New Hampshire, prova e parë për garën presidenciale
Dy partitë e mëdha politike, demokrate dhe republikane mbështeten në këto zgjedhje për të përcaktuar kandidatët e tyre
Kushtetuta amerikane nuk parashikon mënyrën sesi një parti politike mund të emërojë kandidatin e saj për president. Procesi thjesht ka evoluar me kalimin e kohës dhe tani të dyja partitë e mëdha politike, demokrate dhe republikane – mbështeten në zgjedhjet paraprake shtetërore për të përcaktuar kandidatët e tyre për në zgjedhjet e përgjithshme. Në New Hampshire ndikimi në rritje i medias ka bërë që ky shtet të zhvillojë zgjedhjet paraprake i pari, çdo katër vjet të ciklit elektoral. Është burim krenarie për njerëzit në shtetin verilindor New Hampshire. Një traditë e shënuar dhe e gdhendur në gurë në kryeqytetin Concord. Por kur William Gardner kandidonte për sekretar shteti në New Hampshire në vitin 1976, zgjedhjet paraprake presidenciale këtu nuk mund të përshkrueshin si kaq të rëndësishme. Ishte gjatë gjysmës së dytë të zotit Gardner në post – viti 1977 kur ligjvënësit miratuan legjislaturën që i bënte zgjedhjet paraprake shtetërore të parat në vend. Gardner e cilëson traditën e famshme politike të New Hampshire si pjesë të rëndësishme të “Endrës Amerikane”. New Hampshire është shtet me gati 1 presje tre milionë banorë. Byroja e regjistrimit të popullësisë tregon se 96 përqind e popullësisë aty është e bardhë. Shumica e votuesve në këtë shtet e quajnë veten të pavarur pasi kundërshtojnë si republikanët edhe demokratët. Për këtë fakt, dhe statusit si i pari në vend, New Hampshire është një ndalesë e rëndësishme në fushatën e kandidatëve. Për zgjedhjet e 2008-ës të paktën 10 shtete kanë planifikuar të mbajnë zgjedhjet paraprake më 5 shkurt, dita e njohur si e Marta e Madhe. Ky numër mund të rritet në 25 ndërkohë që shtetet të tjera miratojnë legjislaturën në muajt e ardhshëm. Kryetari i partisë republikane në New Hampshire, Fergus Cullen thotë se ndryshimi nuk u jep kandidatëve shumë kohë për të ndërtuar apo fituar terren pas fushatës në New Hampshire. Leon Panetta shërbeu si shef i personelit për ish presidentin Bill Clinton. Ai thotë se aktivitetet intensive pas të Martës së Madhe duket se i ndihmojnë kandidatët që kanë grumbulluar më shumë fonde. Fushata e zgjedhjeve paraprake i mohon një kandidati më pak të njohur mundësinë për tu bërë më i dukshëm për votuesit në shtetet e tjera. Kritikët thonë se e Marta e Madhe u jep më shumë rëndësi reklamave politike pasi i lë më pak kohë për kandidatët të takohen me votuesit. Shteti i Florikas i ka zgjedhjet parakrake më 29 janar. Ligji i shtetit të New Hampshire kërkon që zgjedhjet paraprake këtu të ndodhin të paktën shtatë ditë para atyre në një shtet tjetër. Disa si Fergus Culle spekullojnë se zgjedhjet në New Hampshire mund të zhvillohen në fund të këtij viti. Megjithë ndryshimet në këtë vit zgjedhjesh, fushata ka filluar në New Hampshire falë pjesërisht debateve politike të zhvilluara në kolegjin Saint Anselm në Manchester. Jashtë korpusit, shtërngimet e duarve dhe takimet në auditore shënojnë fillimin e raundit të fushatës në këtë shtet që shpreson të jetë i veçantë dhe burim krenarie për 2008ën dhe më pas.//kk//