Bardosh: Vizita e Zv/presidentit Bajden në Ballkan, pozitive
Ndihmës drejtori i Institutit Hariman thotë se administrata amerikane duhet të kuptojë se sfidat në Ballkan kanë ndryshuar nga ato të 1
Vizita e ardhshme ezv/presidentit amerikan Xho Bajden në Ballkan është pozitive dhe tregonvëmendjen që po i kushton Uashingtoni këtij rajoni. Kështu shprehet GordonBardos, ndihmës drejtor në Institutin Hariman të Universitetit Kolumbia në NjuJork. Zoti Bardos, i cili është ekspert për Europën Juglindore thotë se është erëndësishme që administrata e re amerikane ta kuptojë se sfidat e Ballkanittani janë shumë më të ndryshme seç ishin në vitet ’90. Zoti Bardosh, zëvendës presidentiamerikan Xho Bajden do të vizitojë Ballkanin këtë muaj. Çfarë mund të pritetnga vizita e tij, një ripohim i politikave të mëparshme apo një fokus të ri përkëtë rajon? Mendoj se është diçka pozitive qëzv/presidenti Bajden do të vizitojë Europën Juglindore që në fillimet e punëssë administratës së re. Është shenjë e mirë që megjithë luftrat në Afganistandhe Irak dhe krizën ekonomike globale, politikanët në Uashington po i kushtojnëvëmendje këtij rajoni. Megjithatë, do të jetë interesante të shihet se sa einformuar është administrata e re me zhvillimet në Europën Juglindore. Dhe mekëtë dua të them se njerëz si Riçard Holbruk i cili është kthyer nëDepartamentin e Shtetit, sekretarja e shtetit Hillari Klinton dhe Xho Bajden tëgjithë kanë qenë shumë aktivë në formulimin e politikës për Ballkanin në vitet’90. Do të jetë interesante të shihet nëse e kuptojnë realitetin e ri dhesfidat e reja me të cilat përballet ky rajon, apo nëse do të jenë si gjeneralëtqë luftojnë luftën e fundit duke u bazuar në të kaluarën. Problemi tani nëBallkan nuk janë më luftërat apo njerëz si Millosheviçi, Tuxhmani apoIzetbejgoviçi, por ndërtimi i institucioneve demokratike, i tregjeve tëqëndrueshme ekonomike dhe integrimin euro-atlantik të vendit. Këto janë gjërashumë të ndryshme nga problemet e 10 viteve më parë dhe shpresoj që ata takuptojnë këtë. Kohët e fundit në Uashington kaqarkulluar ideja e një përfaqësuesi të posaçëm amerikan për Ballkanin.Ç’mendoni ju për këtë dhe a do ta rriste kjo rëndësinë e rajonit në politikat eDepartamentit të Shtetit? Varet. Në përgjithësi mendoj seështë gabim të ketë shumë diplomatë për një territor kaq të vogël, sepse kjo dokrijonte gara burokratike mbi përgjegjësitë që do të kishte sejcili. Pastaj,ata mund të punonin me objektiva të ndryshme, amerikanët nga njëra anë dheeuropianët nga ana tjetër. Rajonit i duhet kushtuar vëmendje të madhe. Madjeunë jam një nga ata njerëz që përkrah idenë e rritjes së pranisë ushtarake amerikanenë Bosnjë Hercegovinë, Kosovë etj, për t’u treguar ekstremistëve se komunitetindërkombëtar dhe sidomos Shtetet e Bashkuara nuk do të lejojnë kthimin tekdhuna. Por përveç kësaj, krijimi i një posti burokratik nuk më duket inevojshëm për zgjidhjen e problemeve në Europën Juglindore. Për sa u përket marrëdhënieveSHBA-Rusi, a mund të pritet ndonjë ndryshim në politikën e Moskës ndaj Kosovësme adminitratën e re të presidentit Obama? Shumë njerëz kanë filluar tëmendojnë nëse Moska do ta ndryshojë qëndrimin e saj ndaj Kosovës. Personalisht,nuk mendoj se kjo do të ndodhë, të paktën për sa kohë që zoti Putin dheMedvedev janë në pushtet. Më vonë nuk di se ç’mund të ndodhë. Vladimir Putin kainvestuar një pjesë të madhe të besueshmërisë së tij personale tek çështja eKosovës dhe do të ishte e vështirë që ai të ndryshonte rrugë tani. Por kapërveç arsyeve politike edhe arsye kulturore, tradicionale dhe fetare. Prandajnuk shoh ndonjë mundësi që Moska ta ndryshojë politikën e saj në lidhje mepavarësinë e Kosovës. Kushmendoni se duhet të udhëheqë politikën për Kosovën, përveçudhëheqësve lokalë, Shtetet e Bashkuara apo Bashkimi Europian? Mund të jetë shumë herët qëkomuniteti ndërkombëtar të tërhiqet nga Kosova dhe t’i lërë serbët dhekosovarët t’i zgjidhin vetë punët e tyre. Në Kosovë komuniteti ndërkombëtarende ka një rol të rëndësishëm për të luajtur në ruajtjen e paqes dhestabilitetit atje. Duke pasur parasysh se Europamund të mbetet lehtë peng e gazit rus, a nuk do të ishin Shtetet e Bashkuara mëtë pavarura në udhëheqjen e politikës për Kosovën? Në këtë pikë nuk e di nëseShtetet e Bashkuara janë në gjendje të diktojnë zhvillimet në Ballkan në mënyrëpozitive duke marrë parasysh krizën financiare, luftën në Afganistan dhe Irakdhe nismat e tjera që ka ndërmarrë administrata Obama. Nuk e di nëseUashingtoni është në pozitë t’i tregojë Europës dhe Rusisë se çfarë duhet tëndodhë në Europën Juglindore. Por ajo që mund të bëjnë Shtetet e Bashkuaraështë të ndihmojnë vendet e Ballkanit në integrimin europian.//rd//