Qo'shma Shtatlar va islom dunyosi o'rtasidagi chigalliklar
Barak Obama musulmon dunyosi bilan o'zaro manfaat va hurmat asosida yangicha aloqalarni yo'lga qo'ymoqchi. Prezidentga ko'ra, Qo'shma S
Barak Obama musulmon dunyosi bilan o’zaro manfaat va hurmat asosidayangicha aloqalarni yo’lga qo’ymoqchi. Amerika Iroq va Afg’onistonsingari musulmon davlatlarida yuzlab ming harbiy qo’shin safarbar etib,terrorizmga qarshi shiddatli jang olib bormoqda, ammo “biz islomgaqarshi urushda emasmiz”,- deydi Obama. Isroil-Falastinmojarosi hal bo’lmaguncha, ko’plab siyosatdonlar nazarida, Amerikaningsharq bilan, xususan arab davlatlari bilan munosabatlari oldingasiljimaydi. Vashington mustaqil Falastin davlati vujudga kelishitarafdori, ammo bunga erishish mushkul kechmoqda. Barak Obama musulmon dunyosi bilan hamkorlikni oshirmoqchi. Buni u Turkiya parlamentidagi nutqi bilan boshladi. “Qo’shma Shtatlar hech qachon islomga qarshi qurol ko’tarmaydi”, - deydi Obama. Buso’zlar butun dunyo bo’ylab jaranglar ekan, AQShning yangi prezidentigaishonch yanada oshgandek tuyuldi. Obama niyat ezgu deydi. "Musulmondunyosiga gapim shu: aloqalarimiz o’zaro hurmat va manfaatgaasoslanadi", - degan edi Obama o'z inauguratsiya marosimida. So’zida qat’iy ekanini isbotlash uchun Obama hatto arab televideniyelariga intervyu bera boshladi. JamoatchilikObama so’zlarini tinglar ekan, dunyoning bu qismida Amerika tinchliktarafdorlari bilan gaplashadi, yaxshilikni ko’zlagan islomiytashkilotlar bilan aloqa qiladi degan fikr paydo bo’ldi. Biroq o’zgarish bo’lishiga shubha bilan qarayotgan musulmonlar ham talaygina. Ibrohim Xuper, Amerika-Islom Aloqalari Kengashi matbuot kotibi xulosaga hali erta deydi. “Bundaybayonotlar albatta yaxshi. Biroq biz Obamadan aniq ishlar qilishnikutayapmiz. Shunday qarorlar qabul qilinsinki, bu nafaqat Amerikamusulmonlari balki butun dunyo mo’minlari uchun xizmat qilsin”, - deydimusulmon faol. Obamaning Guantanamo qamoqxonasini yopish qarori ana shunday qadamlardan biri. Prezident bu turmadagi mahbuslar taqdirini hal qilib, bu joyni bir yil ichida yopishni buyurgan. Qiynoqlar man etiladi. Oq Uy, shuningdek, Eron bilan muloqot boshlash harakatida. Maqsad aloqani tiklab, uni atom maqsadlaridan qaytarish. Iroq borasida ham Obama o’z va’adasida qat’iy va kelasi yil so’nggiga qadar qo’shinlarni olib chiqmoqchi. Asosiy harbiy diqqat - Afg’onistonda. U yerda askarlar soni oshirilmoqda. Obama uchun yana bir katta sinov bu Isroil – Falastin mojarosidir. Bu ikki xalqni yarashtirib bo’larmikan? Amerika Isroilga yon bosganlikda ayblanadi. Arablar Vashingtondan neytral siyosat talab qilmoqda. Obamaning mintaqadagi maxsus elchisi Jorj Mitchel Yaqin Sharqda iliq kutib olingan. JorjBush davrida, deydi tahlilchilar, tinchlik tomon biroz harakat qilindi,ammo Amerika tomonlarni gapiga ko’ndira olmadi. Bush Xamasni tanolmagan, vaholanki guruh G’azoda hukmron. “AQSh G’azodademokratik saylovlarda g’olib chiqqan Xamasga yo’q deb, Falastinprezidenti Mahmud Abbosni quvvatlagan edi. Bu bilan esa AQShga“ikkiyuzlamachi” degan tamg’a bosildi. Bush Falastin davlati barpoetilsin dedi, lekin xalq xohishi bilan saylangan rahbariyatni tanolmadi. Obama bu xatoga yo’l qo’ymaydi degan umiddamiz”, - deyditahlilchi Jon Espozito. Amerika va Isroil Xamasni terror tashkiloti deb biladi. Xamas ham “Isroil davlatini tan olmaymiz” deya bong urib keladi. YaqindaDavlat kotibasi Xillari Klinton “biz Falastin birlashishi yo’lidaXamasning ham hukumat tarkibiga kirishiga qarshi emasmiz” deb Isroiltarafdorlarida e’tiroz uyg’otdi. Obama Falastin, Isroil va Misrrahbarlarini Oq uyga taklif qilib, ular bilan alohida, yuzma-yuzgaplashmoqchi. Maqsad bir, deydi u, Falastin davlati barpo etish vaikki mustaqil davlatning tinch-totuv yashashini ta’minlash.