ABD'de Irak Tartışmaları - 2002-08-27
Tatildeki Kongre üyeleri Irak'a karşı izlenmesi gereken politikayı tartışırken bir görüş birliği olmadığı anlaşılıyor
Bush yönetimi Irak lideri Saddam Hüseyin’i işbaşından uzaklaştırmak için kuvvete başvurma konusunda karar vermeye hazırlanırken tatilde bulunan Amerikan Kongresinin üyeleri de konuyu kamu oyu önünde tartışıyor. Bu tartışmalardan, Başkan Bush’un Cumhuriyetçi Partisi içinde bile bu konuda bir görüş birliği olmadığı anlaşılıyor. Temsilciler Meclisi’ndeki Cumhuriyetçi çoğunluk grubu lideri Dick Armey ve önümüzdeki yıl başında grup liderliğini kendisinden devralacak olan ve yine Armey gibi Teksas eyaleti milletvekili olan Tom Delay’in görüşleri arasındaki farklılık, Saddam Hüseyin’i uzaklaştırmak için bir Amerikan askeri operasyonunun gerekip gerekmediği konusunda Cumhuriyetçi Parti içindeki ayrılıkları açık bir şekilde gözler önüne seriyor. Kasım ayındaki seçimlere katılmayacağını açıklamış olan şu andaki Cumhuriyetçi grup lideri Dick Armey, Irak’ın, Amerika ve bölgesel güvenlik kaygıları açısından, bir askeri eylemi gerektirecek kadar ciddi bir tehlike oluşturmadığını düşünüyor. Armey bu görüşünü son günlerde şöyle dile getirdi: “Saddam Hüseyin’i bırakalım; İstediği kadar bağırsın çağırsın. Bu Saddam’la kendi halkı arasındaki bir meseledir. Kendi sınırları içinde kaldığı sürece Saddam Hüseyin’e saldırmayı düşünmemize gerek yoktur.” Cumhuriyetçi Parti grup liderliğini Dick Armey’den devralacak Teksas milletvekili Tom Delay ise farklı düşünüyor ve Saddam Hüseyin’in uzaklaştırılması için Beyaz Saray’ın vereceği bir kararı destekleyeceğini belirtiyor: “Saddam Hüseyin, şarbon bakterisi üretti, sinir gazı üretti, ülkesinin kaynaklarını nükleer, kimyasal, biyolojik silahlar üretip depolamak için harcadı. 1998’de Irak’lı Kürtlere karşı kimyasal silah kullandı, 5 bin kişiyi öldürdü. Güney Irak’ta dini liderleri öldürüyor ve baskı yapıyor. Azınlık gruplarına ait köyleri yerle bir ediyor. 12 yıldır uçuş yasağı bölgelerinde devriye uçuşu yapan Amerikan uçaklarına ateş açıyor. Kanıt olarak bundan daha fazlasına ihtiyaç var mı?” Teksas milletvekili Delay, Irak liderinin, Amerika’ya ya da bölgesindeki diğer ülkelere karşı kitle imha silahları kullanma fırsatı bulmadan işbaşından uzaklaştırılması gerektiğini söylüyor. Yine Cumhuriyetçi Parti’den, Nebraska Senatörü ve Senato Dış İlişkiler Komisyonu üyesi Chuck Hagel ise Amerika’nın Irak rejimini devirmek için kuvvete başvurmasının, uluslararası ilişkiler alanında nasıl bir örnek oluşturacağı konusunda kaygı duyduğunu belirtiyor. Senatör Hagel geçenlerde CNN televizyonunda şöyle konuştu: “Bu çok büyük, önemli bir karar. Dünyanın herhangibir yerinde muhtemel saldırganlığı önlemek gerekçesiyle biz kendimiz, saldırıya geçersek, şimdiye kadar izlediğimiz savunma politikasını değiştirmiş olacağız. Böyle bir davranış yeni ihtimalleri gündeme getirecektir: Hindistan, Pakistan’a aynı gerekçeyle saldırabilir. İsrail veya başkaları, ‘üzgünüz ama, filanca ülke bizi tehdit ediyordu, onun için saldırdık, hem Amerika da aynı şeyi yapmadı mı diyebilir...” Demokrat Parti’nin de Irak’ın Amerika için ne derece ciddi bir tehdit teşkil ettiği konusunda kendi içinde bölünmüş durumda olduğu görülüyor. Senato Silahlı Kuvvetler Komisyonu Başkanı, Michigan Demokrat Senatörü Carl Levin, Saddam Hüseyin’in, elindeki silahları saldırmak için kullanacağına pek ihtimal vermiyor. CBS televizyonunda konuşan Senatör Levin şöyle dedi: “Burada akla çok önemli bir soru geliyor. Saddam Hüseyin için en önemli şey kendi varlığını sürdürmek değil midir? Kendine olan sevgisi, bize olan nefretinden daha ağır basmaz mı? Bence bu sorulara ‘evet’ diye cevap verilebilir. Böyle olunca da kitle imha silahlarıyla bir saldırıya girişeceğini düşünmek yanlış olur, çünkü böyle davranması kesinlikle onun sona demek olacaktır.” Demokrat Parti’den bir diğer, önde gelen Senatör, Senato Dış İlişkiler Komisyonu Başkanı Joe Biden ise Saddam Hüseyin’in, elindeki silahları saldırı amacıyla kullanabileceğine inanıyor. Biden bir süre önce Kongre'de konuşurken şöyle dedi: “Bence bir husus son derece açık: Bu silahları Saddam Hüseyin’in elinden almak ya da Saddam Hüseyin’I iktidardan uzaklaştırmak şarttır.” Senatör Biden, başkanı olduğu komisyonda, Haziran ayında, Amerika’nın Irak politikası konusunda kamu oyuna açık bir toplantı düzenleyerek, uzmanların görüşlerine başvurdu. Biden’ın, Kongre’nin önümüzdeki ay tatilden dönmesinden sonra bu toplantılara devam edeceği sanılıyor.