یوناما له افغانانو غوښتي چې په ټاکنو کې د درغلیو مخه ونیسي
یوناما له ټولو افغانانو غوښتي، چې د تلې د ۲۸ مې ورځې د ولسي جرګې په ټاکنو کې د درغلیو د مخنیوي او د شفافیت لپاره خپله لاسونه راونغاړي او د شفافو ټاکنو ترسره کیدو په برخه کې رغنده رول ولوبوي.
د ملګرو ملتونو د عمومي منشي ځانګړي استازي تدامیچي یاماموتو په یو بیان کې ویلي، هر څوک دې هڅه وکړي،چې که په ټاکنو کې درغلي وګوري یا شک ولري، نو د اړوندو افغان چارواکو سره دې په اړه شکایت ثبت کړي. افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د مرستندویه پلاوي دفتر یوناما له خوا په یو خپور شوي بیان کې ښاغلي یاماموتو ویلي " ټول افغانان باید د درغلیو په مخنیوي کې فعال، باخبره او رغنده رول ولوبوي. افغانان د هر اړخیزه، باوري، رڼو او له هر ډول تور څخه د پاکو ټاکنو مستحق دي. " "یوناما" له خوا په یو خپور شوي بیان کې ویل شوي،چې د افغانستان د ټاکنو خپلواک کمیسیون د ولسي جرګې په ټاکنو کې د درغلیو د مخنیوي لپاره ډیر تدابیر نیولي دي. د "یوناما" مشر دا غوښتنه په داسې حال کې کړې، چې د ټاکنو د خپلواک کمیسیون د مهال ویش له مخې د ولسي جرګې د ټاکنو لپاره د تلې په شپږمه پیل شوي ټاکنیزې سیالۍ تیره شپه (تلې ۲۵ مه) دولس بجې پای ته رسیدلي او د ټاکنو د ورځې ۴۸ ساعته وړاندې د چوپتیا پړاو پیل شوی دی. د ټاکنو خپلواک کمیسیون وايي، د غبرګولی په پنځمه د ولسی جرګې د ټاکنو لپاره د نوماندانو د نوم لیکنې د بهیر له پیل څخه تر تیرې ورځې (تلې ۲۵ مه) لس نوماندان په بیلابیلو پیښو کې خپل ژوند له لاسه ورکړی دی. "یوناما" په دغه بیان کې په ځانګړي ډول په ټاکنو کې د رایې ورکوونکو د پیزندګلوۍ لپاره په لومړي ځل د بایومټریک سیستم د کارونې یادونه کړې او ویلي دي، چې رایه ورکوونکي یوازې کولی شي د رایې اچونې په هغو مرکزونو کې خپله رایه واچوي، چیرې یې چې خپل نومونه لکلي وي. "یوناما" د ولسی جرګې د نوماندانو هم غوښتي، چې د درغلیو په مخنیوي کې دې خپل رول او مسوولیت ادا کړي او باید هغوی ډاډ ورکړي چې پلویان یې د دوی په نوم درغلي نه کوي. ښاغلي یاماموتو وویل: " درغلي د بل افغان ملګري د رایو غلا کول دي. دا د منلو وړ نه ده ". د "یوناما" مشر ویلي، چې درغلي د نوماندانو په ګټه نده " دوی به د رایو د غلا کولو سره تړاو ولري او ددوی د ملاتړ کونکو باور به تر پوښتنې لاندې راشي، نو ځکه پخپله کاندیدان باید خپلو ملاتړ کونکو ته د اړوندې موضوع په اړه څرګند اخطار ورکړي. هیڅ افغان باید درغلي ونه مني." "یوناما" ویلي، هرڅوک که درغلي وګوري یا د درغلیو په اړه شک ولري، نو مدني مکلفیت لري ترڅو د افغان چارواکو په ځانګړې توګه د ټاکنو د شکایتونو له کمیسیون سره شکایت ثبت کړي. همداشان د ملګروملتونو مرستندویه پلاوي دفتر ویلي،د درغلیو د کمولو لپاره به د ټاکنو د شکایتونو کمیسیون چارواکي په هر مرکز کې حاضر وي، ترڅو په هغو ځایو کې، چې د درغلیو په اړه معتبر تورونه ولګېږي، افغان قانون پلي کونکي ادارې باید په چټکه توګه پلټنه وکړي او چې مناسبه وي، سرغړونکي توقیف او محاکمه کړي. افغان حکومت په لومړي ځل د ولسي جرګې په ټاکنو کې د بایومټریک سیستم څخه کار اخلي. د بایومټریک سیستم د کارونې په اړه یو شمیر سیاسي ګوندونه اندیښنې څرګندوي او ادعا کوي، چې دا سیستم به د ټاکنو په ورځ د درغلیو مخه ونه نیولی شي. خود افغانستان د تدارکاتو ملي اداره وايي، د څه باندې ۱۸ میلیونو ایرو په ارزښت یې د دوویشت زره د بایومټریک دستګاه او وسایل د یو اعتبار وړ جرمني شرکت څخه اخیستي دي. د ټاکنو خپلواک کمیسیون هم د سیاسي ګوندونو ادعاوې نه مني او وايي، دا سیستم به د درغلیو په مخنیوي کې دغه کمیسیون سره مرسته وکړي. د ولسي جرګې د شنبې د ورځې ټاکنې د یو شمیر نړیوالو څارونکو ترڅنګ د شاوخوا څلور سوه زرو د سیاسي ګوندونو، د نوماندانو د استازو، د مدني ټولنې او د ټاکنو د څار د ادارو د څارونکو له خوا څارل کیږي. د ټاکنو کمیسیون وايي د بایومټریک د ستګاوو په ګډون د ټاکنو ټول حساس مواد ۳۳ ولایتونو ته رسول شوي دي. د ټاکنو خپلواک کمیسیون وايي، د افغانستان د ۳۸۷ ولسوالیو له ډلې ۷۴ ولسوالیو ته د ځمکې له لارې ټاکنیز مواد نه شي استولی او په پام کې ده، چې دغو ولسوالیو ته د هوا له لارې دا مواد واستول شي. په ورته وخت کې د افغانستان د هوايي ځواکونو قومندان جنرال محمد شعیب پیلوټ نن د پنچشنبې په ورځ (تلې ۲۶ مه) خبریالانو ته وویل، چې ټول حساس او غیر حساس مواد، هغو سیمو ته د رسولو لپاره، چې د ځمکې له لارې امکان یې نه وو، افغان هوايي ځواکونو رسولي دي. جنرال " شعیب پیلوټ وویل " افغان هوایي ځواک د ټاکنو ملي پروسې سره مرسته وکړه، له مرکز څخه زونونو او د زونونو څخه ولایتونو او ولسوالیو ته د ټاکنیزو حساسو او غیر حساسو موادو لیږد یې د ۲۱ ولایتونو ۷۴ ولسوالیو ته بشپړ کړ". همداشان د افغان هوايي ځواکونو قومندان وویل، چې افغان هوایي ځواکونو په درې سوو الوتنو کې د ټاکنیزو موادو د لیږد سربیره د ټاکنو د کمیسیون د کارکوونکو او څارونکو په لیږد کې هم د ټاکنو کمیسیون سره مرسته کړې ده.