El Değmeden Çalınan Asırlık Enstrüman: Theremin
Yaklaşık 100 yıldır var olan Theremin adlı enstrüman özellikle bilim kurgu fim müziklerinin vazgeçilmezi
Elektronik müzik uzun süredir var ve dijital çağda bu tür müziğe heryerde rastlamak mümkün. Ancak yaklaşık 100 yıldır var olan elektronik bir enstrüman diğerlerinden farklı. Bu enstrümanın adı Teremin. Arthur Harrison, bir kitapçı dükkanının köşesinde, küçük siyah, dikdörtgen bir metal kutunun arkasında duruyor. Kutunun her iki tarafından metallevhalar uzanıyor. Harrison levhalar üzerinde ama levhalara dokunmadan ellerini aşağı yukarı gezdirerek müzik yapıyor. Müzik bir hoparlör aracılığıyla dükkana yayılıyor. Theremin ellemeden çalınan tek enstrüman. Levhalara anten de deniyor. Çünkü bu antenler aslında elektrot Harrison ellerini oynattıkça elektrik enerji dalgalarının miktarı değişiyor. Bu da elektrik akımını dolayısıyla frekans ile sesin seviyesini değiştiriyor. Farklı sesinden ötürü teremin bir çok besteci tarafından gizemli ve bilim kurgu tarzı film müziklerinde kullanılıyor. Bernard Herrman bu enstrümanı 1951 yapımı The Day the Earth Stood Still filminin müziklerinde kullandı. Harrison o tarihten sonar Theremin’in bir çok bilim kurgu filminde kullanıldığını söylüyor. Harrison Theremin’e yaklaşık 40 yıldır ilgi duyduğunu söylüyor. Elektronik aletlere hep ilgi duymuş olan Harrison bu enstrümanın yeniden tasarlanmasında rol oynamak istemiş. 20 yıl sonra kendi tasarladığı Theremin’leri yapmaya başlayan Harrison, Harrison Instruments adlı şirketi kurmuş. O zamandan beri binlerce Theremin satan Harrison bunlar arasında basit modellerden profesyonel tasarımlara kadar bir çok çeşit olduğunu söylüyor. Harrison düz levhaların kullanıldığı tasarıyı geliştirmiş. Orijinal Theremin’in sadece bir dikey bir de yatay anteni bulunuyordu. Enstrüman 1919 yılında Rus bilimadamı Leon Theremin tarafından icat edildi. Theremin Amerika’ya 1927 yılında geldi ve birden üne kavuştu. Enstrümanına patent verildi ve alet RCA tarafından üretilmeye başlandı. Fiyatı piyano kadardı. Onun için özellikle 1929 ekonomik krizinden sonra fazla alıcısı çıkmadı. Theremin Jimmy Page ve Led Zepplin gibi rock müzisyenleri tarafından da kullanıldı. Müzisyen olarak bazı konserler vermiş olan Harrison kendisini öncelikle Theremin tasarımcısı olarak görüyor. Arthur Harrison bu sene sonuna doğru, müzik grubu The Cassettes yeniden bir araya geldiğinde daha fazla konser verecek. Ancak şu anda Harrison kendini Theremin yapmaya adamış durumda.