Amerikalı Generaller Ankara'da - 2003-07-19
Orgeneral Jones ve Abizaid'in ziyaretleri Kuzey Irak'ta yaşanan gözaltı krizi nedeniyle büyük önem taşıyor
Ankara Cuma günü, iki üst düzey Amerikalı komutanın ziyaretine evsahipliği yaptı. İki hafta önce, Kuzey Irak’ta yaşanan gözaltı krizinin Türk-Amerikan ilişkilerinde gerginlik yarattığı bir dönemde, bu iki ziyarete Ankara’da çok önem veriliyor. İlk ziyaret NATO Avrupa Müttefik Kuvvetler Komutanı Orgeneral James Jones’un önceki gece geç saatlerde Ankara’ya varışıyla başladı. Jones sabah saatlerinde Genelkurmay karargahına giderek Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hilmi Özkök’le görüşmelerde bulundu. Görev kapsamı Türkiye’yi de içeren Orgeneral Jones’un temasları sırasında, gozaltı olayını soruşturmak üzere kurulan ortak komisyonun çalışmalarıyla ilgili bilgi aldığı belirtiliyor. Jones’un öğle saatlerinde Türkiye’den ayrılmasının ardından, ikinci ziyaret Amerika’nın yeni atanan Merkez Kuvvetler Komutanı Orgeneral John Abizaid tarafından gerçekleştirildi. Ankara’daki programı, Orgeneral Jones kadar kısa olan Abizaid’in ilk temasları, akşam saatlerinde Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Uğur Ziyal ile başlıyor. Abizaid’in Ziyal ile yapacağı görüşmenin bir nezaket ziyareti olacağı bildiriliyor. Ancak üst düzey Amerikalı komutanın yeni görevini Tommy Franks’ten devralmasının ardından ilk dış ziyaretini Türkiye’ye gerçekleştirmiş olması, Ankara’da iyimser beklentiler oluşturdu. Nitekim Dışişleri Bakanı Abdullah Gül’ün yaptığı bir açıklamada, iki konuk generalin de Türkiye’nin Irak’taki uluslararası koalisyona muhtemel katılımına ilişkin görüş bildirebileceğini söylemesi, bu beklentiyi doğruluyor. Gül, bir televizyona yaptığı açıklamada, henüz Türkiye’ye böyle bir talebin gelmediğini de kaydetti. Son görüşmesini, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Özkök ve diğer üst düzey askeri yetkililerle gerçekleştirmesi beklenen konuk Amerikalı komutanın, Cumartesi erken saatlerde Türkiye’den ayrılması bekleniyor. Abizaid’in askeri yetkililerle yaptığı görüşmelerde, gözaltı komisyonu raporunun yanısıra, iki ülkenin Irak’ta işbirliği koşullarını gözden geçirecekleri, alınan haberler arasında. Gözaltı krizinden sonra iki ülke askeri yetkililerinın kağıt üzerinde de olsa, ilişkilerini eski rayına oturttuğu söylenebilir. Ancak siyasi hava gerginliğini koruyor. Buna en iyi örnek ise, geçtiğimiz günlerde Türkiye’ye gelen Amerikalı eski kıdemli diplomat Martin Indyk’in de dile getirdiği: “Aramıza giren Kuzey Irak”!.. Irak’ta Geçici Hükümet Konseyine seçilen Mahmut Osman’ın KADEK sempatizanı olduğu yolundaki sözleri, Ankara’da rahatsızlık yaratmış durumda. Dışişleri Bakanlığı, Amerikan Büyükelçilik Müsteşarı Robert Deutsch’u çağırarak Mahmut Osman konusunda Ankara’nın rahatsızlığını iletti. Ancak, KADEK ile ilişkilerini “istişari” olarak niteleyen Osman’ın bu örgütle bağları konusunda somut bir bilgi alınmadığı sanılıyor. Öte yandan, Dışişleri Bakanı Gül, Türk askerlerinin Kuzey Irak’tan kademeli olarak çekilmesi için Amerika’yla anlaşıldığı haberlerini yalanladı. “Bizim orada bulunuş gerekçemizi dünya biliyor,” diyen Gül, bu gerekçeyi şu sözlerle açıkladı: “Irak tamamen kontrol altına alınırsa, oradaki teröristlere imkan verilmezse, oranın otoritesi terör listesindeki organizasyonla başa çıkarsa, tabi ki oradaki bulunuşumuz gereksiz hale gelir.” Kuzey Irak’taki Türk askerlerinin durumunun Orgeneral Özkök ve konuk komutan Abızaid görüşmesi sırasında ele alınması bekleniyor.