A është amnistia e autorëve të krimeve të luftës në favor të procesit të paqes?
Ka spekulime se amnistia për kriminelët më të mëdhenj mund të ketë qënë pjesë e marrëveshjes së Dejtonit
Në dhjetor të vitit 1992, i ngarkuari me funksionet e Sekretarit amerikan të Shtetit, Lawrence Eagleburger, njoftoi se Shtetet e Bashkuara kishin identifikuar të dyshuarit si kriminezë lufte në luftën e Bosnjes, që kishte filluar më parë atë vit. Eagleburger tha se komandanti i ushtrisë së serbëve të Bosnjes, Ratko Mladic, dhe Presidenti i Republikës së Serbëve të Bosnjes, Radovan Karadzic, ishin mes atyre që duhet të dilnin para drejtësisë. Nisma amerikane çoi në krijimin e Gjykatës Ndërkombëtare për Krimet e Luftës në ish Jugosllavi. Por lufta ende vazhdonte dhe paqa mbetej për t’u arritur. Krijimi i Gjykatës i vuri përballë realiteteve të reja ata që do të ishin ndërmjetësit e paqes në Bosnje: A do të ishte amnistia e autorëve të krimeve të luftës pjesë e negociatave për paqe? A duhej që ndërmjetësit e paqes të negocionin me të akuzuarit nga Gjykata e Krimeve të Luftës? Joyce Neu e Institutit amerikan të Paqes thotë se amnistia, megjithëse e pamoralshme, është një nxitje e rëndësishme gjatë negociatave për paqe: Ish ministri i Jashtëm i Bosnjes, Muhamed Sacirbey, i cili mori pjesë në negociatat e paqes në Dayton, thotë se amnistia është e dëmshme për procesin e paqes. Gjykata Ndërkombëtare për Krimet e Luftës në ish Jugosllavi ngriti akuzat kundër zyrtarëve të lartë serbë të Bosnjes në korrik të vitit 1995, pak para fillimit të negociatave intensive për paqe të kryesuara nga Shtetet e Bashkuara. Në librin e tij “Fundi i luftës”, kryenegociatori amerikan, Richard Holbrooke, shkruan se amnistia nuk ka që në kurrë kusht në negociata. Por ai shton se “gjykata u krijua si një instrument i politikës, që na dha mundësinë për të ndaluar për shembull Karadzic-in dhe persona të tjerë të akuzuar për krime lufte që të mbanin poste publike”. Joyce Neu e Institutit Amerikan të Paqes thotë: Joyce Neu vë në dukje se në rastin e Bosnjes, Gjykata shërbeu si një partner i vlefshëm në negociata. Gjykata Ndërkombëtare për Krimet e Luftës në ish Jugosllavi çoi në ngritjen e disa tribunaleve për krime lufte dhe më në fund në Gjykatën Ndërkombëtare të Krimeve të Luftës në vitin 2002. Gjykata e përherëshme prej 104 anëtarësh ka mandatin të ndjekë penalisht individë nën akuzar për krime lufte, gjenocit dhe krime kundër njerzimit. //iç//