Azil Soruşturmasına Halka Açık Oturum Beklentisi
Kimlerin açık oturumlara çağrılacağı ya da bu türden kaç oturumun düzenleneceği henüz net değil. Yeni kapalı oturumlarda ise aralarında Enerji Bakanı Rick Perry ve eski Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton’un da olduğu 11 kişi ifadeye çağrıldı
ABD tarihinde sadece dördüncü kez Temsilciler Meclisi bir ABD Başkanı hakkında azil soruşturması başlattı. Temsilciler Meclisi’nin ilgili komisyonları, Başkan Donald Trump’ın Ukrayna liderinden 2020 seçimlerindeki olası rakibi Joe Biden ve ailesinin iş faaliyetlerini araştırmasını isteyerek federal yasaları delip-delmediğini araştırıyor. Temsilciler Meclisi İstihbarat Komisyonu Başkanı Demokrat Adam Schiff geçen Cuma günü AP haber ajansına yaptığı açıklamada, azil soruşturmasını yürüten üç komisyonun en erken bu hafta içinde tanıklarla kapalı kapılar ardındaki mülakatların dökümlerini yayınlamaya başlamayı planladığını söyledi. Komisyonlar, Dışişleri Bakanlığı ve Beyaz Saray’dan halen görevde olan ve eski yetkilileri tanık olarak ifadeye çağırmıştı. Yetkililerin bu oturumlarda Trump’ın Biden ve ailesini araştırmak için Ukrayna’ya baskı yapma çabalarına ilişkin endişeler dile getirdiği haberleri basına yansımıştı. İstihbarat Komisyonu’nun California eyaletini temsil eden Demokrat üyesi Jackie Speier dün CBS televizyonuna yaptığı açıklamada, komisyonların kapalı oturumlara bir hafta daha devam etmesi, ondan sonra açık oturumların başlamasını beklediğini söyledi. Kimlerin açık oturumlara ifadeye çağrılacağı ya da bu türden kaç oturumun düzenleneceği henüz net değil. Soruşturmayı idare eden üyeler, bu oturumların soruşturmanın Amerikan halkına izah edilmesi bakımından kritik önem taşıyacağını vurguluyor. İstihbarat Komisyonu Başkanı Schiff de, oturumların “başkanın ne yaptığını, yanlış davranışının neden çok ciddi olduğu” ve “hükümet mekanizmasının” Trump’ın 2020 seçimleri kampanyasına yardım etmek için nasıl devreye sokulduğunu ortaya koyacağını savundu. Trump’ın Ukrayna’yla temasları hakkında, yasalaların verdiği yetkiyle ihbarda bulunarak ilk alarm zilini çalan istihbarat camiası yetkilisinin avukatı, kimliği gizli tutulan müvekkilinin Temsilciler Meclisi’ndeki Cumhuriyetçiler’in yazılı sorularına yanıt vermeyi önerdiğini belirtti. Sürpriz öneri, İstihbarat Komisyonu’nun en kıdemli Cumhuriyetçi üyesi Devin Nunes’e yapıldı. Öneriye göre, Cumhuriyetçiler, komisyonun Demokrat baikanı Schiff’le muhatap olmak zorunda kalmadan, ihbarıyla Demokratlarca azil soruşturmasının başlamasına neden olan ihbarcıyla ilgili sorular yöneltebilecek. Avukat Mark Zaid dün Twitter’dan paylaştığı mesajda, ihbarcının Cumhuriyetçi üyelerin sorularını doğrudan “yazılı ve yeminli” olarak yanıtlayabileceğini kaydetti. Söz konusu öneri, Trump ve Cumhuriyetçi Parti içindeki bazı Trump’a yakın isimlerin ihbarcının kimliği üzerindeki gizliliğin kaldırılması çabalarının önüne geçme girişimi olarak yorumlanıyor. Nunes henüz bu teklife yanıt vermedi. Azil soruşturmasını en sert eleştiren isimlerden biri olan, Temsilciler Meclisi Adalet Komisyonu üyesi Cumhuriyetçi Jim Jordan yazılı yanıtların ihbarcının incelenmesi ve çapraz sorgulanması için yeterli olmayacağını savundu. İhbarcı, Başkan Trump’ın 25 Temmuz’da Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski’yle telefon görüşmesinde konuşulanlarla ilgili kaygılarını şikayet dilekçesi olarak istihbarat yetkililerine rapor etmişti. Görüşmede Trump, Ukrayna liderinden, eski Başkan Yardımcısı Joe Biden ve oğlu Hunter’ın bu ülkedeki iş faaliyetlerini araştırmasını istiyor. Bir yandan açık oturumların hazırlıkları yapılırken, yeni kapalı oturumların planlamaları da yapılıyor. Demokratlar bu hafta aralarında Enerji Bakanı Rick Perry ve eski Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton’un da olduğu 11 tanığı kapalı oturum için ifadeye çağırdı. Bu kişilerin kaçının ya da herhangi birinin ifade için Kongre’ye gelip-gelmeyeceği net değil. Perry, Temsilciler Meclisi’ne çağrılan ilk kabine üyesi konumunda bulunuyor. Azil soruşturmasında görev alan ve isminin açıklanmaması koşuluyla konuşan bir yetkili, Perry’yle toplantının Çarşamba günü için planlandığı bilgisini verdi. Enerji Bakanlığı sözcüsü Shaylyn Hynes geçen Cuma günü yaptığı açıklamada, Perry’nin kapalı oturuma çıkmayacağının işaretini vermiş ancak halka açık oturumda ifade vermeyi değerlendirebileceğini söylemişti. Bolton konusunda da Demokrat Adam Schiff, eski Ulusal Güvenlik Danışmanını “Amerikan halkının duyması gereken, başkanın yanlış davranışı hakkında çok önemli bilgilere sahip olduğunu” söyledi. Soruşturmada ifadelerine başvurulan diğer tanıklar, Bolton’ın Trump’ın Ukrayna nezdindeki çabalarından kaygılar duyduğunu anlatmıştı. Soruşturmada görev alan komisyonlar Bolton’ı Perşembe günü ifadeye çağırdı ancak bunun için celpname yayınlamadı. Trump, Bolton’ın ifade vermemesi konusunda ısrar etmeyeceğini belirtiyor. Avukatıysa Bolton’ın celpname olmadan ifade vermeyeceğini açıklamıştı. Trump gazetecilere yaptığı açıklamada, Bolton’un ifade verip-vermemesi konusu hakkında, “ona ve avukatlarına bağlı” dedi. Komisyonlar, Beyaz Saray ve Dışişleri Bakanlığı’ndan başka tanıkları da ifadeye çağırdı ve yeni celpnameler yayınladı. Bu kişiler arasında, daha önceki oturumlarda adı geçen eski Dışişleri Bakanlığı müsteşarı David Hale de bulunuyor. Geçen hafta ifade veren önemli isimler arasında da Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi’nden Alexander Vindman ve Tim Morrison vardı. İfadesinden bir gün önce istifa eden Morrison, Ukrayna’ya askeri yardımın Trump’ın Biden’larla ilgili soruşturma talepleri nedeniyle bekletildiğini doğrulamıştı. Ancak Morrison, kendi görüşüne göre, azil soruşturmasının çekirdiğini oluşturan, Ukrayna’yla bir “al-ver” pazarlığına girildiği konusunda ortada yasa dışı bir durumun olmadığını savunmuştu. Vindman da ifadesinde, Trump’ın talepleri konusunda endişelerini dile getirdiğini söylemişti. Demokratlar’ın azil mücadelesinin bir boyutu da mahkemelere taşınmış durumda. Ancak Demokratlar, devam eden bu davalar yüzünden azil soruşturmasını ertelemek istemediklerini vurguluyor. Demokratlar tarafından ifadeye çağırılan Eski Ulusal Güvenlik Konseyi üyesi Charles Kupperman, Kongre önüne çıkıp-çıkmama konusunda karar vermesi için mahkemeye başvurmuştu. Kupperman, soruşturmada işbirliği yapmayacağını açıklayan Trump’la Kongre arasında arada kaldığını belirtiyor. Kupperman’ın avukatı Charles Cooper, aynı zamanda Bolton’ın da avukatı, Cooper, davaya Bolton’ın da eklenebileceğini söyledi.