Shkencëtarët amerikanë përpiqen për mbrojtjen e vijave bregdetare
Çdo vit rritja e nivelit të detit merr rreth dy metra breg përgjatë Gjirit Chesapeake në shtetin Meriland të SHBA-së
Ky plazh duket i pastër dhemikëpritës. Por deri një muaj më parë, këtu s’kishte asgjë. Gjithëçka është bërënga njerëzit dhe aty strehohen të gjitha krijesat e gjalla në zone, përfshikëtë karkalec. Jana Davis është drejtoreshë dheshkencëtare me Trustin Chesapeake Bay, një organizatë jo-fitimprurëse qëfinancon projektet për restaurimin e gjirit. Ajo përfaqëson një nga më shumë se12 organizata të përfshira në këtë projekt. Ekipi ndërton brigje me gurë dheplazhe për të thyer forcën e erërave, duke mbrojtur ujrat e ulta dhe dukembjellë barëra për të krijuar një habitat mikëpritës. Kjo buzë uji është pjesë e strehëspër gjënë e gjallë në pjesën e sipërme të Gjirit Chesapeake rreth 300 kilometranga oqeani. Susanne Beard është menaxhere për kompleksin. Qindra zogj emigrojnë këtu çdo vitnga veriu për t’i shpëtuar dimrit të forte, ku gjejnë ujë dhe ushqim për tëmbijetuar. Por erozioni po e kërcënon zonën.Dave Sutherland është drejtues i programit në Shërbimin për peshqit dhe botënshtazore për gjirin Chesapeake. “Erozioni është nga 1 presje 52 në 2 presje 13 metra në vit", thotë ai. Sutherland shpjegon se ndërsaerozioni ka qënë gjithmon një process natyror, ndryshimet klimatike dhealternimi i vendbanimeve e ka keqësuar problemin dhe gjiri Chesapeake kërkontani programe urgjente restaurimi. "Me ngrohjen globale ky process mundtë mos jetë natyror. Megjithëse rritja e nivelit të ujrave ka qënë evazhdueshme gjatë viteve, tani ajo është shtuar më shumë dhe duam ta zgjidhimkëtë problem kritik me projektet që po zbatojmë tani". Programet e restaurimit dhe tëmbrojtjes përfshijnë aktivitete edukimi. Ky bar është mbjellë nga nxënësit eklasave fillore. Sutherlandthotë se ujrat e cekta japin një produktivitet të lartë për shumë specie tëpeshkut dhe gafores. Projekti përfshin gjithashtu programe për restaurimin egocave të detit. Jo shumë kohë më pare, mbrojtja ebrigjeve përfshinte teknika të vjetra si shtrirja e gurëve përgjat bregut dhendërtimi i pritave për të shmangur përmbytjet. Por ndërsa këto metoda mbrojnëzonën, asnjë nuk lë vend për të shtuar vlerat e vendbanimeve për botënshtazore. Davis thotë se është shpejt tëmësohet në se eksperimentet do të funksionojnë në një periudhë afatgjatë porzonat e restauruara po tregojnë tashmë rezultate pozitive. //iç//