E ardhmja e Serbisë dhe Malit të Zi - 2003-06-23
Siç njofton korrespondenti ynë B. Wood nga Beogradi, disa udhëheqës serbë, thonë se zyrtarët e Malit të Zi nuk janë të interesuar për l
Serbët duket se po humbasin durimin me federatën e re me Malin e Zi. Si politikanë edhe njerëz të thjeshtë thonë se sa më shumë që merr qeveria e Malit të Zi, aq më shumë kërkon. Njerëzit madje qeshin me emrin e ri të vendit të tyre Serbia dhe Mali i Zi si dhe me patentat e reja të makinave që kanë inicialet e të dy ish republikave. Shumë njerëz janë nostalgjikë për inicialet YU të ish-Jugosllavisë. Por më seriozisht, pas 6 vjetësh pothuajse në pavarësi të Malit të Zi, dhe përdorimit të euros si monedhë, po shtohen gjithnjë e më shumë dyshimet se dy njësitë mund të riintegrohen ekonomikisht, ashtu siç kërkohet nga marrëveshja e arritur me ndërmjetësinë e Bashkimit Evropian. Ekonomisti Milko Stimaç është president i Institutit G-17, një nga institutet kryesore që nxit reformat e ekonomisë së tregut. Federata e re, thotë ai, nuk mund të ketë sukses. -thotë zoti Stimaç. Zoti Stimaç përmend si argument vonesën e Malit të Zi për zbatimin e reformave dhe korrupsionin, që siç thotë ai, është edhe më i përhapur se në Serbi. Në Federatë, shton ai, Serbia është më e humbura, pasi Mali i Zi nuk paguan taksa për shtetin e ri. Megjithëse popullsia e Malit të Zi është sa 10 përqind e asaj të Serbisë, ky vend kërkon që zyrtarët e tij të kenë gjysmën e posteve kryesore të federatës në politikën e jashtme. Por pengesa më e madhe thotë zoti Stimaç, është vështirësia për atë që ai e quan “harmonizimi ekonomik”, ku Mali i Zi kërkon tarifa të ulta të brendshme, ndërsa Serbia kërkon tarifa të larta për të mbrojtur industrinë dhe bujqit e vet. - thotë Stimaç. Edhe Bashkimi Evropian, i cili praktikisht hartoi marrëveshjen për federatën, është tani shumë më pak entuziast se sa një vit më parë. Një diplomat holandez i cili ndihmoi për marrëveshjen, Vilem Blankert, nuk është më i bindur se monedha euro është e mirë për Malin e Zi. -thotë Blankert. Ekonomia e Malit të Zi varet tërësisht nga eksporti i aluminit, turizmi dhe ndihmat e huaja. Deficiti tregëtar është i lartë dhe vazhdon të rritet, gjë që mund të destabilizojë gjithë ekonominë. Privatisht, diplomatët e pranojnë se marrëveshja për federatën e Serbisë dhe Malit të Zi, ishte në radhë të parë një përpjekje për të blerë kohë, për të shmangur fragmentizimin e mëtejshëm të ish Jugosllavisë. Bashkimi Evropian ishte i shqetësuar se pavarësia e Malit të Zi do të krijonte një trysni të papërmbajtshme për pavarësinë e Kosovës, gjë që serbia e kundërshton me forcë. Por në Beograd, shumë njerëz flasin për modelin e Çekosllovakisë, një ndarje paqësore të Malit të Zi dhe Serbisë, ashtu si ndodhi me ndarjen e Çekisë dhe Sllovakisë në vitin 1993.// lk //