د بلوچستان د ابادۍ لس فيصده برخه د زيړي د ناروغۍ څخه اغېزمنه ده، چارواکي وايي
په بلوچستان صوبه کې د زيړي د ناروغۍ [هېپاټايټس فري بلوچستان] د سرکاري پروګرام  مشره ګل سبين کاکړ وي او اې ډيوه ته وويل  د بلوچستان لس فيصده آبادي له وايرل زيړی/ ژړي څخه اغېزمنه ده.
کوټه/ کراچۍ — د 2017م د سر شمېرنې يا مردم شماري ترمخه د بلوچستان ایالت آبادي شاوخوا يو کروړه 23 لکه نه سېوا ده. له هم دې حسابه په بلوچستان کې درويشت لکه څلور دېرش زره تنه د زيړي په ناروغۍ اخته دي. د اغلې کاکړې په خبره د زيړي درې ډوله دي، بي، سي او ډي. او وايي په تېرو دوو کلونو کې يې د 30زرو نه سېوا د زيړي د ناروغانو درملنه کړې ده. "په تېرو دوو کالو کې مو د تور ژړي پنځلس زره ناروغانو او د زيړ ژړي د دولس زره ناروغانو علاج او درې زره هغه ناروغانو علاج مو هم کړی دی کوم چې د کو يا ګډ هېپاټايټس ناروغان وو". د ډاکټرې په خبره په بلوچستان کې د زيړي زيات ناروغان په ژوب، لورالايي، سیوۍ [سبي]، نصير آباد، کوهلو ، بارکهان موسی خېل او ډېره بکټي ضلعو کې دي. هغې وويل مونږ د دې مرض د مخنيوي لپاره د بلوچستان ايالت د ټولو ضلعو په سرکاري روغتونو کې مفت ټېسټونه کولو مرکزونه خلاص کړي دي او په تېرو دو کالو کې مو د زيړ زيړي شپږ لکه اتلس زره مريضانو ته د زيړي ضد واکسينونه هم ورلګولي دي ". د اغلې په خبره "کوم څوک چې واکسين شي هغوی ته بيا زيړی نه کيږي ، د هېپیټايټس سي واکسين لا تر اوسه ندي جوړ شوي". د بلوچستان د طب پوهنتون د مېډيسن پروفېسر او معروف ډاکټر سيد خالد شاه ډيوه ته وويل " کومه مور چې ناروغه وي د هغې ټول اولادو زيړی وي ، د نايانو په دوکانو کې بيا بيا یو بلېډ استعمالول، يوه ستن ډيرو ناوغانو ته لګولو ، په يو مشين خالونه يا ټېټوز جوړول د دې ناروغۍ د لګېدلو سبب ګرځي ". د هغه په خبره "دا ناروغي ځيګر/ ا ينه اغېزمنه کوي، بډوګي خرابوي ، په نس کې اوبه پيدا کوي او کله چې دا ناروغي زياته شي دماغ هم اغېزمن کوي ،د دې ناروغي علامات دا دي چې وينه کمه شي ، کمزوري محسوسه کېږي ، ستړيا وي ، خوا ګرزيدل ، خوړلو ته زره نه کيدل ". د ګل سبين کاکړ په خبره د زيړي ناروغان تر نورو خلګو په اسانښ سره کرونا کيدلی شي، ولې چي د دې ناروغانو اميون يا قوت مدافعت کمزوری وي يوازي کرونا نه بلکه هر ډول ناروغي پرې زر اثر ورباندې کوي. د اغلې په خبره د آغاخان پوهنتون کراچۍ د يوې څيړنې مطابق زيړی تر کرونا څلور فيصده زيات خطرناکه ناورغي ده په پاکستان کې هره ورځ په زيړي اخته درې نيم سوه خلک مري. حفیظ الله ستوری شېرانی په بلوچستان کې د وي.او.اې ډیوه د خبریال په توګه کار کوي. هغه له بلوچستان پوهنتون څخه په جرنلزم او پښتو ادبیاتو کې ماسټرۍ کړې دي او له تېرو اوو کلونو راهیسې د جرنلزم په میدان کې کار کوي. شپږ کاله یې د پاکستان له (ډان) ټیلیویژن سره د خبریال په توګه کار کړی او په بېلابېلو ورځپاڼو کې یې کالمونه هم لیکلي دي. په بلوچستان کې د ډیوه رېډیو او ټیلویژن لپاره د ملټي مېډیا په برخه کې پر بېلابېلو سیاسي، کلتوري او ټولنیزو موضوعاتو رپوټونه جوړوي.