Rritja ekonomike e Kinës ndryshon modelet e tregtisë në mbarë botën
Kina punëson 25 milion njerëz në vit, njësoj sikur ekonomisë botërore t’i shtosh çdo vit një vend të industrializuar
Të gjithë e dinë se Kina po zhvillohet me shpejtësi. Për më shumë se dy dekada me radhë, ritmet e rritjes së saj janë mesatarisht 9,5 përqind në vit. Sipas disa vlerësimeve, përmasat e ekonomisë kineze janë të dytat në botës pas ekonomisë amerikane. Kina ka sot rezervat më të mëdha valutore të botës – më shumë se 1,3 miliard dollarë. Është vendi me volumin e tretë më të madh tregtar të botës dhe vazhdon të jetë e para përsa i përket tërheqjes së investimeve të huaja. Shumë analistë e masin fuqinë ekonomike të Kinës me faktin që ajo punëson rreth 25 milion njerëz në vit. Është njësoj sikur ekonomisë botërore t’i shtosh çdo vit një vend të industrializuar me përmasa mesatare. Eksperti i ekonomisë Michael Schiffer pranë Fondacionit Stanley, i cili merret me çështjet e bashkëpunimit ekonomik dhe politik shumëpalësh, thotë se rritja e Kinës ka çuar në lindjen e një ndarjeje të re globale të punës dhe rezultatet janë si pozitive edhe negative. " Për të ruajtur ritmet e kësaj rritjeje fenomenale, Kina ble sasi gjigande lëndësh të para. Ky vend përfaqëson rreth 5 përqind të ekonomisë botërore por konsumon rreth 20 përqind të sasive globale të aluminit dhe të bakrit, rreth 30 përqind të çelikut, të mineralit të hekurit dhe të qymyrit si dhe 45 përqind të çimentos që prodhohet çdo vit në botë. Eksperti Ronald McKinnon i Universitetit Stanford thotë se uria e Kinës për lëndë të para po u sjell përfitime një numri vendesh. McKinnon shton se pasurimi i Kinës po ndikon edhe në praktikat globale të kreditimit. Për shembull, thotë ai, ndryshe nga Banka Botërore, Pekini u jep kredi të shumta vendeve në zhvillim pa u vënë kushte politike. Por Shtetet e Bashkuara dhe Europa i kritikojnë këto politika të Kinës. Në fillim të këtij viti, Shtetet e Bashkuara paraqitën një ankesë në Organizatën Botërore të Tregtisë kundër subvencioneve qeveritare për eksportet kineze dhe kundër praktikave të piraterisë duke vënë trarifa prej 10-20 përqind ndaj disa mallrave kineze. Uashingtoni ka shtuar gjithashtu presionin ndaj Pekinit që ky ta zhvlerësojë monedhën e tij juanin. Shtetet e Bashkuara thonë se vlera e ulët e juanit, përveç kostos së ulët të fuqisë punëtore, i jep Kinës një avantazh të pamerituar në tregtinë botërore. Sipas disa ekspertëve, juani kinez duhet të rritet në vlerë të paktën 40 përqind kundrejt dollarit. Clyde Prestowitz, president i Institutit të Strategjisë Ekonomike në Uashington, thotë se sufiçiti shqetësues tregtar i Kinës me Amerikën u rrit vitin e kaluar në nivelin 233 miliard dollarë dhe zë rreth 30 përqind të deficitit të përgjithshëm të Amerikës. Politika e Pekinit, thotë ai, pasqyron atë të shumicës së vendeve të Azisë Lindore, duke përfshirë Japoninë. Sipas ekspertit të Fondacionit Stanley, Michael Schiffer, rritja e suficitit tregtar të Kinës me Shtetet e Bashkuara, një ditë mund të kthehet në një faktor pozitiv për Amerikën. Shiffer thotë se është e vështirë të përcaktosh se kush fiton e kush humbet në biznesin me Kinën. Një problem serioz me zhvillimin super të shpejtë kinez është degradimi dhe ndotja e mjedisit që e shoqëron atë, qoftë brenda Kinës apo në botë. Sidoqoftë, shumë ekspertë thonë se zhvillimi ekonomik i Kinës pritet të vazhdojë për dekada, gjë që pasqyron kërkesën e ndrydhur prej vitesh të popullsisë së saj gjigante. //ii