Barak Obama: Falastin davlati vujudga kelishi kerak
Amerika hukumati Falastin xalqi o'z mamlakatiga ega bo'lmas ekan, tinchlik bo'lmaydi degan fikrda. Isroil Bosh vaziri Benyamin Netanyax
Isroil hozircha Falastin davlati haqida gapirishga shoshmayapti AQSh prezidenti Barak Obama va Isroil Bosh vaziri BenyaminNetanyaxu 18 may kuni Oq Uyda uchrashib, Falastin bilan til topishishhozirgi eng muhim vazifa deb belgilagan. Ammo Obama Isroilning yangi bosh vaziri bilan muzokarada asosiydiqqatni Falastinga qaratgan bo'lsa, Netanyaxu ko'proq Eron haqidagaplashishga urindi. Muloqot ketidan har ikki rahbar tinchlik va xavfsizlikhaqida bir fikrda ekanini ayon qildi. "Biz Falastin bilan darhol tinchlik muzokaralari boshlashni istaymiz",- dediBenyamin Netanyaxu. "Isroil unga arab davlatlari qo'shilishini ham xohlaydi,chunki mening davlatim butun arab dunyosi bilan hamjihatlik tarafdori",- dediu. Lekin, deydi Isroil bosh vaziri, arablar avvalo "biz yahudiy davlati ekanimizniva o'zimizni har qanday xavfdan himoya qilishga haqqimiz borligini tan olishishart". Amerika Isroilni qanchalik quvvatlamasin, Falastin ham mustaqil davlatgaaylanishi kerak deb keladi. Falastinliklarga moliyaviy yordamni oshirmoqda. Obama ma'muriyatinazarida Isroil 1967 yildan beri bosib olgan yerlarni bu xalqqa qaytarishikerak. Benyamin Netanyaxu hali bunga ko'nmagan, ammo "Isroil Falastinniboshqarishni xohlamaydi",- deya qayd etmoqda. Obama masalaga sabr-qanoat bilan yondashish tarafdori. "Falastin vaIsroil bir-biridan nima istashisni o'zaro kelishib olishi zarur, bizvositachilik qilamiz xolos",- deydi u. Amerika Eron bilan muloqot qilish niyatida qat'iy, Isroil Eronga qarshi arablar bilan hamkorlik tarafdori Obama Eronni murosa qilishga undamoqda. AQSh rahbari fikricha bu qadim tarix va madaniyatga ega davlat G'arbbilan muloqotdan bosh tortib, yadro maqsadlaridan qaytmasa, qo'shimchasanksiyalar bilan yuzlashishi mumkin. "Eron xalqaro hamjamiyat bilan sidqidildan gaplashsin, maqsadi nima ekaniniaytsin",- deydi Obama. "Biz uni tinglashga, o'zaro manfaatlarimizni hisobgaolgan holda kelishib olishga shaymiz",- deydi Obama. Benyamin Netanyaxu esa arablar va Isroil Eron atom maqsadlarigaqarshi birdamlikda harakat qiladi degan umidda. "Eron bizningumumdushmanimiz",- deydi Isroil bosh vaziri. Ayrim arab davlatlari bu fikrnitasdiqlagan. Eron hozircha yuqoridagi chaqiriqlarga javob bermagan. Obama kelasi haftaMisr prezident Husni Muborak va Falastin rahbari Mahmud Abbos bilan uchrashadi. G'arbiy sohilda yahudiylar uchun yangi uy-joy quriladi Benyamin Netanyaxu Vashingtonda tinchlik haqida gapirayotgan bir paytda IsroilIordan daryosining g'arbiy sohilida, falastinliklar o'z yeri deb biladiganhududda, yahudiylar uchun yangi uy-joy qurishga kirishgan. "Amerika Ovozi"ning Quddusdagi muxbiri Luiz Ramirezning xabar berishicha u yerdabunyodkorlik ishlari avjida. Falastinliklar Isroildan bu yerlarni tark etishnitalab qilib keladi. G'arbiy sohilda hozir 280 ming yahudiy yashaydi. Ularga yangi uylar qurish loyihasi o'tgan yilima'qullangan. AQSh mojaroli nutqalarda bunday harakatlarga qa'tiyan qarshi vaIsroildan maqsad tinchlik bo'lsa, muammoni yanada chigallashtirmaslikniso'ramoqda. Falastin rasmiysi YassirObid Rabu Isroilning biror bir va'dasiga ishonch yo'q deydi. Qo'shma Shtatlar, uning fikricha, bu davlatgaFalastin yerlarini bo'shatish uchun bir yil vaqt berib, keskin talablar qo'yishikerak. Shundagina odamlar Vashingtonga umid bilan qaray oladi, deydi u. "Biz o'z davlatimizga biryil ichida ega bo'lishimiz, yerlarimizni qaytib olishimiz kerak",- deydiFalastin rasmiysi. Isroilda jamoatchilik Falastin davlati tuzilishi borasida turlicha fikrda. Ko'pchilik agar falastinliklar o'z mamlakatiga ega bo'lsa, u yer musulmonjangarilar makoni bo'ladi deb qo'rqadi. Falastinliklar tarqoq ekan, ular o'z-o'zini boshqara olmaydi deganxavotir hukmron. Boshqalar esa "ularningdavlat bo'lishga haqqi bor", deydi.