EurekaFest: Nevoja - nëna e shpikjes
Studentët shpresojnë, se një ditë njerëzit anembanë botës do të përdorin shpikjet e tyre
Shprehja “Nevoja është nëna e shpikjes”, ishte ekspozuarkëtë muaj në qytetin Kembrixh, në kuadër të vlerësimit që Instituti iTeknologjisë në Masachusets , akordoi për disa të të rinj që kanë bërënovacione. Maura Farrely e Zërit të Amerikës, vizitoi këtë espozitë tëtitulluar EurekaFest, dhe zbuloi se të rinjtë që kanë realizuar këto shpikje,mendojnë në mënyrë globale, kur ata identifikojnë nevoja të përditshmërisë, qëduhet të zgjidhen nga shkenca. Çdovit, rreth 6 milion arra kokosi nxirren në tregun global, duke e kthyer këtëfrut në një prej pjesëve më të rëndësishme të ekonomisë së vendeve të tilla siIndia, Indonezia, dhe Filipinet. Por mënyra tradicionale e vjeljes së kokosit -duke u ngjitur në trungun pa degë të tij -është e rrezikshme. Kështu një nxënëse e shkollës së mesme në Kaliforni,mendon se ka gjetur një mënyrë më të mirë. “Shpikja jonë është një robot, që ngjitet në trungun ekokosit. Ne e zgjodhëm këtë sepse në vendet e zhvilluara, mënyra e vjeljes sëkëtij fruti, është mjaft primitive. Ata që i mbledhin këto fruta, ngjiten mekëmbë dhe me duar, por kjo është mjaft e rreziksshme, sepse pemët janë reth 30metra të larta”. Shpikja e adoleshentes nga Kalifornia, për vjeljen earrava të kokosit, është një prej 16 shpikjeve, të gjitha të realizuara nganxënës të shkollës së mesme, që janë përfshirë këtë vit në “EurekaFest”. Vjelësi i kokositështë një shpikje në realizim e sipër. Ajo është një platform gjashtëkëndëshe ecila mund të rrokulliset lehtësisht lartë e poshtë në çdo pemë kokosi, sado menyje dhe e përthyer që të jetë, por nxënësit po punojnë për të krijuar një krahrobot, i cili të këpusë arrat e kokosit. Josh Schular, drejtor ekzekutiv iprogramit Lemelson-MIT, thotë se ajo që është e rëndësishmë është se nxënësitkanë përcakëtuar një problem që kërkon zgjidhje. “Është e vështirë që të identifikohet një problem, sepseshpesh nuk problemet nuk janë gjithmonë evidente përpara se të kryhet një eksperiment më parë. Dhe të shohësh të rinj ap nxënës, që duan të pikasin dhetë zgjidhin probleme, që flasin me njerëzit,- kjo është diçka mjaft e mirë”. Martin Fisher, është fitues i programitLemlson Mit, këtë vit për Qëndrueshmërinë. Fisher fitoi cmimin prej 100 mijëdollarësh, të EurekaFest, për punën që ai ka bërë në Afrikë. Mbasi ka realizuardisa trajnime për inxhineri, ai shpiku një sërë popmpash ujitëse që janë mjafttë dobishme për fermerët në Kenia dhe Tanzani. “Është mjaft frymëzuese për mua të shoh mjaft prejnxënësve që mendojnë për zgjidhjen e problemeve në vendet e zhvilluara. Kurisha në shkollë në Cornell dhe Stanford,thuajse askush nuk mendonte për këto probleme. Është diçka e madhe tëshohësh të rinj, të cilët nisin që në shkollë të mesme, më tej në kolegj emadje dhe kur diplomohen, që të mendojnë”cfarë mund të bëjmë realisht që tëndihmojmë në zgjidhjen e problemeve të mëdha të botës?” Të gjitha shpikjet e realizuara në EurekaFestjanë prototipe. Nxënësit që kanë krijuar motorcikletën-për shembull-, nuk edinë nëse ajo mund t’i mbijetojë një përplasjeje apo jo, sepse motorcikleta qëata kanë aktualisht në Masacusets, është e vetmja, dhe ata nuk duan që t’ashkatërrojnë atë në një provë. Por të gjithë studentët shpresojnë, se një ditënjerëzit anembanë botës do të përdorin shpikjet e tyre. //ii