Giderken Suriye Yoktu Gelirken Yok Oluyordu
IŞİD'den kaçarak Türkiye'ye sığınanlardan 75 yaşındaki Cezair Ömer, yaşamını ata topraklarında sürdürüyor. Ailesi daha Suriye toprakları Fransızlar'ın elindeyken göç eden Ömer, Suriye yıkılmanın eşiğindeyken geri döndü. Ömer, zorunlu dönüşün burukluğunu yaşıyor.
DİYARBAKIR — Diyarbakır- Suruç ilçesine bağlı Yıldız Köyü, Suriye sınırına birkaç kilometre mesafede. Sınır köylerinde olduğu gibi, burada yaşayanlar da Suriye’deki sınır köyleriyle akraba. Savaştan önce fırsat buldukça birbirlerini ziyaret eden akrabalar, şimdi zorunlu olarak bir arada. IŞİD saldırılarından kaçarak Türkiye’ye sığınan Suriyelilerin bir bölümü de bu köye yerleşti. Bunlardan biri de 75 yaşındaki Cezair Ömer, ailesiyle birlikte buraya göç etti. Aslında onların yaşadığı tersine göç. 78 yıl önce anne ve babası Türkiye’den göç etmiş. O zamanki göçün sebebi yoksulluk. Bağlarını hiç koparmadığı akrabalarıyla birlikte mezarlığı geziyor Ömer. Bazı mezarları işaret ederek, “Bu dedem, şurada yatan kuzenim, bu kız kardeşim. Bu da komşumuz" diyor. Akrabalarının mezarlarını unutmamış. Ömer'in anne ve babası 78 yıl önce göç ettiklerinde henüz Suriye kurulmamış. Bölge Fransızların denetiminde. Ömer, o günleri şu cümlelerle anlatıyor ”Biz gittiğimizde Suriye Fransızların elindeydi. 25 yıl onların elinde kaldı. Hayal meyal hatırlıyorum Fransızları, çekildikleri zaman arabalarının gidişini hatırlıyorum. Sonra Suriye devleti kuruldu. Devlet kurulunca okullar açıldı, ordu kuruldu. Ben de 61’de askerlik yaptım. Hatta İsrail savaşına bile katıldım. İsrail sınırındaydım.” Ömer ailesi yoksulluk nedeniyle terk ettikleri topraklarıyla bağlarını koparmamış. Önce kaçak yollarla gidip geldiklerini anlatan Ömer, “Biz 1936 yılında buradan göç etmişiz. Ben 1940’ta orada doğdum. Anne ve babam buradan gitti. O zaman köy küçükmüş, toprak azmış, o yüzden oraya gitmişler. Orada toprak da ucuzmuş. Dört, beş kuzen iki köyü satın almışlar, sınıra yakın iki köydü. O zaman sınır yoktu, askere para verip geçiyorduk. Daha sonra mayınlandı, geçişler zor oldu. 1959’da buraları mayınlandı. Ondan sonra çok zor oldu. Gidiş gelişler azaldı. Gizlice yol yaptık, gidip geliyorduk. Sonra Suriye hükümeti bize pasaport verince serbest gidip gelmeye başladık” diye konuştu. Cezair Ömer, fırsat buldukça ziyarete geldiği köyüne bu kez zorunlu olarak döndü. Tekrar geri dönme umudu taşıdığının ifade eden Ömer, “Savaş çıkınca geri gelmek zorunda kaldık. Bütün malımızı, mülkümüzü bıraktık, sadece üstümüzdeki bu elbiselerle geldik. Burası bizim toprağımız ama geri döneriz bir gün. Buradaki topraklarımız artık resmi olarak bizim değil. Akrabalarımıza verdik. Çocuklarımız mühendis oldu, doktor oldu. Orada hayat kurduk. Buraya mecburen geldik, burası pahalı. Benim babamın vatanı ama yine de yabancılık çekiyorum. Dil sorunumuz var. Buralarda yaşam zor. Çocuklarımız okulları bıraktı, geldi” şeklinde konuştu. Suriye’nin Cırnereş Köyünde yaşayan beş aile ile birlikte Türkiye’ye gelen Ömer, Yıldız köyündeki bir eve yerleşti. Oğlu ise hala Rakka’da yaşıyor.