Mintaqa davlatlari NATO bilan hamkorlikni kuchaytirish tarafdori
Rossiya-Gruziya urushidan so'ng Markaziy Osiyo davlatlari o'z xavfsizligi haqida o'ylanib qolgan. Davlatlar Rossiya agressiyaga berilis
Rossiya-Gruziya urushi mintaqa davlatlarini harbiy hamkorlikmasalasida ehtiyot bo’lishga undamoqda. Rossiya yetakchilik qilgan MDH KollektivXavfsizlik Shartnomasi Tashkiloti Markaziy Osiyoda maxsus harbiy tuzilmayaratishni taklif qilgan. Shu bilan birga mintaqa davlatlarida NATO bilanhamkorlikni kuchaytirish istagi mavjud. O’zbekiston Kollektiv Xavfsizlik ShartnomasiTashkilotiga a’zo. Tashkilot raisi Nikolay Bordyuja yaqinda “Markaziy Osiyoda siyosiy bosimlargaqarshi tura oladigan qo`shma harbiy tuzilma tashkil etish rejalanmoqda”, - degan. Uning aytishicha, favqulodda holatlarda tezlik bilan javobberishga ixtisoslashgan qo’shma harbiy tuzilmaning tarkibi va uning qayerda joylashishi mumkinligi haqida Qozog`iston, Qirg`iziston, Tojikiston, Rossiya va O`zbekiston rahbarlari aniq bir qarorga kelgandagina gapirish mumkin. Mintaqa davlatlari hozircha biror munosabatbildirmagan. Sharhlovchilar nazarida ijobiy fikr yangrashi amrimahol. Tashkilot yetakchisi bo`lmish Rossiya NATO bilan munosabatlar sovuqlashgan birpaytda mintaqa davlatlarini yagona harbiy ittifoqqa yig'ishga harakat qilmoqda. “Chunki Gruziya urushidan keyin ko`pchilik davlatlarvaziyatni tushunib qolgan. Masalan, Polsha radarlar bilan bog`liq shartnomaniimzoladi. Avval paysalga solib kelayotgan edi, Rossiya tomonidan harbiyagressiya bo`lishidan qo`rqib. Bu faqat Gruziya misolida emas, boshqa davlatlarmisolida ham takrorlanishi mumkin. O`zbekiston shu vaziyatdan kelib chiqib,xulosa qilishi kerak. Buning uchun demokratik yo`nalishga o’tish lozim, aksholda muammolar yanada chuqurlashadi. Rossiyadan uzoqlasha olmaydi”, -deydi sharhlochchi Iskandar Xudoyberganov. Moskvada Kollektiv Xavfsizlik Shartnomasi Tashkilotiningsammiti o’tayotgan bir paytda Qozog`istonga NATO Bosh kotibi o`rinbosariKlaudio Bisonero tashrif buyurdi. Mamlakat Tashqi ishlar vaziri Marat Tajin va Mudofaavaziri Danial Axmetov bilan o'tgan muzokaralar NATO va mintaqahamkorligini kuchaytirishga qaratildi. Islom Karimov Buxarestda o`tgan NATO sammitida ishtiroketgach, O`zbekiston-NATO munosabatlari tiklana boshladi. Termizdagi harbiyaerodromdan foydalanishda NATO uchun imkoniyatlar kengaytirildi. Siyosiy sharhlovchi Tursunboy Qoratoyev so’zlariga ko`ra, NATObilan hamkorlik Afg`onistondagi vaziyat bois ham juda muhim. “Biz uchun Ukraina yoki Gruziyaning NATOga qo`shilishiahamiyatli emas. Birinchi navbatda, NATOning Afg`onistondagi pozitsiyasinikuchaytirish, toliblarning hokimiyatga kelishiga qarshilik qilish uchunqo`shin va harbiy texnika sonini ko`paytirishdan manfaatdormiz”, - deydi u. O`zbekistonda yaqinda mudofaa vaziri almashdi. Ruslan Mirzayevning o'rniga yetakchi harbiylardan biri, Qobil Berdiyev, tayinlandi. Ayrimlar buniKogondagi harbiy omborxonalarda yuz bergan portlash bilan izohlasa, ayrimlaryangilanish sababini mintaqada xavfsizlik bilan bog`liq vaziyatning keskinlashganida ko'radi. NATO O`zbekiston bilan aloqalarida inson huquqlarimasalasini chetlab o`tishi qiyin. Islom Karimovning Buxarestdagi sammitgataklif qilinishi shu bois xalqaro miqyosda huquq himoyachilari e`tiroziga sababbo`lgan edi. Sharhlovchilar nazarida xavfsizlik bo`yicha yuzaga kelganso`nggi vaziyat O`zbekistondan nafaqat harbiy, balki inson huquqlarini e'zozlashbobida ham ildam qadam tashlashni talab etmoqda.