ABD'den Hong Kong'da Taraflara İtidal Çağrısı
Çin askeri personelinin zırhlı araçlarla Hong Kong sınırına taşındığına dair görüntüler, Pekin’in Hong Kong’daki demokrasi yanlısı göstericilere gözdağı vermeye çalıştığı şeklinde yorumlara neden oldu. ABD, Çin’in Hong Kong sınırındaki askeri hareketliliğinden derin endişe duyduklarını açıkladı
Hong Kong-Çin sınırından uydu görüntüleri zırhlı araçların Çin askeri personelini sınıra taşıdığını ve Çin ordusuna bağlı birliklerinden Halkın Silahlı Polisi’nin Shenzen kentinde bir spor tesisinde araçlarını park ettiğini gösteriyor Bu görüntüler Pekin’in olayları şiddetle bastırabileceği mesajıyla Hong Kong’daki demokrasi yanlısı göstericilere gözdağı vermeye çalıştığı şeklinde yorumlara neden oldu. ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan konuyla ilgili yazılı bir açıklama yapıldı. Açıklamada, “Amerika, Çin’in Hong Kong sınırındaki askeri hareketliliğinden derin endişe duyuyor. ABD, Çin ve İngiltere arasında yapılan ve Hong Kong’a yüksek düzeyde özerklik hakkı tanıyan Ortak Deklarasyon'a uymasını Çin’e şiddetle tavsiye ediyor. Başkan’ın da söylediği gibi tüm taraflara barış içinde hareket etmeleri ve şiddetten kaçınmaları çağrısı yapıyoruz” denildi. Açıklamada ayrıca taraflara Hong Konglular’ın özgürlüklerine ve Hong Kong’un özerkliğine saygılı bir çözüm bulunması çağrısı yapıldı. “Hong Kong hükümetinin Ortak Deklarasyon’la güvence alına alınan ifade özgürlüğü, barış içinde toplanma özgürlüğüne saygı duyması ve Çin’in de Hong Kong’un yüksek düzeyde özerkliğine saygı duyması önemli” denilen açıklamada, “Şiddeti kınıyor ve tüm taraflara itidalli davranma çağrısı yapıyoruz” ifadeleri kullanıldı. Açıklamada “Hong Kong’da süregelen gösteriler Hong Konglular’ın duygularının ve Hong Kong’un özerkliğinin ihlal edildiği şeklindeki meşru ve büyük kaygılarının bir yansımasıdır” ifadeleri kullanıldı ve “Yabancı güçlerin gösterilerin arkasındaki kirli el olduğu suçlamalarını kesin şekilde reddediyoruz” denildi. Ayrıca Hong Kong’un özerkliğinin azalmasının uluslararası ilişkilerde uzun zamanda elde ettiği özel statüsünü de tehdit edeceği uyarısı yapıldı. ABD’deki uzay teknolojileri şirketi Maxar’ın uyduları 500 ya da daha fazla aracın körfezin hemen diğer tarafındaki Shenzen’de futbol stadyumunun içinde ve etrafında konuşlandığını gösteriyor. Dünyanın en işlek havaalanlarından olan Hong Kong Havaalimanı’nda uçuşlar Pazartesi ve Salı günleri Hong Kong’un özerkliğinin tehdit altında olduğunu düşünen göstericilerin eylemi nedeniyle aksamış ve zaman zaman da durmuştu. Çin devlet basını ise Shenzen’deki askeri hareketliliği tatbikat olarak değerlendirdi ve bu tatbikatın önceden planlandığını söyleyerek Hong Kong’daki gösterilerle doğrudan ilişkili olmadığını kaydetti. Ancak sınırdaki bu askeri hareketlilik Pekin yönetiminin protestoların terör ortamı yarattığını söylemesinin ardından geldi. Başkan Trump, dün Twitter’dan yaptığı açıklamada da ABD istihbarat dairelerinin Çin hükümetinin Hong Kong sınırına asker yığdığı görüşünde olduğunu söylemiş ve taraflara itidalli olma çağrısı yapmıştı. Pekin bugüne kadar Çin ana karasından Hong Kong’a polis ya da asker göndererek gösterileri bastırma niyetinde olmadığı izlenimi yaratıyordu. Gösterilerin zor kullanarak bastırılmasının, Hong Kong’un güvenli ve istikrarlı yatırım ortamı üzerinde yıkıcı etkileri olabilir. Uzmanlara göre Pekin’de, olası bir müdahalenin Hong Kong’un İngiltere’den Çin’e devredilmesinden 22 yıl sonra Komünist Parti’nin 7 milyon 300 bin nüfuslu kentin gönlünü kazanma konusundaki başarısızlığını da ortaya koyacağı endişesi hakim. Hong Kong’a yapılacak bir askeri müdahalenin Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun Pekin’deki Tiananmen Meydanı’nda 30 yıl önce demokrasi yanlısı göstericilere yaptığı kanlı müdahaleyi hatırlatmasından da endişe ediliyor. Bu olay Çin’de bir tabu olsa da Hong Kong’da her yıl büyük gösterilerle anılıyor. Ancak Çin’in Hong Kong’a şimdiden polis saflarını güçlendirmek için takviye gönderdiği ve göstericiler arasında provokatörler yerleştirerek şiddet olaylarını arttırabileceği, böylece de gösterilere desteği azaltmaya çalıştığı yorumları da yapılıyor. Artan şiddet olaylarına rağmen henüz Hong Konglular’ın gösterilere desteğinde bir düşüş görünmüyor. Hong Kong Havalimanı’nda Çarşamba günü uçuşlar yeniden başladı. Göstericiler hem dağıttıkları el ilanları ve broşürler aracılığıyla hem de internet üzerinden yayınladıkları mesajlarda, havalimanında yapılan gösterilerin kısa sürede şiddet olaylarına sahne olmasından dolayı özür diledi. Bir grup protestocu “Amacımız seyahatlerinizin gecikmesine neden olmak değildi, size zor durumda bırakmak istemiyoruz. Hong Konglu gençler özgürlükler ve demokrasi için mücadele ederken anlayışınıza ve affınıza sığınıyoruz” mesajını yayınladı. Havalimanı yönetimi tesis içinde göstericilere özel bir alan ayrıldığını ve yalnızca bu alan içinde gösterilere devam edilebileceğini kaydetti. Hong Kong polisi, Salı gecesi yaşanan olaylarda beş kişinin gözaltına alındığını, yaşları 17 ile 28 arasında değişen bu kişilerin yasa dışı toplantı yapmakla suçlandıklarını, içlerinden ikisinin ayrıca polise saldırı ve silah taşımakla suçlandığını bildirdi. Hong Kong’da 10 hafta önce suçlu ve şüphelilerin Çin’e iadesini kolaylaştıracak bir yasa tasarısının meclise gelmesiyle başlayan protestolar, tasarının geri çekilmesine rağmen devam ediyor. Hong Kong için daha fazla bağımsızlık çağrısı yapan göstericiler son bir haftadır gösterilerini uluslararası havalimanına taşımıştı, ancak polisin sert müdahalesi ve çıkan olaylar havaalanında uçuşların aksamasına ve zaman zaman da durmasına neden olmuş, Çin göstericilere terörist benzetmesi yapmıştı.