barcha tashabbuslarni yoqlaydi – barpo etish, mintaqaviy birdamlikka erishish, Afg’onistonni har tomonlama quvvatlash, qoradori savdosiga qarshi kurash, erkinlik va demokratiya sari shaxdam qadam tashlash. "Biz hali o’zimizni Jefferson (AQSh asoschilaridan biri) olg'a surgan demokratiya shaklidagi davlat deb bilmaymiz, lekin erkin va farovon jamiyat bo’lishni istaymiz. Muammolar talay, ularni tan olamiz. Ularni bir pasda hal qila olmasligimiz, o’zgarish vaqt talab qilishi oydek ravshan”,- deydi Idrissov. Qozog’iston, deydi u, Ukrainadagi vaziyatdan bag’oyat bezovta va bu mojaro tezlikda barham topishini istaydi. Mamlakat Rossiya boshliq Yevrosiyo iqtisodiy ittifoqiga kirgan. Belarus va Armaniston ham qo’shilgan blok, Ostona nazarida, uzoq muddatda iqtisodiy foyda keltiradi. Shimoldagi katta qo’shni bilan hamkorlikni mustahkamlash, sharqdagi ajdarho – Xitoy bilan sheriklik qilish, atrofdagi boshqa davlatlar bilan hisoblashib turish – tabiiy talablar. Uning fikricha Qozog’iston, umuman olganda, to’g’ri yo’ldan ketmoqda, biroq inson huquqlari va demokratiya bobida tashvishlanarli hollar ko’p. Matbuot mustaqil bo’lishiga yo’l berilmayotgani, jurnalistlar va faollar nishonga olinishi, soxta ayblovlar bilan sudga tortilishi, erkinlikni oyoq osti qilish hollari ko’p, deydi Olbrayt. “Demokratik taraqqiyot iqtisodiy taraqqiyot bilan yonma-yon ketsin”,- deydi u. Amerika hukumati yillar davomida Qozog'istonni fuqaro erkinliklarini oyoq osti qilayotganlikda tanqid qilib keladi. Kongressga uzatilgan hisobotlarda respublika uzviy huquqlar muntazam ravishda poymol etiladigan, yulg'ichlik va korrupsiya sabab adolat ta'minlanmaydigan, muxolifat bo'g'ilgan va siyosiy-ijtimoiy islohotlar sust ketayotgan jamiyat sifatida tasvirlanadi. Davlat departamentida Markaziy Osiyo bilan aloqalarga mas’ul Richard Xoagland Qozog’iston shubhasiz mintaqaviy lider deydi. Uning izohlashicha, tuzum har bir sohada oldinda va har bir masalani ochiq va dangal muhokama qilishga qodir. Biror tushunmovchilik yoki kelishmovchilik bo’lsa, Qozog’iston narigi tomon bilan birga yechim izlaydi. Bu uning siyosiy taraqqiyotidan darak, deydi Xoagland. Qozog’istonni ko’kka ko’targan yana bir arbob bu Vashingtonda tanilgan tahlilchi Endryu Kachins (Andrew Kuchins) bo’lib, uning so’zlariga ko’ra ham Nursulton Nazarboyev o’z xalqining uzoq muddatli manfaatlarini ko’zlab ish ko’rayotgan rahbar. Tuzumni avtokrat deb qo’l siltash oson, deydi u tanqidchilarga qarata. Biroq Qozog’iston atrofidagi qudratli davlatlarga qarang va ularning nimaga qodirligiga e’tibor bering, deydi Kachins. Qozog’iston mintaqada Yevropa bilan ham, Osiyo bilan, Amerika bilan ham eng ko’p savdo qilayotgan davlat; iqtisodiy ko’rsatkichlar mintaqada eng yuqori darajada; islohotlar G’arb xohlaganidek jadal emasdir, korrupsiya ham juda chuqur ildiz otgan, biroq bu davlat vakillari oldingizga kelib, dardini ochiq bildirmoqda va keling, birga ishlaylik, deb qo’l uzatmoqda, deya maqtaydi Kachins. Idrissov Vashingtonga bir kunlik safari sermahsul kechganini aytadi. “Xavfsizlikni ta’minlash, iqtisodiyot va boshqa ko’plab sohalarda sherikmiz. “Islomiy davlat” va terrorizmga qarshi kurashda hamkorlikni mustahkamlab borayapmiz. Atom qurollari tarqalmasligi yo’lida, shuningdek, Afg’oniston, savdo va taraqqiyot bobida ham birga ishlab kelayapmiz. Biz Qozog’iston Jahon savdo tashkilotiga kirishi uchun qattiq harakat qilayapmiz. Mintaqada eng samarali aloqalarimiz Qozog’iston bilan desak xato qilmaymiz. Qozog’iston rahbariyatidan, uning faolligidan minnatdormiz.” Yillik konvensiya yakunida e'lon qilindi. Unda tomonlar global muammolarga yechim izlash, atom qurollari va materiallari yoyilmasligi yo'lida birga ishlash, inson huquqlari va demokratik taraqqiyot, savdo, sarmoya, energetika, Afg'oniston, xavfsizlik, harbiy hamkorlik, ilm-fan, ta'lim, texnologiya va rivojlanish bilan bog'liq barcha masalalarda bir-birining sherigi ekanini tan oladi. Navbahor Imamova - "Amerika Ovozi"ning yetakchi multimedia jurnalisti. turkumidagi teledasturlar muallifi. Ko'rsatuvlar taqdim etish bilan birga prodyuser, muxbir va muharrir. O'zbekistonda akkreditatsiyadan o'tgan yagona amerikalik jurnalist. "Amerika Ovozi"da 2002-yildan beri ishlaydi. Jurnalistik faoliyatini 1996-yilda O'zbekiston radiosining "Xalqaro hayot" redaksiyasida boshlagan. Jahon Tillar Universiteti Xalqaro jurnalistika fakultetida dars bergan. Ommaviy axborot vositalari bo'yicha bakalavrlikni Hindistonning Maysur Universitetidan , magistrlikni esa AQShning Bol Davlat Universitetidan olgan. Shuningdek, Garvard Universitetidan davlat boshqaruvi va liderlik bo'yicha magistrlik diplomiga ega. Jurnalistik va ilmiy materiallari qator xalqaro manbalarda chop etilgan. Amerikaning nufuzli universitetlari va tahlil markazlarida so'zlab, ma'ruzalar o'qib keladi. "Amerika Ovozi" oltin medali sohibi. Tashkilotda gender va jurnalistika bo'yicha kengash raisi. Toshkent viloyati Bo'stonliq tumani Qo'shqo'rg'on qishlog'ida ziyoli oilasida ulg'aygan.