آیا په افغانستان کې دیموکراسي ممکنه نده؟
د جمهور رئیس بوش ادارې د یوې څیړنې په نتیجه کې دا منلې ده چې په افغانستان کې د پرمختللې ډیموکراسئ تطبیقول ښايي په مالي لحاظ  له وسې پور
. په واشنگټن کې د هریتیج په تحقیقاتي موسسه کې د جنوبيآسیا د چارو له کارپوهه لیزا کرټیس نه پوښتنه وشوه چې، هغې ته د بوش دحکومت دغه څرگندونې څه معنی لري؟ هغې وویل: "که افغانستان ته پام وکړو، نوباید ددغه ملک ځینې کلتوري او اجتماعي واقعیتونو ته پام وشي. د مثال پهډول جنرال پټریس هم په دغه ملک کې د توپیرونو په باب په خاص ډول د عراق اوافغانستان تر منځ د موجودو توپیرونو په با ب خبرې کړي دي. د دواړو ملکونوتر منځ د اقتصاد په برخ کې فرقونه، دا چې عراق د تیلو شتمن هیواد دی او پهافغانستان کې لا تر اوسه زیربنا په سم ډول نه ده جوړه". میرمن کرټیس وايي،مهمه دا ده چې د افغانستان کلتوري او ټولنیزو واقعیتونو ته په پام سره یوسیاسي حل پیدا کړل شي. خو په نهایت کې دا پخپله د افغانستان په خلکو پورېاړه لري. دا یو واقعیت دی چې ډیر افغانان د طالبانو د پالیسئ طرفدار نهدي. دوی د طالبانو د هغه واک سره مخالف دي چې له ١٩٩٦ څخه یې تر ٢٠٠١م کالپورې پر افغانستان وچلاوه. نو مهمه دا ده چې داسې یو سیاسي حل ولټول شي چېد افغانستان خلک یې ملاتړ وکړي. میرمن کرټیس وايي، راتلونکي انتخابات بهډیر مهم وي او دا ډیره مهمه ده چې دغه انتخابات په شفاف ډوی په یوه محفوظهاو د امن په فضا کې تر سره شي. او دا به په مجموع کې د افغانستان لپارهډیره مهمه وي چې په امنیتي لحاظ افغانانو ته ددې زمینه برابره شي چې دانتخاباتو په ورځ راووځي او خپلې رایې ورکړي. دا وايي، خو زه له دې سرهډیره هم نظره نه یم چې ډیموکراسي په افغانستان کې نشي تطبیقېدلای، خو هغهتوقع هم صحیح نه ده چې په افغانستان کې دې د امریکا په شان ډیموکراسي پلېشي. خو امریکا د افغانستان د امنیت تامینولو ته متعهده ښکاري او نه غواړيچې دغه ملک یو ځل بیا د تروریزم په ځاله بدل شي. یوه پوښتنه دا ده چې دبوش د حکومت دغه څرگندونې به د اوباما د حکومت لپاره څه پیغام ولري. لیزاکرټیس ددې پوښتنې په ځواب کې چې آیا دا به د اوباما حکومت مجبور کړي چې دافغانستان په باب په خپلې ستراتیژئ کې بدلون راولي او که څنگه؟ هغې وویل:"ظاهراً ښکاري چې دوی د افغانستان په باب پر ستراتیژئ غور کوي. خو زمامشوره دا ده چې باید په عاجل ډول پر مسئلې کار پیل شي". میرمن کرټیس وايي،د بوش حکومت هم پر دې غور کړی چې دده د ادارې پر وخت کوم کارونه سم تر سرهشول او کومو کارونو ښه نتیجه نلرله. لیزا کرټیس وايي، ډیر خلک په دېپوهیږي چې کوم کارونه باید تر سره شي. خو هغه څه چې سخت ضرورت ورتهاحساسیږي هغه دا ده چې باید د خلکو په خوښه یوه مفیده ستراتیژي په عاجلډول طرح او د عملي کولو لپاره یې عاجل اقدامات وشي. میرمن کرټیس وايي، داهر څه باید د افغانستان د انتخاباتو د رارسېدو مخکې تر سره شي.