Cila do të jetë e ardhmja e NATO-s?
Konflikti në Gjeorgji do të ndikojë edhe në të ardhmen e mardhënieve NATO-Rusi.
Përdekada me radhë, NATO-ja shërbeu si mbrojtje e Europës nga Bashkimi Sovjetik.Por, pas shpërbërjes së këtij të fundit rreth 20 vjet më parë, marrëdhëniet mesMoskës dhe NATO-s u përmirësuan. Tani, vendimi i Rusisë për të pushtuarGjeorgjinë, një anëtare e mundshme e NATO-s, ka turbulluar aleancën. Zyrtarë të Aleancës thonë se marëdhënietmes Moskës dhe NATO-s kishin nisur të keqësoheshin që më parë. James Appathurai është zëdhënësi i NATOs. “Takimettona kanë ndryshuar. Ato më parë ishin disi më të qeta. Ne kishim më shumëmendime të përbashkëta sesa mosmarrëveshje. Tani kemi biseda relativisht tësinqerta për çështje si zgjerimi i NATO-s, Kosova, apo ngjarjet në Gjeogji, dhenë këto biseda aleatët e NATO-s dhe Rusia nuk i shohin gjërat njësoj”. Zgjerimi i NATO-s ka qënë burim tensioneshnë marëdhëniet Rusi-Perëndim. Gjatë takimit të niveli të lartë të NATO-s në prill, vendet anëtareranë dakord që Gjeorgjia dhe Ukrahina duhet të bëhen pjesë e Aleancës. Rusia është kundër, qëndrim që u bë i qartënga Ambasadori rus në Kombet e Bashkuara, Vitali Çurkin, gjatë një konferencepër shtyp, që ai mbajti në lidhje me krizën në Gjeorgji.“Ne e kemithënë haptazi që zgjerimi i NATO-s është gabim. Çdo valë e re zgjerimi krijonçështje të reja sigurimi. Ka mënyra më të mira për të trajtuar çështjet esigurisë europiane dhe euroatlantike; më shumë bashkëpunim, që do të përfshintedhe jo përjashtonte Rusinë”. Edhepërpara ndërhyrjes ushtarake ruse në Gjeorgji në fillim të muajit, ambasadorirus në NATO, Dmitry Rogozin, paralajmëroi se zgjerimi i aleancës, për tëpërfshirë vende në kufi me Rusinë, do të ishte i papranueshëm për Moskën.“Ka marrëdhënie Nato-Ukrainë,Nato-Gjeorgji po ka edhe marrëdhënie Nato-Rusi. Çdo gjë ka të bëjë mebalancimin e interesave. Duhet të kihet në konsideratë pikëpamja jonë dhe jo tëkrijohet një makinë ushtarake pranë kufijve tanë”. Çështjae zgjerimit të NATO-s ka nxjerrë në dritë mosmarrëveshjet brënda NATO-s mbipasojat e anëtarësimit të Gjeorgjisë dhe Ukrainës. Një çështje e debatueshmeështë nëse NATO-ja do të jetë e gatshme të mbrojë këto vende nëse do tëishin anëtare, dhe nëse në të ardhmen do të kishin konflikte me Rusinë. Neni ipestë i traktatit të NATO-s thotë se një sulm mbi një nga vendet anëtarekonsiderohet si sulm mbi gjithë aleancën. Ndërsa Shtetet e Bashkuara e kanëmbështetur fuqishëm anëtarësimin e Gjeorgjisë dhe të Ukrainës, Franca dheGjermania e kanë kundërshtuar. Ambasadorirus Rogozin paralajmëroi se një zgjerim i NATO-s, për të përfshirë këto vende,do të vinte në rrezik status kuonë.“Do të ketë ftohje të vërtetë nëmarrëdhëniet tona. Amerika dhe NATO-ja do të humbasin mbështetjen e rëndësishmetë Rusisë”. Mbështetjaruse është zgjeruar tashmë në disa operacione të NATO-s në Afganistan. Por disaanalistë thonë se misioni në Afganistan përbën një tjetër sfidë serioze përaleancën. NATO-ja ka gati 53 mijë trupa, përfshi personel mbështetës nëAfganistan që luftojnë kundër kryengritësve talebanë. NickGrono me Grupin Ndërkombëtar të Krizave, organizatë jo-qeveritare, që meret meparandalimin e konflikteve, thotë se trupat e NATO-s nuk e siguruan meshpejtësinë e duhur Afganistanin jugor.“Kur dërgojmë trupa paqeruajtëse mevonesë, sigurisht që do të gjejmë një rezistencë më të efektshme dhe mëagresive”. Zyrtarët e NATO-s në Bruksel thonë sevendosja e qëndrueshmërisë në Afganistan si dhe zgjerimi i NATO-s në lindjejanë dy sfidat më të mëdha, me të cilat përballet aleanca. Të dyja këto sfida,thonë ata, do të përfshinin edhe angazhimin e Rusisë.//IB