یونچسیار: افغان راستنېدونکي زیاتې مرستې ته اړ دي
دا وخت د راستنو شویو او راستنېدونکو افغان مهاجرو په مخکې تر ټولو لویه ستونزه کومه ده؟ همدا پوښتنه مو په سیمه کې د ملگرو متلونو د مهاجرو
میرمن تان، وايي، د راستنېدونکو په مخکې لویه ستونزه همدا د ځمکې نشتوالی، او د ابتدایي سهولتونو نشتوالی دی. لکه د څښلو پاکې اوبه، تعلیم او روغتیايي آسانتیاوې. دا وايي، د روزگار نشتوالي هم د دوی لپاره لوی مشکل جوړ کړی دی چې ډیر خلک یې د افغانستان په داخل کې بې ځایه کېدو ته اړ ایستلي دي. ځکه چې د دوی په خپلو سیمو کې د کار روزگار زمینه نده برابره. ددغو مشکلاتو د هوارولو لپاره نړیوالې ټولنې او د افغانستان حکومت څه کړي دي؟ میرمن تان وايي، حکومت د خپل یوه پروگرام له مخې، راستنېدونکو کورنیو ته پور ورکوي. په دغو پیسو باندې کوم خلک چې ځمکه نلري، کولای شي ځانته یوه ټوټه ځمکه واخلي. ویویا تان وايي، د مهاجرو نړیواله اداره د راستنېدونکو لپاره د افغانستان له حکومت سره پر ځینو نورو پروژو هم مشترک کار کوي. په ځاص ډول خلکو ته د څښاک د پاکو اوبو د برابرولو لپاره په مختلفو سیمو کې ژورې څاگانې کیندي. خو میرمن تان وايي، دا کافي نده. او باید ډیر نور کار هم باید وشي. داوايي،په کابل کې د دایر شوي کنفرانس ایجنډا هم همدا ده چې ددغو راستنو شویو را راستنېدونکو مهاجرو لپاره هم په ټولنیز او هم په سیاسي لحاظ مرستې راجلب شي. له بلې خوا، د ملگرو ملتونو د مهاجرو اداره وايي، د ژوند د سختو او ناوړه شرایطو له آمله د افغانستان په شمال او لویدیځ کې ډیرو خلکو خپل کلي او کورونه پرېښي دي. د مهاجرو نړیواله اداره یا یونچسیار وايي، د افغانستان په شمال او لویدیځ کې د زرگونو کورنیو د بې ځایه کیدو اصلي علت وچکالي او د خوراکي موادو کموالی دی. یونچسیار اندېښنه ښودلې چې د ژمي په رارسېدو سره ددې وېره شته چې په دغو سیمو کې ډیر نور خلک هم خپل کلي او کورونه پرېږدي. په نړۍ کې د خوارکي موادو د قیمتونو لوړېدو ددغو خلکو ژوند نور هم تریځ کړی دی. رپوټونه وايي، په افغانستان کې د غنمو او د غنمو د اوړو قیمت په تیره یوه کال کې تر دوه چنده هم لوړ شوی دی چې له دې آمله اکثره، کوچني بزگران، بې ځمکې خلک، کوچیان او عام کارگران سخت زیانمن شوي دي. د داخلي بې ځایه شویو خلکو د څارنې یوه اداره وايي، په روان کال کې د افغانستان په لویدیځو او شمالي برخو کې تقریباً شپږ نیم زره خلک د وچکالئ له آمله بې ځایه شوي دي. د سره صلیب نړیوالې کمیټې ویلي، دغې وچکالئ لږ تر لږه ٢٨٠ زره کورنۍ متاثره کړي او اندېښنه یې ښودلې چې کیدای شي د ژمي په رارسېدو سره، ډیرې کورنۍ د ډوډۍ پیدا کولو لپاره خپل کلي پرېږدي. د ملگرو ملتونو د مهاجرو دغه اداره وايي، ډیرې کورنۍ چې په تیر یوه کال کې له پاکستان نه د افغانستان شمالي او مرکزي ولایتونو ته له مهاجرت نه راستانه شوي، د خوراکي موادو د نشتوالي او ناامنیو له آمله اوس بیرته پاکستان ته تللي دي.