Ndikimi i ekonomisë te zgjedhjet presidenciale 2008
Të ndihmuara nga kriza e kreditit, problemet financiare në Uoll Strit e ndryshuan dinamikën e garës
Në këto zgjedhje presidenciale tëcilat mund të quhen historike, njëri prej dy kandidatëve do të jetë njeriu qëdo të drejtojë vendin më të pasur dhe më të fuqishëm të botës. Votuesit do tëzgjedhin mes demokratit Barak Obama, kandidati i parë afrikano-amerikan dherepublikanit Xhon Mekein, kandidati më i moshuar në historinë e zgjedhjevepresidenciale dhe hero i luftës, i cili si kandidate për nënpresidente kazgjedhur një grua. Pasi të jenë numëruarvotat, historianët do të analizojnë faktorët që çuan në zgjedhjen e këtij apoatij kandidati. Por shumë analistë thonë se ka një çështje e cila në këtozgjedhje ka luajtur një rol më të madh se sa raca, mosha apo gjinia dhe kjoështë ekonomia amerikane që ndodhet në vështirësi. Një vit më parë, kur filluan debatete para mes kandidatëve, pak njerëz i përfytyronin zigzaket që më në fund do t’ijepnin garës presidenciale që ka tani. Sot, dy janë njerëzit njëri prej tëcilëve është gati të bëjë histori, ndërkohë që secili prej tyre ka kaluarprovën tepër të vështirë të demokracisë. “Senatori Obama kandidon për postin e Kryeshpërndarësit Suprem. Unëkandidoj për postin e Komandantit Suprem”, thotë Xhon Mekein”. “Nëse Xhon Mekein dëshiron një debat se kush ka temperamentin dhegjykimin për të qenë kamandanti i ardhshëm suprem, jam gati ta bëjmë këtëdebat,” deklaron Obama”. Por ndonëse gara ishte pothuajse e barabartë paskuvendeve kombëtare të dy partive, disa ngjarje ndikuan që baraspesha meskandidatëve të prishej në favor të njërit prej tyre. Nathan Gonzales është drejtor pranëgrupit Rothenberg Political Report. “Mendoj se ishte ekonomia ajo që e ndryshoi këtë nga një garë ku zotiMekein ende kishte shanse megjithë vështirësitë e republikanëve, në njëavantazh të skajshëm për demokratët”. Të ndihmuara nga kriza e kreditit, problemet financiare nëUoll Strit e ndryshuan dinamikën e garës. Profesori Robert Xhonson nëUniversitetin George Washington shpjegon se si, papritur, çështjet e luftës nëIrak, të sigurisë dhe të politikës së jashtëme u zëvendësuan nga ekonomia.“Ç’do të ndodhë me bankën time, meparatë që kam në fondin e pensionit? A do të kem para për t’i dërguar fëmijëtnë universitet? A do të kem një punë”? Shumë amerikanë fajësuan partinë në fuqi, republikanët, përrënien e aksioneve dhe vlerës së shtëpive të tyre. Edhe pse demokratët kanëkontrolluar të dyja dhomat e Kongresit në dy vitet e fundit, gazetari Alex Burns thotë se e gjithë kjo ishte nëavantazh të Barak Obamës. “Kur firma Lehman Brothers shpallifalimentin, u hap një debat i madh mbi planin e shpëtimit financiar. Mendoj sekjo filloi të kristalizojë në mendjen e shumë njerëzve se sa keq ishin punëtdhe për një kandidat si Obama kjo ishte një ndihmë e madhe sepse mesazhi i tijnë fushatë ishte ndryshimi”. “Nesër do të pezullojfushatën dhe do të kthehem në Uashington”. Ideja e Senatorit Mekein për të pezulluar fushatën për tëndihmuar në miratimin e paketës së shpëtimit financiar prej 700 miliard dollarësh vetëm sa i theksoi mëshumë kontrastet mes dy kandidatëve. Zoti Obama refuzoi ta pezullojë fushatën. “Ka momente kur bëhetpolitikë por ka momente kur duhet të ngrihemi mbi politikën dhe për të bërë atëqë kërkon vendi”. Megjithë përpjekjet republikane për ta përshkruar Obamën sinjeri pa përvojë, zoti Johnson thotë se paraqitja e senatorit në të tre debatettelevizive ndikoi gjithashtu në forcimin e përshtypjeve pozitive për të. “Gjatë debateve aiishte i qetë dhe gjakftohtë, foli mjaft mirë dhe e mbrojti veten ndaj sulmeve,të cilat nuk kishin lidhje me problemet të cilat shqetësonin publikun”. Megjithëse Obama kryeson në disa anketa, strategët e fushatëssë zotit Mekein thonë se sondazhet e brendëshme tregojnë se gara është epaparashikueshme. Por pavarësisht se cili do të fitojë, ndryshimi do të vijë nëUashington. Ekspertët politikë mendojnë se sfida më e madhe përpresidentin e ardhshëm do të jetë shërimi i ekonomisë amerikane në rënie. (ze)