U muzeju CIE otvorena izložba o ratu u Avganistanu 2001. godine
Muzej u zgradi američke Centralne obaveštajne agencije neki zovu "najboljim muzejom koji ne možete da vidite," jer ta lokacija onemoguć
Muzeju zgradi američke Centralne obaveštajne agencije neki zovu "najboljim muzejomkoji ne možete da vidite," jer ta lokacija onemogućava dolazak običnimposetiocima. Njegova postavka prikazuje 60-godišnju istoriju CIE, zajedno sanjenom prethodnicom - Odeljenjem za strateške službe, skraćeno OSS, osnovanomtokom Drugog svetskog rata. U muzeju je nedavno otvorena posebna izložba o ratuu Avganistanu, 2001. godine. Odmahposle terorističkih napada 2001., u Avganistan je poslata mala grupa pripadnikaCIE i američkih Specijalnih snaga, kako bi tamošnjim pobunjenicima pomogli dapotkopaju talibansku vladu, saveznicu terorista iz Al-kaide. Izložba o tomperiodu, u internom muzeju CIE, prvi put je prikazana odabranim posetiocima. Istoričarka CIE i kustos muzeja, Toni Hajli, kaže da je izložba posvećenazajedničkim akcijama CIE, Specijalnih snaga i avganistanskog Severnog saveza. "Topartnerstvo, prikupljanje informacija, uz prosečno stotinu letova dnevno,dovelo je za samo nekoliko nedelja do pada Talibana. Dve trećine rukovodstvaAl-kaide je uhvaćeno ili ubijeno, a njeni teroristi su izgubili utočište," kažeHajli. Izložbase ne bavi osetljivim stvarima, kao što su propust da se uhvati ili ubije Osamabin Laden i ponovni uspon Talibana i Al-kaide u planinskim područjimaPakistana, duž granice sa Avganistanom. Ali svrha muzeja nije obrazovanješiroke publike već obrazovanje i motivisanje hiljada operativaca, analitičara,naučnika i tehničara koji sačinjavaju kolektiv Centralne obaveštajne agencije. Hajli kaže da su sve prikazane fotografije snimili operativci CIE na terenu ida neki od njih još operišu na tom području. Njihovi likovi su zamagljeni, paje čak i službeni pas, zvani Visper, i dalje tajni agent. Kustos Hajli kažekako izložba pokazuje da su današnji operativci CIE u Avganistanu slični svojimprethodnicima u OSS-u, tokom Drugog svetskog rata. "Našioperativci kažu da su se u Avganistanu, 15 dana posle terorističkih napada,osećali kao operativci OSSa koji su tokom Drugog svetskog rata radili izaneprijateljskih linija u Evropi. Zato smo izložbu postavili kao poređenjeoperativaca iz Dugog svetskog rata sa onima u Avganistanu, pokazavši da što sestvari više menjaju tim više ostaju iste. Sve se svodi na rad operativaca naterenu, čiji podaci utiču na to kakvo će biti bojno polje," kaže Toni Hajli. Opremapripadnika OSSa i CIE prikazana je jedna kraj druge. Automat Kalašnjikov,korišćen u Avganistanu, prikazan je pored mašinke tipa Tompson, iz Drugogsvetskog rata. Interesantno je da je ova mašinka slučajno pronađena u bivšojJugoslaviji. "Ovooružje predato je OSSu 1943. godine, a 1944. su ga operativci poneli uJugoslaviju, kada su pomagali Titovim partizanima. Mašinka je ostala u tojzemlji 60 godina i tamo je korišćena sve dok je jedan operativac CIE nijeprepoznao kao istorijsko oružje," kaže Hajli. Kakosu operativci CIE dobro naučili na teškom terenu Avganistana, naoružanje ioprema mogu da se usavršavaju, ali veštine obaveštajaca ostaju iste za svavremena.