İspanya'da Ekonomik Krizin Etkileri Giderek Daha Çok Hissediliyor
İspanya'da İşsizlik Çok Ciddi Boyutlara Çıktı, İnşaat Sektörü Çok Zor Durumda
İspanya'da işsizlik ve kamu harcamalarında kesinti planları halkı sokaklara döktü İspanya, sıkı tasarruf önlemleri alan Avrupa ülkelerinden biri. Kemer sıkma politikası, İspanyol halkının hoşuna gitmese de ülke ekonomisinin ayakta kalması için zorunlu. Yunanistan’la birlikte İspanya, kamu borçlarının rekor düzeye ulaştığı Avrupa Birliği ülkelerinin başında geliyor. Bu iki ülkenin ekonomilerinin istikrarsız oluşunun ekonomik çöküşü tetiklemesi ve Avrupa para birimi Euro’nun sonunu getirmesinden kaygı duyuluyor. Bunu önlemek için Avrupa Birliği, bir trilyon dolar tutarında kredi garanti paketi hazırladı. Peki bundan sonra ne olacak? Amerika’nın Sesi araştırdı. Madrid’de bir hastanede hemşire olan Patricia Martinez, 7 ay önce işten çıkarıldı. Aylardır iş arayan Martinez her sabah saat 7’de İş Bulma Kurumu’na gidiyor. Ancak fazla şansı yok. Patricia, ”Durum ekonomik açıdan çok kötü, ancak üzerimizdeki psikolojik etkisi çok daha yıkıcı. Sadece İspanya değil, bütün Avrupa hatta dünyada neler olup bittiğini anlamıyorum,” diyor. İspanya, yüzde 20‘yle Avrupa’da işsizlik oranının en yüksek olduğu ülke. Durumun daha da kötüleşmesi bekleniyor. En büyük kabus, aşırı yüksek kamu borçları. İspanya’nın toplam kamu borcu, gayri safi milli hasılasının yüzde 11‘inden fazla. Yatırımcılar, Yunanistan gibi İspanya’nın da kredi borçlarını ödeyememesinden korkuyor. Hükümet, iki yıl içinde kamu harcamalarını 15 milyon euro tutarında azaltmayı planlıyor. Londra'daki City Üniversitesi’nden iktisatçı Javier Ortega, İspanya’da borçlanmanın son 2 yılda çok arttığını söylüyor. Ortega şöyle konuşuyor: ”Borçların artmasının ana nedeni işsizlik. İşsizlere düzenli olarak maaş veriliyor. Şimdi hükümetin ne yapacağını herkes merakla bekliyor. Bu bir güvenilirlik sorunu. Ayrıca Avrupa’nın ortak para birimi kullanması durumu daha da güçleştiriyor.” Borç korkusu Madrid sokaklarını da neredeyse felç etmiş durumda. Bu kişi, borç toplama kurumu ‘El Cobrador del Frac’ için çalışıyor. Elemanların dikkat çeken kıyafetleri, toplum içinde hemen tanınmalarına neden oluyor. Kurumun Başkanı Juan Carlos Rodriguez, işlerinin açıldığını söylüyor: ”Krizden en çok inşaat sektörü etkilendi. Herşey 3-4 yıl önce inşaat patlamasının yaşandığı sırada başladı. Çöküş başladıktan sonra projeler tamamlanamadı ve kimse parasını alamadı. Özellikle İspanya’nın güneyinde sorun çok ciddi.” Costa del Sol olarak bilinen güney sahillerinde yabancı alıcılar için tasarlanan ve inşaatı yarım kalan apartman blokları bomboş. Yabancılar, İspanya’da yatırım yapma fikrinden uzun süre önce vazgeçti. Direct Property Auctions müzayede şirketinden Inez Rix, sayfiye yerlerindeki evlerini satmakta zorlananlara yardım ediyor. Rix şunları söylüyor: ”İnşaat patlamasının yaşandığı yıllar, 1990‘ların sonu, 2000‘lerin başıydı. Konut fiyatları sürekli yükseliyordu. Herkes ne bulursa almak istiyordu. Şimdiyse Costa del Sol’da yüzlerce yazlık konut müteahhitlerin parasının bitmesi ve bankaların kredi vermemesi yüzünden ortada kaldı.” İspanyol Parlamentosu’nun dışında bekleyen televizyon ekiplerinin şu sıralar ilgilendikleri tek konu borç krizi. Kriz Euro para biriminin çöküşüne neden olabileceği için Avrupa Birliği bir trilyon dolar tutarında kredi garanti paketi hazırladı. Ancak bunun karşılığında hükümetlerden kamu harcamalarını kısmaları isteniyor. Maaşlarda kesintiye gidilmesi ve emekli aylıklarının dondurulması olasılığı da halkı sokaklara döküyor. Sendikalar Eylül’de toplu grev çağrısı yapıyor. İktisatçı Javier Ortega, Avrupa’nın rekabetçi olması gerektiği görüşünde: ”Avrupa’daki ülkelerin sosyal devlet anlayışını sürdürebilmesi için bazı değişiklikler yapılması gerekiyor. Başka ülkelerle rekabete çok daha çabuk uyum sağlamalıyız. Artık dünya eskisi gibi değil.” Avrupa ekonomik gerilemeden çıkmış gibi görünse de krizin etkileri şimdi daha çok hissediliyor. Euro’nun tehdit altında olması nedeniyle kemer sıkma politikalarının acısı uzun yıllar hissedilecek. İspanya’daki milyonlarca kişi gibi işini kaybeden hemşire Patricia Martinez de iş aramaya ve ekonomik durumun düzelmesini beklemeye devam edecek.