Meta: Interesi ynë i vetëm, fuqizimi dhe përfaqësimi i së majtës së vërtetë në Shqipëri
Intervistë me Kryetarin e LSI-së, Ilir Meta
ZotiMeta, u bë një kohë e gjatë që e majta po përjeton një moment të vështirë. Kanjë përplasje të fortë mes jush dhe PS. Ju disa herë i keni bërëtë diturashkaqet e kësaj situate. Duket sikur kjo marrëdhënie ka arritur në një pikë tëpakthyeshme apo ka ende hapësira? Mendojse zgjedhja që ka bërë lidershipi i PS për të shkelur marrëveshjen e 5 partiveopozitare që në thelb kishte bashkëpunimin për reformën zgjedhore dhe akoma mëkeq, vajta tej çdo parashikimi i lidershipit të PS tek objektivi i Sali Berishëspër ta kthyer kushtetutën aty ku ai e aspironte që në 1994, pra te përqëndrimii gjithë pushteteve në një dorë të vetme, pra sot te dora e kryeministrit-kryetar partie, akoma më saktë Sali Berisha, padyshim që ka krijuar një hendekshumë të thellë e parimor mes LSI e PS dhe mes gjithë të majtëve dhesocialistëve me lidershipin e kësaj partie. Shumë bashkëpunime të tjera joparimore mes kryeministrit dhe kryetarit të PS, më shumë edhe për shkak tëpozitës si kryebashkiak i Tiranës, jo vetëm që kanë sjellë muajt e fundit njëopozitarizëm fals të kësaj partie, por natyrisht që kanë sjellë edhe debatesepse LSI duke goditur përpjekjet e Berishës për të uzurpuar institucionet, përtë kufizuar kompetencat e presidentit, nuk mund të mos atakonin edhe bashkëpunëtorëte Berishës, që në mënyrë flagrante kanë qenë përfaqësuesit e PS. Kanjë ofertë të socialistëve për një koalicion të përbërë. E keni refuzuar, dukethënë se është një koalicion bishtash. A mund të na shpjegoni konkretisht psejeni kundër. Një koalicion i tillë ruan identitetin e partive, tregon peshënreale dhe nuk lejon të shkojnë dëm disa pjesëza votash... Juvetë në pyetjen tuaj evidentuat mos shkuarjen dëm të pjesëzave të votave. Nëseky është prekupimi i lidershipit të PS nuk kishte pse të bëhej ajo inciatorja emodelit spanjoll që është një model absurd.për kushtet e Shqipërisë. Dhe sëdyti nëse ende e kanë këtë shqetësim duhet të aplikojnë korrektimin nacional tëvotës proporcionale në mënyrë që asnjë votë opozitare të mos shkoj dëm. Pse ne ekonsiderojmë këtë si një koalicion bishtash? Sepse prioriteti në diskutimin ekëtij lloj koalicioni është ai i marrjes apo këmbimit të presjeve dhjetore, mëshqip do të konsideroheshin si bishta. Natyrisht që koalicionet nuk ndërtohenmbi raportet e presjeve dhjetore, por ndërtohen mbi programe, objektiva dheplatforma të përbashkëta. Si mund të quhet koalicion një vendosje e tillë epartive ku secila ka programin e vet, edhe pse në shumë gjëra esenciale mund tëketë dallime thelbësore, siç është rasti i Kushtetutës, një problem shumëmadhor dhe si mundet të flasim për një koalicion të vertetë e real. Është njëgjetje e stisur, është shprehje e krizës ku është futur sistemi zgjedhor, përshkak të vijes së gabuar, marrjes së një modeli që s’ka lidhje fare me Shqipërinë.Nuk dua të hyjë në veçantitë e Spanjës që funskionon si një konfederatë, që katerritore jashtë vendit apo probleme të tjera. Dhe kjo është mungesë evullnetit të lidershipit të PD dhe PS për për një reformë zgjedhore sipasstandarteve apo parametrave evropianë. Njëndarje e tillë në dy koalicione të përbëra, gjoja nuk është gjë tjetër, veçsenjë përpjekje për ta ndarë politikën shqiptare në pozitat e saj të vjetra,të dominuar artificialisht nga dy parti dhe të tjer në raportevasaliteti, apo inferioriteti me to. Pra, është një lojë për të kufizuardemokracinë dhe ky është projekti i përbashkët i Berishës dhe Ramës, dhe për t'izhveshur qëllimisht partitë e tjera nga identiteti, nga veçantitë e tyredhe në këtë mënyrë t’u mohojnë zgjedhësve, që të bëjnë një zgjedhje të pavarurnga PD e PS. Ne kur jemi në koalicion, jemi në koalicion. Ne këtë e treguam nëmënyrë shumë të qartë në zgjedhjet e 2007, ku pjesmarrja dhe kontributi tepërluajal i LSI ishte faktor kryesor për fitoren, të paktën në qytetet kryesore tëkandidatëve të përbashkët të opozitës. Kur nuk jemi, nuk jemi dhe nuk mund tëbëhemi pjesë e këtij bastardimi të reformës zgjedhore. Reforma ka qenë e mbetet një obligim i jashtëzakonshëm iLSI. Ne nuk u bëmë pjesë e Dushkut në 2005 dhe nuk mund të bëhemi tani pjesë emakinacioneve. Ne I paralajëmruan që në fillim. Nëse kanë shqetësimin që të moshumbasë qoftë edhe një vote e vetme duhet të insistojnë për korrektiminnacional të votës. Eshtë e domosdoshme përsa kohë sisistemi është proporcional. Por janë të shumtë ataqoftë edhe juristë, që deklarojnë se korrektimi nacional do të humbte sensin esistemit proporcional rajonal…. Absolutisht jo. Sepse nëse sensika qenë deformimi i votës, atëherë kemi të bëjmë me një model, që synon tëdevijojë nga principi proporcional. Së dyti, ne e dimë, që përgjithësisht kudo,sisitemi proporcional rajonal ose është ndërtuar mbi ndarjen e vendit në rajonetë barabarta elektorale, pra numër votuesish siç kemi rastin eMaqedonisë, në 6 rajone nga 20 deputete, ose në rastin kur bazohet në një ndarjeadministrative të deformuar, si në rastin e Shqipërisë, për arsye gjeografike apodemografike, atëhere, padyshim, korrektimi është kërkesë e padiskutueshme, për tërespektuar principin, që është proporcionali Duket se është krijuar njëhendek i madh... Hendekun nuk e kemi krijuar ne. Nekemi qenë të hapur për çdo lloj sisitemi, mjaft që të ishte i ndershëm.Zvarritjet nuk i kemi bërë ne. Ne kemi kërkuar që në fillim, që komisioni përreformën zgjedhore, i bashkëdrejtuar nga Rusmajli dhe Islami, të funksiononte nëkohë e përpara samitit të Bukureshtit të dilnim me një reformë të përfunduar.Kanë qenë këto dy forca politike që kanë bllokuar qëllimisht gjithshka, pasivuajnë në mënyrë të pashërueshme nga sindroma e prishjes së zgjedhjeve në Shqipëripër interesa të vogla. Ne kemi qenë të hapur për çdo lloj sistemi. Ne kemi qenëtë hapur edhe për mazhoritarin e pastër, pasi votuesit e marrin vetëpërgjegjësinë për zgjedhjen që bëjnë. Por, jemi kundër lojrave e makinacioneve. Ju, pas acarimit të marrëdhënieveme socialistët tentuat krijimin e një koalicioni jashtë PS, me zotin Milo dheCeka. Por tani kemi zotin Milo të rikthyer te PS? Mendojse ka disa keqkuptime. Së pari, nuk kemi patur asnjë marrëveshje me asnjë forcëpolitike për këtë koalicion të ri. Ashtu siç është e vërtetë, se ne kemi ideuarkur lidershipi i PS shkeli marrëveshjen me opozitën dhe me LSI për reformënzgjedhore, paralajmëruam krijimin e një koalicioni të ri "E Majta për integrim".Dhe në këtë kuadër, disa forca dhe aktorë të ndryshëm, shprehën përkrahjen, aposimpatitë e tyre. Ne nuk kemi nënshkruar asnjë marrëveshje me askënd. Pra, nukmund të themi se dikush është larguar. Edhe rikthimi i zotit Milo ne PS apo PSD,është një e drejtë e tij, të cilën e respektojmë, sepse secili është sovran përvendimet e tij, sikundër na vjen keq që argumenti i tij për të na ftuar edhe neqë të bashkohemi, është se edhe pse PS gaboi rëndë me kushtetutën dhe nuk ipyeti aleatët, edhe pse gaboi rëndë me reformën zgjedhore dhe sot kemi reformë,e cila nuk është e standarteve demokratike apo evropiane, pavarësisht të gjithakëtyre, të bashkohemi, pasi sipas zotit Milo, jemi të vegjël dhe nuk kemi rrugë për tëmbijetuar. Ne kemi një filozofi tjetër, atë të ndërtimit të koalicioneve dheqëndrimit në politikë, bazuar në disa principe shumë të rëndësishme, nga të cilatnuk mund të devijojmë dot. Nëse zoti Milo u bë pjesë e Dushkut në 2005, ne nuku bëmë me ndërgjegje të plotë. Ne shpresuam se filozofia e tij ishte epërbashkët me atë të LSI. Por në politikë, secili bën zgjedhjen e vet dhe merrpërgjegjësinë e vet dhe ne i urojmë suksese aty ku ka shkuar! Ai druheni faktit se në rast të një humbjeje në zgjedhjet e 2009, ju do të vuanipasojat, apo do të shiheni si shkak i kësaj humbjeje? Nërast se lidershipit të PS dhe zotit Rama i intereson thjesht një alibi, që nërast të një humbjeje të përdorë argumentin, se ishte qëndrimi i LSI ai që sollikëtë rezultat të dështuar për PS, atëherë ne nuk mund të mbajmë përgjegjësi përkëtë qëllim, që i ka vënë vetes zoti Rama. Ky është një problem për PS, nëse asaji mjafton, apo e kënaq një justifikim i tillë. Ne kemi për qëllim fitoren eforcave progresiste në zgjedhjet e vitit 2009. Dhe jemi të bindur, se koalicioniynë do t’i shërbejë përfaqësimit të të gjithë atyre, që ndihen të tradhëtuar ngaveprimet e lidershipit të PS, nga bashkëpunimi tepër i dëmshëm dhe i errët meSali Berishën, që nga dhunimi i Kushtetutës, por edhe më tej, në gjithë dëmtimine funksionimit demokratik të institucioneve. Dhe në këtë drejtim jemi të bindur,se rritja dhe fuqizimi i LSI dhe koalicionit "E Majta për Integrim" ndihmon nëfuqizimin e dimensionit opozitar në vend dhe maksimizimin e përfaqësimit të tëgjithë socialistëve dhe progresistëve në Shqipëri.. Kushdo të përfaqësohet në këtë koalicion? Unëbesoj se është ende herët. Besoj se dje u dha një sinjal me aderimin edeputetit të njohur socialist Petro Koçi dhe jam i sigurt, se do ketë shumë subjekte të tjera, por edhe aktorë të njohur të shoqërisë civile. Pra, do tëjetë një koalicion shumë i gjerë, një koalicion shumë përfaqësues. Dhe kohaështë përpara, për të zbardhur edhe evidentuar këtë koalicion, që do të jetë njëkoalicion fitues ZotiMeta, qarkullon edhe një ide, se ju do të ishit të “interesuar” në thojza përnjë humbje të zgjedhjeve, pra do të pranonit edhe 4 vite të tjera në opozitë,për të patur një PS të dobët ose pa Edi Ramën, që do të mundësonte ndoshta njërritje të peshës suaj brenda së majtës... Kynuk është aspak interesi ynë. Dhe është një arsyetim i gabuar, nëse do të ishimtë interesuar për shkatërrimin e PS, apo eleminimin politik të zotit Rama. Nekëtë mundësi e kishim në vitin 2007. Zoti Berisha na është lutur, jo vetëm aipor edhe ambasadorë të huaj, që të bënimin kodin pa certifikatat e garancisë qëkërkonte zoti Rama e të gjithë ne. Dhe ne këtë mund ta bënim. E padyshim që sot,Zoti Rama mund të ishte sërish në Paris e jo në krye të Bashkisë, as në krye tëPS dhe jo në krye të aferave të përbashkëta me zotin Berisha; besoj të gjithë ekanë të qartë situatën e zgjedhjeve 2007. Por ne këtë nuk e bëmë, se kishim nënshkruarnjë marrëveshje, ku interesi ynë i përbashkët ishte fitorja e opozitës përballëSali Berishës. Kështu që nuk ekziston asnjë mundësi për të mbështetur skenaretë tilla. Interesi ynë i vetëm është fuqizimi dhe përfaqësimi i së majtës sëvërtetë në Shqipëri, e cila ka marrë një goditje të rëndë nga një politikëklienteliste dhe aventuroze nga lidershipi i saj. Ndoshta gjërat mund të jenëndryshe. Kryetarit të PS mund të mos i bëjnë përshtypje humbja në vitin 2009,pasi ka mandatin e Kryetarit të Bashkisë deri në vitin 2011 dhe koncesionet qëka marrë nga kryeministri Berisha pas zgjedhjeve të 2007, i mjaftojnë për tëkënaqur ambiciet personale dhe të onturazhit të tij. Por, jam i bindur, se kjonuk i intereson shumë socialistëve të thjeshtë që janë në opozitë, sikundër jemitë gjithë.