مغاره‌نشینان بامیان: با فقر و تنگ‌دستی از عید تجلیل نمی‌توانیم
مغاره نشینان و شماری از فقرا در ولایت بامیان با گلایه مندی از حکومت، سرمایه داران و حجاج افغان می گویند که امسال آنان توان تجلیل از عید سعید قربان را ندارند.
عید سعید قربان یکی از مراسم مهم دینی و فرهنگی مسلمانان ، بین کشورهای اسلامی جایگاه ویژه‌ای دارد  .  هر سال از این عید مانند سایر کشورهای اسلامی در افغانستان نیز به مدت سه روز ، به صورت خاص و باشکوه تجلیل می‌شود  . یک ‌روز قبل از فرارسیدن عید قربان ، در روز عرفه وسایل خبرنگاری‌ام را برداشتم تا سری بزنم به مغاره‌هایی ‌که قرن‌ها قبل در دوران بودایی از شکوه و عظمت برخوردار‌بود و راهبان بودایی در آن می‌زیستند ؛ اما اکنون این مغاره‌ها سرپناهی‌شده‌است برای فقرا و تنگ‌دستانی‌که از فقر و ناداری در آنجا زندگی می‌کنند  . زندگی این خانواده‌ها و اطفال شان متفاوت‌تر از دیگر شهروندان بامیان است  .  فقر و ناداری از چهره و دست‌های ترکیده اطفال آنان به وضوح نمایان است ؛ گویا این مکان در مرکز شهر بامیان نه ؛ بلکه در گوشه‌ای از کره زمین قرار دارد که هنوز هم ساکنان آن همانند انسان‌های قرون اولیه زندگی می‌کنند  . ساکنان این مغاره‌ها کمتر حاضر‌اند مصاحبه کنند  .  آنان می‌گویند که در 15 سال بیش از ده خبرنگار ، زندگی آنان‌را در رسانه‌های مختلفی به تصویر کشیده‌اند ؛ اما این مساله هیچ واکنش از مسوولان امور را در قبال نداشته است  . عزیزه یکی از این مغاره‌نشینان که حدود 40 سال سن دارد و صاحب سه فرزند است می‌گوید " بار بار خبرنگاران از ما مصاحبه گرفته اما هیچ مشکل ما حل‌نشده‌است ؛ ما بارها داد زدیم ؛ اما دولت به دادمان نرسید ، ما عید نداریم ، عید گرفته نمی‌توانیم به خاطری که نان خوردن خود را نداریم ، چی رسد به جشن گرفتن عید " . عزیزه می‌افزاید که ثروتمندان وحجاج افغان قبل از رفتن به حج باید احوالی از همسایه‌ها وفقرا بگیرند وبه خانواده‌های بی‌بضاعت کمک نمایند  . این مغاره‌نشینان می‌گویند که به خاطر فقر و تنگ‌دستی هیچ آمادگی برای عید نگرفته‌اند  .  آنان می‌گویند که در روزعید لباس‌های کهنه شان‌ را شسته به تن می‌کنند اما کسی درب خانه آنان را نمی‌زنند  . ابراهیم یکی دیگر از مغاره‌نشینان بامیان می‌گوید " بیست سال است که در این مغاره‌ها زندگی می‌کنیم ؛ اما هیچ تغییری در زندگی ما نیامد ، کار و غریبی نیست ، برای اطفال مان لباس نو نخریدیم ، به خاطری که 30 هزار افغانی قرضدار هستم " . ابراهیم می‌افزاید که سه یا چهار سال بعد با پول قرض یک جوره لباس در عید برای فرزندانش تهیه می‌کند  .  او از حجاج افغان و سرمایه‌داران کشور می‌خواهد که در کنار دولت دست فقرا را بگیرند و آنان را از این بدبختی نجات دهند  . فعالین مدنی و مدافعان حقوق‌بشر در گذشته بارها از دولت خواستار پایان بخشیدن به فرهنگ مغاره نشینی در این ولایت و فقرزدایی شده‌اند  . از سویی هم شماری از علمای دینی در بامیان کمک به فقرا را یکی از وجایب دینی یاد می‌کنند و می‌گویند که رفتن به مکه اکنون در بین بسیاری از مردم این ولایت ، تبدیل به یک رقابت‌شده‌است  . محمدسجاد محسنی یکی از علمای دینی در ولایت بامیان می‌گوید " بسیاری از افراد در سال‌های اخیر بدون در نظرداشت مسایل و توصیه‌های اسلامی به حج می‌روند ، بی‌خبر از آن‌اند که همسایه‌های شان با فقر و ناداری دست و پنجه نرم می‌کنند " . آقای محسنی می‌افزاید که بسیاری از افراد در بامیان ، بدون درنظرداشت دستورات حج در زمینه کمک با فقرا و یا تامین نفقه خانواده شان با گرفتن قرضه از بانک‌ها به مکه می‌روند که دستورات حج نیز در این صورت به‌جا نمی‌شود  . محسنی از علمای دینی در افغانستان می‌خواهد که در زمینه دساتیر دینی واجبات حج و دستورات اسلامی برای کمک به فقرا به مردم آگاهی دهی نمایند  . همچنین مسوولین اداره محلی از اقدامات تازه‌ای برای پایان‌دادن به فرهنگ مغاره‌نشینی در این ولایت خبر می‌دهند و می‌گویند که بیش از 50 درصد باشندگان این ولایت زیر خط فقر به‌ سر می‌برنند  . محمد طاهر زهیر والی بامیان می‌گوید " حکومت محلی در تفاهم با موسسه اسلامیک ریلیف ساحه‌ای را مشخص کرده برای مغاره نشینان که به صورت آزمایشی 20 سرپناه در سال 94 ساخته‌شده‌است و قرار است که باقی‌مانده این سرپناه‌ها در سال 95 ساخته شود ، ما هم با تمام توان خود در تلاش ختم پدیده آزاردهنده مغاره‌نشینی هستیم اما ختم این پدیده یک مقدار زمان‌گیر است " . اما مغاره نشینان می‌گویند که وعده‌های مقامات برای آنان خوابی بیش نبوده و در 15 سال از این وعده‌ها زیاد شنیده‌اند  . در هر دو گوشه مجسمه‌های عظیم صلصال و شهمامه حدود 250 خانواده فقیر و بی‌سرپناه زندگی می‌کنند  .  آنان از دولت ، سرمایه‌داران افغان و به خصوص حجاج سخت گلایه‌مند‌اند و از آنان می‌خواهند که دست فقرا را بگیرند  . این مغاره نشینان می‌گویند که به دلیل فقر و ناداری برای اطفال شان در روزهای عید لباس جدید و حتی غذای خوب تهیه کرده نتوانسته‌اند  . ظفر بامیانی فارغ التحصیل بامیان است  .