خلیلزاد: چرا پس از من اوضاع افغانستان بدتر شد؟
زلمی خلیلزاد، سفیر پیشین امریکا در کابل، میگوید که بر خورد های غیر واقعبینانۀ واشنگتن در مقابل حامد کرزی، رئیس جمهور پیشین افغانستان، از عوامل عمدۀ وخیم شدن اوضاع افغانستان پس از ختم ماموریت اش در آن کشور است.
آقای خلیلزاد در مقاله‌ای که در فارین پالیسی ( Foreign Policy ) به چاپ رسیده ، به عواملی اشاره کرده است که چرا پس از ختم وظیفه وی به صفت سفیر امریکا در افغانستان ، اوضاع در آن کشور رو به وخامت گرایید  . آقای خلیلزاد گفته است که یکی از دلایل عمده ناکامی ایالات متحده " امتناع ما از بازی دو‌گانه پاکستان "‌بود  .  به نوشته آقای خلیلزاد ، حملات هوایی طیاره‌های بدون سرنشین در غرب پاکستان بر ضد شبکه القاعده موثر‌بود ، اما این حملات در هدف قرار دادن طالبان ، گروه حقانی و حزب اسلامی ، ناکام‌بود  . آقای خلیلزاد همچنین نوشته است که ایالات متحده سیگنال داد که راه حلی نظامی در افغانستان وجود ندارد  .  وزارت دفاع امریکا با بی‌احتیاطی در مورد کاهش قوای نظامی ایالات متحده از افغانستان سخن گفت  .  حتی در یک مقطع ، زمانی که تهدید شورشیان افزایش یافت ، قدرت جنگی ایالات متحده در افغانستان به اندازه یک لوا کاهش یافت  .  عدم تعهد آشکار ایالات متحده ، به مثابه چراغ سبز برای پاکستان‌بود تادر سال‌های 2005 و 2006 از افزایش حملات طالبان و سایر شورشیان حمایت کند  . آقای خلیلزاد به افزایش 30 تا 40 نیروی اضافی ایالات متحده به افغانستان که در سال 2009 میلادی توسط اداره بارک اوباما اعزام شد ، نیز اشاره کرده و گفته است اعزام اضافی با یک مشکل مواجه‌بود  .  زیرا ، به نوشته آقای خلیلزاد ، رئیس جمهور اوباما ، ضرب الاجل خروج قوای امریکایی را تا یک سال بعدی ، تعیین کرده‌بود  .  در نتیجه ، نظامیان پلان عملیاتی را به گونه که جنرال استنلی مک کرستل و جنرال دیوید پترییس ، طرح کرده‌بودند ، عملی نتوانستند  .  تمرکز افزایش قوای امریکایی برای ثبات مناطق جنوب افغانستان منحصر‌بود ، اما فرماندهان امریکایی منابع لازم و زمان کافی را در اختیار نداشتند تا عین کار را در شرق افغانستان انجام دهند  . آقای خلیلزاد نوشته است ، با در نظر داشت عدم تمایل ایالات متحده مبنی بر استقرار قوای بزرگ در افغانستان ، تصمیم امریکا برای ایجاد یک اردوی ملی کوچک افغان به بی‌راهه سوق داده شد  .  در سال 2007 میلادی ، تعداد اردوی ملی افغانستان به 70 هزار رسید  .  در اواخر اداره جورج بوش ، رئیس جمهور پیشین امریکا ، افزایش اردوی افغانستان تصویب شد ، اما قوای امنیتی افغانستان هیچگاهی بزرگ و قادر به مبارزه در مقابل گسترش عملیات طالبان نبود  .  گرچه پس از بررسی پالیسی‌ها ، اداره اوباما تعداد قوای افغان را افزایش داد ، اما پیشنهاد نظامیان مبنی بر افزایش اردو و قوای امنیتی افغانستان که مجموعا به 400 هزار برسد ، رد شد  . به نوشته آقای خلیلزاد ، مشکلات ایالات متحده موجب شد تا امریکا به عوض سیاست‌های از قبل پیش‌بینی‌شده‌، به سیاست‌های واکنشی رو بیاورد  .  بنا بر این " در بازی همیشه عقب "‌بودیم  . آقای خلیلزاد در ادامه نوشته است که حامد کرزی ، رئیس جمهور پیشین افغانستان ، و سایر رهبران آن کشور نتوانستند تا با سرعت و انرژی لازم حکومت را به سایر مناطق جنگ زده توسعه دهند  .  حکومت ضعیف و ناچیز در ولایات موجب شد تا مناطق در برابر دشمن آسیب‌پذیر شود  .  سایر مشکلات حکومت شامل فساد اداری ، ارایه خدمات ضعیف‌بود که به آن رسیدگی نشد  .  همه این مشکلات زمانی تشدید یافت که ایالات متحده روابط با کرزی را به گونه نا درست مدیریت کرد  . آقای خلیلزاد نوشته است همه این مشکلات کرزی را گیچ کرده‌بود ، زیرا مقامات ایالات متحده حتی به صورت صادقانه مسایل را با وی بحث نمی‌کردند  .  در نتیجه ، کرزی به تدریج مجذوب تیوری توطئه شد : شاید ایالات متحده می‌خواهد که تهدید شورشگری ادامه یابد تا بهانه‌ای برای ادامه حضور نظامی امریکا در افغانستان باشد  ؟ روابط میان ایالات متحده و افغانستان بدتر شد  .  آقای خلیلزاد نوشته است که روابط با کرزی در زمان اداره بوش بدتر شد ، اما در زمان اداره اوباما روابط به سمت خصومت سوق یافت  .  در آن زمان ، ایالات متحده به صورت فعالانه در قسمت مبارزه بر ضد فساد اداری و جنگ سالاران همکاری نمی‌کرد ، اما از کرزی توقع داشت تا در برابر آن مشکلات با قاطیعت برخورد کند  . آقای خلیلزاد به عبدالرشید دوستم ، معاون اول رئیس جمهور کنونی افغانستان ، نیز اشاره کرده که وی چگونه در سال‌های اخیر ، از فرصت استفاده کرده است  .  در سال 2005 میلادی ، کرزی بر ضد دوستم دست به کار شد و این اقدام بخشی از فشار‌های گسترده بر ضد جنگ سالاران‌بود  .  در واقع ، کرزی آرزو داشت تا نسبت به ایالات متحده در مقابل جنگ سالاران بیشتر تهاجمی عمل کند  .  اما زمانیکه کرزی به این نتیجه رسید که واشنگتن بر ضد وی است ، فکر کرد که پیروزی وی در انتخابات ریاست جمهوری سال 2009 افغانستان ، متکی به جنگ سالاران است  .  در همان سال ، کرزی از دوستم خواست تا از ترکیه به افغانستان بر گردد  .  به نوشته آقای خلیلزاد ، دوستم در آن زمان ، به ترکیه فرار کرده‌بود  . آقای خلیلزاد نوشته است که به نظر وی انتظار اداره اوباما در آن زمان از کرزی و یا هر رهبر دیگر غیر واقعبینانه‌بود تا آنان بقای سیاسی خود را در سال که انتخابات پیش رو‌بود ، به مخاطره بی‌اندازند و بر ضد فساد اداری و یا جنگ سالاران ایستادگی کنند  .  به گفته آقای خلیلزاد ، کوتاه فکری اداره اوباما و حملات شخصی بر ضد کرزی بار دیگر در مورد سرنوشت دوستم در دوره ریاست جمهوری محمد اشرف غنی تبارزکرد  .  آقای خلیلزاد که از اشرف غنی به مثابه یک اصلاح‌طلب بی‌باک یاد کرده ، می‌گوید که در سال‌های 2002 تا 2005 میلادی ، آقای غنی ممکن شدید ترین منتقد دوستم‌بود  .  اما در سال 2013 میلادی از دوستم خواست تا در انتخابات ریاست جمهوری معاون وی باشد  .  آقای خلیلزاد همچنین نوشته است که دوستم یک جنگ سالار به حاشیه رانده‌شده‌و سمبول روز‌های بد افغانستان‌بود  .  اما حال ، به حیث معاون رئیس جمهور کشور عرض وجود کرده است  . آقای خلیلزاد در ادامه نوشته است که همه مسایل ذکر‌شده‌و سایر حرکت‌های منفی به مرور زمان اوضاع را از کنترول بیرون کرد  .  کرزی شکایت داشت  .  واشنگتن شکایات وی را نادیده می‌گرفت  .  کرزی در مورد عملیات‌های شبانه و تلفات غیر نظامیان بیانات شدید بر ضد ایالات متحده می‌داد  .  ایالات متحده ، کرزی را محکوم می‌کرد  .  ایالات متحده از کرزی می‌خواست تا بر ضد مقامات که در فساد اداری دخیل است ، دست به کار شود  .  کرزی ، این خواسته‌ها را نادیده می‌گرفت  .  بالاخره ، ایالات متحده ، کرزی را از خود بیگانه کرد و این کار نتایج تاسف بار و غیر ضروری را در قبال داشت  .  به گفته آقای خلیلزاد ، زمانی که وی با کرزی در مسیر درست کار می‌کرد ، کرزی می‌توانست به مثابه یک رهبر فوق العاده سازنده مبدل گردد  . آقای خلیلزاد در آخر مقاله اش نوشته است که وی به این باور است که اگر در سال‌های 2002 و 2003 میلادی ، ایالات متحده بر پاکستان فشار وارد می‌کرد تا پناهگاه‌های شورشیان را از بین ببرد ، سایر موفقیت‌های سریع را به صورت پایدار حفظ می‌کرد ، برنامه‌ای را برای آموزش قوای افغان بر مبنای سفارشات فرماندهان نظامی امریکایی می‌پذیرفت ، همه این اقدامات می‌توانست تغییر مثبت را در افغانستان به وجود بیاورد  .  به باور آقای خلیلزاد ، حال بسیاری فکر می‌کنند که مشکلاتی که افغانستان امروز با آن مواجه است ، مصداق این طرز دید است که موفقیت در آن کشور از آغاز نا ممکن‌بود  .  در مورد آقای خلیلزاد نوشته است که " من مخالف " این طرز دید استم  . در واکنش به مقاله آقای خلیلزاد ، پترشیا گوسمن ، پژوهشگر ارشد دیدبان حقوق‌بشر در افغانستان در صفحه تویتر خود نوشته است که " نی سفیر  .  خسارات زمانی وارد شد که خودت و سایر اداره ایالات متحده با جنگ سالاران معامله کردند " .