Erdoğan’ın Afrika Ziyaretinden Ne Bekleniyor?
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Afrika gezisinin en önemli amacı ikili ilişkileri geliştirmek
İSTANBUL — Afrika, Adalet ve Kalkınma Partisi’nin iktidara geldiği 2002 yılından beri Türkiye’nin diplomatik ve ekonomik ilişkilerini oransal olarak en fazla geliştirdiği kıta. 16 yıl önce 12 Afrika ülkesinde büyükelçilik bulunduran Ankara, bu yıl içinde Ekvator Ginesi’ne atayacağı büyükelçiyle bu sayıyı 41’e çıkaracak. 2003’te 3,5 milyar dolar olan dış ticaret hacmi ise 2017 sonu itibariyle 20 milyar dolara ulaştı. Moritanya ve Mali ziyaretleriyle başbakanlığı ve cumhurbaşkanlığı sırasında Afrika'da ziyaret etmiş olduğu ülke sayısını 30’a çıkaracak olan Erdoğan, Afrika’nın en büyük yüzölçümüne sahip olan ülkesi Cezayir’e de dördüncü ziyaretini düzenlemiş olacak. Kalabalık bir işadamı grubuyla Cezayir’e giden Cumhurbaşkanı, seyahat öncesi İstanbul Atatürk Havalimanı’nda düzenlediği basın toplantısında Türkiye’nin özellikle Cezayir’le savunma sanayinde işbirliğine açık olduğu mesajını verdi. Erdoğan, “Cezayir bizim bölgedeki en güçlü ticaret ortaklarımız arasında yer alıyor. Hele de doğalgaz tedarikimiz bakımından 4. sırada. Cezayir ile ilişkilerimizi 2006 itibariyle, dostluk ve işbirliği anlaşması temelinde askeri, iç işleri, savunma sanayi ve kültürel alanda güçlendirmek istiyoruz. Ziyaretim sırasında yapacağımız görüşmelerde hem ikili münasebetlerimizi hem de bölgesel konuları ele alacağız. Kudüs, Suriye ve Libya gibi ülkelerimizi etkileyen konularda istişareler yapacağız” dedi. Bugüne kadar 119 ülkede 355 milyar dolarlık taahhüt tamamlayan Türk müteahhitlik sektörünün oluşturduğu toplam hacmin %18’i Afrika kıtasında oluştu. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Afrika kıtasının müteahhitlik sektörünün bu rolüne vurgu yaptı ve “Özellikle müteahhitlik sektörümüz kıta çapında başarılı işlere imza atıyor. Taahhütlerini çoğu zaman öngörülen sürelerden önce tamamlıyorlar. Bu da firmalarımıza olan güveni daha da perçinliyor” diye konuştu. Başta Ruanda ve Senegal olmak üzere birçok Afrika ülkesinde müteahhitlik Türkiye Müteahhitler Birliği Başkan Yardımcısı Selim Bora da Afrika’yı yıldız pazar olarak görüyor. Amerika’nın Sesi’nin sorularını yanıtlayan Bora, “Afrika pazarı Türkiye için önümüzdeki yüzyılın pazarı. Üretimden, inşaata, kamu özel sektör ortaklıklarından, ‘yap işlet devret’lere, turizmden, madenciliğe hepsi mümkün. Her alan bakir, her alan heyecanlı. 54 Afrika ülkesinin tamamında Türk tipi çözüm üretecek, esnek düşünebilecek, bukalemun gibi her renge ve arazi şartına uyabilecek hızlı, kaliteli ve rekabetçi teklifler sunabilecek tek ülkeyiz. Şu anda proje finansmanı noktasında yaşanan zorluklar da Türk firmalarının gelişmiş ülke firmaları ile yapacakları ortaklıklar ile alışacaktır. Şimdilerde emtia veya maden lisansları karşılığı ticaret modellerinin de devreye girmesi söz konusu olduğunu da değerlendirirsek girişimci Türk işadamı için Afrika adeta bir okyanus içinde her türlü balık var” dedi. Cuma günü İstanbul’da düzenlenen Türkiye-ECOWAS (Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu) Ekonomi İş Forumu toplantısında konuşan Dış ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak da Afrika’nın Türk müteahhitlik sektörü için büyük fırsatlar barındırdığını söyledi. DEİK Başkanı, " Türk müteahhitlik sektörünün tarihinde ilk kez bir Afrika ülkesi ilk sıraya yerleşti. 2017 yılında Tanzanya'da 3,1 milyar dolarlık iş alındı. Tanzanya, Türkiye'nin geleneksel pazarları olan Rusya, Türkmenistan, Libya, Suudi Arabistan'ı geride bıraktı. Mozambik de, benzer şekilde Türk müteahhitlerin yüksek pay aldığı 10 ülkeden biri oldu. Müteahhitlik sektörümüz, orta vadede Sahra Altı Afrika'yı yeni hedef pazar olarak belirlemiş gibi görünüyor. Tarım teknolojilerimizin Afrika'da uygulanması da rahatlıkla mümkün. Afrikalı dostlarımızla birlikte kendi hikayemizi yazmak zorundayız” dedi. İtalya, ABD, Fransa ve İngiltere Afrika’da en fazla yatırımı bulunan ilk dört ülke. Türkiye son dönemde atak yapsa da Afrika’da hala yatırım yapan ülkeler arasında ilk on ülke arasına girebilmiş değil. Cumhurbaşkanı Erdoğan da bu durumu kabul ediyor. “Her ne kadar kıtadaki tarihimiz bin yılı geçse de son bir asırda Afrika'yı ihmal ettik. İç sorunlarımızla uğraşmaktan diğer kıtalara açılma fırsatı bulamadık. Son 15 yılda bu ihmale son verdik. 2005 yılında başlayan süreç -ki bir Afrika yılıydı- bu Afrika yılıyla başlayan süreci hızlandırarak devam ettiriyoruz.” 2012-2015 yılları arasında Çad Büyükelçiliği yapan Afrika Araştırmacıları Derneği (AFAM) Başkanı Profesör Ahmet Kavas da Türkiye’nin geciktiği kanaatini paylaşıyor. Amerika’nın Sesi’ne kısa bir değerlendirmede buluna Prof. Kavas, “Türkiye bundan 100-150 öncesinde bile 20 sene önceye göre Batı Afrika’yla çok çok fazla irtibatlıydı. Ticaret kervanları ve hac kervanları üzerinden Sahra’daki toplumlarla bile ilişki kuruluyordu. Ancak Türkiye bölgeyi 19. Yüzyılla birlikte maalesef sömürgeci toplumlara kaptırdı. 60’lı yıllarda bağımsızlık kazanılsa bile eski sömürge refleksi sürdü. Ben 1993’te Mali’e gittiğimde 52 ülkenin temsilciliği vardı ama Türkiye’nin fahri elçisi bile yoktu. Bugün birçok şey değişti. Özellikle Türk Hava Yolları tüm Afrika’ya yaptığı uçuşlarla Türkiye’ye büyük avantaj sağlıyor. THY, uçak fiyatlarını makul fiyata indirerek Afrikalılara da büyük yarar sağladı. Bugünden yarına çok şey yapacağız demek için erken ama bu bölge Türkiye için büyük potansiyel barındırıyor” dedi. Cumhurbaşkanı Erdoğan’a beş günlük Afrika ziyaretinde Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekçi, Enerji Bakanı Berat Albayrak, Tarım Bakanı Ahmet Eşref Fakıbaba, Gümrük ve Ticaret Bakanı Bülent Tüfenkçi, Kültür Bakanı Numan Kurtulmuş eşlik edecek. Gezide MHP milletvekilleri Mevlüt Karakaya ile Ahmet Selim Yurdakul da yer alıyor.