افغانستان په ٢٠١۴ کال کې
۲۰۱۴ د افغانستان لپاره یو ډیر مهم کال و چې د ولسمشرۍ ټاکنې او د امریکا او ناټو د جګړه ییز ماموریت پاې په کې شامل وو.
افغان ولسمشر حامد کرزي په ارګ کې یو مطبوعاتي کنفرانس کې وویل چې د بگرام په زندان کې بی گناه خلک ساتل کیږي او ګواکي دغه زندان په اصل کې د افغانستان دښمنان روزي: افغان حکومت وویل هغه ۸۸ بندیان ازادوي چې امریکایانو په بګرام کې زنداني کړي خو، د جرم لپاره یې کره شواهد او اسناد نه شته دي: په افغانستان کې د امریکايي پوځېانو د افغان حکومت د هغې پرېکړې په اړه اندېښنه وښوده، چې پلان لري د بګرام ۳۷ زندانیان ازادي کړي: په هرات کې د افغانستان د انرژۍ او برېښنا پر پخواني وزیر او د عبدالرب رسول سیاف پر مرستیال کاندید، اسماعیل خان ځانمرګی برید وشو، خو هغه ته په کې زیان ونه رسېد: په لغمان ولایت کې چارواکي وايي وسله والو کسانو د الینګار په ولسوالۍ کې د ولیبال د یوې لوبې پر مهال، پر لوبغاړو ډزې کړي او پنځه تنه یې وژلي دي: د عامې روغتیا وزارت چارواکي وايي د کابل د جمهوریت روغتون په نړیوالو معیارونو برابر جوړ او بیا پرانیستل شو. د عامې روغتیا وزیرې ثریا دلیل وویل چې د جمهوریت روغتون په طبي عصري وسایلو هم سنبال شوی دی: په کابل کې په یوه لبناني رستورانت باندې د وسله والو طالبانو په ډله اییز برید کې لږ تر لږه ۲۱ ووژل شول چې ۱۳ یې بهرنیان وه: د افغانستان د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوژي وزارت اعلان وکړ چې د ځمکې په مدار کې به د افغان سات په نامه خپله لومړنۍ سپوږمکۍ فعاله کړي: ولسي جرګې د ۱۳۹۳ مالي کال بودیجه چې څه باندې ۴۲۸ ملیارده افغانۍ کېده تصویب کړه. د ولسي جرګې یوازې ۱۴ غړي ددې بودېجې له تصویب سره مخالف ول: د فوټبال نړیوال فدراسیون- فیفا افغانستان ته د ۲۰۱۳ کال د زړورې لوبډلې نړیواله جایزه ورکړه: د پښتو ژبې نامتو شاعر او لیکوال محمد صدیق پسرلی د ۸۵ کلونو په عمر د هند په پلازمېنه ډیلي کې په یو روغتون کې ساه ورکړه: په افغانستان کې د جمهوري ریاست د دویم پړاو انتخاباتو لپاره کمپاینونه رسما پیل شول: ولسمشر حامد کرزي په کندهار کې د هند د بهرنیو چارو وزیر سلمان خورشید سره په ګډه د افغانستان د کرنیزو علومو او تکنالوژۍ ملي پوهنتون پرانیست: په کابل کې د هغو ٢١ افغان سرتیرو جنازې وشوې چې د کنړ ولایت د غازي آباد په ولسوالۍ کې د طالبانو په یو برید کی وژل شوي وو. ولسمشر کرزي د دغې پېښې له کبله سریلنکا ته خپل رسمي سفر وځنډوه: لسګونو کسانو په کابل کې د پاکستان ضد د یوه لاریون په ترڅ کې په ختیځ ولایت کونړ کې د ۲۱ افغان سرتیرو وژل په سختو ټکو وغندل: د ناټو عمومي منشي اندرس فو راسموسن یوار بېا پر کابل غږ وکړ له واشنگټن سره دوه اړخیز امنیتي تړون لاسلیک کړي: په کندز کې د یوه مسافروړونکي بس د ښوېدو له کبله لږ تر لږه ۲۰ مړه شول. د خان آباد د ښار او کلیو تر ۱۰۰ زیات کسان ددغې ولسوالۍ په کانال کې په هغو جسدونو پسې ګرځېدل چې د سورلۍ موټر يې د توپخانې کانال ته ښویدلې و: د افغانستان د سوداګرۍ او صنایعو وزارت وايي که هر چا او یا هر سوداګر بې کیفیته تیل وارد کړل، تیل به یې ضبط او د سوداګرۍ رسمي جواز به یې وځنډول شي: د ماشومان د ملاتړ نړیواله اداره وايي، هر کال په افغانستان کې درې زره تازه زېږېدلي ماشومان د زیږون په لومړیو ورځو کې خپل ژوند له لاسه ورکوي: د یوې نړیوالې مشورتي شرکټ د شوې نظر پوښتنې له مخې اکثریت افغانان د طالبان د واکمنۍ خلاف دي او باور کوي چې په تیرو لسو کلنو کې یې په ژوند کې ښه والۍ راغلی دی: د ټاکنیزو شکایتونو کمېسیون د ولایتي شوراګانو د کاندیدانو له نوملړ څخه د ١١٦ کسانو نومونه وویستل: په ارګ کې د جنازې د لمانځه د ادا کولو وروسته د مارشال محمد قسیم فهیم مړی د کابل د بادام باغ د غونډۍ په سر د یو لړ مراسمو په ترڅ کې چې د هغه په زرګونو پلویانو په کې برخه اخېستې وه، خاورو ته وسپارل شو: د جمهورریس کرزي په مشرۍ په یوه غونډه کې چې نن په ارګ کې جوړه شوې وه، محمد یونس قانوني د افغانستان د جمهوري ریاست لومړی مرستیال وټاکل شو: په هلمند ولایت کې دماین چاودنې د ګوزڼ ضد درې کمپاین کوونکي ووژل: د افغانستان حکومت وویل پر سرینا هوټل برېد له افغانستان نه تنظیم شوی وو: افغان خبریال سردار احمد او د کورنۍ درې غړي په کابل کې خاورو ته وسپارل شول: د ټاکنو خپلواک کمیسیون وایي په افغانستان کې به د ټاکنو په ورځ د امنیتي ستونزو له امله به د راې ورکولو څه باندې ۷۴۸ مرکزونه تړلي پاتي وي: د افغانستان د کورنیو چارو وزارت وايي د ښځو په جامو کې پنځو وسله والو کسانو، په کابل کې د ټاکنو د خپلواک کمیسیون په مرکزي دفتر برید وکړ: د نوروز نړیوال جشن کې چې دا ځل کابل یې کوربه و، د تاجکستان، ایران او پاکستان جمهورو ریسانو هم برخه واخېسته. د نوروز مراسم، په ارګ کې ترسره شول: د افغانستان د ټاکنو خپلواک کمیسیون وايي، د افغانستان د ولسمشرۍ او ولایتي شوراګانو پر ټاکنو د څار لپاره څه باندې ۱۰۰ زرو کورنیو او بهرنیو څارونکو او مشاهدینو نوملیکنه وکړه. په کابل کې د وژل شوي افغان خبریال سردار احمد د کورنیو غړو، همکارانو او نور له طالبانو وغوښتل چې پر سرینا هوټل د برید په اړه وضاحت ورکړي: په میلیونونو افغانانو د ولسمشرې او ولایتي شوراګانو په ټاکنو کې برخه واخیسته. د افغانستان د ټاکنیزو شکایتونو خپلواک کمیسیون وایي د ټاکنو په ورځ دغه کمیسیون ته څه د پاسه ۱۲۰۰ شکایتونه وسپارل شول: په ولسي جرګه کې د تخار د خلکو استازې مریم کوفي د شپې په لسو بجو په کابل کې خپل کور ته نږدې د پولیسو په ډزو کې پټي شوه: په ولسي جرګې کې د وردګو استازی عبدالاحمد درانی وویل چې په دوو کلونو کې د ناامنیو له کبله لږ تر لږه ۱۴ زره کورنۍ له دغه ولایت څخه کابل ته تښتیدلي دي: د افغانستان د ټاکنو د خپلواک کمیسیون د رسنیو د برخې کمیسیون د ټاکنېزو منډو ترړو او تاکنو پر مهال د رسنیو د اصولو د ماتولو له کبله ۱۳ تلویزونونه او یوه راډیو نغدي جریمه کړه: د افغانستان ملي پوځ چې د بهرنیو ځواکونو لخوا یې هوایي ملاتړ کېده، د پکتیکا په ولایت کې لس ګونه وسله وال مخالفین ووژل: په بغلان کې یوې ښځې د خپل میړه په مرسته له خپل خوريي څخه غوږونه او پوزه پرې کړه. دغه کورنۍ وايي قاري سید احمد، د دوی پر لور جنسي تېری کړی و: په افغانستان کې له طبیعي پېښو سره د مبارزې کمیټې وویل چې په جوزجان، سرپل، فاریاب او بادغیس ولایتونو کې په سیلابونو کې لږ تر لږه ۱۱۱ تنه مړه او ۴۱ تنه نور ورک شول: په کندهار کې چارواکو وویل په تخته پل ولسوالۍ کې د بهرنیو ځواکونو د یوې څرخي الوتکې د راغورځېدو له کبله پنځه بهرني سرتیري مړه شول: ۲۲ کاله وړاندې د ثور په اتمه د ډاکټر نجیب الله رژیم ړنګ او د هغه د حکومت یو شمیر عالي رتبه چارواکو چې مشري یې د وخت د رژیم د جمهور رئیس مرستیال ډاکټر عبدالواحد سرابي کوله په کابل کې واک د حضرت صبغت الله مجددي په مشرۍ د مجاهدینو یوې ۶۰ کسیزې شورا ته وسپاره. د فواید عامې وزارت مرستیال احمدشاه وحید، چې لس ورځې وړاندې په کابل کې تښتول شوی وو، د پولیسو په عملیاتو کې د یرغمل کوونکو له منګولو د خوشې شو: افغان پولیسو وویل چې په کابل کې د کیور په نوم د یوه خصوصي روغتون یو ساتونکي په دغه روغتون کې په یو شمیر بهرنیانو ډزې کړې او درې بهرنيان یې ووژل: آغا جان معتصم چې د یو څه وخت راهیسې په متحده عربي اماراتو کې توقیف شوی ؤ، بېرته خوشی شو: د عبدالله عبدالله او اشرف غني احمدزی ترمنځ د ولسمشرۍ د دویم پړاو ټاکنو کمپاین د کابل په وخت د پنجشنبې د شپې په ١٢ بجو په رسمي توگه پيل شو: د جمهوري ریاست د ټاکنو یو کاندید زلمی رسول، د یکشنبې په ورځ په یوه غونډه کې له یو بل مخکښ کاندید عبدالله عبدالله نه خپل ملاتړ اعلان کړ: ولسمشر حامد کرزي له ټولو افغانانو غوښتي چې د جمهوري ریاست په دویم پړاو انتخاباتو کې پراخ ګډون وکړي او د خپلې خوښې کاندید ته رایه ورکړي: په افغانستان کې د ځینو رسنیو مشرانو پرېکړې کړې ده چې د ټاکنو په ورځ به د ناامنیو، په اړه رپوټونه نه خپروي: د افغانستان د ټاکنو خپلواک کمیسیون وايي، د ولسمشرۍ د دویم پړاوو ټاکنو په ورځ د رايي ورکولو ۳۵۰۰ محلونه یې په ټولو ولایتونو کې زیات کړي دي: افغان چارواکي وايي د امنیتي گواښونو له کبله، په دویم دور انتخاباتو کې به د رایې ورکولو ۹۰۶ مرکزونه تړلي وي: په افغانستان کې د جمهوري ریاست د دوهم پړاو د ټاکنو د کمپاینونو ټاکلې موده د شپې پر دولسو بجو په رسمي ډول سره پای ته ورسېده، او د چوپتیا موده پیل شوه: د افغانستان د کرېکټ ملي لوبډله په مالیزیا کې د آسیا شورا د کرېکټ سیالیو د اتلولۍ له ګټلو وروسته، هیواد ته ستنه شوه: په پنجشیر کې چارواکي وایي لږ تر لږه څلور پولیس او اووه اوولسي وګړي په یو ځانمرګي موټر بمب برید کې ووژل شول: په افغانستان کې طالبانو په ګوانتنامو زندان کې د خپلو پنځو بندیانو د خوشي کېدو په بدل کې نیول شوي امریکايي سرتیری پرېښود: په کونړ کې چارواکو وویل چې پاکستانۍ هلیکوپترو د دانګام په ځینو سیمو بمبارۍ وکړي او څلور افغانان یې ووژل: د افغانستان د فوټبال ملي لوبډله چې د جنوبي آسیا اتله ده، د آسیا د ٢٠١٥ کال سیالیو ته په رسېدو کې پاتې راغله. افغانستان د فلسطین سره د سیمي فاینل په سیالۍ کې د دوه، صفر ماتې وخوړه: د هرات ولایت امنیتي چارواکي وایي چې په دغه ښار کې د هند په کونسلګرۍ د وسلوالو ډله ییز برید د اته ساعته جګړي وروسته پای ته ورسیده: چین د ځينو امنیتي اندېښنو له کبله له افغان بانکونو سره د پېسو حواله او راکړه ورکړه بنده کړه: د اشرف غني احمدزي او احمد ضيا مسعود ترمنځ یو تړون لاسلیک شو چې که ښاغلی احمدزی د افغانستان ولسمشر شو، ښاغلی مسعود به یې د حکومت اجرايي مشر وي: د جمهوري ریاست د لومړي پړاوو د ټاکنو نوماند قطب الدین هلال د ټاکنیزو مبارزو په وروستۍ ورځ له اشرف غني احمدزي ملاتړ وکړ: افغان حکومت د بدخشان په غره ښویېدنې کې د قربانیانو له کورنیو سره خواخوږي ملي ماتم اعلان کړ. په دغې پېښې لسګونه کورونه تر خاورو لاندې شول او تر ۱۰۰ ډېر کسان مړه شول: ډاکټر عبدالله عبدالله له دواړو ټاکنیزو کمیسسیونونو سره خپلې اړیکې وځنډولې او په خپلو څارونکو یې غږ وکړ، چې د څار دندې پرېږدي: د افغانستان د ولسمشرۍ د دوهم پړاو ټاکنې پیل شوې او په ټول هېواد کې د رایې اچونې ٦٣٥٦ مرکزونه پرانیستل شوي چې څه باندې ٢٣ زره محلونه کیږي: په کابل کې پولیس وايي د جمهوري ریاست د دویم پړاوو د ټاکنو د یوه کاندید عبدالله عبدالله د موټر پر کاروان بمي چاودنه شوې ده، خو هغه ته په کې زیان و نه رسید: د افغانستان د بهرنیو چارو وزارت، د ادعاوو له مخې، د پاکستان له لوري د افغانستان پر ځینو سرحدي سیمو، د توغندیو د بریدونو د سملاسي بندولو غوښتنه وکړه: د افغانستان د بیارغونې لپاره د امریکا د ځانگړي مفتش وویل چې په ۱۰۰ کې ۱۸ پولیس خپل معاشونه د یو خزانه دار له لارې ترلاسه کوي چې د فساد د رامنځ ته کېدو امکانات یې زیات کړي: د افغانستان ولسي جرګې د رایو په اکثریت، معلوماتو ته د لاسرسي قانون تصویب او مشرانو جرګې ته یې واستوه: د عبدالله عبدالله د انتخاباتي ټیم یو غړي بریالي ارسلايي وویل چې د ټاکنو د خپلواک کمیسیون او د ټاکنیزو شکایتونو د کمیسیون هره پرېکړه دغه ټاکنیز ټیم ته د منلو وړ نده او د دوی په وړاندې مشروعیت نه لري: د عبدالله عبدالله په زرګونو پلویانو د جوزا د میاشتې د ۲۴ ورځې په ټاکنو کې د ادعا شویو درغلیو په خلاف د کابل په ښارکې سوله ییزه لاریونون وکړ چې ښاغلي عبدالله او د هغه د ټیم لوړ پوړو چارواکو هم په کې برخه واخیسته : ولسمشرۍ ته کاندید عبدالله عبدالله د ټاکنو د خپلواک کمیسیون د دارالانشا د رئیس د وظیفې د تعلیق غوښتنه وکړه. هغه پر ضیاالحق امرخیل باندې د تقلب تور ولگوه: د ټاکنو د خپلواک کمیسیون د دارلانشا رئیس ضیاالحق امرخیل خبریالانو ته وویل چې د افغانستان د ملي ګټو په خاطر له خپلې دندې استعفا کوي. پر ده په انتخاباتي درغلیو کې د لاس لرلو تورونه پورې شوي وو: د بغلان ولایت چارواکي وایي چې دغلته د اورښتونو له امله راغلو سیلابونو اته کلي وران کړي او تر لسګونه کسان یې مړه کړي دي: د ننګرهار د والي وياند احمدضيا عبدالزي آشنا راډيو ته وويل یوه لارۍ د ملکي خلکو له کاسټر سره جنګېدلې چې له کبله یې ۱۷ تنه مړه شوي دي: د ناتو په مشرۍ نړیوالو ځواکونو وویل، په هلمند ولایت کې مخالفو وسله والو ته درنه مرګ ژوبله اوښتې ده: د افغانستان د جمهور رئیس د ملي امنیت سلاکار رنګین دادفر سپنتا د پاکستان د صدراعظم او د افغانستان د جمهور رئیس ترمنځ د تیرې اونۍ د تیلیفوني خبرو وروسته اسلام آباد ته ولاړ چې په روانو چارو خبرې وکړي: د افغانستان د بهرنیو چارو وزارت وویل چې د ګوانتانامو له زندان نه د پنځو طالب مشرانو خوشې کول، د امریکا او افغانستان ترمنځ د شوي تفاهم په خلاف کار دی: په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د سرمنشي د ځانګړي استازي مرستیال نیکولاس هیسم په کابل کې خبریالانو ته وویل، ملګري ملتونه هڅه کوي چې د ټاکنو اړوندې ادارې او کاندیدان را وغواړي د ستونزو پر هوارولو او د دوی ترمنځ د باور پر بېدا کولو خبرې وکړي: جمهور رئیس حامد کرزي وویل چې د جمهوري ریاست د یوه کاندید عبدالله عبدالله د هغه وړاندیز سره موافقه دی چې د انتخاباتو د بهیر د څارنې لپاره د ملګرو ملتونو په ونډې ټینګار کوي: د کندوز د انتخاباتو د سیمه ییز دفتر رئیس امیر حمزه احمدزي وویل د خپلو کارکونکو د ژوند د خوندیتوب لپاره یې دفتر وتړه او د دفتر ټول مهم اسناد یې پولیسو ته وسپارل. پر دغه دفتر د بریدونو ګواښ شوی وو: په کابل کې د نجونو د فوټبال د غوره لیګ سیالۍ په پای لوبه کې افغان کلپ لوبډلې خپلې سیالې د میهن لوبډلې ته څلور صفر پ ماتې ورکړه او د اتلولۍ کپ یې پورته کړ: د افغانستان د سولې د عالي شورا د دارلانشا ریس محمد معصوم د کابل په پنځمه امنیتي حوزه کې له یو ځانمرکي برید نه روغ رمټ وو: د هلمند مدني ټولنې وویل چې وسله والو طالبانو په دغه ولایت کې ماشومانو ته د ګوزڼ ضد واکسین پر ټولو پروګرامونو بندیز لګولی، او د عامې روغتیا کارکوونکو ته یې خبرداری ورکړی چې ماشومان واکسین نه کړي: د هند حکومت دغه هېواد ته د ورتلوونکو افغانانو لپاره نوې تګلاره اعلان کړه. د دغې تګلارې له مخې هر هغه کس چې عمر یي له ٦٥ کلونو زيات وي او هغه ماشومان چې له ١٢ کلونو نه کم عمر ولري، اړ نه دي چې د پوليسو د کليرنس یا سپيناوي پاڼه له ځان سره ولري: جمهور رئیس کرزي وویل چې د هلمند په وروستۍ جګړه کې په زیاته کچه ملکي وګړو ته ځاني او مالي تاوان رسیدلیږ هغه وویل دغه جګړه د پردو ده: ولسمشر حامد کرزي د ترهګرۍ د تمویل د مخنیوي قانون توشیح کړ. د پیسو نړیوالو بنسټونو او بانکونو له افغانستان نه غوښتي و چې دغه قانون تصویب کړي: په اسلام اباد کې د افغانستان سفارت وویل په پېښور کې د افغان بلډنګ په نامه مشهوره ودانۍ ړنګوي: افغانستان په لومړي ځل د کرېکټ د نړیوالې شورا له یو بشپړ غړي سره د څلورو لوبو لړۍ دوه- دوه مساوي کړه: ولسمشر کرزي په کندهار کې په یو ځانمرګي برید کې د خپل د اکا د زوی حشمت کرزي وژنه په کلکه وغندله: د ټاکنو د خپلواک کمیسیون رئیس احمد یوسف نورستانی وویل، کمیسیون پرېکړه کړې چې د رایو د پلټنې بهیر په موقتي ډول ودروي: د امریکا ولسمشر باراک اوباما د افغانستان د ولسمشرۍ له دوو کاندیدانو عبدالله عبدالله او محمد اشرف غني سره تلیفوني خبرې وکړې او په ګډه د ملي یوالي د حکومت د جوړولو له کبله یې له هغوی مننه وکړه: د امریکا د بهرنیو چارو وزیر جان کري، د افغان انتخاباتو د کړکیچ دهواري لپاره کابل ته ولاړ او له دواړو کاندیدانو سره یې وکتل: ولسمشر اوباما د افغانستان د جمهوري رېاست دواړو کاندېدانو سره په تیلیفون وغږېد او له هغوی یې وغوښتل چې په دویم دور انتخاباتو کې د شویو ادعاوو پلټلو او څېړلو ته لاره هواره کړي: د غور ولایت چارواکو وویل وسله والو کسانو د چغچران د بادګاه په سیمه کې، له یو ګاډي ۱۱ نارینه او درې ښځي ښکته کړې او بیا یې ووژل: په کابل کې د مدني ټولنې په سلګونوفعالینو په یوه غونډه کې په غور او پکتیکا کې د وسلوالو له لوري د ملکي کسانو وژل په کلکه وغندل: په کابل کې امنیتي چارواکو وویل، د کابل هوايي ډګر ته څېرمه د قصبې په سیمه کې د بهرنیو ځواکونو یوه پوځي کمپ ته نژدې ځانمرګی برید وشو چې څلور بهرنيان یې ووژل: یوناما وویل چې په تېرو شپږو میاشتو کې په افغانستان کې ملکي مرګ ژوبله ۲۴ په سلو کې لوړه شوه: د هرات والي‌ سید فضل الله وحیدي امریکا غږ ته وویل، نامعلومه وسله والو د آی ای ام په نوم د یوې بهرنۍ موسسې، دوه ښځینه کارکوونکې ووژلي: امنیتي چارواکو وویل چې د کندهار په ډله اییزو ځانمرګو بریدونو کې ۲۲ ځانمرګي برید کونکي، ۵ پوليس او د یوې ښځې په ګډون ۴ عام وګړي ووژل: ولسي جرګې د اساسي قانون پر تطبیق د څار د کمیسیون مشر او دوه غړو ته چې دغې جرګې ته د باور د رایې د اخېستو لپاره ور پېژندل شوي وو، د باور رایه ور نه کړه: د افغانستان د کورنیو چارو وزارت د کابل پر نړیوال هوايي ډګر د طالبانو ډله اییز ځانمرګي بریدونه، د پاکستان د استخباراتي شبکې آی ایس آی کار وباله: د افغانستان د کورنیو چارو وزارت ویاند په کابل کې خبریالانو ته وویل چې په هلمند کې په وروستیو جګړو کې ۳۸۰ وسله وال طالبان وژل شوي چې یو شمېر یې بهرني جنګیالي وه: پکتيکا کې چارواکو وویل چې د ارګون ولسوالۍ په بازار کې د یوې موټر بمب چاودنې له کبله تر ۴۰ ډېر خلک ووژل شول او په لسګونه نور ژوبل شول: د جمهوري ریاست دواړو کاندیدانو اشرف غني او عبدالله عبدالله د ملي وحدت د حکومت جوړولو لپاره یوه ګډه اعلامیه لاسلیک کړه: هلمند کې چارواکو وویل چې طالبانو په کجکي ولسوالۍ کې خپل پنځه ملګري له افغان حکومت سره د همکارۍ او د یوه طالب قوماندان د وژنې په تور په دار وځړول: د افغانستان د ملي امنیت ریاست وویل چې د کابل - لوګر په لویه لار یې درې هندي انجنیران چې طالبانو تښتولي وي، خوشي کړل. د افغانستان د امنیت ملي شورا افغان امنیتي او دفاعي ځواکونو ته امر وکړ چې د پاکستان هر ډول مداخله کوونکي خوځښتونه وځپي او مخه یې ونیسي: د نجونو د کرېکټ سیالۍ چې په کابل کې د ۱۲ لوبډلو په ګډون پیل شوې وې په پای لوبه کې د آمنیې فدوي لوبډلې د سلطان راضیه لوبډلې ته په ماتې ورکولو، د اتلولۍ کپ وګاټه: د ننګرهار د ملي امنیت پر ریاست اتو انتحاري بريدګرو برید وکړ چې دوو تنو يې په لومړي سر خپل ګاډي وچول او شپږ نور یې افغان ځواکونو ووژل: یوناما وویل چې ددغې ادارې مشر یان کوبیش په کابل کې په یوه غونډه کې د افغانستان د جمهوري ریاست دوو کاندیدانو ته د ټاکنو د روان بهیر په باب معلومات ورکړي چې په کابل کې د امریکا سفیر هم په کې ګډون درلود: امریکا متحده ایالاتو له هغو ۱۵ ولایتونو سره چې په ۲۰۱۳ کال کې د کوکنارو کرکیله پکې صفر شوې وه، څه باندې ۱۶ ملیونه ډالره مرسته وکړه: ولسمشر حامد کرزي خپل ټول شخصي وسایل او لوازم تړلي او له ارگ څخه کډې بارولو ته چمتو شو: په هلمند کې د مېشتو هندوانو او سیکانو استازو وویل، د ځینو کلتوري او دیني توپېرونو له کبله، په دغه ولایت کې ورځ تر بلې یې د ژوند کړۍ تنګیږي: د افغانستان د فوټبال فدراسیون وویل چې په دغو سیالیو کې اته لوبډلې په دوو ګروپونو کې برخه اخلي چې ټولې به ۱۸ لوبې ترسره شي او تر شپږو اونیو پورې به دوام وکړي: د ناټو په مشرۍ د ایساف او د نړیوال ائتلافي ځواکونو عمومي قوماندان جنرال جوزیف ډنفورډ نوي امریکايي جنرال جان ایف کمپبل ته په افغانستان کې د نړیوالو ځواکونو عمومي قومنداني وسپارله. په کابل کې د افغانستان د بېلا بېلو زورنونو ترمځ د شپږیزې په نوم سیالۍ پیل شوې چې د ملي لوبډلې غړي په کې هم برخه لري: د جمهوري ریاست ټاکنیز ټیمونه وایي چې د امریکا جمهور رئیس بارک اوباما د افغانستان د جمهوري ریاست له دوو کاندیدانو عبدالله عبدالله او اشرف غني احمدزي سره تیر ماښام یو ځل بیا په تلیفون د ټاکنو په مسلو خبرې کړي دي. د امریکا د ولسمشر اوباما له ټیلیفون وروسته، د برتانیا لومړي وزیر ډیویډ کامرون هم اشرف غني احمدزي او عبدالله عبدالله ته ټیلیفون کړی او د ټاکنیزو ستونزو د هواري غوښتنه یې کړې ده: سږ کال شاوخوا ۲۰ زره افغان د حج لپاره سعودي ته ځي چې پروازونه یې له کابل څخه پیل شول: د امریکا د ماليې وزارت وايي له نړیوالې ترهګرۍ سره د مبارزې په لړ کې یې په پاکستان کې د پېسو د حوالې یو شرکت او د دوو نورو کسانو نومونه، چې طالبانو سره یې مالي مرستې کولې، په خپل تور لست کې شامل کړي دي: د افغانستان لویې څارنوالۍ، د نیویارک ټایمز خبریال ته له افغانستان څخه په ۲۴ ساعتونو کې د وتلو امر کړی دی، لویه څارنوالي وايي ده د افغانستان د ملي ګټو پر ضد ناسم رېپوټ جوړ کړی دی: د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د حقاني شبکې د مشر سراج الدین حقاني پر سر اېښودل شوې جایزه دوه کړه او د څلورو نورو مشرانو د پتې په اړه د معلوماتو په بدل کې د شلو میلیونو ډالرو نوې جایزې اعلان کړې:. د افغانستان د بشري حقونو خپلواک کمیسیون د بچه بازۍ په اړه یوه څیړنه خپره کړه چې پکې ویل شوي په ټولنه کې د قانون نه ټینګښت، زورواکي‌، فساد،‌ بې وزلي، عدالت ته نه لاس رسی او ناامني هغه څه دي چې د بچه بازۍ د کچې لوړولو ته یې لاره پرانیستې ده: د روغتیا وزارت چاوراکو وویل چې د ۲۰۱۳ کال سروې ښيي، چې ۴۰ په ۱۰۰ کې افغان ماشومان له خوارځواکۍ سره مخامخ دي، چې نهه فیصده پکې سخت او څلور فیصده پکې ډېر سخت حالت کې دي. د افغان حکومت، امریکا او د ناټو چارواکو په ارګ کې د افغانستان او امریکا او د افغانستان او د ناټو سازمان ترمنځ د امنیتي همکارۍ دوه جلا تړونونه لاسلیک کړل چې له مخې به یې د امریکایي او ناټو یو شمېر عسکر له ۲۰۱۴ کال وروسته هم په افغانستان کې پاتې شي: محمد اشرف غني د ولسمشرۍ د لوړې مراسم پرځای کړل او د افغانستان د نوي ولسمشر په حیث یې نن کار پیل کړ: جمهور رئیس حامد کرزی د خپلې دیارلس کلنۍ واکمنۍ په وروستۍ شپه افغان ولس ته د افغانستان د جمهورریس په حیث خپله وروستۍ وینا وکړه: د افغانستان د ټاکنو خپلواک کمیسیون په یوه غونده کې د افغانستان نوي منتخب جمهور رئیس ته د دوهم پړاو په ټاکنو کې د بریالیتوب باور لیک وسپاره: د کونړ امنیتي چارواکي وايي نامعلومو وسله والو د وټه پور په ولسوالۍ کې د ماشومانو د ګوزڼ ضد واکسین د پروګرام د عامه پوهاوي مشر ډاکټر فضل الرحمن وواژه: ولسمشر حامد کرزي د خپل حکومت له ملکي کارکوونکو سره د خدای پامانۍ په مراسمو کې وویل چې پاکستان ترې د ډیورنډ د کرښې رسمې کېدل او د بهرني سیاست کنټرول غوښت، خو هغه هیڅکله دې کار ته حاضر نه شو: د افغانستان د بیارغونې لپاره د امریکا د متحده ایالتونو د ځانگړي دفتر سرمفتش سیگار په خپل تازه راپور کې ویلي چې په افغانستان کې د مخدره موادو ضد امریکايي کمپاین خپل هدفونه نه دي ترلاسه کړي: د افغانستان د سوداګرۍ او صنایعو وزارت وایي چې ۵۰ فیصده د مرمرو ډبرې د ایستلو وروسته له افغانستان نه ګاونډیو هیوادونو ته قاچاق کیږي چې د پروسس وروسته بیرته د افغان سوداګرو لخوا افغانستان ته راوړل کیږي: افغان ولسمشر اشرف غني احمدزی د حج کولو لپاره سعودي ته ولاړ: افغان ولسمشر محمد اشرف غني، له سعودي وروسته خپل دویم رسمي سفر چین ته وکړ: د افغانستان د کورنیو چارو وزارت وايي د بدخشان د وردوج د صوفیانو په کلي کې په امنیتي پوستو طالبانو بریدونه کړي، ۱۷ امنیتي پرسونل نادرکه دی خو د موندلو لپاره یې هڅې روانې دي. برتانیا د افغانستان په جنوب کې خپل محاربوي ماموریت پای ته ورساوه او د هلمند ولایت څخه په په بشپړه توګه ووتل: د افغانستان د غیږنیونې لس کسیزه لوبډله په ایران کې د غیږنیونې په نړیوالو سیالیو کې ګډون وکړي: په کابل کې په سلګونو کسانو د افغانستان اکسپرس په نوم ورځپاڼې کې د یو جنجالي مضمون د خپریدلو له امله ددغې ورځپاڼې د بندولو غوښتنه وکړه: په کابل کې د استیناف محکمې په یوې علني غونډه کې د پغمان د ولسوالۍ د ډله ییز جنسي تیري د پیښې له اوو تنو نه پنځه تنه یې په اعدام او دوه نور یې په ۲۰ کلونو بند محکوم کړل:: د ۲۰۱۵ کال د کرېکټ د نړیوالو۵۰ اوریزو سیالیو کپ کابل ته راوړل شو چې ددغه کپ د لیدو لپاره د کرکټ په لسګونو مینه وال د کابل هوايي ډګر ته ورغلي و. رېپوټ یې دلته ولولئ: د واشنگتن پوست ورځپاڼه وايي یو روسیی چې د پخواني شوروي عسکرو په ډله کې افغانستان ته تللی و، په دې تور محاکمه کیږي چې د وسلوالو طالبانو د یو قوماندان په توگه یې دنده تر سره کړې او دده تر قوماندې لاندې بریدونو کې یو شمیر امریکايي عسکر وژل شوي او زخمي شویدي: افغان ځواکونو ته د وینې ورکولو کمپاین پیل شو. وتلي هنر مند فرهاد په کابل کې د سردار محمد داؤد خان ۴۰۰ بستریز روغتون ته ولاړ او ۵۰۰ سي سي وینه یې ورکړه: افغان او چینايي چارواکو د اقتصادي او تخنیکي همکاریو، د سوداګرۍ او صنایعو د خونو ترمنځ د همکاریو، د ویزو د ستونوز د لېرې کولو او له افغانستان سره بشردوستانه مرستو تړونونه لاسلیک کړل: په قطر کې د ۱۶ کلنو لوبغاړ په آسیایي ایلیټ کپ سیالیو کې افغانستان هانګ کانګ ته په ماتې ورکولو سره د سیالیو اتل شو: په کابل کې د دریو ولایتونو د معلولو نجونو د باسکتبال سیالۍ پیل شوې چې هدف یې ملي لوبډلې ته د لوبغاړو غوره کول دي: په افغانستان کې د ولایتي شوراګانو د انتخاباتو پایلې هم اعلان شوې: په کونړ کې چارواکي وايي په دغه ولایت کې دبهرنیو ځواکونو له وروستي ټولي سره یې هم مخه ښه وکړه او په دې سره ټول بهرني ځواکونه له دغه ولایت څخه ووتل: واک ته د ولسمشر اشرف غني له رسېدو وروسته، دا لومړی ځل دی چې د ترکیې ولسمشر کابل ته ځي او له خپل افغان انډول سره ګوري: د حقاني د شبکې د دوو مهمو قوماندنانو د نیولو وروسته د افغانستان ملي امنیت ریاست د افغانستان په شمال ختیځ کې د جندالله په نوم د وسلوالو مخالفانو د یوې بلې ډلې د مشر ملا شمس الدین د وژل کیدو خبر ورکړ: په ننګرهار کې د معلولینو استازي ادعا کوي چې دوی ته په قاسم آباد ښارګوټي کې ورکړل شوې ځمکې زورواکانو نیولي دي: د خوراک نړيوال سازمان وايي د دوی د موندنو له مخې په افغانستان کې د لوږې کچه د نورو کلونو په پرتله کمه شوې ده: افغان حکومت وايي د کابل نړیوال هوايي ډګر یې د پخواني ولسمشر حامد کرزي په نوم کړ. دغه پرېکړه د نوي ولسمشر اشرف غني احمدزي په مشرۍ د کابینې په لومړنۍ غونډه کې وشوه: د نیویارک ټایمز ورځپانه وايي افغان حکومت یې پر خبریال لګیدلی بندیز لېرې کړ او اجازه ورکړل شوه چې بېرته افغانستان ته ولاړ شي: د افغانستان لویه څارنوالي وايي د کورنیو چارو وزارت ته یې د کابل بانک د قضیې د ۲۱ تورنو له ډلې د ۱۹ د بیا نیولو امر ورکړی دی: د افغانستان د کورنیو چارو وزارت وايي یو شمېر برید کوونکي د کابل ښار په درېیمې ناحیې کې هغې ودانۍ ته ننوتلي چې بهرنیان په کې اوسیږي: ولسمشر محمد اشرف غني د حکومت اوسني سرپرست وزیران له دندو ګوښه کړل: افغانستان د عالمانو سرتاسري شورا د پاکستان جمیعت علما د ګوند د مشر مولانا فضل الرحمن هغه وروستۍ څرګندونې وغندلې چې، په افغانستان کې یې د وسله والو طالبانو بریدونه، روا او جهاد بللي وو: په کابل کې د وسله والو مخالفینو له وروستیو بریدونو را وروسته د افغانستان د کورنیو چارو وزارت د امنیت د ښه کولو په موخه د خلکو د ملاتړ خپلولو کمپاین پيل کړ: دهلمند پر ښوراب پوځي اډه پیل شوې جګړه څلورمي شپې ته شامله شوه او وسله والو برید کونکو د پوځي آډې تر ټولو خوندي ځای کې لاهم د امنیتي سرتېرو سره په نښته کې دي: ولسمشر باراک اوباما پرېکړه کړې ده چې په ٢٠١٥ کال کې په افغانستان کې د خپلو ځواکونو پوځي ماموریت پراخوي او که اړتیا پېدا شوه، د طالبانو او نورو وسله والو خلاف جنګ کې به هم برخه واخلي: په پکتیکا کې چارواکي وايي د ولیبال په یوې لوبې کې یو ځانمرګی برید شوی دی چې لږ تر لږه ٦١ تنه یې وژلي او په لسگونو نور یې ژوبل کړي دي. ولسي جرګې په یوې ځانګړې غونډې کې د افغانستان او امریکا ترمنځ امنیتي تړون- د افغانستان او ناټو ترمنځ د ناټو د سرتیرو د شتون د څرنګوالي تړونونه تصویب کړل: د ټاکنیزو شکایتونو کمیسیون د ولسمشر د دفتر د ریاست له ادرسه لویې څارنوالۍ ته د ټاکنییزو شکایتونو د کمیسیون معرفي کول غیری قانوني ګڼلي او د لویې څارنوالۍ اقدام یې هم له قانون ور اخوا بللی دی: سعودي په کابل کې د سیمې په کچه د یو ستر اسلامي مرکز د جوړولو تړون لاسلیک کړ: د کورنیو چارو وزارت وايي دریو ځانمرګو برید کوونکو د کابل – جلال آباد پر لویه لاره د څرخي پله د ډسپیچري سیمه کې پر یو خصوصي غیر نظامي شرکت برید وکړ چې په ترڅ کې یې د دغه شرکت دوه افغان ساتونکي وژل شوي او درې نور ټپيان شوي دي: چارواکي وايي، چې د ننګرهار ولایت د هسکې مېنې په ولسوالۍ کې د طالبانو لخوا تړل شوي ټول ښوونځي د قومي مشرانو په منځګړیتوب پرانستل شوي او دوه ورځې وروسته به په کې کلنۍ آزموینې واخستل شي: د سیمه ایزو ارګانونو خپلواکه اداره وایي چې د افغانستان په ۳۴ ولایتونو کې د ولایتي شوراګانو استازو لوړې وکړې او خپلې دندې یې پيل کړې: د افغانستان د فوټبال فدراسیون د محصل نړیواله ورځ، په کابل کې د یو لړ سیالیو په ترسره کولو ونمانځله: امریکايي چارواکي وايي د ګوانتنامو له زندان څخه یې څلور طالب بندیان کابل ته لېږدولي او افغان حکومت ته یې سپارلي دي: د افغانستان د ولسي جرګې ریس عبدالروف ابراهیمي د ولسي جرګې په عمومي غونډه کې وویل د ملي یووالي حکومت د امریکا په سفارت کې جوړ شوی او یو اجباري حکومت یاد کړ وویل چې دا حکومت د اساسي قانون د غوښتنو له مخې نه دی جوړ شوی: د کندهار د امنیې قومندان خپلو سرتیرو ته امر وکړ چي د افغان حکومت وسله وال مخالفین د ډیورنډ کرښي پوري غاړې هم په نښه کړي: د افغانستان د فوټبال فدراسیون د افغانستان د اتو زونونو د غوره لوبډلو ترمنځ د فوټبال سیالۍ بیا پیل کړي : ۲۳ کلن افغان فلم اخیستوونکی زبیر حاتمي چې د استقلال په لیسه کې په ځانمرګي برید کې ټپي شوی و، په روغتون کې مړ شو: په افغانستان کې د ملګي وګړو د مرګ ژوبلې په اړه د یوناما شمېرې ښيي، چې ۲۰۱۴ کال په دغه هیواد کې تر ټولو خونړی کال و او شاوخوا لس زره ملګي وګړي وژل شوي او یا ټپي شوي دي. د افغانستان د ملي امنیت ریاست وايي د پغمان د ډله ییز جنسي تیري په پیښه کې یو بل تورن کس یې هم نیولی دی. په کابل کې د افغان سرتېرو پر بسونو له وروستیو ځانمرګو بریدونو وروسته، افغان حکومت پر پوځ، د ترانسپورتي بسونو د بندولو پرېکړه وکړه: د امریکا د دفاع وزیر چک هیګل په کابل کې وویل چې ۱۰۰۰ اضافي امریکایي عسکر به د ۲۰۱۵ کال په لومړنیو میاشتو کې په افغانستان کې پاتې شي. د افغانستان د فوټبال فدراسیون له اوو کلنو فعالیت څخه وروسته د افغانستان د نجونو د فوټبال ملي لوبډله ړنګه کړه: د کونړ په دانگام ولسوالۍ کې له څو ورځنۍ جګړې وروسته، افغان ځواکونه وایي چې دوی په دې ولسوالۍ کې چانیز عملیات پیل کړي دي. پخوانیو مجاهدینو د هېواد په بېلا بېلو برخو کې د جدي شپږمه نېټه چې په افغانستان باندې د پخواني شوروي اتحاد د یرغل له ۳۵کلیزې کیږي، په کلکه وغندله: جعفر هاند په ۲۰۱۷ کې په واشنګټن ډي سي کې په امریکايي پوهنتون کې په نړیوالو مطبوعاتو او اړیکو کې ماستري کړې ده. د ننګرهار په پوهنتون کې یې قضا لوستې ده. له ۲۰۰۷ نه تر ۲۰۱۴ کاله پورې د بي بي سي د نړیوالې او افغان څانګې خبریال او پروډیوسر و. د ۲۰۱۴ کال له پیل راهیسې په واشنګټن کې د امریکا غږ اشنا راډیو/تلویزون خبریال دی.