Polonya Umut Vermiyor
1 Temmuz'da Avrupa Birliği dönem başkanlığını üstlenecek Polonya'nın altı aylık programında Türkiye'ye tek cümle ile yer verildi
Polonya, 1 Temmuz’da Avrupa Birliği Dönem Başkanlığı görevini Macaristan’dan devralacak. Varşova’nın altı aylık programı Türkiye’nin Avrupa Birliği süreci açısından umut veren bir niteliğe sahip değil. Yaklaşık bir ay sonra Avrupa Birliği Dönem Başkanlığı koltuğuna oturacak olan Polonya’nın altı ay boyunca izleyeceği politika ve öncelikleri netleşti. Program, ekonomi, güvenlik ve dışa açılım olarak özetlenebilecek üç ayak üzerine oturtuluyor. Polonya, dışa açılıma genişlemeyi de dahil etse de programın unutulan önemli unsurlarından birini Türkiye’nin oluşturduğunu söylemek mümkün. Varşova, genişleme sürecinde önceliklerini Hırvatistan ve diğer Balkan ülkeleri olarak belirledi. Polonya Meclisi’nin onay verdiği altı aylık programda Türkiye’ye ise tek cümleyle yer verildi. İkili düzeyde yapılan açıklamalarda sürekli olarak Türkiye’nin üyeliğine destek verdiğini açıklayan Polonya’nın programında, “Türkiye’yle katılım müzakerelerinin devamını destekleyecek her durumu kullanacağız” ifadelerine yer verildi. Bu söylem, Türkiye’nin üyeliğine karşı olduğu bilinen ülkelerin kullandığı ifadelerin bile gerisinde kalan bir niteliğe sahip olmasıyla dikkat çekiyor. Şu ana kadar Türkiye için en kötü durumda bile müzakereleri daha ileri bir aşamaya götürme niyetinin altı çizilirdi. “Müzakerelerin devamını sağlayacak fırsatların değerlendirileceği” mesajı diplomatik açıdan oldukça cılız ve Ankara’yı tatmin etmekten uzak bir boyuta sahip. Polonya’nın Avrupa Birliği Nezdindeki Büyükelçisi Jan Tombinski’nin Brüksel’de yaptığı açıklamalar da programda yer alan bu yaklaşımı teyit eder nitelikteydi. Tombinski, siyasi sorunlar nedeniyle ciddi sıkıntı yaşandığını belirterek “müzakere sürecinin sonunda üyelik mi yoksa başka bir alternatif mi olacak sorusunun rehini olmaksızın sürdürülmesi” gerektiği mesajını verdi. Tombinski’nin müzakere sürecinin sonunda varılacak hedefi tartışmaya açar nitelikteki yaklaşımı Türkiye açısından oldukça sıkıntı verici bir niteliğe sahip. Polonya döneminde Türkiye’nin karşı karşıya kalacağı bir başka sorunun da NATO-Avrupa Birliği ilişkileri olduğu anlaşılıyor. Polonya, prgramının güvenlik başlıklı bölümü altında bu alanda somut ilerleme sağlama niyetinde olduğunu belirtiyor. Kıbrıs sorunu nedeniyle Türkiye, Rum Kesimi’nin NATO imkan ve olanaklarından yararlanmasına izin vermiyor. Türkiye bu konudaki politikasını kabul edilen belgeler temelinde yürütse de Polonya, Ankara’yı sorun yaratan taraf olarak gören bir yaklaşım içinde. Varşova’nın yaklaşımında, Avrupa Birliği’nin yeni geleneği haline gelen üçlü dönem başkanlığı programının diğer ayaklarında Danimarka ve Kıbrıs’ın yer almasının etkisi de net şekilde hissediliyor. Altı ay boyunca mevcut krizlerle mücadele edip olası yeni krizleri engelleme çabası içine girecek olan Polonya, gıda güvenliği, mali güvenlik ve askeri güvenliğe de öncelikleri arasında yer verdi. Hırvatistan’ın üyelik görüşmelerini tamamlamaya ve Katılım Antlaşması’nı imzaya açmaya büyük önem verdiğini duyuran Polonya, dış politikada güney ve doğu eksenli bir yaklaşım sergileyecek.