Suriye İçin Yasak Hava Sahası Tartışması
Askeri uzmanlar çok az uluslararası destek gören yasak hava sahasının kurulması halinde hedefinin rejim değişikliği olacağı görüşünde birleşiyor
Suriye’de 18 aydır hükümet kuvvetlerine karşı savaşan isyancılar genellikle hafif silahlara sahip. Karşılarındaki güçler ise uçaklar, helikopterler, zırhlı araçlar ve ağır toplar kullanıyor. Silahlar arasındaki bu dengesizlik yüzünden isyancılar, Suriye üzerinde sivilleri saldırılardan korumayı amaçlayan bir yasak hava sahası kurulması çağrısında bulunuyor. Ancak çağrıları bugüne kadar uluslararası destek alamadı. 1990’da kuzey Irak’ta uygulanan yasak hava sahası sırasında 80 uçuş yapan emekli ABD hava korgenerali David Deptula, bir yasak hava sahası kurulmadan önce bunun parametrelerinin belirlenmesi gerektiği görüşünde. General Deptula” İlk önce bu neden yapıyoruz ve ne gibi bir sonuç almak istiyoruz sorularına yanıt vermemiz gerek. Bu sorulara yanıt verdikten sonra nasıl yapacağımızı tartışabiliriz.” diyor. İngiliz Jane’s dergisinde yazan askeri uzman Sean O’Connor Irak’ta 1991’den 2003 yılına kadar uygulanan yasak hava sahasının amacının açık olduğunu söylüyor. O’Connor “Kuzey ve güney Irak’taki iki yasak hava sahası Saddam Hüseyin’in sivil halka karşı uçaklarını kullanmasını önlemeyi amaçlıyordu. Saddam’a Bağdat ve ülkenin orta bölgelerinde uçaklarını kullanmasına izin veriliyor ama kuzeyde Musul, güneyde Basra çevresinde hava operasyonlarına girişmesi yasaklanıyordu” diyor. saldırılarından korumak için Libya üzerinde bir yasak hava sahası kurulması kararı aldı. Kararda konsey üyesi ülkelere uçuş yasağını sağlamak için “gerekli tüm önlemleri alma yetkisi” de verildi. Irak’ta yasak hava sahasında devriye uçuşu yapan ve 1995’de Bosna’da uçan Ward Carroll Libya misyonunu amacının değiştiğini söylüyor. Carroll” Önce sivil halkı koruyacağız dedik. NATO bu amaca göre hazırlandı. Ama sonra iş değişti, Libya’da rejim değişikliğine dönüştü” diyor. Emekli Korgeneral Deptula, yedi ay süren Libya operasyonunda NATO uçaklarının isyancıların hava kuvveti haline geldiğini söylüyor. Deptula”Hava operasyonları Libya ordusunu sadece piyade gücü düzeyine indirdi ve isyancılar bundan yararlanıp NATO uçaklarının desteğiyle Kaddafi kuvvetlerini yenerek 40 yıllık rejimi devirdi” diyor. Amerikalı general modern hava gücünün karadaki yerel güçlere destek vermesi modelinin çok etkili sonuç verdiğini belirtiyor ve Suriye’deki isyancıların da böyle bir destek istediklerini, bu yüzden yasak hava kurulması çağrısında bulunduklarını söylüyor. General Deptula ve diğerleri Suriye üzerinde yasak hava sahası kurulursa hedefin açık olacağını vurguluyor ve “Bu rejim değişikliği olacaktır”diyor. Başkan Obama dahil birçok Batılı lider Devlet başkanı Beşar Esad’ı çekilmeye çağırdı ama sonuç alamadı. Liderler yasak hava sahasının kurulmasının çatışmaları sona erdirecek seçeneklerden biri olduğundan da söz etti. Ancak yasak havası fikri isyancıların uluslararası destekçileri arasında çok az ilgi gördü. Bu da isyancıların şikayet ve eleştirilerine yol açtı.