نړیوال ناظرین:د رایو تفتیش به اعلان شوي نتایج بدل نه کړي
د افغانستان د دویم پړاو ټاکنو د رائیو د تفتیش نړیوال څارونکي وايي داسې نه ښکاري چې د رائیو د تفتیش بهیر، اعلان شوې نتایج بدل کړي.
په داسې حال کې چې د افغانستان د ټاکنو خپلواک کمیسیون د شاوخوا اتو میلیونو رایو پر تفتیش او بیا شمېرلو لګیا دی، نړیوال انتخاباتي څارونکي په دې باور دي چې د څېړلو او تفتیش پایلې به د ولسمشریزو انتخاباتو اعلان شوي نتایج بدل نه کړي. د جمهوري ریاست دویم دور انتخابات چې د جولاۍ په ۱۴وشول، په لومړنیو پایلو کې اشرف غني احمدزی مخکې دی. د ډیموکراسۍ انټرنشنل مشر ګلین کوان چې د رایو د تفتیش یو نړیوال څارونکی دی وايي، داسې نه ښکاري چې روانې څېړنې دې پر اعلان شویو رایو ډېر تاثیر وکړي. ښاغلیکوان وایي " دا ډېره ستونزمنه ده چې د یو میلیون رایو فرق دې په کې راشي، خواحتمال شته، اما که د نړۍ د رایو د بیا شمېرلو تاریخ ته وګورو، هر کاندید چې د رایو تر تفتیش او بیا شمېرلو مخکې وي، د رایو تربیا شمېرلو وروسته هم، مخکې وي." ښاغلی کوان چې تازه له کابل څخه واشنګنټن ته راغلی دی د امریکا غږ سره په خبرو کې یې د رایو د بیا شمېرلو پر شفافیت او روڼوالي ډاډ وښود او زیاته یې کړه چې نړیوال څارونکي د کاندیدانو ترمنځ له کوم توپیر پرته، د رایو تفتیش او څېړنه کوي. هغه وویل " نړیوال څارونکي هلته ځکه دي چې دواړو کاندیدانو ته ډاډ ورکړي چې د رایو د شمېرلو او تفتیش بهیر بې پرې دی او نړیواله ټولنه په دغو انتخاباتي سیالیو کې د خوښې کوم کاندید نه لري. نړیوال څارونکي په بشپړ ډول بې طرفه دي او یوازې د رایو بیا شمېرل څاري، دوی د یوه لوبڅار دنده لري، ملګري هم کله چې په خپلو کې سره لوبې کوي، یوه څارونکي ته اړتیا لري." ښاغلي کوان داسې مهال دا خبرې کولې چې د ټاکنو خپلواک کمیسیون وايي تر دې دمه یې د ټولو رایو شاوخوا ۳۰ فیصده بیا شمېرلې او څېړلي دي. کمیسیون د سه شنبې په ورځ د اګست ۱۲ د ناسمو رایو د باطلولو مرکز رسمآ پرانیست،د افغانستان د انتخاباتو خپلواک کمیسیون د رایو د باطلولو کمپیوټري پروګرام تاید کړی چې د دواړو کاندیدانو تخنیکي ټیمونو ته له ښودلو او د هغوی له تاید وروسته به د رایو باطلول پیل کړي. د افغانستان د جمهوري ریاست دویم دور انتخابات له ګڼو لانجو سره مل و، د لومړني دور نتایجو له اعلان سره سم کاندید عبدالله عبدالله له کمیسیون سره پرېکون وکړ او پایلې یې ونه منلي. دغو ناندریو د امریکا د بهرنیو چارو وزیر جان کیري اړ ویست چې دوه وارې کابل ته ولاړ شي او د اشرف غني احمدزي او عبدالله عبدالله ترمنځ جوړجاړی وکړي. ظاهرآ دواړو کاندیدانو موافقه کړې چې د رایو د بیا تفتیش تر بشپړېدو او نتایجو له اعلان وروسته به د ملي یوالي حکومت جوړوي، ملي یوالی هغه اصطلاح ده چې لا یې هم په اړه ډېر وضاحت ورکړل شوی نه دی. جعفر هاند په ۲۰۱۷ کې په واشنګټن ډي سي کې په امریکايي پوهنتون کې په نړیوالو مطبوعاتو او اړیکو کې ماستري کړې ده. د ننګرهار په پوهنتون کې یې قضا لوستې ده. له ۲۰۰۷ نه تر ۲۰۱۴ کاله پورې د بي بي سي د نړیوالې او افغان څانګې خبریال او پروډیوسر و. د ۲۰۱۴ کال له پیل راهیسې په واشنګټن کې د امریکا غږ اشنا راډیو/تلویزون خبریال دی.