موانع سرمایه گذاری خارجی به ویژه هند در افغانستان
یک مقام پیشین افغان می گوید که در وضیعت فعلی، بسیاری از پیش شرط ها برای جلب سرمایه گذاری مستقیم خارجی در افغانستان فراهم نیست.
محمد اشرف غنی ، رئیس جمهور افغانستان ، در جریان سفرش به دهلی ، هفته گذشته ، از متشبثین هندی خواست تا در افغانستان سرمایه‌گذاری کنند  . محیط خوب سرمایه‌گذاری به شمول قوانین و روند اداری که به صورت موثر پاسخگوی نیازمندی‌های سرمایه‌گذاران باشد ، موجودیت زیر بنا‌های اقتصادی و بالاخره امنیت از پیش شرط‌های جلب سرمایه‌گذاری خارجی در یک کشور به حساب می‌آید  . با در نظر داشت چنین پیش شرط‌ها ، آیا افغانستان در عمل بستر مناسب برای جلب سرمایه گذاری‌های خارجی به خصوصی سرمایه‌گذاران هندی است یا خیر  ؟ محمد امین فرهنگ ، وزیر پیشین تجارت افغانستان ، می‌گوید که جلب سرمایه‌گذاری در افغانستان مستلزم قوانین پاسخگو ، امنیت ، ادارات شفاف و پاسخگو و زیر بنا‌های اقتصادی به شمول موجود برق می‌باشد  . آقای فرهنگ می‌گوید که با در نظر داشت وضیعت فعلی در این کشور ، بسیاری از پیش شرط‌ها برای جلب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در افغانستان فراهم نیست  . آقای فرهنگ می‌افزاید " وضیعت امنیتی خراب است  .  مصونیت سرمایه‌گذاری خارجی در افغانستان تضمین‌نشده‌است  .  قوانین لازم که سرمایه‌گذاران خارجی را در افغانستان تشویق کند ، در دست اجرا نیست  . " علاوه بر آن ، آقای فرهنگ می‌گوید که افزایش نا امنی‌ها در افغانستان شرایط را برای متشبثین هندی که بیشتر آسیب پذیر‌اند ، از جمله موانع جدی فرا راه سرمایه‌گذاران هندی در افغانستان است  . جلب سرمایه‌گذاری خارجی و رشد اقتصادی افغانستان از مسایل عمده مبارزات انتخاباتی رهبران حکومت وحدت می‌بود ، ولی آیا در عمل ، رهبران افغانستان قادر خواهند شد تا بر وعده شان در این راستا اقدامات موثر را روی دست بگیرند  . آقای فرهنگ در این زمینه محتاطانه خوشبین است  .  او می‌گوید " در این شک نیست که هر دو رهبر که امروز در راس حکومت وحدت ملی قرار دارند ، توانایی این کار را دارند و آروزی انجام آنرا دارند ، ولی توانایی فرد و افراد به تنهایی { در این راستا } کافی نیست  . " آقای فرهنگ ، استدلال می‌کند که برای طرح و عملی‌سازی برنامه‌های اقتصادی لازم است تا تیم از کارشناسان اقتصادی ایجاد شود تا آنان به صورت منظم وضیعت اقتصادی کشور را ارزیابی کرده و بعد از تحلیل همه جانبه ، با پیشنهاد‌های مشخص مسایل اقتصاد را طرح و عملی کنند  . سیف الدین سیحون ، استاد پوهنحی اقتصاد پوهنتون کابل ، استدلال می‌کند که در کوتاه مدت ، شرایط جلب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در افغانستان مساعد نیست  . آقای سیحون می‌گوید " در کوتاه مدت متاسفانه شرایط برای سرمایه‌گذاری بسیار فراهم نیست  .  به باور من افغانستان هنوز شرایط و فضای مصوون را برای سرمایه‌گذاران خارجی ندارد  . " این کارشناس اقتصادی می‌گوید که عملی نه شدن شماری از قرار داد‌های معادن در افغانستان به شمول معدن مس عینک مصداق چنین ادعا است  . جان آقا اقبال ، کارشناس مسایل سیاسی و اقتصادی مستقر در ایالات متحده نیز به این باور است که دعوت متشبثین بین‌المللی جهت سرمایه‌گذاری مستقم در افغانستان در شرایط فعلی تا اندازی غیر واقعبینانه است  . آقای اقبال می‌گوید " به نظر من در شرایط فعلی که افغانستان دچار مشکلات سیاسی و امنیتی است ، تقاضای سرمایه‌گذاری از سرمایه‌گذاران خارجی آنهم سرمایه‌گذاری در سطح بلند ، یک اندازه خوشبینانه و غیر واقعی است  . " آقای اقبال همچنین می‌گوید که اگر حکومت افغانستان به مفهوم واقعی خواهان جلب سرمایه‌گذاری است ، در قدم اول ، امنیت را تامین کند و فضا و محیط مناسب سرمایه‌گذاری را برای متشبثین خارجی فراهم کند  . این کارشناس سیاسی - اقتصادی همچنین استدلال می‌کند که زد و بند‌های سیاسی میان رهبران حکومت ملی نیز از موانع عمده جلب سرمایه گذاریبه خصوصی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در افغانستان است  . بعد از سقوط طالبان در اواخر 2001 ، اقتصاد افغانستان به‌طور گسترده متکی به کمک‌های جامعه بین‌المللی بوده است  .  ولی سرمایه‌گذاری در افغانستان در مقایسه با تجارت بسیار ناچیز بوده است  . مقامات وزارت تجارت افغانستان و اتاق‌های تجارت آن کشور می‌گوید که 96 در صد اموال مصرفی افغانستان وارداتی می‌باشد و صادرات افغانستان در سال فقط به چهار در صد می‌رسد و به این ترتیب ، افغانستان به یک جامعه مصرفی مبدل‌شده‌است  . آخرین گزارش بانک جهانی نیز نشان می‌دهد که افغانستان محیط مناسب برای سرمایه‌گذاری ندارد  .  بر اساس گزارش سال 2015 بانک جهانی ، افغانستان در بین 189 اقتصاد جهان در رده 183 قرار داشت ، که این خود نشان‌دهنده وضیعت نا مناسب سرمایه‌گذاری را در افغانستان جنگ زده نشان می‌دهد  . با آنهم کارشناسان اقتصادی و سیاسی استدلال می‌کنند که افغانستان گنجایش سرمایه گذاری‌های مستقم خارجی را دارد  .  ولی قبل از فراخوان متشبثین خارجی ، حکومت افغانستان باید پیش زمینه‌هایی چون امنیت ، محیط خوب سرمایه‌گذاری مطابق به معیار‌های بانک جهانی ، مبارزه با فساد اداری و زیر بنا‌های اقتصادی را فراهم کنددر غیر آن ، تقاضای حکومت برای سرمایه‌گذاری خارجی نا چیز باقی خواهد ماند  . خالد مفتون ، به عنوان تهیه‌کننده گزارش‌های تحلیلی و گوینده خبر ، کارش را از ابتدای سال 2014 در رادیو صدای امریکا در واشنگتن آغاز کرد  .  خالد پیشتر از این ، حدود 10 سال در رسانه‌های بین‌المللی مختلف به شمول خبرگزاری آلمان درکابل و رادیو آزادی در پراگ کار کرده‌بود  .  خالد مفتون سند لیسانس حقوق و علوم سیاسی را از دانشگاه کابل دریافت کرده و سند ماستری را در رشته مدیریت عامه از انستیتوت مطالعات بین‌المللی مونتری کالیفرینای امریکا کسب کرده است  .