Obama Beklentileri Karşılayabildi mi?
Obama'nın seçilmesi tüm dünyada coşkuyla karşılanmıştı. Ancak uzmanlar Obama'dan beklentilerin fazlasıyla yüksek olduğunu düşünüyor
Barack Obama’nın Kasım 2008’de başkanlık seçimini kazanması Amerika’da ve dünyada heyecanla karşılanmıştı. Birçok Avrupalı yeni başkanın transatlantik ilişkilerini güçlendireceğine, barış için çalışacağına ve küresel ısınmayla mücadelede öncülük edeceğine inanıyordu. Ortadoğu ülkeleriyse Obama’nın İsrail - Filistin sorununa çözüm bulma çabaları üzerinde yoğunlaşacağını umuyordu. Başkan Obama eşi Michelle’le gittiği her yerde büyük ilgi gördü. Avrupa’da rock yıldızları gibi karşılandı. Birçokları için Obama, umudun sembolüydü. Londra’daki King’s College öğrencileri Nina ve Simon da yeni başkandan çok umutluydu. Nina, "Başkan Obama herkesin herşeyi başarabileceğini kanıtlayan bir sembol oldu," derken; Simon, "Çok etkileyici bir başlangıç yaptı ve herkes etkilendi. Bu da çok doğal," diyor. Başkan Obama bütün dünyaya el uzatarak çok geniş bir kitleyi etkiledi ve bu ona görevde birinci yılını tamamlamadan Nobel Barış Ödülü kazandırdı. Avrupa Reform Merkezi Dış Politika ve Savunma Bölümü Başkanı Tomas Valasek, Avrupalılar’ın uslup değişikliğinden hoşlandığını ancak somut adımlar beklediğini söylüyor: "Amerika’da kimin başkan olduğu çok önemli, Obama da tüm dünyada büyük ilgi gördüğü için hepimiz onu izliyoruz. Ayrıca Çin ve Rusya gibi güçleri de küresel sistem içine çekmek istemesi de çok önemli." Irak’ta savaş yavaşlarken, şiddet olayları devam etti ve ülkede istikrar sağlanamadı. Amerika Afganistan’a yeni birlikler göndereceğini açıkladı ve NATO müttefiklerinden de asker istedi. İran ve Kuzey Kore 2009’da da nükleer programlarından vazgeçmedi. Kopenhag’daki iklim zirvesinde küresel ısınmayla mücadele amacıyla bağlayıcı bir anlaşmaya varılamadı. Valesek, "Obama birçok konuyu ön plana çekti, birçok sorunla uğraşmaya başladı, ama bugüne kadar hiçbirinden sonuç alamadı," diyor. Ortadoğu’da da Obama konusunda benzer duygular hakim. Obama'nın Haziran ayında Kahire Üniversitesi’nde yaptığı konuşma, İslam dünyasında umut yaratmış ve barış beklentilerini arttırmıştı. Kahire Üniversitesi’nden Profesör Hasan Nafi, birçok kişinin Amerikan politikalarında değişiklik görmek istediğini söylüyor: "Obama’nın Kahire’deki harika konuşmasını izledim. Ne yazık ki, artık birçok kişi onun birşeyleri değiştirebileceği ve özellikle de Arap-İsrail anlaşmazlığına çözüm bulacağı konusunda umudunu kaybediyor." İsrail-Filistin sorununu çözmek amacıyla Başkan Obama İsrail’den Batı Şeria’daki yerleşim inşaatlarının durdurulmasını istedi. İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu bu çağrıyı reddedince Obama geri adım attı ve inşaatların tamamen durdurulması yerine kısmi bir öneriyi kabul etti. Batı Şeria’daki Ramallah kentinde yaşayan Filistinli El Kuds Üniversitesi siyaset bilimi profesörü Radi Jarai’yle dişçi eşi Jumana Jarai Obama’nın geri adım atmasını eleştiriyor. Radi Jarai, "Bir yıl önce umutluyduk. Şimdiyse Amerika’yı İsrail’e sınırsız ve koşulsuz destek göstermekle suçluyoruz. Bölgede barış ve eşitlik için Amerika’nın gerçekten adil bir politika izlemesini bekliyoruz" şeklinde konuştu. Jumana Jarai da, "Obama’ya hayranlık duyuyordum ama şimdi hayal kırıklığı yaşıyorum. Amerika’nın izlediği politikalar anlaşılan hiçbir zaman değişmeyecek" dedi. Tomas Valasek beklentilerin aşırı yüksek olduğunu hatırlatıyor: "Obama’ya aslında imkansız bir görev yüklendi. Ondan çok şey bekledik. Sihirbaz bile olsa, bu kadarını gerçekleştirmesi mümkün değildi." Başkan Obama’nın diplomasiye ağırlık vermesi takdir edilmekle birlikte birçok kişi artık bu politikalardan sonuç bekliyor. 2010 yılında da büyük olasılıkla umutlarının ne ölçüde gerçekleşeceğini görmek amacıyla herkesin gözü Başkan Obama’nın üzerinde olacak.