توانایی القاعده پس از پنج سال مرگ اسامه بن لادن
شماری از تحلیلگران سیاسی و نظامی می گویند در صورت غفلت جامعه بین المللی در مقابل القاعده، این شبکه قادر به تجدید قوا خواهد شد.
پنج سال قبل ، اسامه بن لادن ، رهبر شبکه القاعده ، در نتیجه حمله قوای خاص ایالات متحده در نزدیکی یک اکادمی نظامی واقع در شهر ابت آباد پاکستان کشته شد و پس از مدت کوتاه ، ایمن الظواهری ، معاون وی ، جانشین او شد  . حال مقامات استخباراتی امریکا و حکومت افغانستان می‌گویند که شبکه القاعده که حملات یازدهم سپتمبر را راه‌اندازی کرد ، هنوز هم از بین نرفته است و در حال تجدید قوا است  . پنج سال پس از کشته شدن اسامه بن لادن ، رهبر پیشین القاعده ، جان برنن ، رئیسCIA یا سازمان استخبارات ایالات متحده در مصاحبه با تلویزیون‌ان بی‌سی گفته است که این شبکه هنوز به‌طور کامل از بین نرفته است  . آقای برنن گفت : " ما بخش اعظم القاعده را از بین برده ایم  .  اما ] القاعده [ به‌طور کامل حذف نه‌شده‌است  .  باید بالای فعالیت‌های تمرکز کنیم تا چگونه کاری برای ] از بین بردن کامل [ القاعده انجام دهیم  . " آقای برنن همچنین گفت که ظهور داعش مبارزه بر ضد دهشت افگنی را در سال‌های آینده با دشواری مواجه خواهد کرد  . محمد اشرف غنی ، رئیس جمهور افغانستان نیز در جریان سفرش به برلین آلمان ، به وضاحت اعلام کرد که شبکه القاعده در افغانستان در حالی تجدید قوا است  . به گفته آقای غنی : " القاعده ختم‌نشده‌است  .  زمانیکه تمرکز ما بالای تهدید داعش‌بود ، القاعده دو باره خود را منسجم کرد  .  و حالاما نیاز داریم تا با تهدید القاعده باز هم مقابله کنیم  . " در همین حال ، در اوسط ماه اپریل ، معصوم ستانکزی ، سرپرست وزارت دفاع افغانستان در مصاحبه با تلویزیون سی‌ان ان گفت که شبکه القاعده در افغانستان بسیار فعال است و برای حملات بزرگ آمادگی می‌گیرد  . به گفته آقای ستانکزی ، القاعده در عقب سایر شبکه‌ها فعالیت می‌کند و آنان را مورد حمایت قرار می‌دهد ، اما رهبران این شبکه اعلامیه مطبوعاتی صادر نمی‌کنند تا بار دیگر مورد توجه جامعه بین‌المللی قرار نگیرد  . در گذشته ، منابع استخباراتی شمار تندروان القاعده را در افغانستان بین 50 تا 100 نفر تخمین می‌کردند ، اما در ماه اکتوبر 2015 میلادی ، جنرال جان کمپبل ، قوماندان پیشین قوای ایالات متحده در افغانستان ، اعلام کرد که بزرگترین مرکز آموزشی شبکه القاعده در نیمه قاره هند در ولسوالی شورابک ولایت کندهار از بین رفت و در نتیجه عملیات قوای خاص امریکا که از حمایت هوایی برخوردار‌بود ، 160 تن از تندروان آن گروه نیز کشته شد  . تخریب کمپ آموزشی القاعده در ولایت کندهار و کشته شدن 160 تن از تندروان آن پس از 14 سال حضور فعال نظامیان امریکایی در آن ولایت کندهار شک و گمان‌های را در مورد توانایی‌های القاعده پس از مرگ بن لادن به وجود آورد  . آقای ستانکزی به تلویزیون سی‌ان ان گفته است که معلومات ایالات متحده در مورد تعداد تندروان القاعده در افغانستان دقیق نبوده و در حال حاضر هزاران تن از تندروان آن شبکه در نقاط دور دست افغانستان هنوز حضور دارند و حکومت افغانستان در مورد توانمندی‌های آنان نگرانی دارد  . در همین حال ، مایکل کوگلمن ، پژوهشگر ارشد در مرکزی تحقیق ودرو ولسن مستقر در امریکا نیز به این باور است که با وجود تضعیف شدن القاعده و کشته شدن اسامه بن لادن ، این شبکه هنوز هم از نفوذ قابل ملاحظه برخوردار است  . " آقای کوگلمن گفت : " فکر می‌کنم مشکل عمده این است که بسیاری از گروه‌های دهشت افگنی در آسیای جنوبی ، رابطه نزدیک با القاعده دارتد  .  شبکه حقانی ، طالبان ، لشکر طیبه و حتی تحریک اسلامی ازبکستان و سایر گروه که بسیار فعال استند با القاعده رابطه دارند که نشان‌دهنده نفوذ این گروه می‌باشد  . به گفته آقای کوگلمن ، با وجودیکه حرف‌های زیادی در مورد داعش یا گروه دولت اسلامی زده می‌شود ، به باور او شبکه القاعده هنوز هم در منطقه جنوب آسیا در مقایسه با داعش ، دست بلند تر دارد  . علی نوری زاده ، رئیس مرکز مطالعات ایران و عرب ، مستقر در لندن به این باور است که با مرگ اسامه بن لادن ، شبکه القاعده از نفوذ کمتر برخوردار است ، اما دید گاه افراطگرایانه بن لادن با چهره افراطی تر در قالب داعش تبلور یافته است  .  " القاعده با از بین رفتن بن لادن ، کم رنگ تر شد و از موقیعت ویژه که قبلا بر خوردار‌بود ، حالا نیست  .  حضور القاعده در یمن و اینجا و آنجا در قابل گروه‌های کوچک می‌بینیم  .  اما اندیشه بن لادن به شکل افراطی تر ادامه پیدا کرده است ،" آقای نوری زاده بیان داشت  . به گفته آقای نوری زاده ، گروه داعش که رهبری آنرا ابوبکر البغدادی بر عهده دارد و خود را خلیفه مسلمانان عنوان می‌کند ، به مراتب از بن لادن تندرو تر است و " هیچ راه آشتی با زندگی معاصر " ندارد  . جاوید کوهستانی ، تحلیلگر مسایل سیاسی و نظامی ، نیز به این باور است که شبکه القاعده پس از کشته شدن بن لادن ، ضعیف‌شده‌است ، زیرا یک از سو اختلافات میان رهبران القاعده به صورت اخص مصری‌ها و خلیجی بروز کرده و ادامه دارد و از سوی دیگر شماری زیادی از رهبران این گروه در نتیجه عملیات گسترده و پی هم در پاکستان کشته و یا زندانی شده‌اند  . اما به گفته آقای کوهستانی ، شبکه القاعده هنوز هم فعالیت‌های را در شرق میانه و جنوب آسیا دارد که شامل افغانستان نیز می‌گردد  . آقای کوهستانی در مورد افزود : ‌ " القاعده تعلقا ت با شبکه حقانی دارد و تلاش می‌کند تا تحت پوشش شبکه حقانی ، حرکت المجاهدین ، جماعت الدعوه و سایر حلقات بنیادگرای که مربوط به شاخه‌های پاکستانی استند ، در عملیات‌ها سهم داشته باشد  . " به گفته آقای کوهستانی ، دلیل که القاعده نمی‌خواهد به صورت مستقیم مسولیت عملیات بر عهده گیرد این است که آن شبکه نمی‌خواهد بار دیگر مورد توجه جامعه بین‌المللی قرار بگیرد  . در 20 ماه گذشته ، عملیات نظامی حکومت افغانستان بیشتر بالای گروه طالبان و دولت اسلامی بوده است و مقامات افغانستان به این باور‌اند که شبکه القاعده بیش از این یک تهدید جدی برای امنیت و ثبات افغانستان نیست  . اما شماری از تحلیلگران مثل مایکل کوگلمن به این باوراند که هرگاه حکومت افغانستان و جامعه بین‌المللی به صورت کل توانایی القاعده را نا ندیده بگیرند ، این شبکه فرصت خواهد یافت تا تجدید قوا کند و در نهایت به اندازه قوی شود که قبل سال 2001‌بود  . آقای کوگلمن می‌گوید در دو سال گذشته ، توجه رسانه‌ها بیشتر بالای داعش بوده و حتی پالیسی‌ها و معلومات استخباراتی توجه لازم را به القاعده نداشته است و این یک فرصت خوب برای القاعده‌بود تا خاموشانه تجدید قوا کند ، اگر وضیعت کنونی -- یعنی بی‌توجهی جامعه بین‌المللی در مورد القاعده ادامه یابد ، به باور این تحلیلگر امریکایی ، تاریخ این شبکه تکرار خواهد شد  . آقای کوگلمن گفت : ‌ " هرگاه بد امنی در افغانستان ادامه یابد ، القاعده قادر خواهد شد تا پناهگاه‌های امن تازه پیدا کند  .  بنا بر این ، تاریخ تکرار خواهد شد و القاعده در موقیعت قبل از سال 2001 قرار خواهد گرفت  . " مقامات و تحلیلگران به صورت کل به این باوراند که مرگ اسامه بن لادن درعمل موجب تضعیف شبکه القاعده در بسیاری کشور‌ها‌شده‌است  .  ولی این شبکه م از طریق گروه‌های تندرو وابسته به خود هنوز هم در کشور‌های مختلف فعالیت دارد که شامل یمن ، عراق ، سوریه ، افغانستان پاکستان بنگلادیش و سایر کشور‌ها می‌گردد  . اما کارشناسان اعتقاد دارند که هر گاه تمرکز جامعه بین‌المللی فقط و فقط بالای گروه‌های دهشت افگنی چون داعش ، شبکه حقانی ، جبهه النصره و شماری دیگر از تندروان متمرکز گردد ، شبکه القاعده فرصت خواهد یافت تا دو باره صف آرایی کند و قدرت از دست رفته خود را به دست بیاورد  . خالد مفتون ، به عنوان تهیه‌کننده گزارش‌های تحلیلی و گوینده خبر ، کارش را از ابتدای سال 2014 در رادیو صدای امریکا در واشنگتن آغاز کرد  .  خالد پیشتر از این ، حدود 10 سال در رسانه‌های بین‌المللی مختلف به شمول خبرگزاری آلمان درکابل و رادیو آزادی در پراگ کار کرده‌بود  .  خالد مفتون سند لیسانس حقوق و علوم سیاسی را از دانشگاه کابل دریافت کرده و سند ماستری را در رشته مدیریت عامه از انستیتوت مطالعات بین‌المللی مونتری کالیفرینای امریکا کسب کرده است  .