Roli i Bashkimit Evropian në krizën Rusi-Gjeorgji
Disa ekspertë thonë se ish-republikat sovjetike, sidomos Gjeorgjia dhe Ukraina, kanë rëndësi të madhe për të ardhmen e organizatës me 2
Ndërkohëqë mosmarrëveshjet midis Perëndimit dhe Rusisë mbi krizën në Gjeorgji shtohen,Bashkimi Evropian e gjen veten në pozicionin e ndërmjetësit kryesor përarritjen e paqes. Disa ekspertë thonë se ish-republikat sovjetike, sidomosGjeorgjia dhe Ukraina, kanë rëndësi të madhe për të ardhmen e BE-së. Krizanë Gjeorgji është bërë problem parësor i Bashkimit Evropian këto javët efundit. Në gusht, Presidenti i Francës, Nikolas Sarkozi, i cili ka tanipresidencën e radhës së Bashkimit Evropian, u angazhua në ecejake diplomatikesa në Moskë e në Tbilis për të hartuar një marrëveshje paqeje prej 6 pikash qët’i jepej fund konfliktit mbi rajonin separatist të Osetisë Jugore në Gjeorgji. Nëfillim të këtij muaji, pikërisht më 8 shtator, zoti Sarkozi shkoi përsëri në të dy kryeqytetet për tësiguruar angazhimin e Rusisë për t’iu përmbajtur marrëveshjes. Pothuajsenë të njëjtën kohë, më 9 shtator, udhëheqësit e Bashkimit Evropian u takuan nëParis me presidentin e një tjetër republike të rëndësishme ish-sovjetike,Ukrainës. Bisedimet përfunduan me një ofertë të BE-së për një marrëveshje përpartneritet special me Kievin. Por, blloku me 27 anëtarë nuk i ofroi Ukrainësanëtarësim në BE. Si Gjeorgjiaashtu dhe Ukraina kanë dëshirë të hyjnë në BE dhe NATO. Por Moska i konsiderontë dy vendet brenda zonës së saj të influencës dhe Evropa është e përçarë kurbëhet fjalë për formën e marrëdhënieve të saj me Tbilisin dhe Kievin. Gjatë takimit tëNATO-s në muajin prill, Gjeorgjisë dhe Ukrainës iu mohua mundësia për njëproces të përshpejtuar anëtarësimi në aleancën transatantike, megjithatë atomorën premtimin për anëtarësim në këtë organizatë, por pa u saktësuar ndonjëdatë. Këto vende nuk kanë garanci të bëhen pjesë e Bashkimit Evropian. Por, AndruUillson, një ekspert për Rusinë dhe Evropën Lindore në Këshillin e Evropës përMarrëdhënie me Jashtë, thotë se Bashkimi Evropian është duke punuar për t’iafruar më tepër të dy vendet në gjirin e tij. Ekspertët thonëse BE-ja është duke shqyrtuar me kujdes probleme që kanë të bëjnë me Rusinë,nga e cila BE-ja merr 1⁄4 e sasisë së gazit natyror që ajo përdor. Në një takimtë nivelit të lartë të BE-së mbi krizën në Gjeorgjin në fillim të këtij muaji,udhëheqësit evropianë u treguan të përmbajtur, duke mos marrë masa të ashpra,si për shembull sanksione ndaj Moskës për mos tërheqjen e plotë nga territorigjeorgjian. Për momentin,Evropa ka kufizuar presionin mbi Moskën, thotë Amanda Aksakosa, një analistepolitike në Qendrën e Politikave Evropiane në Bruksel. Mosmarrveshjetmidis Rusisë dhe Perëndimit kanë krijuar shqetësime për fillimin e një Lufte tëre të Ftohtë. Por analistja Amanda Aksakosa nuk i quan të rëndësishme këtoshqetësime. Ende, shumëanalistë thonë se Evropa duhet të vendosë sa shumë duhet të angazhohet meGjeorgjinë dhe Ukrainën. Ndëkohë që debaton për zgjerimin me anëtarë të rinjpër të përfshirë Turqinë, BE-ja gjithashtu duhet të vendosë sa thellë synon tëzgjerohet në drejtim të Evropës Lindore. Disa ekspertëparalajmërojnë se zgjerimi i BE-së në drejtim të lindjes rrezikon një konfliktme Rusinë. Por Andru Uillson, i Këshillit të Evropës për Marrëdhënie me Jashtëmendon për një kombinim të asaj që ai e quan “shkëputje strategjike” me Rusinëdhe afrim me ish-republika Sovjetike. Mundësitë eEvropës në këtë moment mund të jenë të kufizuara, thotë zoti Uillson, por nënjë periudhë afatgjatë, ajo është shumë më e fuqishme nga ç’mendohet,veçanërisht kur ajo të fillojë të gjejë burime energjetike në mënyra të tjera. //kk//