Çekişmeli Eyaletlerde Yeniden Sayım İçin Kriterler Neler?
Başkan Donald Trump'ın seçim kampanyası, seçimin sonucunu belirlemede kritik öneme sahip bazı eyaletlerde oyların yeniden sayılması ya da oy sayımının durdurulması için davalar açtı. Her eyaletinse yeniden sayım konusunda kendi ayrı yasaları ve kuralları bulunuyor
ABD başkanlık seçimlerini resmi olmayan sonuçlara göre Demokrat Parti'nin adayı Joe Biden kazandı. Cumhuriyetçi Parti adayı Donald Trump ise yenilgiyi kabullenmeye hazır görünmüyor. Trump resmi olmayan sonuçların belli olmasından sonra yaptığı açıklamada, “Joe Biden’ın haksız biçimde kendisini kazanan olarak göstermede neden acele ettiğini ve medyadaki müttefiklerinin ona yardım etmek için neden çok çalıştığını biliyoruz. Doğruların ortaya çıkmasını istemiyorlar. Basit gerçek şu ki bu seçimin bitmesine daha çok var” demişti. Oy sayım sürecinde bazı kilit eyaletlerde davalar açan Trump kampanyası bundan sonraki süreçte de bu davaların sayısını arttırmaya hazırlandığının sinyallerini veriyor. Başkan Donald Trump’ın seçim kampanyası şimdiye kadar, Wisconsin eyaletinde oyların yeniden sayılmasını talep ederken, Michigan ve Pennsylvania eyaletlerinde de oy sayımının durdurulması için davalar açtı. Nevada eyaletinde usulsüz oy kullanımı olduğu gerekçesiyle bu tür oyların sayımını durdurmak üzere mahkemeye başvuran Trump kampanyası, Georgia eyaletinde de, yetkililerin eline geç ulaşan oy pusulalarının diğerlerinden ayrı ve güvenli bir yerde tutularak sayılmaması için mahkemeye başvuru yaptı. Wisconsin eyaleti genel sekreteri, iki aday arasındaki farkın çok az olduğu eyalette yeniden sayım yapılmasının büyük bir ihtimal olduğunu açıklamıştı. Bundan sonraki süreçte diğer kritik eyaletlerde de yeniden sayımın gündeme gelmesi olasılığı mevcut. Seçimde en çok çekişmeye sahne olan ve ABD’nin bir sonraki başkanını belirlemede kritik önem taşıyan bu eyaletlerde oyların yeniden sayılması konusundaki kurallar şöyle: Yeniden sayım süreci otomatik mi devreye giriyor? Evet. Yeniden sayım yasası: İki aday arasındaki farkın yüzde 0,1 ya da daha az oranda olması durumunda yeniden sayıma gidiliyor. Süre: Yeniden sayımın tamamlanması için herhangi bir süre yok. Maliyeti kim karşılıyor? Yarışa bağlı olarak, otomatik yeniden sayımın maliyetini eyalet, ilçe ya da kent karşılıyor. Yeniden sayım süreci otomatik mi devreye giriyor? Hayır. Yeniden sayım yasası: Aradaki fark yüzde 0,5 ya da daha az olursa adaylardan biri oyların yeniden sayılması için başvuru yapabiliyor. Süre: Seçim sonuçları açıklandıktan sonraki iki iş günü içerisinde yeniden sayım için başvuru yapılması gerekiyor. Maliyeti kim karşılıyor? Eyalet yasalarında yeniden sayımın maliyetini kimin karşıladığı konusunda somut bir ayrıntı yer almıyor. Yeniden sayım süreci otomatik mi devreye giriyor? Evet. Yeniden sayım yasası: Aradaki fark 2000 oy ya da daha azsa yeniden sayım yapılması gerekiyor. Süre: Aradaki fark 2000 oydan fazlaysa, oyların sayımından sonraki 48 saat içerisinde yeniden sayım için talepte bulunulmalı. Maliyeti kim karşılıyor? Yeniden sayımı talep eden aday maliyeti karşılıyor. Yeniden sayım süreci otomatik mi devre giriyor? Hayır Yeniden sayım yasası: Aradaki fark kaç olursa olsun seçimi mağlup bitiren aday oyların yeniden sayılmasını talep edebiliyor. Süre: Oyların sayımından sonraki üç iş günü içerisinde yeniden sayımın talep edilmesi gerekiyor. Maliyeti kim karşılıyor? Yeniden sayımı talep eden aday maliyeti karşılıyor. Yeniden sayım süreci otomatik mi devre giriyor? Evet Yeniden sayım yasası: Aradaki fark yüzde 1 ya da altındaysa yeniden sayım mekanizması işletiliyor. Süre: Eyalet seçim kurulunun idaresindeki makamlar için oyların yeniden sayılması talebinin, oyların sayımından sonraki ikinci iş gününde öğlen saat 12.00’ye kadar yapılması gerekiyor. İlçe seçim kurullarının idaresindeki makamlar içinse yeniden sayım talebi, oyların sayımından sonraki ilk iş gününde saat 17.00’ye kadar yapılmalı. Maliyeti kim karşılıyor? Eyalet yasalarında maliyeti kimin karşıladığı konusunda bir ayrıntı bulunmuyor. Yeniden sayım süreci otomatik mi devre giriyor? Evet. Yeniden sayım yasası: Aradaki fark yüzde 0,5 ya da daha altındaysa yeniden sayım süreci otomatikman devreye giriyor. Fark bu orandan fazlaysa da yeniden sayım talep etmenin iki diğer yolu var. Bunlardan birincisi, oyların sayılmasında hata yapıldığını belirten en az üç seçmenin imzasını toplamak ve hile ve hata iddiasıyla eyalet mahkemesine başvurmak. Süre: Otomatik yeniden sayım için son süre seçimlerden sonraki ikinci Perşembe günü 17.00’ye kadar. Yeniden sayım talep edildiği taktirdeyse bunun son süresi seçimlerden sonraki 5 gün. Maliyeti kim karşılıyor? Yeniden sayımı talep eden aday maliyeti karşılıyor. Yeniden sayım süreci otomatik mi devre giriyor? Hayır Yeniden sayım yasası: Aradaki fark yüzde 1 ya da altındaysa tam kapsamlı ya da kısmi yeniden sayım talep edilebiliyor. Süre: Başkanlık seçimlerinde yeniden sayım talebinin, eyalette oyların sayımından sonraki ilk iş gününde saat 17.00’ye kadar yapılması gerekiyor. Maliyeti kim karşılıyor? Aradaki fark yüzde 0,25’in üzerindeyse, yeniden sayımı talep eden aday maliyeti karşılıyor.