Belarusni Kreml ta'sir doirasidan chiqarish mumkinmi?
Gruziyadagi voqealarga o'z xavfsizligi nuqtai nazaridan qarayotgan kichik davlatlar qatorida, Belarus ham Kreml yuritayotgan agressiv s
G’arb davlatlari nazarida Belarusda o’tgan parlamentsaylovlari prezident Aleksandr Lukashenko va’da qilganidek “erkin va adolatli”o’tmagan. Poygada muxolif partiyalardan 78 nomzod ishtirok etgan bo’lsa-da,birortasi ham saylana olmagan. Saylovga o’z kuzatuvchilarini yuborgan YevropadaXavfsizlik va Hamkorlik tashkiloti ovoz berish jarayoni puxta o’tganini, biroqovozlarni sanashda jiddiy qonunbuzarliklarga yo’l qo’yilganini qayd etgan. 110 a’zoli parlamentdagi o’rinlarning barchasiniprezident Lukashenko tarafdorlari qo’lga kiritdi. Yevropada Xavfsizlik vaHamkorlik tashkilotiga ko’ra saylov demokratik talablarga javob bermagan. Belarus rasmiylari va saylov komissiyasi a’zolari esa “xalq muxolifatga ovozbermasa” bizda nima ayb deya hayron. Klas Bergman - Yevropada Xavfsizlik va Hamkorliktashkiloti kuzatuvchilaridan biri. “Saylov kampaniyasi”, deydi u, “kuchlinazorat ostida o’tdi. Saylovoldi debatlar sust, nomzodlar esatarg’ibot-tashviqot ishlarini demokratik ruhda olib borishi uchun yo’lberilmadi”. Ammo xorijiy kuzatuvchilar saylov uchastklarida yaxshi kutibolingan. “Muammolar ovoz berish yakunlangach boshlandi”, - deyao’z xulosalari bilan bo’lishadi Klas Bergman. Chunki ovozlarni sanash jarayoniyopiq eshiklar ortida o’tgan. Uning aytishicha saylov uchastkalarining 48foizida shu hol kuzatilgan. Yevropada Xavfsizlik va Hamkorliktashkilotining xulosa qilishicha prezident Aleksandr Lukashenko saylovningadolatli o’tishini ta’minlash va’dasi ustidan chiqmadi. Qo’shma Shtatlar ham bu borada Yevropa tashkilotibilan hamfikr, biroq rasmiy Minskni avvalgidek o’tkir tanqid qilishgashoshmayapti. Ismini oshkor etishni istamagan AQSh diplomatlariga ko’ra “bubejiz emas”. Gruziyadagi voqealarga o’z xavfsizligi nuqtainazaridan qarayotgan kichik davlatlar qatorida, Belarus ham Kreml yuritayotganagressiv siyosatdan xavotirda. Siyosatdonlar ta’biricha prezident LukashenkoRossiyadan uzoqlashib, G’arb bilan til topishish uchun yaqinda siyosiymahbuslarni qamoqdan ozod etgan. Belarus azaldan Rossiyaning yaqin ittifoqchisi.Biroq e’tibor bering, deydi kuzatuvchilar, Minsk Kreml bosimiga qaramayAbxaziya va Janubiy Osetiya mustaqilligini tan olgani yo’q. AQSh rasmiylari Lukashenkoning bu qadamlarini olqishlab,mamlakatda parlament saylovlari adolatli o’tsa Belarusga qo’yilgan iqtisodiysanksiyalar olib tashlanishini aytgan edi. Saylov, afsuski, xalqaro andozalargajavob bermagan. Kanadalik tahlilchi Deyvid Marplsning aytishicha,muxolifatchilar kira olmagan parlament, tabiiyki, butunlay prezident irodasigabo’ysunadi. “Aleksandr Lukashenko hatto bosh vazirni ishdan olish vakolatigaega. Mamlakat qonunchilik organi uning har bir istagini so’zsiz bajaradi”, - deydiMarpls. Siyosatdonlar nazarida Kavkazdagi mojaro ketidan AQShBelarus kabi sobiq Sovet davlatlariga nisbatan siyosatini qayta ko’ribchiqayotgani ayni muddao.