'Koşullu Müzakere Tarihi Kabul Edilemez' - 2002-12-06
Türk liderler, Ankara'nın 2 yıl daha AB kapısında bekletilmemesini istedi
Türkiye, Fransa ve Almanya’nın Ankara’ya koşullu müzakere tarihi verilmesi önerisine karşı çıktı. AKP Lideri Recep Tayyip Erdoğan müzakerelere başlamak için Türkiye’nin iki yıl daha bekletilmesi önerisinin kabul edilemez olduğunu açıkladı. Başbakan Abdullah Gül de Türkiye’nin sabrının azaldığını söyledi ve sert bir dille kesin müzakere tarihinden başka bir alternatifin yeterli olmayacağını söyledi. Türk liderler, Almanya Başbakanı Gerhardt Schröder ile Fransa Cumhurbaşkanı Jacques Chirac’ın Türkiye’ye koşullu müzakere tarihi verilmesi yolundaki önerisine sert tepki gösterdi. Başbakan Abdullah Gül, Türkiye’nin haklı olarak müzakerelere başlamak için kendisine bir tarih verilmesini beklediğini söyledi. Gül, Türkiye’nin AB’ye giriş sürecinin askıda kalması veya süresiz olarak ertelenmesi durumunda, üyeliğe yönelik istekli tutumu devam ettirmenin zor olacağını kaydetti. AKP Lideri Recep Tayyip Erdoğan da Chirac ve Schröder’in önerisinin kabul edilemez olduğunu söyledi. Tayyip Erdoğan, “Avrupa’nın kapısında 40 yıldan fazla bir süredir bekleyen Türkiye’yi geciktirirseniz, tarih sizi affetmez” dedi. İki Avrupalı lider, 2004 yılının ikinci yarısında AB Komisyonu’nca hazırlanacak ve insan hakları uygulamaları ile demokrasi alanında kaydedilen gelişmeleri değerlendirecek rapor sonrasında müzakere tarihi verilmesini öneriyor. Buna göre, Komisyon raporu bu iki alanda olumlu gelişmeler olduğunu kaydederse müzakerelere 1 Temmuz 2005 yılında başlanacak. Bu arada Chirac ve Schröder’in önerisi çeşitli Avrupa başkentlerinde farklı yorumlandı. İngiltere, öneriye karşı çıktı ve Türkiye’nin demokrasi ile insan hakları alanında ciddi ilerlemeler kaydettiğine dikkat çekerek, Ankara’ya kesin müzakere tarihi verilmesini istedi. Avrupa Birliği Dönem Başkanı Damimarka’nın Başbakanı Anders Fogh Rasmussen ise Cuma günü yayınlanan bir söyleşisinde Kopenhag’da Türkiye’nin bazı kazanımlar elde edeceğini söyledi. Rasmussen, bununla birlikte, Avrupalı liderler arasındaki görüşmelerin halen devam ettiğine işaret ederek, Kopenhag Zirvesi’nden nasıl bir karar çıkacağını söylemek için zamanın erken olduğunu belirti. Yunanistan ise Chirac ve Schröder’in önerisini sıcak karşıladı. Yunanistan, Türkiye’ye, ilerleme kaydetmesi durumunda, kesin müzakere tarihi verilmesi önerisini olumlu bir adım olarak değerlendirdi. Hükümet Sözcüsü Hristos Protopapas, bu önerinin, Türkiye’nin üyeliğine zaman zaman ayak direyen Fransa ve Almanya’nın tutum değiştirdiğini gösterdiğini belirtti. Bu arada Türk liderlerin öneriyi reddetmesini eleştiren Yunan yetkili, ülkesinin Türkiye’nin AB üyeliğini desteklediğini ama bunun için Ankara’nın bazı olumlu jestlerde bulunması gerektiğini kaydetti. Protopapas, buna örnek olarak Kıbrıs sorunun çözümünü gösterdi. İsveç hükümeti de koşullu tarih önerisini olumlu karşıladı. Başbakan Goran Persson, Kopenhag Zirvesi’nde Türkiye’ye kesin tarih verilmemesi gerektiğini söyledi. Persson, “Önce Türkiye’nin kendisinden beklenen siyasi ve ekonomik reformları yerine getirip-getirmediğini göstermesi gerekir” görüşünü savundu. Persson, “Türkiye’ye müzakere tarihi verip, sonra da AB kirterlerini yerine getirip getirmediğini takip edemeyiz” dedi.