په افغانستان کې ډېرې پېښی کېږی، خو د نړې مطبوعات...
د کولمبېا ژورنال لېکی په افغانستان کې ډېرې پېښی کېږی خو د نړېوالو  مطبوعاتو خبرېالان چې په کابل کې په خپلو دېوالونو کې را اېسار دي، په
په دغو پېښو اوکېسو کې هغوی د مهمو پېښو په هکله معلومات نشیپېدا کولی. عسکر دا شکاېت لری چې مطبوعات د ښو شېانو رپوټ نه ورکوی. پهمطبوعاتو کې د خبر په تعرېف کې ېوه مهشوره خبره دا ده چې خبر څومره غم لړلیاو په وېنو لړلی وی هماغومره ترنورو خبرونو ورته زېات اهمېت ورکول کېږی اودغټو خبرونو په سرکې راځی. هغه مشهور متل چې واېې پر دی غم نېم اختر دیدلته سم ښکاری. غم چې څومره غټ وی هماغومره ېې کېسی ته خلک غوږ ږي. دا خبره تر زېاتی اندازې په هره ټولنه کې سمه ده. په همدې سبب د ښو شېانورپوټ نه ورکول کېږی. ځېنی خو لا واېې چې ښه شېان چندان خبری اړخ او ارزښت نلری او خلک په داسی خبر ونو پسی گرځی چې په وېنو لړلی وی. خو ېوه بلهخبره دا ده چې هغه مطبوعات چی د جنگ د حالاتو رپوټونه ورکوی له هغوی نه هغهخبرونه چې وېنی ترېنه څاڅی هم پاتې کېږی. په دې ډول د حالاتو ارامی پهظاهره تېراېستونکې ښکاری. رپوټ واېې کله چې سړی ځېرشی نو په کابل کې اوحتی په کندهار کې د تشدد او زور زېاتی د ېو شمېر پېښو رپوټ نه ورکولکېږی. په دې توگه د خلکو په ذهن کې د هېواد د حالاتو ېو بل ډول او مختلفتصور را څرگندېږی. د مثال په توگه د کابل د بم چاودنه دېوې اونۍ د بم دچاودنو او د راکټونو د ډزو په لړۍ کې ېوه تازه پېښه ده چې هدف ېې دنړېوال اقتصاد او نړېوال هوټل او د کابل د پولېتخنېک پوهنتون و. ددغوپېښو له رپوټ ورکولو نه پرته د کابل په باب داسی تصور پېدا کېږی چې کابلنسبتا ارام دی امن او ثبات لری. خو ېوازې د خارجېانو خلاف د مرگ ژوبلی پهزېاتېدو باندی پکی گډوډي منځته راځی. بل مثال ېې دا دی چې د زېنهوا اژانس دغزنی د اندړو په اولسوالی کې داولسوال عبد الرحېم دېسی وال په وژلو بشپړهکېسه لېکلی وه. همدغی اولسوالی ته ېو بل خبرېال نېر راسېن ورغی او د نووطآلبانو په نامه ېې د نېوېارک ټاېمز ورځپاڼی لپاره ېوه مقاله ولېکله خوهغوی دا کېسه د ېوې ضمنی پېښی په حېث و اېستله او دېوې بلې ځان مرگې پېښیرپوټ ېې خپور کړ. هغه کسان چې دا خبرونه اورپوټونه لولی اوېاېې اوری هغویته به دا شخړه څنگه ښکاری. د ځان وژنی ېو برېد او که دېوه اولسوال قتلولپه ېوه داسی ځای کې چې مخالف قوتونه ېې د کنترول لپاره مبارزه کوی. ېو بلخبر ېال چې په کندهار کې له پوځ سره ېوځای گرځی د شکاېت په ډول لېکی چېپکار ده چې د مړو شمېر لس دولسو ته اورسېیږي اوپه ېوه کتار کې ودرېږی چېدنړېوالو مطبوعاتو ورته پام شی او دخپرولو نوبت ېې راشی. دغه خبرېال لېکیچې نن د ېوا ېس پی آي پر کاروان حمله وشوه او څوتنه پکی ووژل شول خو بې لهشکه به د خبری ارزښت وړ پېښه ونه بلل شی. ځکه زما په ېادېږی چې ېوڅومېاشتی مخکی د USPI دېرش کسه ساتونکی د طالبانو په ېوه حمله کې ووژل شولخو ددغې کېسی رپوټ خپور نشو. څو ورځی مخکی د معېوبانو او شهېدانو د وزارتېو عالېرتبه چارواکی په داسی حال کې ووژل شو چې له کورنه کارته روان و. د هغه ساتونکی ووژل شو او موټروان ېې زخمی شو. خو په دې کې ېوه کېسه همخبری اژانسونو وانخېستله. که دا ټول شېان سره ېوځای کړی شی، نودافغانستان د شخړې ېوبل ډول تصوېر رامنځته کېږی. ښاېې ېو شمېر خبری ادارېوواېې چې موږ په کافې اندازه خبرېالان نلرو چې د غټو او وړو پېښو خبرونهبرابر کاندی. خو دا کارونه کابل ته د خبرېالانو د ېو ه لښکر لېږلو تههم ضرورت نلری. که چېرې وساېل برابر کړی نو شی ېو څو تنه به کافې وې چېد خطرناکو سېمو په هکله رپوټونه برابر کړی او له موږ سره د افغانستان د پېښواو حالاتو په برخه کې نسبتا بشپړ تصوېر موجود شی او په دې به پوه شو چې پهافغانستان کې واقعا څه روان دی او اصلی شکل ېې څنگه ښکاری.