AB Zirvesine Ukrayna Gölgesi
Litvanya'nın başkenti Vilnius'da düzenlenen iki günlük zirvede Avrupa Birliğinin Ukrayna ve diğer eski Sovyet cumhuriyetlerine doğru genişlemesi konusu ele alınıyor
Avrupa Birliği zirvesi Litvanya’nın başkenti Vilnius’da Ukrayna’nın büyük tepkilere yol açan kararının gölgesinde başladı. 28 ülkenin hükümet başkanı ve diğer yetkilileri iki sürecek zirvede Avrupa Birliği’nin eski Sovyet cumhuriyetlerine doğru genişlemesi konusuna ağırlık verecek. Ukrayna hükümeti, AB ile Vilnius’daki zirve sırasında imzalanması planlanan serbest ticaret anlaşmasını, Rusya ile ticari ilişkileri kaybetmeyi göze alamayacağı gerekçesiyle askıya almış bulunuyor. Rusya, komşusu Ukrayna’yı AB ile yakınlaşması karşısında siyasi ve ekonomik yaptırımlarla tehdit etmekle suçlanıyor. Ukrayna Devlet Başkanı Viktor Yanukoviç, hala zirveye katılmayı, Rusya ve Avrupa Birliği ile Ukrayna’nın ekonomisiyle ilgili üçlü görüşmeler yapmayı planlıyor. Kiev’de Çarşamba günü bir hükümet binası önünde toplanan göstericiler Ukrayna’nın Rusya ile ilişkileri geliştirmeyi tercih ederek Avrupa Birliği ile ticari anlaşmayı imzalamaktan son anda kaçınmasını protesto etti. Üç muhalefet lideri toplantı yapılmakta olan Bakanlar Kurulu binasına girme girişiminde bulundu ancak başaramadı. Vitaly Litschko, Arsenim Yatsenyuk ve Oleg Tyagnibok bakanlarla görüşerek Avrupa Birliği anlaşmasını imzalamayı yeniden ele almalarını istemeyi planlamıştı. Bu arada Ukrayna eski başbakanı ve muhalefet lideri Yulia Timoşenko hükümeti AB ile Ortaklık Anlaşması'nı imzalaması yönünde baskı oluşturmak için başlattığı açlık grevini sürdürüyor. Pazartesi günü Devlet Başkanı Viktor Yanukoviç, Avrupa Birliği ile işbirliği ve ticaret anlaşmasını imzalamayı askıya alması üzerine eski başbakan Timoşenko açlık grevine başlayacağını açıklamıştı. Devlet Başkanı Yanukoviç, ülkesinin bu anlaşma yerine, Rusya ile ticaret bağlarını geliştirmeye odaklandığını söylüyor. Eski başbakan Yulia Timoşenko’yu serbest bırakılmasına olanak tanıyacak yasa, Ukrayna parlamentosunda reddedildi. Timoşenko’nun serbest bırakılması, AB'nin Ukrayna ile anlaşmayı imzalama şartlarının en önemli maddelerinden biriydi. Parlamentonun bu kararı Ukrayna sokaklarında sert tepki gördü. Başkent sokaklarında yer yer çatışmalara yol açan protesto gösterilerine polis göz yaşartıcı gaz ile müdahale etti. Avrupa Birliği yanlısı on binlerce protestocu 2004’teki ‘Turuncu Devrim’den’ bu yana düzenlenen en büyük gösteriyi düzenledi. Avrupa Konseyi Başkanı Jose Manuel Barosso ve AB Konseyi Başkanı Herman Van Rompuy, Rusya'nın Ukrayna üzerindeki baskısını kınadı ve Ukrayna'ya tekliflerinin geçerli olduğunu söyledi.