Alzheimer Riskini Azaltmak İçin Kan Şekerine Dikkat!
Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Türker Şahiner'e göre, kan şekeri yüksekliği ve tansiyon kılcal damarları daraltarak belleği zayıflatıyor
Anadolu Sağlık Merkezi Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Türker Şahiner, Kan şekeri yüksekliği ve yüksek tansiyonun kılcal damarları daraltarak bellek kaybına yolaaçtığını söylüyor Kan şekeri yüksekliği ve yüksek tansiyon kılcal damarları daraltarak bellek kaybı yaratıyor. Bilimadamlarına göre, diyabet, Alzheimer’a zemin hazırladığı gibi hastalığın seyrini de hızlandırıyor. Yapılan araştırmaların diyabetin bunama riskini yüzde 63 oranında arttırdığını gösterdiğini söyleyen Anadolu Sağlık Merkezi Nöroloji Uzmanı Profesör Doktor Türker Şahiner, “Alzheimer riskini azaltmak için öncelikle kan şekerinizi kontrol altında tutun” diyor. Kan şekeri yüksekliğinin ve yüksek tansiyonun kılcal damarları daralttığını ve hiçbir belirti vermeden sinsi bir şekilde bellek kaybı yarattığını belirten Prof. Dr. Türker Şahiner, “Damarsal bunama, tüm bunama nedenleri arasında Alzheimer’dan sonra ikinci sırada yer alıyor. Alzheimer hastalığının gelişmesinde diyabetin de rol aldığını kabul eden bilim adamlarının sayısı giderek artıyor. Diyabetin hangi mekanizmayla bunamayı arttırdığı konusundaki çalışmalar ise henüz devam ediyor” diyor. İsveç Uppsala Üniversitesi’nde yapılan araştırmalarda uzun süreli glukoz metabolizması, insülin salınımı ve etkinliği ile Alzheimer hastalığı ve damar tıkanıklığına bağlı bunama ilişkisinin incelendiğini söyleyen Prof. Dr. Şahiner, bu araştırmanın sonuçlarını şöyle özetliyor: “Bunaması olmayan 71 yaşındaki 1125 erkekte oral glukoz yükleme testi yapıldı, insülin düzeyleri ölçüldü. Bu hastalar 12 yıl boyunca sağlık açısından izlendi ve 257 kişide bunama veya bellek bozuklukları görüldü. Bunlardan 81’ine Alzheimer, 26’sına ise damarsal bunama tanısı konuldu. ‘Glukoz yükleme sonrasında düşük insülin salınımı’ gösteren hastaların Alzheimer riskinin yükseldiği, damarsal bunama hastalarında ise bu riskin daha da arttığı görüldü. Diyabetli kişilerde bellek çok daha hızlı şekilde bozuluyor ve Alzheimer’a zemin hazırladığı gibi hastalığın seyrini de hızlandırıyor. Alzheimer risk faktörlerini düşürmek istiyorsak öncelikle kan şekerimizi kontrol altında tutmalıyız. Böylelikle yakın gelecek için ümit veren tedavi seçeneklerini kullanma şansını yakalayabiliriz.” Diyabet, başka kronik hastalıklara da neden olabiliyor. Yapılan araştırmalar, dünya genelinde 150 milyon diyabetli bulunduğunu gösterirken, bu sayının 2025 yılında 300 milyonu aşacağı tahmin ediliyor. Anadolu Sağlık Merkezi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Doktor Mithat Bıyıklı, Türk toplumunda diyabet görülme oranının yüzde 7,2 olduğu ve diyabetin ortaya çıkmasında çok önemli olan glukoz tolerans bozukluğu yani gizli şekerlilerin oranının ise yüzde 6,7 olduğuna dikkat çekiyor. Kan şekeri değerlerinin uluslararası klavuzlarda belirlenen güvenli aralığa çekilmesi gerektiğini söyleyen Dr. Mithat Bıyıklı, ulaşılması gereken hedefleri şöyle sıralıyor: “Hastanın gerek laboratuvarda kan testleri kontrollerinde, gerekse evde kendi şeker ölçüm cihazıyla yapacağı ölçümlerde; sabah-öğle-akşam yemeklerinden önce açlık kan şekeri değerinin 80-110 mg/dl arası olması gerekir. Açlık kan şekeri kadar önemli olan, bir başka değer de tokluk kan şekeridir. Yine her üç ana öğüne ait yemeğe başladıktan iki saat sonra bakılan tokluk kan şekerinin 80-140 mg/dl arası olması beklenir. Diyabet tedavisinde kan şekeri yüksekliği kadar düşüklüğü yani hipoglisemi de önemle üzerinde durulan bir konudur. Kan şekeri ölçümlerinde 80 mg/dl’yi alt sınır kabul ederiz. Sonuçlar 60-80 mg/dl arası değerlerde ise birtakım sorunlara neden olabilecek hipoglisemi riskine karşı tedbir alırız. Hastanın ilaç dozlarını yeniden ayarlarız ve diyetini gözden geçiririz. 60 mg/dl altında hipoglisemi değerleri, riskli kabul edilir ve acil şeker yükseltici tedbirler almayı gerektirir. Eğer açlık kan şekeri 110 mg/dl’nin, ikinci saat tokluk kan şekeri de 140 mg/dl’nin altındaysa hastanın ‘Hemoglobin A1c’değerlerine bakılır. Kan şekerine ait son ve en önemli hedef olarak kabul edilen A1c’nin önemini hastalara anlatmak için ‘Bu sizin karne notunuzdur!’ diyoruz. Çünkü A1c testi hastanın son üç aylık kan şekeri değerlerin ortalamasını yansıtır. Bir anlamda tedavinin kan şekeri düzeyi açısından başarısını gösteren Hemoglobin A1c testinin yüzde 6.5 değerinin altında sonuç vermesi beklenir.”