صلح یا انتخابات؛ کدام یک برای افغانستان مهم‌تر است
با پایان دور هشتم گفت و گو های صلح میان مقام های امریکایی و نمایندگان گروه طالبان در دوحه، پایتخت قطر، به نظر می رسد که دو طرف نسبت به هر زمان دیگر به "توافق صلح" نزدیک شده اند.
در صورت توافق میان امریکا و گروه طالبان ، سرنوشت انتخابات ریاست جمهوری چه خواهد شد  ؟  علاوه بر آن ، سرنوشت نظام جمهوریت که پس از سقوط رژیم طالبان در افغانستان به وجود آمد ، چه خواهد شد  ؟  ادامه نظامی کنونی یا برگشت امارت طالبانی  ؟ مجیب الرحمان رحیمی ، سخنگوی ریاست اجرائیه حکومت وحدت ملی افغانستان ، در مصاحبه‌ای با صدای امریکا با اشاره به کلیات توافق احتمالی با گروه طالبان گفت که اگر توافقی صورت بگیرد ، نخست توافق واشنگتن با کابل و سپس با گروه طالبان صورت خواهد گرفت ، توافقی که دو موضوع رکن اساسی این توافق را تشکیل خواهد داد  . آقای رحیمی افزود " این توافق نامه روی دو موضوع تمرکز میداشته باشد که { شامل } قطع رابطه طالبان با گروه‌های ترورستی و عدم اجازه به این گروه‌های ترورستی مانند القاعده و داعش است که از خاک افغانستان علیه منافع ایالات متحده و علیه صلح جهانی استفاده بکنند  .  در قدم دوم هم بحث خروج تعداد معدودی از قوت‌های ایالات متحده  . " شماری از کارشناسان به این بارواند که روند گفت‌وگو‌های صلح و برگزاری انتخابات ریاست جمهوری افغانستان با هم ارتباط تنگاتنگ دارند و رجعت دادن به یک روند ، روند دیگر را احتمالامتاثر کند ، اما آقای رحیمی به این باور است که این دو روند ، از هم مجزا است  . به گفته آقای رحیمی " این توافق به بحث انتخابات و برگزاری انتخابات هیچ رابطه ندارد " و افزود که هرگاه توافق میان واشنگتن و گروه طالبان امضا شود ، در مرحله دوم مذاکرات میان حکومت افغانستان و طالبان به احتمال قوی در ناروی آغاز شود ، مذاکراتی که به گفته او به دو موضوع متمرکز خواهد‌بود : آتش بس و دست یافتن به یک توافق سیاسی  . تا حال جزئیات از توافق احتمالی میان ایالات متحده و گروه طالبان به دسترس رسانه‌ها قرار نگرفته است ، اما حدس و گمان‌هایی وجود دارد که این توافق قبل از برگزاری انتخابات ششم میزان ، نهایی شودشاید هم در چند روز آینده  . آقای رحیمی پیش‌بینی امضای توافق را پیش از وقت می‌داند ، اما تاکید می‌کند که " انتخابات افغانستان بر اساس تقویم که از طرف کمیسیون مستقل انتخابات تعیین‌شده‌است ، به پیش می‌رود و انتخابات برگزار خواهد شد  .  در بحث‌های که میان ما و ایالات متحده صورت گرفته است ، هیچگاهی بحث به تعویق انداختن انتخابات مطرح‌نشده‌است  . " اما حسیب الکوزی ، رئیس بخشنظارت و گزارش دهی افراطگرایی در صدای امریکا ، به این باور است که این دو روند می‌تواند با هم موازی به پیش برود  . آقای الکوزی افزود " پروسه انتخابات و پروسه مذاکرات می‌توانند موازی با هم پیش بروند  .  اما مذاکرات یک پروسه طویل المدت است که بعد از آن تطبیق مطرح می‌شود ؛ هنوز ما به مرحله تطبیق آن نرسیده ایم  . " آقای الکوزی می‌گوید در صورت توافق ، تطبیق آن ممکن حد اقل یک یا دو سال را در بر بگیرد و تاکید کرد که این دو روند " هر دو مستلزم یکدیگر استند " و نباید یک روند به خاطر روند دیگر به تعویق انداخته شود  . سخنگوی ریاست اجرائیه حکومت وحدت ملی افغانستان می‌گوید که بر اساس " مسوده توافق با گروه طالبان " نخستین کاری که باید انجام شود ، تنفیذ آتش بس است و به تعقیب آن ، تاکید ریاست اجرائیه بر نظام جمهوریت برای اساس انتخابات است  . آقای رحیمی افزود " طبعا برای مردم افغانستان و ما در ریاست اجرائیه ، بحث جمهوریت و انتخابات به عنوان تنفیر اراده مردم در برابر آن حق الهی حکومت که در تفکر سنتی یا در تفکر طالبان و تعداد اندکی از گروه‌ها و جریان‌های دیگر بازتاب دارد و از آن حمایت می‌کنند ، یک تفاوت بنیادین وجود دارد  .  ما به تمثیل اراده مردم و انتقال قدرت از طریق انتخابات به عنوان یک اصل نگاه می‌کنیم  ...  این اصل تغییر ناپذیر است و برگشت به امارت طالبان و ساختار سنتی که بیشتر ناشی از حق الهی در تفکر سیاسی [ سنتی ] می‌شود ، برای ما و مردم افغانستان قابل قبول نیست  . " محمد اشرف غنی ، رئیس جمهور افغانستان ، نیز بر تداوم نظام جمهوریت در افغانستان پافشار دارد ، اما از اظهارات اخیر رئیس جمهور غنی چنین بر میاید که برگزاری انتخابات نسبت به گفت‌وگو‌های صلح برایش ارجیعت دارد  . آقای غنی در جریان سخنرانی اش در روز نخست عید قربان گفت " آیا یک حکومت ضعیف صلح کرده می‌تواند  ؟  آیا یک حکومت که در آخرین مرحله مدت قانونی‌اش باشد تصامیم سخت را گرفته می‌تواند  ؟  صلح قاطعیت و صلاحیت می‌خواهد  . " با ختم دور هشتم گفت‌وگو‌های صلح میان مقام‌های امریکایی و گروه طالبان ، زلمی خلیلزاد ، نماینده خاص ایالات متحده برای روند مصالحه افغانستان ، در یک پیام تویتر به مناسبت عید قربان نوشته است که " بسیاری از علما بر این باور‌اند که معنای عمیق عید قربان یعنی قربانی کردن نفس است  .  رهبران تمامی جوانب جنگ افغانستان باید اینرا مد نظر گیرند زمانیکه برای صلح تلاش مینمایم  . " آقای رحیمی ادعا می‌کند که عبدالله عبدالله ، رئیس اجرائیه حکومت وحدت ملی ، هر لحظه حاضر است تا برای تامین صلح ، از موقف اش کناره‌گیری کند ، مشروط بر اینکه صلح پایدار در کشور تامین شود  . اما آیا گروه طالبان آماده است نیز از موقفگیری‌های شدید خود صرف نظر کند و برای تامین صلح ، از خود ایثار و فداکاری نشان دهد  . آقای الکوزی فکر می‌کند که گروه طالبان نیز حال نسبت به گذشته واقعبینانه تر می‌اندیشد و در عین حال چاره دیگر جز انعطاف‌پذیری ندارد  . آقای الکوزی افزود که " بر اساس یکی از گزارش‌ها ، طالبان خواستار خروج عساکر امریکایی به شکل تدریجی شده‌اند ، نه یکبارگی  .  این نشان می‌دهد که طالبان حقایق را در افغانستان درک می‌کنند که اگر یک خلای قدرت به وجود بیاید ، همه چیز نیست و نابود می‌شود یک اناشیزم به وجود خواهد آمد  .  طالبان باید در مورد امارت و انتخابا باید انعطاف‌پذیری نشان بدهد ؛ در مورد القاب مثل امیر المومنین که سیستم حکومتی شان‌بود ، باید انعطاف نشان بدهند  .  وجود داشت ، باید نشان بدهد و شاید هم نشان بدهند  . " در حالیکه روند گفت‌وگو صلح تا حال موثر عنوان‌شده‌است ، شک و تردید‌های در مورد برگزاری انتخابات شفاف وجود دارد  .  ادریس رحمانی ، تحلیلگر سیاسی مستقر در امریکا ، سازماندهی تقلب در انتخابات را یک امر اجتناب ناپذیر تلقی می‌کند  . آقای رحمانی گفت " اگر جواب سوال را رک و راست و صادقانه برای مردم بگویم ، مردم نباید انتظار { شفافیت در انتخابات را } داشته باشند  .  دولت هیچگاهی { انتخابات را شفاف برگزار نخواهد کرد  . " این تحلیلگر سیاسی همچنین می‌گوید که با در نظرداشت وضیعت در افغانستان ، هر کسی دیگر که در کرسی قدرت باشد ، با استفاده از فرصت ، در انتخابات دخالت خواهد کرد  . سخنگوی ریاست اجرائیه نیز تا اندازه با آقای رحمانی موافق است ، اما ارگ را مسوول تلقی می‌کند  .  او می‌گوید که اصلاحات در بخش نظام انتخابات صورت گرفت ، اما " متاسفانه به اثر مداخلات و کار شکنی متحد ما در ارگ ریاست جمهوری ، این اصلاحات عملی نشد " و اصلاحات که در این بخش صورت گرفته است " اگر خودم دیدگاه شخصی‌ام را مطرح بکنم " برای جلوگیری از تقلب در انتخابات " چندان باورمند نیستم  . " اما رئیس جمهور غنی در نشست کابینه به تاریخ هشتم ماه آگست بار دیگر تاکید کرد که همه اعضای کابینه و کارمندان شان در انتخابات بی‌طرفی خود را حفظ کنند و هشدار داد که " هر نوع شکایت که در مقابل تان شود و مستند باشد ، یقین داشته باشید که من منحیث رئیس جمهور فورا اقدام می‌کنم  . " با وجود پیشرفت‌ها در دو روند سرنوشت ساز افغانستانیعنی مذاکرات صلح و برگزاری انتخابات ، بسیاری از کارشناسان ، به این باور‌اند که این دو روند از یک سو ارتباط تنگاتنگ دارند ، اما از سوی دیگر می‌تواند ارجیعت به یک روند ، پروسه دیگر را متاثر کند  . این تحلیلگران استدلال می‌کنند که حتا اگر انتخابات ریاست جمهوری برگزار شود ، احتمالا مانند انتخابات گذشته جنجال برانگیز باشد و هرگاه روند گفت‌وگو‌های صلح میان حکومت افغانستان و گروه طالبان آغاز شود ، نه تنها یک روند دشوار و پیچیده خواهد‌بود ، بلکه زمانگیر نیز خواهد‌بود  . خالد مفتون ، به عنوان تهیه‌کننده گزارش‌های تحلیلی و گوینده خبر ، کارش را از ابتدای سال 2014 در رادیو صدای امریکا در واشنگتن آغاز کرد  .  خالد پیشتر از این ، حدود 10 سال در رسانه‌های بین‌المللی مختلف به شمول خبرگزاری آلمان درکابل و رادیو آزادی در پراگ کار کرده‌بود  .  خالد مفتون سند لیسانس حقوق و علوم سیاسی را از دانشگاه کابل دریافت کرده و سند ماستری را در رشته مدیریت عامه از انستیتوت مطالعات بین‌المللی مونتری کالیفرینای امریکا کسب کرده است  .