Ekspertët: Sfida e sigurisë për Ballkanin është lënë pas, e ardhmja në BE
Por analistët vënë në pah se misioni i filluar në fillim të viteve 1990 në Evropën Lindore është ende i parealizuar
Diplomatët dhe ekspertët amerikanë dhe evropianë thonë se megjithëse mbetenende probleme në rrugën drejt anëtarësimit të Ballkanit perëndimor në BashkiminEvropian, e ardhmja e këtij rajoni është në këtë organizatë. Në një konferencënë Universitetin Xhons Hopkins në Uashington, pjesëmarrësit e vunë theksin teksfidat politike në konsolidimin e demokracisë dhe të institucioneve në këtovende, duke lënë të kuptohet se sfidat e sigurisë janë lënë kryesisht prapa. Poranalistët vënë në pah se misioni i filluar në fillim të viteve 1990 është endei parealizuar. Pjesëmarrësit në konferencë e shohinrealizimin e synimit për një Evropë të bashkuar dhe të lirë, ende tëpaplotësuar dhe mendojnë se që demokratizimi të lëshojë rrënjë në këtë rajon dhe vendet e tjeraish-komuniste duhet një rigjallërim i angazhimit amerikan dhe i bashkëpunimitmes Bashkimit Evropian dhe Shteteve të Bashkuara. Në rajonin e Ballkanit perëndimor, thotëambasador Adrian Basora, drejtor i Projektit për Tranzicionet Demokratike, nëInstitutin për Studime të Politikës së Jashtme në Filadelfia, një ngaorganizatorët e konferencës, prirjet nacionaliste dhe tensionet etnike për pjesënmë të madhe të Ballkanit Perëndimor janë lënë pas. Por pikërisht shpresa dhe optimizmi thotëai, është e nevojshme që të ndihmohen përkrahësit e demokracisë, të të drejtavetë njeriut dhe shtetit ligjor, qeverisjes së mirë dhe luftës kundërkorrupsionit që ky proces të ecë përpara. Megjithëse janë qytetarët dhe strukturat ekëtyre vendeve që do t'i realizojnë këto ndryshime, zoti Basora thotë sePerëndimi ka rolin e vet në nxitjen e tyre. Dhe për të realizuar nxitjen e nevojshme, MiladaVaçudova e Universitetit të Karolinës së Veriut në Çepël Hill, mendon tha seBashkimi Evropian është e vetmja organizatë ndërkombëtare që mund të ushtrojë ndikimine duhur për përmirësimin e qeverisjes për vendet aspirante. Ajo thekson se e rëndësishme është qëreformat të kryhen para se një vend të anëtarësohet, pasi më pas do të ishte epamundur që ndikimi të ishte efektiv. Megjithëse vende të ndryshme të BallkanitPerëndimor kanë disa sfida që ndryshojnë nga njëra-tjetra, siç vihet re edhe nëraportin e javës së kaluar të Bashkimit Evropian për përparimin e secilit tëtyre, analistët kanë besim se rezultati përfundimtar është i përbashkët: një eardhme në Bashkimin Evropian. Një prej tyre është Ivan Vejvoda, drejtor izyrës së Beogradit, që mbulon vendet e Ballkanit Perëndimor, për FondinMarshall, i cili nuk sheh pengesa me pasoja të pakthyeshne as tek sfidat qëparaqet mosnjohja e Kosovës nga disa vende të BE-së dhe Beogradi që është vetëaspirant. Sipas tij, nëse institucionet janë të forta,nëse shteti ligjor forcohet, nëse gjendja e pakicave përmirësohet, atëherë tëgjitha problemet e tjera zgjidhen më lehtësisht. Por për hartuesit e politikave dheekspertët, zona që shtrihet nga kufijtë e Rusisë deri në kufijtë e BashkimitEvropian, përballet ende me sfida të vështira.Katarina Mathernova është nëndrejtoreshë e përgjithshme e BashkimitEvropian. Duke marrë si shembull vështirësitë me valëne fundit të zgjerimit, në vitin 2004, zonja Mathernova thekson rëndësinë ereformave para anëtarësimit, por edhe të më shumë elasticiteti në rregullat engurta të BE-së që ishin krijuar për vendet fillestare të organizatës. //kk//