İkinci Tur İran Görüşmeleriyle İlgili Umutlar Savaş Söylemini Azalttı
Uzmanlara göre, Bağdat'ta aysonunda yapılacak görüşmelerde ilerleme sağlanmazsa İran krizi yeniden ısınabilir
Bağdat’taki görüşmelerde Batılı ülkeler İran’dan uranyum zenginleştirme programıyla ilgili ödünler vermesini bekliyor. Önemli bir ilerleme sağlanmazsa İran krizi yeniden ısınabilir Batılı görüşmeciler bu ay sonu Bağdat’ta düzenlenecek İran’ın nükleer programıyla ilgili müzakerelerin ikinci turuna hazırlanıyor. Savaş beklentileri en azından şimdilik yerini diplomasiye bıraktı. Bu yıl başlarında silahlı çatışma tehditleri Ortadoğu’nun dörtbir yanında yankılandı. İran savaş uçakları tatbikatlar düzenledi. Bir Amerikan uçak gemisi İran kıyıları açığında seyretti. Uzmanlar iki tarafın savaş hazırlıklarının gösteriden öteye geçmediğini; ancak Batı’nın İran’a karşı daha sert yaptırımlar uygulama hazırlıklarını sürdürdüğünü söylüyor. Washington Enstitüsünde görevli Mehdi Halaci de bu görüşte: "Savaş görmek istemiyorsanız yeni yaptırımlar paketini yerine getirmek zorundasınız. Batılılar bunu büyük çapta gerçekleştirdi." Geçen ay İstanbul’da yapılan ve İranlıların beklenenden daha fazla esneklik gösterdikleri toplantıdan sonra gerginlik büyük ölçüde azaldı. İran Dışişleri bakanı Ali Ekber Salihi şöyle konuştu: "İstanbul’daki görüşmeler için ileri bir adım denirse, eminim, Bağdat’ta Allah’ın izniyle birkaç adım daha atacağız." İran, Batı’yı, ekonomisini zayıflatan yaptırımları kaldırmaya çağırıyor ama Batı buna yanaşmıyor. ABD Dışişleri bakanı Hillary Clinton bu konuda şöyle dedi: "İranlılar Bağdat’ta masaya ne getireceklerini düşünürken yaptırımları ve İran üzerindeki baskıyı sürdüreceğiz. Masaya getirdiklerine bakarak uygun karşılığı vereceğiz." Uzmanlara göre İran’la yapılacak anlaşmanın Tahran’a bunu zafer olarak göstermesini sağlayacak “görüntüyü kurtaran” önlemler içermesi gerekiyor. Mehdi Halaci de bu görüşte. "İran için dünyadaki ya da Müslümün ülkeler arasındaki görüntüsü en az nükleer başarıları kadar önemli." Uzmanlar Başbakan Benyamin Netanyahu’nun İran’a saldırı tehditiyle ilgili olarak İsrail’de giderek artan bir bölünmeye dikkat çekiyor. Eski iç güvenlik örgütü başkanı Yuval Diskir, Netanyahu’ya karşı çıkanlardan biri.Şunları söylüyor: "Ne başbakan ne de savunma bakanına inanıyorum. Korkulu düşlere dayalı kararlar veren bu tür liderlere inancım yok." Ancak Savunma Bakanı Ehud Barak bu tür eleştirilerin geçmişi görmezden geldiğini söylüyor: "İran’ın nükleer programıyla ilgili aldatmaları ve yalanları sona ermiş değil ve bunlar iyi biliniyor. Ancak bazı İsrailliler dahil dünyanın bazı kesimleri başlarını kuma sokmayı tercih ediyor." Amerikalı yetkililer İran’ın nükleer silah geliştirme seçeneğini açık tuttuğu ancak bomba yapma konusunda henüz karar vermediği görüşünde. Mehdi Halaci, “İran’ın niyeti, iddia ettiği gibi barışcı ise bunu kanıtlaması gerekir,” diyor ve şöyle devam ediyor: "İran nükleer bomba yapmaya çalışmadığını, yükümlülüklerini yerine getirmek istediğini ve uluslararası topluluğun güvenini kazanabileceğini göstermek zorunda." Bağdat’taki görüşmelerde Batılı ülkeler İran’dan uranyum zenginleştirme programıyla ilgili ödünler vermesini bekliyor. Önemli bir ilerleme sağlanmazsa İran krizi yeniden ısınabilir.