د مطبوعاتو تود رپوټ - په افغانستان کی د طالبانو او حکومت ترمنځ د سولي خبری
په افغانستان کی د طالبانو او حکومت ترمنځ د سولي د خبرو او د جمهور ریس حامد کرزي له خوا د طالبانو مشر ملا محمد عمر ته د عفوی د اعلانولو
په دې ارتباطمو د نیویارک ټایمز د ورځپاڼی د یوې تبصرې خلاصه را اخیستې ده. د نیویارکټایمز ورځپاڼه لیکی چی د افغانستان جمهور ریس حامدکرزي وویل چی که د طالبانو مشر ملا محمد عمر د هیواد دناکراریو د سوله ایز حل لپاره د خبرو سره موافقه وکړي نو د هغه د سر دسلامتی ذمه به ووهی. ورځپاڼه وایی چی امریگا د هغه پر سر لس میلیونه ډالرهانعام ایښی دی او د لوېدیځو هیوادونو استخباراتی ادارې عقیده لري چی د کال٢٠٠١ راهیسی چی هغه له قدرته پرزول سوی دی د پاکستان د کوټی په علاقه کیپټ دی. ښاغلي کرزي په کابل کی په یوه خبری کنفرانس کی دا هم وویل چی نهیوازي د ملا محمد عمر د سر د سلامتی ذمه وهي بلکه لوېدیځو هیواودنو تهخبرداری ورکوی چی د ده د پېشنهاد ملاتړ وکړي او که د ملاعمر د سر د سلامتیخبره نه ورسره منی نو باید چی دی له قدرته لیری کړي او یا د افغانستان څخهخپل پوځیان وباسی. د بوش د حکومت مقاماتو پرون ددغه پېشنهاد په برخه کیخوشبینی ونه ښودله که څه هم چی دوی دا پېشنهاد ټول رد نه کړ. د ملی امنیتد شورا نطاق گورډون جونډرو وویل ښاغلی عمر پخپله باید دا وښیی چی خبروته حاضر دی کنه. موږ تر اوسه پوری د ملا عمر له خوا داسی نښه نه ده لیدلېچی هغه د تشدد پرېښودلو، د القاعده سره د اړېکو شلولو او د افغانستان دحکومت او اساسی قانون منلو ته تیار دی کنه. ښاغلي کرزي په دې وروستیو څومیاشتو کی هغوی ته څو ځله د سولی د خبرو د پیل کولو پېشنهاد کړی دی خو پهد ې وروستي پېشنهاد کی یې یو نوی عنصر اضافه کړی وو چی هغه د ملا محمد عمرد سر د سلامتی ذمه وهل وه. مگر ده خبریالانو ته وویل چی د ښاغلي عمر د سرد سلامتی د ذمې وهلو او ددې کار دعملی کېدلو دپاره ډېره اوږده اره په مخکی ده. ښاغلي کرزی وویل اوس حاضر باید زه د طالبانو د مشرتابه د خوا په عکسالعمل خبر سم او په دې پوه سم چی دوی په افغانستان کی سوله غواړي کنه. دویباید دا ثابته کړي چی دوی په ریشتیا هم سوله غواړی. ښاغلي کرزي وویل که زهله ملا عمر څخه دا واورم چی هغه غواړی افغانستان ته راسی او یا غواړی چید سولي خبری وکړي نو زه به د افغانستان د جمهور ریس په حيث د هغه د سر دسلامتی د تضمینولو دپاره هر کار وکړم. ده وویل کله چی زه وایم چی زه د ملامحمد عمر د سرتضمین غواړم نو بین المللی ټولنه دوې لاري لري یا به ما لهقدرته لیری کوي او یا دي د افغانستان څخه ووزی. د نیویارک ټایمز ورځپاڼهوایی په د ې وروستیو میاشتو کی د طالبانو او یا لږترلږه دهوی د ځینو ډلوسره د خبرو د پیل کولو دپاره پر احتمالاتو باندی زیاتی خبری سوي دی. منتخب جمهور ریس بارک اوباما او جنرال ډېویډ پیټریوس، چی تازه یې د امریکاد قواوو قوماندانی ترلاسه کړې ده دواړو د طالبانو سره دخبرو ملاتړ کړیدی. جنرال پیټریوس ویلي دي چی په عراق کی یې د یاغیانو سره د مقابلې کولود ستراتیژی د عملی کېدلو څارنه کړې ده او ښایی هغه ستراتیژی په افغانستانکی کار ورکړی او د هغو یاغیانو سره خبری کېدلای چی ده د یاغیانو په منځکی د پخلاکېدلو وړ بللي دي او په تېر کال کی یې شمېر ډېر زیات سوی همدی. مگر د نیویارک ټایمز ورځپاڼه وایی د امریکا قوماندانانو خبر داری ورکړیدی چی د عراق له درسونو څخه په افغانستان کی مستقیمه گټه نه سی اخیستلکېدلای ځکه چی ددې دوو جنگونو ماهیت ډېر زیات توپیر سره لری. یوه خبره داده چی طالبان، که څه هم له بېلو بېلو ډلو څخه جوړ سوي او بېل بېل مشرانلري او په خپلو کی رقابتونه سره لري مگر د خبرو سره یې علاقه نه دهښودلې. د نیویارک ټایمز ورځپاڼه وایی د طالبانو داسی یوه مشر چی یو څهاهمیت دي ولری د ښاغلي کرزي د پېشنهاد منلو ته تیاری نه دی ښودلی او پههغو اعلامیو کی چی ویل کېږی د ملا عمر او یا د طالبانو دنورو مشرانو ديهر ډول مذاکرات رد سوي دي او پر دې خبری ټینگار سوی دی چی ٦٥ زره خارجیپوځیان دي، چی تقریبا نیمایی یې امریکایان دي، له افغانستان څخه ووزی. داچی ښاغلي کرزي وویل چی د ملاعمر لوېدیځو هیوادونو د مخالفت سره سره به دملاعمر د سر دسلامتی ذمه وهي، د دې معنی دا ده چی د سولی د خبرو په مسلهکی د افغانستاان د مشر او د لوېدیځو هیواودنو ترمنځ اختلافات موجود دی. دهغه د جمهوری ریاست پنځه کلنه دوره په راتلونکي کال کی پای ته رسېږی او دبیا انتخابېدلو لپاره به د ټینگو رقیبانو سره مخامخ وی. په کابل کی لوېدیځډیپلوماټان وایی د هغه حکومت ډېر سخت فاسد دی او په هیواد کی محبوبیت نهلری ځکه چی جنگ او ناکراریو په هیواد کی غریبی زیاته کړې ده. د نیویارکټایمز ورځپاڼه وایی ښاغلي کرزي په د ېوروستیو شپو ورځو کی د امریکا پهرهبری ایتلافی قواوو په مقابل کی خپل لهجه تونده کړې ده او ښایی مطلب بهیې دا وي چی په دې توگه په هیواد کی خپل ملاتړ زیات کړی. ده د نورو شیانوترڅنگ دا غوښتنه کړې ده چی د ایتلاف قواوي دي د توغوندیو د حملو اوبمباریو په ترڅ کی د ملکی تلفاتو د کمولو خواته توجه وکړی. کله چی دهخبرداری ورکړ چی د ملا عمرد سر دسلامتی تضمین به وکړي نو په د ې توگه یېد ایتلاف له قواوو څخه یو گام فاصله نوره هم زیاته کړه.