Ekonomia globale gjatë 2008ës
2008-a filloi me një rënie të lehtë ekonomike, që më pas u përshpejtua, duke sjellë një krizë të sistemit të kredive dhe financave
2008 filloi me disa shenja, sipas të cilave ekonomia amerikane pongadalësohej, por nuk pati asnjë lloj paralajmërimi për krizën e thellë financiareqë po afronte. Në shkurt, Kongresi miratoi një paketë stimujsh në formën e çeqeveqë iu dhanë një pjese të familjeve amerikane, për të zbutur ndikimet e asaj qëshumica e ekonomistëve mendonin se do të ishte një rënie ekonomike eparëndësishme. Por në muajin mars u vunë re një sërëdështimesh të institucioneve më të mëdha investuese të Amerikës, ato që jepninhua për shtëpitë, bankat dhe korporatat e sigurimeve. Të gjitha këtoinstitucione kishin lidhje me investimet në tregun e shtëpive, që pati shënuarnjë rritje të jashtëzakonshme. Kësaj gjendjeje ekonomike iu shtua edhe rritja emadhe e çmimit të naftës. Ekonomisti Jeffery Kling në insitutinBrookings të Washingtonit, e krahason ekonominë me një pacient në sallën ereanimacionit. Tkurrja e kredive u përhap shumëshpejt në Evropë, Azi dhe gjetkë. Bankat Qendore u përpoqën të injektonin paranë sistemin financiar dhe të shpëtonin kompanitë financiare, që pofalimentonin. Kancelarja gjermane AngelaMerkel ishte mes shumë udhëheqësve që shprehën shqetësim. Në tetor, Kongresi amerikan autorizoi 700 miliardëdollarë për të ndihmuar kompanitë financiare në krizë. Këto fonde po i mbikqyrSekretari i Thesarit, Henri Paulson, i cili pranoi se situata është e vështirë,ndërsa theksoi disa nga zgjidhjet. Por problemet më të mëdha ekonomikepër amerikanët dhe për konsumatorët në mbarë botën mund të mos kenë filluarende, ndërsa shumë ekonomistë parashikojnë një recesion të gjatë global me ritmeedhe më të larta papunësie. Një industri e tërë, ajo e prodhimit të makinave,konsiderohet në rrezik për të falimentuar. Disa ekonomistë e kanë krahasuarsituatën aktuale me një fatkeqësi të mëparshme të ekonomisë globale, medepresionin e viteve 1930. Porekonomisti Jeffri King thotë se ky krahasim është i parakohshëm. Presidenti i zgjedhur Barak Obamaka premtuar një program agresiv për hapjen e vendeve të punës për të stimuluarekonominë amerikane. Plani mund t’i shtojë qindra miliarda dollarë borxhittashmë të madh të Amerikës. Ironikisht, ishte pikërisht ky borxh, në formën ekredive të rrezikshme për shtëpitë, që krijoi kushtet për krizën e tregut tështëpive dhe që shihet si shkaku kryesor për krizën ekonomike aktuale. //rd//