سر نوشت داعش پس از شکست در موصل چه خواهد شد؟
تحلیلگران می گویند که شکست داعش در موصل حتمی است، اما سرازیر شدن تندروان این گروه به سایر کشور ها، سبب مشکلات تازه خواهد شد.
بر خلاف انتظار ، عملیات تهاجمی قوای ضد داعش در شهر موصل عراق ، به سرعت در حال پیشروی است  .  با در نظر داشت پیشروی سریع ، حدس و گمان‌هایی وجود دارد که تندروان گروه دولت اسلامی یا داعش در جنگ موصل با شکست مواجه خواهند شد  . شاید شکست داعش در موصل مژده خوش برای قوای ضد این گروه تندرو باشد ، اما در عین حال ، تحلیلگران نگران عواقب منفی این شکست نیز استند  . پس از پیشروی قوای ضد داعش در شهر موصل عراق ، ابوبکر البغدادی ، رهبر این گروه تندرو ، در نوار صوتی از پیروانش خواست که تا دم مرگ علیه شیعیان و کشور‌های غربی به جنگ شان ادامه دهند و در عین حال ، بر ضد ترکیه و عربستان سعودی اعلام جنگ کرد ، زیرا به گفته وی این دو کشور با دشمنان داعش یکجا شده‌اند ، بنا بر این ، حمله بالای آن دو کشور اسلامی نیز جائز است  . البغدادی درپیام صوتی اش گفته است :"‌ای مبارزین دلیر ،‌ای کاروان شهادت پرور ، به پیش بروید  .  این جنگ شماست  .  مناطق تحت اداره شان را به خاک و خون یکسان کنید و بگذارید که خون شان به مانند دریا جاری شود  . " به باور تحلیلگران ، موقفگیری بی‌پیشینه رهبر داعش در مورد ایستادگی تا دم مرگ و اعلام جنگ علیه ترکیه و عربستان سعودی ، نشانه نامیدی واضح از شکست نظامی این گروه تندرو در شهر موصل است  . علی نوری زاده ، رئیس مرکز مطالعات ایران و عرب مستقر در لندن ، در مصاحبه‌ای با رادیو آشنا صدای امریکا گفت که شکست نظامی داعش در موصل امر حتمی است ، اما تاکید کرد که افکار افراطگری داعش همچنان به مثابه یک تهدید برای کشور‌های مختلف منطقه و جهان ، باقی خواهد ماند  . آقای نوری زاده گفت : " به نظر من ، داعش حکومت اش در منطقه رو به زوال است  .  اما این به منزله پایان خطرش نیست  .  هزاران عضو داعش تلاش خواهند کرد به گونه‌ای به کشور‌های شان بر گردند  .  برخی آنان ساکن اروپا استند  .  شماری دیگر دیگر آنان در سایر نقاط جهان سکونت دارند و آنان خطر بالقوه‌ای استند برای امنیت این کشور‌ها و امنیت جامعه بین‌المللی  . " علاوه بر آن ، آقای نوری زاده همچنین به این باور است که داعش به سادگی از بین نخواهد رفت ، زیرا " داعش یک اندیشه و فکر است ، فکری که می‌گویند به سلف بر گشته‌اند ، به اسلام اولیه  . " جلیل روشندل ، استاد روابط بین‌المللی در پوهنتون کارولینای شمالی ، در این مورد نظر مشابهی دارد و استدلال می‌کند که هرگاه داعش در موصل با شکست مواجه شود ، احتمال سناریو‌های مختلف می‌رود  . آقای روشندل در این مورد افزود : " اینکه تعدادی از داعشیان در داخل موصل باقی بمانند و بعد از آنکه در سیطره دولت قرار گرفتند ، مجددا دست به خرابکاری ، بم‌گذاری و دست به اعمال دهشت افگنی بزنند ، کاملا امر طبیعی است و اتفاق خواهد افتاد  .  از طرف دیگر ، ما با یک نیروی در حال فرار مواجه استیم که می‌تواند به هر سو برود  .  تعداد از آنان به سوریه خواهند رفت ؛ تعداد شان به کردستان عراق خواهند رفت ؛ تعدادی از آنان به ترکیه و ازطریق آن به اروپای غربی و شرقی بروند و حتی تعداد از آنان ممکن به روسیه بروند ، زیرا بعضی از داعشیان از مسلمانان روس استند  . " به باور آقای روشندل ، نابودی داعش در موصل برای حکومت عراق و قوای ضد داعشی مژده خوب خواهد‌بود ، اما عواقب بالقوه منفی که از پس شکست داعش در موصل برای منطقه و جهان عرض وجود خواهد کرد ، نمی‌توان آنرا نا دیده گرفت  . آقای روشندل افزود : " در واقع داریم با دست خود ما تخم داعش را در یک منطقه وسیعتری پخش می‌کنیم و این { داعش } رشد خواهد کرد ، مگر اینکه شما با تفکر ، اندیشه و طرز فکر داعش مبارزه کنید و این { مستلزم } مبازره دراز مدت تر است  . " ولی آیا قوای ضد داعش آماده اقدام بعدی پس از شکست داعش در موصل است یا خیر  ؟  آقای میلانی فکر می‌کند که نیرو‌های ضد داعش حد اقل خاموشی اختیار نخواهد کرد  . آقای میلانی گفت : " به صورت قطع ، داعش امید اش این است تا افرادش را تا حدی که ممکن است از عراق بیرون کند و به سوریه ببرد و به رقه برساند  .  ولی مخالفان شان بیکار نیستند  .  ایالات متحده و کرد‌ها همراه با ترکیه نقشه‌هایی برای مقابله با داعش در مسیری که به رقه می‌روند ، دارند و آنان را توسط طیاره‌های بدون سر نشین مورد هدف قرار خواهند داد  . " سرازیر شدن تندروان داعش در کشور مختلف می‌تواند مشکلات بیشتر را ایجاد کند ، زیرا به باور آقای روشندل ، با در نظر داشت شرایط در برخی از کشور از جمله سوریه ، لیبیا ، سومالیا و عراق که از امنیت و ثبات بر خوردار نیستند ، مبارزه با طرز تفکر داعش ، دشوار به نظر می‌رسد  . احتمال سرا زیر شدن تندروان داعش به بیرون از عراق ، موجب نگرانی ایران نیز‌شده‌است  .  شنبه گذشته ، محمد جواد ظریف ، وزیر خارجه ایران ، حین سفرش به مسکو نگرانی خود را در مورد پراگنده شدن تندروان داعش به سایر کشورها به خصوص سوریه ، بیان کرد  . آقای ظریف گفت : " حتما حمله برای آزاد‌سازی موصل از شر تروریست ‌های داعش نباید منجر به سرازیر شدن تروریست‌ها به سایر مناطق عراق و یا سوریه بشود و این با اصل مبارزه با تروریسم مغایرت دارد و حتما تلاش برای مقابله با تروریسم باید همه جانبه باشد ، برای اینکه از این خطر جدی ، منطقه‌ای و جهانی جلوگیری شود  . " در حال حاضر ، تندروان داعش و گروه‌های وابسته به آن گروه در چندین کشور از جمله عراق ، سوریه ، لیبیا ، سومالیا ، افغانستان و حتی مصر تا اندازه یی فعال‌اند  . شماری از تحلیلگران سیاسی به این باور‌اند که شکست نظامی داعش در موصل امکان‌پذیر است حتی اگر آنان از غیر نظامیان به حیث سپر انسانی استفاده کنند  .  اما شکست فکری این گروه تندرو از یک سو زمانگیر خواهد‌بود و از سوی دیگر مستلزم همآهنگی و همکاری‌های همه جانبه بین‌المللی به خصوص کشور‌های اسلامی است ، پدیده‌های که حد اقل تا اندازه میان قوای ضد داعش در موصل به نمایش گذاشته شد  . خالد مفتون ، به عنوان تهیه‌کننده گزارش‌های تحلیلی و گوینده خبر ، کارش را از ابتدای سال 2014 در رادیو صدای امریکا در واشنگتن آغاز کرد  .  خالد پیشتر از این ، حدود 10 سال در رسانه‌های بین‌المللی مختلف به شمول خبرگزاری آلمان درکابل و رادیو آزادی در پراگ کار کرده‌بود  .  خالد مفتون سند لیسانس حقوق و علوم سیاسی را از دانشگاه کابل دریافت کرده و سند ماستری را در رشته مدیریت عامه از انستیتوت مطالعات بین‌المللی مونتری کالیفرینای امریکا کسب کرده است  .