'Arap Baharı Henüz Radikal Bir Değişim Değil'
İngiliz uzman Stacy Gutkowski'ye göre, "Olaylar Berlin Duvarı’nın yıkılmasını anımsatmakla birlikte henüz radikal bir değişim değil"
LONDRA — Mısır’da devrimin ikinci yıldönümünde hükümet karşıtı gösteriler devam ederken uzmanlar, çok kişinin Orta Doğu’yu değiştireceğini umduğu Arap Baharı’nın gerçek etkisini araştırıyor. Mısır devrimi milyonlarca Mısırlı için büyük umut ve çoşku yaratan bir dönem olmuştu. Ama devrimin ikinci yıldönümünde laik liberal gruplar İslamcılar’ın liderliğindeki yeni hükümeti protesto için sokaklara döküldü. Bu tezat Mısır, Libya, Tunus ve diğer ülkelerdeki ayaklanmalarda duyulan mutluluğu izleyen düşkırıklığı ve uyuşmazlığı simgeliyor. Stacy Gutkowski, “Devrim sözcüğü çok romantik bir deyimdir," diyor. Londra’daki Kings College’de görevli bir Orta Doğu uzmanı olan Stacy Gutkowski, “Olanlar Berlin Duvarı’nın yıkılması gibi dramatik bir olayın görüntülerini akla getirdi. Ama bölgede olan bu değildi. Bunlar uzun sürecek bir takım gürültüler. Ama henüz radikal bir değişim değil.” Gutkowski’ye göre, hükümetlerin devrildiği yerlerde bile halkın hayal kırıklığına uğraması kaçınılmaz. Kuzey Afrika ülkelerindeki dramatik değişim bölgedeki diğer ülkelere sıçramadı. Bu ülkelerde eylemciler ya Suriye’deki gibi uzun bir savaşa girdi ya da Körfez ülkelerindeki gibi baskıcı rejimlerin sunduğu bölük pörçük değişikliklerle yetiniyor. Gutkowski, “Tek tip bir Arap baharı olduğunu söylemek bence yanlış. Gerçekte üç Arap Baharı var,” diyor. Farklı türde hükümetler ve çeşitli kültürler dikkate alındığında böyle olması şaşırtıcı değil. İran ve Libya’da görev yapan eski İngiliz büyükelçisi Richard Dalton da bu görüşte: “Arap Uyanışı her zaman bir kuşak tarafından yürütülmüştür. Değişimin farklı düzeylerde olması sürpriz değil. Ama Arap dünyasının her yerinde halk bu olaydan nasibini aldı.” Değişim sadece yavaş ve farklı olmadı. Bazı durumlarda yanlış yönde de gelişti. Halk eski diktatörlerin kirli çamaşırlaryla ilgilenirken ekonomik sorunlar düzeleceğine kötüleşti. Kadın ve azınlık haklarıyla ilgili kaygılar da gündeme geldi. Bölgenin yeni liderleri Batı ülkelerine ve İsrail’e karşı daha sert tutum takınırken eski dikatörlerin Batı yanlısı politikalarında çok kişinin umduğu gibi büyük değişiklik görülmedi. Richard Dalton, “Hangi hükümet işbaşında olursa olsun ülkelerin çıkarları değişmez. Ve hem hükümet hem de halkın yararına işleyecek seçeneklerin sayısı sınırlıdır,” diyor. Başladığı günden buyana iki yıl geçen Arap Baharı, hala tamamlanması çok uzun sürecek bir değişim olarak görülüyor.