Gazetelerin Geleceği Karanlık mı?
Amerika’nın en büyük gazetelerinden Washington Post’un satılması, yükselen elektronik medya karşısında hayatta kalmaya çalışan gazetelerin geleceği konusunda önemli soru işaretleri yaratıyor
WASHINGTON — Amazon.com’un kurucusu Jeff Bezos önemli bir olaya imza attı ve Amerika’nın en büyük gazetelerinden Washington Post’u satın aldı. Gazete yıllardır para kaybediyordu. 250 milyon dolarlık bu satışa yönelik ilk tepkiler olumluydu. Ancak bu satış, yükselen elektronik medya karşısında hayatta kalmaya çalışan gazetelerin geleceği konusunda önemli soru işaretleri yaratıyor. Jeff Bezos internetin en karlı işletmelerinden birinin kurucusu. Şimdi de Amerika’nın en nüfuzlu gazetelerinden birinin sahibi oldu. Dijital eğilimlerin habercilik sektörü üzerindeki etkisini “Newsonomics” adlı kitabında inceleyen yazar Ken Doctor’a göre, Washington Post’un satılması, yalnızca bu gazete değil, tüm gazeteler açısından önemli bir değişime işaret ediyor: “Bu olay New York Times’ın geleceği konusunda da önemli soru işaretleri doğuruyor. Bir süre önce Alman multimedya yayıncısı Axel Springer, yerel gazetecilik sektöründen çekildiğini açıkladı. Tüm dünyayı saran bir fenomenle karşı karşıyayız. Haber sektörü şiddetli bir deprem yaşıyor.” Bezos’un sahipliğinde Washington Post’u etkileyecek olaylar, diğer gazeteler için de bir örnek oluşturabilir. Önemli bir sorun, sendikalar ve toplu sözleşme hakları açısından yaşanabilir. Amazon’un, sendikaları, yeniliğin önünde bir engel olarak gördüğü biliniyor. Skype üzerinden sorularımızı yanıtlayan Topix adlı internet haber kuruluşunun başkanı Chris Tolles, bununla birlikte Jeff Bezos’un Washington Post’u Amazon gibi yönetmeyeceğinden emin: “Jeff Bezos’un kişisel bir girişim üstlenmesi ilginç. Gazeteyi Amazon’un sahibi olarak satın almadı. Kendi adına satın aldı. Gazeteyi yönetme şekli beklediğimizden farklı olabilir. Ben Washington Post’un Amazon’un bir şubesi olacağını sanmıyorum.” Liberteryen, yani bireysel özgürlüklere ağırlık veren bir siyasi görüşü olan Bezos, Washington Post’un yönetiminde değişiklik yapmayı düşünmediği, gazete yönetimini ve politikalarını aynen bırakacağı sözü verdi. Ama yeni medya uzmanı Paul Levinson, bu vaadi inandırıcı bulmuyor: “Bu artık klişe bir söz oldu. Büyük bir şirket ister gazete, ister televizyon, medya işine girdiği zaman aynı şeyi söyler: ‘Gazetenin siyasi çizgisine dokunmayacağız, mevcut editörlerin işlerine devam etmesine izin veriyoruz’ derler. Ama bu sözler hiçbir zaman tutulmaz.” Washington Post’un kara geçmesi için bir şeyler yapılması gerekiyor. Uzmanlara göre Bezos ya kendisi gazeteye sermaye girişi yapacak, ya da maliyetten kesecek. Ancak Ken Doctor’a göre, gazete yönetmek internet mağazası yönetmeye benzemez: “Bezos’un Washington Post’la ne yapacağı tam bir muamma. Daha önce medya girişimciliği deneyimi yok. Değişime ne kadar açık olduğu ya da bu gazeteyi nasıl yöneteceği bilinmiyor.” Gazetelerin gelirlerinin yüzde 80’i reklamlardan geliyor. Belki gazetelerin reklam gelirlerinde iki haneli yüzdelerle yaşadığı kayıplar yavaşlamış durumda, ama Amerikalı yayıncılar yine de haber ekiplerini küçültmeye devam ediyor, haberciler de internet medyasına yöneliyor. Uzmanlar 136 yıllık bir geçmişi olan Washington Post gazetesinin bu yeni dönemde ya yeni bir işletme tarzına, ya da dijital çağda gazetelerin sonu gelmeyen düşüşüne model olabileceğine işaret ediyor.