AİHM’den Fransa’ya ‘İfade Özgürlüğü’ İğnesi
Eski Cumhurbaşkanı Sarkozy'ye hakaret ettiği gerekçesiyle göz altına alınıp para cezasına çarptırılan Fransız vatandaşının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde açtığı dava sonuç verdi
PARIS — Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Fransa’da beş yıl önce eski Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy’nin bir ziyaretinde, “Defol git zavallı aptal” pankartı açıp cezalandırıldıktan sonra, Fransa’da yargı yolları tıkanan ve bu yüzden Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne giden solcu militan Herve Eon olayında Fransa’yı suçlu buldu. AİHM, Fransız mahkemelerinin aldığı kararı ‘orantısız’ bularak, bu kararın “ifade özgürlüğü ilkesine aykırı” olduğuna hükmetti. Mahkeme, “Bu tür bir kararın, toplumun genel çıkarlarına katkı sağlayacak tartışmalara hicivle katılımda caydırıcı etki yapma” tehlikesine dikkat çekerek Fransa’ya adeta ifade özgürlüğü dersi verdi. Fransa eski Cumhurbaşkanı Sarkozy, göreve geldiği ilk yıl ziyaret ettiği Çiftçi Fuarı’nda elini sıkmayan bir çiftçiye “Defol git zavallı aptal!” demiş, bir kaç ay sonra bu ifadesi, Herve Eon adlı bir sol militan tarafından karşısına çıkarılmıştı. Eon, Sarkozy’nin 28 Ağustos 2008 tarihindeki Laval ziyaretinde, Sarkozy’yi protesto etmek için, yine kendisine ait olan “Casse-toi pauv’con” sözlerini taşıyan bir pankart açtı. Olay yerinde gözaltına alınan Eon hakkında Cumhuriyet Başsavcılığı da dava açınca, solcu militan, ‘cumhurbaşkanına hakaret’ suçundan 30 Euro sembolik para cezasına çarptırıldı. Yargıtay da kararı onayınca Eon, kararın ifade özgürlüğüne aykırı olduğunu savunarak AİHM’e başvurdu. Konuya ilişkin kararını dün açıklayan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, cumhurbaşkanının kendi sözleriyle protesto edildiği olayda verilen kararın orantısız olduğunu, ‘genel toplumsal tartışmalara hiciv yolu ile de katkı yapılabileceğini, Fransız adli makamlarının aldığı bu kararın bu tür katkı yapmak isteyen yurttaşlar üzerinde ciddi caydırıcı etki yapabileceğini’ belirterek, Fransa’nın AİHM sözleşmesinin temel dayanağı olan ‘ifade özgürlüğünü’ ihlal ettiğine karar verdi. Eon’un avukatı Dominique Nogueres, “Yargılama çok hafif de olsa, bir ilke meselesiydi. Bu ifade özgürlüğü için bir zaferdir” dedi. Sol Grup cumhurbaşkanı adayı Jean Luc Melanchon ise, 2008 yılında konuya ilişkin verdiği bir kanun teklifini hatırlatarak Cumhurbaşkanına hakaret suçunun tamamen kaldırılması çağrısında bulundu.