Parris: İlişkiler Zaten Değişecekti - 2003-04-04
ABD'nin eski Ankara Büyükelçisi Parris’e göre iki ülke arasında tezkere konusu üzerinee düş kırıklığına yol açan gelişmeler yaşanmasayd
Dışişleri Bakanı Colin Powell’ın sürpriz Türkiye ziyaretini ve Türk-Amerikan ilişkilerini, Türkiye’de Amerikan Büyükelçisi olarak görev yapmış olan Mark Parris’le konuştuk. Emekli büyükelçi Parris, Washington’da, Türkiye’deki siyasi gelişmeleri çeşitli kurumlar için değerlendiriyor. Son yazdığı değerlendirme yazısında da Türk-Amerikan ilişkilerinin son durumunu ve geleceğini sorguladı, ilişkilerin devam etmesi için yeni dinamikler geliştirilmesi gerektiğini savundu. Parris’e göre iki ülke arasında tezkere konusu üzerine ABD'de düş kırıklığına yol açan gelişmeler yaşanmasaydı dahi ilişkilerin çerçevesi yine değişecekti çünkü Irak harekatından sonra bölgenin yapısı temelden değişecek. Büyükelçi Parris’e önce Powell’ın ziyaretini sorduk. Parris, bu ziyaretin hem Ankara’da hem de Washington için beklenmedik bir karar olduğunu söyledi. Powell'la Türk yetkililerin Ankara’daki görüşmesinden sonra yapılan açıklamalara göre Kuzey Irak’taki Amerikan askerlerinin gıda, yakıt ve malzeme ihtiyacı Türkiye üzerinden karşılanabilecek. Ayrıca Irak’a insani yardım aktarımında Türkiye yardımcı olacak. Büyükelçi Parris, Dışişleri Bakanı Abdullah Gül’ün, Ankara’da Powell'la düzenlenen basın toplantısında yaptığı açıklamaların da Washington’da memnuniyetle karşılandığını söyledi. Türk basınında çıkan bazı haberlere göre, Ankara’nın Amerikan hükümetinden Musul ve Kerkük’ün Irak halkına ait olacağına dair yazılı bir açıklama istemesi konusunda ise Parris, bu tür şüphelerin yersiz olduğunun zamanla anlaşılacağını söyledi. Peki, bütün bu kuşkular ve ikili müzakereler süresince yaşananlar, Türk-Amerikan ilişikileri açısından ne anlama geliyor? Mark Parris’in yanıtı şöyle. Mark Parris, bölgedeki değişiklikler sonucu, Amerika’nın, Türkiye’deki İncirlik Üssü’ne ihtiyacı kalmayabileceğini söylüyor. Türk-Amerikan ilişkilerin önemini abartmanın da, ilişkinin hiç etkilenmediğini söylemenin de doğru olmadığını belirten Parris’e göre bugünkü yaklaşımlar bir yıl öncesine göre farklı. 1997-2000 yılları arasında Türkiye’de Amerikan büyükelçisi olarak görev yapmış olan Mark Parris, Bush yönetiminin Türkiye için savaş bütçesi kapsamındaki dış yardımdan ayırdığı 1 milyar doların onaylanmasının, Amerikan yönetiminin Türkiye’ye verdiği önemi gösterdiğini söyledi. Başkan Bush’un Kongre’ye sunduğu Irak Savaşını Destek Fonu'nda Türkiye’ye 1 milyar dolar ekonomik yardım yapılmasını da istemesi, bazı Kongre üyelerinin tepkisine yol açmıştı. Ancak Kongre’de oylamanın yapıldığı 3 Nisan günü, Beyaz Saray sözcüsü Ari Fleischer, bazı Kongre üyelerinin bu yardıma şiddetle karşı çıktığını bildiklerini ancak Bush’un Türkiye’nin ekonomik durumu göz önüne alındığında yardımın uygun ve doğru bir politika olacağı görüşüne vardığını, yardımın desteklenmesini istediklerini açıkladı. Sonuçta, Türkiye’ye yapılacak 1 milyar dolarlık yardım hem Senato’da hem de Temsilciler meclisi’nde onaylandı.