Ëndrra evropiane në shekullin e 21të - 2004-11-26
Evropianët po përpiqen të krijojnë një ëndërr të re, të ndryshme nga ëndrra e dikurshme amerikane por njëkohësisht të denjë për t’u për
Për më shumë se dy shekuj, ëndrra amerikane -- ideja se me punë dhe vendosmëri çdokush në këtë vend mund të arrijë sukses personal -- ka qenë një burim shprese, zilie dhe frymëzimi për njerëzit kudo në botë. Por në Evropë tani po lind një variant i kësaj ëndrre për shekullin e 21-të. Amerikanëve u pëlqen t’i kalojnë pushimet në Evropë nëse ua lejon buxheti. Ata dinë ta shijojnë kulturën, ushqimin dhe diversitetin evropian. Ata i kanë zili evropianët për pushimet e gjata që bëjnë, për orët më të shkurtëra të punës dhe për përfitimet sociale. Por ata mendojnë gjithashtu se ekonomia evropiane nuk ka gjallëri, rendimenti i saj është i ulët, organizimi tepër burokratik, politikat e Evropës janë ndërkaq tepër të dobëta dhe të paefektëshme. Niall Ferguson, profesor i historisë ekonomike në Universitetin Harvard, thotë se megjithë zgjerimin e saj, Evropa kurrë nuk mund të konkurojë me Amerikën. thekson profesori. Analistë të tjerë nuk kanë këtë mendim. Ata thonë se Bashkimi Evropian i zgjeruar po ndeshet me probleme kalimtare por ka patur edhe përmirësime, për shembull rritja e ndikimit ekonomik dhe politik, forcimi i euros apo shtimi i larmisë kulturore. Jeremy Rifkin, president i Fondacionit për Prirjet Ekonomike dhe autor i një libri me titull ”Ëndrra Evropiane”, thotë se këto përmirësime, duke u shtuarf edhe ftohjen me Shtetet e Bashkuara, i kanë inkurajuar disa udhëheqës evropianoperëndimorë të shpallin vizionin e tyre për shekullin e 21-të - një vizion që sipas tyre i përshtatet më mirë botës së globalizuar se sa ëndrra amerikane e suksesit individual dhe e mbështetjes së forcat e veta. Zoti Rifkin thotë se ëndrra evropiane, siç e quan ai këtë vizion alternativë për njerëzimin, është thuajse e kundërta e ëndrrës amerikane. Ajo e ve theksin te suksesi i komunitetit se sa tek individi. Ajo vlerëson cilësinë e jetës më shumë se suksesin material. Ajo ka të bëjë me zhvillimin e qendrueshëm dhe me mbrojtjen e mjedisit. Ajo preferon zgjidhjen paqësore të konfliktit në vend të ndërhyrjes së armatosur. Në të njëjtën kohë, thotë Rifkin, shumë amerikanë kanë filluar ta venë në pikëpyetje ëndrrën e tyre. Gar Alperovitz, profesor i ekonomisë politike në Universitetin e Merilendit, përmend thellimin e hendekut mes të pasurve dhe të varfërve si rrezikun më të madh që i kanoset ëndrrës amerikane. Profesor Alperovitz thotë se ideja se pasuria e një grupi të vogël arrin të shpërndahet tek njerëzit me të ardhura të mesme dhe të ulta nuk është realizuar. Sipas profesorit Jeremy Rifkin, studimet tregojnë se aktualisht Shtetet e Bashkuara renditen prapa shumicës së vendeve të industrializuar përsa i përket barazisë së të ardhurave. Dhe kjo e pengon përparimin material të njerëzve që është një aspekt kryesor i ëndrrës amerikane. Rifkin thotë se shumë imigrantë të rinj që vijnë në Amerikë për t’i shpëtuar varfërisë, mbeten të varfër. Ata që arrijnë sukses material shpesh thonë se atë e kanë arritur në kurriz të jetës së tyre sociale, familiare dhe kulturore. Por Profesor Alperovitz mendon se një portretizim i tillë i Amerikës nuk është aspak i plotë. Dhe pikërisht ky aspekt komunitar i Amerikës do të ndihmojë për rigjallërimin e ëndrrës amerikane, thotë Gar Alperovitz. Sipas tij, vizioni evropian për shekullin e 21-të është shumë tërheqës por jo realist për shkak të vështirësive me të cilat po ndeshet Bashkimi i zgjeruar Evropian. Jeremy Rifkin është dakord me pikpamjen se me zgjerimin e Evropës rriten edhe problemet e saj: Në këto kushte, vizioni i një ”Evrope të Gjelbër” me diversitet kulturor mund të duket utopik. Por 200 vjet më parë, themeluesit e Amerikës krijuan një ëndërr të re radikale për njerëzimin, ëndërr e cila ka transformuar botën, ve në dukje zoti Rifkin. Sot, evropianët po përpiqen të krijojnë një ëndërr të re të ndryshme por njëkohësisht të denjë për t’u përqafuar.