Prespektiva e paqes në Lindjen e Mesme
Ish zyrtarë të lartë amerikan analizojnë të ardhmen e bisedimeve të paqes
Negociatat për një paqe të qëndrueshme mes Izraelit dhe palestinezëve kanë ngecur për më shumë se dy vjet. Korrespondenti i Zërit të Amerikës Andre de Nesnera bisedoi me tre ish-zyrtarëve të lartë të qeverisë amerikane rreth perspektivave për të ringjallur këtë proces. Çështjet kyçe dihen fare mirë. Ato janë përkufizimi gjeografik i një shteti të ri palestinez, statusi i Jerusalemit, kthimi i refugjatëve palestinezë, vendbanimet izraelite në territoret e pushtuara dhe masat e sigurisë. Bisedimet e paqes u ndërprenë në shtator të vitit 2010, kur Izraeli rifilloi ndërtimin e vendbanimeve pas skadimit të një moratoriumi. Zyrtarët palestinezë thonë se nuk do të rinisnin bisedimet derisa ndërtimi i vendbanimeve të ndalet. Izraeli refuzon të ndalë ndërtimin e vendbanimeve, madje po bën thirrje për të filluar përsëri bisedimet pa kushte. Ekspertët thonë se një pengesë për procesin e paqes janë përçarjet në udhëheqjen palestineze mes Bregut Perëndimor dhe Rripit të Gazës. Bregu Perëndimor drejtohet nga Autoriteti Palestinez i Mahmud Abasit, ndërsa Rripi i Gazës është nën kontrollin e organizatës militante të Hamasit, i cili konsiderohet grup terrorist si nga Izraeli edhe nga Departamenti amerikan i Shtetit. Ish këshilltari amerikan për sigurinë kombëtare Brent Scowcroft, i cili ka shërbyer nën administratën e presidentëve Gerald Ford dhe George Herbert Walker Bush, thotë se palestinezët duhet të tregojnë një front të bashkuar. Nëntorin e kaluar, Hamasi dhe Izraeli u angazhuan në luftime, që zgjatën për një javë. Grupi militant bombardoi Izraelin me qindra raketa. Izraeli u përgjigj me sulme ajrore në Gaza. Luftimet më në fund u ndalën pasi Egjipti ndërmjetësoi një armëpushim. John Bolton, ish ambassador i Shteteve të Bashkuara në OKB në administratën e presidentit George W. Bush, thotë se konflikti i solli përfitime Hamasit dhe Iranit. Dhe lidhur me Fatahun, Asambleja e Përgjithshme e OKB-së i dha presidentit nëntorin e kaluar një fitore diplomatike ndërkombëtare duke njohur Palestinën si një shtet vëzhgues joanëtar – të njëjtin status me atë të Vatikanit. Ekspertët nuk janë të një mendimi nëse fitorja diplomatike e Fatahut dhe pozicioni më dominues i Hamasit do të kenë ndonjë efekt në procesin e bllokuar të paqes. Ata thonë se një gjë është e sigurtë: Shtetet e Bashkuara duhet të luajnë një rol më aktiv në avancimin e procesit. Por William Cohen, ish sekretar amerikan i mbrojtjes në administraten e presidentit Clinton, thotë se Shtetet e Bashkuara kanë një problem. Megjithatë zoti Cohen thotë se Shtetet e Bashkuara janë i vetmi vend me kapacitetin e një “ndërmjetësuesi të ndershëm.” Disa ekspertë besojnë se presidenti Barack Obama do të ketë një mundësi të veçantë gjatë mandatit të tij të dytë në detyrë për të rigjallëruar procesin e paqes në Lindjen e Mesme. Por analistët thonë se çdo veprim në këtë aspekt do të presë deri pas zgjedhjeve parlamentare izraelite të planifikuara për më 22 janar.