Ukrainasit, të zhgënjyer 5 vjet pas "Revolucionit Portokalli"
Një analizë e gjendjes aktuale në skenën politike të Ukrainës
Presidenti i Ukrainës,Viktor Jushçenko, u zgjodh në dhjetor të vitit 2004, pasi qindramijëra përkrahës të tij dolën nëpër rrugë për të protestuar ndajrezultateve të zgjedhjeve të mëparëshme, që u shpallën të manipuluaranga Gjykata e Lartë e Ukrainës dhe vëzhguesit ndërkombëtarë.Ajoprotestë masive u njoh si “Revolucioni portokalli”, i cili e mori emrinnga ngjyra me të cilin ishin veshur përkrahësit e zotit Yushchenko. Nëzgjedhjet e dyta që u mbajtën me urdhër të gjykatës, Jushçenko fitoindaj Viktor Janukoviç-it, që është tani kryetar i partisë të fuqishme“Partia e Rajoneve” në Parlamentin e Ukrainës, ose Rada. Një ndjenjë efuqishme euforie përfshiu atëhere Ukrainën, se “Revolucioni Portokalli”do të hapte një epokë të re në vend. Por analistët thonë se ky besim ushua shpejt, pasi Presidenti Jushçenko dhe ish aleatja e tij, taniKryeministre e vendit, Julia Timoshenko, janë mbërthyer në një luftëtë ashpër politike që vazhdon edhe sot. Robert Legvold është profesor iUniversitetit Kolumbia në New York: thotë profesori. Ekspertët thonë se lufta politike, eshoqëruar me akuzat për korrupsion në administratën e zotit Jushçenko ikanë zhgënjyer edhe më tepër ukrainasit. Katinska Barish, e Qendrës përReformën Evropiane me seli në Londër, thotë se gjendja e rëndëekonomike e Ukrainës është një tjetër tregues i keq në disfavor tëzotit Jushçenko. "Ekonomia e Ukrainës është në rëniepërpendikulare. Prodhimi industrial po bie me një ritëm prej 30 përqindsh krahasuar me një vit më parë. Qeverisë ju desh t’i kërkojëFMN-së 16 milionë Euro hua. Inflacioni ka arritur mbi 10. Buxheti ityre është jashtë kontrollit. Pra, një situatë tepër e vështirëekonomike." Ekspertët gjithashtu thonë se kriza e kohëve të fundit meRusinë lidhur me çmimin e gazit natyror nuk e ka ndihmuar reputacionine Ukrainës si një furnizues i besueshëm me energji për Evropën. Rrethçereku i gazit natyror të Evropës vjen nga kompania Gazprom, monopolirus i naftës. 80 për qind e gazit që ajo i dërgon Perëndimit kalonpërmes të njëjtave tubacione që furnizojnë Ukrainën. Zyrtarët rusë ekanë akuzuar Ukrainën se ka ndërprerë dërgesat e gazit ndaj Evropës,një akuzë që e kanë mohuar udhëheqësit ukrainas. Për 13 ditë në janar,në njërin prej dimrave më të ftohtë në disa vite, dërgesat e gazit undërprenë menjëherë ndaj 18 vendeve evropiane. Shumë analistë thonë semosmarrëveshja me Rusinë i ka dëmtuar shanset e Ukrainës përanëtarësim në BE. Robert Legvold, profesor në Universitetin Kolumbia tëNew York-ut, thotë se kriza e gazit mes Moskës dhe Kievit është njësimptomë e problemeve të tjera që ka vendi. "Kriza e gazit është thjesht treguesi i fundit i problemeve që kanëekzistuar prej vitesh, që udhëheqja e Ukrainës ka dështuar nëzhvillimin e një strategjie koherente për trajtimin e çështjevekryesore ekonomike që ka vendi. Kur pati një rritje të rëndësishmeekonomike në Ukrainë, një lloj dinamizmi para krizës financiareaktuale, kjo i dha një lloj prehjeje Evoprës. Evropianët duan tandihmojnë Ukrainën dhe ja duan të mirën atij vendi. Ata duan tandihmojnë Kievin të kryejë reformat e nevojshme ekonomike, por ka njëlimit në ndihmën e tyre. Dhe kjo ka qenë historia prej më tepër se dyvjetësh,” - thotë ai. David Marples, në Universitetin e Albertës në Kanada, thotëse duke patur parasysh të gjitha problemet që ka Ukraina, mbështetjapër Presidentin Jushçenko ka arritur në nivelin më të ulët që ka paturndonjëherë. "Popullariteti i tij ka rënë shumë nëUkrainë. Aktualisht është në shifrën nën 10 për qind, por sipas disaanketimeve të tjera, është edhe më pak. Kjo është një shifër shumë eulët, madje historike për një udhëheqës evropian. Është për t’u çuditurdhe unë nuk e shoh mundësinë që ai të zgjidhet prapë në zgjehdjet eardhshme. Vetëm në se ndodh diçka vërtet dramatike...",- thotë profesori. Zgjedhjetpresidenciale në Ukrainë pritet të mbahen në muajin dhjetor, ose nëjanarin e vitit të ardhshëm. Ndërkohë, analisti Marples dhe të tjerëthonë se Presidenti Jushçenko dhe kryeministrja Timoshenko duhet t’izgjidhin mosmarrëveshjet dhe të fillojnë t’i trajtojnë me seriozitetproblemet e Ukrainës, ashtu sikurse premtuan gjatë "RevolucionitPortokalli" të vitit 2004.//lk