ABD Basını: Trump Haklı Ama Tek Operasyonla Suriye Sorunu Çözülemez
Amerikan basınının ortak görüşü: Trump tepki göstermekte haklı ama Kongre onayı almamakta ve tek seferlik müdahaleden sonuç beklemekte haksız
Amerika'nın önde gelen gazetelerinde Suriye operasyonuna ilişkin çok sayıda görüş yayınladı. Genel olarak üzerinde mutabık kalınan görüş; Başkan Trump'ın Suriye'ye operasyon düzenlemekte haklı olduğu ancak Kongre'den onay almaması ve tek bir müdahaleden sonuç beklemesi doğru değil. LA Times, Twitter mesajlarından da bir süredir anlaşıldığı gibi Trump'ın Esat'a bedel ödetmeye kararlı olduğunun bilindiğini yazıyor. Başyazıda şunlara dikkat çekiliyor: ”Trump'ın kararının ne kadar akılcı olduğunu tartışmak, başka bir mesele. Ancak Başkan, kimyasal silah kullanımını iğrenç bir eylem olarak görmekte haklı. Elbette ki konvansiyonel silahlar da ölüm ve yaralanmalara yol açıyor. Bir varil bombası yüzünden ölen çocuklarla sarin ya da klor gazıyla ölen çocuklar, aynı akıbeti paylaşıyor. Ancak medeni ülkeler, yüz yıldır, kimyasal silah kullanımını onaylanması kesinlikle mümkün olmayan bir eylem olarak kabul ediyor. Suriye'nin eylemleri şimdi cezasız kalırsa ileride başka hükümetler de bundan cesaret alıp benzer eylemlere kalkışabilir. Ancak Suriye'ye verilen yanıtın kimyasal silah kullanma konusunda Esat'ı caydırıp caydırmayacağı, belli değil. Esat'ın kimyasal silah programının artıklarının geriye kalmış olması olasılığı, Amerika'nın Suriye'deki bu son derece trajik ve karmaşık çatışmaların içine daha çok çekilmesi anlamına gelir. Eğer böyle bir durum ortaya çıkar ve Trump, daha fazla askeri önlem almak gerektiği kararı verirse bu sefer de Kongre'nin onayını alma yoluna gitmesini umuyoruz. Dünkü saldırı kararını da Kongre onayına başvurarak almalıydı. Trump ayrıca IŞİD artıklarıyla savaşmak için bölgede bulunan 2 bin asker için de Kongre'den onay alma yoluna gitmeliydi” Washington Post, Suriye'ye yönelik müdahalenin dar kapsamlı olmasına rağmen Amerikan Savunma Bakanlığı'nın açıkladığı gibi Suriye'nin kimyasal ve biyolojik silah kapasitesini uzun vadeli olarak çöküşe uğratmakla sonuçlanmasını umduğunu yazıyor. Saldırı kararı alan Trump'ın haklı olduğunu savunan gazete, kimyasal silah kullanımına yönelik uluslararası yasağın uygulanması gerektiğini vurguluyor. Başyazının devamı şöyle: ”Amerika, Rusya ya da İran'la yüzleşmek zorunda kalmamak için saldırının kapsamını kısıtlı tuttu. Ancak Rusya'nın siber saldırılar da dahil olmak üzere bir karşılık vermesi durumunda Amerika'nın hazırlıklı olması gerekiyor. Dar kapsamlı bu saldırı aynı zamanda Trump'ın Suriye'ye yönelik minimalist yaklaşımının da yansıması. Ancak Trump'ın Amerika'nın çekilmesi halinde Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Mısır gibi ülkelerin devreye girmesinin İran'ın Suriye'de daha fazla nüfuz elde etmesini engelleyeceği şeklindeki görüşü de hatalı. Bu ülkelerin bazıları maddi katkıda bulunsa da hiçbiri, Fırat Nehri'nin doğusunda şu anda fiili olarak Amerika kontrolunde olan bölgelerdeki yerel güçlerle işbirliği yapacak kapasiteye sahip değil. Eğer Amerika bölgeden ayrılırsa yerini Esat rejimi ya da Türkiye doldurur. Bunun bedelini, IŞİD'i mağlup etmek için Amerika'yla omuz omuza çarpışan Kürtler öder. İran da Suriye'ye uzanan kara koridorunu ele geçirir. Bunun sonucu, İran ve İsrail'in savaşa girmesi olur. Amerika, Suriye'deki konumunu güçlendirmeli. Bu nedenle Trump'ın 'Misyon tamam' şeklindeki açıklaması doğru değil, çünkü Başkan kabul etse de etmese de Amerika'nın Suriye'deki hayati önem taşıyan çıkarlarına yönelik tehditler, henüz bertaraf edilmiş olmaktan çok uzak.” Wall Street Journal ise Amerika'nın Suriye'ye verdiği yanıtın geçerli gerekçeleri olduğunu, ancak Başkan Trump'ın daha geniş kapsamlı bir stratejiye ihtiyacı olduğunu yazıyor. Gazetenin başyazısı şöyle devam ediyor: ”Başkan Trump'ın Suriye'ye verdiği yanıt gerekliydi. Ancak ileriye bakacak olursak sorulması gereken soru şu: Esat'ı cezalandırma amaçlı bu tek seferlik girişim, Esat-Rusya-İran ekseninin Ortadoğu'da egemenlik kurma emellerine karşılık verecek daha büyük bir stratejinin habercisi olacak mı? Tek seferlik bir vuruş, Trump'ın istediği caydırıcı etkiyi vermez. Trump, Cuma akşamki konuşmasında, İran ve Rusya'yı kastederek ”Bir ülke adının masum insanların toplu katliamıyla anılmasına nasıl razı olur?” şeklinde bir soru sordu. Bu çok yerinde bir soru, ancak umarız Trump, Kremlin ya da Tahran'ın tek seferlik füze saldırısıyla sözünü dinleyeceklerini sanmıyordur. Rusya da İran da Esat'a çok yatırım yaptı. Çok daha büyük bir bedel ödeyeceklerine inanmadan geri adım atmayacaklar.”