8 Soruda Roger Stone Davası
Kasım ayında suçlu bulunan Roger Stone'un alacağı ceza bu sabah açıklanacak. ABD'nin gündemini bu kadar meşgul eden Roger Stone ve davayla ilgili merak edilenleri VOA Türkçe sekiz soruda derledi
Kendini “pis üçkağıtçı” olarak tanımlayan ve kariyerine 1970’lerin başında Richard Nixon’ın yanında başlayan, Ronald Reagan ve George Bush için de çalışan Cumhuriyetçi danışman ve lobici. Sırtında Richard Nixon’ın dövmesini taşıyan Stone’un Başkan Donald Trump ile geçmişi 1980’lere dayanıyor. Trump’ın yakın arkadaşı ve danışmanı olan Stone, eski Başkan Barack Obama’nın ABD dışında doğmuş bir Müslüman olduğu iddiasını da gündeme getiren ilk kişiydi. Trump’a başkanlık kampanyası döneminde danışmanlık yapan Roger Stone, 2017 yılının Eylül ayında, Temsilciler Meclisi İstihbarat Komisyonu’na verdiği ifadede Rusya’nın başkanlık seçimlerine olası müdahalesiyle hiçbir şekilde bağlantısı olmadığını söylemişti. Ancak 2019 yılı Ocak ayında FBI, Stone'u Florida'da gözaltına aldı. Özel Savcı Robert Mueller'in yürüttüğü Rusya soruşturması kapsamında tutuklanan Stone, Trump kampanyasıyla WikiLeaks ve dönemin Demokrat başkan adayı Hillary Clinton’la ilgili çalınan özel bilgiler hakkındaki temaslarının içeriği konusunda yalan söylemekle itham edildi. WikiLeaks, 2016 başkanlık seçimlerinden haftalar önce Demokrat Parti kampanyasından e-postalar sızdırmıştı. ABD, söz konusu e-postaların Rus istihbaratı tarafından çalındığını belirtmişti. 15 Kasım 2019’da yargılanması tamamlanan Roger Stone, Kongre’ye yalan beyanda bulunmak, adaleti engellemek, tanıkları yalan ifade vermeye zorlamak ve rüşvet vermek dahil toplam yedi maddeden ceza aldı. Kasım ayında sona eren davada Stone’un alacağı cezanın açıklanması Şubat ayına bırakılmıştı. Ceza 20 Şubat sabahı açıklanacak. 10 Şubat günü, federal savcıların Stone için 7 ile 9 yıl hapis cezası isteyeceği bilgisi basında yer aldı. Trump, 11 Şubat’ta gece 2.00’de paylaşmaya başladığı Twitter mesajlarıyla ceza süresinin uzunluğunu ve savcıları hedef almaya başladı. Adalet Bakanlığı’nın da cezada indirim planladığı sinyali vermesi üzerine aynı gün dört savcı Stone davasından çekildi, savcılardan biri Adalet Bakanlığı’ndan istifa etti. Trump yönetiminin yargıya müdahale ettiği tartışmaları da böyle başladı. Geçen Kasım ayında Stone’un suçlu bulunmasına Twitter’dan tepki gösteren Trump, istenen cezanın bildirilmesi sonrası geleneği bozmadı. Trump’ın, 11 Şubat gecesi “Bu durum korkunç ve hiç adil değil. Adaletin böyle yanlış uygulanmasına izin veremeyiz’’ mesajıyla başlayan yorumları, dokuz yıllık cezanın gülünç olduğu, cezayı isteyen savcıların davadan çekilerek “kaçtığı’’ yönündeki mesajlarla devam etti. Donald Trump, cezanın hafifletileceği haberleri üzerineyse Adalet Bakanlığı’nı ve Bakan William Barr’ı kutlayan mesajlar paylaştı. Trump’a yakın bir isim olarak bilinen Adalet Bakanı William Barr, bakanlığının Roger Stone için daha az bir ceza istemesiyle şimşekleri yeniden üzerine çekti. Trump’ın bir başka Twitter mesajında “Tamamen kontroldan çıkan ve belki de en başından bu yana hiç açılmaması gereken bu davanın kontrolunu ele aldığınız için tebrikler Adalet Bakanı Barr” ifadelerini kullanması da Barr’ı zor durumda bıraktı. Bunun üzerine 13 Şubat’ta bir ABD televizyonuna mülakat veren Barr, Trump'ın Adalet Bakanlığı savcıları ve davalarla ilgili paylaştığı mesajları eleştirerek, ''Bunlar benim işimi yapmamı imkansız hale getiriyor'' dedi. Ancak bu açıklama, Barr’ın “Trump’a karşı çıkıyormuş gibi yaptığını” savunanlarca tatmin edici bulunmadı. Adalet Bakanlığı’nda Demokrat ya da Cumhuriyetçi dönemde çalışan iki binden fazla eski yetkili, imzacısı oldukları bir mektupla, Adalet Bakanı William Barr’a istifa çağrısı yaptı. Barr’ın istifa etmeyi düşündüğüne dair ABD basınında çıkan haberlerse Adalet Bakanlığı’nca yalanlandı. Yargıç Amy Berman Jackson, savunma ekibinin, cezanın açıklanacağı duruşmanın, Stone'un "yeniden yargılanma" isteğiyle ilgili hüküm verilene kadar ertelemesi talebini reddetti. Ancak Jackson, ceza açıklandıktan sonra, "yeniden yargılanma" talebiyle ilgili hüküm verene kadar, Stone'un cezasını çekmeye başlamasının gerekmediğini de kaydetti. Yani cezanın süresi ne olursa olsun Stone hemen hapse girmeyebilir. Demokratlar, Trump’ın Twitter mesajlarından hemen sonra Adalet Bakanlığı’nın Roger Stone için cezayı indirmeyi planlamasının açık bir yargıya müdahale kanıtı olduğunu öne sürüyor. Adalet Bakanlığı ise Trump’ın mesajlarıyla Adalet Bakanlığı’nın kararının zamanlama olarak denk gelmesinin yalnızca tesadüf olduğunu savundu. Trump ise William Barr’ın televizyon röportajındaki uyarısına rağmen 14 Şubat’ta paylaştığı Twitter mesajında, gelecekteki bir davada Adalet Bakanı’ndan bazı taleplerde bulunabileceği ihtimaline kapıyı açık bıraktı. Trump mesajında Barr’ın, “Başkan bir cezai davada benden herhangi bir şey yapmamı asla istemedi’’ sözünü alıntılayarak, “Bu, benim Başkan olarak bunu yapmak için yasal hakkımın olmadığı anlamına gelmez. Bu hakkım var ama şimdiye kadar bunu yapmamayı tercih ettim’’ diye yazdı. ABD başkanlarının, yürütme organının bir kolu olan Adalet Bakanlığı’nı soruşturma yürütmeye zorlama hakkına teknik olarak sahip. Ancak tarihsel olarak bakıldığında, cezai soruşturmalar ve davalara ilişkin kararlarda Adalet Bakanlığı bağımsız bir daire olarak, siyasi etkiden uzak şekilde hareket etti.