Viti 2005 solli hapa të rëndësishëm drejt fillimit të negociatave për statusin e Kosovës
Një analizë e ngjarjeve kryesore në Ballkanin Perëndimor për vitin që po mbyllet
Gjatë vitit 2005 janë bërë disa hapa të rëndësishëm drejt fillimit të negociatave për statusin përfundimtar të Kosovës. Në çerekun e fundit të këtij viti, Këshilli i Sigurimit i Kombeve të Bashkuara emroi ish kryeministrin finlandez, Marti Ahtisari, si kryenegociator të tij për të përcaktuar statusin përfundimtar të Kosovës. Zoti Ahtisari bëri kohët e një vizitë familjarizimi në rajon. Negociatat do të fillojnë në janar dhe mund të zgjasin gjithë vitin. Zyrtarë amerikanë dhe të Bashkimit Evropian thonë se Kosova është çështja kryesore e pazgjidhur nga luftrat rrënimtare të viteve 1990 në ish Jugosllavi. 95 për qind e banorëve të Kosovës janë shqiptarë, të cilët mbështesin me forcë pavarësinë. Serbia, një pjesë e mirë e trashëgimisë fetare e kulturore të së cilës është e lidhur me Kosovën, e kundërshton atë. Profesori i historisë evropiane në Universitetit Western Ilinoi, Nikolla Pano, amerikan me prejardhje shqiptare, thotë se do të jetë shumë e vështirë gjetja e një zgjidhjeje të pranueshme nga shqiptarët e Kosovës si edhe nga Serbia: Profesori Pano beson se ka shumë të ngjarë që një zgjidhje duhet të imponohet ndërkohë që mospajtimet midis Serbisë dhe shqiptarëve të Kosovës duken të pakpërcyeshme. Kësaj pikëpamje i bën jehonë edhe profesori i shkencave politike në Universitetin Clemson të Karolinës së Jugut, Vladimir Matiç me prejardhje serbe. Zoti Matiç thotë se problemi është se shqiptarët dhe serbët e shikojnë zgjidhjen e çështjes së Kosovës si një përfundim, në të cilin njëra palë fiton dhe tjetra humbet. Kështu që një zgjidhje e çështjes së Kosovës, thekson profesori Matiç, duhet të imponohet nga komuniteti ndërkombëtar: Po në vitin 2006, ka gjasa që Mali i Zi të vendosë nëse të ruajë apo jo lidhjen e tij të lirshme me Serbinë fqinje. Të gjitha vendet e Ballkanit perëndimor dëshirojnë të hyjnë në radhët e Bashkimit Evropian. Historiani Thomas Emert, specialist i çështjeve ballkanike pranë kolegjit Gustavus Adolphus në shtetin amerikan Manisota, thotë se anëtarësimi në Bashkimin Evropian është rruga më e mirë për të siguruar qendrueshmërinë në Ballkan: Profesori Emert thotë se një zhvillim pozitiv në vitin 2005 ishte pranimi i masave që do të forcojnë qeverinë e dobët të Bosnjë-Hervegovinës: Në Ballkan është bërë përparim i ndjeshëm gjatë vitit 2005 edhe për sa i përket kapjes së personave të akuzuar për krime lufte. Këtë muaj, gjenerali kroat në arrati, Ante Gotovina, u arrestua në Spanjë dhe u dërgua në Hagë. Serbia, e cila në fillim të vitit ekstradoi në Hagë disa të akuzuar për krime lufte, ende nuk ka kapur dy më të kërkuarit në arrati, Gjeneral Ratko Mlladiç dhe ish udhëheqësin e serbëve të Bosnjës gjatë luftës, Radovan Karaxhiç.