Ekonomistët analizojnë rënien në tregun e shtëpive
Sipas ekonomistëve rënia në tregun e shtëpive shkaktoi një panik të përgjithshëm që pushtoi sektorin financiar global
Mark Zandi i cili punon për faqen elektronike të parashikimeve ekonomike Moody. s Economy.com thotë se çmimet e shtëpive në Shtetet e Bashkuara nuk ka gjasa të shënojnë ngritje deri nga mesi i vitit 2009. Bumi i tregut të shtëpive dhe më pas rënia e këtij tregu janë regjistruar si luhatjet më ekstreme në 60 vjet. Pjesërisht si rezultat i normave të ulëta të interesit bankar, çmimet e shtëpive në shumë pjesë të vendit shënuan rritje marramendëse dhe nga viti 2000 deri në vitin 2005 thuajse u dyfishuan. Që nga ajo kohë, shpjegon ekonomisti Zandi, këto çmime kanë njohur rënie të vazhdueshme: Zoti Zandi thotë se shtetëzimi në shtator i dy kompanive që mbështesnin kreditë e shtëpive, Fannie Mae dhe Freddie Mac dhe falimentimi i bankës së investimeve Lehman Brothers, e shndërroi rënien e tregut të shtëpive në një panik të përgjithshëm për sektorin financiar. Humbje të papara në sektorin bankar kanë dëmtuar sistemin financiar, ndërkohë që Departamenti i Thesarit dhe Banka Qendrore përpiqen të gjejnë mënyra për ta stabilizuar këtë sektor. Në komentet para konferencës së kompanive ndërtimore, Michael Moran i shoqërisë së sigurimeve Daiwa Securities, shprehu optimizëm se kriza ka filluar të lehtësohet. Ai tha se nuk parashikon që problemi i kredive të pashlyera të kapërcejë nga tregu i kredive të shtëpive në atë të kredive për makina apo të kartave të kreditit: Ekonomistë të tjerë që e morën fjalën në konferencë pohuan se ekonomia është në recesion dhe pritet që kjo gjendje të vazhdojë deri nga fundi i vitit 2009. Një ndër arsyet, shpjegon zoti Zandi është se njerëzit janë aq të trembur nga goditja e papritur dhe e rëndë e kësaj gjendjeje ekonomike, sa që po tregohen shumë më të matur me shpenzimet. Ai parashikon se një rënie edhe më e thellë pritet në të ardhmen, gjë që mund të rrisë nga 6 për qind në 8 për qind nivelin e papunësisë brenda vitit 2009. Këto shkurtime të vendeve të punës do të arrijnë në afro 150 mijë në muaj gjatë muajve të fundit të 2008-s dhe në fillim të 2009-s. Ndërkaq konfiskimet e shtëpive, si rezultat i mospagimit të kredive do të arrijnë pikën kulmore vitin e ardhshëm, duke e tejkaluar shifrën prej 3 milionë shtëpish të konfiskuara nga banka këtë vit. //ad//