Everesti dhe sfidat e alpinistëve
Ngjitja e majës më të lartë në botë, jo më aq e vështirë sa më parë
60 vjet më parë, Edmund Hillary dhe Tenzing Norgay u bënë njerëzit e parë që arritën majën Everest të Himalajeve, më e larta në botë. Ngjitja e tyre kërkoi shtatë javë, shumë më tepër se sa udhëtimet e sotme për në majën e Himalajës. Ngjitja e Everestit nuk është më aq e frikshme sa dikur. Frits Vrijlandt, kreu i Federatës Ndërkombëtare të Alpinizmit, e ngjiti Everestin në vitin 2000. Ai thotë se në atë kohë çdo vit ngjiteshin në majë 100 vetë, krahasuar me gati 500 që ngjiten tani. Grumbuj njerëzish po e pushtojnë malin, kryesisht ngaqë tani është më e lehtë sesa më parë, thotë Vrijlandt. Ai thotë se kompani ekspeditash vendosin litarë nga kampi bazë për në majë përgjatë dy shtigjeve të malit – njëra nga ana nepaleze dhe tjetra nga ajo tibetiane. Gjithashtu nepalezët i ndihmojnë alpinistët të transportojnë ushqimin, tendat, shkallët dhe oksigjenin. Alpinisti me famë Reinhold Messner, dikur u ngjit i vetëm në Everest pa furnizime oksigjeni. Sot, thotë Vrijlandt , disa njerëz që arrijnë majën me lartësi 8,850 metra nuk kanë përvojë ngjitjeje. Vrijlandt thotë se magjepsja e ngjitjes në Everest po venitet. “Eshtë ende një arritje dhe ai mbetet mali më i lartë në botë, dhe ta themi hapur, ende mund të vdesësh duke u ngjitur pasi është një mal shumë i lartë. Por duke parë njerëzit që kanë mundur të ngjiten edhe pa patur eksperiencë, një pjesë e magjisë ka humbur.” Kreu i kompanisë së ekspeditës së Himalajeve, Iswari Paudel, pohon gjithashtu se ngjitja është bërë më pak sfiduese. “Tani kanë ndryshuar shumë gjëra. Çdo vit po bëhet më e lehtë, kështu që ka më shumë shanse për të arritur majën.” Ndihma që u mundësohet alpinistëve ka hapur dyert për të vendosur rekorde në Everest. Disa rekorde u vendosën në sezonin e pikut të ngjitjeve në muajin maj. Një 80 vjeçar japonez që Vrijlandt thotë se kishte gati 20 ndihmësa, u bë njeriu më i moshuar që ngjit Everestin. Vrilandt thotë se kjo ishte më shumë një arritje në ekip sesa një arritje personale.” Rekorde të tjera përfshijnë alpinistin e parë me të dyja këmbët e prera, gruan e parë me këmbë të prerë, gruan e parë saudite dhe pakistaneze, binjakët e parë dhe njeriun e parë që u ngjit në Everest nga të dyja shtigjet në të njëjtin sezon. Shumë gjëra kanë ndryshuar rreth Everestit që kur Hillary dhe Norgay u ngjitën në të në vitin 1953. Por një gjë mbetet e pandryshuar: pamja mbresëlënëse nga maja e tij.