Eurlings Raporu AP Komisyonundan Geçti - 2004-12-01
Avrupa Parlamentosu tarafından onaylanması gereken raporda Türkiye'nin önüne Kıbrıs, Ermenistan, Güneydoğu ve Heybeliada Ruhban Okulu k
Avrupa Parlamentosu Dışişleri Komisyonu, Hollandalı Hıristiyan Demokrat parlamenter Camiel Eurlings tarafından hazırlanan Türkiye raporunu kabul etti. Dışişleri Komisyonu’nda oylanan rapora 50 'evet' 18 'hayır' oyu çıkarken 6 parlamenter çekimser kaldı. Raporun son halinde Avrupa Birliği liderlerine Türkiye’yle müzakerelerin “gereğinden fazla geciktirilmeden” başlatılması çağrısında bulunuldu. Ancak bu çağrı, aralarında Kıbrıs’ın tanınması gibi unsurların da bulunduğu “birtakım şartların yerine getirilmesiyle” ilişkilendirildi. Oylama sırasında Türkiye’ye yönelik özel ilişki önerisi kabul edilmezken dile getirilen taleplerden bazıları İlerleme Raporu’nu da geride bırakan bir niteliğe sahip. Eurlings’in diğer parlamenterlerden büyük tepki görmesi nedeniyle bazı alanlarda geri adım atması üzerine “uzlaşı metni” halini alan raporda dile getirilen unsurlardan öne çıkan unsurların başını Kıbrıs çekiyor. Rapor adadaki Türk askerlerinin çekilmesi gerektiğini ima ederken Kıbrıs’ın tanınması konusunda da “Avrupa Parlamentosu, Türk hükümetine müzakere sürecinin Avrupa Birliği üyeleriyle yürütülecek hükümetlerarası bir süreç olduğunu, Kıbrıs’ın da Avrupa Birliği’nin 25 üyesinden biri olduğunu ve müzakerelerin açılmasının doğal olarak Kıbrıs’ın tanınmasına bağlı olduğunu hatırlatır” ifadelerine yer veriyor. Rapor, Türkiye’nin mümkün olan en kısa zamanda Ermenistan’la sınırını açmasını da talep ediyor. Raporun Güneydoğu konusundaki yaklaşımı da oldukça ilginç. Belgede “Türk hükümeti silahlarını bırakmayı kabul eden Kürt güçleriyle uzlaşı ortamı sağlamak için daha aktif adımlar atmaya çağrılır” ifadesi kullanıldı. Rapor köye dönüşün sağlanması ve korucu sisteminin yarattığı sorunların aşılmasının sağlanması çağrısında da bulundu. Azınlıklar konusuna da değinen rapor, dini azınlıkların önündeki engellerin kaldırılmasını ve Heybeliada Ruhban Okulu’nun derhal açılmasını istedi. Daha önce Alevilerin Müslüman azınlık olarak tanımlanmasını isteyen rapor bu tanımlamadan vazgeçerek “azınlıklar ve topluluklar” tanımını benimsedi. Cem Evlerinin dini merkez olarak tanınmasını da talep eden belge din derslerinin isteğe bağlı olması ve sadece Sünniliği kapsamaması da istendi. Türkiye’nin en önemli beklentisi olan müzakereler konusu da Eurlings Raporu’nda detaylı bir şekilde ele alındı. Belgede, müzakerelerin ucunun açık olduğu vurgulanıyor. Rapor müzakerelerin amacının Türkiye’nin üyeliği olduğunu ancak müzakerelere başlamanın otomatik olarak katılım anlamı taşımadığına dikkat çekti. Raporda, tüm bu unsurlar dile getirildikten sonra ise sondan bir önceki paragrafa “yukarıdaki tüm unsurlar dikkate alınarak AB Konseyi’ne Türkiye’yle müzakerelere gereğinden fazla gecikmeksizin başlanması çağrısında bulunur” ifadesi yerleştiriliyor. Rapor 13 Aralık’ta Strasbourg’da AP Genel Kurulu tarafından ele alındıktan sonra 14 Aralık’ta oylanacak. Rapor tavsiye niteliği taşıyor.