Amerika'da Siyasi Kriz Sürüyor
Hükümetin kapanması ikinci haftasına girerken borç tavanının yükseltilmesi konusundaki anlaşmazlık ABD'nin iflası tehlikesini yeniden gündeme getirdi
Amerika’da federal hükümet tatilinde ikinci haftaya girilirken Beyaz Saray’dan gelen açıklamada Başkan Obama’nın Cumhuriyetçiler’le borç kriziyle ilgili görüşmeyeceği bildirildi. Ancak Beyaz Saray Ulusal Ekonomik Konseyi Direktörü Gene Sperling borçlanma sınırında kısa dönemli bir artışa gidilerek 2-3 hafta içinde gerçekleşebilecek bir uzlaşıya zemin hazırlanabileceğini belirtti. Sperling en avantajlı seçeneğin borçlanma sınırının daha uzun süreli bir biçimde artırılarak ekonomik istikrarı desteklemesi olduğunu ancak bu konuda kararı Kongre’nin vereceğini söyledi. Temsilciler Meclisi’ndeki muhafazakar Cumhuriyetçiler ise Başkan Obama sağlık reformu yasasıyla ilgili ödün vermediği sürece hükümete fon sağlamayı reddediyor. Birçok muhafazakar Cumhuriyetçi borç sınırıyla ilgili olarak da benzer bir siyaseti destekliyor. Ağustos 2011’de borç sınırı ile ilgili benzer mücadele piyasaların sarsılması ve ekonomik felaket korkusu nedeniyle son dakikada ulaşılan uzlaşmayla sona ermişti. Hafta sonu iki tarafın da sertleşen tavrını gören borsa yatırımcıları ise endişeli. Avrupa borsaları son 4 ayın en düşük seviyesinde inerken, Amerikan borsasında da düşüş yaşandı. İki parti de birbirini suçlarken Temsilciler Meclisi Başkanı John Boehner ise Başkan Obama ile konuşmaya hazır olduğunu ancak Obama’nın uzlaşmayı reddetmesinin ülkeyi tehlikeye soktuğunu söyledi. Ancak Boehner Amerikan ABC televizyonuna verdiği röportajda partisinin uzlaşma talepleri arasında sağlık reformuna değinmedi ve borç sorunu üzerine yoğunlaştı. Ülkenin harcamalarla ilgili kararlar vermesi gerektiğini söyleyen Boehner Sosyal Güvenlik ve 65 yaş üstü vatandaşlara sağlık hizmeti sağlayan Yaşlılık Sigortası yarattığı artan giderleri örnek gösterdi. Finans çevrelerine yakınlığıyla tanınan New York Senatörü Charles Schumer ise borç sınırının sonuna yaklaşılırken Boehner’in ödün vermek zorunda kalacağını çünkü ülkeyi ekonomik durgunluğa sokma riskinin yüksek olduğunu belirtti. Amerikan hazine bonolarının en büyük sahibi Çin ise Amerikan hükümetinden krizi engelleyecek ve Çin yatırımlarını güvence altına alacak adımları atmasını istedi. Maliye Bakan Yardımcısı Zhu Guangyao Amerika’nın Çin’in endişesinden haberdar olduğunu söyledi ve umutlarının Amerika’nın tarihten ders aldığı yönünde olduğunu belirtti. Zhu dolaylı olarak Standard&Poors kredilendirme şirketinin 2011 yılında Amerika’nın notunu kırmasına değindi. Federal hükümetin kapanması ve borçlanma sınırı ilk başta ayrı konularken zaman sınırı nedeniyle birleşti. Senato Lideri Demokrat Harry Reid’in diğer konulardan bağımsız olarak borç sınırıyla ile ilgili karar alınması için Senato’da görüşmeleri başlatıp başlatmama kararını çok yakında vermesi bekleniyor. Ancak Senato’dan çıkacak bir kararın Cumhuriyetçiler’in engelleme taktiklerine takılmaması için 54 Demokrat Parti senatörüne 46 Cumhuriyetçi’den en az 4’ünün destek vermesi gerekli. Uzmanlar Temsilciler Meclisi’nden borç sınırıyla ilgili bir karar çıkmasının mümkün olduğunu düşünüyor. Bu Meclis’teki 200 Demokrat’ın yanı sıra 232 Cumhuriyetçi’den 20’sinin Demokratlar’la hareket etmesini gerektiriyor. Ancak, oylamayı Meclis’e getirmesi gereken John Boehner’un ilke olarak Meclis’teki Cumhuriyetçiler’in yarısından azının desteklediği herhangi bir öneriyi oylamaya sunmuyor. Harry Reid’in sözcüsü Adam Jentleson ise Boehner’ın güvenilirlik sorunu olduğunu ve Temsilciler Başkanı gerçeklerle yüzleşmediği için ülkenin birçok yerindeki Amerikalı’nın acı çektiğini söyledi. Pentagon’dan hafta sonu gelen açıklama kurumun zorunlu izne çıkarılan 350 bin çalışanını geri çağıracağı yönündeydi. Ancak gerikalan federal görevliyi bir hafta daha zorunlu izin bekliyor. Federal hükümetin kapanmasının piyasalara henüz etkisi olmasa da borç sınırıyla ilgili tartışmaların olabilir. 2011’de yaşanan tartışmalar S&P endeksinin yüzde 3 düşmesine ve S&P’nin Amerika’nın kredi notunu AAA’dan AA+’ya indirmesine neden olmuştu. 3 büyük kredilendirme kurumu da son 3 yıl içinde Amerika’nın borç profilinin iyileştiğini bildirse de Fitch geçen hafta yaptığı açıklamada borç sınırı tartışmalarının Amerika’nın notuna etki edebileceğini belirtti. Amerikan dolarının küresel rezerv para birimi olarak kullanılması çok daha yüksek oranda kamu borcuna rağmen AAA notunu tutabilmesini sağlıyor.