د جوګیانو ژوند؛ اساسي قانون جوګیان د افغانستان اتباع نه بولي
په افغانستان کې د جوګیانو یا جټانو اقلیت په یو ناوړه حالت کې ژوند کوي.
دغه هېر شوی اقلیت هره ورځ له توپیري چلند سره مخامخ دی او په افغانستان کې یې خلک د هېواد د اصلي اتباعو په صفت نه مني. ددغه قومي اقلیت یو شمیر کورنیو د بلخ ولایت مرکز مزارشریف ته څېرمه له خټو څخه کورونه جوړ کړي، خو په کوټو کې یې ژوند کول آسانه نه دي. د افغانستان اساسي قانون جوګیان افغان نه بولي او دا ددې لامل شوی چې تر زیاته اندازه دغه اقلیت د تابیعت د تذکرې، د ځمکې د پېر او پلور او نورو امتیازونو څخه بې برخې پاتې شي. د تذکرې د اخېستلو لپاره باید د متقاضي پلار او یا مشر ورور د افغانستان د تابعیت تذکره ولري. رسمي احصائیې ښي چې په افغانستان کې ۲۰-۳۰ زره جوګیان اوسیږي چې اکثریت یې د افغانستان په شمال کې مېشت دي. د جوګیانو یو قومي مشر مُلا اورال وایې چې دوي هرکله امکان لري چې له افغانستان څخه وشړل شي. مُلا اورال وایې "په خداي قسم یادوم چې د ځمکې د نه درلودلو په خاطر خوشحاله یو چې مړه شو." دغه قوم د خپلو ټولنیزو دودونو له امله د افغانستان له نورو وګړو سره توپير لري. د بیلګې په توګه جوګۍ ښځې له نارینه وو سره اوږه په اوږه کار کوي او نفقه ګټي. د "پن" د غیر حکومتي ادارې یو رئپوټ وایې چې زیاتره افغانان، جوګیان خپل وطنوال نه ګڼي. په بلخ ولایت کې ددغې موسسې مسؤله میکاله دیویکافا وایې چې د جوګیانو په باب د دولتي چارواکو په خبرو کې "ابهام او توپیر موجود دی." افغان سیاستوال ددې په خاطر چې نور خلک یې خوشحاله ساتلې وي د جوګیانو په باب زیاتې خبرې نه کوي. د نفوسو د احوالو د ثبت ادارې مشر همایون محتاط د جوګیان ژوند "یوه حساسه مسله" بولي. محتاط زیاتوي چې دا "زمونږ مسولیت دی چې یوه قانوني پروسه په لاره واچوو چې هغوي د افغانستان د قومونو په څیر ومنل شي."