گېټس به د گوانتانامو د زندان پر تړلو 'غور وکړي'
د امریکا د دفاع اوسني وزیر، رابرټ گېټس چې د اوباما په حکومت کې به هم ددفاع وزیر پاتې شي، خپلو همکارانو ته ویلي چې په دې خبره غور وکړي چ
منتخب جمهور رئیس براک اوباما هم ددغه زندانتړلو غوښتنه کړې. منتخب جمهور رئیس براک اوباما ویلي چې هغه غواړي دگونټانامو زندان وتړي. هم دا خبره جمهور رئیس جورج بوش او ددفاع وزیررابرټ گېټس هم کړې. خو د جمهور رئیس بوش ویاندې ډانا پرینو ویلي چې دا خبرهچې په خوله څومره اسانه ښکاري عملي کول یې هغومره گران ده. پرینو: "داډېر اسانه ده چې سړی ووايي زه گونټنامو بنده وم. خو ناڅاپه اوس ټول هغهخلک چې په مونږ یې انتقادونه کول، وايي د راتلونکي جمهور رئیس لپاره بهگونټانامو زندان تړل ډېر ستونزمن کار وي." تېر کال ددفاع وزرات لهگونټانامو څخه تر پنځه سوه زیات بندیان خوشي کړل، خو اوس هلته شا اوخوادوه سوه پنځوس داسې کسان بند دي چې دوی یې د ترهگرۍ ضد جگړې کې دښمن جگړهماران بولي. د هغو له جملې څخه ځینې له اوو کالونو راهیسې بند دي. دوی پهعمومي توگه په درو ډلو ویښل شوي: لومړی هغه خلک چې له زندان څخه د وتلواجازه لري خو هیڅ کوم هیواد یې نه ور پرېږدي. دویم داسې کسان چې په خاصوجرمونو باندې تورن دي. او درېیم ډله هغه خلک دي چې مایکل اوهانلون یې پهدې ډول بیانه وي. اوهانلون: "یوشمیر داسې خلک شته چې سړی ډېر په باورسره دا احساس لري چې هغوی باید په زندان کې پاتې شي، خو سړی محکمې یا قاضيته د هغوی د جرمونو په هکله کوم ثبوت نه شي وړاندي کولای. او سړی نهپوهیږي له دغو خلکو سره باید څه وشي." د امریکا حکومت وايي دغه خلکځکه نه شي محکمه کېدای چې د هغوی په هکله شواهد باید پټ پاتې شي. او یابیا په له هغو څخه اقرار د زور له لارې اخیستل شوی، لکه په اوبو کې ډوبهول، چې په محمکه کې نه شي وړاندي کیدای. د ایمنیسټي انټر نیشنل یوهکارکونکې این مري برینان مني چې د زندان تړل گران کار دی، خو وايي دا کارباید حتماً وشي. این میري برینان: "ایمنسټي انټرنشنل د جرم څخه د مخه اوپه غیر قانوني توگه د زندانه ولو خلاف ده. نو ځکه مونږ غواړو چې دگونټانامو زندانیان دې یا خو خلاص او خپلو هیوادونو ته ولیږل شي او یا دېبیا د امریکا د سترې محمکې په څېر عادلانه محکمې ته وړاندې شي." خو کهچېرې د امریکا جمهور رئیس دغه زندانیا خلاص کړي او هغه په ترهگرۍ لاسپورې کړي نو په سپینه ماڼۍ کې به جمهور رئیس ددې کار مسئول وبلل شي، دسپینې ماڼۍ ویانده ډانا پرېنو وايي د ایمنسټي انټرنشنل دریز په حقیقت نهدی ولاړ. ډانا پرینو: "اوه په سلو کې داسې کسانو چې مونږ خپلو هیوادونوته لیږلي، یو وار بیا بریدونه کړي. ځیني بیرته نیول شوي. له هغو یو کس ونه نیول شو، ځکه چې هغه په موسل کې ځانمرگی برید ترسره کړ او څلویښت کسانیې ووژل." که د گونټانامو زندان وتړل شي نو پوښتنه دا را پورته کیږي چېله زندانیانو سره به څه کیږي. ځیني پوهان وايي دوی باید په عادي امریکاييزندانو کې بند شي او محمکې ته وړاندي شي. نور بیا د اوسني متنازعه پوځيکېمسیون ملاتړ کوي، کوم چې حکومت ته اجازه ورکوي چې بندیان محکمې ته دوړاندي کولو څخه د مخه تر هغه وخت بند وساتي څومره چې غواړي، یا یې بیخيمحمکې ته وړاندي نکړي، او یا یې د خلاصېدو د حکم برسېره بند وساتي.ځینيپوهان وايي یوه نیوي سیسټم ته اړتیا شته چې د پوځي کېمسیون څخه عادلانه ويخو د حکومت رازونه پټ وساتي. مایکل اوهانلون هم ددغه رنگه نیوي سیسم پلويدی. اوهانلون: "په داسې حال کې چې مونږ د ترهگرو لخوا تر برید لاندې یو،سړی باید اطمینان ولري چې داسې ترهگر به په بند کې وساتل شي څوک چې مونږته خطر وي." خو هغه زیاته وي چې کېدای شي د امریکا لپاره دا بهتره ويچې ځیني ډیر خطرناکه خلک خوشي کړي، تردې چې په بند کې په ساتلو خپل نومورباندې بد کړي. او دا یوه د هغو ستونزو نه ده چې پینټاگون ددفاع وزیررابرټ گېټس لپاره ورباندې کار کوي، او په جنوري کې به منتخب جمهور رئیساوباما هم ورسره مخامخ شي.