Përvjetori i aksidentit të Çernobilit
Mëngjesin e 26 prillit të vitit 1986, reaktori i njësisë 4 në Çernobil u vu në një provë eksperimentale për sistemin e tij të ftohjes
Pripiat i Ukrainës është një qytet i vdekur. Shtëpitë, shkollat, këndet e lojrave pohumbasin, ndërsa natyra rimerr vendin e saj. Pripiat kishte dikur 50 mijë banorë. Tani ata kanëikur, ndoshta përgjithmonë. Vetëm artifaktet e jetëve të tyre mbeten pas, tëmbuluara nga pluhuri. Pripiati u fshi pas aksidentit më vdekjekrurësbërthamor në historinë botërore, Çërnobilit. Mëngjesin e 26 prillit të vitit 1986, reaktori injësisë 4 në Çernobil u vu në një provë eksperimentale për sistemin e tij tëftohjes. Reaktori u nxeh dhe shpërtheu nga trysnia e avullit, duke hequr çatinëe centralit. Radioaktiviteti bërthamor doli në ajër. Ndërsanjerëzit flinin, ai u përhap në Pripiat, në veri të Çernobilit. Në reaktorin 4, karburanti bërthamor dhe grafitiqë e rrethonte shpërtheu në flakë. Autoritetet dërguan helikopterë qëfluturonin mbi reaktorë për të hedhur rërë dhe materiale të tjera për tëndaluar zjarrin. Por ai vazhdoi për ditë të tëra. Era që mbarte grimca radioaktive nga zjarri ipërhapi ato në një zonë të gjerë, në Ukrainë, Bjellorusi dhe Rusi. Më pas në Ishujt Skandinav, Britani dhe pjesë të tjera të Evropës. Ndërsa era ndryshontedrejtimin, të njëjtën gjë bënte edhe radiacioni. Më në fund, gati një ditë e gjysmë passhpërthimit, u urdhërua evakuimi i Pripiatit. Njerëzve iu tha të largoheshinvetëm për disa ditë, kështu që ata lanë çdo gjë pas, për të mos u kthyer më. Megjithë përhapjen e gjerë të radiacionit, zyrtarëtsovjetikë në fillim folën shumë pak për atë që ndodhi në Çërnobil. Shumë njerëzu besonin më shumë udhëheqësve të tyre sesa njoftimeve nga jashtë përkatastrofën. Ishin në fakt dedektorët e radiacionit në vendetë tjera, qindra kilometra larg që detyruan sovjetikët të pranonin aksidentin eÇërnobilit. Mijëra vetë u dërguan në Çërnobil për të pastruarmbeturinat nga shpërthimi. Ata ndërtuan gjithashtu një strukturë për të mbuluarreaktorin e dëmtuar dhe karburantin e tij radioaktiv. Pajisjet e punonjësve undotën kaq shumë saqë duhet të hidheshin. Punonjësit vetë u ndotën, shumë prejtyre u sëmurën. Qeveria sovjetike tha se të paktën 31 viktimatnë centralin e Çërnobilit ishin të lidhura drejtpërdrejt me shpërthimin ereaktorit. Organizata Botërore e Shëndetësisë tha se 2 mijë e 200 vjekje tëtjera mund të priten nga ata që morën pjesë në pastrimin e centralit. Raporti iorganizatës shton se në total, Çërnobili mund të ketë 4 mijë fatalitete ngakanceri dhe sëmundje të tjera. Radioaktiviteti i detyroi zyrtarët të krijojnënjë zonë të pabanuar 30 kilometra përreth Çërnobilit, duke mbyllur Pripiatin.Megjithatë centrali vazhdoi të prodhonte energji derisa më në fund u mbyll nëdhjetor të vitit 2000. Reaktorët RBMK në Çërnobil nuk ishin të mbyllurnë struktura betoni siç është standart në perëndim. Në agjencinë për EnergjinëBërthamore në Vienë, Drejtori i Sigurisë së Instalimeve Bërthamore, Filip Jametthekson rëndësinë e këtij procesi. thotë ai Rusia ende operon reaktorë të tipit tëÇërnobilit. Aksidenti më i rëndë bërthamor në historinë e Shteteve të Bashkuaranë Ishullin Three Mile në Pensilvani në 28 mars të vitit 1979 nuk pati viktimadhe kishte një ndikim shumë më të vogël në zonat përreth. Reaktori i mbrojturme stukturë betoni mbetet i padëmtuar pavarësisht një shkrirje të pjesshme tëkarburantit bërthamor.//mm//