نیویارک ټایمس: ایران د افغانستان بې ثباتي غواړي
د نېوېارک ټاېمز ورځپانه د مارچ دمېاشتی په نهمه لېکی چې د برتانېې حکومت وايی دهغو راکټونو پېدا کېدل او نېول چې طالبانو ته راتلل د اېران له حکومت سره تړاو لری.
نېوېارک ټاېمز لېکی چې دغه راکټونه څو اونۍ مخکی په نېمروز کې چې د افغانستان جنوب غربی برخه کې پروت دی نېول شوی وو. ورځپاڼه زېاتوي چې دا راکټونه له اېران نه راتلل او طالبانوته ور کول کېدل. نېوېارک ټاېمز د وېلېم هاگ له قوله لېکی چی هغه وايی دی د دې تازه شواهدو له امله زښته ډېره اندېښنه لري چې داڅرگندوی چې اېران طآلبانو ته دوسلی ورکولو ته دوام ورکوی. دا څرگنده خبره و ه چې ددغه کار مقصد داو چېت په دغو وسلو سره د طالبانو دوژلو قابلېت زېات کاندی چې افغانان او داېساف قوه له ډېرې لېری فاصلی څخه ووژنی. دنېوېارک ټاېمز ورځپاڼه تبصره کوی چې د ناټو غټو قوماندانانو څوڅو ځلې خبرداری ورکړېدی چې داېران ېاغېانو ته وسلی، پېسی اوحِتی داېران د سرحد خواته دروزنی کمپونه برابروی. د 2010 م کال دمې په مېاشت کې جنرال ستانلی مکرېستل چې هغه وخت په افغانستان کې دناټو قوماندان خبرداری ورکړ چی اېران په خپله خاوره کې افغان جنگېالېو ته روزنه ورکوی دتېرکال په مارچ کې دسمندری قواوستر جنرال او دولوېو درستېزانود کومېټی رئېس ماېک ملېن کانگرېس ته ووېل چې له اېران نه د ېادونی وړ اندازه وسلی افغانستان ته دراتللو په وخت کې نېول شوېدي. دنېوېارک ټاېمز ورځپاڼه تبصره کوی چې اېران په دې کې دلچسپې لري چې افغانستان بې ثباته وساتل شی. ددی ېودلېل خو دادی چې اېران غواړی دامرېکا متحده ا ېالاتو ته هم تاوان ور واړوی، ځکه چې اېران دامرېکا متحده اېالات خپل پوخ او ازلی دښمن بولی. د نېوېارک ټاېمز ورځپاڼه په پاې کې تبصره کوی چې داېران دنفوس اکثرېت په شېعه مذهب دي، په داسی حال کې چې افغان طالبان سنی مسلمانان دی. رپوټ وايی د 2001 مېلادی کال د سپتمبر د 11می نه مخکی هغه وخت چې طالبانو پر ا فغانستان حکومت کاوه داېران سره ېې سخته دښمنی لرله. د فرانس پرېس خبری اژانس دافغانستان چارواکېو ووېل چې دنړېوالو سوله ساتو قواو له خوانه 48 راکټونه چې 122 ملی مېتره دی نېول شوېدی او شل کېلومتره برد لری. داسوشېتېد پرېس خبری اژانس لېکی چې تر دی مخکی اېران طالبانو ته په 2006 م کال کې 107 ملی متېره راکټ ورکړی وو. خودغه اوسنی راکټونه 122 ملې مېتره دی او 13 مېله ېا 22 کېلومتره واټن کې تر اتېا فوټو پوری چاودنه کوی. ددې راکټونو تخرېبی قوت د پخوانه اوس دوه چنده شوېدی. د فرانسپرېس خبری اژانس لېکی چې د برتانېې خار جه وزېر وېلېم هاگ د چارشنبی په ورځ د تهران داعمل محکوم کړ او وې وېل چې دبرتانېې خاصو قواو داېران هغه وسلی نېولی دی چې په افغانستان کې طالبانو ته ورتللی. وېلېم هاگ ووېل دوسلو هغه جوپه چې په نېمروز کې د نړېوالوقواوپه عملېاتو کې نېول شوېده هغه داېران له خوانه برابره شوې وه او ېاغی طالبانو ته ور وړل کېدله. رپوټ وايی چی د برتانېې خاصی قووی په دغو عملېاتو کې دخېلې وی چی د فبروری په 5 مه نېټه د وسلو د انتقال دغه کار وان ونېو. د برتانېې خارجه وزېر هاگ ووېل هغه تخنېکی تفصېلات چې ددی وسلو په برخه کې ورکړل شوېدی اوپه هغو شراېطو کې چی دا وسله نېول شوېده له موږ سره دا شک نه پاتی کېږی چی داوسله له اېران نه راغلی ده. اوداکار په بشپړ ډول د منلو وړ ندی. وېلېم هاگ زېاته کړله چې دا کار داېران له هغې ادعا سره تضاد لری چې د نړېوالی ټولنی اوهمدارنگه دخپلو خلکو په مقابل کې هم ادعا کوی چې دوی دافغانستان د ثبات او امنېت ملاتړ کوی . دغه وسلی د اېران سره په سرحد کې د نېمروز په ولاېت کې د فبروری په 5 مه نېول شوېدی. چارواکی وايی چی ددې وسلو په برابرولوکې داېران سپاه پاسداران انقلاب لتاړ دی. خو داېران حکومت دا ردوی چې ددغووسلو په برابرو لوکې لاس لري. داېران دخارجه وزارت نطاق دتېری اونی دغه تورونه بې بنېاده او دنه منلووړ وبلل. هغه ووېل چې د برتانېې سفېر په تهران کې په دې مسله داېران له خا رجه وزارت سره غږېدلی دی. د فرانسی خبری اژانس لېکی چې دبرتانېې 358 عسکر په افغاانستان کې د جگړی له پېل راهېسی وژل شوېدی. په دې جمله کې لږ تر لږه 314 په عملېاتوکې وژل شوېدی چې زېاتره ېې په هغو بمونو کې وژل شوېدی چې د طالبانو له خوانه اېښودل شوی وو.