50 Vjetori i lëvizjes së të drejtave civile “Freedom Riders”
Aktivistët kujtojnë lëvizjen që çoi në ndryshme të mëdha shoqërore në Shtetet e Bashkuara
Në maj, 50 vjet më parë, 13 aktivistë të të drejtave civile, të bardhë dhe zezakë nisën një udhëtim me autobuz përmes Jugut Amerikan që do të sillte ndryshime dramatike në shoqërinë amerikane. Të njohur si Freedom Riders, ata udhëtuan nga kryeqyteti Uashington përmes disa qyteteve të jugut duke mos përfillur ligjet vendore që kërkonin ndarje racore në autobuzë dhe terminale. Megjithëse u kërcënuan dhe u sulmuan nga racistët e bardhë, ata besonin në veprimet pa dhunë dhe asnjëherë nuk u kundërpërgjigjën. Guximi i tyre frymëzoi dhjetra njerëz nga qytete të tjera që t’u bashkoheshin aktivistëve. Sot, historia e tyre është përfshirë në një dokumentar të Transmetimeve Publike amerikane që mund të shihet në faqen elektronike PBS. Aktivistët Freedom Riders po zbresin nga autobuzi në Uashington për një ceremoni për nder të tyre. Ata janë mes më shumë se 400 njerëzve që iu bashkuan lëvizjes në vitin 1961 në Jugun Amerikan. Xhoan Mulholland i kujton racistët e bardhë që thoshin. Zonja Mulholland ishte studente kur u arrestua gjatë udhëtimit pasi kaloi ilegalisht vijën e ndarjes racore. Një aktivist tjetër ishte Xhon Luis, tani ligjvënës. Ai dhe shokët e tij u kërcënuan ndërsa hynë në një dhomë pritjeje vetëm për të bardhët në terminalin e autobuzëve në Karolinën e Jugut. Shpesh ishte një aktivist i bardhë që sulmohej i pari. Xhim Zverg përfundoi në spital. Disa autobuzë kishin në bord policë apo ushtarë. Por ata shpesh nuk bënin asgjë kur njerëzit që zbrisnin nga autobuzi sulmoheshin. Këtij autobuzi të aktivistëve iu vu flaka në Alabama pasi mbi të u hodh një bombë përmes dritaresh. Hank Tomas kujton terrorin që përjetoi. Ndërsa aktivistët arritën të dilnin nga autobuzi, ata u rrahën por asnjë nuk vdiq. Megjithë thirrjet e zyrtarëve të qeverisë për të ndalur udhëtimin, Diane Nash, një studente, drejtuese e të drejtave civile thotë se lëvizja nuk po dorëzohej. Ndërsa udhëtimet vazhdonin, më shumë aktivistë u futën në burg për shkelje të ligjeve të ndarjes racore veçanërisht në Misisippi. Disa u futën në qeli të vogla ku nuk mund të lëviznin. Bernard Lafajet, thotë se kur të burgosurit nuk pranuan të ndalonin të këndonin këngë lirie, atyre iu morën krevatët, çarçafët dhe furçat e dhëmbëve. Udhëheqësi i të drejtave civile C.T. Vivian udhëtoi në një autobuz dhe thotë se aktivistët Freedom Riders sollën shpresë tek zezakët në zonat rurale në jug që më pas krijuan lëvizjen e të drejtave civile. Përpjekjet e aktivistëve sollën ndryshim. Në fund të vitit 1961, qeveria amerikane ndaloi ndarjet racore në terminalet e udhëtimit me autobuzë dhe trena.