27 Ekim 2003 - 2003-10-27
<i>Christian Science Monitor</i>: Türkiye Irak'a bir tümen yerine, özel eğitimli, Arapça bilen ve teröre karşı mücadelede işe yarayabil
Irak’ta dün ve bugün ardarda düzenlenen saldırılar yüzünden, oldukça hareketli saatler yaşanıyor. 27 Ekim tarihli birçok Amerikan gazetesi, aradaki saat farkının avantajını kullanarak, Bağdat’ta bu sabah yapılan bombalı saldırıları, son baskılarına yetiştirebildi. Öte yandan California eyaletinin güneyinde devam eden ve can kaybına yol açan orman yangınları da, gazetelerde geniş yer buluyor. gazetesiyse, Türkiye’nin Irak’a asker gönderme ümitlerinin azalması üzerine, uzmanların Türkiye’yi dışlamayan, değişik senaryolarına değiniyor: "Washington’un, Irak’a Türk askeri gönderme yönündeki çabaları, diplomatik alanda bir iletişimsizliği ortaya çıkardı. Iraklıların hiç güvenmedikleri bu komşularının, asker gönderme kararını nasıl karşılayacakları, iyi hesaplanmadı. Ayrıca Bush Yönetimi’nin, bölgedeki Müslüman müttefiklerle birlikte Irak’ın yükünü omuzlama planları da zarar gördü. Bununla birlikte uzmanlar, ortaya çıkan açmaza, değişik çözümler öneriyor. Türkiye bir tümen yerine, özel eğitimli, Arapça bilen ve teröre karşı mücadelede işe yarayabilecek, az sayıda subay gönderebilir. Her şeye rağmen Türk askeri gönderilecekse de, onlara daha az rol verilebilir. Örneğin daha sakin olan Suriye sınırına yollanabilir, ya da Iraklı polis güçlerini eğitebilir." Gazete, Türk askerlerinin tamamen devre dışı bırakılmasının, Irak’taki sorunlu bölgelerin denetim altına alınması çabalarını aksatacağı yolunda, uzman görüşlerine de yer veriyor.  gazetesi, Azerbaycan’daki tartışmalı seçimlerin ardından, bu ülkeyle olan ilişkilerin mesafeli tutulması yönünde Bush Yönetimi’ni uyarıyor: "Azerbaycan’daki son bir ay, Amerika’nın bölgedeki amaçları açısından, yüz karasıydı. Başkan Bush Irak’a savaş açarken, bu ülkeye demokrasi getireceğini söylemişti. Ancak Azerbaycan’da Aliyev ailesine verilen destek, Amerika’nın geçmişte İran’daki şah rejimi, Saddam Hüseyin ve Suudi yönetimleriyle kurduğu, petrole endeksli ilişkilerinden, yeterince ders almadığını ortaya koyuyor. İlham Aliyev’in kazandığı seçim başından beri hileliydi. Seçimlerden sonra yüzlerce muhalif tutuklandı. Amerika, Azerbaycan’ın yeni liderine karşı mesafeli yaklaşarak, petrol gelirlerine hükmeden bir diktatörle ilişki kurmaktan, bu kez kaçınmalı." İran konusunu gündemde tutan gazetesiyse, Tahran’ın nükleer programı hakkında geçen hafta verdiği söze, kuşkuyla bakılması gerektiğini savunuyor. Gazete, bir uzmana dayandırdığı görüşünde, İran’ın uranyum zenginleştirme programına devam edeceğini iddia ediyor ve bu ülkeye silah yapımında kullanılabilecek hiçbir ürün ihraç edilmemesi çağrısında bulunuyor. Öte yandan gazetesi de, eski Yugoslavya’da işlenen savaş suçlarını inceleyen, Lahey’deki Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi’nin 2008 yılına kadar kapatılmasını isteyen, Bush Yönetimi’nin görüşünü irdeliyor. Savaş suçu dosyalarının, bu suçların işlendiği, Sırbistan ve eski Yugoslavya’yı oluşturan devletlerde incelenmeye başlanması yönündeki görüş hakkında, gazete şunları yazıyor: "Elbette duruşmalar adil olursa ve gerçek kanıtlara dayandırılırsa, sonuçları bu ülkeler açısından, vicdani ve siyasi anlamda ciddi etki bırakacaktır. Ancak duruşmaların Sırbistan’a taşınması durumunda, bu davaların düşürülmesi yada amacından saptırılması, hala olası bir durum. Sırbistan 2008 yılına kadar, bu konuda ümit vermiyor. Sırpların çoğu, Balkanlar’da 12 yıl süren savaşın asıl mağdurlarının hala kendileri olduğuna içtenlikle inanıyor. Eski Yugoslavya’yı oluşturan diğer uluslar da, kendilerine karşı işlenen suçları daha tutkulu eleştirirken, kendi işledikleri suçları tartışma konusunda gayet isteksizler. Beş yıl gibi bir süre, savaş suçları mahkemelerinin, bu devletlerde işlerlik kazanması için yeterli değil."