E ardhmja e Afganistanit pas luftës - e pasigurtë
Disa analistë thonë se është e nevojshme marrëveshja mes palëve për një qeveri koalicioni
Bisedimet thuhet se janë përqëndruar vetëm tek kërkesat e talebanëve për lirimin e të burgosurve që mbahen nga Shtetet e Bashkuara. Por në kushtet kur viti 2014, data e caktuar për tërheqjen e trupave luftarak, po afron, në mendjet e të gjitha palëve është një marrëveshje politike në Kabul për t’i dhënë fund konfliktit. Shtetet e Bashkuara vazhdimisht kanë thënë se e mbështesin procesin e paqes të udhëhequr nga afganët. Ish oficeri i CIA-s Bruce Riedel, i cili kryesoi grupin e administratës Obama për rishikimin e politikave në Afganistan në vitin 2009, thotë se Shtetet e Bashkuara nuk humbasin gjë, në se mbështesin një marrëveshje politike për konfliktin. Por zoti Riedel thotë se perspektiva për kompromis mes talebanëve dhe qeverisë së Presidentit Hamid Karzai është e vogël. Talebanët e shohin administratën Karzai si një krijim të paligjshme të SHBA dhe aleatëve të tyre. Fransesc Venderell, ish i dërguar i posaçëm i BE-së për Afganistanin, thotë se talebanët janë të interesuar të bisedojnë vetëm me palën kryesore në konflikt: Shtetet e Bashkuara. Po në se negocitat e vërteta të paqes nisin, çfarë shpresojnë të fitojnë palët? Can Daniz, analist për çështjet afgane i organizatës private për zgjidhjen e konflikteve, “Swisspeace”, thotë se talebanët duan që të gjitha forcat e huaja të largohen nga Afganistani dhe Shtetet e Bashkuara dhe NATO duan garanci që forcat e tyre do të tërhiqen nga Afganistani pa u sulmuar. Drejtori i Institutit Kroc për Poltikat Ndërkombëtare të Paqes pranë Universitetit Notre Dame, David Cortright, thotë se kjo mund të jetë një pikënisje për negociatat. Por kur i bëjmë llogaritë në planin politik, nuk është e qartë në se talebanët duan të përfshihen në një marrëveshje për ndarjen e pushtetit në Afgansitanin e pas luftës. Duke patur parasysh antipatinë që ata kanë për Hamid Karzain, shumë analistë mendojnë se ata do të bëhen pengesë për të patur një qeveri të përbashkët koalicioni. Ish-i dërguari i BE-së, cili e njeh mirë presidentin Karzai, thekson se presidenti afgan e ka provuar se është i vështirë dhe shpesh një partner jo bashkëpunues për SHBA dhe aleatët e tyre. Vendrell thotë se ai nuk do të çuditej aspak në se SHBA do ta humbnin durimin me të, në mos kjo ka ndodhur tashmë dhe do të arrinin një marrëveshje të veçantë për të lehtësuar tërheqjen e trupave. Por David Cortright argumeton se Pakistani fqinj, ku fshihen talebanët, nuk duhet përjashtuar nga procesi i paqes, cilido qoftë ai. Duke mbështetur analistë dhe zyrtarë të tjerë perëndimorë, ai thotë se ushtria dhe shërbimi i zbulimit i Pakistanit i kanë mbështetur talebanët, me qëllim që të ruajnë ndikimin strategjik në Afganistan. Analistët paralajmërojnë se pa një marrëveshje gjithëpërfshirëse, e cila do të ishte e pëlqyeshme për të gjitha palët, Afganistani mund të shkasë përsëri në luftën civile që përjetoi vendi në vitet 1990.