استخراج و قاچاق معادن، منبع عمدۀ درآمد مخالفین مسلح افغانستان
یک تحقیق تازه نشان می‌دهد که گروه‌های مخالف مسلح دولت در شرق افغانستان، از استخراج و قاچاق معادن این کشور میلیون‌ها دالر به دست آورده اند.
شبکه مبارزه علیه فساد اداری در یک تحقیق تازه اش اعلام کرد که در شرق افغانستان ، به ویژه ولایت ننگرهار ، به ارزش میلیون‌ها دالر از بابت استخراج و قاچاق معادن آن کشور ، گروه‌های مخالف مسلح تمویل شده‌اند  . بر اساس این تحقیق که در جریان سال 2016 میلادی انجام‌شده‌است ؛ با وجود ممنوع‌شدن صادرات سنگ سفید در سراسر افغانستان از سوی حکومت ، مافیای معادن در این سال حدود 750 هزار تن سنگ سفید را به‌طور غیرقانونی استخراج کرده و به بیرون از افغانستان قاچاق کرده‌اند  . وزارت معادن نیز در جریان سال روان شمسی ، ناامنی را دلیل اصلی نظارت نشدن استخراج معادن عنوان کرده است  . خان زمان امرخیل ، رئیس شبکه مبارزه علیه فساد اداری گفت " در بعضی نقاط افغانستان ما معلوماتی داریم و یا تحقیق را انجام دادیم که یک بخش آن در شرق افغانستان است که فعلا هم استخراج به شکل غیرقانونی صورت می‌گیرد " . از سوی دیگر ، سمیرالله پوپل ، عضو این شبکه گفت ، در حال حاضر روزانه 500 موتر لاری که هر کدام حاوی 45 تن سنگ سفید می‌باشد ، با عبور غیرقانونی از سرحدات افغانستان ، به کشورهای همسایه و اروپا قاچاق می‌شوند  . آقای پوپل گفت " در سال 2016 مخالفین مسلح حکومت توانسته‌اند که از استخراج غیرقانونی معادن ، حدود 46 میلیون دالر امریکایی تنها از ولسوالی خوگیانی ولایت ننگرهار به دست آورند " . در این تحقیق آمده است که استخراج غیر قانونی و غیر مسلکی منابع طبیعی در افغانستان ، منبع تمویل مخالفین مسلح دولت و تقویت باندهای مافیایی در این کشور گردیده است  . به باور مسوولان شبکه مبارزه علیه فساد اداری ، استخراج غیر قانونی معادن نه تنها مخالفین دولت را تقویت می‌کند و سبب ناتوانی حاکمیت قانون می‌گردد ؛ بلکه اگر چنین حالت ادامه یابد ، ناامنی‌ها و خشونت‌ها روزافزون سبب خواهد شد که زمینه گسترش قاچاق منابع طبیعی افغانستان فراهم گردد  . با تلاش‌های مکرر مقامات وزارت‌های داخله و معادن حاضر به پاسخ‌گویی نشدند  . اما قبلا غزال حبیب‌یار سرپرست وزارت معادن و پترولیم افغانستان ، پذیرفته است که این وزارت در بخش‌های از مسوولیت‌هایش ناکام بوده است  . خانم حبیب یار می‌گوید " مشکلات ناامنی باعث عدم نظارت در ساحات ناامن و افزایش استخراج‌های خودسر‌شده‌است " . به گفته مقامات این وزارت ، قرار است وزارت معادن و پترولیم در سال آینده خورشیدی ، روی نظارت از معادن کار کند  . این در حالی است که وزارت معادن قبلا طرح امنیتی محافظت از معادن را ایجاد کرده است  .  نهادهای امنیتی گفته‌اند که بر اساس این طرح در چندین ولایت ، معادن از تصرف مخالفین مسلح خارج‌شده‌و قطعه محافظت عامه ، امنیت آن را تامین می‌کند  . ابراهیم ازهر معین پیشین وزارت معادن به صدای امریکا گفت ، معادن در شرق افغانستان به گونه بی‌رویه و غیرمسلکی مورد سو استفاده گروه‌های مختلف قرار می‌گیرد  . " امروز مخالفین ، طالبان و کسانی دیگری که عرض اندام کرده‌اند مانند داعش ، بیشتر روی دو مورد فعالیت‌های شان را متمرکز ساخته‌اند که منبع قوی عایداتی در افغانستان است ، یکی مواد مخدر و دوم معدن  ....  و معادن افغانستان بسیار به شکل بی‌رحمانه مورد هجوم قرار گرفته ، هر کس به سهم خود چه زغال سنگ ، چه معادن لاجورد ، و سایر معادن افغانستان به یک چور بسیار کلان تبدیل‌شده‌است " . پیش از این دیدبان معادن افغانستان نیز انتقاد کرده‌بود که مدیریت نادرست معادن ، سرنوشت معادن آن کشور را تهدید می‌کند  . این دیدبان گفته‌بود که ضعف قانون و در بسیاری موارد ، نداشتن تدابیر درست مبارزه با فساد و خودسری‌ها ، فساد گسترده در سکتور معادن ، زمامداران مفسدی که در راس حفر و مدیریت معادن وجود دارند ، حفر معادن را در افغانستان به سوی بحران می‌کشاند  . افغانستان در حالی که در سال 2009 میلادی به جامعه جهانی متعهد شد که ابتکار شفافیت صنایع استخراجی را تطبیق می‌کند ؛ اما هنوز به اهداف ابتکار شفافیت صنایع استخراجی نرسیده است  .