Hamkorlik deb bong urish oson, qilish qiyin; Klinton safari va va'dalar
O'zbekiston va Tojikistonda jamoatchilik bilan gaplashar ekan, AQSh Davlat kotibasi Xillari Klinton bu xalqlar dardini tushunaman dedi.
Dushanbeda fuqaro jamiyati faollari bilan davra suhbatida, inson savdosi va ishsizlik, suv va energiya taqchilligi, erkinlik va demokratiya, oshkoralik va qonun ustuvorligi, iqtisodiy muammolar va qo’shnilar bilan kelishmovchiliklar haqida gapirdi. Toshkentda ham shu masalalarga birma-bir to’xtaldi. Amerika bu yosh davlatlarga yordam berishga, ular bilan hamkorlikni kengaytirishga tayyor, deydi Xillari Klinton. Ilmiy-madaniy, iqtisodiy-texnologik, siyosiy-ijtimoiy, qay sohada bo’lsa, ko’maklashamiz, deydi AQSh bosh diplomati. Lekin, deydi u, ilm-fan ahli, ayniqsa Amerika tomon, boshqa sohalarni o’rganishdan, jamiyatlarni qiynayotgan masalalarga yechim qidirishdan tinmagan. Fuqaro jamiyatini rivojlantirish, nohukumat tashkilotlar, ommaviy axborot vositalari erkinligi... Amaldagi siyosatni tahlil qilishdan tashqari, deydi Skot Radnitz, AQSh ilmiy maskanlari bu sohalar ustida ham qayg’urib kelmoqda. “O’tgan 5-10 yil ichida shuni kuzatdimki, bizning amaldorlar va harbiylarimiz orasida qiziqish kuchaygan. Ular ko’proq bilishimiz kerak degan xulosaga kelgan. Davlat va nodavlat tashkilotlar orasida muntazam aloqani qo’lga qo’yish, ma’lumot almashish, siyosatchilar va namoyondalar bir-biri bilan ko’proq gaplashishga harakat qilmoqda. Siyosiy dargohlarimiz bugun ilmiy maskanlarga ko’proq tayana boshlagan. Bu ijobiy o’zgarish”,- deydi mutaxassis. Mana bir necha yildirki, Davlat departamenti, AQSh tashqi ishlar vazirligida, Markaziy va Janubiy Osiyo byurosi mavjud. Bu bilan Vashington O’zbekiston va unga qo’shni respublikalarni Afg’oniston, Pokiston, Hindiston, Shri Lanka, Bangladesh va Nepal kabi davlatlar qatoriga qo’ygan, ya’ni hammasi bir kategoriya ostida. To’g’ri, deydi olim, Markaziy va Janubiy Osiyo xalqlari etnik va tarixan bir-biriga yaqin, ammo sobiq Sovet davlatlari janub emas, ko’proq shimolga yo’nalgan. “Markaziy Osiyo o’zini Rossiya va rus tilida gaplashadigan boshqa davlatlarga yaqinroq tutadi. Ularga emas, janubga ko’proq e’tibor bering deb biz bu respublikalarni iqtisodiy va ijtimoiy jihatdan noqulay vaziyatga qo’ymayapmizmi? Chunki shimol bilan aloqa hamon muhimroq ekani tabiiy”,- deydi professor Radnitz. Amerika shu kunlarda Yangi Ipak Yo’li tashabbusini targ’ib qilmoqda. Markaziy Osiyoni Janub bilan bog’lovchi savdo tizimi joriy etish. Undan hamma davlatlar foyda ko’rgan bo’lar edi, deydi AQSh diplomatlari, lekin loyihaning amalga oshishi Afg’onistondagi vaziyatga bog’liq. lmiy maskanlar o’zaro aloqa o’rnatishi yo’lida ham to’siqlar anchagina. O’zbekistonda ziyolilar rahbariyatning ko’ngliga qarab ish qilishga o’rgangan. Ko’p hollarda chet eldagi hamkorlari haqida ochiq gapirmaydi. Xorijga, ayniqsa G’arbga, yuqoridan fotiha olmay, biror dastur orqali borib kelish xavfli harakat hisoblanadi. Shunday ekan, deydi ziyolilar, Amerika bilan serqirra hamkorlik sari hali ko’plab jiddiy va katta qadamlar tashlanishi lozim. Navbahor Imamova - "Amerika Ovozi"ning yetakchi multimedia jurnalisti. turkumidagi teledasturlar muallifi. Ko'rsatuvlar taqdim etish bilan birga prodyuser, muxbir va muharrir. O'zbekistonda akkreditatsiyadan o'tgan yagona amerikalik jurnalist. "Amerika Ovozi"da 2002-yildan beri ishlaydi. Jurnalistik faoliyatini 1996-yilda O'zbekiston radiosining "Xalqaro hayot" redaksiyasida boshlagan. Jahon Tillar Universiteti Xalqaro jurnalistika fakultetida dars bergan. Ommaviy axborot vositalari bo'yicha bakalavrlikni Hindistonning Maysur Universitetidan , magistrlikni esa AQShning Bol Davlat Universitetidan olgan. Shuningdek, Garvard Universitetidan davlat boshqaruvi va liderlik bo'yicha magistrlik diplomiga ega. Jurnalistik va ilmiy materiallari qator xalqaro manbalarda chop etilgan. Amerikaning nufuzli universitetlari va tahlil markazlarida so'zlab, ma'ruzalar o'qib keladi. "Amerika Ovozi" oltin medali sohibi. Tashkilotda gender va jurnalistika bo'yicha kengash raisi. Toshkent viloyati Bo'stonliq tumani Qo'shqo'rg'on qishlog'ida ziyoli oilasida ulg'aygan.