Tom Lantosh: Zëri i fuqishëm në mbështetje të lirisë në botë
Kongresmeni Lantosh është i njohur si një nga mbështetësit e hershëm të pavarësisë së Kosovës
“Komuniteti i të drejtave të njeriut i ka një borxh shumë të madh kongresmenit Lantosh, për përkushtimin e tij në mbrojtjen e dinjitetit njerëzor,” tha Drejtorja Ekzekutive e organizatës Freedom House, Jennifer Windsor, pasi dëgjoi njoftimin e bërë nga kongresmeni i Kalifornisë. Kryetarja e kësaj organizate të njohur të të drejtave të njeriut shtoi se largimi i zotit Lantosh do të lerë një boshllëk mjaft të madh në Kongresin amerikan. Si bashkëthemelues i grupit të Kongresit për të drejtat e njeriut në vitin 1983, Lantosh ka mbështetur ndihmën për ish vendet komuniste të Europës Lindore dhe të ish Bashkimit Sovjetik. Ai ka qenë një kritik i hapur i shkeljeve të të drejtave të njeriut në botë edhe kur zëri i tij ishte zë i pakicës së vogël. Lantosh, mbështetës i palodhur i njerëzve të shtypur, nuk ka ngurruar të ndërmarrë hapa të pazakontë, kur ka qenë fjala për rrëzimin e tiranëve, thotë ish zyrtari i Departamentit amerikan të Shtetit, Mark Palmer: Charles Gati, profesor në Universitetin Johns Hopkins dhe mik i vjetër i tij, e ka shoqëruar zotin Lantos në shumë prej udhëtimeve të tij në botë. Ai thotë se bindjet e thella të kongresmenit e kanë zanafillën në përvojën e tij personale të jetës: I lindur në Hungari në vitin 1920, Lantosh është i vetmi anëtar i Kongresit që i ka mbijetuar Holokaustit. Ai imigroi në Shtetet e Bashkuara në vitin 1947 si student pa asnjë para në xhep dhe arriti të lerë një gjurmë të pashlyeshme në politikën e jashtëme amerikane. Ai luajti një rol të jashtëzakonshëm drejtues si autor i shumë ligjeve për mbrojtjen e të drejtave të njeriut kudo në botë. Charles Gati: Palmer, ish ambasador amerikan në Hungari, thotë se një nga fitoret më të mëdha të zotit Lantosh, ka qenë heqja e telave me gjemba në kufirin mes Hungarisë dhe Austrisë: Disa nga kritikët e zotit Lantosh thonë se angazhimi i tij në përhapjen e lirisë rrezikon stabilitetin gjeopolitik. Ai ka qenë vazhdimisht një mbështetës i palëkundur i aspiratave për vetvendosje në ish Jugosllavi. Charles Gati thotë se nuk ishte zoti Lantosh që i përshpejtoi lëvizjet për pavarësi në Ballkan. Por ai thjesht ka qendruar në një hap me dëshirat e popujve për liri: Në janar 2003, Zoti Lantos së bashku me ligjvënësin Henry Hyde, paraqitën në Kongresin amerikan një projektrezolutë që bënte thirrje për pavarësinë e Kosovës. Po atë vit, në një seancë të Kongresit, zoti Lantos argumentoi se pavarësia e Kosovës do t’i shërbente paqes në rajon. tha ai. Palmer thotë se zoti Lantosh, ka qenë një nga të parët që e kuptoi se liria globale ishte ndër interesat e parë gjeopolitikë të Amerikës në botë: Familja luan një rol të jashtëzakonshëm në jetën e zotit Tom Lantosh. Gruaja e tij Anetë, të cilën e ka njohur 70 vjet më parë, ndan pasionin e tij për çuarjen përpara të lirisë në botë. 80-vjeçarin Lantosh dhe Anetën mund t’i shohësh çdo ditë tek ecin dorë për dore për në zyrën e kongresmenit. Kryetari i komisionit të fuqishëm për punët e jashtëme, njoftoi se do të largohet kur atij t’i mbarojë mandati në janar të vitit 2009. Tom Lantosh ka njoftuar gjithashtu se po lufton me kancerin e ezofagut duke premtuar se sëmundja nuk do t’i ndalë përpjekjet e tij për lirinë në botë. //ii