جوان افغان: از دهقانی در غزنی تا دوکتورا در اتریش
مجتبی توکلی، جوان ۲۳ سالۀ افغان، که زمانی در افغانستان با پدرش دهقانی میکرد، حال در اتریش تحصیل خود را در مقطع دوکتورا و در رشتۀ اعصاب آغاز کرده است.
اما رسیدن به این مرحلهتحصیل در مقطع دوکتورابرای این جوان افغان به سادگی به دست نیامده است  . مجتبی زمانی ولسوالی قره باع ولایت غزنی را ترک کرد که فقط 13 سال داشت و دو عامل موجب شد دیار اصلی خود را ترک کند  .  اول خصومت خانوادگی و اختلافات سیاسی و حزبی میان پدرش و برداران ناتنی پدرش و دوم تهدید بالقوه گروه طالبان که جنگجویان آن در اطراف ولسوالی قره باغ حضور داشتند  . توکلی می‌گوید که " تنها ما نه ، بلکه تمام دهکده ما با تهدید حملات طالبان رو به رو‌بود  . " این وضعیت مجتبی کوچک را وا داشت همراه با مرتضی ، برادر فقیدش ، زادگاه اش را ترک کند و راهی ایران شود  . پس از قبول مشقت ، مجتبی با برادر بزرگ اش به ایران رسید ، اما به گفته او " برخورد ایرانی‌ها در برابر افغان‌ها مثل شهروند درجه دوم و سوم‌بود و زندگی در آنجا ممکن نبود " و همین عامل سبب شد تا پس از سپری کردن مدت کوتاه ، قاچاقی به ترکیه برود  . پس از رسیدن به ترکیه باز هم مجتبی کوچک همراه با قاچاقبران انسان توسط قایق‌های بادی روانه یونان شد  .  اما در مسیر سفر دریایی ، قاچاقبران او و برادرش از هم جدا کردند و آنان را توسط دو قایق جداگانه انتقال دادند  . با وجود خطر سفر دریایی آنهم با قایق بادی ، مجتبی چانس آورد و به یونان می‌رسد ، اما قایقی که برادرش در آن سفر می‌کرد ، غرق دریا شد و مرتضی که در آن وقت 18 ساله‌بود ، جان باخت  . مجتبی می‌گوید در آن زمان از دست دادن بردار که " در واقع نگهبانم‌بود ، تلخ ترین واقعه زندگی‌ام بود که در غربت از وطن تجربه کردم  . " در حالیکه از دست دادن برادر بزرگ آنهم در غربت روح و روان مجتبی کوچک آن زمان را می‌فشرد ، همراه با شماری دیگر از مهاجرین و پناهجویان به ایتالیا رفت و در نهایت به اتریش مسکن گزین شد  . توکلی می‌گوید " دیگر بردارم که از من مواظبت می‌کرد ، برایم تصمیم می‌گرفت و به او اعتماد داشتم با من نبود و اعتماد بر هر کسی دیگر برایم بی‌نهایت مشکل‌بود  . " پس از رسیدن به اترش ، مجتبی کوچک به کمپ پناهجویان خورد سال دو سال و شش ماه را سپری کرد  . سفر پر مجرا و مخاطره آنهم از یک دهکده دور افتاده افغانستان و در نهایت رسیدن به اتریش ، به مجتبی کوچک یک درس زندگی داد که او مجذوب نظریه " سیر تکاملی " چارلس داروین ، نظریه‌پرداز انگلیسی شود  . توکلی با اشاره به نظریه داروین می‌گوید که " فقط قویترین‌ها زنده می‌مانند " و سفر پر مخاطره برایش درس داد تا قوی باشد و در نهایت درجه تحصیلی خود را در حد لیسانس در رشته بیولوژی به پایان رساند  . توکلی می‌گوید " برای من که در جامعه محافظه کار افغانستان رشد کرده‌ام ، نظریه تکاملی داروین جذاب بوده است  .  با دانستن این تیوری که بشر در تکامل است ، در این مورد اندیشیدم که کی استم ، از کجا آمده‌ام و به کجا می‌روم و برای یافتن پاسخ این سوالات به مطالعه پرداختم  . " او می‌گوید که اگر در افغانستان می‌بود ، قادر نمی‌شد افکار خود را که متاثر از نظریه داروین است ، بیان کند ، زیرا به گفته وی افغانستان " جامعه سنتی " است که نظریات داروین و یا نظریات مشابه را نمی‌پذیرد  . در سال‌های اخیر ، صد‌ها هزار افغان به خصوص جوانان به دلیل گسترش ناامنی مجبور شدند تا با قبول خطرات جدی از طریق قاچاقچیان انسان خود را به یکی از کشور‌های اروپایی برسانند  . این جوان افغان می‌گوید برای دریافت سوالاتی که در ذهنش خطور می‌کرد ، خواست در رشته‌هایی تحصیل کند تا پاسخ سوالات خود را دریابد  .  روی همین دلیل ، توکلی می‌گوید که برای پنج سال در رشته‌های کیمیا و بیولوژی تحصیل کرد تا از طریق آن ، پیش زمینه‌های خورد و کوچک شرایط محیطی را در سیر تکاملی انسان ، درک کند  . او می‌گوید " به این باور استم که نسل انسان پس از گذشت چندین میلیون سال ، به نسل امروزی رسیده است ؛ سرچشمه بوده است که انسان به نسل امروزی رسیده استنه اینکه انسان به یک باریگی روی کره زمین آمده است و خلاص  . " آقای توکلی که از نظریات داروین انتباه گرفته است ، پس از تحصیل در رشته‌های بیولوژی و کیمیا ، خواست مطالعه خود را محدود بسازد و فقط به عصب مغز متمرکز کند  . او گوید که " مطالعه مغز برایم بسیار جالب است ، زیرا همه افکار و کردار ما متاثر از آن است  .  می‌خواهم پیچیدگی مغز را درک کنم که چگونه فعالیت می‌کند و اگر فعالیت آن درست صورت نگیرد ، چه چیزی اتفاق خواهد افتاد  . " او می‌گوید با وجود پیشرفت‌های علمی و تکنالوژی ، هنوز به صورت مشخص معلوم نیست که مغز چگونه فعالیت می‌کند ؛ چگونه تصمیم می‌گیرد ؛ و چرا اگر یک بخشی از مغز درست فعالیت نکند ، موجب بیماری‌های عصبی مثل پارکنسن ، الزایمر و سرطان مغز می‌شود  ؟ بنا براین ، او می‌گوید که همه این سوالات او را واداشت در مورد تحقیقات بیشتر بیشتر انجام دهد و در نهایت کاری را برای حل اختلالات عصبی پیدا کند  . با وجودیکه توکلی در 13 سالگی به اتریش رسید و با فرهنگ تقریبا کاملا متفاوت برخورد ، توانسته است تا فرهنگ و ارزش‌های کشور اصلی خود را حفظ کند  . توکلی می‌گوید که " هیچگاهی از افغانستان خود را دور احساس نکرده‌ام ، زیرا با افغان‌های مقیم اتریش به خصوص انجمن محصلین به تماس استم  . " روی همین دلیل ، به گفته این جوان افغان ، مخلوطی از فرهنگ افغانستان و اتریش را پیشه گرفته است  .  او می‌گوید " اتریش برایم خانه دوم‌ام است  . " پس از سپری کردن حدود دو و نیم سال در کمپ پناهجویان برای کودکان و نو جوانان ، ماریون وایگل و برنارد ویمر ، یک زوج اتریشی ، مجتبی را به فرزندی می‌گیرد  . توکلی می‌گوید که " آنان [ والدین اتریشی ] مرا در همه قدم‌های زندگی کمک کردند و مشوره دادند و بدون آنان ممکن به این درجه تحصیلی نمی‌رسیدم  . " آقای توکلی می‌گوید که پس از چندین سال زندگی در اتریش ، در نهایت موفق شد تا با والدین اش که پاکستان به سر می‌بردند ، تماس برقرار کند  . علاوه بر حمایت از مجتبی ، این زوج اتریشی به والدین اصلی این جوان افغان کمک کردند تا در نهایت در سال 2010 به اتریش بیایند و در کنار فرزند شان زندگی کنند  . با وجود مشکلات ناشی از سفر به اروپا ؛ وفق دادن به فرهنگ اتریشی و سال‌های متواتر تحصیلی ، توکلی می‌گوید که دست آورد‌های علمی او بیشتر از خوش چانسی است  . او می‌گوید " اگر در افغانستان می‌بودم ، شاید ، شاید از والدین خود دور می‌بودم و درس شاید امکان‌پذیر نبود  .  شاید با زندگی در جنگ می‌بودم که چگونه زنده بمانم  . " این جوان افغان می‌گوید اتریش شرایطی را برایش مساعد کرده تا در رشته مورد نظرش تحصیل کند و زندگی قابل پیش‌بینی داشته باشد  . توکلی می‌گوید که پس از اتمام تحصیل در مقطع دوکتورا ، میخواهد به کانادا سفر کند و پس از سپری کردن دوره فوق دوکتورا ، در ایالات متحده مصروف تدریس شود  . اما با در نظر داشت شرایط کنونی افغانستان ، توکلی می‌گوید که پس از ختم دوره تحصیل اش به کشور اصلی اش بر نخواهد گشت  . او میگوید که " فکر نمی‌کنم برای زندگی به افغانستان بروم  .  اما تلاش می‌کنم هیچگاهی ارتباط خود را با افغانستان از دست ندهم  .  اگر به افغانستان رفته نتوانم ، در بیرون از افغانستان به افغان‌ها کمک خواهم کرد  . " خالد مفتون ، به عنوان تهیه‌کننده گزارش‌های تحلیلی و گوینده خبر ، کارش را از ابتدای سال 2014 در رادیو صدای امریکا در واشنگتن آغاز کرد  .  خالد پیشتر از این ، حدود 10 سال در رسانه‌های بین‌المللی مختلف به شمول خبرگزاری آلمان درکابل و رادیو آزادی در پراگ کار کرده‌بود  .  خالد مفتون سند لیسانس حقوق و علوم سیاسی را از دانشگاه کابل دریافت کرده و سند ماستری را در رشته مدیریت عامه از انستیتوت مطالعات بین‌المللی مونتری کالیفرینای امریکا کسب کرده است  .