ABD'de Kuraklık Gıda Fiyatlarını Yükseltiyor
Amerika'nın ortabatı eyaletlerini etkisi altına alan kuraklık yüzünden tüm dünyada mısır fiyatları artıyor. Yakında et, süt ve yumurta fiyatlarının da artması bekleniyor
Amerika’nın kalbi sayılabilecek Iowa eyaletinin kırsal bölgelerinde tam bir mısır patlaması yaşanıyor. Yıllardır nüfusu azalan Galva kasabasında yeni inşaatlar boy gösteriyor. Yakınlarda yerel bir okulda 400 kişi kapasiteli sahne sanatları merkezi kuruldu. Alan Bennet gibi çiftçiler yeni araç-gereç satın alıyor. Yerel ekonomiyi bu denli körükleyen şey, çevredeki mısır ve soya fasulyesi tarlaları. Quad ilçesi mısır işleme tesisleri, gelen mısır hasadını biyoyakıta çeviriyor. Alan Bennet: “Bu yakın çevrede üç etanol tesisi bulunuyor. Şimdilerde mısır ekiminde rekabet çok arttı. Eskiden böyle değildi.” Kongre 2005 yılında benzine etanol karıştırılmasını zorunlu hale getiren bir yasa çıkardı. Quad ilçesi yöneticilerinden Delayne Johnson, bunun nedeninin yakıt ithalatına bağımlılığı azaltmak olduğunu söylüyor. “Eğer kendi ürünümüzü üretirsek, Ortadoğu’ya bağımlılığımız azalır. Ulusal gelirimizin büyük bir bölümünü bu bölgeyi savunmaya harcıyoruz.” Devletin koyduğu kurallar arttıkça iç piyasada etanol üretimi de arttı. Şimdi Amerika’da mısır üretiminin dörtte biri yakıta dönüştürülüyor. Ekonomi uzmanları, mısır fiyatlarının 2005 yılından bu yana üç kat artmasını da buna bağlıyor. Yüzlerce kilometre ötede, Le Mars, Iowa’da yaşayan Bill Tentinger da mısır üreticisi. Tentinger mısırı hayvan yemi olarak kulanıyor. Etanol üretimine de bir yere kadar destek veriyor. Hayvan üreticisi Bill Tentinger: “Bu işi çok abarttılar. Şimdi hayvan yemi için büyük rekabete girmek zorunda kalıyoruz.” Bu yılki kuraklık aynı zamanda gıda ve hayvan yemi olarak kullanılan mısır üretimini önemli ölçüde etkiledi. Mısır fiyatları yeni bir rekora ulaştı. Büyükbaş hayvan yetiştiricileri ağır maliyetlerle karşı karşıya kalacak. Bazı et üreticilerinin iflas etmesi bile söz konusu. Şimdi gıda sektörü Kongre’den etanolün benzine karıştırılmasını zorunlu kılan yasadan vazgeçmesini istiyor. Bill Tentinger: “Eğer bu yasayı kaldırmaz ve etanol sanayiinin faaliyetlerine izin verirlerse, tüm hasadımızı bitirecekler. Yiyecek bulamayacağız.” Tentinger gıda fiyatlarının artacağını, bunun zaten durgunluk yaşayan ekonomide tüketicileri vuracağını söylüyor. Ancak Alan Bennet, yasanın kalkmasının, kasaba ekonomisini yıkacağını, sonuçta yine tüketicileri etkileyeceğini belirtiyor. Alan Bennet: “Etanol tesisi iflas ederse bunun bedeli ağır olur. Benzinin yüzde 10’una etanol katılıyor. Tüm ülke ekonomisi buna dayalı. Etanol üretimi Amerika’nın yararına.” Bill Tentinger buna itiraz etmiyor. Ancak bu yılki kuraklık onu kaygılandırmış: “Ben mısırın gıda mı, yoksa yakıt amaçlı mı üretilmesi gerektiği tartışmalarına hiç girmedim. Ama gelişmeler beni bu tartışmanın içine sürüklüyor.” Etanol sektörü, artık Amerikan ekonomisinin olmazsa olmazlarından. Ama tartışmalar daha uzun süre devam edeceğe benziyor.