IKBY’de Referandum Sonuçlarının İptali Tartışması
Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) “Anayasa Mahkemesi’nin kararına saygılıyız” açıklaması yeni bir tartışma başlattı. Bazı uzmanlar açıklamanın referandum sonuçlarının iptali anlamına gelmediği görüşünde. Ancak bazıları IKBY’nin diplomatik bir dille sonuçları iptal ettiğini savunuyor.
DİYARBAKIR — Merkezi hükümetin Kürt yönetiminden referandum sonuçlarını iptal etmesini istemesinin ardından Irak Federal Mahkemesi, anayasanın ülkedeki hiçbir bileşene ayrılma hakkı vermediğini açıkladı. Bunun üzerine dün IKBY karara saygılı olacaklarını duyurdu. Peki, Kürt tarafının bu açıklaması ne anlama geliyor? Selahattin Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Kamuran Mantık’a göre, referandum sonuçları iptal edilmedi. Amerika’nın Sesi’ne konuşan Mantık, “IKBY hükümetinin federal mahkeme kararını kabul etmesini herkes referandumun iptali zannediyor ama ben öyle görmüyorum. Ne bölgesel hükümetin ne de parlamentonun bunu yapacak yetkisi var. Referandumda, halk kendi iradesiyle oy verdi, iradesini gösterdi. Kürdistan Parlamentosu’nun görev süresi tamamlandı, bu nedenle halkın iradesini temsil edemez. Referandumun iptaliyle ilgili karar vermek ne parlamentonun, ne de hükümetin yetkisindedir. Öyle bir karar zaten kanuni olmaz ve kabul görmez” görüşünü savundu. Bağdat’ın bu açıklamaya razı olmayacağını savunan Mantık, “Askeri olarak yerel hükümet yenildi. Bu nedenle yumuşama ve diyalog yolları arıyor. Ama bana göre Irak hükümeti buna razı olmaz. Zafer kazanmış görünüyor ve talepleri de artacak. Bir süre önce (Haydar) Ebadi ‘Terörden sonra yolsuzluk mücadelesine başlayacağız’ dedi. Yerel hükümet yetkililerini yolsuzlukla suçlayıp mahkemeye çıkarmaya çalışacaktır. Bölgesel hükümet, bölgedeki değişikliklerden yararlanmak için zaman kazanmaya çalışıyor. Bölgede büyük bir savaş var. Diplomatik mücadele vermeye çalışıyor” diye konuştu. Ancak Mantık ile aynı fikirde olmayanlar da var. Erbil'de yaşayan siyasi analist Sıddık Hassan Şükrü, açıklamanın referandumun iptal edildiği anlamına geldiğini söyledi. Amerika’nın Sesi’nin sorularını yanıtlayan Şükrü, “Şüphesiz diplomatik yolla referandumun sonuçlarının iptali anlamına geliyor. Yerel hükümet mahkeme kararına bağlı olduğunu söylüyor, mahkeme de referandumu tanımadığını ve hakların verilmeyeceğini söylüyor. Kendi çevrelerindekilerin tepkisini çekmemek için diplomatik bir dil kullanıyorlar. Hükümet referandumun anlamsız olduğu konusunda ikna oldu. Biraz zaman kazanmak istiyorlar. Merkezi hükümet buna razı olur mu ona bakmak lazım. Ancak Kürt hükümeti referandumu iptal ettiğini açıklayana kadar merkezi hükümet kendine tehdit olarak görür. Bazı sorunların çözümünü getirir ama yerel hükümet son kararını verene kadar sorunlar sürer. Bölgedeki bazı devletler de sorunların çözümünü istemiyor. Bölgedeki bazı devletlerin parmağı da var. Bunun çözülmemesini sağlayacaklardır” şeklinde konuştu.