Corona Hastalarına Hastanelerde Nasıl Bir Prosedür Uygulanıyor?
Vaka sayısının her geçen gün arttığı Corona virüsü teşhisi konulan hastalara hastane ve kliniklerde nasıl bir prosedür uygulanıyor? Hastalar hangi belirtileri gösteriyor? Belirtiler hastanın yaşına ve kronik rahatsızlıklarına göre nasıl değişiyor? VOA Türkçe, bu soruların yanıtlarını derledi
COVID-19 adıyla bilinen Corona virüsünün özellikle 60 yaş üstü kesim, bağışıklık sistemi zayıf olan, kalp ya da kanser gibi kronik rahatsızlıkları olan kişiler için ciddi risk teşkil ettiğine dikkat çekiliyor. Corona virüsüne karşı geliştirilmiş bir aşı henüz yok. Bunun için Çin ve ABD dahil olmak üzere çok sayıda ülke çalışma yürütüyor. Corona hastalığının bir tedavisi de bulunmuyor. SARS ve MERS gibi 2003 ve 2012 yıllarında ortaya çıkan diğer virüslere karşı hala aşı geliştirilemediği göz önünde bulundurulursa, uzmanlar Corona virüsüne karşı aşı geliştirilmesinin de uzun zaman alacağına dikkat çekiyor. Aşının insanlara uygulanması için Dünya Sağlık Örgütü tarafından onaylanması, ABD’de kullanılması için de Federal İlaç Dairesi’nin (FDA) onay vermesi gerekiyor. Peki dünyada vaka sayısının her geçen gün arttığı Corona virüsü teşhisi konulan hastalara başvurdukları hastane ve kliniklerde nasıl bir prosedür uygulanıyor? Corona hastaları hastanelere başvdurduklarında hangi belirtileri gösteriyor? Bu belirtiler hastanın yaşına ve sahip olduğu kronik hastalıklara göre nasıl değişiyor? Corona teşhisi konulan hastalarda semptomların giderilmesine çalışılıyor. Bu virüsün bir tedavisi yok. Hastaların bağışıklık sistemi de bir yandan virüsle mücadele ediyor. Tedavi altına alınan hastalar virüsün yayılmasını önlemek amacıyla izole ediliyor. Ağır Corona vakalarında virüs akciğerlerde iltihaplanmaya yani zatürreye yol açabiliyor. Bu gibi vakalarda hastaya solunum desteği verilmesi gerekiyor. Solunum zorluğu çeken hastalara oksijen veriliyor. En kötü senaryoda da hasta suni solunum cihazına bağlanabiliyor. Daha hafif Corona vakalarında, örneğin tansiyon sorunu yaşayan hastalarda veya ishalin görüldüğü vakalarda hastaya damar yoluyla serum verilebiliyor. Ağrı kesici de semptomların giderilmesi için kullanılan ilaçlar arasında. ABD Hastalıkları Kontrol ve Önleme Merkezi’nin (CDC) internet sayfasında paylaşılan ve virüsün çıkış noktası olan Çin’de Corona teşhisi konulan hastalara ilişkin verilere dayanarak hazırlanan bilgilere göre, hastalıkta kuluçka süresinin ortalama 4 gün olduğu tahmin ediliyor. Ancak bazı vakalarda bu sürenin 2-14 gün arasında olabileceği belirtiliyor. Hastanelerde tedavi altına alınan Corona hastalarının, % 77-98’i ateş % 46-82’si öksürük % 11-52’si halsizlik % 3-31’i nefes alıp vermekte zorlanma gibi belirtiler gösteriyor. Corona hastalarının % 44’ünün hastaneye ilk getirildiklerinde ateşli oldukları, % 89’unun hastaneye kaldırıldıktan sonra ateşlendiği belirtiliyor. Daha az bildirilen semptomlar arasında ise boğaz ağrısı, baş ağrısı, balgamlı öksürük yer alıyor. Bazı hastaların ateşlenmeden önce de ishal ve kusma şikayeti olduğu belirtiliyor. Yüksek risk grubunda yaşlı hastalar ya da kronik rahatsızlıkları olanlar bulunsa da, Corona virüsünde risk faktörleri tam olarak belirlenebilmiş değil. Çin’de teyit edilmiş Corona vakalarının % 78’ini 30-69 yaş arasındaki kişiler oluşturuyor. Bunların 19’unun da ağır Corona geçirdiği belirtiliyor. CDC’nin internet sitesinde yer alan bilgilere göre, Corona hastalarında yaş aralığına göre ölüm oranları ise şu şekilde: 60-69 yaş % 3.6 70-79 yaş % 8 80 yaş ve üzeri % 14.8 Kronik sağlık sorunu rapor etmeyen hastalarda ölüm oranı % 0.9 Kalp rahatsızlığı olanlarda % 10.5 Diyabetlilerde % 7 Kronik solunum rahatsızlığı, hipertansiyon ve kanser olanlarda % 6 CDC'nin internet sitesinde Çin'deki vakalara ilişkin paylaşılan verilere göre, hastaneye kaldırılan ve akciğer iltihabı (zatürre) olan Corona hastalarının % 20-30’u solunum desteği alarak yoğun bakıma alındı. Yoğun bakıma alınan ve durumu kritik olan hastaların % 11-64’ü de oksijen tedavisi gördü. Hastaların % 47-71’i suni solunum cihazına bağlandı. % 4-42’sinde de entübasyon işlemi uygulandı.