Arritjet e arkitekturës jugosllave shpalosen në MOMA
Muzeu i Artit Modern në Nju Jork po vlerëson një kapitull unik dhe të larmishëm të arkitekturës moderne globale.
Ekspozita prezanton publikun amerikan me disa nga veprat më të spikatura të arkitekturës jugosllave. Është një kapitull i arkitekturës moderne thuajse i panjohur jashtë bllokut ish-komunist dhe që kuratori, Martino Skrieli, vëren me kënaqësi të dukshme se ka për të ofruar surpriza interesante për vizitorët: kuratori i Muzeut MOMA, Martino Stierli. Projekte të guximshme infrastrukture, monumente masive që kujtonin lavdinë e periudhës së luftës, komplekse urbane kompakte e komode, të gjitha flasin për një imazh të ri që aspironte të arrinte Jugosllavia, një shoqëri moderne e të larmishme që do të fshinte kufijtë etnikë e shtetërorë, barrierat e gjuhës, fesë e traditës. thotë Vladimir Kuliç, historian në Universitetin “Florida Atlantic” Lagje të qeta ballkanase u zëvendësuan nga komplekse masive banimi me ndërtesa moderne, duke u shndërruar në laboratore të gjalla të “presionit social” – eksperimentit demografik për të krijuar një shoqëri të re homogjene. thotë zoti Kuliç Kuratori Stierli hedh poshtë kritikat për koston që pati ky eksperiment demografik tek popullatat origjinale në këto qytete dhe traditat e zonës: Ekspozita, thonë kuratorët, dëshmon se arkitektura moderne ishte një eksperiment shumë i guximshëm dhe krijues: thotë historiani Kuliç Të ftohta dhe impozante, për vizitoren Ina Selden trajtat e realizuara në beton ofrojnë edhe një bukuri të papritur: E shkëputur nga influenca sovjetike dhe e shtyrë nga ideali i një shoqërie shumetnike, arkitektura në Jugosllavi krijoi vepra të një karakteri krejt unik që ndërthurnin elementët e modernizmit dhe të traditës ballkanike. Kosova, ashtu si njësi të tjera administrative të Jugosllavisë krijoi shkollën dhe traditën e vet të arkitekturës që prezantohet në ekspozitë me Bibliotekën Kombëtare. thotë zoti Kuliç Kuratori është entuziast që ndërtesa ka fituar kohët e fundit një grant nga Fondacioni Getty për riparim dhe restaurim. Historiani Kuliç shprehet i shqetësuar nga tendenca për të zëvendësuar vepra me vlera unike arkitekturore dhe kulturore në Ballkan, në emër të zhvillimit dhe në përpjekje për të fshirë një të kaluar që mbart një barrë negative emocionale për shumë në Ballkan: thotë historiani Kanë kaluar dekada që pas shpërbërjes së ish-Jugosllavisë pas zvenitjes së idealit që frymëzoi krijimin e saj. Ajo që mbetet sot nga ky eksperiment utopik dhe që po shpaloset me superlativa në Muzeun e Artit Modern në Nju Jork, është një kapitull unik në katalogun e arkitekturës moderne botërore.