Rrugëkalimi verior për në Afganistan
Ky rrjet linjash furnizimi për trupat e NATO-s përbën një përzierje rrugësh ujore, automobilistike, hekurudhash dhe linjash ajrore
Pakistani ka rihapur kohët e fundit një linjë të rëndësishme të furnizimit të trupave të NATO-s në Afganistan, e njohur edhe si rruga jugore. Por, siç njofton dhe korrespondenti i Zërit të Amerikës Andre de Nesnera, forcat e NATO-s përdorin gjithashtu edhe një rrugëkalim tjetër kryesor. I ashtuquajturi rrugëkalimi verior është një rrjet shumë më kompleks linjash furnizimi se rruga jugore, e cila mbështetet vetëm në kamionët që kalojnë përmes Pakistanit dhe që sigurojë pajisje ushtarake për forcat e SHBA-së dhe NATO-s në Afganistan. Alexander Cooley është ekspert i Azisë Qendrore në Universitetin Barnard të Nju Jorkut. Nga Termezi, kamionët e të kalojë mbi "Urën e Miqësisë" për në Afganistan. Seth Jones, ekspert për Afganistanin i Korporatës RAND, thotë se pavarësisht nëse furnizimet kalojnë nëpërmjet hekurudhave, ajrit apo kamionave, NATO-ja dhe Shtetet e Bashkuara duhet të nënshkruajnë marrëveshje me secilin vend të përfshirë. Ekspertët thonë se shifrat e sakta dhe tarifat e paguara për kalimin në secilin vend janë informacione sekrete. Por duke marrë parasysh se sa i ndërlikuar është rrugëkalimi verior, ekspertët përllogarisin se transportimi i furnizimeve nëpërmjet atij rrjeti kushton rreth dy herë më shumë se sa përmes rrugës jugore. Megjithatë, për shtatë muajt e fundit, rruga veriore ishte e vetmja mënyrë për të transportuar furnizimet në Afganistan. Pakistani mbylli rrugëkalimin jugor pas një sulmi ajror të koalicionit i udhëhequr nga SHBA-ja, gjatë muajit nëntor, ku u vranë aksidentalisht 24 ushtarë pakistanezë, në afërsi të kufirit Afganistan-Pakistan. Islamabadi e ri-hapi rrugën së fundmi, pasi Sekretarja e Shtetit Hillari Klinton tha se Shteteve të Bashkuara “U vjen keq për humbjet e pësuara nga ushtria pakistaneze." Analistët thonë se si rruga jugore dhe ajo veriore do të përdoren gjithashtu për të zhvendosur ushtarë dhe pajisje jashtë Afganistanit, ndërkohë që Shtetet e Bashkuara dhe vendet e tjera të NATO-s pakësojnë praninë e tyre ushtarake në vend. Alexander Cooley thotë se operacioni i ashtuquajtur "kalimi në kah të kundërt" do të jetë një tjetër burim të ardhurash për vendet e përfshira. Shumë organizata të të drejtave të njeriut ngrejnë pyetjen nëse Shtetet e Bashkuara dhe NATO-ja duhet të mbështeten në vende autoritare për marrjen e furnizimeve dhe për largimin e ushtarëve nga Afganistani. Zoti Cooley thotë se është e vështirë të arrihet një ekuilibër mes nevojave afatshkurtra ushtarake dhe aspiratave demokratike afatgjata. Seth Jones i Korporatës RAND thotë se nuk është arritur asnjë sukses i rëndësishëm, dhe se nuk duket të ketë shumë shpresa, për përmirësime të mëdha të demokracive në Azinë Qendrore.