فاجعه و تاثیر روانی آن بر امدادگران غیرمسلکی
دانشمندان می‌گویند که افراد غیرمسکلی که پس از یک حملۀ دهشت افگنی به کمک قربانیان می‌شتابند، در آینده بیشتر از دیگران از مشکلات روانی رنج می‌برند.
پژوهشگران در ناروی پس از مطالعه حالت روانی امدادرسانان دو رویداد مرگبار در آن کشور در سال 2011 یافته‌های شان را در گزارشی در ژورنال طب شغلی به نشر رسانده‌اند  . ناروی در جولای 2011 شاهد دو رویداد مرگبار‌بود  .  در حمله نخست موتر بم گذاری‌شده‌در پایتخت آن کشور هشت کشته برجاگذاشت و در رویداد دوم ، یک مهاجم مسلح 69 نفرجوان و نوجوان را در یک کمپ جوانان از بین برد  . کارمندان آموزش‌دیده نجات از گروه‌های مختلف مسلکی چون داکتر ، روان‌شناس ، نرس ، پولیس ، اطفاییه و شماری از افراد ملکی آموزش‌نادیده که در این دو صحنه حضور داشتند ، به کمک قربانیان شتافتند  . سپس دیده شد که امدادرسانان آموزش‌نادیده هشت مرتبه بیشتر از رضاکاران مسلکی از اعراض و علایم اختلال استرس پس از صدمه به ویژه اضطراب رنج برده و دچار حالت روانی شده‌بودند که آن صحنه را همواره به خاطر می‌آوردند  . لیلا کوگستد نویسنده این پژوهش در پاسخ به ایمیلی به خبرگزاری رویترز نگاشته است که شماری از امدادرسانان حدود 10 ماه پس از این رویدادها ، دچار یک سلسله مشکلات روانی شدند  . داکتر کوگستد گفته است که پس از بررسی حدود 1800 امدادرسان شامل در این پژوهش دیده شد که کارمندان مسکلی نجات به مراتب کمتر از سایر امدادرسانان از فشارهای عصبی پس از این رویداد ، متاثر شده‌بودند  . سپس دیده شد که حدود دو درصد کارمندان مسلکی نجات تنها برخی اعراض اختلال روانی پس از صدمه داشتند و کمتر از یک درصد آنان دچار این تکلیف روانی شده‌بودند  .  حالانکه 24 درصد امدادرسانان آموزش‌نادیده از اعراض PTSD رنج برده و 15 درصد آنان به این بیماری مبتلا شده‌بودند  . بیشتر زنان و کارمندانی که زخم‌های شدید یا هم اجساد قربانیان را دیده‌بودند ، از اعراض یا خود اختلال روانی پس از صدمه شکایت داشتند  .  همچنان رضاکارانی که بیشتر ترسیده‌بودند یا کسانیکه آموزش کمتر دیده‌بودند ، بیشتر از دیگران از اعراض اختلال روانی پس از صدمه یا خود این ناجوری روانی رنج می‌بردند  . داکتر کریگ کتز استاد روانشناسی در ایالات متحده از بی‌خوابی ، اضطراب ، پریشانی عمومی ، اختلال حواس و بی‌اشتهایی به عنوان اعراض معمول و مقدم اختلال روانی پس از صدمه یاد می‌کند  . همچنان ، به گفته داکتر کوگستد افراد مبتلا به اختلال روانی پس از صدمه صحنه آزار‌دهنده را مکررا به یاد آورده و در مراحل پیشرفته تر و شدید بیماری ، کابوس یا خواب وحشتناک می‌داشته باشند که ممکن ناگهانی و هراسان از خواب بیدار ‌شوند  . داکتر کتز به خبرگزاری رویترز گرفته است که تا حد امکان کوشش شود که رسیده‌گی به قربانیان حملات ، به کارمندان مسلکی و آموزش‌دیده نجات محول شود  .  او می‌افزاید که در درازمدت صحت روانی باید به عنوان بخش عمده پلان رسیده‌گی به حالت اضطرار مد نظر گرفته شود  . کوگستد نیز سفارش می‌کند که امدادرسانان آموزش‌نادیده ، پس از حملات باید زیر مراقبت کارمندان مسلکی روانی قرار بگیرند ، زیرا به گفته وی این گروه بیشتر در معرض خطر انکشاف اختلال روانی پس از صدمه قرار دارند  . داکتران توصیه می‌کنند که اگر شخصی پس از یک رویداد فاجعه بار فکر می‌کند که دچار مشکلات روانی‌شده‌است ، هرگز از مددجویی از خانواده ، دوستان و نزدیکان خود شرم یا هراس نداشته باشد و هرچه زودتر باید کسی را به کمک بطلبد  .