Ortadoğu Barış Görüşmeleri Yavaş İlerliyor - 2003-07-21
Filstinli mahkumların ve Arafat'ın ele alındığı Şaron-Abbas görüşmesinde ilerleme sağlanamadı
Filistin ve İsrail başbakanları biraraya geldi gelmesine ama toplantıdan somut bir ilerleme çıkmadı. Mahmut Abbas ve Ariel Şaron’un önünde iki zorlu konu vardı. Filistinli mahkumların serbest bırakılması ve Filistin lideri Yasser Arafat üzerindeki 19 aylık kuşatmanın kaldırılması. Filistin tarafı ilk etapta 1993 Oslo anlaşmaları öncesinde tutuklanan 450 mahkumun serbest bırakılmasını isterken İsrail rakamı 200 ila 300 arasında sınırlı tuttu, serbest bırakılacak mahkumların isimlerini açıklamadı ve hangi suçtan tutuklu olduklarını söylemedi. Mahmut Abbas’a yakın bir kaynak toplantının gergin geçtiğini ve yer yer seslerin yükseldiğini söylerken taraflar Filistinli mahkumlar ile ilgili ortak bir komite oluşturma kararı aldılar. Filistin Başbakanı'nın önündeki bir başka zorlu konu da İsrail ile görüşmelere başladığından bu yana bir türlü arasının düzelemediği Yaser Arafat idi. Mahmut Abbas toplantıda “Arafat üzerindeki kısıtlamalar ve kuşatma kalkmadığı sürece hiçbir görüşme ilerleme ile sonuçlanamaz” dedi. Şaron ve danışmanları da bu konuyu dikkatlice değerlendirecekleri yanıtını verdiler. Mahmut Abbas’ın bu konu üzerinde yoğunlaşmasının ise üç önemli nedeni var. İlk olarak halk tarafından hala lider olarak benimsenen Arafat kuşatma altındayken, kendisinin İsrailli yetkililerle görüşüyor olmasının iç kamuoyunda yarattığı tepki. İkinci neden ise bizzat Arafat ile ilişkilerinin bozulmasıyla birlikte hükümette ve partide güç kaybetmesi. Üçüncü neden de Filistinli silahlı grupların ilan ettikleri geçici ateşkesi Arafatın serbest bırakılmasına bağlaması. Bu arada ABD ve İsrail tarafından teröre destek vermekle suçlanan Arafat da boş durmadı. Filistin lideri, yayınladığı genelge ile şiddet içeren eylemlerin yasaklandığını, ırk ayrımcılığının yapılması, yasak eylemlerin teşvik edilmesi halinde kişilerin kanun önünde cezalandırılacağını açıkladı. Ancak Arafat’ın bu girişiminden 24 saat geçmeden İsrail ordusu Nablus yakınlarında kullanılmaya hazır patlayıcı madde yüklü bir intihar saldırısı kemeri buldular. Bu gelişme de bir kez daha ateşkesin son derece kırılgan olduğunu gösterdi. Geçtiğimiz hafta ABD'nin Filistin Yönetimi(ne hibe ettiği acil maddi yardım paketinin ardından Avrupa Birliği de elini cebine attı. AB, Ortadoğu barışı için hazırlanan yol haritasının uygulanmasını teşviken Filistinliler'e 100 milyon Euro, yani 112 milyon Dolar daha ek yardım vereceğini açıkladı. AB Komisyonu'nun Dış İlişkilerden sorumlu üyesi Chris Patten, yazılı açıklamasında, Ortadoğu barışında güven tesisinin yardımlarla güçlendirilmesi gerektiğini söyledi. AB'nin Filistinlilere geçen iki yılda verdiği insani ve kalkınma yardımlarının tutarı 570 milyon Euro'ya (637 milyon Dolar) çıktı. Ortadoğu barışı için Filistinliler'e ekonomilerini yeniden inşa için verilecek kredilerin tutarı 1 milyar Dolar'a ulaşacak.