"Latin Amerika'da Basın Özgürlüğü Tehdit Altında"
Bölgedeki basına yönelik hak ihlallerini raporlayan Voces del Sur (VDS) projesine göre 2018 yılında 735 olan hak ihlali sayısı 2019’da 2 bin 521’e çıktı
CARACAS — 11 Latin Amerika ülkesinde ifade özgürlüğünü savunan sivil toplum kuruluşlarından oluşan ve bölgedeki basına yönelik hak ihlallerini raporlayan Voces del Sur (VDS) projesi, 2019’da Latin Amerika’da halkın habere erişiminin daha da zorlaştığını duyurdu. VDS’nin yayımladığı ve basın çalışanlarına yönelik saldırı, gözaltı, tutuklama, işkence, cinayet, görevi kötüye kullanma gibi vakalardan oluşan raporda, 2018 yılında 735 olan hak ihlali sayısının 2019’da 2 bin 521’e çıkmasının endişe verici olduğu belirtiliyor. Raporda, en fazla yaşanan hak ihlallerini “devlet görevlilerinin yetkilerini kötüye kullanması ve basın mensuplarına yönelik resmi ya da sivil saldırılar” oluşturuyor; bu iki alan bölgedeki hak ihlallerinin yüzde 74,2’sini oluşturuyor. Rapora göre Nikaragua 1.267 ve Venezuela 642 vaka ile Latin Amerika’daki toplam vakaların yaklaşık yüzde 76’sının yaşandığı iki ülke olarak dikkat çekiyor. VDS’nin iletişim sorumlusu Paul Zamora, VOA Türkçe’ye verdiği röportajda bu yılın ilk 6 ayında basın çalışanlarına yönelik, çoğu fiziksel saldırı ve taciz olmak üzere, toplamda 630 hak ihlalinin gerçekleştiğini söyledi. Yılın ilk yarısında 708 basın mensubunun saldırıya maruz kaldığını ifade eden Zamora, pandemiyle birlikte özellikle otoriter hükümetlerin “salgın hakkında toplumu yanlış bilgilendirme” gerekçesiyle cezalandırmalar yaptığını ve bu durumun ifade özgürlüğünün önünde engeller oluşturduğunu söylüyor. Zamora, Latin Amerika’da basının susturulmak istenmesinin ana nedenleri arasında, gazetecilerin yolsuzluk ve rüşvet vakalarını ya da kara para aklama, kaçakçılık gibi yasadışı faaliyetleri araştırırken bazı bürokratlar ve suç örgütleri için bir tehdit olarak görülmesi olduğunu söylüyor. Zamora, derin sosyal adaletsizliklerin yaşandığı bölgede hükümetlerin olup bitenlerin basın yoluyla teşhir edilmesinden rahatsız olabildiklerini, son aylarda Corona virüsü vakalarında da benzer bir durumun yaşandığına ve bazı Latin Amerika hükümetlerinin bilgiye erişimi güçleştiren uygulamalarda bulunulduğuna dikkat çekiyor. Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü’ne (RSF) göre Meksika gazeteciler için dünyanın en tehlikeli ülkeleri arasında değerlendiriliyor. Son yirmi yılda 130’dan fazla gazeteci cinayetinin işlendiği Meksika’da sadece bu yıl 5 gazeteci öldürüldü. En son geçen hafta başı kesilerek öldürülen Meksikalı gazetecinin failinin bölgedeki suç örgütleri olduğu tahmin ediliyor. Suç kartellerinin etkin olduğu Orta Amerika ülkesi Honduras da gazeteci cinayetlerinin yüksek olduğu ülkeler arasında yer alıyor. 2019 yılında ülkede en az 9 basın çalışanı yaşamını yitirmişti. RSF’nin yayımladığı ve 180 ülkeyi kapsayan 2020 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’ne göre Latin Amerika’da başta son sıralarda yer alan Küba (171) olmak üzere sırasıyla Honduras (148), Venezuela (147), Meksika (143), Kolombiya (130), Nikaragua (117), Guatemala (116) ve Bolivya (114) basın özgürlüğünün en az olduğu ülkeler olarak gösteriliyor.