Petrol Fiyatlarındaki Düşüş Ne Anlama Geliyor?
Yakıt fiyatlarındaki artış hava ulaşım sektörünü ciddi şekilde etkilemişti, uzmanlar bunun bir rahatlama sağlayacağını söylüyor
Uzmanlar, düşük petrol fiyatlarının para akışını sağlayacağı, hizmet ve ürün talebini arttıracağı için ekonomik büyümeyi teşvik edeceğini söylüyor Petrol fiyatları bu yılın başında hızla yükseldikten sonra kısa süre önce düşmeye başladı. Petrol arzının yeterli olup olmadığına ilişkin kaygılar; Avrupalı seçmenlerin tasarruf politikalarına sandıkta gösterdiği tepki, bazı Avrupa ekonomilerinin krize girmesi ve gelişmekte olan kilit ekonomilerin yavaş büyümesinin yarattığı telaşın gerisine düştü. Ancak enerji maliyetlerinin yükselmesi özellikle hava sektörünü olumsuz yönde etkiliyor. 10 yıl önce uçak yakıtı fiyatları bir havayolu şirketinin harcamalarının yedide biriydi, yani pilotlar ve diğer elemanların maaşlarının toplamından daha azdı. Ancak Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği Sözcüsü Perry Flint, artık yakıt maliyetinin maaşları geçtiğini söylüyor: ”Günümüzde uçak yakıtı en büyük harcama. Artık havayolu şirketinin toplam işletim harcamalarının yüzde 34‘ünü yakıt harcamaları oluşturuyor.” Uzmanlar yakıt fiyatlarının yüksekliği nedeniyle hava taşımacılığı sektörünün yıllık kar beklentilerini yarım milyar dolar azaltarak 3 milyar dolara indirdi. Siyasi ya da askeri çatışmalar ham petrol fiyatlarını yükseltip, fiyatın varil başına 150 dolara çıkmasına neden olabilir. Flint, böyle bir durumda tüm sektörün büyük kayıp yaşayacağını söylüyor. Peki önümüzdeki aylarda petrol fiyatları nasıl seyredecek? Ekonomist Rayola Dougher petrol şirketlerini temsil eden Amerikan Petrol Enstitüsü’nden: ”Bu sorunun yanıtını tahmin etmek zor. Ne olacağını bilseydim dünyanın en zengin kadını olurdum.” Uzman, fiyatların, siyasi çalkantının petrol ihraç eden ülkelerde üretimi, dolayısıyla petrol arzını azaltacağı kaygısıyla yükseldiğini söylüyor: ”Özellikle Ortadoğu’daki istikrarsızlık nedeniyle ileriye baktığımızda belirsizlikle karşı karşıya olduğumuzu görüyoruz. Ne olacağını, İran’a uygulanan yaptırımların nereye varacağını bilmiyoruz.” Kısa süre önce büyük ekonomilerin yavaşlaması, hatta küçülmesi nedeniyle petrol fiyatlarına talep de düştü. Dougher, Amerika’da petrol fiyatlarının litre başına 1 dolar 5 cent’i geçmesi durumunda Amerikalılar’ın daha az otomobil kullanması, daha küçük otomobiller satın alması gibi önlemlere yönelebileceğini, talebin daha da azalacağını söylüyor. Birkaç hafta önce benzinin ortalama fiyatı düşmeye başladı. Dougher, düşük petrol fiyatlarının para akışı sağlayacağı, hizmet ve ürün talebini arttıracağı için ekonomik büyümeyi teşvik edeceğini söylüyor.