د امریکا تورپوستانو څنگه مدني ازادي ترلاسه کړه؟
د مدني حقونو مشر مارټین لوترکنګ د مدني حقونو مبارزه له وسله وال پاڅون پرته پرمخ بیوله.
د امریکا د مدني حقونو د غورځنګ بری او د نژادۍ برابرۍ لپاره مبارزه د هغو میلیونونو افریقايي الاصله امریکایانو لپاره یو ثبوت دی چې په ۱۹۶۰ مه لسیزه کې یې د نژادي توپیر پر خلاف مبارزه کوله. د مارټین لوترکنګ د عدم تشدد غورځنګ د هندوستان د مشر مهاتما ګاندي له لارښوونو نه الهام اخیستی وو. د هغه د مبارزې مرکزي ټکی د متحده ایالاتو په سویل کې د تعصب موجودیت وو. ښاغلي کنګ ویل"مسیسپي داسې یو ایالت دی چې له نژاد پالنې نه د خلاصون لپاره يې په دوامداره توګه له هر اقدام سره مقاومت کړی دی." د کنګ په مشرۍ په میلیونو تور پوستان د سوله اییز اعتراض او همدا راز د عدم اطاعت د مدني اقداماتو او اقتصادي مقاطعې لپاره لارو او کوڅو ته راووتل. د متحده ایالاتو د الاباما ایالت د برمنګهم په څیر په سیمو کې د عدم تشدد غورځنګ و ازمایل شو. د دې ښار اوسنی ښاروال ویلیم بل وايي. "په هغه وخت کې خلک وژل کیدل، په کورونو او کلیساګانو ګولۍ ورول کیدلې." په ۱۹۶۵م کال کې د الاباما د ایالت د سلما په سیمه کې د رایو دحقونو لپاره یو لاریون وشو چې په تاریخ کې د خونړۍ یکشنبې په نامه یادیږي. د کانګرس غړی جان لیوس ددې لاریون مشر وو. ښاغلی لویس وایي" هغوي راغلل، مونږ يې په کوتکو ووهلو، د اسونو تر پښو لاندې یې کړو او اوښکې بهوونکي ګاز یې وکاراوه. زه یې په یوه کوتک پر سر ووهلم." اندرو ینګ د کنګ د نږدې ملګرو نه و چې ددغو کړنو په وړاندې يې د آرام پاتې کیدلو غوښتنه وکړه "که مونږ د امریکا په ښارونو کې چریکي جګړه پیل کړې وای او ترهګرۍ ته تسلیم شوي وای، نو مونږ به ګټه نه وای کړې خو امریکا هم پاتې کیدلی نشوه." د ۱۹۶۳ میلادي کال په اګست میاشت کې په زرګونو افریقايي الاصله امریکایانو او سپین پوستو په واشتګټن کې سوله ائیز لاریون وکړ چې پکې ځوک ونه نیول شول. خو د دې لاریون نه څو ورځې وروسته په برمنگهم کې یوه پیښه رامنځ ته شوه. په یوې کلیسا کې د یکشبنې د ښوونځي په وخت بمي چاودنه وشوه چې په پایله کې یې څلور نجونې ووژل شوې او ٢٣ تنه نور ټپیان شول. دا پیښه د ډاکتر کنګ او د هغه د مدني حقونو غورڅنگ لپاره یو کلک گوزار و. ډیرو تورپوستانو غوښتل چې د دې پیښې غچ واخلي. په هغوی کې د کانګرس غړی بابي رش و چې په هغه وخت کې د تورو پړانګانو د یوې تندلارې ډلې غړی و. ښاغلی رش واي "ما فکر کاوه چې ډاکټر کنګ غیر فعال دی او زه د عدم تشدد په قوت نپوهیدم. نو ما د هغه فلسفه نه منله." ځینې مشران د عدم تشدد د مدني حقونو غورځنګ ته د امریکا د دوهمې کورنې جګړې په توګه ګوري. د نورو نژادونو د خلکو د انکشاف د ملي ټولنې مشر بین جیلس وايي چې د عدم تشدد مبازرې د امریکایانو زړونه او ذهنونه خپل کړل. تاریخ پوهان وايي چې سره له دې چې د عدم تشدد غورځنګ له ځینو لوړو او ژورو سره مخ شو، خو د ټولو امریکایانو لپاره یې د مساوي حقونو او آزادۍ په لور دوامداره پایلې رامنځته کړې.