Shqipëria dhe sfidat e saj
Politika e jashtme dhe roli në rajon pozitiv, problemi kryesor mbetet politika e brendshme
Shqipëria e gjen sot veten në një moment të rëndësishëm të historisë së saj, ndërsa po përpiqet të hyjë në klubin elitar të vendeve perëndimore evropiane. Por ndërsa për çështjet e sigurisë, politikës së jashtme dhe rolit të saj të shtuar në rajon, që pas shpalljes së pavarsisë së Kosovës, ajo ka bërë hapa të mëdhenj pozitivë, problemet e brendshme vazhdojnë ta mbajnë këtë vend ende larg synimeve të tij. Zhvillimet në Shqipëri, sfidat dhe arritjet e saj ishin në qendër të një diskutimi që u zhvillua në Uashington me pjesëmarrjen e analistëve të njohur të çështjeve shqiptare. Vlerësimi për Shqipërinë ishte i dyfishtë, ndërsa politika e saj e jashtme dhe roli në rajon vlerësohen si pozitivë, nuk mund të thuhet e njejta gjë për politikën e brendshme, që sipas vëzhguesve, është problemi kryesor që frenon zhvillimin e vendit. Doktor Elez Biberaj, drejtor i Divizionit të Euroazisë në Zërin e Amerikës dhe njohës i mirë i çështjeve shqiptare thotë se, në dallim nga politika e brendshme, në politikën e jashtme, partitë shqiptare kanë mbajtur përherë të njejtin qëndrim. Luftrat në Ballkan e ritën ndjeshëm rolin e Shqipërisë në rajon dhe fitorja e pavarësisë së Kosovës, sipas zotit Biberaj, ka çuar në shtimin e ndjenjave pan-shqiptare në Ballkan, ndonëse jo në veprime konkrete për bashkim kombëtar. Kjo politikë e moderuar e Shqipërisë në Ballkan është shoqëruar me mbështetjen e madhe që i është dhënë Tiranës, si nga Uashingtoni edhe nga Brukseli. Problemet me Shqipërinë, sipas analistëve, lidhen me politikën e saj të brendshme. Doktor Daniel Serwer, ish zyrtar i Departamentit të Shtetit dhe tani profesor i menazhimit të konflikteve në Qendrën për Marrëdhënie Transatlantike, thotë se marrëdhëniet e Shqipërisë me fqinjët janë më të mira, se sa marrëdhëniet e saj të brendshme. Këto probleme të vjetra dhe të njohura për Shqipërinë, thotë analisti, pritet të zgjidhen gjatë procesit të anëtarësimit të Shqipërisë në BE, proces për të cilin Shqipëria është tepër e angazhuar. Faktori i vetëm, që do ta bënte Shqipërisë të largohej nga kjo rrugë zhvillimi, tha zoti Serwer, do të ishin marrëdhëniet e saj me shqiptarët e tjerë në rajon. A do të pranonin shqiptarët të jetonin në 6 shtete, apo do të kërkonin ndryshime kufijsh, gjë që do të kundërshtohej ashpër si nga Uashingtoni edhe nga Brukseli, thotë ai. Ambasadori i Shqipërisë në Uashington Gilbert Galanxhi, thotë se ky shqetësim nuk ekziston, pasi Shqipëria sot po ndjek shembullin e demokracive perëndimore. Shqipëria, tha ai, po punon sot për të thelluar më tej bashkëpunimin rajonal, pasi kjo do të sillte një zhvillim më të madh ekonomik. Shtetet e Bashkuara shihen si vendi perëndimor me ndikimin më të madh në Shqipëri dhe pritshmëria për ndihmën e Shteteve të Bashkuara është po kaq e madhe. Por ish ambasadorja amerikane në Shqipëri Marisa Lino, thotë se ndryshimet duhet të vijnë në radhë të parë nga vetë brenda shoqërisë. Zonja Lino, e cila ka shërbyer si ambasadore në Shqipëri gjatë periudhës së trazuar, që pasoi rënien e skemave piramidale, thotë se roli i ambasadorit amerikan në Shqipëri është që të avancojë interesat e Shteteve të Bashkuara. Forumi u drejtua nga Janush Bugajski analist i lartë pranë Programit Evropian të Qendrës për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare.