SPK ve BDDK 'Dolardaki Artışın Sorumlusunun' Peşinde
Maliye Bakanı Albayrak’ın televizyondaki açıklamalarının ardından Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ve Sermaye Piyasası Kurulu Cumartesi akşam saatlerinde döviz kuru manipülasyonu yaptığı iddia edilen bankalar hakkında soruşturma başlatıldığını açıkladı
İSTANBUL — Rahip Brunson krizi nedeniyle yaz aylarında ABD’yle yaşanan sorunlar sırasında 13 Ağustos 2018’de 6,88’e ulaşan Dolar/TL kuru, bu meselenin çözülmesinin ardından 31 Ocak’ta 5,16’ya kadar geriledi. Ancak daha sonra yeniden çıkışa geçen kur, Cuma gecesi 5,83’ü gördükten sonra en son 15 Ekim’de gördüğü 5,76 seviyesine geldi. Dolardaki hareketlilik sırasında A Haber canlı yayınında olan Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, Nisan ayında ekonomiyle ilgili yol haritası yapılacağını açıklarken seçim sürecinde sosyal medya üzerinden algı operasyonları yapılmakta olduğunu söyledi. Albayrak, “Gezi dönemindekine benzer muazzam müthiş bir dezenformasyon var sosyal medya üzerinden. Göreceğiz, bakacağız. Seçimden sonra Türkiye'nin güçlü, rahat, dümdüz, 4,5 yıl kırılganlıklarını her geçen gün elimine ettiği bir döneme girerken birilerinin geçmiş dönemde aldığı pozisyonları daha güçlendirmeye yönelik durumda. Kimler döviz düşmeye başladığında 'eyvah eyvah' diyerek kafasını kaşımaya başladılar. Döviz oyunu oynayanlar burada zarar ettiyse birileri yine pişman olacak. Türkiye'nin temel dengelerinin tamamı çok sağlam. Hele de seçimden sonra hiçbir belirsizlik argümanı kalmayacak. Seçim sonuçlarının hiçbir şekilde siyasi resme etki etmeyeceği bir tablo ile karşı karşıyayız. Birileri seçim sürecini etkilemek istiyor, pişman olacaklar. Bilinçli bir manipülasyon ile algı operasyonu yapılıyor” dedi. Albayrak’ın bu sözlerinin ardından Cumartesi gün akşam saatlerinde Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ve Sermaye Piyasası Kurulu ayrı ayrı soruşturma ve inceleme başlattıklarını açıkladı. İnceleme başlatılan kurumların adını vermeyen BDDK açıklamasında, “Son dönemde bazı bankaların müşterilerini döviz piyasalarına ilişkin olarak yanıltıcı ve manipülatif bir şekilde döviz alımına yönlendirdiklerine dair kurumumuza yoğun şikayetler ulaşmıştır. Konu hakkında Kurumumuzca inceleme ve soruşturma başlatılmış olup ilgililer hakkında gerekli idari ve hukuki süreçler yürütülecektir. İletilecek tüm bilgi ve şikayetler Kurumumuzca yakından takip edilip değerlendirilecektir” ifadelerine yer verdi. SPK ise bu kurumun ABD’nin en büyük, dünyanın da altıncı büyük bankası olan JP Morgan Chase’in Türkiye şubesi olduğunu açıkladı: “22.03.2019 tarihinde JPMorgan Chase & Co. tarafından yayımlanan raporun yanıltıcı içeriği nedeniyle başta bankacılık hisseleri olmak üzere Borsa İstanbul A.Ş.’de işlem gören hisse senetleri üzerinde spekülatif etki yarattığına yönelik olarak Kurumumuza iletilen şikayetler çerçevesinde, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında inceleme başlatılmıştır.” SPK’nın soruşturma başlatmasına konu olan raporda JP Morgan, müşterilerine doların seçim öncesi 5,90’a kadar yükselebileceğini ve henüz 5,45 seviyesindeyken dolar almalarını tavsiye ediyor, ancak doların tahminlerinin aksine 5,35’e düşmesi halinde pozisyonlarını gözden geçirmelerini dile getiriyor. Türkiye’nin jeopolitik risklerinin manşetlerde olmasa da arka planda hala önemli bir sorun olduğunun da altını çiziyor. Ekonomist Uğur Gürses sosyal medya hesabından yaptığı yorumda bu tür sorunların sürmekte olan ekonomik krizi derinleştireceğini savundu. Gürses, "Krizi kötü yöneterek de derinleştirebilirsiniz; şimdi yapılan da o. Yatırım bankaları her zaman rapor yazar, her raporda da oran, kur, seviye yazar. JP Morgan da öyle yapmış. Ülkeye döviz getirip bozdururken iyi de sonra kurun yükseleceğini söyleyip döviz alması mı 'manipülasyon'? Bu tür soruşturmalar 'bağcı dövmektir'. Krizi derinleştirir. İçeride kendi yurttaşınızı 'dövüp' yarattığınız tek sesliliğe benzemez yabancı sermayeyi "dövmek". Girene serbest, çıkmaya kalkanı 'döven' tek yönlü sermaye akışına kimse para getirmez" dedi. VOA Türkçe’nin görüşlerine başvurduğu bir piyasa uzmanı ise, BDDK’nın soruşturma başlattığı kurumların birden fazla olduğunu, JP Morgan Chase dışında başka bankalarının da bulunduğunu söylerken Amerikan bankasının yayınlamış olduğu raporun tüm bankaların yayınladığı raporlardan farksız olduğunu belirtti.