Kosova në 2021 – Vit zgjedhjesh e tensionesh me Serbinë
Viti 2021 ishte një vit i ngarkuar me zhvillime të shumta politike në Kosovë, e cila përjetoi ndryshime të mëdha në skenën politike dhe përballje me tensione në marrëdhëniet e saj me Serbinë. 
Zgjedhjet për pushtetin qendror dhe atë komunal, tensionet e larta me Serbinë dhe pandemia e COVID-19, karakterizuan vitin 2021 në Kosovë. Në fillim të janarit parlamenti u shpërnda dhe më 14 shkurt Kosova mbajti zgjedhjet e përgjithshme, në të cilat lëvizja Vetëvendosje doli fituese me mbi 50 për qind të votave. Kryetari i lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti dhe udhëheqësja e listës Guxo, Vjosa Osmani, i cilësuan zgjedhjet një referendum. “”, tha zoti Kurti. “”, tha zonja Osmani. Zoti Kurti u zgjodh kryeministër i Kosovës më 22 mars. Me 4 prill, parlamenti i Kosovës zgjodhi me 71 vota zonjën Vjosa Osmani presidente të re të Kosovës, në një seancë të jashtëzakonshme, duke shmangur një krizë politike që dukej në horizont, e që mund ta çonte vendin në zgjedhje të parakohshme. Tetë muaj pas zgjedhjeve të përgjithshme, Kosova mbajti zgjedhjet për pushtetin komunal, që u panë si sprovë për kryeministrin e Kosovës, Albin Kurti dhe lëvizjen e tij. Rezultatet e tyre dolën më ndryshe nga ato të zgjedhjeve të përgjithshme. Lëvizja Vetëvendosje në pushtet, fitoi në gjithsej katër komuna dhe humbi në Prishtinë, ku fituese doli Lidhja Demokratike e Kosovës. Kundërshtar i rreptë i zhvillimeve në procesin e bisedimeve Kosovë - Serbi për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet tyre, kryeministri Kurti tha pas fitores në zgjedhjet e përgjithshme të 14 shkurtit se bisedimet nuk janë përparësi e tij. Në një intervistë me Zërin e Amerikës pak ditë pas zgjedhjeve, ai tha se nuk e do shmangien e bisedimeve e as nënçmimin e rëndësisë së tyre, por...“”, tha ai. Me 15 qershor kryeministri Kurti takoi për herë të parë presidentin e Serbisë, Aleksandër Vuçiç, në Bruksel, në kuadër të bisedimeve për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet të dyjave vendeve. Kryeministri Kurti tha se hodhi në tryezën e bisedimeve katër propozime, përfshirë atë që, “”, tha ai. Pala serbe nuk i ka pranuar propozimet e kryeministrit Kurti dhe presidenti serb Vuçiç tha se zoti Kurti “erdhi duke mos u pajtuar për asgjë”. “”, tha ai. Shefi i politikës së Jashtme të Bashkimit Evropian, Josep Borrell, tha se angazhimi i sinqertë i të dyja palëve është i domosdoshëm për qytetarët e Kosovës dhe Serbisë dhe se ka një mundësi të re në Evropë për Ballkanin Perëndimor, që duhet shfrytëzuar. “”, tha zoti Borrell. Të dy udhëheqësit u takuan për herë të dytë më 19 korrik por nuk pati asnjë përparim. I dërguari i Bashkimit Evropian për bisedimet Kosovë – Serbi, Miroslav Lajçak, e quajti takimin të vështirë që, sipas tij “”. Ai paralajmëroi se muaji shtator mund të jetë periudhë e re takimesh. Por, shtatori, u përshkua me tensione të larta ndërmjet Kosovës dhe Serbisë. Më 20 shtator autoritetet në Kosovë vendosën që makinat me targa të Serbisë duhet të pajisen me targa të përkohshme me të hyrë në Kosovë, një masë e ndërsjellë meqë njësoj veprohet me makinat nga Kosova që hyjnë në Serbi. Fillimi i zbatimit të kësaj mase nxiti zemërim në veriun e Kosovës të banuar me shumicë serbe dhe grupe qytetarësh bllokuan rrugët që çojnë në vendkalimet kufitare me Serbinë. “”, tha kryeministri Kurti. Beogradi reagoi me zemërim dhe njoftoi ngritjen e gatishmërisë ushtarake në afërsi të kufirit me Kosovën. Bashkimi Evropian dhe Shtetet e Bashkuara u bënë thirrje të dyja palëve që “të ulin tensionet menjëherë dhe pa vonesë” dhe u vunë në lëvizje për të gjetur një zgjidhje për situatën. Palët u morën vesh më 29 në Bruksel për largimin e barrikadave dhe njësive të posaçme të policisë nga vendkalimet kufitare, që forcat paqeruajtëse të udhëhequra nga NATO-ja të sigurojnë vendkalimet kufitare për dy javë dhe që një grup punues të gjejë një zgjidhje të përhershme për përdorimin e targave brenda gjashtë muajsh. Zv/Ndihmës Sekretari amerikan i Shtetit, Gabriel Escobar, që ishte pjesë e diskutimeve tha se marrëveshja paraqet një sukses të rëndësishëm. “t”, tha ai, duke nënvizuar se “E”. Dy ditë më pas filloi zbatimi i marrëveshjes në terren. Por, pak ditë më vonë, dhjetë pjesëtarë të policisë së Kosovës dhe një pjesëtar i komunitetit serb mbetën të plagosur gjatë një përplasjeje mes policisë dhe grupeve të protestuesve serbë në veriun e Kosovës, që kundërshtuan një operacion në shkallë të gjerë për sekuestrimin e mallrave të kontrabanduara në disa qytete. Policia tha se operacioni u zhvillua pa ndonjë problem në rajonet e Prishtinës, Pejës dhe Mitrovicës së Jugut, ndërsa ajo hasi në rezistencë në Mitrovicën e Veriut dhe në komunën e Zveçanit, të banuar me shumicë serbe. Presidenti serb, Aleksandër Vuçiç, tha që nëse fuqitë perëndimore dështojnë të mbrojnë serbët, këtë do të bëjë Serbia. Tensionet e larta thelluan hendekun edhe ashtu të thellë mes palëve dhe shuan shpresat e Bashkimit Evropian për një takim të ri të nivelit më të lartë politik. Beogradi ngulë këmbë për themelimin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe, ndërsa Prishtina kërkon që çështje tjera më të ngutshme si ndriçimi i fatit të personave të zhdukur, të hidhen në tryezë. “”, tha kryeministri Kurti. “”, tha Josep Borrell, shef i politikës së jashtme të BE-së. Vëzhguesit nuk presin ndonjë rezultat nga bisedimet, të paktën jo para pranverës së vitit 2022, kur Serbi mbanë zgjedhjet parlamentare e presidenciale. Beogradi kundërshton pavarësinë e Kosovës, por të dyja palët janë përfshirë në bisedime për normalizimin e marrëdhënieve, në shkëmbim të afrimit më strukturat e Bashkimit Evropian. Por, ndërsa Beogradi hapi në dhjetor kapituj të ri të negociatave për anëtarësim, Kosova vazhdon të mbetet e fundit në proceset integruese dhe qytetarët e saj janë të vetmit në rajonin e Ballkanit Perëndimor që nuk mund të udhëtojnë pa viza në Evropën Perëndimore, ndonëse një mundësi e tille u është premtuar vite më parë. Me 1 shkurt në një ceremoni virtuale, ministrja e Jashtme e Kosovës në atë kohë, Meliza Haradinaj – Stublla dhe ministri i Jashtëm i Izraelit, Gabriel Ashkenazi, hodhën firmat në marrëveshjen për vendosjen e marrëdhënieve diplomatike ndërmjet të dyja vendeve. Më 4 shtator të vitit 2020 në Shtëpinë e Bardhë, Kosova dhe Serbia nënshkruan dakordimin për normalizimin ekonomik ndërmjet tyre në praninë e ish presidentit amerikan Donald Trump. Pjesë e dakordimit ishte edhe pajtimi i Izraelit për njohjen e Kosovës dhe vendosjen e marrëdhënieve diplomatike. Në muajin mars Kosova hapi ambasadën në Jerusalem, duke u bërë vendi i tretë që hapi misionin e saj diplomatik në atë qytet. Me 1 gusht Kosova ndau Medalje Presidenciale për Beau Biden, të birin e ndjerë të presidentit amerikan, Joe Biden. Beau ishte 46 vjeçar kur vdiq në vitin 2015. Pas luftës në Kosovë ai kishte punuar si këshilltar ligjor në kuadër të misionit të Organizatës për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë, për ngritjen e sistemit të drejtësisë në vendin e rrënuar nga lufta. Presidenti amerikan Joe Biden, në një video mesazh u shpreh mirënjohës për njohjen e trashëgimisë së të birit. Ai tha se duke e pranuar medaljen, njeh edhe përparimin e arritur në 20 vitet e fundit në Kosovë, por, tërhoqi vërejtjen se ka punë për të bërë për të luftuar korrupsionin, për të mbrojtur të drejtat e pakicave etnike dhe fetare, për të ndërtuar marrëdhënie pozitive me vendet fqinje dhe për zhvillimin ekonomik. “Shtetet e Bashkuara do të mbeten partner i palëkundur i Kosovës në këtë punë, në mënyrë që të dëshmojmë së bashku se demokracitë mund t'u përgjigjen nevojave të qytetarëve", tha presidenti Biden. Medalja është një nga shenjat me të cilat shprehet mirënjohja për rolin e pazëvendësueshëm amerikan në të gjitha proceset politike në Kosovë. Opozita në Kosovë kritikoi në shumë raste qeverinë për qëndrime që nuk përkojnë me orientimin pro amerikan të vendit. Kritikat u shpeshtuan pas vendimit të qeverisë për të mos çuar përpara një projekt për lidhjen me një gazsjellës ekzistues me Maqedoninë e Veriut, një projekt i propozuar nga Korporata amerikane, Sfidat e Mijëvjeçarit (MCC). Opozita kërkoi që të mos hiqet dorë nga projekti. , tha kryetari i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, Ramush Haradinaj. ”, tha Abelard Tahiri nga Partia Demokratike e Kosovës. , tha kryeministri Kurti. Debatet për gazsjellësin i paraprinë një periudhe të vështirë të furnizimit me energji elektrike në vendin që është i varur nga termocentralet me qymyr qw llogariten si ndotës të mëdhenj të mjedisit. Parlamenti i Kosovës miratoi në fund të dhjetorit vendimin e qeverisë për të shpallur gjendjen emergjente të furnizimit me energji elektrike, ndërsa opozita tha se qeveria po synon të legalizojë ndërprerjen e energjisë elektrike për qytetarët dhe e kritikoi atë për mosveprim të mëhershëm në përballje me krizën energjetike, të paralajmëruar që në fillim të vjeshtës. Qeveria ka ndarë mjete financiare për të mbështetur Korporatën Energjetike të Kosovës për të importuar energji elektrike, ndërsa ka arsyetuar ndërprerjen e energjisë me kushtin që të mos rritet çmimi i saj për qytetarët. Sipas Korporatës Energjetike të Kosovës, ndërsa prodhimi vendas arrin në rreth 600 megavat orë energji, kërkesat akne arritur në afro 1 mijë e 400 megavat. Kriza energjetike botërore ka shkaktuar rritje të madhe të çmimeve dhe nëse një vit me parë një megavat orë energji mund të blihej me 69 euro, në fund të vitit 2021 çmimi arriti në rreth 600 euro, afërsisht 680 dollarë amerikan. Mbi një mijë e 300 shtetas afganë u strehuan në Kosovë që nga fundi i muajit gusht, si pjesë e përpjekjeve ndërkombëtare për t’i shpëtuar ata nga dhuna në Afganistan. Shumica e tyre ishin gra, fëmijë e pleq, familjarë të kontraktorëve që kanë punuar me koalicionin e udhëhequr nga Shtetet e Bashkuara në Afganistan. Shtetet e Bashkuara i shprehën mirënjohje Kosovës për strehimin e përkohshëm qytetarëve afganë, më shumë se gjysma e të cilëve janë larguar në disa fluturime drejt Shteteve të Bashkuara për të filluar një jetë të re. Kosova refuzoi të bëhet pjesë e nismës Ballkani i Hapur, që u hodh nga kryeministri shqiptar Edi Rama, presidenti serb, Aleksandër Vuçiç dhe tashmw ish kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Zoran Zaev, në tetor të vitit 2019, fillimisht me emrin “mini-shëngeni” Ballkanik, që sipas tyre synon vendosjen e lëvizjes së lirë për njerëzit, mallrat e shërbimet ndërmjet vendeve të rajonit. As ndryshimi i emrit, nuk e ndryshoi qëndrimin e qeverisë së Kosovës e cila nuk pajtohet me nismat që mund të duken si zëvendësim i proceseve integruese evropiane. Nisma është mbështetur nga zëvendës ndihmës sekretari amerikan i shtetit, Gabriel Escobar, i cili theksoi se ajo nuk mund të ketë sukses nëse pjesë e saj nuk janë të gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor. Nisma nuk është pranuar nga Mali i Zi dhe Bosnja. Ai tha se Shtetet e Bashkuara mbështesin nismat rajonale, nëse ato nuk pengojnë integrimet evropiane. Në takimin e muajit nëntor të bartësve të nismës, u tha se dyert janë të hapura për Prishtinën, Podgoricën dhe Sarajevën. “”, tha presidenti serb, Vuçiç. “Çështja e mosdakordësisë ka dialogun e vet, ka rrugën e vet. Ama një gjë duhet ta dini, nëse të gjashtë vendet marrin pjesë, atëherë edhe për Kosovën edhe për Bosnjën do të jetë shumë më e mirë atmosfera për të trajtuar edhe çështjet tjera”, tha kryeministri shqiptar, Edi Rama. Në vitin e dytë të përballjes më pandeminë e COVID-19, Kosova shënoi dy periudha të vështira. Në muajin mars u regjistruan 21 mijë infektime dhe 273 vdekje. Vala e infektimeve kulmoi në muajin gusht, kur si asnjëherë më parë, u raportuan 36 mijë e 461 raste të reja të të prekurve duke e bërë atë periudhën me më së shumti infektime, që nga shfaqja e pandemisë në mesin e muajit mars të vitit 2020. Gjatë atij muaji 238 veta humbën jetën nga pasojat e sëmundjes. Kosova mori 24 mijë dozat e para të vaksinës AstraZeneca përmes programit COVAX, në fund të muajit mars, duke u bërë vendi i fundit në Evropën Juglindore që nisi këtë proces. Në fund të majit ministria e Shëndetësisë arriti një marrëveshje me kompaninë Pfizer për blerjen e mbi 1 milion e 200 mijë dozave të vaksinës kundër COVID-19. Në fillim të shtatorit, Shtetet e Bashkuara i dhuruan Kosovës mbi 503 mijë doza të vaksinës Pfizer, që ishin pjesë e një blerjeje prej gjysmë miliardi të vaksinës Pfizer të siguruar nga presidenti Joe Biden, në fillim të verës. Deri në dhjetor Kosova ka vaksinuar më shumë se 60 për qind e popullsisë mbi 18 vjeçe, por muajt e fundit është shënuar rënie e interesimit për t’u vaksinuar, ndërsa autoritetet filluan vaksinimi edhe me dozën përforcuese. Në fund të dhjetorit autoritetet konfirmuan rastet e para të infektimeve me variantin Omicron të koronavirusit, duke shtuar shqetësimet për një valë të re infektimesh.