IAEA: ‘İran Nükleer Anlaşmaya Uyuyor’
Uluslararası Atom Enerjisi Dairesi, Amerika'nın Tahran'a tüm yaptırımları geri getirmesinin ardından hazırladığı raporda, İran'ın nükleer anlaşmayla getirilen sınırlamalara uyduğu değerlendirmesinde bulundu
Amerika’nın İran’la nükleer anlaşmadan çekilmesi ve sonrasında da Tahran’a yönelik yaptırımların tamamını geri getirmesinin ardından BM’ye bağlı Uluslararası Atom Enerjisi Dairesi (IAEA), İran’ın nükleer anlaşmaya uyup uymadığının değerlendirildiği raporunu üye devletlerle paylaştı. Kurum raporunda İran’ın anlaşmayla getirilen sınırlamalara uyduğu değerlendirmesinde bulundu. IAEA, yılda dört kez hazırladığı raporun en sonuncusunda İran’da teftiş amacıyla girilmesi gereken bütün tesislere erişiminin olduğunu, müfettişlerin İran’ın az zenginleştirilmiş uranyum stoğunu belirlenen sınırlar içerisinde tuttuğunu doğruladıklarını belirtti. Raporda “İran’ın nükleer tesislere erişime izin vererek zamanında ve proaktif işbirliği yapması ek protokollerin uygulanmasını kolaylaştırdı ve güveni arttırdı” ifadesi kullanıldı. Amerika’nın İran’la nükleer anlaşmadan çekilmesi sonrası anlaşmadan imzası bulunan Avrupa ülkeleri, anlaşmayı kurtarma ve yaptırımlardan kendi şirketlerinin etkilenmemesi için gösterilen çabalar kapsamında, İran’la ticarette doların kullanılmadığı bir ödeme sistemi oluşturacaklarını duyurmuş, bu sisteme de “Özel Amaçlı Araç” adı verilmişti. Ancak şu ana kadar Avrupa Birliği içinde böyle bir sisteme ev sahipliği yapacak bir ülke bulunamadı. ABD Maliye Bakanlığı Müsteşarı Sigal Mandelker de Avrupa’nın Washington’un yaptırımlarına rağmen İran’la ticareti sürdürmek için üretmeye çalıştığı “Özel Amaçlı Araç” formülünün ABD’yi endişelendirmediğini kaydetti. Avrupa başkentlerini gezen Mandelker Londra’da yaptığı açıklamada, “Bence buradaki asıl önemli haber şirketlerin kitleler halinde İran’dan çekiliyor olması” dedi. “ABD, İran’a yönelik yaptırımları katı biçimde uygulayacak” diyen Mandelker, "İran konusunda sırada ne var?" sorusunu da, “Bizden daha birçok hamle göreceksiniz” diye yanıtladı. Mandelker, merkezi Belçika’da bulunan uluslararası para transferi sistemi SWIFT’in şimdiden İran merkez bankası ve diğer finansal kurumların erişimini kestiğini vurguladı. ABD Tahran’la yapılan uluslararası nükleer anlaşma kapsamında kaldırılan İran yaptırımlarını geçen hafta yeniden yürürlüğe koymuştu. Yaptırımlar İran ekonomisinin can damarı olan petrol satışlarına kısıtlama getirmiş, Trump yönetimi aralarında Türkiye’nin de olduğu 8 ülkeye yaptırımlardan geçici olarak muafiyet tanımıştı.