Türkiye ve Almanya Arasında 'Tedbirli Gerilim' Diplomasisi
Almanya ile Türkiye arasındaki son gelişmeleri değerlendiren Yıldız Teknik Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nden Nurşin Ateşoğlu Güney, Merkel, Türkiye’ye karşı retorik geliştirilse de kopamıyor. Ben bunu ‘tedbirli gerilim diplomasisi’ olarak adlandırıyorum” yorumunu yapıyor
İSTANBUL — Onikinci G-20 Liderler Zirvesi, 7-8 Temmuz tarihlerinde Almanya’nın Hamburg kentinde yapılacak. Zirveye katılacak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Almanya’da yaşayan Türklere hitap etmek istemesi Alman hükümeti tarafından reddedildi. Almanya federal hükümeti bununla yetinmeyerek hem yabancı hükümet temsilcilerinin seçim kampanyasından üç ay önce konuşma yapmasını yasakladı hem de yabancı liderlerin Almanya'da düzenleyecekleri etkinlikleri federal hükümetin iznine bağladı. Almanya, ayrıca Erdoğan’dan, Amerika ziyareti sırasında büyükelçilik önünde çıkan kavgaya karışan ve haklarında yakalama kararı çıkartılan korumalarını da G20 Zirvesi’ne getirmemesini istedi. Arka arkaya yaşanan gelişmeler Türkiye ile Almanya arasında 15 Temmuz Darbe Girişimi’nin hemen ardından başlayan gerilimli sürecin yeniden alevlenmesine yol açtı. Pazartesi günü Bakanlar Kurulu toplantısı sonrası açıklamalarda bulunan Hükümet Sözcüsü ve Başbakan Yardımcısı Numan Kurtulmuş, “iç siyasetleri uğruna Türkiye-Almanya ilişkilerini bir şekilde kötü duruma düşürmek de hiçbir akıllı siyasetçinin yapacağı iş değildir” derken Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın da Almanya’nın tavrını “siyasi akıl tutulması” ve “siyasi rant” olarak değerlendirdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise Cuma günkü ziyareti öncesi Die Zeit gazetesine verdiği röportajında eleştiri tonunu arttırdı. Almanya hükümetinin kendisine konuşma izni vermemesine tepki gösteren Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Almanya intihar ediyor, siyasi intihar. Bu konudaki hatasını düzeltmek zorunda. 15 Temmuz’un sorumlusunun FETÖ’cüler olduğu ispatlandı. Buna rağmen dostlarımızın onları koruduğunu görüyoruz. Almanya, FETÖ örgütünün üyeleriyle dolu. Sayın Merkel'den FETÖ üyelerinin Türkiye'ye geri verilmesini talep ettim. Neden onları bize iade etmiyorlar? Alman hükümeti bunu yapmadığı sürece Türkiye Almanya'yı 'teröristleri koruyan bir ülke' olarak görecek” dedi. Türkiye’nin Almanya’yı teröristleri koruyan bir ülke olarak gördüğünü açıklayan Erdoğan, zirve kapsamında Almanya Başbakanı Angela Merkel’le görüşecek. Almanya Hükümet Sözcüsü Steffen Seibert, Merkel'in, Türk tarafının talebi üzerine yarın Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşeceğini açıkladı. Merkel de tıpkı Erdoğan gibi G-20 Liderler Zirvesi öncesi Die Zeit gazetesine demeç verdi. Almanya Başbakanı, Cumhurbaşkanı Erdoğan’a kıyasla daha dengeli konuşsa da Türkiye’deki basın özgürlüğü konusundaki eleştirilerin arkasında durduğu mesajını verdi. Merkel, “Almanya'da yaşayan Türkiye kökenli insanlarla birlikte iyi yaşamamız en büyük arzum. Herkes gibi onların da eşit fırsatlara sahip olması gerekir. Ayrıca, sorunların üst üste yığıldığını ve bizim birçok şeyi Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan farklı gördüğümüzü biliyor olmama rağmen Türkiye ile mantıklı ilişkiler arzu ediyorum. Ama bunun için bir Almanya Başbakanı olarak Deniz Yücel ve diğer gazetecilerin serbest bırakılmasını istemekten de vazgeçmem” dedi. Yıldız Teknik Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nden Nurşin Ateşoğlu Güney’e göre, Erdoğan’ın Merkel hükümetine tepkisinin asıl nedeni kendisinin konuşturulmaması değil Almanya’nın Türkiye’nin terör örgütü olarak kabul ettiği oluşumlara verdiği destek. Amerika’nın Sesi’nin sorularını yanıtlayan Prof. Güney, “İki taraf da sertlik yanlısı tutum içinde. Ancak daha ziyade Türkiye’nin beklentileri var. Evet, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Almanya’da konuşmasının engellenmesi önemli bir mesele ama temel problem başta FETO ve PKK’ya verilen serbestlik ve destek. Onların konuşmalarına, protesto eylemlerine izin verilirken Türkiye Cumhuriyeti’nin başına, başkanına izin verilmiyor olması gerilimi büyütüyor. Cumhurbaşkanı da Türkiye Cumhuriyeti’nin başı olarak terörist ülkelere ev sahipliği yapan Almanya’ya buna tepki gösteriyor” dedi. Almanya ve Türkiye’nin güçlü ticari ilişkilerinin karşılıklı bağımlılık yarattığını vurgulayan Prof. Güney, Avrupa’nın karşı karşıya olduğu göç ve terörizm tehlikesini de Almanya ve Türkiye’yi birbiri için vazgeçilmez kıldığı kanısında. “Göç ve terörizm meseleleri Avrupa Birliği güvenliği açısından endişe verici. Merkel, Türkiye ile belirli bir işbirliği geliştirmeksizin sonuca varılmayacağını gayet iyi biliyor. Türkiye’ye karşı retorik geliştirilse de kopamıyor. Ben bunu ‘tedbirli gerilim diplomasisi’ olarak adlandırıyorum. Bir de unutmamak gerekir ki Almanya seçimlere gidiyor. Merkel ve diğer liderler Türkiye’yi seçim kampanyalarında kullanmak istiyor.” Yıldız Teknik Üniversitesi öğretim üyesi, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Perşembe günkü görüşmede FETO ve PKK ile ilgili hassasiyetlerini bir kez daha en süt düzeyde aktaracağını düşünüyor.