قضیه فساد در لیگ برتر کرکت افغانستان – گزارش تحقیقی
نخستین گزارش تحقیقی در مورد ادعا های فساد در لیگ برتر کرکت افغانستان
صدای امریکا به اسنادی دست یافته است که موجودیت فساد در لیگ برتر کرکت افغانستان را نشان می‌دهد  .  در این گزارش ، ادعاهای فساد از سوی شورای بین‌المللی کرکت ، بورد کرکت افغانستان و ریاست جمهوری افغانستان بررسی‌شده‌است  .  اعترافات برخی از مقام‌های تنظیم‌کننده لیگ برتر کرکت افغانستان در مورد اخذ پول نقد ، اظهارات یکی از مالکین هندی یک تیم این لیگ ، مکاتبه و ایمیل‌های فرستاده‌شده‌در مورد ادعاهای فساد و حیف میل صدها هزار دالر نیز از بخش‌های دیگر این گزارش است  . صدای امریکا به گزارش ابتدایی کمیته مبارزه با فساد شورای بین‌المللی کرکت دست یافته است که بر اساس آن در لیگ برتر افغانستان حدود 10 مورد فساد کوچک و بزرگ صورت گرفته که ممکن صدها هزار دالر امریکایی در آن حیف و میل‌شده‌باشد  .  در رابطه به این قضایا ، به شمول مامورین بلند رتبه و پایین رتبه بورد کرکت افغانستان ، حدود 20 تن مظنون‌اند  . برخی از منابع معتبر بورد کرکت و حکومت افغانستان این اسناد را به صدای امریکا سپرده‌اند  .  این گزارش بر اساس همین اسناد نوشته‌شده‌است  .  در این گزارش نام‌های مامورین و سایر مظنونین به فساد به این دلیل ذکره‌نشده‌است که تحقیقات در مورد آنان جریان دارد  . بورد کرکت افغانستان در سال 2018 لیگ برتر افغانستان را زیر نام رسمی - لیگ بازی‌های 20 اووره گلبهار افغانستان راه‌اندازی کرد  .  این لیگ پنج تیم داشت ، جوانان کابل ، قهرمانان بلخ ، ببرهای ننگرهار ، شیران پکتیا و قندهار اتلان  .  در این لیگ از تاریخ پنجم تا 21ام اکتوبر 23 بازی در شهر شارجه امارات متحده عرب برگزار شد که تیم قهرمانان بلخ لقب قهرمانی این جام را کسب کرد  . کرکت بورد افغانستان می‌گوید که در این لیگ ورزشی میلیون‌ها دالر سرمایه‌گذاری صورت گرفته و قیمت هر بازیکن این لیگ از 10 تا 100 هزار دالر تعیین شده‌بود  .  در این لیگ به شمول دها بازیکن افغان ، حدود 40 بازیکن و مربی معروف بین‌المللی نیز اشتراک داشتند  .  بورد کرکت افغانستان این لیگ را برای رشد کرکت در افغانستان یک گام مهم عنوان می‌کند  . شورای بین‌المللی کرکت ، روند جمع‌‌آوری اسناد و تحقیقات در مورد ادعای موجودیت فساد در لیگ برتر افغانستان را آغاز کرده است و احتمال دارد گزارش نهایی اش را در این مورد نشر کند  .  در این گزارش به موضوعاتی چون تهدید افراد دخیل در فساد ، کمبود معلومات در مورد مالکین تیم‌ها ، نبود سیستم قانونی بانکی برای داد و ستد پول و تلاش سازش در بازی‌های لیگ برتر اشاره‌شده‌است  .  بر اساس این گزارش ، شورای بین‌المللی کرکت با رهبران بورد کرکت افغانستان ملاقات کرده و در مورد تهدید از جانب افراد دخیل در فساد با آنان صحبت کرده است  .  گزارش افزوده است که در بخش طرح‌ریزی سیستم تنظیم این مسابقات و استخدام افراد تاخیر صورت گرفته‌بود که این خود تهدید موجودیت فساد را افزایش داده است  . آی سی سی می‌گوید که در بخش تفویض اعتبارنامه به مالکین تیم‌ها نیز به گونه مسلکی و دقیق تفتیش صورت نگرفته است که این روند خطر بیشتر را متوجه شهرت و امنیت این تورنمنت کرده است  .  شورای بین‌المللی کرکت اکنون تحقیق می‌کند که دلیل این همه بی‌بند و باری و کارهای غیرمسلکی در لیگ برتر افغانستان چه بوده است  . کمیته مبارزه با فساد شورای بین‌المللی کرکت می‌گوید که در مورد مالکین تیم‌های لیگ برتر کرکت افغانستان از بورد کرکت این کشور خواستار معلومات شده‌بود اما این معلومات به وقت معین آن ارایه نشد  .  این کمیته می‌گوید که فقط چند روز پیش از آغاز تورنمنت ، مالکین تیم‌ها معرفی شدند اما سپس این افراد تغییر کرد و مقام‌های بورد کرکت افغانستان نیز در این رابطه معلومات ناقص و غیر دقیق ارایه کرده‌اند  .  بر اساس این گزارش ، حتی پس از آغاز بازی‌های لیگ برتر تا 11 ماه اکتوبر سال 2018 هم مالکین تیم‌ها واضح نبود  .  عدم معلومات شفاف در مورد مالکین تیم‌ها نیز از نقطه نظر حقوقی می‌تواند این رقابت‌ها را زیر سوال ببرد  .  بر اساس اصول شورای بین‌المللی کرکت ، چندی پیش از راه‌اندازی چنین تورنمنت‌ها باید هویت مالکین تیم‌ها ، منبع عواید و سایر معلومات به دفتر آی سی سی ارایه شود  .  قرار لیگ برتر کرکت افغانستان با یک شرکت هندی به نام سنیکرز امضا شده‌بود  . گزارش آی سی سی به داد و ستد پول نقد در لیگ برتر کرکت افغانستان اشاره کرده و گفته است که دو مقام‌ بورد کرکت ، از بازیکنان به عنوان شهریه ، پول گرفته‌اند  .  اصول داد و ستد پول این است که در این نوع لیگ‌های تجارتی ، پول از طریق بانک‌ها به حساب‌های بازیکنان ، مربیون ، مدیران ، مامورین و بورد کرکت واریز می‌شود  .  اما در این قضیه هراس این وجود دارد که احتمالا پول نقد به حسابات اصلی بانک نه بلکه به جیب‌های شخصی واریز‌شده‌باشد که این موضوع را به یک قضیه بزرگ مالی تبدیل می‌کند و ممکن آی سی سی را بیشتر از پیش مشکوک سازد  . شورای بین‌المللی کرکت در گزارش نگاشته است که بورد کرکت افغانستان با شرکتی قرارداد این تورنمنت را امضا کرده‌بود که پیش از این در این بخش هیچ تجربه نداشته و نه هم مامورین دایمی در این بخش داشته است  .  کمیته مبارزه با فساد آی سی سی می‌گوید که معلومات این کمیته نشان می‌دهد که یکی از شرکای این شرکت در قضیه یک رقابت 20 اووره کرکت در زمبابوی به فساد متهم است  .  او از کپتان یک تیم خواسته‌بود در تیم اش سازش و فساد کند  .  یکی از شرکای دیگر این شرکت در لیگ برتر افغانستان نیز از یکی از بازیکنان خواسته‌بود تا در جریان رقابت سازش و فساد کند  .  کمیته مبارزه با فساد اکنون در رابطه به اعتبار مالکین و شرکای این شرکت نیز تحقیق می‌کند  . صدای امریکا به اسنادی نیز دست یافته است که بر اساس سفارش شورای بین‌المللی کرکت از برخی از کارمندان مظنون بورد کرکت افغانستان تحقیقات صورت گرفته است  .  از یکی از مقام‌های پیشین بورد کرکت که یکی از مسوولین لیگ برتر نیز‌بود ، 13 و از یک مقام دیگر 11 سوال پرسیده‌شده‌است  .  این پرسش‌ها و پاسخ‌ها به گونه کتبی صورت گرفته است  .  تمامی پرسش‌ها در مورد ادعاهای موجودیت فساد ، گرفتن پول از مالکین تیم‌ها ، سازش در بازی‌ها و تاخیر در تسلیم دهی اعتبار نامه‌ها بوده است  . یکی از این مقام‌ها نوشته است که اختلافات منفعت در میان مقام‌های بورد وجود داشت : " حتی مقام‌های بلند رتبه بورد کرکت پول هنگفتی به دست آوردند  . " در بخش دیگر ، این مقام اضافه کرده است که حتی برخی از مربیون پیش آنکه بازیکنان به یک تیم فروخته شوند ، از آنان پول تقاضا کرده‌بودند  . یک مقام دیگر در جریان ارایه پاسخ پذیرفته است که از بازیکنان پنج تا 10 درصد شهریه گرفته و این کار را در مشوره با بازیکنان انجام داده است  .  او گفته است که بازیکنان او را منحیث نماینده خویش تعیین کرده‌بودند و گویا این مقدار پول حق الزحمه او بوده است  .  " پس از آنکه پی بردم این کار خلاف اصول بورد کرکت افغانستان و شورای بین‌المللی است ، پول‌ها را دوباره برگرداندم  . " ممکن این یکی از مثال‌های فساد در لیگ برتر باشد اما تا حال واضح نیست که از بازیکنان چه مقدار پول گرفته‌شده‌است  . یکی از مقام‌های که به سوالات پاسخ ارایه کرده گفته است : " من میدانم که یکی از تنظیم‌کنندگان لیگ برتر به یکی از بازیکنان ( خارجی ) تیم شیران پکتیا پیشنهاد سازش کرده‌بود  .  بازیکنان در این مورد به کمیته بین‌المللی ضد فساد خبر دادند  .  من صلاحیتی نداشتم تا در این مورد اقدام کنم  . " کمیته حقیقت‌یاب بورد کرکت و یکی از مقام‌های کرکت بورد افغانستان ، با مالک یکی از تیم‌های لیگ برتر افغانستان در هند صحبت کردند و این صحبت‌ها در یک نوار ویدیویی ثبت‌شده‌است  .  صدای امریکا به این ویدیو نیز دسترسی دارد  .  در این نوار ویدیویی این فرد که خود را مالک یکی از تیم‌های لیگ برتر افغانستان معرفی می‌کند ادعا دارد که یکی از مقام‌های بلند رتبه پیشین کرکت بورد افغانستان در مقابل مالکیت یکی از تیم‌ها ، از او 500 هزار روپیه هندی اخذ کرده است  . او گفته است : " به من از طریق تیلیفون گفته شد که در مقابل 50 لک مالکیت یک تیم را برایت میدهیم  .  من به آنان گفتم که تجار استم اگر 50 لک بدهم ، چگونه و چه مقدار منفعت به دست خواهم آورد  ؟  او برایم گفت که راه‌های زیادی وجود دارد ، تمام تیم از خودت است ، سازش کن و سود بجو  .  من گفتم چگونه سازش کنم  ؟  به من گفته شد که در این مورد کسی از لندن با تو به تماس خواهد شد و این کار را برایت انجام خواهد داد  . " این فرد همچنان ادعا می‌کند که مقام‌های وقت بورد کرکت افغانستان صدها هزار روپیه هندی را بدون کدام قرارداد رسمی و بدون دادن هیچ سند دریافت پول ، از او گرفته‌اند  .  در این نوار ویدیویی این شخص گفته است که آماده است به شواری بین‌المللی کرکت نیز این موضوع را بیان کند و حتی نام‌های مقام‌های افغان را نیز فاش سازد که به گونه غیرقانونی از او پول گرفتند و در لیگ برتر زمینه فساد را مساعد ساختند  . در پایان لیگ برتر کرکت افغانستان ، عاطف مشعل رییس کرکت بورد از وظیفه اش برکنار و عزیزالله فضلی منحیث رییس بورد کرکت گماشته شد  .  آقای مشعل اکنون منحیث سفیر افغانستان در پاکستان اجرای وظیفه می‌کند  . پس از جام جهانی کرکت ، فرحان یوسفزی ، منحیث رییس بورد کرکت افغانستان تعین شد و اکنون هم ریاست این بورد را به پیش می‌برد  . پس از پایان لیگ برتر افغانستان ، آی سی سی یک کاپی از گزارش اش را به بورد کرکت افغانستان نیز فرستاد  .  مقام‌های جدید کرکت بورد تعهد کرده‌اند تا در رابطه به این قضایا تحقیق کنند و به همین دلیل کمیته‌ای را نیز ایجاد کردند  . صدای امریکا همچنان به نسخه‌ای از ایمیل‌های نیز دسترسی پیدا کرده است که در مورد مشکلات جاری در لیگ برتر ، مداخلات سیاسی و ادعاهای فساد به بخش بررسی و تحقیق ریاست جمهوری فرستاده‌شده‌است  .  این ایمیل‌ها از سوی یک مقام که در رهبری بورد کرکت وظیفه دارد ، به ارگ فرستاده‌شده‌است  .  در این ایمیل‌ها نام‌های برخی از مقامات بورد کرکت نیز ذکر‌شده‌و پشنهاد‌شده‌که باید از آنان تحقیق شود  .  ضمنا در این ایمیل‌ها یاد آوری‌شده‌است که شرکت تنظیم‌کننده لیگ برتر کرکت هنوز هم 600 هزار دالر امریکایی را به حساب بانکی بورد کرکت واریز نکرده است  . در این ایمیل‌ها از ارگ خواسته‌شده‌است تا به مقام‌ها و اعضای بورد کرکت هدایت بدهد که دیگر با این شرکت قرارداد نکنند  .  یک مقام اداره بررسی و تحقیق ریاست جمهوری به صدای امریکا گفت که از ادعاهای فساد و مشکلات داخلی بورد آگاهی دارند و در این مورد تحقیق می‌کنند  . با همه این ادعاها ، بورد کرکت افغانستان ، لیگ برتر کرکت افغانستان را عاری از فساد اعلام کرده است  .  این در حالی است که شرکت تنظیم‌کننده لیگ برتر اعلام کرده است که فصل دوم این بازی‌ها به زودی آغاز خواهد شد  .  ثبت نام بازیکنان برای فصل دوم لیگ برتر نیز آغاز‌شده‌است  .