په افغانستان کې د اوباما د کامېابی په باب څه فکر کېږي
سرېزه د برتانېې د گارډېن ورځپاڼه د افغانستان د محلی مطبوعاتو په استنا دا واېې چې اوس چې په امرېکا کې جمهوری خواهانو ماتې وخوړه نو ددې و
د برتانېې د گارډېن ورځپاڼه دېوې ځاېې ورځپاڼی د ادارېله قوله لېکی چې حامد کرزی په امرېکا کې د سناتور اوباما په کامېابیباندی ډېر خوشاله نه ښکارېده. د کابل د ورځپاڼو وېبپاڼه لېکی چې په امرېکاکې د جمهوری خواه گوند په ناکامی باندی د جمهوری رېاست ماڼی ماتم کاوه. هغه ووېل چې که زه کرزی واېې نو ما به هم ماتم کولی. پس له دې به پهسپېنه ماڼی کی د خاصو ملگرو د لرلو په برخه کې لاپې نه وهل کېږی. دا به همنه وېل کېږی چې ما تېره شپه له جمهور رئېس بش سره په ټېلېفون کې د کونړدسېند په باب خبری وکړی. او داسی نور.... د افغانستان ځاېې اخبارونه لېکیاوس چې په امرېکا کې جمهوری خواهانو ماتې وخوړه نو ددې وخت رارسېدلی دی چېدهغوی افغان عاملېن هم له خپلو وظاېفو نه لاس واخلی ځکه چې افغانستان همسخت بدلون ته ضرورت لری. واقعېت دا دی چې افغانانو اوه کاله مخکی د طالبانوله سقوط نه وروسته امېد درلود خو د امرېکا د نوېو محافظه کارانو ېانېوکانز او دهغوی د افغان متحدېنو له امله دا امېد ډېر ژر په نهېلی بدلسو. بهلول لودي د جگړې د مخالفې وېبپاڼی سره مرسته کوونکی لېکوال واېې دا شعار چې افغانستان دېموکراسی ده او اساسی قانون لری، منتخب جمهور رئېساو پارلېمان لری پکارده چې د زړو تکراری ټوکو زباله دانۍ ېا د فضله موادوصندوق ته ور واچول شی. د افغانستان خلک ېقېنا په دې با ندی عقېده نلری اونهپرې هغه مسلکی خارجېان عقېده لری چې هغوی د خپل مسلک او مامورېت د پرمختگلپاره ورته اړه نلری چې دغه راز خرافات له ځان نه جوړکاندی اوپه خلکو ېېتر ابده د منلو کوشش وکاندی. د گارډېن ورځپاڼه لېکی چې د اوباما لهانتخابېدو سره افغانستان ته هم امېد پېدا شوېدی. داسی امېد نه لکه پهامرېکا کې چې خلکو ته پېدا شوېدی خو له احتېاط سره امېد. د هغو خلکو امېدچې له تېرو درې لسېزو راهېسی د امرېکا له خارجی پالېسی سره اشنا شوېدی اوواشنگټن ېې دومره پېژندلی دی چې ډېر زېات ورته احساساتی نشی. زه نه غواړمچې دلته په تفصېل سره په افغانستان کې د امرېکا د اشتباهاتو ذکر وکړم دمثال په توگه په غېر قانونی توگه د خلکو بندی کول او ېا پرملکېانو باندیبمباری کول، او ځانی تلفات ېاد کړم، خو دومره به کافی وي چې سړی وواېېچې که موږ په رېښتېا سره له انصاف نه ډکه دنېاکې اوسېدلی نو امرېکا بهدافغانستان له خلکو نه بښنه غوښتی واېې. ښاېې دغه ورځ راشی خو اوس بهموږ ېو څو مثالونه درته بېان کړو چې دافغانستان ځاېې ورځپاڼو داوباما دکامېابی په برخه کې څه ډول عکس العمل ښودلی دی. گارډېن لېکی چې ډېرسېاستپوهان او د پېښو څارونکی دېته خوشبېن دی چې په سپېنه مآڼی کې د اوباماموجودېت ښاېې ددی سبب شی چې په افغانستان کې د ستراتېژی ټېنگه او پېچلیغوټه خلاصه شی. دا خبره د کابل د خبرونو په ېوه وېبپاڼه کې خپره شوی وه. په ېوه بل پوستر کې ددغه راز خوشبېنی په باب داحتېاط خبرداری ورکړل شوی وچې ېو شمېر جنگسالارانو همدا اوس هلی ځلی پېل کړېدی چې دامرېکا منتخبجمهور رئس ته په دې هېله ځان گران کړی چې د هغه ملاتړ تر لاسه کړی ځکه کههرېو غواړی چې د ٢٠٠٩ مېلادی کال په انتخاباتو کې د افغانستان جمهور رئېسشی نو همدغه ملاتړ ته ډېر ض‍رورت لری. گارډېن لېکی چې د مثال په توگه برهان الدېن ربانی چې د ١٩٩٠ په لسېزه کې د کورنی جنگ په دوران کې دافغانستان جمهور رئېس و، منتخب جمهور رئېس اوباماته ېې د مبارکی ېو پېغامور لېږلی دی او په هغه کې ېې ځان په افغانستان کې د بشری حقوقو اودېموکراسی د سمبو ل په توگه معرفی کړېدی. له دېنه ېې لابله بهتره خبره داکړېده چې د ښاغلی ربانی پېغام په دې باندی پاېته رسېږی چې د اوباماد نوم تعبېر ېې داسی کړېدی چې په درې کې ورته واېې ( او با ماس ) ېعنی هغهله موږ سره دی. گارډېن لېکی چې ښاېې د افغانستان جنگسالاران د اوباما پهدې پېغام باندی چې واېې ".. هو موږ ېې کولی شو." سم نه وی پوه شوي اوداسی ېې تعبېروی چې ددې مانا داده چې د جنگ مجرمانو ته قدرت په لاس ورکړلشی نه خلکو ته. دارمان ملی دورځپاڼی په سرمقاله کې لېکل شوېدی چې ېوشمېرابن الوقت او اپورچونېست کسان چې په تېرو اتو کلونو کې د جورج بش ډول تهپه خپله خوښه گډ ېدل او س د اوباما د ستاېنی قصېدې واېې. خو له دې حقېقتنه ناخبره د ی چې دافغانستان خلک په دې پوهېږی چې د سخت درېځو افکارو چېجورج بش ېې ملاتړ کاوه مشری جورج بش کوله. گارډېن د ارمان ملی د ورځپآڼیپه استناد لېکی چې دا ځل د افغانستان خلک د انتخاباتو د وخت په ښکلو شعارونوباندی تېراېستل کېدلی نشی. د سلام وطندار، په نامه خبری وېب پاڼی ېوسر خطکې لېکل شوېدی چې پکارده اوباما په افغانستان کې د بدلون لپاره کار وکړی. په دغه مقاله کې لېکل شوېدی چې د افغانستان د پارلېمان غړېو په ېوه خبریکنفرانس کې خبرېا لانوته ووېل چې افغانستان هم د بدلون ارزو لری. دوطندار خپرونه دهرات ولاېت له خوانه د پارلېمان د ېوه غړی احمد بهزاد لهقوله لېکی چې هغه واېې پکارده چې د امرېکا نوی حکومت د افغانستان له خلکوسره مرسته وکړی. نه دا چی د جمهوری رېاست په راتلونکېو انتخاباتوکې دکوم خاص کاندېد ملاتړ وکړی. ددې خبری مانا داده چې داخبره ېقېنی سی چېدافغانستان راتلونکی جمهوررئېس په افغانستان کې دخارجی سفارت په محوطه کېانتخاب نشی. د پېام مجاهد ورځپآڼه لېکی چې دامرېکا خلکو د مذاکراتو اوخبرو اترو لاره غوره کړېده. گارډېن لېکی چې په نورو ځاېو نو کې همداوباما دانتخاباتو گټل وستاېل شول خو دوه ډلې په دې برخه کې خاموشې اوارامې دی. ېوه ډله کې دافغانستان حکومت دی اوپه بله ډله کې د حکومسرسخته دښمنان طالبان دی. په همدی سبب سرکاری رادېو د اوباما په کامېابیباندی چندان خوشالی او هاېهوی ونه کړ.