Rusya'nın Kaybolmaya Yüz Tutmuş Kenti: Vorkuta
Kuzey Kutup Dairesi’nin 150 kilometre içinde, Vorkuta adlı Rus kenti uzanıyor. Başlıca geçim kaynağı madencilik olan bu kent, Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla büyük oranda terk edilmiş. Amerika’nın Sesi, Moskova’nın parlak ışıklarından ve zengin malikanelerinden çok uzaktaki ıssız ve etrafı buzlarla kaplı Vorkuta’yı ziyaret etti
Vorkuta, dünyadaki yerleşim bölgelerinin en ucunda yer alıyor. Siyah-beyaz görüntüsüyle dikkat çeken kentteki geniş buzul kütleleri, çatırdayan kömür madenlerinin izlerini taşıyor. Kent ölüyor. Sovyetler Birliği’nin çöküşü, Vorkuta’da ekonomik krize yol açmış. 1990’larda, 13 kömür madeninden sekizi kapanmış ve son 30 yılda nüfusun üçte ikisi kenti terk etmiş. Bu çöküşe rağmen mağazasını işletmeye çalışan Nadezhda Kozhevnikova, Vorkuta’nın unutulduğunu söylüyor. Kozhevnikova kentte 50 yıllık kömür rezervi olduğunu ama maden ocaklarının neden yeniden açılmadığını sorguluyor. Ancak yine de, Vorkuta sakinlerinin çok az bir kısmı değişime oy verdi. Kent nüfusunun yüzde 73’ü Cumhurbaşkanı Vladimir Putin’in Birleşik Rusya Partisi’ni destekledi. Gözlemcilere göre, seçimler ne özgür, ne de adildi. Victor Telnov, demokrasi tartışmasıyla ilgilenmiyor. Telnov, Vorkuta’nın ayakta kalmasında hayati rol oynayacak yeni kuşak madenciler yetiştiriyor. Vorkuta, 1930’larda buzlarla çevrili çorak arazilerden doğmuş ve Josef Stalin’in Gulag mahkumları tarafından inşa edilmiş. Donmuş toprak tabakada, 200 bin civarında siyasi mahkum gömülü. Vorkuta’nın dış dünyayla tek bağı olan tren yolunu da Gulag mahkumları inşa etmiş. Vorkuta Moskova’dan trenle 45 saat uzaklıkta. Havaalanıysa, hava şartlarından dolayı genellikle kapalı. Buzulların derinliğinde, Anatoly Vorobyov ve meslektaşları, bir zamanlar Sovyetler Birliği’ne enerji veren kömür bloklarını kazıyor. Vorobyov’un Cumhurbaşkanı Putin’den bazı dilekleri var: “En azından, mevcut standartların korunmasını umuyorum. Maaş istikrarı, işçilerin bütün ihtiyaçlarının karşılanması önemli. Yani sosyal bir paketten bahsediyorum. İyileşme işareti olarak, maaş artışı görmek isteriz. Ve bir de Vorkuta’ya ulaşan yeni bir otoyol. Bu tüm kent sakinleri için harika olur.” Kent sakinleri, istikrara aç ve çürüyen bu kentten daha hızlı bir kaçış yoluna hasret. 1990’larda, Vorkuta’daki madencilerin 10 ay boyunca maaş alamadıkları olmuş. Birçoğu hala o travmanın izlerini taşıyor. Putin’in Rusya’sında Vorkuta’da hayat kasvetli görünüyor. Ama bu kentte yaşayanlar, durumun çok daha kötüleşebileceğinin farkında.