سوالات حل نشده از حوادث سال ۲۰۰۹ در ایران
سال ۲۰۰۹، سالگرد سی امین سال سقوط شاه و استقرار جمهوری جدید اسلامی برای جاگزینی رژیم سلطنتی در ایران بود.
زمانیکه اعتراضات علیه اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری ماه جون آغاز شد ، بسیاری از مفسرین غربی اعلان نمودند که ایران در آستانه یک انقلاب جدیدی قرار دارد که شاید حکومت روحانیون را از هم بپاشد  .  ولی این واقع نشد  .  نه تنها انقلابی بوجود نیامد بلکه رهبران مذهبی همچنان بر مسند قدرت باقی ماندند و بسیاری از اعتراض‌کننده گان زندانی‌شده‌و تحت محاکمه قرار گرفتند  . بعضی از ناظرین ایران میگویند دلیل آن‌بود که اعتراض‌کننده گان قادر نگردیدند حمایت طبقه متوسط یعنی کاسب و تجار را جلب نمایند  .  ولی دیگران میگویند تفسیر ساده تر است  . تیرتا پارسی ، رئیس شورای ملی ایران - امریکا میگوید که تظاهر‌کننده گان هیچگاه برای تغیر رژیم مظاهره نکردند ، حداقل اینکار در اوایل صورت نگرفت  . « به عقیده من ، اینکه چرا انقلاب نشد آن‌بود که آنان هدف شان انقلاب نبود  .  این جنبش از جانب مردمی آغاز شد که تقاضا داشتند رای شان حساب شود  .  و در حالیکه حکومت نشان داد که کاملا غیر قابل انعطاف و در سرکوبی افراطی می‌باشد ، شروع نمود به استفاده از نهایت خشونت ، آن وقت‌بود که واضح است تقاضا‌های تظاهر‌کننده گان شروع به افزایش نمود  . » « اگر آنان میتوانستند این مبارزه را ادامه دهند ، و اگر آنان قادر می‌شدند تا حکومت را از عادی بودن اوضاع محروم سازند ، در آنصورت برای اینکه ادعای پیروزی نمایند باید یک راه خروجی را پیشنهاد مینمودند  .  در غیر آن ، حکومت احساس مینمود که چاره بجز افراطی بودن ندارند  . » مامورین ارشد در ملا عام از افراد سرشناس اصلاح‌طلب چون موسوی ، مهدی کروبی ، و محمد خاتمی ، و هاشمی رفسنجانی روسای جمهور پیشین ، بخاطر تظاهرات انتقاد نموده‌اند ولی این افراد همچنان آزاد باقیمانده‌اند  . الکس قاتنکا ، مدیر مسئول نشریه انگلیسی زبان جانز اسلامیک افیرز ، روی جهان اسلاممیگوید شاید این نمایانگر آنست که رئیس جمهور احمدی نژاد و علی خامنه رهبر مذهبی ایران در مورد یک وضع قابل احتراق نگران‌بودند  . « اگر جناح‌های خامنه و یا احمدی نژاد تا این حد قوی هستند پس چرا آنان قادر به زندانی نمودن رفسنجانی و خاتمی و موسوی و کروبی نمی‌باشند  ؟  چرا این افراد ، با وجود اتهامات علیه شان ، هنوز هم آزاد هستند  ؟  این بذات خود این سوال را بذهن من می‌آورد که شاید آنان به اندازه کافی قدرت مند و شجاع نیستند تا اینکار را انجام دهند زیرا آنان میدانند که شاید منجر به سرکشی چیزی شود که قابل مهار نباشد  . » تظاهر‌کننده گان پلان براک اوباما ، رئیس جمهور ایالات متحده را برای دست پیش نمودن به تهران و جواب ایران در مورد این موضوعات و خاصتا روی موضوع حساس ذروی آنکشور ، به مشکل مواجه ساختند  . الکس قاتنکا میگوید واضح نیست اگر این تغیر موقعیت نشانه از گسترش محدوده سیاسی رئیس جمهور احمدی نژاد‌بود و یا یک شیوه به تاخیر انداختن  . « سوال اینست که آیا این ارتباطات نادرست‌بود  ؟  آیا این مردم مربوط به احمدی نژاد شاید بنوبه خود سعی دارند راه گفتگو‌ها را با غرب باز کنند و خامنه در مورد ناراحت‌شده‌و در تهران مانع آن شد  ؟  و یا آیا این عمدی و حساب‌گیری دقیق ، و یا بازی تکتیکی‌بود که به گفته بعضی‌ها ایران گاهی بازی می‌کند ، چی هست  ؟  آیا بازی برای بدست آوردن فرصت بیشتر می‌باشد  ؟ » مفسرین دیگر میگویند دلیل آن است که برای رهبران ایران برای نایل آمدن به همچو موضوع حساسی قدرت عمیقا درز دیده و پراکنده گردیده است  . هر چی که دلایل آن است ، پاسخ‌گویی به آن منجر به تعزیرات جدیدتر علیه ایران در ملل متحد و از جانب کانگرس ایالات متحده نیز گردیده است  .  ولی مفسرین میگویند هر نوع تعزیراتی باید علیه حکومت ایران بدقت سنجیده شود نه علیه مردم ایران  . تریتا پارسی میگوید تعزیرات می‌تواند علیه جنبش اصلاح‌طلبان ، نتیجه معکوس داشته باشد : « چیزی که شما نمی‌خواهید انجام دهید آنست که مخالفین را در موقعیتی قرار دهید که دفعتا عوض آنکه انرژی خود را صرف مبارزه با احمدی نژاد نمایند ، بدفاع از خود مشغول گردند و با مبارزه با تعزیرات ایالت متحده ، از منافع ملی شان بدفاع بپردازند  .  مخالفین در حال حاضر با ایستادگی در مقابل همچو رژیم جبار و سرکوب‌کننده ، در موقعیت دشواری قرار دارند  . » ولی مفسرین به این نکته اشاره می‌کنند که هیچ تعزیرات خاصی بدون حمایت روسیه و چین عملی نخواهد شد  .  هر دو کشور تا به حال از طرفداری از این اقدامات ، طفره رفته‌اند  .