'Türkiye Ekonomik Reformları Sürdürmeli'
Heritage Vakfı'nın 2008 Ekonomik Özgürlükler Endeksi'ni hazırlayan ekibin uzmanlarından Anthony Kim, Melek Çağlar'ın Türkiye ekonomisin
AK – Ekonomik özgürlükler endeksi, Heritage Vakfı ve Wall Street Journal tarafından ortaklaşa hazırlanıyor. Ülkelerin ticaret ve yatırımlar açısından nasıl bir ortam sunduklarını, bireylere ne derece ekonomik fırsatlar tanıdıklarını belirlemeye ve bunu derecelendirmeye çalışıyoruz. Endekste 10 farklı ekonomik özgürlüğü değerlendirmeye alıyoruz. Bunlar arasında ticaret, işletme, mali politikalar, mülk edinme, istihdam, yatırım, para politikaları, yolsuzluk durumu gibi faktörler yer alıyor. AK – Türkiye açısından sevindirici gelişmeler olduğunu söyleyebiliriz. Son yıllarda Türkiye ekonomik özgürlükler alanında ilerliyor. Son raporda, Türkiye 74. sırada. Her ne kadar Türkiye ilk 50’ye girememiş olsa da yine de bu iyi bir haber. Biliyorsunuz 2001 yılında Türkiye ağır bir mali kriz geçirdi, ama, bu zor durumdan çıkmayı başardı. Son yıllarda Türkiye’nin ekonomik özgürlükler alanında önemli kazanımlar elde ettiğini gördük. Raporda da görüldüğü gibi 2001-2002 yılında Türkiye’nin grafiği düşerken, daha sonra yavaş yavaş yükseliyor. Eğer başlattığı ekonomik reformları sürdürür, maliye, finans ve bankacılık reformlarını devam ettirirse Türkiye ileriki yıllarda ekonomik özgürlükler açısından daha iyi bir konumda olacaktır. AK – Beş farklı kategori var. Türkiye tam ortalarda. Dolayısıyla orta derecede özgür bir ülke. Türkiye’nin yapması gereken, ‘orta derecede özgür’ ve ‘tamamen özgür’ ülke olma yolunda gerekli reformları sürdürmek. Daha önce söylediğim gibi Türkiye uzun süredir reform yapıyor, ve bu reformların meyvelerini aldı, ama geldiği noktayla yetinmeyip, daha fazlası için çabalarını sürdürmesi gerekiyor. AK – Hong Kong, son 14 yılda olduğu gibi bu yıl da liste başında. Hong Kong’un ardından Singapur, İrlanda, Avustralya ve Amerika geliyor. En kötüler sıralamasındaysa, Kuzey Kore var. Ayrıca Küba, Zimbabwe, Libya ve Burma listenin en altındaki ülkeler. AK – Ekonomik özgürlük, bireysel özgürlümüzün bir parçası. Ekonomik hayallerinizi gerçekleştirmek yapacağınız tercihlere, alacağınız bireysel kararlara bağlı. Eğer bu kararları ekonomik açıdan özgür bir ülkede alıyorsanız, hayallerinizi gerçekleştirme şansınız daha yüksektir. Çünkü ekonomik özgürlükler, kararlarınızı hayat geçirmenize yardımcı olur. Bu nedenle ekonomik özgürlük, temel insan haklarının bir parçasıdır, kişisel tercihlerinizi, hayallerinizi ancak ekonomik açıdan özgür ortamlarda gerçekleştirebilirsiniz. AK – Evet, bu kesinlikle doğru. Siyasi özgürlüklerle ekonomik özgürlük arasında doğrudan bir bağ var. Ekonomist Dergisi’nin yan kuruluşu Ekonomi İstihbarat Birimi'nce hazırlanan Demokrasi endeksi var. Bu endeksteki ülkelerle bizim endeksteki ülkelerin sıralamasının sık sık örtüştüğünü görüyoruz. Bu da ikisi arasındaki ilişkiyi ortaya koyuyor. AK – 2008 yılı endeksinde, Türkiye’nin 10 ekonomik özgürlükten 7’sinde ilerleme sağladığını görüyoruz. Ama mali özgürlükler, yatırım ve mülkiyet haklarıyla ilgili özgürlüklerde ilerleme sağlanmadı. Türkiye’nin hala en zayıf olduğu nokta yolsuzluklar. Yolsuzlukların kökünün tam olarak kazınmaması Türkiye’nin gelişiminin önünde önemli bir engel. Yolsuzluklar, ekonomide şeffaflığı ortadan kaldırıyor, bu eğilimin fazlasıyla görüldüğü ülkelerde devletin etkin, adil ve şeffaf olması beklenemez. Onun için mülkiyet haklarının iyileştirilebilmesi açısından yolsuzlukların sona erdirilmesi gerekiyor.