Senato’daki Yargılamada Tanıklar Dinlenecek mi?
Başkan Donald Trump'ın Senato'da yargılanmasına başlandı. Yargılamada hatta ilk hafta geride kaldı. Şimdi bütün gözler bu haftaki yargılamada tanıkların dinlenip dinlenmeyeceğine odaklanmış durumda
Başkan Donald Trump’ın Senato’da yargılanması, yargılamanın nasıl gerçekleşeceğine dair karar tasarısının kabulüyle başladı. Buna göre Demokratların özellikle talep ettiği görgü tanığı ve yeni belgeler sürecin ilk safhasında olmayacak. Peki yeni hafta da usule dair değişiklik olabilir mi,, bunu anlamak için önce taraflarin konuşmalarının sona ermesini beklemek gerekecek. Senato, Başkan Donald Trump’ı nasıl yargılayacağını 13 saati bulan konuşmaların ardından belirledi ve Senato’daki süreç başlamış oldu. Senato Çoğunluk Lideri Mitch McConnell’ın hazırladığı öneri zaman zaman sert tartışmaların yaşanması ve birçok oylamanın ardından Cumhuriyetçi üyelerin oylarıyla kabul edildi. Senato’daki yargılamanın nasıl gerçekleşeceği konusundaki karar tasarısının oylandığı oturumda savcı görevini yürüten Temsilciler Meclisi’nin 7 Demokrat üyesi Trump’ın görevden alınması gerektiğine vurgu yaptı. Beyaz Saray Hukuk Danışmanı Pat Cipollone ve Trump’ın kişisel avukatı Jay Sekulow’un da aralarında bulunduğu savunma ekibi ise buna karşı çıktı. Nadler’ın “Yalan söylüyorlar. Yalan söylüyorlar, yalan söylüyorlar. Başkan Trump aylarca Temsilciler Meclisi’nin tanık çağırmasına izin vermdiğini söyledi bugün Bay Cipollone aynı yalanı tekrarladı. Elimde Trump’ı oturama davet ettiğim mektup var. Beyaz Saray bay Cipollone imzasıyla bunu reddetti” sözleri ortamın gerilmesine neden oldu. Cipollone, de “Senato’ya saygılı olduk. Bay Nadler buraya geldi ve bizim ekibimize yönelik yanlış suçlamalar yöneltti. Tek utanması gereken sizsiniz bay Nadler” sözleriyle karşılık verdi. Gerilimi Anayasa Mahkemesi Başkanı aynı zamanda Senato’daki yargılamaya başkanlık eden John Roberts azaltmaya çalıştı. Roberts, “Sanırım hem Temsilciler Meclisi temsilcilerini hem de Başkan’ın konseyini dünyanın en özgür organına hitap ettiklerini hatırlatmam gerekiyor. Sanırım Senato’ya hitap edenler nerde olduklarını unutmamalılar” dedi. McConnell partisinin Senato’daki 53’e-47’lik üstünlüğünü başarılı şekilde değerlendirdi ve yargılamanın çerçevesini belirleyen karar tasarısı işte tam da bu sonuçla 47’ye karşı 53 oyla kabul edildi. Demokratlar, isteklerini 11 önergeyle Senato’ya sundular. Temsilciler Meclisi sürecinde yönetimin paylaşmadığı konuyla ilgili belgelerin ve görgü tanıklarının Senato’daki yargılamada olmasını istediler. Ancak 11 önerge de Cumhuriyetçilerin oylarıyla reddedildi. Açış konuşmalarının 8’er saatten 3 güne yayılması Demokratların belki de tek kazancıydı. Peki, bu sonuçlar yargılama boyunca görgü tanığı dinlenmeyeceği anlamına mı geliyor? Hayır. Ama dinleneceği anlamına da şimdilik gelmiyor. Demokratlar bu konuda umutlarını yitirmiş değiller. Toplam 6 gün sürmesi beklenen açış konuşmalarının ardından senatörlerin 16 saat boyunca soru sorma hakkı var. Bu sürenin sonunda da 4 saat görgü tanığı ya da yeni belgeye ihtiyaç olup olmadığı tartışılacak. Bu tartışmanın sonunda Demokratların görgü tanıkları ve belgeler konusunda önergelerini yinelemeleri bekleniyor. O zaman yeniden Senato’da oylama yapılacak ve eğer Demokratlar 4 Cumhuriyetçi senatörün desteğini alıp 100 üyeli Senato’da 51 sayısına ulaşabilirlerse istediklerini elde edebilecekler. Peki bu yönde Senato’da yapılacak ikinci oylamada 4 Cumhuriyetçi senatör bu sefer Demokratlara destek verir mi? Süreçle ilgili cevabı bilinmeyen belki de en önemli soru. 3 Cumhuriyetçi senatör böyle bir önergeye yargılamanın ilerleyen safhasında destek verebileceklerinin işaretini daha önceden vermiş hatta Mitt Romney Trump’ın eski ulusal güvenlik danışmanı John Bolton’ın dinlenmesi yönünde oy kullanacağını belirtmişti. Bu 3 Cumhuriyetçi senatörün dışında Amerikan medyasında 2 Cumhuriyetçi senatörün de destek verme konusunu değerlendirdikleri belirtiliyor. Eğer yapılacak oylamada 50-50’lik gibi bir sonuç çıkarsa devreye Senato’daki yargılamayı yöneten Anayasa Mahkemesi Başkanı John Roberts devreye girecek ve sonucu belirleyecek isim olacak. Demokratlar 4 ismin dinlenmesini istiyor. Beyaz Saray Genel Sekreteri Mick Mulvaney, Mulvaney’in danışmanı, Beyaz Saray Bütçe Dairesi’nden Michael Duffy ve John Bolton. Demokratların özellikle istediği isim ise Bolton. Bolton daha önce Senato’nun celp göndermesi halinde buna uyacağını ve ifade vereceğini açıklamıştı. Bolton’ın, Trump’ın kişisel avukatı Rudy Giuliani tarafından oluşturulduğu belirtilen gölge Ukrayna politikasına karşı çıktığı daha önce Temsilciler Meclisi’ndeki azil sürecinde görgü tanıklarının ifadelerinden netleşmişti. Amerikan medyası Bolton’a karşılık Cumhuriyetçilerin de eski başkan yardımcısı Joe Biden’ın oğlu Hunter Biden’ın dinlenmesini istediğini iddia ediyor. Ancak Bolton dinlense bile bunun Senato’daki yargılamayı Trump aleyhine etkilemesi çok zor görünüyor. Zira Trump’ın görevden alınması için 67 senatörün oyu gerekiyor. Senato’nun bugünkü dağılımında ve Cumhuriyetçi Parti’nin Başkan’a olan sıkı desteği göz önüne alındığında bunun imkansız olduğu yorumları yapılıyor. Bazı uzmanlar Demokratların amacını görgü tanıkları ve belgelerle seçim yılında Trump’ın oy oranını etkilemek olarak açıklıyor. Anketler Demokratların bu konuda şu ana kadar çok da başarılı olmadıklarını gösteriyor. Son anketlerde Trump’ın görevden alınmasına destek verenlerin oranı az farkla önde ancak bu Demokratların beklentisinden uzak denilebilir. Belki de bu nedenle Cumhuriyetçi Parti Trump’a süreçte sıkı sıkıya destek vermiş durumda. Senato’daki yargılamanın Trump’ın Ulusal Birlik Konuşmasını yapmasının beklendiği 4 Şubat’tan önce sona erebileceği belirtiliyor.