پاکستان کې په ښځو کې د اسقاط حمل زیاتیدو علتونه څه دي؟
ډاکټر قبله ایاز وايي د صحت، او خانداني معاملاتو په ښه توګه سر ته رسولو لپاره اکثره علما په ماشومانو کې د وقفې یا مانع حمل دوایانو د استعمال اجازه ورکوي.
واشنګټن ډي سي — په پاکستان کې ګنړې ښځې او میاندې د يو شميرعلتونو له امله د اسقاط حمل (ماشوم ضاېع کولو) یا (ابارشن) د سختی فيصلې نه تيريږي. داسې روغتیايي مرکزونه یا کلينېکونه چرته چې د اسقاط حمل عمليات کېږي په دغو کې هم ورځ تر بله زیاتوالی لیدل کېږي. په دغه مرکزونو کې کارکونکي ډاکټران او نرسانې وايي د دوي مرکزونو ته راتلونکې ګنړې ښځې واده کړې او د وړاندې نه د دغه عملیاتو(ابارشن) نه تیرې شوي وي. د دغه ډاکټرانو او نرسانو ترمخه زیات تره ښځې د ماشوم نه ځيږولو لپاره اسانې لاری نه کارول غواړي. په کال ۲۰۱۲م -۱۳م کې د صحت په حقله شوې یو سروی یا نظر پوښتنې تر مخه پاکستان کې(٢٦ فيصدي) ښځې د ماشومانو په پیداېش کې د وقفې لپاره علاج خو شورو کړي خو سر ته يې نه رسوي. دغه سروی تر مخه په دغه ښځو کې٣٧ فيصده په ماشومانو کې د وقفې علاج په منځ کې پریږدي. سروی زیاتوي ١٠ فيصده ښځې په صحت د بدو اثراتو له امله په لومړو٢١و مياشتو کېدغه علاج اودروي. په دغه سروی کې دا یرونکې خبره هم ښکاره شوې چې په پاکستان کېد ښځې او خاوند د خوښې یا ارادې بغیر ۴٨ فيصده ښځې حامله شي. په دغو کې بیا ٥۴ فيصده زنانه دغه حمل په غير محفوظه توګه ضاېع کوي کوم چې د دغه ښځو د صحت لپاره نقصاني وي. د ملګرو ملتونو د ماشومانو ادارې (يونيسيف) ترمخه په پاکستان کې هرکال٩٧٠٠ میاندې خپل ژوند د لاسه ورکوي. د نړیوالو ادارو د شميرو تر مخه په دغه مرګونو کې ١٣ فيصده ښځې بیا د ماشومانو ضاېع کولو په غیر محفوظه طریقو خپل ژوند د لاسه ورکړي. په پاکستان کې د صحت ماهرین د اسقاط حمل اکثره طريقی د روغتيا د اصولو سره سمې نه بولي او وايي اکثره عمليات هغه دايانې تر سره کوي چې د اسقاط حمل د عملياتو لپاره يې پوره تربېیه هم نه وي شوي. پاکستان کې ښځو ته د اسقاط حمل اجازه نه شته خو په هيواد کېداسی قانون دی چې ترينه ښځو، ډاکټرانو او نرسانو ته د دغه عمل تر سره کولو لارې ښکاري. په کراچۍ کې کار کونکې یوه وکیله سارا مليکاني وايي په پاکستان کې د اسقاط حمل څه ځانګړې قانون نشته، خو د اېين د شق ٣٣٨ لاندې که یو حمل د ښځې ژوند ته خطر نه وي او دغه حمل ضاېع کړی شي نو دغه یو جرم ګنړل کیږي. که اسقاط حمل د ښځې په خوښه وشي نو سزا يې درې کاله بند او که چرې دغه کار د ښځې د مرضۍ بغیر وشي نو سزا یې لس کاله قید ده. پاکستان یو اسلامي هيواد دی او زیات تره خلک د اسلامي اوصولو د خيال ساتلو پوره هڅې کوي. په پاکستان زیات تره خلک ګنړي چې په اولاد کېوقفه کول د خدای په کارونو کې مداخلت دی. د یوې نړیوالې ادارې سره کار کونکی ډاکټر ظاهر ګل واېي د پاکستان رياست که یو خوا اولس ته د مذهب په اړه پوهه ورکولو کېناکامه شوی نو بل خوا د صحت د خو اسانتياوو ورکولو، او خلکو ته د صحت په مسلو پوهه ورکولو کې هم پاتې راغلی. پيژندلی مذهبي مشر او دیني عالم ډاکټر قبله ایاز په دې موضو وي او ای ډیوه ته ویلي ٫٫ د صحت، او خانداني معاملاتو په ښه توګه سر ته رسولو لپاره اکثره علما په ماشومانو کې د وقفې یا مانع حمل دوایانو د استعمال اجازه ورکوي.٬٬ ډاکټر قبله ایاز وړاندې وايي که چرې د مور په خیټه ماشوم پوره شي او پکې ساه راشي نو بیا د دغې د ضاېع کولو اجازه نشته خو زیاتوي ٫٫ علما یواځې په دې صورت کې د اسقاط حمل اجازه ورکوي که چرې د مور صحت ته خطره وي او ډاکټران هم د دې اجازه ورکړی چې اسقاط دې وشي.٬٬ د روغتیا چارواکې وايي که پاکستان کې په حکومتي توګه د ماشومانو په پیداېش کې د وقفې په اړه په خلکو کې بیداري راوستی شي او خلک په دې پوهه شي چې غیر محفوظه اسقاط حمل (ابارشن) د وقفې نه زیات نقصان لري، نو امکان دی خلک په دغې مسله پوهه شي.