İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı Ankara’da: Gündem Kerkük
İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı İshak Cihangiri, Ankara’da Başbakan Binali Yıldırım’la görüşecek. Görüşmenin gündeminde Kerkük’ün geleceği, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’yle ilişkiler ve İdlib olması bekleniyor
İSTANBUL — Türkiye ile İran arasında ilişkiler, özellikle Astana Süreci’nin başlamasının ardından hızlı bir şekilde gelişiyor. Suriye’den sonra Kuzey Irak’ta da yakın politik hattı savunan iki ülke arasında üst düzey diplomatik ziyaretler devam ediyor. İran Genelkurmay Başkanı Muhammed Bakıri’nin Ağustos ayındaki Türkiye’deki ziyaretinin ardından Genelkurmay Başkanı Hulusi Akar da Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın İran seyahati öncesinde Ekim ayının ilk günlerinde Tahran’a iade-i ziyarette bulundu. 20 Ekim’de İstanbul’da toplanacak D8 Zirvesi’ne katılmak üzere akşam saatlerinde Ankara’ya gelen İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı İshak Cihangiri, yarın Ankara’da Başbakan Binali Yıldırım’la görüşecek. En son 28 Eylül’de telefonda görüşen iki liderin Çankaya Köşkü’ndeki ikili toplantısının ana gündeminde de Kerkük’ün geleceği, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’yle ilişkiler ve İdlib olması bekleniyor. İran Araştırmalar Merkezi (İRAM) Başkan Yardımcısı Hakkı Uygur, Başbakan Yıldırım’ın Kerkük konusunda Türkiye’nin hassasiyetlerini birinci elden aktaracağı görüşünde. Amerika’nın Sesi’ne değerlendirmelerde bulunan Uygur, “Türkiye ve İran, Barzani’nin dengelenmesi konusunda hemfikirdi. Ancak Kerkük’ün Irak merkezi yönetiminin eline geçmesinin ardından sanki İran’ın eline geçmiş gibi bir hava estiriliyor. Bu, elbette işin propaganda boyutu. Türkiye mezhebi aşırılığa kaçılmaması konusunda uyarılarda bulunabilir. Ayrıca Türkmenler için daha güçlü bir statü talep edilebilir. Bir de Kerkük boru hattının Türkiye’den geçmesinin engellenmemesinin altı çizilebilir” dedi. Kerkük’ün ardından bölgenin kırılgan bir sürece girdiğini vurgulayan İRAM Başkan Yardımcısı, iki ülkenin yeni yol kazalarına sebebiyet vermemek için gerekli güncellemeleri yapacakları kanısında. Uygur'un sözünü etiği güncellemelerin neler olabileceği konusuda ilk işareti, Polonya ziyareti dönüşünde uçakta kendisini takip eden gazetecilere açıklamalarda bulunan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan verdi. Yeni Şafak gazetesinde yer alan habere göre Erdoğan, "Şu anda Kerkük'e vekil olarak atanan vali ile ilgili bir süreç var. Bu geçiş sürecinde onunla yürüyüp sonra buraya federal yapı yani Bağdat yeni bir ismi atayacak. Bununla ilgili süreç devam ediyor, biz de gelişmeleri takip ediyoruz. Orada Haşdi Şabi denilen grubun içinde Şii Türkmenler de var, orada böyle bir gariplik söz konusu. Ayrıca Haşdi Şabi’nin Sincar’ı, Mahmur’u ele geçirdiği yönünde haberler var. Bunlar kesinse muhataplarımızla ayrı bir çalışmayı yapmak durumunda kalabiliriz" dedi. Yıldırım ve Cihangiri’nin çantalarında Suriye’nin İdlib kentinin de olması çok muhtemel. Astana Toplantıları’nda varılan uzlaşma sonrası 8 Ekim’de Suriye’nin İdlib bölgesine giren Türk Silahlı Kuvvetleri güçleri, 12 Ekim’den bu yana PYD/YPG’nin elinde bulunan Afrin kentinin güney batısında konuşlu. İRAM Başkan Yardımcısı Hakkı Uygur, iki ülkenin Suriye politikalarında yakınlaşmasının Türkiye’nin ABD’yi PYD/YPG konusunda iki edememesinin rol oynadığı görüşünde: “Türkiye, Suriye’de öncelikli sorun olarak uzun süre Esed’i gördü. Ancak YPG’nin alan kontrolünün artmasından önceliğini değiştirdi. Astana Süreci’nde gelinen noktada bu rol oynadı. Türkiye’nin İdlib’te öncelikle Afrin çevresine yerleşmesinin nedenine gelince, bunda Fırat Kalkanı Harekatı’nda çıkarılan dersler var. TSK, İdlib’in doğusunda operasyon yaparken YPG’nin İdlib’e girmesini engellemek için bunu yaptı. Deyrüzzor’dan sonra İran destekli rejim güçlerinin YPG’nin kontrolünde olan Haseke’ye ilerlemesinin gündeme geleceğini düşünüyorum. Görüşmede bu konular da gündeme gelebilir.” Türkiye ile İran arasında son resmi üst düzey temas iki gün önce Tahran'da kuruldu. AKP Tokat milletvekili Yusuf Beyazıt başkanlığındaki TBMM Türkiye-İran Parlamentolar Arası Dostluk Grubu, İran Meclisi Milli Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı Alaaddin Burucerdi ve İran Meclis Başkan Yardımcısı Ali Mutahhari ile görüşmelerde bulundu. 15-16 Ekim tarihlerinde yapılan görüşmelerde Türk heyeti Suriye ve Irak'taki ayrılıkçı hareketlerin iki ülkenin aleyhine olduğunun altını çizdi.