Zgjedhjet në Shqipëri: Intervistë me Ambasadorin Xhon Uidhers
Ambasadori amerikan në Tiranë shprehet se problemet reale erdhën nga politizimi i situatës
NëShqipëri ambasadori i Shteteve të Bashkuara Xhon Uidhërs vlerëson hapat përparatë bërë në zgjedhjet e së dielës por shton se autoritetet dhe politikashqiptare duhet të bëjnë përpjekje që herën e ardhshme ato të përmbushinstandartet. Gjatë një interviste për Zërin e Amerikës ambasadori amerikanshprehet se problemet reale erdhën nga politizimi i situatës. Duke komentuarndarjen thuajse të barabartë mes kampeve ai thotë se qeveria e re duhet të jetëe të gjithë shqiptarëve dhe jo e një fraksioni apo një tjetri. ZotiAmbasador, nese do te benim nje vështrim kronologjik. Kemi diten e zgjedhjeve ecila praktikisht krijoi pershtypjen e brendshme se gjithcka po shkonte mire. Porraporti i vezhguesve pati dhe mjaft kritika dhe nuk u permend fakti seShqiperia arriti apo mundi te arrinte standartete nderkombetare. Kjo erdhisepse nga komuniteti nderkombetar kishte nje pritshmeri me te madhe ndajShqiperise? Ju vete keni thene se nga Shqiperia pritej me shuma si nje vendanetar i NATO-s. Mendojse kishte shume gjera te mira per te thene per zgjedhjet kete here. Ishtekenaqesi, per shembull qe procesi u zhvillua ne nje menyre qe dukej e mirerregulluar. Unevete vizitova disa qendra votimi dhe pashe qe pothuaj ne te gjitha rastetgjerat shkonin mire. Do komentoja edhe qe nuk pati ankime serioze mbiveprimtarine e policse diten e zgjedhjeve. Mendoj qe sistemi inumerimit paralel, apo shume prej protokolleve te miratuara per te vezhguar dheper te siguruar ndershmerine e zgjedhjeve ishin te gjitha shume te mira. Gjithcka ishte nje hap perpara. Nukdo thoja qe standartet nderkombetare jane me te larta per Shqiperine. Standartetnderkomb jane te larta per kedo. Nuk percaktohen standarte te posacme perShqiperine apo SHBA. Per shembull, ne vitin 2000, pati kritika per votimet tonane Florida. Mendoj se mesimi kyc per Shqiperine eshte qe, perparimi qepermenda, duhet vazhduar dhe duhet ndertuar mbi te. Nese keto zgjedhje nukarriten standartet nderkombetare, eshte shume e nevojshme per udheheqjenpolitike, qeverine, partite e opozites, dhe kedo te perfshire, qe te bejneperpjekje edhe me te medha heren tjeter, per te permbushur keto standarte shumeshume te larta. Mendoj se shqiptaret kuptuan qe standartet vertet jane shume telarta. Nxorren edhe qe me pune me te madhe, perkushtim me te madh, Shqiperiamund ti permbushe standartet si kushdo tjeter. Patine te vertete vleresime te ndryshme nga partite politike. Patem kryeministrin icili u shfaq i kenaqur dhe nga ana tjeter opoziten e cila po flet per standartete cenuara. Kemi dhe nje faze te dyte te procesit te shoqeruar me tensione,vonesa, bllokime kutishe, transferime kutishe. Kjo pjese e dyte e cenon atepanorame te mire te dites se votimit? Amb. Uidhërs: Mendojse shqetesimi kryesor per te gjithe, ne te vertete permblidhet ne nje pikebaze. Ka probleme teknike, por shumica e problemeve reale buruan nga nje mjedisshume i politizuar, gjate pergatitjeve, dhe pastaj nje pjese të zhvillimit tezgjedhjeve. Per te qene shume i drejtperdrejte, te dy palet, ne raste tendryshme, dukeshin te kishin qellimin e fushates kunder njeri tjetrit, saqedukej se anashkalonin faktin se arritja e gjithanshme e zgjedhjeve teshkelqyera ishte ne interesin e madhe te Shqiperise Persa i perket fazes tjeter, jemi ne fazen tjeter, shume te rendesishme, per sa iperket procesit, ndoshta e fundit, pra numerimi i fundit, certifikimi irezultateve. Eshte shume e rendesishme qe komisioneret, Komisioni Qendror iZgjedhjeve, te punojne si profesioniste, si njerez te cileve u eshte besuar njepergjegjesi me e larte, jo per besnikerine ndaj partive se ciles mund tiperkasin, por qe procesi te zhvillohet me standartet me te larta, qete, dheprofesionalisht. Eshteshume e rendesishme te ndodhe kjo, qe njerezit te besojne rezultatet qe dodalin nga komisioni. I kam kerkuar shqiptareve, partive shqiptare, dheudheheqesve, qe te jene shume te duruar, te lene procesin te vazhdoje ashtu sisupozohet te vazhdoje, sic eshte pershkruar ne ligje, ne kodin zgjedhor. Tijepet mundesia qe procesi te perfundoje ne menyre te mire rregulluar dhe jo teparaprihen rezultatet, apo te arrihen konkluzione perpara se te certifikohen.Eshte shume e rendesishme. Ndaj i bej thirrje te gjitha paleve dhe atyre qejane perfshire te jene shume te duruar. ZotiAmbasador, nje pyetje qe nuk lidhet direkt me procesin por me produktin e tij.Kemi nje sistem elektoral i cili prodhoi pamundesine e nje force politike perte patur nje shumice qeverisese, duke ju permbajtur, te pakten rezultateve tederitanishme. Fakti qe qeveria e ardhshme do te mund te jete e brishte per nganumrat apo qofte edhe per nga koalicionet qe do krijoje dhe do te mund tecenoje stabilitetin e afatgjate te nje qeverie. A perben shqetesim per nje vendsi Shqiperia qe duhet te shmang ulje ngritje te mëdha politike? Amb. Uidhërs: Eshtenje pyetje shume e rendesishme. Me vjen mire qe e ngrini. Keni te drejte. Rezultatete ketyre zgjedhjeve ishin shume te nderlikuara. Pika kritike qe do vecoja eshteqe treguan nje ndarje thuajse 50 me 50, per sa i perket preferencave tevotuesve. Besoj se rezultatet e pergjithshme te dy koalicioneve te medha ishinthuajse disa pika perqindje larg, ishte thuajse nje barazim statistikor.Kuptimi i kesaj eshte qe qeveria tjeter, kushdo qe te dale nga ky proces, dhedo jete proces politik e mund te doje kohe, por kushdo del, ka nje pergjegjesime te madhe. Eshte shume e rendesishme qe qeveria tjeter te kuptoje qe duhet teqeverise jo ne emer te 50 perqind te atyre qe votuan per te, por te shtrijedoren tek gjysma tjeter e popullsise qe eshte qartesisht e interesuar nepermiresimin e shqiperise. Dhe te perpiqet ta bashkoje kombin per te miren etij te perbashket. Me lejoni t’ju jap nja dy shembuj. Gjate gjithe fushates,kam udhetuar, kam takuar njerez, kam folur me te rinj, te moshuar, te te gjithespektrit. Disa grupe ishin ne nje krah, e disa ne nje tjeter. Por dukej sekishte tema te perbashketa qe keta njerez donin. P.sh. nje perpjekje reale perti dhene fund korrupsionit ne vend, jo thjesht fjale, retorike e fjalime tebukura, por veprime dhe masa qe do ti jepnin fund kesaj semundje te tmerrshmeper shoqerine. Ndjenjase, pa perparim ne kete drejtim, pengohet zhvillimi i vendit. Meshprehen edhe nje ndjenje tjeter te forte, qe kushdo vjen ne pushtet, terespektoje pavaresine e institucioneve demokratike te vendit, duke filluar megjyqesorin, por dhe me median, dhe lojtare te tjere te procesitdemokratik. Dhese vota per nje krah apo tjetrin, nuk ishte mandat per ti bere presioninstitucioneve si gjykatat apo prokuoria. Ndaj mendoj se ne kete vote janeshprehur synime te perbashketa qe i ka populli shqiptar si i tere. Qeveriatjeter e Shqiperise, megjithe nderlikimet qe ju permendet, vertet duhet te jeteqeveri e Shqiperise, dhe jo e nje fraksioni apo nje tjetri. //iç//