میزان تهدید تندروان آسیای مرکزی در افغانستان
تحلیلگران میگویند که حضور تندروان آسیای میانه در افغانستان، دامنۀ نا آرامی را در آن کشور گسترده تر خواهد ساخت.
در چندین دهه گذشته ، افغانستان پایگاهی برای تندروان از کشور‌های مختلف جهان بوده است  .  تندروان آسیای مرکزی از این امر نیز مستثنی نیست  . تعداد دقیق تندروان اسلامگرا از کشور‌های آسیای مرکزی که در افغانستان فعالیت دارند ، معلوم نیست  .  ولی آگاهان تعداد آنان را بین سه هزار و پنجصد تا پنج هزار نفر تخمین می‌کنند که اکثر آنان با خانواده‌های شان بین افغانستان و پاکستان رفت و آمد دارند  . شماری از تحلیگران سیاسی و نظامی مثل جاوید کوهستانی ، می‌گوید که تندروان آسیای مرکزی که بخش اعظم آنان را شهروندان ازبکستان تشکیل می‌دهد ، از چندین دهه به این سو در جنگ‌های افغانستان دخیل بوده‌اند و در زمان حاکمیت طالبان بر ضد مخالفین رژیم طالبان می‌جنگیدند  . آقای کوهستانی می‌گوید که تندروان آسیای مرکزی در نا آرامی‌ها شمال و شمال شرق افغانستان نقش برازنده یی داشته‌اند  . آقای کوهستانی به رادیو آشنا صدای امریکا گفت : به‌طور آشکار این تندروان عامل جنگ‌های که در بدخشان ، کندز ، تخار ، فاریاب ، جوزجان و سرپل صورت گرفت ،‌بودند  .  آنان عمده ترین گروه جنگی را تشکیل می‌دهند  . آقای کوهستانی می‌گوید که این تندروان مکانی برای عقب‌نشینی ندارند و روی همین دلیل تا آخرین لحظه حیات جنگ می‌کنند و چون برای سال‌های متمادی از دوران طالبان تا حال جنگیده‌اند ، در جنگ تجارب خوب آموخته اندبه خصوص در جنگ‌های چریکی  . ولی به گفته آقای کوهستانی ، بخشی از این تندروان در ولایت زابل از گروه دولت اسلامی یا داعش حمایت می‌کند  . آقای کوهستانی گفت : یک بخشی از این تندروان را قاری عثمان که رهبری جنگجویان آسیای مرکزی را دارد ، فعلا در ولسوالی خاک در ولایت زابل رهبری می‌کند و کاملا مربوط به جریان داعش است  . پس از سقوط طالبان در اواخر 2001 میلادی ، تندروان آسیای مرکزی به سمت مرز‌های شرقی افغانستان با شبکه القاعده که از قبل با آن گروه در تماس‌بود ، پیوستند و خانواده‌های شان بیشتر در وزیرستان شمالی پاکستان مسکن گزین شدند  . ولی پس از مدتی ، اختلافات میان تندوران پاکستانی و آسیای مرکزی آغاز شد که جنگ‌های خونین را میان آنان در پی داشت تا بالاخره به گفته وحید مژده کارشناس سیاسی افغان ، این تندوران مجبور شدند به مناطق خاک افغان و نو بهار ولایت زابل که تحت کنترول طالبان قرار داشت ، مسکن گزین شدند  .  ولی بعد شماری از آنان با داعش یکجا شدند  . آقای مژده به رادیو آشنا صدای امریکا گفت : از اوایل 2015 تندروان آسیای مرکزی به گروه داعش بیعت کردند و به طرف شمال افغانستان رفتند  .  زنان و اطفال این تندروان توسط موتر رفتند که شماری از آنان توسط امنیت ملی دستگیر شدند  . آقای مژده می‌گوید که برخلاف سایر تندروان ، زنان تندرو آسیای میانه نیز در جنگ‌های افغانستان سهم دارند  . به گفته آقای مژده یکی از مشخصات این جنگجویان این است که زن و مرد شان آموزش نظامی دیده‌اند ؛ همه آنان می‌جنگند و تمام شان جنگجو استند  . آقای کوهستانی می‌گوید که جمعه نمنگانی و طاهر یولداش ، دو رهبر عمده تندروان آسیای مرکزی‌بودند که حرکت اسلامی ازبکستان را رهبری می‌کردند  .  نمنگانی و یولداش در دوران حاکمیت طالبان " به صورت رسمی حکومت موقت ، عبوری و در حال تبعید آسیای مرکزی را افغانستان ایجاد کردند  . تحلیل‌گران افغان در نقش تندروان آسیای مرکزی در نا آرامی‌های افغانستان اتفاق نظر دارند ، ولی شماری از کارشناسان خارجی دیگر به این باورند که این تندروان نقشی برازنده در جنگ‌های افغانستان ندارند  . علی نوری زاده ، رئیس مرکز پژوهشی ایران و عرب مستقر در لندن ، به این باور است که تندروان آسیای مرکزی که بیشتر به افکار افراطی سلفی‌ها پابند‌اند در میان مردم افغانستان جایگاهی ندارند ، مردم افغانستان به صورت عموم بر خلاف افکار و اعمال تندروی استند  . آقای نوری زاده اصرار می‌کند که رویداد‌های اخیر شهر کندز مصداق این ادعا است  .  و ادعا می‌کند که پاکستان در تقویت و حمایت تندروان آسیای مرکزی نیز دخیل است  . آقای نوری زاده به رادیو آشنا صدای امریکا گفتک ه از نقشه پاکستان غافل نباید شد  .  اگر هر نوع حرکت اسلامی توام با تندروی در افغانستان ریشه‌یابی شود ، به آی اس آی پاکستان مرتبط می‌شود  .  به گفته نوری زاده ، سازمان اطلاعات نظامی پاکستان علاقه ندارد که حکومت دموکراتیک در افغانستان بیاید و مردم آن کشور به رفاه و سعادت برسند  .  بنا بر این از هر نوع وسیله استفاده می‌کند  . مجیب الرحمان رحیمی ، سخنگوی رئیس اجرائیه افغانستان ، با تائید حضور تندروان آسیای مرکزی در جنگ‌های افغانستان تاکید بر همکاری و همآهنگی بیشتر کشور‌های منطقه شد  . آقای رحیمی گفت که حکومت افغانستان خواهان همکاری بیشتر در سطح امنیتی و تمرکز فشار ، عملیات و تبادل معلومات میان کشور‌های منطقه است تا با دهشت افگنی چه القاعده ، چه طالبان چه داعش بدون تفکیک با یک همکاری منطقه یی و بین‌المللی برخورد صورت بگیرد  . تحلیل‌گران به صورت عموم به این باورند که موجودیت تندروان از آسیای مرکزی در افغانستان به صورت جدی و منظم از سوی حکومت افغانستان مورد نظارت قرار نگرفته است  .  آنان ادعا می‌کنند که این تندروان همه افراد مجرب جنگی‌اند که اگر جلو آنان گرفته نشود ، سهم این تندروان در بی‌ثباتی و نا امن کردن افغانستان شدید تر و گسترده تر خواهد شد  . خالد مفتون ، به عنوان تهیه‌کننده گزارش‌های تحلیلی و گوینده خبر ، کارش را از ابتدای سال 2014 در رادیو صدای امریکا در واشنگتن آغاز کرد  .  خالد پیشتر از این ، حدود 10 سال در رسانه‌های بین‌المللی مختلف به شمول خبرگزاری آلمان درکابل و رادیو آزادی در پراگ کار کرده‌بود  .  خالد مفتون سند لیسانس حقوق و علوم سیاسی را از دانشگاه کابل دریافت کرده و سند ماستری را در رشته مدیریت عامه از انستیتوت مطالعات بین‌المللی مونتری کالیفرینای امریکا کسب کرده است  .