Almanya'da Telekulak Skandalına Soruşturma
Federal Başsavcılık tepkiler üzerine tutum değiştirerek Başbakan Merkel'in telefonlarının ABD istihbarat servisi NSA tarafından dinlenmesi olayını soruşturma kararı aldı
BERLİN- Almanya'da aylardır büyük tartışma yaratan NSA skandalına ilişkin olarak Federal Başsavcılık soruşturma başlatma kararı aldı. Geçen yıl Almanya Başbakanı Angela Merkel'in cep telefonunun yıllardır ABD gizli servisi NSA tarafından dinlendiğinin ortaya çıkmasından sonra Federal Meclis bünyesinde kurulan NSA Komisyonu tekekulak skandalının ayrıntılarının aydınlatması için Federal Başsavcılığın bir soruşturma açmasını talep etmiş, Federal Başsavcı Harald Range önce yeterli kanıt bulunamaması gerekçesiyle soruşturma olmayacağını duyurmuştu. Ancak gelen yoğun tepkilerin ardından kararını tekrardan gözden geçiren ülkenin en yüksek yargı kurumu Karlsruhe kentindeki Federal Savcılık, Çarsamba günü NSA’nın Merkel’e yönelik dinleme operasyonu ile ilgili bir soruşturma başlatılacağını duyurdu. Başsavcı Range soruşturmanın ‘faili meçhul’ kapsamında açıldığını ve Amerikan gizli servislerinin Almanya’daki tüm faaliyetlerine yönelik anlamına gelmediğini, ancak bu yönde suç unusuru delillerin saptanması durumunda soruşturmanın kapsamının genişletilebileceğini vurguladı. Muhalefet temsilcileri soruşturmanın ilk etapta Merkel’in dinlenmesiyle sınırlandırılmasını yetersiz olarak tanımlarken, Berlin’deki Amerikan diplomatlardan gelen ilk tepkilerde, soruşturma açılması eleştirildi ve aradaki sorunların karşılıklı görüşmeler kapsamında ele alınmasının daha yararlı olacağı görüşü belirtildi. Başkan Obama ve Başbakan Merkel’in bağlantılarının çok sıkı olduğunu vurgulayan yetkililer, diplomatik yolların önemine vurgu yaptı. Eski NSA sistem analisti Edward Snowden'ın geçen yılın ortasında basına sızdırdığı belgeler sonrasında NSA’nın sadece Merkel’i değil Almanya’nın bütün ileşitim ve internet altyapısını izlediği ortaya çıkmış ve bu durum Alman kamuoyunda büyük bir infiale neden olmuştu. Alman devlet yetkililerini ve başsavcılığı bu konuda sessiz kalmakla eleştiren sivil toplum örgütleri ve medya olayın bütün yönleriyle araştırılıp ortaya konmasını talep etti. NSA’nın Merkel’i dinlenmesi Almanya-ABD ilişkilerinde gerilime de neden oldu. Muhalefet AB ile ABD arasında sürdürülen Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı görüşmelerinin dondurulmasını talep ederken, Başbakan Merkel’in konuyu çok büyütmemeye özen gösterdiği dikkati çekti. Nitekim Merkel 1 Mayıs'ta Washington‘a yaptığı ziyarette Obama ile konuyu derinlemesine ele almadı. İki ülke arasında casusluk faaliyetlerine son verilmesi konusunda planlanan ‚No spy‘ anlaşması da yaşama geçirilmedi. Yapılan yorumlarda Merkel’in ABD ile ilişkilerin bozulacağı kaygısıyla bu şekilde bir tavır aldığı vurgulandı. Öte yandan Rusya’ya sığınan eski ajan Edward Snowden’in Almanya’da tanık olarak dinlenip dinlenmeyeceği konusunda hükümet ile muhalefet arasındaki anlaşmazlık devam ediyor. NSA Araştırma Komisyonu Snowden’ın ifadesini yaşadığı Moskova’da almayı planlıyor. Muhalefetteki Yeşiller ve Sol Partili politikacılar ise, Snowden’ın Almanya’ya getirilmesi ve burada ifadesinin alınması için baskı yapıyor. Konunun uzmanları böyle bir kararın Amerikan-Alman ilişkileri için büyük bir sorun oluşturacağı görüşünde. ABD‘nin hakkında tutuklama kararı çıkardığı Snowden’ın iadesini isteyeceği ve Almanya’nın da iki ülke arasındaki iade anlaşması gereği eski ajanı teslim etmek durumunda kalacağı belirtiliyor ve bu nedenle ifadesinin Moskova’da alınmasının daha gerçekci olduğu belirtiliyor.