Freedom House: Udhëheqësit në Evropën Qendrore, Ballkan dhe Euroazi, sulmojnë haptaz institucionet demokratike 
Sipas raportit “Vendet në Tranzicion”, Shqipëria pësoi rënie në nivelin e demokracisë në vitin 2019 ndërsa Kosova përmirësim
Organizata Freedom House ka arritur në përfundimin se një numër i madh udheqësish në Evropën Qendrore dhe Lindore as nuk përpiqen të pretendojnë se po luajnë sipas rregullave demokratike. Sipas raportit të përvitshëm “Vendet në Tranzicion” që u bë publik të mërkurën, disa nga vendet e Ballkanit shënuan rënie në nivelin e demokracisë gjatë vitit 2019, krahasuar me një vit më herët, përfshirë Shqipërinë. Kosova shënoi rritje, por zhvillimet e këtij viti lënë shkas për shqetësim. Siç njofton kolegia Keida Kostreci, organizata thotë se pandemia e koronavirusit përbën një pikë kthese që mund të thellojë rënien ose të rigjallërojë demokracinë. Në zonën me 29 vende që mbulon raporti Vendet në Tranzicion, numri i demokracive është më i ulëti në historinë 25 vjeçare të tij. Michael Smeltzer, analist kërkimor i raportit Vendet në Tranzicion, thotë se përfundimet e këtij viti janë vërtet shkurajuese. Ai thotë se shpërbërja e këtij konsensusi demokratik është më e qartë në Evropën Qendrore dhe në Ballkan. Katër vende kanë ndryshuar regjim: Polonia që doli nga kategoria e demokracive të konsoliduara, duke u shndërruar në një demokraci gjysmë e konsoliduar. Ndërkohë Hungaria, Serbia dhe Mali i Zi kanë dalë plotësisht nga grupi i vendeve demokratike dhe tani janë të klasifikuara si regjime hibride/demokraci në tranzicion. Rënia në Balkan ndodhi për shkak të tri vendeve: Shqipërisë, Malit të Zi dhe Serbisë. Shqipëria që edhe këtë vit është në kategorinë e regjimeve hibride/demokraci në tranzicion, shënoi rënie në qeverisjen demokratike dhe procesin zgjedhor. Në një shkallë vlerësimi nga 1 deri në 7 pikë, ku 1 është niveli më i ulët i demokracisë është 7 më i larti, Shqipëria nga 3.89 pikë që kishte një vit më herët, këtë radhë kishte 3.82 pikë. Prirja për bojkot, u vu re në shumë vende. Gjergji Vurmo, drejtor programi i Institutit për Demokraci dhe Ndërmjetësim në Tiranë, është autor i kapitullit për Shqipërinë. Ai thotë se opozita parlamentare në fillim të vitit të shkuar u përball praktikisht me një situatë ku realisht nuk mund të korrigjonte dot qeverisjen. Pas bojkotimit, vazhduan një sërë përplasjesh institucionale... Të gjitha këto, thotë ai kontribuuan në rënien e nivelit të demokracisë. Zoti Vurmo thotë se mungesa e funksionimit të Gjykatës Kushtetuese, i thelloi edhe më tej problemet. Ka shumë aspekte të demokracisë që nuk rregullohen thjesht me fitoren e zgjedhjeve dhe sigurimin e shumicës. Zoti Smeltzer thotë se mekanizmi i kontrolleve dhe balancave në Shqipëri, nuk është efektiv për të parandaluar këto konflikte. Megjithëse Shqipëria është në të njëjtën kategori zoti Smeltzer thotë se është gjithsesi shqetësuese të shohësh një trajektore negative apo të dobët demokratike. Dhe zoti Vurmo thotë që megjithëse ka vende të tjera që janë në një nivel më të ulët, pas 30 vjetësh tranzicion, shqiptarët duan të jenë më mirë, pasi kërkesat e tyre janë rritur. Përveç rënies në kategoritë e qeverisjes demokratike dhe procesit zgjedhor, dy treguesit me vlerësimin më të ulët janë korrupsioni dhe pavarësia e gjyqësorit: respektivisht 3.25 dhe 2.75. Zoti Smeltzer thotë se përmirësimet në Ballkan ishin në Kosovë dhe Maqedoni të Veriut. Kosova është po ashtu në grupin e regjimeve hibride/demokraci tranzicionale. Nga 3.11 pikë një vit më herët, këtë vit vlerësimi për të ishte 3.18. Zoti Smeltzer e pranon që mjedisi politik në Kosovë është bërë më i komplikuar sidomos përsa i takon votës së mosbesimin ndaj Kryeministrit Albin Kurti dhe ndikimit të COVID-19. Një nga prirjet shqetësuese, që zoti Smeltzer thotë se u vu re vitin e kaluar ishte ndikimi i aktorëve të tjerë. Ndërsa në të kaluarën raporti “Vendet në Tranzicion” ka folur për ndikim rus në rajon, raporti i kësaj radhe përshkruan se si Kina gjithnjë e më shumë po përfiton nga dobësi institucionale, duke depërtuar në struktura të korruptuara politike dhe ekonomike “Ne analizuam se si Kina po gjen çarje në institucionet demokratike, po ndikon këto institucione ku ne fokusohemi që nga media e pavarur, tek korrupsioni, tek qeverisja demokratike. Është më shumë një ndërveprim tinzar me këto institucione sesa një fushatë propagandistike”, shton ai. Me gjendjen shqetësuese që identifikon raporti për rënien e demokracisë në vitin 2019, kriza globale e pandemisë së koronavirusit, mund të përbëjë një pikë kthese për mirë ose për keq. Deri tani, thotë ai, kemi parë efektet negative të pandemisë. Por autorët e raportit shpresojnë që në të ardhmen afatmesme dhe afatgjatë, kjo krizë të ofrojë një mundësi për avokatët e demokracisë. Freedom House rekomandon që udhëheqësit evropianë të angazhuar ndaj demokracisë të mos tolerojnë më sulmet ndaj institucioneve në vendet përreth tyre dhe që Shtetet e Bashkuara të luajnë rolin e tyre në këtë drejtim.