Programi hapësinor amerikan vazhdon me prodhues privatë
Raketat komerciale priten të jenë po aq të fuqishme sa edhe ato të NASA-s, por do t'i kushtojnë më lirë taksapaguesve amerikanë
50 vjet pas dërgimit në hapësirë të astronautit të parë amerikan Alan Shephard me një raketë të tipit Redstone, NASA po i jep fund misioneve të këtij lloji. Agjencia Amerikane e Hapësirës do të përdorë tani raketat e ndërtuara nga kompani private për dërgimin e ekipeve të reja në Stacionin Ndërkombëtar Orbital. Anijet e hapësirës të ndërtuara nga firma private pritet të jenë po aq të fuqishme dhe të besueshme sa ato të NASA-s dhe do t’i kushtojnë shumë më pak taksapaguesve amerikanë. Korporata për Eksplorimin e Teknologjive të Hapësirës, SPACE-X, ka nënshkruar një marrëveshje prej 1,6 miliardë dollarësh me NASA-n për 12 fluturime pa pilot në Stacionin e Hapësirës. Space X thotë se marrëveshja do të ulë koston në rreth 2 mijë dollarë për kilogram, pra më pak se një e dhjeta e asaj që i kushton NASA-s të për të çuar një ngarkesë në hapësirë me anijet e saj. Presidenti Barak Obama po i kërkon Kongresit të miratojë një ndihmë prej 850 milionë dollarësh për ndërtimin e raketave të tilla nga firma private. Administratori i NASA-s Charles Bolden thotë se buxheti i caktuar do të mbështesë partneritetin publik dhe privat në hapësirë. Roli i sektorit privat në operacionet e hapësirës pa pilot, si prodhimi i satelitëve, ose i anijeve robot, nuk është diçka e re, thotë ekezekutivi i NASA-s Alan Stern, tani në Institutin e Kërkimeve Southwest, që ofron mbështetje teknike për industrinë e hapësirës. Zoti Stern thotë se sektori privat premton misione në hapësirë me një kosto shumë më të vogël se ato që i kanë kushtuar NASA-s. Për shembull, Space X thotë se mund ta ulë koston e lëshimit në hapësirë të një aniejes, në shifrat 50-100 milionë dollarë, krahasuar me 1,5 miliardë që kushton secili nga misionet e hapësirës. Ai thotë se nga ky kursim përfiton si sektori privat edhe ai publik. Vitin e kaluar Space X u bë kompania e parë komerciale e hapësirës që lëshoi me sukses anijen Falcon 9, me një kapsulë pa pilot, të quajtur the Dragon. Por sipas njoftimeve, Rusia ka thënë se nuk do të lejojë që Space-X të ankorohet në stacionin ndërkombëtar orbital, pa u bërë më parë provat për sigurinë e saj. Siguria përbën shqetësim edhe për ndërtuesit privatë të raketave. Dhe probleme ka patur. Korporata e Shkencave Orbitale, e cila ka kontratë me NASA-n, që kjo e fundit të dërgojë pajisje në stacionin e hapësirës, u përpoq pa sukses në muajin mars, të dërgonte satelitin që monitoron motin, raketën Taurus. Kjo ndërmarrje me vlerën prej 424 milionë dollarësh dështoi pasi struktura në formën e guaskës e projektuar për mbrojtjen e satelitit të lëshuar në drejt orbitës, nuk u hap. Kohët e fundit, Space X bëri të njohura planet për lëshimin demonstrativ të raketës së saj të madhe, të quajtur Falcon Heavy, në fund të vitit 2012 nga Kepi Kanaveral në Florida. Drejtori i kompanisë, Elon Musk, thotë se Falkon Heavy do të jetë një nga raketat më të mëdha që është ndërtuar ndonjëherë. Elon Musk mendon se raketa do të jetë mjaft e fuqishme, për ta çuar kapsulën Dragon në Hënë dhe ndoshta edhe në Mars. NASA sapo i ka dhënë kontrata me vlerën e 270 milionë dollarëve 4 kompanive të ndryshme për të ndërtuar anije të hapësirës me pilot. Në të kaluarën, kompani private të hapësirës kanë ndërtuar anije dhe objekte të tjera hapësinore me porosi të NASA-s dhe agjencia i ka marrë të gjitha vendimet për to. Tani, menaxheri i programit komercial të NASA-s, Ed Mango, thotë se anijet e hapësirës do të projektohen dhe do të jenë pronë e të gjithë sektorit komercial, me sugjerime për sigurinë nga agjencia e hapësirës. Ed Mango thotë se këto bileta nuk do të shiten para mesit të dekadës. Deri në atë kohë, NASA do t’i paguajë Rusisë 750 milionë dollarë për dhjetra bileta në anijen e hapësirës Sojuz, për të çuar astronautë dhe pajisje në Stacionin Ndërkombëtar të Hapësirës.