Biden Seçim Vaatlerinin Ne Kadarını Yerine Getirebildi?
Görev başındaki ilk 100 gününü Cuma günü dolduracak olan Başkan Joe Biden, başkanlık kampanyası sırasında verdiği sözlerin çoğunu gerçekleştirdi, ancak bazı alanlarda beklenen ilerleme henüz kaydedilmedi
WASHINGTON — Her başkan adayı gibi Joe Biden da 2020’nin büyük bölümünü seçim kampanyası sırasında birtakım sözler vererek geçirdi. Görev başındaki 100'üncü günü yaklaşırken Başkan Biden, seçim sözlerinin birçoğunu yerine getirdi, ancak bazıları için aynı durumun söz konusu olmadığı görülüyor. Başkanların kampanya vaatleri üç geniş kapsamlı alanda değerlendirmek mümkün. Bunlardan ilki, başkanların kısa vadede, hatta görev başındaki ilk günlerinde bir imzayla ya da bir kararnameyle hemen gerçekleştirebilecekleri vaatler. Başkan Biden, 15 Nisan’a kadar 49 başkanlık kararnamesi ve bildiri imzaladı. Biden'dan önce gelen eski başkanlardan Donald Trump 36, Barack Obama 34, George W. Bush da 12 kararnameye imza atmıştı. İkincisi, yine sadece yürütme yani Beyaz Saray'ın yetki alanında olan, uygulamaya konması daha uzun zaman alan ancak Kongre üyelerinin katkısını gerektirmeyen biraz daha zor adımlar. Üçüncü kategoriyse iki büyük siyasi parti arasındaki ilişkide değişim yaratacak büyük vaatler. Başkan Biden, ABD için önemli olan sorunların çözümü üzerinde partilerüstü çaba gösterilmesi için Cumhuriyetçiler ve Demokratlar'ı bir araya getirmeye çalışacağını söylemişti. Biden, birçok alanda birinci kategoriye giren vaatlerini hızla yerine getirdi, ikinci kategorideki bazı vaatleri de gerçekleştirdi. Ancak Biden, Kongre'de partilerüstü başarı sağlama konusundaki hamlelerinden hemen her seferinde eli boş döndü. Başkan Biden, iklim değişikliği ve küresel ısınmayla mücadeleyle ilgili konularda hızlı ve kolay kazanımlar elde etmede gecikmedi. Başkanlık koltuğundaki ilk sekiz gününde ABD'nin Paris İklim Sözleşmesi'ne yeniden katılacağını açıkladı, Keystone XL boru hattı gibi yüksek sera gazı salımına neden olan projelerin durdurulması için başkanlık kararnameleri çıkardı. Biden ayrıca Senato'dan, sera gazlarından hidroflorokarbon üretimini azaltmayı amaçlayan uluslararası anlaşmayı onaylamasını isteyeceğini açıkladı. Biden, 22 ve 23 Nisan günü, söz verdiği üzere dünya liderlerinin katıldığı uluslararası iklim zirvesine ev sahipliği yaptı. Liderler, sanal ortamda düzenlenen zirvede Kasım ayında İskoçya'nın Glasgow kentinde düzenlenecek 26'ncı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı öncesinde sera gazı salımlarını azaltma sözü verdi. Biden, ABD'nin 2005 yılı seviyelerini baz alarak 2030 yılına kadar karbon salımını yarı yarıya azaltma taahhüdünde bulundu. Biden'ın ABD'de yeni bir enerji altyapısı oluşturma vaadi, Kongre'de ele alınmakta olan dev altyapı paketinin bir parçası. Yeni enerji altyapısı, elektrikle işleyen motorlu araçların şarj edildiği istasyonlardan akıllı elektrik ağlarına birçok öğe içeriyor. Ancak Biden'ın çevre konusundaki diğer bazı girişimleri daha yavaş ilerliyor. Örneğin ABD'de kara ve su alanlarının yüzde 30'unun koruma kapsamına alınması vaadi henüz resmi bir tasarı kapsamına alınmadı. Biden yönetimi ayrıca havacılık ve ulaşım sektörlerini emisyonları azaltıcı adımlar atmaya ikna etme konusunda da hala çalışmalarını sürdürüyor. ABD'de silah kontrolu konusunda kısa ve hızlı yoldan kazanım elde etme imkanı neredeyse yok. Beyaz Saray bu ayın başında, farklı parçaları bir araya getirilerek metal kesme makinasıyla yapılan, çoğunlukla seri numarası olmayan ve "hayalet silah" olarak bilinen ev yapımı ateşli silahların yayılmasını yavaşlatmak için bir öneri açıkladı. Biden yönetimi, eyaletlerin örnek alabileceği "tehlike uyarısı" olarak nitelenen yasa taslağını, 60 gün içinde açıklayacağını bildirmişti. Bu yasalar, ateşli silah sahibi olmaları durumunda tehdit unsuru haline gelebilecek kişilerin silah satın almasını engelliyor. Biden, Kongre'ye bir silah kontrolu tasarısı gönderme sözü vermişti; ancak bunun yerine Temsilciler Meclisi'nde ele alınan ve silah sahibi olmak isteyenlerin geçirildiği sabıka taramasını güçlendirecek ve ateşli silah transferini kontrol edecek iki tasarıya destek sundu. Her iki tasarı da Temsilciler Meclisi'nden geçse de Senato'da çıkmaza girdi. Biden'ın Kadınlara Karşı Şiddet Yasası'nın yenilenmesini sağlayacak tasarıyı imzalama vaadiyse tasarının Kongre'den geçip geçmeyeceğine bağlı. Temsilciler Meclisi, geçtiğimiz ay tasarıyı onayladı; Senato oylama konusunda henüz adım atmadı. Başkan Biden, 20 Ocak 2021'de görev başına geldiğinde tüm federal binalarda bulunanların maske takması talimatını içeren bir kararnameye imza attı ve Dünya Sağlık Örgütü'ne, ABD'nin yeniden örgüte dahil olacağını bildirdiği bir mektup gönderdi. Biden, Corona pandemisiyle mücadeleye ilişkin verdiği sözlerin çoğunu tuttu ya da söz verdiğinden daha fazlasını gerçekleştirdi. Biden'ın ilk 100 günde 100 milyon aşı yapılması vaadi çoktan yerine getirildi; hatta aynı süre zarfında bu sayının iki katına erişildi. Biden yönetimi ayrıca 100 kitlesel aşılama merkezi kurma ve seyyar aşı klinikleri açma vaadini de gerçekleştirdi. Ancak okulların çoğunu yüz yüze eğitime açma sözünü yerine getirmede bazı zorluklarla karşılaşılması, bu alandaki başarıyı sekteye uğrattı. Bunun nedeni, yerel okul bölgeleriyle ilgili kararların Beyaz Saray'ın yetki alanı dahilinde olmaması. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’nin, okulların ve diğer kamuya açık kurumların güvenli şekilde faaliyete geçmesi için yayınladığı önergelere rağmen kamu okullarının sadece yarısından biraz fazlası tam zamanlı yüz yüze eğitime geçebildi. Başkanlığının ilk gününde selefi Trump'ın nüfusunun çoğunu Müslümanlar'ın oluşturduğu ülkeleri hedef alan tartışmalı seyahat yasağını kaldıran ve kişileri sınırdışı etme koşullarının kapsamını genişleten Biden, önceki yönetimin ABD-Meksika sınırında inşa etmeye başladığı duvarın inşaatını durdurdu. Sınırdışı uygulamasını 100 günlüğüne "dondurma" girişiminde bulunan Biden'ın bu çabası, mahkeme kararıyla engellendi. Joe Biden, başkanlığının ilk ayında Kongre'ye, ABD'de kaçak olarak yaşayanlara vatandaşlık yolunun açılması için bir göçmenlik tasarısı gönderdi. Biden, Trump yönetiminin birbirinden kopardığı Latin kökenli göçmen aileleri çocuklarıyla bir araya getirecek bir program oluşturulacağını açıkladı. Biden, söz verdiği gibi Trump tarafından getirilen ve ABD'ye yeni gelen göçmenlerin kamu hizmetlerine erişmesini engelleyen "kamu yükü kuralı"nı da yürürlükten kaldırdı. Biden yönetiminin ABD'nin kabul ettiği mülteci sayısını eski Başkanı Trump öncesi seviyeye yükseltme çabalarınınsa sonuç vermediği gözleniyor. 2022 mali yılında ABD'nin 62 bin 500 mülteci kabul edeceğini açıklayan hükümet, geçen hafta bu sayıyı 15 bine düşürdü. Beyaz Saray, Biden’ın bu sayıyı Mayıs’ta yükselteceğini ancak büyük olasılıkla vaat edilen sayıya çıkmayacağını açıkladı. Başkan Biden, görev başındaki ilk gününde federal hükümette ve hükümetin verdiği hizmetlerde ırksal eşitlik konusunda kapsamlı bir değerlendirme yapılması için başkanlık kararnamesi imzaladı. İnsanları cinsiyet, cinsel yönelim ya da cinsel kimlik bazlı ayrımcılıktan korumak için birkaç kararname imzalayan Biden, trans bireylerin silahlı kuvvetlerde görev yapmasını engelleyen yasağı da kaldırdı. Ancak Biden'ın bu korumaların birçoğunu bir sistem içinde düzenleyecek Eşitlik Yasası'nı imzalama vaadi, Şubat ayında Temsilciler Meclisi'nde kabul edilen tasarının Senato'da takılması nedeniyle gerçekleşemedi. Beyaz Saray ayrıca polis denetleme komisyonu kurulması planını askıya aldı ve bunun yerine polise hesap verme sorumluluğu getirecek bir yasanın Kongre'den geçirilmesi için çalışmalarını yoğunlaştırdı. Müttefikleriyle yeniden ilişkiler kurarak ABD'nin küresel arenadaki konumunu eski haline getirme sözü veren Biden, başkanlık koltuğundaki ilk dönemde NATO ülkeleriyle ve Büyük Okyanus bölgesindeki güvenlik ortaklarıyla ilişkilerini onarmak için kolları sıvadı. Biden ayrıca ABD'nin İran nükleer anlaşması olarak bilinen Kapsamlı Ortak Eylem Planı'na yeniden katılacağı sözü vermişti. Bunun için görüşmeler başlamış olsa da nihai başarı elde edilip-edilmeyeceğinin garantisi yok.