Cilët faktorë ndikojnë në rritjen e çmimit të artikujve ushqimorë
Analistët shpjegojnë se gjendja është rezultat i kërkesës dhe ofertës dhe keqësohet nga spekulimet dhe nga kufizimet ndaj tregtisë
Sipas Kombeve të Bashkuara, çmimet globale të mallrave ushqimore janë rritur 45 për qind gjatë nëntë muajve të fundit. Çmimi i grurit është rritur mbi 180 për qind në tre vitet e fundit, ndërsa ai i orizit 76 për qind vetëm këtë vit. Si rezultat, vendet më të varfra mund të përballen me një rritje prej 56 për qind të pagesave për importin e drithërave këtë vit. Kjo gjendje i kujton analistit Chuck Pierson të Shërbimeve të Investitorëve për Mallrat në Minesota, vitet 70, kur Shtetet e Bashkuara i shitën sasi të mëdha gruri dhe misri Bashkimit Sovjetik, i goditur nga thatësira dhe të korra jo të mbara: Megjithëse vitin e kaluar të korrat arritën një shifër rekord në disa vende, moti i keq dhe thatësira në disa të tjera i ka pakësuar rezervat e orizit. Din Bejkër, Drejtor i Qendrës për Studime Ekonomike dhe Politike në Uashington, thotë se kërkesa në rritje po pakëson rezervat botërore dhe prodhimin. Shumë vende në zhvillim filluan ta ndalojnë eksportin e grurit vitin e kaluar. Në disa prej tyre shpërthyen trazira pasi çmimet mallrave ushqimore u rritën përtej kufirit të përballueshë nga të varfrit. Kufizimet në tregëti vetëm e rëndojnë situatën, thotë ekonomisti Maximo Torrero i Institutit Ndërkombëtar për Politikat Ushqimore në Uashington: Zoti Torrero thotë se pakësimi i eksportit është është vetëm një nga faktorët që ka ndikuar tek çmimet e mallrave ushqimore. Ai thotë se 30 për qind e rritjes i atribuohet biokarbureve, pengesat e tregëtisë 20-25 për qind dhe pjesa tjetër ka lidhje me kërkesën në rritje. Një tjetër faktor janë spekullimet të cilat janë vështirë të vërtetohen. Analistët thonë se po të hiqen kufizimet ndaj eksportit dhe të rritet prodhimi, ekuilibri do të rikthehet në treg dhe çmimet do të bien. Por ekonomisti Çad Hart i Qendrës për Zhvillimin e Bujqësise në Universitetin Shtetëror të Ajuas thotë se nuk ka gjasa që çmimet të kthehen në nivelet e mëparshme. Zoti Hart parashikon që tregu të reagojë ndaj çmimeve të larta të ushqimeve brenda një ose dy vjetësh, duke rritur prodhimin gjë që mud të ngadalësojë zhvendosjen nga zonat rurale në qendrat urbane në vendet në zhvillim. //ad//