Ekstremizmi në Ballkan, sa i rrezikshëm për rajonin dhe Perëndimin?
Një diskutim në Uashington ndalet tek shkaqet që ushqejnë ekstremizmin, mënyrat për ta luftuar dhe rrezikun e ri nga ish-rekrutët që kthehen
Ekstremizmi i dhunshëm është një ndër sfidat e reja që janë shfaqur në Ballkan gjatë viteve të fundit. Për frymë popullate, në Ballkan gjenden disa nga vendet me numrin më të madh të rekrutëve në Evropë. Qendra për Marrëdhënie Transatlantike zhvilloi një diskutim mbi temën e rrezikut që përbën ekstremizmi ballkanik. Pjesëmarrësit në diskutim vënë në dukje se ky ekstremizëm, më parë një problem që eksportohej jashtë kufijve të Ballkanit, tani është një kërcënim për sigurinë e vetë rajonit. Sipas përllogaritjeve, rreth 800-1000 individë nga Ballkani janë angazhuar në konfliktet në Siri dhe Irak gjatë viteve të fundit. Rreth 40% prej tyre mendohet se janë kthyer, duke prezantuar një kërcënim të ri për Ballkanin dhe më gjerë për Evropën, thotë analisti Spencer Boyer. Ai e ndjek me vëmendje situatën në Ballkan si specialist në Këshillin Kombëtar të Zbulimit, një strukturë konsulente brenda qeverisë amerikane: Problemi i ekstremizmit islamik, një fenomen që vërehet edhe në disa vatra të Evropës Perëndimore, është veçanërisht shqetësues në Ballkan thekson Edward Joseph i Institutit për Problemet Aktuale Botërore: Dëshmi e karakterit të trazuar të Ballkanit, thotë zoti Joseph, janë ringjalljet e simboleve dhe figurave që ushqejnë armiqësitë etnike, rehabilitimi i disa prej figurave më të disktretituara në histori, për shembull në vende si Serbia dhe Kroacia, që nuk kanë asnjë lidhje me islamin. Për këtë arsye, pjesëmarrësit e shohin radikalizmin islamik në Ballkan si një fenomen me përmasa dhe potencial rreziku që e kapërcen numrin e rekrutëve xhihadistë. Analistët sjellin perspektiva të ndryshme në diskutimin e shkaqeve që ushqejnë radikalizmin në Ballkan, por konsensusi i përgjithshëm është se ky dekada pas rrëzimit të komunizmit dhe pas luftrave të viteve ’90, hija e konfliktit nuk i është ndarë rajonit. Shumë vende të Ballkanit ende nuk kanë një vizion të qartë për të ardhmen, thotë analisti Adrian Shtuni, i firmës konsulente . Zoti Shtuni thekson se problemi vërehet edhe në një vend homogjen nga pikëpamja etnike dhe fetare, siç është Kosova: Ekzistenca e ekstremizmit të dhunshëm vë në rrezik proceset integruese për vendet ballkanike që duan të aderojnë në BE apo NATO, në një kohë që ambicjet euro-atlantike janë garancia më e fortë për t’i mbajtur këto shoqëri të fokusuara drejt Perëndimit. Zoti Shtuni sjell shembullin e Kosovës. thotë zoti Shtuni Kur është fjala tek përgjigja ndaj problemit, rekomandimet nuk ofrojnë një zgjidhje të qartë, apo të momentit: thotë analisti Edward Joseph. Për zotin Shtuni, zgjidhja duhet gjetur nga vetë shoqëritë që po ballafaqohen me këtë kërcënim: Pavarësisht nga perspektivat e ndryshme në diskutimin e shkaqeve dhe përgjigjes ndaj problemit, analistët janë të një mendjeje se ndikimi i ekstremizmit ballkanik i kapërcen kufijtë e Ballkanit: thotë analisti i shërbimeve amerikane të zbulimit Spencer Boyer. Një Ballkan i izoluar dhe i radikalizuar më tej do të jetë kokëçarje e vazhdueshme për Perëndimin, thotë zoti Shtuni: Një Ballkan i destabilizuar, ose i përjashtuar nga BE-ja nuk është thjesht një terren tërheqës për radikalizmin islamik, apo nacionalizmin e rrezikshëm, por edhe për Rusinë që është e interesuar të dobësojë influencën amerikane dhe evropiane në botë. Ky potencial rreziku, thonë pjesëmarrësit, duhet të vazhdojë të udhëheqë politikat evropiane dhe amerikane ndaj Ballkanit.