Yakıt Fiyatları Seyahat Tercihlerini Değiştirdi 
Türkiye’de son zamanlarda yakıt fiyatlarının sık sık artması en fazla ulaşım sektörünü etkiledi. Artan yakıt fiyatları hem uçak hem otobüs biletlerinin fiyatlarının da zamlanmasına neden oldu. Fiyatların geçen yıla oranlar 3-4 kat artması, seyahat tercihlerini de değiştirdi
DİYARBAKIR — Diyarbakırlı Fırat Özer, Kurban Bayramı’nda ailesiyle birlikte, İstanbul’daki yakınlarını ziyaret etmek üzere tatil planları yaptı. Özer uçak bilet fiyatlarının son aylarda artması nedeniyle otobüsle gitmeye karar verdi. Diyarbakır Şehirlerarası Otobüs Terminali’ne giden Özer, bilet fiyatlarını soruyor. Aldığı yanıt karşında şaşırıyor. Geçen 150-200 TL olan bilet fiyatın 650 TL’ye yükselmiş. Bilet satan kişi yüksek fiyatların nedenini anlatmaya çalışırken, Özer indirim talep ediyor. Ancak talebi kabul görmüyor. Bilet alamadan otogardan ayrılırken VOA Türkçe’nin sorularını yanıtlayan Özer, gitmekten vazgeçeceklerini söyledi. Uçakla yolculuğun hayal olduğunu söyleyen Özer, “Bayram öncesi İstanbul'a gitmeyi planlıyorduk. Geldik baktık bayağı uçuk fiyatlar. Öyle görünüyor ki yolculuktan vazgeçeceğiz. Akraba ziyaretine gidecektik bayram için ama bu durumda gidemeyiz. Bir sene öncesine kadar 250 liraya yolculuk yapabiliyorduk. Şu anda 650 lira. Uçakla hiç yapılmaz, uçak biletleri 2 bin lira” dedi. Özer’in üç kişilik ailesi için yolculuk, bin 950 liralık bilet bedeli ile bitmiyor. Diyarbakır-İstanbul yolculuğu yaklaşık 22 saat sürüyor. Bu süre zarfında otobüs dört kez yemek ve diğer ihtiyaçlar için mola veriyor. Her mola gider anlamına geliyor. Bu yolculuğun Özer’e maliyeti en az 4 bin lira. Türkiye’de geçmiş yıllarda bayram arifeleri otogarların en yoğun olduğu zamanlardı. Uçak biletleri ucuz olmasına rağmen, otobüs firmaları yolcu bulabiliyordu. Ancak bu yıl hem bayramın hem de okulların kapanmasının aynı dönemlere denk gelmesine rağmen otogar sessiz. Az sayıdaki yolcuların bir bölümü de bilet almadan geri dönüyor. Üniversite öğrencisi Ali Fırat Tiryaki, yüksek bilet fiyatlarının en çok öğrencileri etkilediğini belirterek, “Geçen senelerde daha ucuzdu 300'e 250 buluyorduk. Şimdi 600-650'ye çıkmış. Bir de öğrenciyiz bu da ayrı bir sıkıntı olacak” diye konuştu. Önceki yıllarda uçakla yolculuk yapan Mehmet Metin, ekonomik şartlar nedeniyle treni tercih etti. VOA Türkçe’ye konuşan Metin, trende yer bulamadığı için otobüsle yolculuk etmek zorunda kaldığını söyledi. 4 kişilik ailesinin yolculuk maliyetinin yedi bin lirayı bulabileceğini savunan Metin, şunları söyledi: “Ben bugün 4 yolcumu İstanbul'a gönderiyorum; 600 liradan bilet kestim. 4 tane bilet ve onların yol maliyeti bana aşağı yukarı 6-7 bin liraya mal olacak. Görünen odur ki sanki bunlar iyi günlerimiz. Sadece otobüs değil, trende de yer bulamadım. Otobüs fiyatlara göre en ekonomik. Yoksa ben trene baktım yer yok.“ Fiyatların yükselmesi nedeniyle seyahat tercihlerini değiştirenlerden biri de Ramazan Keskin. VOA Türkçe’ye konuşan Keskin bu yıl kadar da uçakla yolculuk yaptığını vurgulayarak, “Geçen yıl 150-200 arasıydı. Bu yıl 600'den aşağı bilet bulunmuyor. Çok fahiş fiyatlar. Geçen yıl uçakla gidip geliyorduk. Şimdi otobüsle gidip gelemiyoruz. Taziye için ben tek başıma geldim eşimi bile getiremedim. Gidiş geliş 3000 lira maliyet çıkıyor” şeklinde konuştu. VOA Türkçe’ye konuşan firma yetkilileri, geçmiş yıllara göre bayram öncesi yolcu bulamadıklarını ve zararına çalıştıklarını ifade etti. Firma yetkililerinden Kendal Kaymaz, yüksek yakıt fiyatlarından en çok kendi sektörlerinin etkilendiğini savundu. Sadece Diyarbakır’a gelen araçlarda yoğunluk olduğunu belirten Yılmaz, bunu yeterli olmadığını söyledi. Mehmet Bilici ise araçların yakıt maliyetini bile karşılayamadığı söyledi. Önceki yıllara göre yolcu sayısına yüzde 80 azalma olduğuna dikkat çeken Nihat Aksoy da durumu şu cümlelerle özetledi: “Bayramda geliş gidişler olduğu için insanlar biraz daha yolculuk yapıyorlar. Geçen sene ve ondan önceki seneye oranla yüzde 80'e yakın bir düşüş var. Eskiden daha yoğundu. Çok mecbur olmadıkça durumu iyi olmayan insanlar bir yere gitmiyor.” Firma yetkililerinden Sıddık Güntürk’e göre bir otobüsün İstanbul’a gidiş geliş maliyeti yaklaşık 30 bin lira. Önceki yıl İstanbul’a gidip gelen bir otobüsün sefer başına 5-6 bin lira para kazandığını ifade eden Güntürk, “İstanbul bileti geçen yıl 250 TL iken şu anda 650 TL. İnsanlar bir yere gidemiyor. Gelip burada bir akrabasının evine gitmeye kalkarsa gidemiyor. Gidiş geliş bin 300 lira sadece yol parası. Geçen sene bu zamanlarda İstanbul 250 TL iken araba İstanbul'a gidip geleceğe zaman 5-6 bin lira para kazanıyordu. Şu anda para kazanma yok. Mazot 30 TL olmuş araba şimdi gidip gelecek sadece 30 bin lira masrafı var. Bin litre mazot yakıyor 2 tane şoför, muavin var. 32 33 bin lirayı buluyor, toplasan 35 bin masraf gidiyor ama bir arabada 35 bin lira toplayamıyorum” dedi. Firma yetkilileri son baharda durumun daha kötüleşmesinden endişe ediyor.