په افغانستان کې په ملېونونه خلک له فقر سره مخامخ دی
د بلومبرگ ورځپاڼه چې په افغانستان کې په ملېونونه خلک له فقر او غربت سره مخامخ دی او په دې کې شپږ اعشارېه شپږ ملېونه کسان خپله ورځنی ډوډ
د بلومبرگ ورځپاڼه لېکی چې افغانستان په بېړه باندیداسی نړېوالی مرستی ته ضرورت لری لکه څنگه چې شپېته کاله مخکی د جرمنید برلېن ښار ورته ضرورت درلود. په دې ډول به د هغې کاختی مخه ونېول شی چېکېدلی شی په افغانستان کې عام خلک د حکومت په مقابل کې ودروی. د بلومبرگورځپاڼی د اخبره په لندن کې ددفاعی چارو دېوه انستېتېوت له خوانه لېکلیده. ورځپاڼه د برتانېې د راېل ېوناېتېد سروېسېز انستېتېوت له قوله لېکیچې په افغانستان کې تقرېبا اته اعشارېه څلور ملېونه افغانان چې ددغههېواد دنفوس څلورمه برخه کېږی، په کافې اندازه د خوراک لپاره څه نلری؛ځکه چې له ېوې خوانه کاختی وه اوله بلی خوانه د خوراکی شېانو قېمتونه مخپه لوړېدو دی. دا خلک به تر زېاتی اندازې پورې په ژمی کې دخپل ژوند د بقالپاره په عاجلو مرستو باندی اتکا ولری. د بلومبر گ ورځپآنه دېوه تحلېلکوونکی پال سمېت له قوله لېکی چې کاختۍ د افغانستان خلک د طالبانو تر ماروزمه بغاومت نه هم له غټ خطر سره مخامخ کړېدی. پکار دا ده چې نړېواله ټولنهپه ټېنگه باندی داسی هلی ځلی وکړی چې خلکو ته د ژوندی پاتې کېدلو لپاره داړتېا وړ شېان ور ورسوی. په ١٩۴٨ مېلادی کال کې امرېکا په الوتکېو کې ٢اعشارېه دری ملېونه ټنه خوراکی شېان، د سون مواد او دارو درمل غربیبرلېن ته د شوروی اتحآد د بندېز سره سره په پوره مهارت ور ورسول. دبلومبرگ ورځپاڼی رپوټ واېې چې دژغورنی دغه علمېات تر ۴٦٢ ورځو پورې رواناو په هرو دری دقېقو کې به ېوه الوتکه له ضروری شېانو نه بار پر زمکهکېناستله. په داسی حال کې چې دمرستی دا عملېات به افغانستان ته په دومرهستره اندازه نه وی څومره چې هغه وخت وو. په ستراتېژېک لحاظ به دا ډېراهېمت ولری ځکه چې دعامو خلکو غوسه به د حکومت اوناټو د قواو خلاف کمه کړی. د خوراکي شېانو کمښت په افغانستان کې د جمهور رئېس کرزي د حکومت له نوروستونزو سره ېوځاې شوېدی. د حکومت ېو غټ مشکل له طالبانو سره په تېره دهېواد په جنوبی او ختېځو برخو کې روانه جگړه ده. د بلومبر گ ورځپاڼه لېکیچې د سږکال د جولای په مېاشت کې ملگرو ملتونو او د کابل حکومت خواست وکړچې له دوی سره د څلورو سوو ملېونو ډالرو مرسته ددې لپاره وشی چې دوی لهمحتاجو او نېستی ځپلو افغانانو سره مرسته وکړی. ددی ورځپاڼی رپوټ واېې چېدافغانستان د خلکو شمېر اوس ٣٣ ملېونه اټکل شوېدی او په دې کې داسیرپوټونه راغلی دی چې په ځېنی سېموکې خلک واښه خوري. ېوشمېر رپوټونه داڅرگندوی چې افغانانو همدا اوس له ېوې سېمی نه بلې سېمی ته د خوراک او څښاکد پېدا کولو لپاره داخلی مهاجرتونه پېل کړېدی او ېوشمېر ېې واښه خوری. پهدې لړ کې کم شمېر خلک تر اوسه پورې له لوږی نه مړه شوي هم دی. ورځپاڼهزېاتوی چې ښاېې افغانستان دېوې سترې غمېزې په درشل کې ولاړوی او دا غمېزهښا ېې هغو ټولو پرمختگونو او کامېابېو ته تاوان ورسوی چې تراوسه پورې پهدې هېواد کې سرته رسېدلي دی. د بلومبرگ ورځپاڼه لېکی چې د خوراکی شېانو پرکاروانونو باندې دېاغېانو حملو هم د خوراکی موادو له کمښت او لوږې لهزېاتولو سره مرسته کړېده. پکارده چې مرسته ډېره ژر ددغه هېواد هرې برخی تهچې لوږه اوکاختی پکی موجوده وی ور ورسول شی او داکار ېوازې د هوا له لارېممکن دی. دا هېواد د ژمی له رارسېدلو نه مخکی ٢٥ زرو مېترېک ټنو خوراکیشېانو ته ضرورت لری. ورځپاڼه د نړېوالی خوراکی موسسی ېا ورلډ فوډ دپروگرامونو له قوله لېکی چې د ٢٠٠٩ مېلادی کال د فبروری له رارسېدونه مخکیاوېازرو مېترېک ټنو نورو خوراکی او ضروری شېانو ته ضرورت لری. د نړېوالیټولنی ېوشمېر هېوادونه داقدرت لری چې نظامی ترانسپورت ېې دهوا له لارېدغه راز مرستی په بېړه باندی افغانانو ته ور ورسوی. نړېوال خوراکیپروگرام واېې چې په افغانستان کې ٢۴ اعشارېه ٩ ملېونه خلک په نړېوالهسطحه د فقر اونېستی له معېارنه لاندی ژوند کوی. مقصد دادی چې دا خلک غرېباونېستمن دی او مرستوته ضرورت لری. په دې لړ کې د خطر سره مخامخ خلکو اټکلله ٢٠٠٥ مېلادی کال نه را په دې خوا دا څرگنده کړېده چې په دې جمله کې شپږاعشارېه شپږ ملېونه افغانان دخپل خوراک ورځنی حد اقل اړتېاوې نشی پورهکولی. دغه ستونزه په جنوبی، ختځو او جنوب لوېدېځو سېموکې د کاختی لهراتللو سره دوه چنده شوه. دنړېوال خوراکی پروگرام اداره وایی چې داهېواددخوراکی شېانو ددوه ملېونو مېترېک ټنو له کمبوت سره مخامخ دی. خودویېوېواعشارېه اته ملېونو کسانوته هره مېاشت د راتلونکی کال تر فصل پورېخوراکی مواد ور لېږی. د طالبانو بغاوت ورځ په ورځ د بشری ستونزو د پېداکولو له امله خرابېږی. دملگرملتونو دفتر واېې چې دمرستو رسول په خپل وختباندی ورځ په ورځ سختېږی او مشکلات پکی راپېدا کېږي.