یک سال سلطۀ طالبان بر افغانستان؛ 'مدافعان حقوق‌ بشر بیشتر در معرض خطر اند'
شماری از نهادهای جهانی حمایت از مدافعان حقوق‌بشر گفته اند که یک سال پس از سلطۀ طالبان در افغانستان، شرایط برای مدافعان حقوق‌بشر به ویژه زنان، بیشتر از پیش بدتر شده است.
یک سال پیش زمانی که طالبان برای بار دوم قدرت را در افغانستان به دست گرفتند ، وعده داده‌بودند که به حقوق‌بشر ، از جمله حقوق زنان و دختران و آزادی رسانه‌ها ، احترام می‌گذارند  . اما به گفته نهادهای بین‌المللی حمایت از مدافعان حقوق‌بشر ، در طول یک سال گذشته ، طالبان نه تنها نقض جدی حقوق‌بشر را انجام داده‌ ، بلکه به دنبال سرکوب جامعه مدنی و آزادی رسانه‌ها نیز بوده‌اند  . فدراسیون بین‌المللی حقوق‌بشر ، سازمان جهانی علیه شکنجه ، آسیا فورم ( ASIA - FORUM ) و مدافعان خط مقدم ( Front Line Defenders ) ، ناوقت روز جمعه 12 اگست ( 21 اسد ) در اعلامیه‌‌ای مشترک گفتند که از 15 اگست 2021 ، آنان شاهد فرسایش مستمر دستاوردهای حقوق‌بشر در افغانستان و حملات ، انتقام‌جویی‌ها و عدم هرگونه حمایت موثر از مدافعان حقوق‌بشر در این کشور بوده‌اند  . به باور این نهادها ، زنان و دختران ، اقلیت‌های مذهبی و قومی ، کسانی که علیه تخلفات و حمایت از حقوق آسیب‌پذیرترین افراد صحبت می‌کنند ، به گونه عمدی هدف قرار گرفته ‌اند و این نمونه‌ای خشونت است که با اقدام ناکافی جامعه بین‌المللی مواجه‌شده‌است  . اعلامیه گفته است که مدافعان حقوق‌بشر فعالیت شان ار برای جوامع خود ادامه می‌دهند ، بدون حمایت کافی ، دسترسی به منابع ، حفاظت و راه‌هایی برای رسیدن به امنیت رها‌شده‌‌اند  . به باور این نهادها ، پس از مسلط شد مجدد طالبان ، مدافعان حقوق‌بشر تقریبا روزانه با حملات و انتقام‌جویی‌های خشونت‌آمیز مواجه‌اند  .  این اعمال خشونت‌آمیز شامل دست‌گیری ، شکنجه ، تهدید و کشتار می‌شود  .  علاوه بر آن ، ‌ تشدید خشونت‌ها در ولایات ، تعداد زیادی از مدافعان را مجبور به ترک منازل شان کرده است  . نهادهای حمایت از مدافعان حقوق‌بشر گفته‌اند : " مدافعان حقوق‌بشر ، به ویژه مدافعان حقوق زنان ، با خطرها و تهدیدهای متعددی از سوی طالبان مواجه بوده‌اند از جمله اختطاف ، بازداشت و حبس خودسرانه ، شکنجه ، آسیب جسمی و روانی ، بازرسی منازل ، مرگ و تهدید فزیکی ، ارعاب و آزار ، و خشونت علیه اعضای خانواده‌های شان  . " به باور این نهادها ، زنان مدافع حقوق‌بشر نیز با سرکوب سیستماتیک و جدایی از زندگی عمومی مواجه‌شده‌و از حقوق خود برای کار ، آزادی رفت و آمد ، دسترسی به آموزش و مشارکت در امور عمومی محروم شده‌اند  . همچنان در اعلامیه گفته است که برای کسانی که می‌خواهند افغانستان را به دلیل خطرهای شدید ترک کنند ، مسیرهای امن و با عزت برای خروج از این کشور بسیار دشوار و چالش برانگیز است  . بر بنیاد اظهارات نهادهای حمایت از مدافعان حقوق‌بشر ، اقلیت‌های مذهبی و قومی در افغانستان به‌طور مداوم مورد هدف قرار گرفته‌اند  . این نهادها گفته‌اند که طالبان حملات نظامی را بر غیرنظامیان سازماندهی کرده‌اند و گروه‌های اقلیت را در ولایات کندز ، دایکندی ، غزنی ، ننگرهار ، فاریاب ، بدخشان ، پنجشیر و بغلان هدف قرار داده‌اند  . در اعلامیه آمده است : " طالبان همچنین حملاتی را علیه هزاره‌ها ، هندوها و سیک‌ها با اتهامات موثق جنایات جنگی ، نسل‌کشی و پاکسازی قومی علیه این جوامع انجام داده‌اند  . " به گفته این نهادها ، مدافعان حقوق‌بشر این جوامع ، به ویژه زنان در معرض خطر خاصی قرار دارند و کسانی که می‌خواهند چنین تخلفات را مستندسازی و افشا کنند ، با انتقام‌جویی شدید مواجه‌شده‌‌اند  . این در حالی است که طالبان ، نهادهای مستقل مثل کمیسیون مستقل حقوق‌بشر افغانستان را منحل کرده‌اند  .  به گفته این نهادها ، این کار طالبان اصول حقوق‌بشر را نادیده گرفته که این عمل‌کرد منجر به محدودشدن دسترسی شهروندان و مدافعان حقوق‌بشر افغانستان به یک نهاد مستقل و موثر حقوق بشری در این کشور‌شده‌است  . در اعلامیه گفته است که با وجود بحران شدید حقوق‌بشر ، جامعه بین‌المللی نتوانسته است به مسوولیت خود در قبال مدافعان حقوق‌بشر افغان که برای دو دهه حمایت مالی و تشویق کرده‌اند ، عمل کند  . این نهادها تاکید کرده‌اند که زمان آن فرا رسیده تا جامعه بین‌المللی گام‌های مشخصی برای ارایه حمایت عملی از مدافعان حقوق‌بشر بردارد و اطمینان حاصل کند که طالبان پاسخگو استند  . آنان گفته‌اند : " اقدامات ملموس برای اطمینان از پایان فوری تمام نقض‌ها و تجاوزات حقوق بشری علیه همه افراد در افغانستان ، از جمله مدافعان حقوق‌بشر ، اقلیت‌ها به ویژه گروه‌های قومی و مذهبی ، خبرنگاران ، زنان و دختران انجام داده شود  . " همچنان این نهادها از جامعه بین‌المللی خواستار تمدید ماموریت گزارشگر ویژه حقوق‌بشر سازمان ملل متحد در افغانستان‌شده‌است  .  این نهاد‌ها تاکید کرده‌اند که کشورها باید اقداماتی را در جهت ایجاد یک مکانیزم مستقل تحقیقی ایجاد کنند تا تخطی‌های حقوق‌بشر جمع‌آوری و مستند‌سازی شود و در نهایت مرتکبین نقض حقوق‌بشر پاسخگو قرار بگیرند  . فشار بر طالبان برای احترام به حقوق‌بشر ، بازگشایی فوری و دوباره کمیسیون مستقل حقوق‌بشر و وزارت امور زنان در افغانستان ، حمایت کامل از این دو نهاد ، تحقیق و تعقیب جنایات جنگی توسط محکمهٔ جرایم بین‌المللی در افغانستان ، پاسخگو قراردادن مرتکبان جنایات حقوق بشری ، جلوگیری طالبان از مداخله در امور توزیع کمک‌های بشری و توزیع عادلانه این کمک‌ها به نیازمندان از دیگر خواست‌های نهادهای حمایت از مدافعان حقوق‌بشر از جامعه بین‌المللی است  . این نهادها همچنان از کشورهای جهان خواسته‌اند تا از طالبان بخواهند که به گزارشگر ویژه سازمان ملل اجازه دهد تا از تمام مناطق گزارش‌های مبنی بر جنایات جنگی گزارش‌شده‌است ، بازدید کند  . در اعلامیه همچنین آمده است که " از طالبان بخواهید تا اطمینان حاصل کنند که دختران و زنان از فرصت‌ها و دسترسی به آموزش با کیفیت خوب و مشارکت در امور عمومی مطابق با قوانین بین‌المللی حقوق‌بشر و برابر با مردان و پسران برخوردار‌اند و مکاتبی را برای دختران در تمام سنین باز کنند و به حقوق آن‌ها احترام بگذارند  . " طالبان هنوز در خصوص این اظهارات واکنش نشان نداده‌اند ، اما پیش از این حکومت این گروه گفته است که حقوق تمامی اتباع این کشور تامین است و حقوق شرعی زنان برای شان داده خواهد شد  .