'Türk Kadınları Çifte Mağduriyete Uğruyor' - 2004-06-02
Uluslararası Af Örgütü'nün aile içi şiddet konulu raporuna göre Türk kadınları şiddete maruz kaldıkları gibi yargı oranlarına da etkin
Uluslararası Af Örgütü Türkiye’deki aile içi şiddeti konu alan raporunu Çarşamba günü yayınladı. Raporda dayak yiyen, tecavüze uğrayan, öldürülen veya intihara sürüklenen kadınların durumu belgeleniyor. Rapora göre kadınlar şiddete maruz kaldıkları gibi yargı oranlarına da etkin erişim olanakları olmadığından çifte mağduriyete uğruyor. Uluslararası Af Örgütü’nün Türkiye Masası araştırmacısı Christina Curry’nun hazırladığı raporda, aile içi şiddetin sona erdirilmesi için siyasi ve toplumsal alanlarda atılması gereken adımlara da işaret ediliyor. Melek Çağlar, raporun ayrıntılarını, Londra merkezli örgütün araştırmacısı Curry’le konuştu. CC - Aile içi şiddet sözlü hakaret ve saldırı gibi psikolojik baskı olarak kendini gösterdiği gibi dayak, zorunlu evlilik ve cinayete kadar uzanabiliyor. CC - Ne yazık ki bir rakam vermek çok zor, çünkü bu konuda kapsamlı resmi istatistiki bilgi yok. Akademisyen ve kadın derneklerinin verilerine dayanarak hazırladığımız raporda kadınların üçte biriyle yarısına yakınının fiziki şiddete uğradığı sonucuna vardık. Bu rakamlar tam anlamıyla durumu yansıtmayabilir, onun için de devletin kadına yönelik şiddeti takibe almasını istiyoruz. CC- Devletin bu konuyu sıkı bir şekilde takip etmesini istememizin bir nedeni de bu zaten. Bazı yerlerde şiddete uğrayan kadınların durumlarını duyurma şansı daha yüksek. Ama bazı yerlerde kadınlar korktukları ve kendilerini koruyacak mekanizmalara ulaşamayacaklarını düşündükleri için seslerini bile çıkaramıyor. CC - Bu çok önemli bir konu. Eşitsizlik daha çok küçük yaştan başlıyor ve bazen kız çocukları okula gönderilmiyor. Okumayan kız çocuklarının da ileriki yıllarda seçim yapma şansı azalıyor. Örneğin okutulmayan kız çocuklarının erken yaşlarda zorla evlendirildiğine daha sık rastlıyoruz. CC- Kadınlar siyasi yaşamda temsil olanağını elde edince, hemcinslerini ilgilendiren sorunları da daha kolay gündeme getirebiliyor. Bu konuları gündemde tutabiliyor. CC - Elimizde istatistiki veriler olmadığından bu konuda daha somut bir saptama yapmamız zor. Ama ekonomik açıdan bağımsızlığını kazanmış kadınların şiddete uğradıkları evleri terketmelerinin daha kolay olduğu da aşikar. Ekonomik avantaja sahip olmayan kadınlar ise aynı seçeneğe sahip değil. CC - Bu konu aslında son derece kaygı verici, çünkü Türk toplumunun bazı kesimlerinde aile içi cinsel şiddeti hala tabu olarak gören, konuşulmasını istemeyenler var. Olumlu bir gelişme ise meclisin onayına sunulan Türk Ceza Kanunu’nun aile içi cinsel şiddeti suç kapsamına alması. Ensest vakaları ise daha ciddi bir sorun çünkü, insanlar bu konuyu konuşmak bile istemiyor. Cinsel şiddete uğrayan çocuklar ise adli makamlara kolayca ulaşamadığından konunun ciddiyeti artıyor. CC - Herşeyden önce namus cinayetlerinde ceza indirimine kesinlikle gidilmemeli, zaten Türk Ceza Kanunu’nu da bu konuda önemli düzenlemeler öngürüyor. İkinci konu ise namus cinayetini kimin işlediği konusu. Sadece suçu işleyen değil, suça teşvik edenler de soruşturma kapsamına alınmalı. Zaten bunun bir örneğini bu yıl başında gördük, bir namus cinayetinde sadece suçu işleyen değil, bu kararı alan aile meclisinin üyeleri de ceza aldı. Namus cinayetlerinin önlenmesi için en gerekli temel unsurlardan birisi de sığınma evleri. Şiddete maruz kalan kadınların sığınacakları yerlerin sayısı mutlaka artırılmalı CC - Reformlar çok önemli. Türk Ceza Kanunu’ndaki değişiklik önerilerini son derece yapıcı buluyoruz, ama devletten bu reformların kağıt üzerinde kalmayıp, uygulamaya geçirilmesini de garanti altına almasını istiyoruz. Ayrıca uluslararası topluma da sivil örgütlere ve devlete bu konuda yardımcı olmaları çağrısında bulunuyoruz. Din adamlarından da aynı desteği bekliyor ve kadına yönelik şiddetin hoşgörülmeyeceği mesajını vermelerini istiyoruz. CC - Bu konuda Türkiye’deki kadın örgütleri çok başarılı bir şekilde çalışıyor. Zaten Türk Ceza Kanunu’nda değişiklik önerileri de bu örgütlerin mücadelesiyle gündeme geldi. Kadın dernekleri bu konuyu gündemde tuttuğundan yargı makamlarının namus cinayetlerinde indirime karşı çıkan açıklamalarına tanık olduk.. Geçmişte bu tür açıklamaları duymak daha zordu. CC - Ben teşekkür ederim.