Marrëdhëniet SHBA-Iran në 30 vjetët e fundit
Presidenti Obama i ka dërguar sinjale Teheranit sipas të cilave mes dy vendeve mund të ketë dialog, ndërsa Irani ka bërë të njëjtën gjë
Revolucioni islamik i vitit 1979 në Iran shkaktoi ndërprerjen emarëdhënieve amerikano-iraniane gjë që vazhdon edhe sot. Më 1 shkurt 1979, udhëheqësi shpirtëror i Iranit,Ajatollah Ruhollah Khomeini u kthye nga mërgimi në Francë. Revolucioni islamikkishte nisur atëherë në Iran, por kthimi i tij në vend e bëri atë edhe më tëfortë. Disa muaj më vonë, më 4 nëntor 1976, forca radikalekapërcyen muret e ambasadës amerikane në Tehran dhe morën peng 53 vetë, mes tëcilëve kishte diplomatë, staf ambasade dhe roje. Kështu nisën 30 vjet zemërimidhe përplasjesh mes dy vendeve që arritën kulmin në vitin 2002, kur presidentiXhorxh Bush e quajti Iranin pjesë të së ashtuquajturit “Bosht i së Keqes”. Por me ndryshimin e administratës, presidenti Obama po dërgon një tjetërmesazh. Mesazhin më të fundit ai e përçoi në një intervistë me televizioninal-Arabiya. Por zemërimi iranian ndaj Shteteve të Bashkuara buron kryesisht ngambështetja e Uashingtonit për Shahun e Iranit, Mohamed Reza Pahlavi. Ai morikontrollin e vendit në vitin 1953, pas një grushti shteti kundër qeverisëiraniane të mbështetur nga CIA. Për shumë iranianë Shahu ishte një dikaktor iegër që fuqizoi islamikët në Iran. Kur Shtetet e Bashkuara lejuan hyrjen në Amerikë të Shahut të sëmurë më 22tetor 1979, zëmërimi iranian arriti kulmin.Dhe më 4 nëntor, radikalët morën kontrollin e ambasadës amerikane në Tehran. Ish diplomati amerikan Brus Laingen dhe pengje të tjerë u mbajtën peng për444 ditë deri kur ata u liruan më 20 janar 1981. Por ngjarjet e mëpasme do t’i keqësonin marëdhëniet mes dy vendeve. Kur diktaktori irakian, Sadam Husein nisi luftën tetëvjeçare kundër Iranit,Shtetet e Bashkuara e mbështetën atë. Por, pasi trupat amerikane larguan ngapushteti Sadam Huseinin në vitin 2003, Irani pa një dritare mundësie për tëpasur ndikim në Irak përmes disa klerikëve dhe partive politike. Ambiciet iraniane për armë bërthamore janë pika kryesore e problemeve mesUashingtonit dhe Tehrani. Irani thotë se programi bërthamor i vendit ka vetëmqëllime paqësore, por Shtetet e Bashkuara dhe vende të tjera besojnë se Iranipo ndërton armë bërthamore për të fituar pushtet në rajon. Por analisti iQendrës për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare në Uashington, AntoniKordsmen nuk beson shumë tek ambiciet e Iranit. Revolucioni iranian po mbush 30 vjeç. Presidenti iranian MahmudAhmedinezhad vazhdon të kërkojë një sërë gjërash nga Shtetet e Bashkuara sikusht që Tehrani të pranojë rihapjen e marëdhënieve me Uashingtonin. Poranalistët thonë se ndryshimet e fundit në udhëheqjen amerikane mund të ofrojnënjë mundësi për shkrirjen e akullit dhe një fillim të ri mes dy vendeve.//rd//