Afrika'ya Tersine Beyin Güçü 
Yabancı ülkelerde öğrenim gördükten sonra ülkelerine dönen Afrikalı öğrencilere göre, Afrika’da çok daha fazla iş imkanı ve yükselme fırsatı var
JOHANNESBURG — Afrikalı liderler, yıllardır beyin göçüne çare bulmaya çalışıyordu. Uzun yıllar boyunca Afrika’nın en parlak beyinleri, Batı ya da Uzakdoğu’daki iş imkanları için ülkelerinden ayrıldı. Ancak son araştırmalar, durumun değiştirdiğini gösteriyor. Yabancı ülkelerde öğrenim gören çok sayıda Afrikalı öğrenci, ülkelerine dönüp edindikleri becerileri uygulamaya koyuyor. 19 yaşındaki Faslı öğrenci Reda Merdi, Johannesburg’daki Afrika Liderlik Akademisi’nde eğitimini tamamlamak üzere. Merdi, Ağustos ayında Amerika’daki en itibarlı üniversitelerden biri olan Pennsylvania Üniversitesi’ne uluslararası ilişkiler ve işletme okumaya gelecek. Merdi, Amerika’da eğitim görme imkanına rağmen Afrika’ya dönüp öğrendiklerini orada uygulamak istediğini söylüyor: ”Son zamanlarda Afrika’da çalışmak çok daha heyecan verici. Afrika’da çok daha fazla iş imkanı ve kendinizi kanıtlama fırsatı var. Afrika kıtasında genel olarak son derece ilginç ve heyecan verici gelişmeler yaşanıyor.” Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası’na göre dünyanın en hızlı büyüyen on ekonomisinden yedisi, Afrika’da. Dünya Ekonomik Forumu’nun derlediği istatistikler, Afrika’nın büyüyen ekonomilerinin çoğunun eğitimli, kalifiye elemanları Afrika’da tuttuğunu gösteriyor. Nijerya, 2008 yılında eğitimli elemanları ülkede tutabilme becerisinde 112‘inci sırada yer almıştı. Şimdiyse Nijerya, bu sıralamada 48‘inciliğe yükseldi. Güney Afrika Cumhuriyeti 72‘nciyken şimdi 48‘inci sırada yer alıyor. 2008’de 125‘inci sırada olan Gana, bugün 53‘üncülüğe yükselmiş durumda. Johannesburg’daki özel sermaye firması Jacana’nın yaptığı araştırmaya göre işletme dalında Amerika ve Avrupa’daki üniversitelerde yüksek lisans yapan Afrikalı öğrencilerin yüzde 70’i mezun olduktan sonra Afrika’ya geri dönmeyi planlıyor. Bu durum, Afrika’da yönetici yetiştirmeyi amaçlayan Afrika İşletme Girişimi adlı kurumdan Rebecca Harrison’u şaşırtmıyor: ”Gerçek bir değişim olduğunu hissediyorum. Üniversite kampüslerinde Afrika kulüpleri kurmaları için özellikle Amerika ve Avrupa’daki birçok işletme fakültesiyle iletişim içindeyiz. Afrikalı olsun olmasın Afrika’yla ilgilenen, gelecekte Afrika’da çalışmak isteyen çok sayıda öğrenci var. Bu kulüplerin üye sayısının giderek arttığını görüyoruz. Bu öğrenciler Afrika’da staj yapmak ya da danışmanlık projelerinde yer almak, Afrika’daki iş olanaklarını araştırmak istiyor.” Afrika Liderlik Akademisi, yeni nesil Afrikalı liderler yetiştirmek amacıyla kurulmuş. Son derece seçici olan okul, başvuranların yalnızca yüzde 3‘ünü kabul ediyor. Akademinin kurucularından Fred Swaniker, öğrencileri, yabancı ülkelerde eğitim gördükten sonra Afrika’ya geri dönmeye teşvik edecek bir müfredat hazırlamış. Swaniker, Afrika’da çalışmak ve Afrika’daki şirketlerle bağlantı kurmak isteyen öğrenciler için mümkün olabildiğince çok fırsat yaratmak gerektiğini söylüyor: ”Yabancı ülkelerde eğitim gören Afrikalı öğrencilerin Afrika’ya mecbur oldukları için değil, gerçekten de çok büyük imkanlar gördükleri için geri dönmelerini istiyoruz. Afrika’da çok güzel bir gelecek ve hayatlarında fark yaratabilecekleri imkanlar olduğunu görmeleri çok önemli.” Öğrencilere Afrika’ya dönmeleri için mali teşvik de sağlanıyor. Eğer bir öğrenci 25 yaşından önce Afrika’ya geri döner ve 10 yıl kıtada kalırsa eğitim ücretini karşılamak için aldığı kredi siliniyor. Öğrenci Afrika’ya dönmediği takdirde krediyi faiziyle geri ödüyor. Ancak en cazip olan, Afrika’daki iş imkanları. Swaniker, ”Girişimci ruha sahip olanlar için Afrika bir cennet. Afrika’nın Sam Walton’u, Bill Gates’i ya da Steve Jobs’u olabilirsiniz. Henüz kimse bu seviyeye erişmedi ama fırsatları kullanırsanız başarılı olmanız mümkün,” şeklinde konuşuyor. Swaniker’in sözünü ettiği fırsatlar Reda Merdi için son derece önemli: ”İşletme ve ekonomi dallarına ilgi duymaya başladığımda bankacılıkta etkili olmak istiyorsam New York ya da Londra’da çalışmam gerektiğini düşünüyordum. Ancak Afrika Liderlik Akademisi bana bu düşüncenin gerçek olmadığını kanıtladı.” Ekonomi, Afrika’nın beyin göçü sorununu çözmeye yardımcı olsa da Afrika İşletme Girişimi’nden Rebecca Harrison, Afrikalı liderlerin, kaynakları adil şekilde paylaştırma ve yeni nesil eğitimli Afrikalı gençlere destek sağlama çabalarına devam etmesi gerektiğini söylüyor.