Türk Sularındaki Mayınların Sorumlusu Hangi Ülke?
Rusya, ilk kez 19 Mart’ta Ukrayna tarafından bırakıldığını iddia ettiği 420 deniz mayının Karadeniz’e yayıldığını iddia etti. Ukrayna tarafı ise bu mayınların Rusya tarafından serbest bırakıldığını savundu. VOA Türkçe, mayınların hangi ülkeye ait olabileceğini uzmanlara sordu
İSTANBUL — Rusya’nın Ukrayna işgali beşinci haftasını tamamlarken propaganda savaşları da tüm hızıyla sürüyor. Bu propaganda savaşının son iki haftasında Karadeniz’in kuzeyinden bırakıldığı iddia edilen deniz mayınları öne çıkıyor. Rusya Federal Güvenlik Servisi ilk kez 19 Mart’ta Ukrayna tarafından bırakıldığını iddia ettiği 420 deniz mayının Karadeniz’e yayıldığını iddia etti. Ukrayna tarafı ise bu mayınların Rusya tarafından serbest bırakıldığını savundu. Mayınların Karadeniz’e sürüklendiği bilgisinin kamuoyuna duyurulmasından yedi gün sonra 26 Mart’ta İstanbul’un Karadeniz kıyılarında, 28 Mart’ta ise Kırklareli’nin İğneada ilçesi açıklarında fark edilen iki mayın imha edildi. Önceki gün konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, imha edilen mayınların hangi ülkeye ait olduğunun saptanamadığını söylerken Türkiye’nin başka mayın tehlikesine karşı teyakkuz halinde olduğunun da altını çizdi. Milli Savunma Bakanı, ‘‘Mayın avlama gemilerimiz, deniz karakol uçaklarımız hepsi teyakkuz halinde. Alınan her ihbar anında değerlendiriliyor ve gereği yapılıyor. Tespit edilen mayınlar emniyetli bir şekilde anında imha ediliyor. Ukrayna’da döşenen mayınlar mı geldi yoksa başka mayınlar mı devreye girdi, bu konuda emin olmadan bir şey söylemek doğru olmaz. Bununla ilgili çalışmalarımız devam ediyor’’ dedi. Türkiye bu mayınların hangi ülkeye ya da ülkelere ait olduğu hakkında yeni bir açıklama yapmış değil. Rusya üzerinde çalışan jeostratejist Yörük Işık, bu mayınların altı günde 350 mil yol kaydederek Odesa’dan İstanbul’a kadar gelmesinin mümkün olmadığını söyledi. Işık, sürecin Ukrayna’nın suçlanması için Rusya’nın yürüttüğü bir propaganda çalışmasının ürünü olduğunu savundu. VOA Türkçe’nin konuştuğu Işık, ‘‘Denizcilik müsteşarlıklarına gönderdikleri belgede Ukraynalılar’ın 420 tane mayın bıraktıklarını yazıyor. Bu zaten benim için anında şüphe çekici bir rakam. Bu kadar kesin olarak Rusya’nın bu sayıda mayın bırakıldığını bilmesine imkan yok. Ancak bu mayınları kendisi bıraktıysa sayısını biliyor olabilir. Çok şiddetli hava koşullarında bu mayınları bir iki tanesinin kopmuş olma ihtimali var, denizde olduğu için imkansız diyemeyiz.. Kötü hava koşulları vardı ama 420 mayını koparacak çok kötü hava koşulları yoktu. Odesa’dan mayın gelip Boğaz’a giriyor ise çok daha önceden Romanya ve Bulgaristan’da görülmüş olması çok daha büyük ihtimal. İlk görenin biz olması şüphe çeken bir durum. Daha da şüphe çeken bir durum Pazartesi günü Romanyalılar’ın buldukları mayın. O kadar güzel bir şekilde üzerinde ‘Ukrayna donanması yazıyor’ ki. Ruslar bunun üzerine güzelce ‘Ukrayna donanması’ yapmış bırakmışlar gibi. Bu propaganda savaşının bir parçası’’ dedi. Eski Deniz Harp Okulu Komutanı Türker Ertürk de propaganda savaşı konusunda Yörük Işık ile aynı fikirde. Tek bir farkla o provokasyonun Ukrayna tarafından yapıldığını düşünüyor. VOA Türkçe’nin sorularını yanıtlayan emekli tuğamiral, ‘‘Rusya, Herson’u işgal etmiş vaziyette. Mariupol bitince Azak Denizi’ni ele geçirmiş olacak. Kırım’ın kuzeyini emniyete almış olacak. Orası aynı zamanda Donbas’ın da güneyi. Herson’dan Odesa’ya çok az bir mesafe var. Orayı da ele geçirmek. Zaten Transdinyester Cumhuriyeti, Ruslar’ı istiyor. Ruslar, Tuna’ya kadar dayanmak istiyor. Karadeniz’de de Karadeniz filosu ile birlikte Ukrayna’yı güneyden ablukaya almış vaziyette. Odesa’ya güneyden amfibi harekat, çıkarma planlıyor. Bu mayınları belli ki Ukrayna dökmüş. Odesa’ya yönelik bir amfibi harekatı engellemek istiyor. Rusya burada harekat icra ediyor. Harekatını kısıtlayacak bir şeyi asla tercih etmez. Başına bela olur. O nedenle onlar dökmüş olamaz. Biliyoruz ki Ukrayna tarafı Türkiye’yi Rusya ile cepheleştirmek, savaşı bir NATO savaşı haline getirmek istiyor. Bu bir provokasyon’’ diye konuştu. Peki Odesa’yı savunmak ve bu kente bir çıkarma yapılmasını engellemek isteyen Ukrayna, neden demir mayınları sabit tutmak yerine serseri mayın haline dönüştürmek istesin? Emekli tuğamirale göre, ana hedef Karadeniz’in seyrüsefer güvenliğinin ortadan kalktığını göstermek. Türker Ertürk, ‘‘Serseri mayın gemilere kimlik sormuyor? Kim çarparsa batıyor. Dünyada nasıl bir izlenim olur? Karadeniz’de seyrüsefer güvenliği yok. Hangi algıyı yaratıyor? Uluslararası bir su yolu görünümdeki İstanbul Boğazı’nda geçiş emniyeti yoktur. Bu ister istemez neyi tetikler? NATO, AB ya BM gözetiminde bir gücün gelmesini tetikler. Bu Montrö’nün ‘de facto’ (fiili) delinmesine yol açacak. Bu provokasyon kokuyor. Biz bu mayınları tekrar görürsek bu provokasyon şüphemin gerçekleşeceğine ifade edebiliriz. Türkiye ne yapmalı? Dünyaya şu mesajı vermeli. Türkiye’nin bu tehlikeyi bertaraf edecek imkan ve kabiliyeti vardır. Varna’dan geçen kuzey enleminin güneyinde, Kefken’den geçen doğu enleminin batısında keşif gözetleme faaliyetlerini yoğunlaştırmalı. Deniz karakol uçakları insansız hava araçları ve su üstü unsurları ile bu mayınları taramalı nötralize etmeli’’ ifadelerini kullandı. Yörük Işık ise Romanya’da bulunan Sovyet tipi mayınların güvenlik kapaklarının üzerinde olmasının şüpheli bir durum olduğunun altını çiziyor. Uzun yıllardır Rusya üzerinde çalışan jeostrateji uzmanı, ‘‘Rusya, Ukrayna’da yaptığı savaş suçlarının dokümante olmasından hareketle Ukrayna’yı uluslararası toplum nezdine zor durumda bırakmaya çalışıyor. Buradaki uluslararası ticareti engelliyormuş gibi göstermek açısından genel olarak böyle güvensiz bir durum yaratıyor görünmek için Boğaz çevresinde belki Bulgaristan yakın bir yerlerden buraya ulaşacak şekilde birkaç tane mayın bırakmış olabilir. Romanya’dan bulunmuş olan klasik Sovyet tipi mayın. Üstelik güvenlik kapakları üzerindeydi. Hala güvenlik kapağı üzerindeyse Ukraynalıların döşediği mayın sahasından gelmiş bir mayın olamaz. Rusların kafa karıştırmak için yaptığı operasyonun parçası’’ görüşünü savunuyor.