Romët në SHBA, integrimi në shoqëri; avantazhet dhe disavantazhet
Romët në Amerikë kanë arritur të ruajnë identitetin etnik, që për shumë amerikanë është plotësisht enigmatik
Muajin e kaluar, Gjykata Evropiane për të Drejtat e Njeriut filloi dëgjimin e çështjes së një gruaje rome nga Sllovakia, e cila thotë se u sterilizua kundër dëshirës së saj. Ndërkohë, vendimi i Francës për të dëbuar imigrantë romë, që jetojnë në vendbanime të përkohshme, u prit me habi nga aktivistët. Po jashtë Evropës, a ka probleme të ngjashme? Siç vihet në dukje në materialin në vazhdim, në Shtetet e Bashkuara diversiteti kulturor mund t’u ofrojë romëve si avantazhe edhe disavantazhe. Kristiana Grigoir studion në Universitetin Vanderbilt të shtetit Tenesi, me një bursë prestigjoze Fulbright. Ajo është rumune si edhe rome, pjesë e një grupi etnik, të cilët shpesh quhen ciganë. Ajo thotë se amerikanët i njohin shumë pak romët. Në Shtetet e Bashkuara, romët shpesh shihen të lidhur me një kulturë të largët, ekzotike. Në rrugën Xhipsi në Philadelphia, një banor thotë se nuk e di si e mori emrin kjo rrugë, por e di fare mirë se këtu nuk banon ndonjë cigan. Ai thotë se romët përbëjnë një pjesë fare të vogël të popullsisë në Shtetet e Bashkuara. Profesori i Universitetit të Teksasit, Ian Hancock thotë se në Shtetet e Bashkuara banojnë deri në 1 milion romë. Ai thotë se në Amerikë ka pasur valë imigrantësh romë që prej fillimit të viteve 1800. Profesor Hancock, i cili ka qenë përfaqësues i romëve në Kombet e Bashkuara, thotë se historikisht romët e kanë pasur të lehtë të integrohen në shoqërinë amerikane, ndërkohë që kanë ruajtur traditat e tyre. Por kjo, thotë profesori, ka pasur pasojat e veta. Profesor Hancock kujdeset për Qendrën e Arkivës dhe Dokumentacionit të Romëve. Koleksioni i tij përbëhet nga libra, fotografi dhe filma, për të cilët ai thotë se inkurajojnë këtë imazh të deformuar të romëve. Fej Uilliams i përket brezit të tretë rom, i lindur në Amerikë. Ajo jeton me familjen në Texas dhe thotë se imazhe të tilla nuk janë zhdukur. Williams thotë se kur ishte fëmijë, të rriturit e mësonin të mos identifikohej si rom. Ajo thotë se megjithë paragjykimet, aftësia e popullit të saj për t’u integruar në shoqëri ka qënë një e mirë e jo mallkim, veçanërisht po të krahasohet me Evropën. Kristiana Grigoir thotë se diversiteti kulturor në Shtetet e Bashkuara e bëri atë që të flasë hapur për herë të parë rreth identitetit të saj rom. Ajo e vë theksin tek kontrasti që ekziston në vendlindjen e saj, Rumani, ku romët ende diskriminohen. Grigoir, balerinë amatore, thotë se nuk ka përjetuar diskriminim racial në Shtetet e Bashkuara. Në fakt, shton ajo, trashëgimia e saj etnike ka qënë për të një pasuri. Megjithatë, disa romë thonë se diskriminimi është një barrë e rëndë në Shtetet e Bashkuara, veçanërisht në vendin e punës.