ABD’nin Yardımı Kesmesi Mısır’ı Etkileyebilir
Mısır’da geçici hükümet ülkedeki muhalefet üzerindeki baskısını artırırken Amerika ülkeye yaptığı yardımı gözden geçiriyor
WASHINGTON — Amerika Mısır’da Cumhurbaşkanı Mursi’yi deviren orduyla olan ilişkisinde, karşısında toplumu kontrol etme konusunda uzun bir geçmişe sahip bir devlet kurumunu buldu. Buna son örnek Müslüman Kardeşler taraftarlarına yapılan müdahalede yüzlerce kişinin ölümü oldu. Ancak California eyaletinin Monterrey kentinde bulunan Amerikan Deniz Kuvvetleri Lisansüstü Okulu’ndan uzman Robert Springborg her şeye rağmen Mısır ordusunun halk arasındaki itibarının yüksek olduğunu hatırlatıyor. Springborg ülkede yapılan kamuoyu araştırmalarının Mısır ordusunun genellikle yüzde 80 üzerinde destek gördüğünü ve bu oranın zaman zaman yüzde 90’ların üzerine çıktığını belirtiyor. Bu da orduyu ülkenin en sevilen kurumu yapıyor. Mısır dünyanın en büyük 11. Ordusuna sahip. Amerika’nın en önemli dördüncü F-16 müşterisi ve 4 binden fazla savaş tankına sahip. Bu gelişmekte olan dünya standartları açısından devasa bir ordu anlamına geliyor ve bu büyüklükte Amerikan yardımının payı büyük. Amerika ülkeye yılda 1,3 milyar dolarlık askeri yardım yapıyor. Ancak bazı Kongre üyeleri Cumhurbaşkanı Mursi’nin devrilmesinden sonra ülkeye yapan yardımın kesilmesi çağrısında bulundu. Obama hükümeti bu çağrıları değerlendirme aşamasında. RAND Araştırma Kurumu’ndan Mısır’da sivil-asker ilişkileri uzmanı Jeffrey Martini, Körfez ülkelerinin Amerika’dan gelecek yardımda kesinti olması durumunda aradaki farkı kapatacakları sözünü verdiklerini belirtiyor. Uzman bu ülkelerin şimdiden 12 milyar dolar yardım sözü verdiklerine ve bu rakamın neredeyse Amerikan yardımının 10 katı olduğuna dikkat çekiyor. Ancak para yardımı Amerika’nın verdiği teçhizat yardımının yerini tam olarak tutmuyor. Çünkü Arap ülkelerinin Amerika’dan gelen M1-A1 tanklarını, Apache helikopterlerini ve F-16’ları Mısır’a sağlaması mümkün değil. Birçok uzman Amerika ve Mısır orduları arasında yakın bağlar olmasına rağmen Amerika’nın ülkenin içindeki gelişmeler üzerindeki etkisinin kısıtlı olduğunu söylüyor. Martini her ülkenin öncelikle stratejik çıkarlarını gözettiğini ve hiçbir ülkenin bunu yaptığı için özür dilemeyeceğini söylüyor. Martini bir alt seviyeye bakıldığında liderlerin kendi güçlerini koruyacak kararları verdiğini belirtiyor. Martini’ya göre mevcut durumda Mısır ordusu Müslüman Kardeşler’in kanadını kırmayı kendi çıkarlarına uygun görüyor ve bu politikayı Amerikan yardımı olsun olmasın, izleyecek. Robert Springborg ise Amerika’nın ekonomik eksende baskı kurmasının mümkün olabileceğini belirtiyor. Uzman Mısır’ın eninde sonunda kendi kredi değerliliğini kanıtlamak için IMF’den kredi alacağını çünkü Körfez ülkeleri dışında diğer ülkelerden de doğrudan yatırım çekmek isteyeceğini söylüyor. Springborg’a göre Amerika’nın bu noktada kartları elinde tuttuğunu ve eğer Mısır’a IMF üzerinden borç verilmesini desteklememe kararı alırsa, Mısır’ın ciddi sorunlar yaşayacağını söylüyor. Ancak uzman böyle bir siyasetin de incelikle izlenmesi gerekeceğini söylüyor. Çünkü uzmana göre kaba bir yaklaşım ters tepebilir.