Një analizë mund t’u shpëtojë jetën grave me kancer të mitrës
Sëmundja është shkaktarja kryesore e vdekjeve të grave në Afrikën Nën-Sahariane
Shumica e njerëzve mendojnë se malaria, SIDA dhe lindja janë shkaktarët kryesorë të vdekjes së grave në Afrikën Nën-Sahariane. Por në fakt, atje ka një tjetër shkaktar kryesor: kanceri i qafës së mitrës. Korrespondentja e Zërit të Amerikës Carol Pearson na njeh me një analizë dhe teknologji të thjeshtë, e cila mund të shpëtojë jetën e grave në vendet në zhvillim. Çdo vit, në mbarë globin, gjysëm milioni gra preken nga kanceri në qafën e mitrës dhe më tepër se çerek milioni vdesin nga kjo sëmundje. Shumica e vdekjeve ndodhin në vendet në zhvillim. Në Burkina Faso, Adjaratou Kinda ((uh-JAR-uh-two KIN-duh))mësoi shumë vonë se kishte kancer në qafën e mitrës. Një analizë e thjeshtë, jo e kushtueshme, mund t'i kishte shpëtuar asaj jetën. Në vendet e zhvilluara, shumica e grave mund të bëjnë një analizë të thjeshtë për kancerin e qafës së mitrës, në klinikë. Në se analizat në laborator tregojnë qeliza jo-normale, mjekët kanë mundësinë për t'i trajtuar ato me kimioterapi, që vret qelizat para-kanceroze, me metodën e ngrirjes dhe, në raste më të avancuara të sëmundjes, me rrezatim, ose ndërhyrje kirurgjikale. Në vendet në zhvillim, gratë nuk i kanë këto mundësi. Si rezultat, në Afrikën Nën-Hahariane, gratë e prekura me virusin HIV, po arrijnë të mbijetojnë nga SIDË-a, por po vdesin nga kanceri i qafës së mitrës. Dr. John Varallo punon për shoqatën jo-fitimprurëse për shëndetin. Jhpiego punon në Burkina Faso dhe në vende të tjera, që mjekët, infermieret dhe mamitë t’i zbulojnë dhe eliminojnë qelizat para-kanceroze në një vizitë mjekësore. Një përzjerje e uthullës i kthen qelizat parakanceroze në ngjyrë të bardhë dhe përmes një procedure tjetër të quajtur “cryotherapy”, qelizat eliminohen. Duhen 10, ose më shumë vite, që këto qeliza të bëhen kanceroze. E megjithatë, kanceri i qafës së mitrës është shkaktari i dytë i vdekjeve nga kanceri të grave në mbarë botën. Organizata Botërore e Shëndetësisë thotë se kanceri i qafës së mitrës përbën një shqetësim të madh për shëndetin publik dhe tani, me një analizë jo të kushtueshme, mund të testohen një numër më i madh grash dhe mund të shpëtohet jeta e tyre. Dr. Varallo thotë se kjo procedurë, në 95 për qind të rasteve është e efektshme. Në se analizat dhe trajtimi do të përdoren më gjerësisht, nuk do të ketë më nevojë që gra si Adjaratou Kinda të mësojnë se është tepër vonë.