TBMM Heyeti Washington'dan İyimser Ayrılıyor
Washington'da temaslarda bulunan TBMM heyeti Amerikalı muhataplarının Türk - Amerikan ilişkilerine yaklaşımını son derece olumlu bulduk
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden (TBMM) bir heyet Washington’daki temaslarını tamamladı. Dün Türk Büyükelçiliği’nde bir basın toplantısı yapan heyet üyeleri Washington’dan olumlu bir izlenimle ayrıldıklarını söyledi. Türkiye Büyük Millet Meclisi Dışişleri Komisyonu Başkanı, Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) Eskişehir Milletvekili Murat Mercan başkanlığındaki heyette aynı partiden Çankırı Milletvekili Suat Kınıklıoğlu, İstanbul Milletvekili Nursuna Memecan; Cumhuriyet Halk Partisi’nden (CHP) İstanbul Milletvekili Şükrü Elekdağ ve Milliyetçi Hareket Partisi’nden (MHP) İstanbul Milletvekili Mithat Melen vardı. Milletvekilleri, Amerikalı muhataplarının Türk - Amerikan ilişkilerine yaklaşımını son derece olumlu bulduklarını vurguladı ve Ermeni tasarısının gündeme alınmayacağı konusunda umutlu olduklarını belirttiler. Kongre ve Amerika Dışişleri Bakanlığı’nda temaslarda bulunan milletvekilleri, görüşmelerini “yararlı ve başarılı” olarak nitelediler. Washington’da 1915 olaylarının soykırım olarak nitelenmesi çağrısında bulunan bir tasarının ay sonuna kadar Temsilciler Meclisi’ne sunulacağına dair haberler var. Ancak, Meclis heyeti, bu konuda da olumlu bir izlenimle ayrıldıklarını söylediler. AKP Eskişehir Milletvekili Murat Mercan şunları söyledi: “Şunu açıklıkla söyleyebilirim ki, ben bu konuda her zamankinden daha umutluyum. Benim ümidim böyle bir tasarının – en azından tasarı tarafını söyleyebilirim – yakın bir dönemde gündeme gelmeyeceği konusunda bir inancım var.” Mercan, muhataplarının yaklaşımını son derece olumlu bulduklarını kaydetti: “Ben defalarca Washington’a geldim. Ama şunu gayet rahatlıkla söyleyebilirim ki Türkiye’yi bu kadar iyi anlayan, Amerikan Yönetimi ve Kongresi’nde bu kadar olumlu bir atmosferi çok nadir gördüm. İşbirliğine hazır olduklarını gördüm. İlişkilerin geleceği konusunda hepimizi cesaretlendirecek, Türkiye’nin önemini anlamış ve işbirliğine hazır olan bir Kongre görmekten de çok büyük memnuniyet duyduğumuzu söyleyebilirim.” Mercan, Amerika’nın önem verdiği ve Türkiye’yi yakından ilgilendiren bölgesel konularda Ankara ve Washington arasında ortak bir anlayış, ortak bir bakış olduğunu söyledi. CHP İstanbul Milletvekili Şükrü Elekdağ da Türkiye’yle Amerika’nın Obama döneminde yeni bir sayfa açtığı, Amerikan Kongresi’nin Türkiye’yi rencide edecek bir tasarıyı gündemine alarak yeni başkanı zor durumda bırakmak istemeyeceği değerlendirmesinde bulundu. Türkiye’nin eski Washington Büyükelçisi Elekdağ 24 Nisan’da Başkan Barack Obama’nın seçim kampanyası sırasında söz verdiği gibi 1915 olaylarına atfen “soykırım” ifadesini kullanıp kullanmayacağı konusunda şu tahminde bulundu: “Benim kanım şudur: Ben herhangi bir şekilde Başkan’ın 24 Nisan deklarasyonunda o menfur lafı edeceğini zannetmiyorum.” Elekdağ, Amerika’nın küresel stratejisinde Türkiye’nin öneminin takdir edildiği izlenimini aldığını vurguladı. MHP İstanbul Milletvekili Mithat Melen de, Amerika’nın ve dünyanın gündeminde ciddi sorunlar bulunduğunu, böyle bir dönemde Ermeni meselesine zaman ayırmanın zor olduğunu belirtti: “Sadece Amerika’nın önünde değil, dünyanın önünde çok ciddi sorunlar var: Afganistan, ekonomik meseleler, Irak’tan asker çekme. Irak’tan asker çekeceklerini söylediler, bunun en kolay ve rahat yolu hangisi olacak? Bütün bunlar olurken, tabii bir takım imzalar toplanıyor, Ermeni lobisinin faaliyetleri var. Bütün bunlar olurken, tarihi gibi görünen meselelere kimsenin zaman ayıracağı yok gibi.” Yine de Türklerin bu konuda diğer gruplar gibi bastırması gerektiğini söyleyen Melen, bu konunun her yıl gündeme geldiğine dikkat çekti ve kesin bir çözüm bulunması gerektiğini vurguladı. AKP Çankırı Milletvekili ve Dışişleri Komisyonu Sözcüsü Suat Kınıklıoğlu da sıkıntı ihtimali düşük olsa da Türkiye’nin teyakkuzda olması gerektiğinin altını çizdi. Başkan Barack Obama’nın seçim kampanyası sırasında Ermeni diasporasının yoğun olarak yaşadığı California eyaletindeki önseçimlerden önce 1915 olaylarını soykırım olarak niteleyeceğini söylemesi, Washington’daki Ermeni lobisini umutlandırmış durumda. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın Davos çıkışının ardından da Türkiye’nin İsrail lobisinin desteğini kaybetmiş olabileceğini hesaplayan Ermeni lobisi, tasarının bu yıl geçebileceği görüşünde. Washington’da temaslarda bulunan TBMM heyeti Erdoğan’ın Davos çıkışının ardından oluşan gergin havada bir derece yumuşama olduğu görüşündeler. Yine de Davos olayının unutulmadığını, Yahudi kuruluşlarının toplantılarda hükümetin Gazze ve İsrail konusundaki tutumunu eleştirdiğini, hatta bu konunun Kongre’de de gündeme geldiğini belirten milletvekilleri, Washington’daki İsrail lobisinin Türkiye’nin aleyhinde çalışacağına dair bir izlenim edinmediklerini söylediler. Kınıklıoğlu ve Melen birkaç hafta önce de Washington’da temaslarda bulunmuştu. Milletvekilleri, o dönemden bu yana Yahudi lobisinin çok daha yumuşak bir tutum sergilediklerini söyledi. Amerika’da yeni yasama döneminin başlamasıyla, Ermeni lobisi Türkiye – Sudan ilişkilerindeki yakınlaşmaya dikkat çekerek iki ülke arasında benzerlikler bulunduğunu vurgulamaya çalışıyor. Geçen ay Ermeni tezlerini savunan bir Temsilciler Meclisi üyesi, Genel Kurul’da yaptığı konuşmada bu konuya dikkat çekerek, Türkiye ve Sudan arasında “soykırım olaylarının inkar edilmesi açısından benzerlikler bulunduğunu” ileri sürmüştü. Soykırım işlemekle suçlanan Sudan hükümeti Darfur bölgesinde en az 300 bin kişinin ölümü, en az 1 milyon kişinin de mülteci durumuna düşmesinden sorumlu tutuluyor. Geçen yıl Ankara’yı ziyaret eden Sudan Devlet Başkanı Ömer El Beşir hakkında tutuklama emri çıkarıldı. Sudan konusu TBMM heyetinin Washington’daki temaslarında da gündeme geldi. Milletvekilleri, Demokrat Partili Florida Milletvekili Alcee Hastings’in Türkiye – Sudan ilişkilerini sorduğunu söyledi. Mercan, Sudan'da bir insani dram yaşandığını ve Türkiye'nin buna kayıtsız kalamayacağnı belirtti. Mercan, Türkiye'nin Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin tutuklama kararı aleyhinde bir tutum sergilemesi de beklenmemeli dedi. Ermeni konusunun Türk - Amerikan ilişkilerinde bir kaygı unsuru olmasına rağmen Türkiye Büyük Millet Meclisi heyeti Washington’dan umutlu ve memnun ayrılıyor. Milletvekilleri, Afganistan, Irak, İran’ın nükleer programı, Ortadoğu sorunu ve Kuzey Kore gibi Amerika’nın önem verdiği konularda Türkiye’yle Amerika arasında işbirliği fırsatlarının aranacağını söylüyorlar. Amerikalıların Türkiye’den önemli beklentileri olduğunu ifade eden milletvekilleri, Amerikan yönetiminin Türkiye’nin görüşlerine önem verdiğini vurguladı. Bush yönetimiyle Obama yönetimi arasında çok ciddi farklar olduğunu vurgulayan milletvekilleri, Türk - Amerikan ilişkilerindeki yeni dönemi fırsat olarak değerlendiriyor.