پرهیز از اشتباه گذشته یا تبعیت از چین- چرا پاکستان طالبان را به رسمیت نمی‌شناسد؟ 
نزدیک به یک‌سال از فروپاشی نظام قبلی افغانستان و تسلط مجدد طالبان بر افغانستان می‌گذرد. در آستانۀ یک‌ساله‌گی ت طالبان برکشور هنوز هیچ کشوری ادارهٔ سرپرست گروه طالبان را به رسمیت نشناخته‌است.
در میان عموم کشورهای حامی طالب ، حمایت و پشتیبانی پاکستان از گروه طالبان همیشه از سوی مقامات ارشد حکومت قبلی و تحلیلگران ، شایع و مطرح گفت‌وگوها بوده‌ و این کشور متهم به پناه دادن ، تمویل و تجهیز و آموزش جنگجویان طالب‌بود  . اما برخلاف حدس و گمان‌ها که پاکستان مانند سلطهٔ نخست طالبان ، ‌ حاکمیت مجدد این گروه را بر رسمیت خواهد شناخت ، ‌ اسلام آباد تا حال از چنین اقدام اجتناب کرده است  . شماری از تحلیلگران بر این عقیده‌اند که پاکستان نمی‌خواهد با تکرار اشتباه دهه 1990 میلادی به " انزوای بین‌المللی " برود  . شکیب انصاری ، تحلیلگر سیاسی - امنیتی ، فکر می‌کند که دو عامل عمده در تعلل پاکستان مبنی بر به رسمیت شناختن ادارهٔ طالبان وجود دارد  .  نخست ، ‌ گرفتاری‌های اقتصادی و سیاسی - امنیتی در سیاست داخلی و دوم ، دنباله‌روی پاکستان از چین در سیاست خارجی  . این کارشناس سیاسی و امنیتی تصریح می‌کند که در گذشته تحریک طالبان پاکستان ( TTP ) از سوی حکومت افغانستان مورد حمایت‌بود  .  به گفته‌ٔ انصاری ، حکومت پاکستان در همآهنگی با گروه طالبان ، تازه اندکی توانایی تسلط بر تحریک طالبان پاکستانی را یافته است  . او خاطر نشان می‌سازد که اگر پاکستان گروه طالبان را به رسمیت بشناسد ، مهار کنترول معترضان داخلی را از دست خواهد داد  . از سوی دیگر به عقیده‌ٔ این کار‌شناس ، چین به عنوان حامی سرسخت پاکستان ، نمی‌خواهد اسلام آباد طالبان را به رسمیت بشناسد  . انصاری به صدای امریکا گفت :" امریکا به ‌دلیل علاقمند ساختن چین به مسله افغانستان ، پایگاه‌های نظامی خود را از افغانستان برچید تا چین را غیر مستقیم درگیر جنگ منطقه‌ای بسازد و خودش موج سواری کند  .  این مساله برای چین نیز هویدا گردیده است  .  بنابراین ، چین که حامی سرسخت پاکستان است ، علاقمند نمی‌باشد که این گروه از طرف پاکستان به ‌رسمیت شناخته شود تا زمانی که چین بخواهد  . " این درحالی است که چین پس از خروج نیروهای نظامی ایالات متحده امریکا و فروپاشی حکومت قبلی ، سفارتش را در کابل باز نگهداشته و ظاهرا تمایل ویژه‌ به برقراری روابط دوستانه با افغانستان تحت حاکمیت طالبان دارد  . در تازه‌ترین مورد ، معاون سخنگوی وزارت خارجه طالبان در پیامی به رسانه‌ها خبر داده‌ است که چین در هفته نخست ماه اگست روند صدور ویزا به شهروندان افغانستان از سر می‌گیرد  . اما ، اکرام اندیشمند ، نویسنده و تحلیلگر سیاسی ، بر این باور است که پاکستان نمی‌خواهد اشتباه دهه 1990 میلادی را به تنهایی تکرار کند  .  او می‌گوید :" عربستان سعودی و امارات متحده عربی به تبعیت از پاکستان طالبان را به رسمیت شناخته‌بودند  .  در واقع پاکستان تنها منزوی ماند  . " به باور اندیشمند ، غیرقابل کنترول و پیش‌بینی بودن طالبان در دهه 1990 میلادی برای پاکستان درد سرساز‌بود  .  بنابر این ، حالا اسلام آباد نمی‌خواهد مرتکب تکرار اشتباه شود  . چندی قبل عاصم افتخار ، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان ، در یک نشست خبری در پاسخ به این سوال که آیا پاکستان حکومت طالبان را به رسمیت می‌شناسد ، گفت :" ما فکر می‌کنیم بهترین کار این است که - به رسمیت‌شناسی طالبان - را از طریق یک رویکرد منطقه‌ای و توافقی انجام دهیم  . " اندیشمند هم‌چنان می‌افزاید که اتحاد و انسجام گروه طالبان در دراز مدت برای پاکستان جای نگرانی است  .  او به صدای امریکا گفت : " پاکستان ، یک دست بودن حکومت طالبان را برای خود زیانبار تقلی می‌کند  . " این تحلیلگر علاوه می‌کند که هرچند پاکستان طالبان را در جنگ علیه امریکا حمایت کرد ، از قدرت‌گیری این گروه در افغانستان احساس خطر می‌کند  .  به عقیده این کارشناس ، عدم پذیرش خط دیورند از سوی طالبان و خطر تقویت گروه‌های جدایی‌طلب و تحریک طالبان پاکستانی از سوی طالبان افغانستان از عمده‌ترین نگرانی‌های اسلام آباد پس از رسمیت‌یابی حکومت طالبان می‌باشد  . اما فواد پویا ، حقوقدان و کارشناس روابط بین اللملی ، بر این باوراست که تعلل کشورهای حامی طالبان در امر به رسمیت‌شناسی این گروه وابسته به شرایطی است که از سوی کشورهای غربی به ویژه ایالات متحده امریکا بر طالبان وضع‌شده‌است  . این کارشناس می‌گوید : " شناسایی دولت‌ها یا حکومت‌ها یک امر سیاسی است ، نه حقوقی  .  ولی نتایج حقوقی در پی دارد  . " او اضافه می‌کند باوجودی که پاکستان و چند کشور دیگر عملا سفارت‌خانه‌های شان را در افغانستان فعال نگهداشته‌اند و نماینده‌های طالبان را نیز پذیرفتند ، ‌ می‌دانند که مخالفت کشورهای غربی و ایالات متحده امریکا طالبان را به انزوا می‌برد  . پویا به صدای امریکا گفت : " برای اینکه بار دیگر استراتیژی پاکستان در افغانستان به شکست مواجه نشود ، پاکستان نه‌تنها به عنوان لابی طالب نقش بازی می‌کند ، بلکه نقش میانجی میان طالبان و ‌کشورهای غربی را نیز دارد  .  هدف نهایی پاکستان این است که می‌خواهد در فرجام امریکا و کشورهای غربی در مورد افغانستان به نتایجی برسند که بتوانند باهم همکاری کنند  . " تشکیل حکومت همه‌شمول و فراگیر ، احترام به حقوق‌بشر ، به ویژه حق کار و آموزش زنان و دختران ، احترام به آزادی‌های مدنی ، به شمول حق آزادی بیان و قطع روابط با گروه‌های دهشت افگن از خواست‌های عمده ایالات متحده و غرب از طالبان است  . شماری از کشورها مانند چین ، روسیه ، ایران ، اوزبیکستان و پاکستان پس از تسلط مجدد طالبان بر افغانستان ، سفارت‌های شان را در این کشور فعال نگهداشته‌ و هم‌چنان نمایندگان طالبان را در سفارت خانه‌های افغانستان پذیرفتند  . در دهه 1990 میلادی پاکستان ، عربستان سعودی و امارات متحده عربی تنها کشورهایی‌بودند که طالبان را به رسمیت شناخته‌بودند  . اما ، هیچ یکی از کشورهای جهان به شمول پاکستان تا حال به گونه رسمی طالبان را به رسمیت نشناخته‌اند که این امر - رسمیت نیافتن - در آستانه یک سالگی سلطه مجدد این گروه بر افغانستان هم‌چنان به عنوان یکی از اساسی‌ترین چالش‌های طالبان درعرصه بین‌المللی به شمار می‌رود  .