تولید روغن کنجد - صنعت کهن اما روبه نابودی در افغانستان
تولید روغن کنجد به دلیل صادرات این غله به خارج از افغانستان، کاهش یافته است.
روغن کنجد یکی از محصولات باستانی افغانستان به شمار میرود  .  این روغن در بعضی از نقاط افغانستان ، به ویژه در مناطق شمالی مانند جوزجان ، فاریاب ، مزارشریف و کندز هنوز هم به طریقه سنتی تولید می‌شود  . تولید روغن کنجد در جواز خانه‌ها که توسط اشتر به شکل ابتدایی وعنعنوی صورت می‌گیرد ، از هزاران سال به اینسو به مردم افغانستان و کشور‌های آسیایی میانه په میراث مانده است  . اسدالله که مالک یک جواز خانه است می‌گوید که این شغل از اجدادش به وی به میراث مانده است  .  وی میگوید جواز خانه وی روزانه حدود سی کیلو روغن کنجد تولید می‌کند و در حال حاضر به دلیل صادرات این غله به بیرون از کشور قیمت آن بالا رفته و خرید روغن کنجد هم کم رنگ‌شده‌است  .  به گفته‌ای او اگر این غله به خارج صادر نگردد ، قیمت یک کیلو روغن کنجد که فعلا 230 افغانی است به 100 افغانی کاهش خواهد یافت  . در گذر چغدک شهر مزار شریف جواز خانه‌های زیادی وجود دارد  . با وجود اینکه کنجد گیاهی است که بیشتر در مناطق شمالی افغانستان کشت می‌گردد و به گفته جواز خانه داران در بیشتر از هفتاد روز ثمر می‌دهد ، اسدالله می‌گوید اگر دولت زمینه را برای آنان فراهم کند ، می‌توانند تولید بیشتر ، بهتر و با کیفیت بلندتر داشته باشند  . مردم این منطقه به این معتقد‌اند که در ایام قدیم پهلوانان به منظور دریافت قوت بیشتر از روغن کنجد استفاده می‌کردند و می‌گویند که حتا طبابت امروزی کنجد را روغن بی‌ضرر تلقی می‌کند  . روغن کنجد نه تنها در خانه بلکه در بسیاری از هوتل‌های شهر مزار و دیگر شهر‌ها استفاده می‌شود  .  کنجد پلو ، یکی از غذا‌های معروف در شمال افغانستان است  .  محمد یاسین ، یکی از هوتل داران می‌گوید که بسیاری از مهمانان اش به همین دلیل به هوتل می‌آیند  . تولید عنعنوی کنجد از دیر زمانی در افغانستان رایج است اما آنانی که در این عرصه فعالیت دارند می‌گویند که بی‌علاقگی و عدم توجه شاید این عنعنه را به دست فراموشی بسپارد  .