Bahreyn Konferansı Öncesinde Trump’ın Ortadoğu Planına Tepkiler
ABD Başkanı Donald Trump'ın 'asrın anlaşması' olarak nitelendirdiği Ortadoğu barış planına tepkiler devam ediyor. Filistin yönetimi 'iki devletli çözüm'den uzak olan planı protesto ederken, plan çerçevesinde 50 milyar dolar yatırım teklifi alan Lübnan'sa bunu rüşvet olarak yorumluyor
Beyaz Saray’ın İrail-Filistin barış planı Filistin topraklarıyla aralarında Lübnan’ın da olduğu komşu üç Arap ülkesinde 50 milyar dolar yatırım yapılmasını öngörüyor. Lübnanlılarsa söz verilen 6 milyar dolarlık yatırımın İsrail’in kurulduğu 1948 yılından bu yana ülkelerinde yaşayan Filistinli mültecileri barındırmaya devam etmesi için rüşvet olarak görüyor. Planın ilk kısmının Beyaz Saray kıdemli danışmanı ve Başkan Trump’ın damadı Jared Kushner tarafından Bahreyn’de Salı günü yapılacak konferansta açıklanması bekleniyor. Lübnan hükümeti ise davetli olduğu konferansa katılmama kararı aldı. Filistin Yönetimi de konferansa katılmıyor ve Trump yönetimiyle İsrail tarafını tuttuğu gerekçesiyle 18 aydır anlaşma yapmayı reddediyor. Lübnan’da demografik yapıda meydana gelebilecek değişiklikler en çok mevcut iktidar paylaşımı sistemiyle parlamentodaki koltukların yarısını ve cumnurbaşkanlığını elinde bulunduran Hristiyanları endişelendiriyor. AP haber ajansına göre, planda İsrail ve Filistin’den söz edilmiyor ve Filistinliler’den ismen yalnızca dört kez bahsediliyor. Bunlardan biri, toplantıda konuşmacı rolü olan Batı Şerialı bir işadamından söz edilirken geçiyor. Diğer Filistinlilerin şüpheyle yaklaştığı bu kişi İsrailli yerleşimcilerle çalışıyor. Trump yönetiminin 40 sayfalık plan tasarısında birçoklarının bölgede kalıcı çözümün tek yolu olarak gördüğü ‘iki devletli çözüm’ü desteklediğine dair bir içerik yer almıyor. Ayrıca sağlık, eğitim ve Batı Şeria, Gazze ile Mısır, Ürdün ve Lübnan’daki Filistinli topluluklar için geliştirilecek kamu hizmeti projelerinin ödeneğinin nereden geleceği belirtilmiyor. Lübnan’ın protesto ettiği toplantıya İsrail’le barış anlaşması olan yegane iki Arap ülkesi Mısır ve Ürdün de yalnızca orta düzey yetkililer gönderiyor. Bu ülkeler de Filistinliler’in kabul etmeyeceği bir anlaşmaya destek vermeyi reddediyor. Mısır Dışişleri Bakanı Semih Şükrü Pazartesi günü yaptığı açıklamada ülkesinin konferansa teklifi dinlemek için gideceğini söyledi. Şükrü, Rus yayın kurumu Russia Today’e verdiği röportajda, planı geliştirme ve gözden geçirme hakkına sahip olduklarını belirtti. Filistin lideri Mahmud Abbas ise Pazar günü yaptığı açıklamada “Çalışmanın ekonomik sorunları ele alması gerekiyordu, ancak esas problem siyasi olan” ifadelerini kullandı. Abbas, “Filistinliler bir varlık istiyor, devlet istiyor, ekonomi bunların ardından geliyor” ifadelerini kullandı. Pazartesi günü El Halil’den Nablus’a Batı Şeria’nın birçok kentinde Bahreyn’deki konferansı hedef alan protesto gösterileri düzenlendi. Gösterilerde Trump ile Bahreyn kralının kuklaları yakıldı. Filistin yönetiminin merkezi olan Ramallah’taki göstericiler üzerinde “Bahreyn Atölyesi” yazılı bir tabut ile “Yüzyılın anlaşması lanetli” yazan pankartlar taşıdı. Başkan Trump, üzerinde çalışılan Ortadoğu barış planı için “yüzyılın anlaşması” ifadesini kulanmıştı. İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu ise hükümetinin planın içeriğini dinleyeceğini ancak planı destekleyecekleriyle ilgili söz vermeyeceğini söyledi. Netanyahu İsrail için öncelikli konunun güvenlik olduğunu vurguladı. ABD’li birçok uzman da planı benzer nedenlerle eleştiriyor. Uzmanlar yönetimin güvenlik ve toprak paylaşımı konusunda belli bir önerisi olmaksızın ekonomik bir öneri sunmasının gerçekçi olmadığını belirtiyor.