Malltezi: Banka Botërore të kërkojë falje publike
Drejtori i zyrës së koordinimit të projektit për menazhimin e zonës bregdetare thotë se raporti i inspektimit të BB është i mbushur me
Drejtuesit ekzekutivë të Bankës Botërore pranuan se janë bërë gabimeserioze lidhur me projektin për zhvillimin e zonës bregdetare nëShqipëri dhe thanë se Banka po merr masa për të përmirësuar proceduratdhe ndihmuar familjet në fshatin Jalë, shtëpitë e të cilave u prishëngjatë zbatimit të projektit. Bordi i Bankës shqyrtoi dje raportin ekomisionit të pavarur hetimor, dhe ra dakort me përfundimet e arrituranë raport për shkelje serioze gjatë zbatimit të projektit. Për të marrë reagime nga pala shqiptare, Zëri i Amerikës intervistoi drejtorin e zyrës së koordinimit të projektit, Jamarbër Malltezi. ZotiMalltezi, fillimisht cili është reagimi juaj ndaj vendimit të Bankës Botërorepas raportit të Komisionit të Inspektimit ? Së parimë duhet të them se ishte një vendim i pritshëm, kemi qënë goxha në qesëndigjithë këto kohë. Në themel të sulmeve kanë qënë prishja e planeve korruptive tëndërtuesve dhe botuesve afër një personi të njohur publik për të grabitur tokanë bregdetin sipas praktikës korruptive të fshatrave turistikë që u zbatua ngaqeveria e mëparshme në bregdetin Adriatik. Prishja e këtyre planeve natyrisht nuk ka kaluar nëheshtje nga këta ndërtues-botues të cilët u përpoqën ta shesin një problem tëbrendshëm si një problem mes qeverisë dhe bankës apo më tej zyrës sëkoordinimit. Shkuan deri aty në mashtrime sa të prezantonin se zyra ekoordinimit ishte menaxhmenti i bankës dhe budallallëqe të tjera. Me sa di unëautoriteti shqiptar i ka dërguar informacione të bollshme bankës të cilat sqarojnëqartësisht situatën faktike. Është e qartë që raporti i panelit nuk ka qëllimtjetër përveçse të shohë procedurat e bankës, më tej qeveria e Shqipërisë me sajam në dijeni i ka kërkuar bankës të kërkojë ndjesë publike për mashtrimet qëka paraqitur në atë raport me sa duket e ndikuar në mënyrë jo të rregulltë nga këto grupe ndërtues-botues të cilat ibotuan planet e tyre të fshatrave turistikë në katalogje dhe i botuan përmarketimin ndërkombëtar qoftë në Jalë, në Ksamil e me rradhë. Krejt e kundërtaështë e vërteta. Qeveria e Shqipërisë e hodhi poshtë atë plan klientelistë tëbazuar mbi njollat klienteliste së bashku me Bankën Botërore. Pra atë planklientelist e rrëzoi që në 2006-ën pavarësisht se këto grupe ndërtimore i kanëpublikuar në katalogjet e tyre në 2005-ën, në 2006-ën dhe qeveria e tashme nëbashkëpunim me bankën kanë përgatitur planin e zhvillimit në përputhje me kodinevropian të sjelljes në zonat bregdetare që heq njollat selektive, tregon veçkriteret ku lejohet dhe çfarë lejohet dhe fuqizon pushtetet vendore, prabashkitë dhe komunat përgatisin planet lokale të zhvillimit. BankaBotërore pranon gabimet e rënda të bëra në hartimin e këtij projekti, si dhemungesën e komunikimit. Ju drejtoni pikërisht atë zyrë që mundëson komunikiminmes bankës dhe qeverisë. A ndjeni ju përgjegjësi për vendimin për prishjen eshtëpive, që janë në fakt në qëndrës të kësaj çështjeje? Së pari më duhet të them se Banka Botërore kanjë përgjegjësi përsa i përket komunikimit, përgatitjes dhe çështje të tjera qëjanë problem i saj i brendshëm. Po flas për komunikimin mesqeverisë dhe bankës për projektin në fjalë. Banka me qeverinë komunikonnëpërmjet ad-memoir-ve dhe marrëveshjeve të kredisë. Me ad-memoire që në2004-ën Banka Botërore shprehet qeveria duhet të vijojë me heqjen e ndërtimevetë paligjshme. Në rast se një klan tjetër brenda BB kthehet tani në 2008ën aponë 2009ën dhe thotë; kjo që ka deklaruar BB që mund ta bëjë përgjegjëse BB përprishjet që në 2004ën ky është një problem i Bankës Botërore. Së dyti, BB ngrehpyetjen pse në plan prokurimi i cili është përgatitur në 2004ën dhe i miratuarnë qershor të 2005ës ka përfshirë pajisjet për fuqizimin e policisë ndërtimore.Përsëri në rast se një klan brenda bankës mendon tani se nuk duhet ta kishtendihmuar policinë ndërtimore për pajisjet prapë është problem i bankës. Njëproblem i tretë ka të bëjë me duhej apo nuk duhej dhënë fotografimi ajror policisëndërtimore. Ne kemi dy dokumenta zyrtarë të BB një në 2006ën dhe një në shkurttë 2007ës pra ad-memoir, dokument zyrtar që si të themi vendos detyrat eshtëpisë në ecurinë e projektit, pra dokument zyrtar i bankës i cili kërkon qëduhej bërë fotografimi ajror për të kontrolluar territorin nga ndërtimet epaligjshme dhe ti jepen policisë mbi bazë çdo tre mujore. Në rast se banka tanitërhiqet dhe mendon se nuk duhet të ishte kryer ky është prapë problem i brendshëmnë mesazhin që përcjell. Së katërti ka një dokument tjetër që quhet letrapërcjellëse e fotografive ajrore, është në përputhje qoftë me rekomandimin ebankës për të vënë në dispozicion të fotografive, qoftë të detyrimit që ka zyrapër të përcjellë tek autoritetet shqiptare çdo raporti. Letra shoqëruese efotografive nuk përmend as fjalën Jalë as fjalën prishje. Vendim-marrja se kundërhyn dhe për çfarë ndërhyn dhe si ndërhyn janë tërësisht ekskluzivitet iinspektoriatit të ndërtimit. Zoti Malltezi, nëShqipëri ndërtimet e paligjshme, janë mjaft të përhapura. Po rnë rastin e bregdetitjugor, si Jala, bie në sy një veprim i shpejtë, pa u lënë kohë banorëve tëankohen ose pa u gjetur forma të tjera sistemi për ta. Ka kritika që prishja eshtëpive është bërë në mënyrë selektive. Si u përgjigjeni këtyre kritikave? Së pari më duhettë them që nuk jam drejtor i policisë ndërtimore apo i inspektoriatit tëndërtimit që t’u jap një përgjigje të saktë. Megjithatë ju keni udhëzuar policinë ndërtimore apo jo? Jo është krejtësisht e gabuar, është mashtrim i këtyregazetarëve të paguara nga këto grupe botuesish-ndërtuesish. Më duhet të them qëletra i përcjell thjesht fotografitë dhe nuk përmend as Jalë, as prishje asnjë.Kështu që kjo është thjesht trillim. Atëherë kush e bëri kërkesën për prishjen e shtëpive? Kërkesë, nuk ka patur kërkesë për prishje. Ndërkohë mëlejoni të sqaroj dhe diçka tjetër që përsa i përket prishjeve të ndërtimit mekëto që unë kam parë dhe me dosje të mëdha që ka dorëzuar qeveria e Shqipërisëpranë BB që tregon situatën faktike tregon që janë mbi 200 prishje ndërtime tëpaligjshme në 2004ën, mbi 110 në 2006-ën nga të cilat gati 90 në Ksamil dhe 90prishje në 2007ën, të gjitha këto flasin vetëm për bregdetin e Jonit. Dhe po timarrim parasysh në Ksamil kemi 8 herë më tepër se në Jalë, bile dhe vetë atykemi 14 prishje në Borsh, 12 në Jalë, 12 në Bunec, 5 në Dhërmi e kështu meradhë. Përsa i përket vendim-marrjes ajo është krejtësisht e autoriteteveshqiptare, i inspektoriatit të ndërtimit, qoftë vendor qoftë kombëtar i cilivendos duhet të lejojë apo nuk duhet të lejojë ndërtimet e paligjshme nëbregdet. Për më tepër një raport ligjor konfirmon që qoftë qeveria, qoftë policiae ndërtimit kanë qënë në përputhje e ligjin. Dakortqë ky ka qënë ligj i vendit tuaj, por atëherëpërse u desh që ju dhe më pas edhe ministri i Transporteve në parlament tajustifikonte prishjen duke përdorur emrin e BB? Pra në një fare mënyre duke ufshehur pas emrit të BB? Nuk është e vërtetë që është fshehur pas emrit tëbankës. Të paktën kështu thuhet në raportin e Inspektimit tëBankës... Te raporti i Inspektimit qeveria e Shqipërisë i kakërkuar zyrtarisht BB që të mos mjaftohet vetëm me deklaratën që ka bërë por tëbëjë edhe ndjesë publike ndaj disa prej këtyre trillimeve të cilat janë tëstisura nga këto grupe pranë këtyre ndërtues-botuesve. Më duhet të them qëministri ka deklaruar që ne do të respektojmë zhvillimin e qëndrueshëm të zonësbregdetare, duke respektuar mjedisin, trashëgiminë qoftë mjedisore qoftëkulturore të zonës. Përsa i përket deklarimeve të fundit të ministrit kanë tëbëjnë me ad-memoiret në vazhdim të bankës duke filluar që nga 2004 në të cilën qeveriashqiptare ka zbatuar ligjin. Në rast se banka mendon që ka bërë gabim kjo ipërket ad-memoirit të vetë bankës ku deklaron se duhen prishur ndërtimet epaligjshme të 2004ës dhe kjo mund ta bëjë bankën përgjegjëse për të gjitha prishjete ndërtimeve që nga 2004. Zoti Malltezi, si janë marrëdhëniet tuaja me BB. A do të vazhdoni tambani ende postin e koordinatorit? : Besoj se është një pyetje personale. Normalisht janëshumë të mira dhe nuk ka ndonjë interes për dëgjuesit. Më lejoni tu them që tëgjitha ad-memoiret e deritanishme e konsiderojnë projektin shumë të suksesshëm.Ndërkohë qeveria e Shqipërisë deklaron që nuk mund të qëndrojë pezullimi si pasojëe gabimeve të vetë bankës, nuk ka pse të penalizohet Shqipëria. Vetë ministriae konsideron atë një projekt të suksesshëm – e para pasi është hera e parë qëpërgatitet një plan jashtë klientelizmave, është hera e parë që përgatit njëprojekt të integruar që fuqizon institucionet që përgatisin plane dhemodernizon infrastrukturën.