Romney'in Dış Politika Programı
Cumhuriyetçi Parti başkan aday adayı Mitt Romney’in seçim programı dış politikaya yaklaşımı konusunda bazı ipuçları veriyor
Amerika’da 2012 seçimlerinin büyük ölçüde ekonomik gelişmelere endeksli olduğu, seçmenin tercihini ekonomiyi düşünerek yapacağı biliniyor. Ancak zaman zaman dış politika konuları da gündeme geliyor. İktidarının dördüncü yılında Başkan Barack Obama’nın dış politikaya yaklaşımı büyük ölçüde belli. Peki ya müstakbel rakibi Mitt Romney’in dış politikası nasıl olacak? Eski Massachusetts eyaleti valisi Mitt Romney’in Obama’ya kıyasla daha katı bir dış politika izleyeceği düşünülüyor. Reuters haber ajansı, Romney’in ulusal güvenlik ve dış politika alanındaki 24 özel danışmanından 16’sının George W. Bush yönetiminde görev yaptığını bildirdi. Seçim kampanyası ilerledikçe Romney’in dış politikası daha da netleşecek. Ancak Romney’in seçim programı dış politikaya yaklaşımı konusunda bazı ipuçları veriyor. Amerikan Yüzyılı olarak adlandırdığı dış politika programında Romney şöyle yazıyor: “Amerika güçlü olduğu zaman dünya daha emniyetli oluyor. Amerika Birleşik Devletleri’nin ve dost ve müttefiklerinin güvenliğini ve kalkınmasını garanti edecek uluslararası sistemin temeli sadece Amerikan gücüyle sağlanabilir. Romney dış politikası açıklık ve kararlılıkla uygulanacaktır. Dostlarımız ve müttefiklerimiz nerede durduğumuz veya çıkarlarımızı korumak için ne yapacağımız konusunda kuşku duymayacaktır. Düşmanlarımız da rakiplerimiz de kuşku duymayacaktır...” Başkan Obama’nın dış politikasını eleştiren Romney’in bazı bölgesel konulara yaklaşımı şöyle: Romney kampanyasının internet sayfasında Arap Baharı konusunda Amerika’nın tarafsız kalamayacağını yazıyor: “Ulusal çıkarlarımızı savunmak ve ideallerimizi desteklemek için Romney yönetimi Ortadoğu’da temsile dayanan hükümet, ekonomik fırsatlar ve insan haklarını ilerletecek grupları ve hükümetleri destekleyecek; İran’ın veya cihatçıların etkisinin uzantısına karşı koyacaktır.” Suriye konusunda Obama yönetimine ağır eleştiriler yönelten Romney, Esad rejiminin tecrit edilmesi ve baskının arttırılması çağrısında bulunuyor. Romney, dış politika programında Türkiye ve Suudi Arabistan’ın Suriye ordusunu sivillere saldırmaktansa korumaya çağırmasını istiyor. Bunun da ötesinde geçen hafta sonu bir konuşma yapan Romney Türkiye’yi ve Suudi Arabistan’ı Suriyeli muhalifleri silahlandırmaya çağırdı. Romney, konuşmasında, “Türkler ve Suudiler gibi dostlarımızı isyancılara silah vermelerini teşvik ederek Suriye’de liderlik sergileyeceğini” söyledi. Romney İsrail’i Amerika’nın Ortadoğu’daki “en yakın müttefiki” olarak nitelendiriyor. Dış politika programına yer verilen internet sitesinde Türkiye ve Mısır’la ilişkilerinin bozulması; Hamas ve Hizbullah tehdidi; Suriye’de istikrarsızlık ve İran’ın nükleer programı nedenleriyle İsrail’in tehlikeli bir dönemden geçtiği yazılı. Romney iktidara geldiği takdirde İsrail’le ilişkilerini güçlendirmesi için Türkiye ve Mısır’la yoğun bir şekilde çalışacağını söylüyor. İsrail’in bölgedeki askeri üstünlüğünün korunması için çalışacağını söyleyen Romney, Obama’nın Amerika’yı İsrail’den uzaklaştırmasını da eleştiriyor. Romney iktidara geldiği takdirde, Birleşmiş Milletler nezdinde tanınma girişiminde bulunması veya ulusal birlik hükümetine terör örgütü olarak nitelediği Hamas’ı dahil etmesi durumunda Amerika’nın Filistinlilere yapılan yardımı azaltacağı uyarısında bulunuyor. Romney Ortadoğu sorununa çözümün taraflar arasında doğrudan müzakerelerden geçtiğini yazıyor. Romney İran’ın nükleer silah edinmesinin “kabul edilemez” olduğunu yazıyor ve askeri seçeneğin masada olduğunu hatırlatmanın esas olduğunu vurguluyor. Romney, İran’a yönelik yaptırımların arttırılmasını istiyor ve Tahran rejiminin diplomatik olarak tecrit edilmesi için çalışacağını yazıyor. Romney’in dış politika programının yer aldığı sayfada İran’ın nükleer programı konusunda “müzakere” ifadesi kullanılmıyor. 2009 seçimlerinin ardından gösterilerin şiddet kullanılarak bastırılmasını hatırlatan Mitt Romney İran’da muhalefetin desteklenmesi gerektiğini savunuyor: “Amerika Tahran’daki mevcut baskıcı ve pervasız rejime demokratik alternatiflerin oluşmasını desteklediğini açıkça ortaya koymalıdır.” Mitt Romney Başkan Barack Obama’nın Afganistan’dan çekilme planını gözden geçireceğini söylüyor. Obama’nın çekilme takvimini seçim hesabına göre açıkladığını ileri süren Romney, Afganistan’da yolsuzluğa son verilmesi için Karzai hükümeti üzerinde baskıyı arttıracağını; Taleban’la Pakistan’ın istihbarat kurumları arasındaki bağların kesilmesinin son derece önemli olduğunu vurguluyor. Dış politika programında Mitt Romney Rusya konusunda yeni Stratejik Silahların Azaltılması Antlaşmasını (START) gözden geçireceğini; Avrupa ülkelerinin Rusya’ya enerji bağımlılığını azaltmak için Nabucco projesine destek vereceğini; Orta Asya ülkeleriyle ilişkilerini geliştireceğini ve Rusya’da sivil toplumu destekleyeceğini yazıyor. Romney Çin konusundaysa Büyük Okyanus’ta Amerika’nın askeri varlığını muhafaza etmesi gerektiği görüşünde. Bölgesel ortaklarla işbirliğinin arttırılması gerektiğini söyleyen Romney, Çin’in siyasi olarak daha açık ve demokratik bir sisteme yönelmesini teşvik edeceğini vurguluyor. Romney Çin’de demokratik reformu, yolsuzlukla mücadele edilmesini, dini özgürlükler ve kadın ve azınlık haklarının korunmasını destekleyeceğini belirtiyor. Romney, Kuzey Kore’nin nükleer silahlarının ve nükleer silah altyapısının ortadan kaldırılmasında kararlı olduğunu yazıyor. 2012 seçimlerinde Başkan Barack Obama’nın müstakbel rakibi, Cumhuriyetçi Parti başkan adayı Mitt Romney’in dış politika programını okumak için tıklayın: