Projekti evropian i makinave pa shofer
Programi CyberCar i BE-së tregon se si mund të duket sistemi i transportit në të ardhmen e afërt
Duke përdorur nje teknologji më të avancuar sesa ajo që përdoret përrraketat e telekomanduara, programi CyberCar për automjetet i Bashkimit Evropian po tregon nga afër se simund të duket sistemi i transportit në të ardhmen e afërt. Vetë automjetet nuk janë në plan të parë të projektit, porështë sistemi i navigimit që do të duhet të programojë dhe zbatojë linjat ekomunikimit, për të mundësuar komandim të plotë që nga motorri i veturës,sistemi i drejtimit, apo edhe veprime të tjera.Në rubrikën e teknologjisë, kolegu Kastriot Haxhiaj na çon në Finlandë,për të na njohur me makinat pa shofer. Veturat pa shofer janë tërësisht automatike, por atomund të modifikohen përmes kodeve speciale në kompjuter. Veturat gjithashtu mundtë drejtohen përmes një telefoni celular....sikurse BMV-ja e James Bond-it Nënjë pavion në Helsinki, të ashtuquajturat "Vetura të së ardhmes" ngjasojnë me makinate vogla që përdoren në fushën e golfit....por me një ndryshim - brenda tyrefshihen teknologjia e lartë me lazer dhe paisje navigimi të pozicionimitglobal. Vetura ndjek një rrugë të programuar përmes navigatorit, apo GPS-it...dukepërdorur një ekran me prekje, ndërsa rrezet lazer përdoren për të menjanuarpërplasjet. Ka ngjashmëri me teknologjinë epërdorur për raketat e telekomanduara, pavarësisht se kompanitë që po ndërtojnëautomjetet nuk kanë patur ndonjë lidhje me teknologjinë ushtarake. Ndryshe ngaraketat që programohen të shkatërrojnë një objektiv, vetura pa shoferprogramohet që të menjanojë çdo lloj pengese dhe faktorësh të paparashikuar,ndërkohë që përshkon itinerarin e caktuar, thotë Laurent Bouraoui... i programitevropian. Sistemi kompjuterik me ekran me prekje realizon rrugëtimine makinës, ndërkohë që një zë i automatizuar u jep informacione pasagjerëve. Mundësitëjanë të pafundme dhe inxhinierët thonë se veturat janë mjaft të sigurta. Vetura të tilla pa shofer, CyberCars, janë tashmë në funksionim nëaeroportin londinez Heathrow, por do të duhen vite para se këto vetura tëpushtojnë rrugët dhe autostradat. Në qytetin Vantaa, jo larg kryeqytetit Helsinki,po ndërtohet një i ashtuquajtur "distrikt ekologjik" për rreth 30 mijë banorë.Plani parashikon zbatimin e teknologjisë së fundit aty ku është e mundur dheideja e makinës CyberCar përfshihet në këtë plan mjaft mirë, duke patur vetinëe mos ndotjes së mjedisit. Gilbert Koskela është manaxher projekti. Ai thotëse përveç përfitimeve ekologjike, vetura pa shofer do t'i bënte rrugët më tësigurta, pasi njeriu do të ishte më pak i përfshirë në manovrimin e saj. Zoti Koskela thotë se do të duhet pune për të bindur politikanët dheqytetarët, se kjo teknologji do të sjellë lehtësi për të gjithë. Makinat ende nukjanë vënë në provë në kushtet e bores apo ngricës, diçka e domosdoshme për atëvend, ku dimrat janë të gjatë dhe shpesh tejet të ftohtë. //iç//