نیویارک تایمز: په کابل کې د بم چاودنه هغه هېواد ته ېو سخت پېغام لېږي
د نېوېارک ټاېمز ورځپاڼه لېکى چې په کابل کې د هند د سفارت مخى ته د بم چاودنه هغه هېواد دېوه ښکاره او سخت پېغام ور لېږلو مانا لرى.
دنېوېارک ټاېمز ورځپاڼه د چارشنبى په ورځ لېکى چې په افغانستانکې ددوشنبى په ورځ د هند د سفارت په مخکىپه کابل کې ېوه ډېره سخته حمله، وشوه. ورځپاڼه لېکى چې په دې حمله کې له ډېر جرئت نه کار اخېستل شوى و او په دې نېژدى مېاشتو کې په افغانستان کې د هندپر گټو باندى ېو سخت گوزار و. هند له هغهوخت راهېسى چې د طالبانو د رژېم په ځپلو کې ېې مرسته وکړه تر ټولو زېاته خارجىمرسته افغانستان ته ورکړېده. هند دافغانستان د بېارغونى په پروسه کې په بې سارې اندازهمرسته او ماموران په کار لگولى دى. افغانستان مرکزى اسېاته چې له منابعو نه ډکه دهېوه حېاتى لاره گڼل کېږى. نېوېارک ټاېمز لېکى چې هند دسړکونو د جوړولو، د ښوونکېواوملکى مامورانودروزنى په پروژو کارکوىاود پارلېمان ددواړو خونو اولسى جرگې او مشرانو جرگې د ودانېو د جوړولو په ابادونه هم لگېادى. له دغو پروژو سره ټول ټال څلور زره هندوستانېان په افغانستانکې کارکوى. په تېرو دوه نېمو کلونو کې ېو هندوستانى موټروان چې د سړک د جوړولو په ېوه پروژه کې ېې کارکاوه؛ مړىېې په داسى حال کې پېدا شو چې سر ترېنهغوڅ شوى و. ېو هندى انجنېر برمته سو اوووژل شو. هغه اوه تنه ملېشه چې دهندوستانېانو د بېارغونى د کارونو ساتنه ېې کولهټول ووژل شول. نېوېارک ټاېمز لېکى تېرکال هم دهند د سرحدى سړک جوړولو پرکمپنى باندى د راکټ دېرش ډزې وشوې. خو سره له دې هم هغوى ١٢۴ مېله سړک له نېمروزنه د اېران تر سرحد پورې جوړ کړ. دغه سړک په وچه باندى محاط افغانستان داېران لهېوه سمندرى بندرسره نښلوى. نېوېارک ټاېمز لېکى چې ددوشنبى په ورځ د هند پرسفارت د بم حملهتراوسه پورې ډېره مهمه اوموثره حمله بلل شوېده.بم چوونکى په داسى حال کې حمله وکړه چې دهند دوه دېپلوماتان خپل سفارت نه ننوتل. د سفارت ودانى په خاورو، خښتو اووېنو بدله شوه. په دغه حمله کې څلورهندوستانېان ددغو دوه دېپلوماتانو په شمول ووژل شول. نور ۴١ مړى د ملکى افغانانو ول. هغوى د سفارت مخى ته دوېزو اخېستلو په څېر کارونو لپاره ورغلى ول. نېوېارک ټاېمز لېکى چې دزېاتو نړېوالو لپارهبه دا بم چونه د سر تېرو ېوه حمله وى چې دافغانستان د حکومت د بې ثباته کولو لپارهکېږى. خو په هند کې ددې بم چونى پېغامډېر څرگند و او هغه دا چې هندوستان دې له افغانستان نه ووزى. ورځپاڼه دهند د ېومتقاعد دېپلومات للېت مانسنگله قوله لېکى چى د ا بم چونه ېوداسىخبردارى و چې وايي ېابه تاسىله دې ځاى نه وزي او که نه نو موږ گوزاردرباندى کوو. للېت مان سنگ د ١٩٧٠په لسېزه کې په افغانستان کې دېپلوماتېک مامورېت درلود. د هند صدر اعظم من موهنسنگ په داسى حال کې چې دا حمله ېې محکومه کړهېو ساده او بسېط پېغام ېې هم ورکړ او هغه دا چې دده هېواد به افغانستان ترک نکړىاو په افغانستان کې به دهند کارونه له ېوه نوى شوي تعهد اوژمنى سره ادامه ومومى. د نېوېارک ټاېمز ورځپاڼه لېکى چې داد تعجب خبره نه وه چېسمدلاسه ددې پېښى پړه پر پاکستان ور واچول شوه اوهغوى هم په ډېره چټکى په دې پېښهکې له لاس لرلو نه انکار وکړ. نېوېارک ټاېمز لېکى چې دغى حملى دهند په پارلېمان کې د پالېسىېوه بحث ته لمن ووهله چې اېا هند د بېارغونى له کارونو سره نظامى مرسته هم ملگرىکړى او که نه . او که دا کار وکړى چې خپله نظامى مرسته هم زېاته کړى نو پاکستان اوپه واشنگټن کې دهغه ملاتړ به هند تهاجازه ورکړى او که نه چې په افغانستان کېښکاره نظامى نقش ولرى. ورځپاڼه وايى چې پاکستان له پخواراهېسى د هندپه نقش باندى په افغانستان کې پرېشانه دى . په دې کى د هند هغه پنځه کونسلگرى هم شاملى دى چې په افغانستان کېېې پرانېستى دى. دهند ېو هوايى شرکت له تاجکستان نه د افغانستان په لاره په شمالىسرحد کې پرواز کوى. نېوېارک ټاېمز دخپلىتبصرى په ادامه کې لېکى چې په کابل کې دهند پرسفارت باندى حملى په نړېواله کچهدا بحث منځته راوست چې اېا هند د ېوهپرمختلونکى اقتصادى قوت په توگه په سېمه کې د خپلو ستراتېژېکو گټولپاره په نظامىلحاظ له خپلو مټونه کار واخلى او که نه چې خپلى گټى پرې خوندى کړى. په دې برخه کې دمثال په ډول امرېکا له ډېرپخوا راهېسى پر هند غږ کړى چې عراق تهخپل عسکر ولېږى او په مېانمار کې له خپل سېاسى اثر او رسوخ نه کار واخلى اوددېموکراسى د منځته راوستلو پروسه پر مخ بوزى. نېوېارک ټاېمز واييسرېلانکا هند ته بلنه ورکړه چې په اوږده قومى جگړه کې منځگړتوب وکړى خو شلکاله مخکى دهند مداخله ددى سبب سوې وه چې د پوځ پوزه ېې وېنى شى او له هماغه وختراهېسى له منځگړتوب نه ډډه کوى. نېوېارک ټاېمز دهند دورځپاڼو د تبصرو په لړکې د انډېا اېکسپرېس په حواله لېکى چې هند نشى کولى چى پهافغانستان کى خپلې اقتصادى اود ېپلوماتېکى اړېکى پراخه کړى په داسى حال کې چى لهدېنه ځان ساتى چې په هماغه اندازه اومعېارباندى پوځى مرسته او موجودېت همولرى. ورځپاڼه په اخر کې لېکى چې ښاېې دافغانستان مسله تر ېوې اندازې پورې داڅرگنده کړى چې هند تر کوم حد پورې دانېتلرى چې له خپل نظامى قوت نه د خپلو ستراتېژېکو او او تجارتى گټو د خوندى ساتلو اوپر مخبېولو لپاره کار واخلى.