امریکا پیش از تجاوز شوروی با شورشیان افغان همکاری داشت - اسناد
اسناد حکومت امریکا که به تازگی غیرمحرم شده است، نشان می‌دهد که امریکا حداقل یک سال قبل از هجوم شوروی سابق به افغانستان در سال ۱۹۷۹، از احتمال این حمله آگاه بود.
این اسناد در بیش از 950 صفحه منتشر‌شده‌و دربرگیرنده نامه‌ها ، پیام‌های محرمانه ، یادداشت‌ها و جزییات جلسات دپلماتیک راجع به سیاست خارجی امریکا در قبال حمله شوروی سابق به افغانستان است  . مجموع این اسناد نشان می‌دهد که تا بهار سال 1978 ، افغانستان اهمیت زیادی برای امریکا نداشت و نقش آن در جنگ سرد ، برای امریکا برجسته نبود  . ولی اهمیت افغانستان پس از آن برای امریکا تغییر کرد که سفارت این کشور در کابل ، پیامی به واشنگتن فرستاد و در آن از سقوط دولت داوود خان خبر داد  . ظرف یک و نیم سال پس از ارسال این پیام که در جریان آن ، سفیر امریکا در کابل ربوده شد و به قتل رسید و نیز قشون سرخ به افغانستان حمله نظامی کرد ، این کشور در صدر سیاست خارجی دولت جیمی کارتر ، رئیس جمهور وقت ایالات متحده امریکا قرار گرفت  . اسناد منتشر‌شده‌، هم‌چنین گرم شدن تدریجی روابط امریکا و پاکستان و نیز تقویت مجاهدین از جانب امریکا را که علیه " دولت کمونیستی افغانستان " می‌جنگیدند ، به نمایش می‌گذارد  . در میان این اسناد ، متن نامه‌ای که جنرال ضیا الحق ، رئیس جمهور وقت پاکستان به تاریخ 9 مه سال 1978 ، به جیمی کارتر فرستاده منتشر‌شده‌است که در آن ، نسبت به تغییر نظام در افغانستان و احتمال گسترش نفوذ شوروی در منطقه ابراز نگرانی‌شده‌است  . در این نامه ، هم‌چنین نسبت به سیاست‌های حکومت جدید افغانستان راجع به " حمایت از تحریک مردم پشتونستان " ابراز نگرانی‌شده‌و از دولت امریکا تقاضای همکاری شده‌بود  . جیمی کارتر ، در جواب این نامه که به تاریخ 9 جون سال 1978 فرستاده ، نوشته است که نسبت به اتفاقات جدید در افغانستان و گسترش نفوذ شوروی در منطقه ، نگرانی‌های شبیه پاکستان دارد و بر نیاز " همکاری نزدیک ظرف هفته‌ها و ماه‌های آینده " تاکید کرده‌بود  . این همکاری ، در آشکارترین شکل آن ، حمایت امریکا از شورشیان افغان‌بود  . براساس اسناد منتشر‌شده‌، با وجود تردیدهای جیمی کارتر در اوایل و حتا پیش از تجاوز نظامی شوروی به افغانستان ، اداره استخبارات امریکا پیشنهاد حمایت از این شورشیان را که عمدتا در پاکستان مستقر‌بودند ، مطرح کرد  . اسناد نشان می‌دهد که جیمی کارتر در اوایل ، با احتیاط بیشتری عمل کرد و تنها پذیرفت که از شورشیان ، در قالب " همکاری‌های مالی و تجهیزات غیرنظامی " با هزینه 695000 دالر ، حمایت کند  . ولی حمله قشون شوروی به افغانستان و حضور سنگین نظامی در این کشور ، فضای سیاسی را کاملا تغییر داد  . بدنبال یک جلسه اضطراری شورای امنیت ملی امریکا به تاریخ 27 دسمبر ، جیمی کارتر پای یک فرمان محرمانه امضا کرد که در آن آمده است " هدف نهایی ما ، خروج سربازان شوروی از افغانستان است  .  حتی اگر این امر شدنی هم نباشد ، ما باید حضور شوروی ( در افغانستان ) را تا حد ممکن برایشان پرهزینه بسازیم  . " این فرمان ، همکاری دستگاه استخبارات امریکا با شورشیان را به حمایت نظامی تبدیل کرد  .  براساس اسناد منتشر‌شده‌، تا جنوری سال 1980 ، امریکا حداقل 16 تن اسلحه ، بمب دستی و ماین را به دستگاه استخبارات پاکستان ارسال می‌کرد که از آن طریق ، در اختیار شورشیان افغان قرار داده می‌شد  . علاوه بر این ، سلاح و مهماتی که عربستان سعودی نیز از مصر خریداری می‌کرد ، در همکاری اداره استخبارات امریکا به شورشیان افغان رسانده می‌شد  . این جنگ ده سال و تا خروج قشون سرخ از افغانستان و فروپاشی اتحاد شوروی ادامه یافت و در آن ، صدها هزار نفر کشته و حدود دو میلیون نفر دیگر آواره شدند  . اسناد حکومت امریکا در حالی غیرمحرمانه می‌شود که اظهارات اخیر دونالد ترمپ ، رئیس جمهور امریکا در باره حمله شوروی سابق به افغانستان ، واکنش‌های زیادی برانگیخت  . آقای ترمپ در یک نشست کابینه گفت که شوروی سابق حق داشت به افغانستان حمله کند چون دهشت‌افگنان از خاک افغانستان به آنجا حمله می‌کردند  . دولت افغانستان در واکنش به آن ، از " جهاد " در برابر شوروی سابق دفاع کرد و خواستار توضیح اظهارات آقای ترمپ شد  .