Faktorët e rrezikut nga kanceri
Në vende të zhvilluara, studiuesit përllogarisin që faktorë të jashtëm si duhani, obeziteti, jeta sedentare dhe dieta e paushqyeshme shkaktojnë rreth 50% të rasteve të kancerit
Predispozita gjenetike është parë prej vitesh si faktor në shtimin e rrezikut nga kanceri. Dikush që kishte të afërm të diagnostikuar me kancer konsiderohej si individ në rrezik. Por mjekët përllogarisin se pjesa dërrmuese e diagnozave me kancer diktohen nga faktorë jashtë gjenetikës. Në identifikimin e këtyre faktorëve që rrisin rrezikun për kancer, epidemiologjia ka dhënë një ndihmesë të madhe. Dr. Elizabeth Platz, onkologe dhe epidemiologe në Universitetin Johns Hopkins, thotë se në botën e zhvilluar një rrezik të madh paraqesin praktika të individit që janë plotësisht të parandalueshme: Ndryshe nga puna për diagnostikimin dhe kurimin e kancerit që kufizohet në klinika e laboratore, parandalimi është një sipërmarrje e komplikuar, pasi kërkon ndryshimin e praktikave të individit. Dr. Platz sjell shembullin e betejës me duhanin si një sukses i politikave të shëndetit publik që ndërthurin fushatat e informimit me ndalimin e duhanit në mjedise të mbyllura dhe kontrollin e shitjeve duke rritur taksat. Edukimi i publikut mbi faktorët që shtojnë rrezikun nga kanceri dhe masat profilaktike për të parandaluar sëmundjen mbetet një ndër metodat më efikase në luftën kundër kancerit. Kjo bëhet edhe më e dukshme në vendet në zhvillim ku masat diagnostikuese, si analizat laboratorike apo kimoterapia dhe pajisjet që përdoren për kurim, janë tepër të kushtueshme dhe shpesh jo të disponueshme në zona të largëta. Për probleme si virusi HPV që shkakton kancerin e qafës së mitrës, parandalimi është zgjidhja më efektive: “Në disa pjesë të botës, ku është më e vështirë të bëhet kontrolli i shëndetit të gruas përmes analizës së qafës së mitrës, vaksinimi duket se është përgjigja më e mirë për këto rajone. Duhet të prodhojmë vaksina të lira, që transportohen sa më lehtë,” thotë Dr. Nelson. Studimet vazhdojnë për të zbuluar ç’rol luajnë mungesa e aktivitetit fizik apo mbipesha në rrezikun nga kanceri? Studiuesit kanë vërejtur një përqindje më të lartë të kancerit në grupet që vuajnë nga obeziteti, si dhe ata individë që kanë një jetë sedentare, por ende nuk është vërtetuar një lidhje direkte shkak-pasojë mes këtyre problemeve dhe sëmundjes. Gjatë dekadave të fundit janë grumbulluar një mori të dhënash për praktikat e përditshme të jetesës për popullata të gjera në çdo cep të globit, që nga mënyra e jetesës tek dieta ushqimore dhe aktivitetit fizik. Epidemiologët po analizojnë këto të dhëna për të identifikuar faktorë të tjerë rreziku me shpresën që lufta kundër kancerit të zhvendoset nga klinikat e mjekimit në praktikat e përditshme parandaluese të individit.