Fransa’da Adaylar İlk Kez Yüzyüze Tartıştı
Yaklaşık 3 saat 30 dakika süren ilk tartışmada en çok laiklik, türban, ‘burkini’, sosyal yardım ve göçmenlerle yolsuzluk konularında atışmalar yaşandı
PARİS — Fransa’da 23 Nisan ve 7 Mayıs'ta yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimleri için süren kampanya, aylardır yolsuzluk iddialarına kilitlenirken, seçimlere bir ay kala, adaylar ilk kez kameralar karşısına geçerek yüzyüze tartıştı. Favori beş adayın ilk yüz yüze konuştuğu programda, adaylar ilk kez seçim programlarını tartışma şansı buldu. Programın öne çıkan isimleri Jean Luc Melanchon, Emmanuel Macron ve Marine Le Pen, yolsuzluk iddialarının gölgesinde kalan programlarının detaylarını ilk kez tartıştılar. Ülkenin en çok izlenen özel kanalı TF1 ile haber kanalı LCI'de ortak yayınlanan ve yaklaşık 3 saat 30 dakika süren ilk tartışmada en çok laiklik, türban, ‘burkini’, sosyal yardım ve göçmenlerle yolsuzluk konularında atışmalar yaşandı. Program sonrasında yapılan anketlerde Emmanuel Macron, Marine Le Pen ve Jean Luc Melenchon inandırıcı bulundu. Ekonomik programda ise François Fillon ve Macron favori gösterildi. Radikal solun adayı Jean Luc Melenchon rahat ve herkesi güldüren esprili tavırları, hakkında hiçbir yolsuzluk iddiasının bulunmaması ve 30 yıllık politik tecrübesi ile en çok puan toplayan isim oldu. Son kez seçim kampanyası yürüten Melanchon, "Ben seçilirsem 5'inci cumhuriyetin son cumhurbaşkanı olacağım" diyerek kurumsal değişim yapacağını açıkladı. Aşırı sağ lider Marine Le Pen de, Fransızlar’ın genelinde kabul görmese de, kendi ilkeleri açısından tutarlı ve net konuşmasıyla "en profesyonel" aday olarak değerlendirildi. Göçmenleri Fransa'ya artık almayacağını, teröre bulaşan çifte vatandaşların, vatandaşlıklarının geri alınacağını, laiklik ilkesinden taviz vermeyeceğini, referandumla Euro bölgesi ve AB'den çıkma projesini Fransız halkına getireceğini yineledi. Le Pen, diğer adaylar tarafından sert eleştirilse de geri adım atmadı. "Kendisini partiler üstü aday" olarak lanse eden en genç aday 38 yaşındaki Emmanuel Macron ise ilk yüz yüze tartışma tecrübesinde "devlere ezilmeden çıkmayı" başardı. Ancak program detayına geçildiğinde Macron'un sosyal ve uluslararası konularda halen hazırlıksız olduğu görüldü. Programının net olmayan her detayını "pragmatik" sözüyle açıklamaya çalışan Macron bazı uzmanlara göre "başarılı" olarak değerlendirildi. Bazılarına göre ise "biraz ondan biraz bundan, biraz sağ biraz sol, oy toplamak için her kesime mavi boncuk dağıtan, adayların hemen tümüyle ortak bir konu bulan tavrıyla içerikte zayıf" bulundu. Sağın adayı François Fillon, hakkındaki yolsuzluk iddiaları nedeniyle önce gergin başladı, ancak konunun fazlaca gündeme gelmemesi nedeniyle derin bir nefes aldı. Konu ekonomik ve sosyal program tartışmalarına gelince, kendisine sağın ön seçimlerini kazandıran muhafazakar fikirleriyle yine kendi kampından puan toplayarak en azından beklenen gerilemeyi yaşamadı. Fillon en çok "ekonomi politikasını nasıl hayata geçireceğini, kaynağını nasıl bulacağını açıkça göstermesi açısından" başarılı bulundu. Hamon, Melanchon'un gölgesinde: Son olarak Sosyalist Parti'nin ön seçimleri kazanan "solun solundaki" adayı Benoit Hamon da, radikal solun adayı Melenchon ile benzer görüşleri savundu. Ancak tam bir hatip olan Melenchon'un gölgesini aşmayı başaramadı. "Herkese evrensel ücret" önerisi ile dikkat çeken Hamon, diğer adaylarla en çok laiklik konusunda ayrıldı. Hamon radikal cihatçı akımlarla mücadele edilirken, Müslüman topluma karşı daha dikkatli olunması toplumun bölünmemesi gerektiğini dile getirdi. Fransa'nın en büyük özel televizyon kanalı TF1'de yapılan 5 büyük adayın yüzyüze tartışmasını 9,8 milyon seyirci izledi. Bu sayı, toplam izleyici sayısının yüzde 48'ine denk geliyor. Tartışmaların en hararetli olduğu bir noktada seyirci sayısı 11,5 milyona yükseldi. Tartışma boyunca sosyal medyada da hareketli saatler yaşandı. Gece boyunca adaylar hakkında 1 milyon 950 tweet atıldı. Bu sayı, dünya kupaları sırasında paylaşılan tweet sayısına eşit. Melenchon ve Macron sosyal medyada en çok izlenen iki isim oldu. Bir sonraki tartışma 11 aday arasında 4 Nisan’da yapılacak. İlk tartışmada söz hakkı tanınmayan küçük adaylar uygulamaya itiraz ettiler. Ancak uzmanlar 11 kişi arasında tartışma yapmanın neredeyse olanaksız olduğunu dile getirerek, "11 kişi ile futbol oynayabilirsiniz ama ağır politik konuları birer dakika sürelerle tartışamazsınız" diyerek 11'li tartışmaya karşı çıkıyor. Yüz yüze yapılacak ikinci tartışmaya ev sahipliği yapacak haber kanalı BFM TV ise bu zor tartışmaya, konuları daha genel çerçevede ele alarak hazırlanıyor.