Komunikimet satelitore në ndihmë të operacioneve të kërkim shpëtimit
Synimi kryesor i operacioneve janë parashikimet e motit, por këto aparatura të sofistikuara analizojnë edhe sinjale alarmi SOS që vijnë
GPS-et, mjetet për identifikimin e koordinatave po bëhen në kohën tonëdiçka e zakonshme për t’u orientuar gjatë udhëtimit. Por pak nga ne i mendojmëkëto pajisje të tilla si mjete për shpëtim jetësh. Falë një rrjeti tësofistikuar satelitor tani kushdo në Shtetet e Bashkuara mund të blejë njëpajisje të thjeshtë për raste emergjencash. Pajisja është shumë popullore përalpinistë në zona të largëta, anije në det të hapur, apo avionë e helikopterë. Nërast nevoje, ajo i dërgon sinjal satelitit, i cili përcillet në një qendërpërpunimi, nga ku analizohet situata emergjente dhe merret masa për shpëtim. Kjo teknologji moderne ka frymëzuar shkencëtarin nga Kosova, Dr. Shkelzen Cakajqë të punojë për ngritjen e një qendre të ngjashme në Kosovë. Mijëra sinjale satelitore analizohençdo ditë në Administratës Kombëtare për Oqeanet dhe Atmosferën pranëUashingtonit nga një armatë me mbi 500 shkencëtarë e teknikë që punojnë në këtëobjekt. Synimi kryesor i operacioneve janë parashikimet e motit, por këtoaparatura të sofistikuara analizojnë edhe sinjale alarmi SOS që vijnë ngaavionë, anije apo individë në rrezik. Kohët e fundit këtij komunitetishkencëtar i është bashkuar edhe inxhinieri nga Kosova, Dr. Shkelzen Cakaj, iangazhuar në studimin e operacioneve kërkim-shpëtim. Dr. Cakaj ka ardhur këtume një objektiv ambicioz– të krijojë në Kosovë një stacion të ngjashëm për identifikimine situatave emergjente. Në botë ka gjithsej 45 stacione tëtilla që shfrytëzojnë sinjalet SOS të emergjencave që vijnë nga sateliti dhepërcaktojnë koordinatat fizike të objektit apo individid që kërkon ndihmë. Përsejo edhe në Kosovë, thotë Dr. Cakaj: Idejae shkencëtarit është që që Kosova të ketë një stacion që do të analizonte tëdhënat për shpëtim-kërkim që ofrohen falas nga një konsorcium ndër-qeveritar i themeluarnga Shtetet e Bashkuara,Kanadaja, Franca dhe Rusia. Vetë ndërtimi dhe pajisja e stacionit të analizimittë sinjaleve satelitore do të kishte një kosto prej 500-600 mijë eurosh, njëçmim i vogël përballë vlerës së një operacioni të tillë për shpëtim jetësh,thotë shkencëtari. Kosova, thotë zoti Cakaj ka aktualisht plot forcandërkombëtare të specializuara për kërkim-shpëtim. - thotë ai Bazuar në një skenar kompiuterik,shkencëtari mendon se ngritja e një qendre të tillë do t’i ndihmonte në zgjidhjene situatave emergjente edhe në vende fqinje: Operacionet mbështeten në një koncepttë thjeshtë, që të gjitha mjetet e fluturimit apo lundrimit, biles edheindividët që lëvizin në mjedise të rrezikshme, të pajisen me një instrumentsinjalizues, i cili në rastet efatkeqësisë aktivizohet qoftë automatikisht, qoftë manualisht nga personat nëvend-ndhodhjen e fatkeqësisë. Ai sinjal drejtohet nga sateliti, i cili epercepton atë sinjal dhe më pas përpunon koordinatat që ka fatkeqësia. Njëaparat i vogël dore, një insfrastrukturë e sofistikuar falas dhe stacione tëtilla për analizimin e të dhënave që kanë shpëtuar mbi 20 mijë jetë njerëzishnë botë. Tani, një shkencëtar shqiptar synon që ky sistem të bëhet një ditë realitetedhe për Kosovën.//mm//