Türkiye'den 'Tek Çin' Politikasına Destek
Pekin'de Mevkidaşı Wang Yi ile görüşmesi sonrası konuşan Türk Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun açıklamaları, Doğu Türkistan’daki Uygur Türkleri’yle ilgili anlaşmazlıkları ortadan kaldırmaya yönelik bir adım olarak yorumlandı
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Türkiye'nin tek Çin politikasını desteklediğini söyledi. Çavuşoğlu, "Çin'in güvenliğini kendi güvenliğimiz gibi görüyoruz. Gerek ülkemizde gerek bölgemizde Çin'e yönelik hiçbir olumsuz faaliyete izin vermiyoruz" dedi. Mevkidaşı Wang Yi ile görüşmesi sonrası konuşan Çavuşoğlu’nun bu sözleri, Doğu Türkistan’daki Uygur Türkleri’yle ilgili anlaşmazlıkları ortadan kaldırmaya yönelik bir adım olarak yorumlandı. Çavuşuğlu, Çin’in IŞİD’le mücadele ve Suriye’de siyasi çözüm çabalarından övgüyle söz etti. Çin Dışişleri Bakanı Wang da, iki ülke arasındaki ilişkilerin merkezinde terörle mücadele ve güvenlik alanında işbirliğinin olduğunu söyledi. Ankara ile Pekin arasındaki ilişkiler, Türkiye’nin Suriye’de Esat rejimine karşı askeri eylemleri ve Uygur mültecilere ev sahipliği yapması nedeniyle uzun zamandır gergindi. İnsan hakları örgütleri, Çin’i sayıları 10 milyonu bulan Uygur Türkü’ne dini ve kültürel baskı uygulayarak, nefret ve radikalleşme döngüsü yaratmakla suçluyor. Pekin hükümetinin Şincan Özerk Bölgesi diye adlandırdığı Doğu Türkistan’da son yıllarda yaşanan şiddetli çatışmalarda, yüzlerce kişi hayatını kaybetti. Pekin bölgeyi hala yoğun güvenlik önlemleri altında tutuyor. Baskı ve şiddet olayları nedeniyle binlerce Uygur da Türkiye’ye kaçarak sığınma talebinde bulundu. Suriye’ye kaçan Uygurlar’ın bir bölümü de şeriatçı örgütlere katıldı. Yüzlerce Uygur’un el Nusra Cephesi ve IŞİD’e katıldığı tahmin ediliyor. Çin, müttefikleri Rusya ve Suriye’den, ülkeye dönüp eylem yapabilecek Uygur militanlarla ilgili istihbarat paylaşmalarını istiyor. Dünya Uygur Kurultayı ise, Çin ve Türkiye’nin güvenlik için işbirliği sözlerinin, Uygur mültecilerin hukuki haklarını ihlal etmemesi gerektiğini açıkladı. Örgütün sözcüsü Dilşat Raşit, “Türk Dışişleri Bakanı’nın yorumları bizde şaşkınlık ve endişe yarattı. Çin’in amacı Uygurlara ekonomik baskı uygulamak ve siyasi haklarını kısıtlamak. Ancak umarız, Türk halkı Uygurlar’ın yanında olmaya, destek vermeye devam edecek” dedi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2009 yılında Doğu Türkistan’daki çatışmalarla ilgili, “adeta bir soykırım” ifadesini kullanmış, bu ifade Pekin’de tepkiyle karşılanmıştı. Türkiye’nin 2015’te Tayland’da gözaltına alınan ve Çin’in iadelerini talep ettiği Uygur mültecilere sığınma hakkı tanıması da, iki ülkeyi karşı karşıya getirmişti.