O'zbekistonda matbuot erkinligi faqat qog'ozda
O'zbekistonda tanqidiy maqolalar bosgan gazetalar yopilmoqda. Ayrim jurnalistlar nazarida so'z va matbuot erkinligi kafolatlangani ular
27 iyun ommaviy axborot vositalari kuni munosabati bilan uyushtirilgan tantana ishtirokchilari matbuot rivojlanayotgani haqida gapirsa, mustaqil jurnalistlar bosim ortayotgani, gazetalar yopilishda davom etayotganini bildirmoqda. O`zbekiston ommaviy axborot vositalari kuniga bag`ishlangan rasmiy tantana O`zbekiston milliy teatri binosida o`tkazilgan. Rasmiy tadbirda takilifnoma tarqatilgan jurnalistlargina ishtirok etishgan. Norasmiy tarzda jurnalistlar sayli Gafur G`ulom nomidagi bog`da tashkil etilgan. Rasmiy tadbirda O`zbekiston prezidenti devonidan vakillar ishtrok etishgan, mamlakatda jurnalistlarga nisbatan e`tibor va imtiyoz oshayotgani, matbuot tobora rivojlanib borayotgani haqida rasmiylar nutqi tinglangan. Mamlakatda mingga yaqin turli axborot vositalarining ro`yxatdan o`tkazilgani rivojlanishi ko`rsatkichi sifatida qayd etilgan. Tadbir davomida matbuotda faollik ko`rsatgan bir guruh jurnalistlar, tahririyatlar mukofot bilan taqdirlangan. Tadbir ishtirokchilaridan biri jurnalist To`lqin Eshbek o`zbek matbuotining bugungi kuni haqida mulohaza bildirar ekan matbuot erkinligi yuksak darajada, so`z erkinligi qonun tomonidan kafolatlangan, ayrimlar demokratiya yo`q deb o`zlarini demokrat qilib ko`rsatmoqchi bo`ladilar, deydi. To`qin Eshbek tanqidiy maqolalar bosayotgan gazetalarning faoliyati to`xtatilayotganligi haqidagi ma`lumotlarni inkor etadi va buning sabablarini gazetaning iqtisodiy ahvoli bilan bo`gliq bo`lishi mumkinligini bildiradi. Jurnalistga ko`ra O`zbekistonda so`z erkinligi va mustaqil matbuot rivojlanishi uchun sharoitlar yaratilgan. O`zbekistonda tanqidiy maqola uchun gazeta faoliyatining to`xtatilishi yangi hodisa emas, bir muncha avval “Advokat Press” gazetasi aynan hukumat tanqidi uchun faoliyatdan to`xtagan edi. Yaqinda esa respublikadagi markaziy nashrlardan biri “Savdogar” gazetasining faoliyati to`xtatilgan. Bunga gazetada jurnalist Bahodir Meliboyevning “Iymon nadir” maqolasining chop etilishi sabab bo`lganligi aytilmoqda. Bahodir Meliboyevga ko`ra maqola chiqqandan so`ng hukumat idoralari uni suhbatga chaqirishgan. Maqolada diniy erkinlik, jumladan qamoqxonada o`tirgan mahbuslarning ko`pchiligi dindor odamlar ekanligi haqida so`z borgan. “Ular burgaga acchiq qilib ko`rpani yoqishdi. Meni ishdan chetlatish, qattiq hayfsan e`lon qilish mumkin edi, lekin gazeta faoliyatini to`xtatishni ma`qul topishdi”, - deydi Bahodir Meliboyev. Jurnalist Dilmurod Sayyidga ko`ra ba`zan tanqidiy maqolalar uchun gazeta faoliyati to`xtatilmasligi mumkin, faqat gazeta jamoasi tarqatilgan yoki boshqa o`tkir tanqidlar bildirmaslik shartini qabul qilgan taqdirdagina. Dilmurod Sayid o`z fikriga “Hurriyat” gazetasining faoliyatini misol keltiradi: “Hurriyat” jurnalistlar huquqini himoyalovchi soha gazetasi, bundan avval Karim Bahriye bosh muharrirligidagi “Hurriyat” gazetasi bilan uning hozirgi matbuot jamg'armasi tashkil etilgandan keyingi ahvolini solishtiraylik, zarur xulosa chiqarish o`zingizga havola. Bundan to`rt yil avval ahvol nisbatan yaxshiroq edi, biroq ayniqsa, Andijon voqealaridan keyin matbuotga bosim yanada ortmoqda”, - deydi Dilmurod Sayid. Mustaqil jurnalistlar o`zbek matbuotining xalqdan tobora uzoqlashiub borayotganligini ta'kidlashadi. Jurnalist Bahodir Meliboyev nazarida matbuotda Andijon fojiasining bir yilligi munosabati bilan biron bir fikr bildirilmagani achinarlidir. Kuzatuvchilarga ko`ra o`zbek matbuotiga bo`lgan ehtiyoj tobora so`nmoqda. Bunga rasmiy nashrlarning sotuvdan qaytayotganligi, majburiy obunalar davom etayotganligi, rasmiy matbuotga nisbatan ishonch yo`qolaganligi kabi sabablar keltirib o`tiladi. Poytaxtdagi gazeta do`konlaridan birining sotuvchisi rasmiy matbuotga nisbatan ehtiyoj pasayayotgani haqida gapirarkan, “Haqiqatni yozishi kerak, jurnalistlar. Hozir ko`proq bo`rttirish bilan shug`ullanishayapti. Bu o`quvchilarga kerak emas. Haqiqatni yozishgandagina o`qishda davom etishadi”, – deydi.