Punëtorët e Detroitit në vështirësi, ndërsa GM riorganizohet
20 mijë punëtorë pritet të humbasin vendet e punës në kuadrin e riorganizimit
Dikur punëdhënësi më i madh i sektorit privat në Shtetet e Bashkuara,General Motors me qendër të Detroit, kishte 500 mijë punonjës në gjithëvendin.Ky numër ra në 60 mijë vitet efundit.Tani shteti i Miçiganit, që pokalon një periudhë depresioni ekonomik, mund të zhytet edhe më thellë në të,pasi GM-i ka në plan të shkurtojë 20 mijë vende pune dhe të mbyllë 17 objektetë tij në gjithë vendin në kuadrin e riorganizimit për të dalë ngafalimentimi.Dhe ndërkohë, e ardhmja epunëtorëve të industrisë së automjeteve për të vazhduar punën ose për të gjeturnjë punë tjetër duket e zymtë. Në Detroit sheh kudo shënjat e perëndimit të një periudhe kur qyteti ishtesimbol i fuqishëm i klasës punëtore të Amerikës. Një stacion treni dikur i mbushur me njerëz, tani është i boshatisur në mes tëish sektorit të automjeteve të Detroitit në bulevardin Miçigan. Nuk shikon më makina kadillak apo pjesë për makinat që të dalin nga uzinat endërtimit, shumica e të cilave të mbyllura dhe të rënuara. “Ky është kthyer në një qytet fantazmë”, thotë Geri Uilson, sekretari ifinancave të degës 22 të sindikatës së punëtorëve të automjeteve.Zyra e tij është mes atyre pak shënjave jetepërgjatë bulevardit Miçigan.Geri u rritnë këtë lagje dhe u punësua në General Motors në vitin 1977. “Pas mbarimit tëshkollës së mesme ne kemi shkuar të punojmë, kjo ka qënë mënyra e jetesës këtunë Detroit”, thotë Geri. Por tani kjo mënyrë jetese po zhduket, pasi shumë vende pune në industrinë eautomjeteve nuk ekzistojnë më.Përmomentin, Geri Uilson ende është i punësuar në një nga fabrikat e GM-it që nukdo të mbyllen, ashtu si edhe Xhorxh Mekgregor, presidenti i degës 22 tësindikatës. Mekgregor filloi punë në General Motors në vitin 1968, duke iu bashkuarshokëve të tij të ushtrisë që paguheshin mirë në linjat e montimit. “Kur u punësova këtu, mendova se ishte gjëja më e mirë që kisha arritur”thotë Mekgregor.Për më shumë se 40vjet, ai ka qënë dëshmitar i shkurtimit të më shumë se gjysmë milioni vendepune në GM, një prej punëdhënësve më të mëdhenj të botës.Rënia e GM-it ka prekur disa breza nëfamiljen e Makgregorit.Xhaxhallarët etij janë në pension, por të pasigurt nëse do të vazhdojnë të paguhen dhe tëkenë sigurime shëndetësore.E bija e tijhumbi punën në një pikë pjesësh këmbimi.Nipi i tij 17-vjeçar ka pak të ngjarë të gjejë punë në zonën eDetroitit. DikBlaus, president i Dhomës rajonale të Tregtisë është pesimist për të ardhmendhe thotë se papunësia që sot është mjaft e lartë, do të rritet në muajt eardhshëm.“Shumë njerëz parashikojnë tëkemi një shkallë papunësia nga 15 në 20 përqind deri në ristrukturimin eGM-it”. Por megjithë të ardhmen e zymtë ka edhe disa shënja shprese.Në bazë të marrëveshjes së arritur mes GM-itdhe Sindikatës, të papunët do të rifillojnë punë në linjat e montimit në vendete reja që do të krijohen. Një uzinë e GM-it për prodhimin e makinave të vogla, që ishte planifikuar tëhapej në Kinë, do të hapet në Shtetet e Bashkuara pas riorganizimit të GM-it. Por fillimi i një pune të re në një uzinë të re do të jetë i vështirë përpunonjës si Uilsoni dhe Mekgregori, që janë në prak të pensionimit.Ata thonë se nuk kanë ku të shkojnë, prandajdo të presin deri sa kompania të ristrukturohet. Mekgregor beson se zgjidhja përfundimtare e problemeve që kanë pllakosur GeneralMotors-in, si dhe Chrysler-in dhe Ford-in, nuk është vetëm nxjerrja e tyre ngafalimentimi, por ristrukturimi i gjithë ekonomisë së vendit, që do t’usiguronte përsëri punënjerëzve dheeventualisht ata do të blinin dhe ngisnin makina të reja. //iç//