Qirg’izistonda namoyishlar odat, aholi charchagan
Joriy yil Qirg’izistonda ikki yarim mingdan ziyod norozilik chqishlari qayd etilgan. Kimdir buni demokratiya, timsoli, deydi.
Kuzatuvchilar bunaqangi mitingbozlik o’lkada odat tusiga kirganini aytadi. O’sh Davlat universiteti professori, siyosatshunos Arap Anarbayev fikricha, demokratiya belgisi bu. “Demokratik jamiyatda har kim o’z fikrini ochiq-oydin bayon qilishga haqli. Turli fikrlarni bildirmoqchi bo’lgan odamlarni ko’rayapmiz”, - deydi u. Nodavlat tashkilotlar deydiki, namoyishlar doim ham ijobiy natija bermaydi va tarafkashlik, qabilachilik kabi kayfiyatlar ustunlik qiladi. Ko’pincha, deya bildiradi kuzatuvchilar, mitinglar turli guruhlar savdosi, bosim vositasiga aylangan. Nodavlat tashkilotlar olib borgan tadqiqotga ko’ra, odamlar pul, tekin spitli ichimlikka ergashib, isyonga qo’shiladi. Pul evaziga baqirib-chaqirib beradigan xotin-qizlar guruhlari mavjud. Bishkeklik tahlilchi, taniqli diplomat Orozbek Moldaliyev Qirg’izistonda mitinglar o’tkazish madaniyati taraqqiy etmagan, deb hisoblaydi. “Siyosiy saviya, madaniyati past siyosatchilar ko’p. Ular lavozimlaridan ayrilgan holda hamyurtlariga yo’llarni to’sdiradi. Qonuniy yo’llar bilan norozilik bildirishga huquqlari bor. Ammo bir mulozim qonunni buzsa, uning tarafdorlari maydonga chiqib “bizning yigitga tegmanglar, tegsanglar biz yo’lni to’samiz” desa, to’g’rimi?” - deydi Moldaliyev. Hozirgi ko’rinishda namoyishlar yurt hayotiga qanday ta’sir qilmoqda? Professor Anarbayev fikricha, qonun ustivorligi amalga oshmayotir. “Qarindoshlar chiqish qilib, jinoyatchilarni qamoqdan chiqarib olsa, bu davlatchilikni mustahkamlamaydi. Qolaversa, trassalar to’silib, iqtisodiyot jiddiy zarar ko’rmoqda. Aytaylik, O’sh-Bishkek yoki O’sh-Xitoy yo’llari davlat xo’jaligida muhim rol o’ynaydi”, - deydi u. “Bunga chek qo’yish kerak, chunki mitinglar bilan ish bitmaydi. Masalani hal qilish uchun tomonlar stol atrofida to’planib, maslahat solishi lozim. El qo’zg’olondan nihoyatda chachadi”. “Mamlakatda tartib-intizom tezroq o’rnatilishi kerak”. “Aholi o’ta siyosatlashib ketgan. Bekor yurgandan ko’ra, har bir inson o’z ishi bilan shug’ullanishi kerak. Turli guruhlar o’z talablarini olg’a suraverishi to’g’ri emas”, - deydi ular. “Demokratiya va fuqaro jamiyati uchun” nomli nodavlat tashkilot rahbari Dinara Oshuroxunova deydiki, o’tgan mitinglardan xulosa – fuqarolarga ko’p hollarda huquqiy bilim yetishmaydi.