Ballkani i Hapur: Thirrje Kosovës, Bosnjës e Malit të Zi për t’u bërë pjesë e nismës
Udhëheqësit e Shqipërisë, Serbisë e Maqedonisë, diskutuan në kuadër të nismës për Ballkanin e Hapur duke bërë thirrje për përfshirjen e tri vendeve të tjera të rajonit.
Kryeministri shqiptar Edi Rama dhe presidenti serb, Aleksandër Vuçiç, thanë të enjten në Beograd se marrëdhëniet ndërmjet Kosovës dhe Serbisë do të zgjidhen në bisedimet e ndërmjetësuara nga Bashkimi Evropian, por kjo nuk duhet të jetë pengesë për përfshirjen e Kosovës në nismën Ballkani i Hapur. Ata i bënë këto komente në përfundim të takimit të nismës për Ballkanin e Hapur që është hedhur nga Shqipëria, Serbia e Maqedonia, duke bërë thirrje që asaj t’i bashkohen Kosova, Bosnja dhe Mali i Zi. Në takimin ku mori pjesë zëvendëskryeministri i Maqedonisë së Veriut, Nikola Dimitrov, është rënë dakord që të përshpejtohet zbatimi i marrëveshjeve të arritura në kuadër të kësaj nisme. Presidenti serb, tha se do të formohet një këshill i zbatimit të marrëveshjeve, ndërsa paralajmëroi se takimi i radhës do të mbahet në Tiranë pas krishtlindjeve, ku pritet nënshkrimi i marrëveshjes për lejet e punës në të tri vendet anëtare të nismës. Kryeministri shqiptar Edi Rama, presidenti serb, Aleksandër Vuçiç dhe kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Zoran Zaev, hodhën në tetor të vitit 2019 nismën me emrin “mini-shëngeni” Ballkanik, ndërsa në korrik të këtij viti i ndryshuan emrin në “Ballkani i Hapur”, një nismë për siç është thënë, vendosjen e lëvizjes së lirë për njerëzit, mallrat e shërbimet ndërmjet vendeve të rajonit. As ndryshimi i emrit, nuk e ndryshoi qëndrimin e qeverisë së Kosovës e cila nuk pajtohet me nismat që mund të duken si zëvendësim i proceseve integruese evropiane. Presidenti serb tha se nisma është e hapur për të gjithë dhe dyert janë të hapura për Prishtinën, Podgoricën dhe Sarajevën. “Marrëdhëniet tona me Prishtinën do t’i zgjidhim me dialog, pasi kemi qëndrime të ndryshme, por Ballkani i Hapur është diçka tjetër. Kushdo që është i interesuar është i mirëpritur”, tha ai. “Çështja e mosdakordësisë ka dialogun e vet, ka rrugën e vet. Ama një gjë duhet ta dini, nëse të gjashtë vendet marrin pjesë, atëherë edhe për Kosovën edhe për Bosnjën do të jetë shumë më e mirë atmosfera për të trajtuar edhe çështjet tjera”, tha kryeministri Rama. “As Shqipëria, as Serbia, as Maqedonia e Veriut që kanë vendosur të ecin më shpejtë, nuk do presin që të binden të gjithë të tjerët. Arsyet pse të tjerët janë skeptikë, ose refuzues ndaj Ballkanit të Hapur, i kam dëgjuar. I kam dëgjuar edhe arsyet e Malit të Zi, i kam dëgjuar edhe arsyet e Bosnjës, i kam dëgjuar me shumë vëmendje edhe arsyet e Kosovës dhe më vjen shumë keq, por i konsideroj arsye të mosarsyes”, tha kryeministri Rama. Nisma ndërkaq është mbështetur nga diplomatët perëndimorë. Ditë më parë gjatë një dëgjimi në Kongres, zv/ndihmës Sekretari i Shtetit për Evropën Jugore dhe Qendrore, Gabriel Escobar, tha se Shtetet e Bashkuara mbështesin të gjitha nismat që afrojnë vendet ekonomikisht. “Udhëheqësit e tre vendeve (Shqipërisë, Serbisë dhe Maqedonisë së Veriut) që e kanë hedhur nismën për Ballkanin e Hapur, na kanë siguruar se është e hapur për të gjitha gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor dhe ne u besojmë. Në fakt nuk mund të ketë sukses pa tre vendet tjera”, tha ai. Ai shtoi se kjo nismë është e ngjashme më atë që nën procesin e Berlinit njihet si tregu i përbashkët rajonal, dhe një treg i tillë do të ishte shumë tërheqës për kompanitë amerikane. Të tri vendet anëtare të nismës sikurse edhe tri të tjerat që e kanë refuzuar atë deri tani, aspirojnë integrimet evropiane por ndodhen në faza të ndryshme të procesit. Mali i Zi dhe Serbia tashmë kanë hapur negociatat për anëtarësim, ndërsa Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut janë në pritje të hapjes së tyre, por aktualisht janë peng i mospajtimeve ndërmjet Maqedonisë së Veriut dhe Bullgarisë. Kosova është e fundit në proceset integruese dhe i vetmi vend i rajonit, qytetarët e të cilit nuk mund të udhëtojnë pa viza në zonën Shëngen.