پیامد های اصلاحات اجتماعی و اقتصادی در عربستان
اصلاحات اخیر اجتماعی و اقتصادی در عربستان سعودی برای برخی ها عجیب و غریب وانمود شده، شماری را سردرگم کرده و بعضی افراد را حتی عصبانی ساخته است.
محمد بن سلمان ، ولیعهد عربستان سعودی ، در اواخر ماه اکتوبر در یک کنفرانس ، خطاب به شماری از سرمایه‌گذاران گفت که او قصد دارد تا " عربستان سعودی را به اسلام معتدل بازگرداند ، ] اسلامی که [ زمانی در آن کشور حاکم‌بود "  . ولیعهد عربستان سعودی تاکید کرده است که 70 در صد سعودی‌ها زیر سن 30 سال قرار دارند و تعهد کرد که " سی سال دیگر زندگی مان را تحت نظریات افراطی نمی‌توانیم سپری کنیم  . " اما هلال خاشان ، استاد علوم سیاسی در پوهنتون امریکایی بیروت ، به این باور است که عربستان سعودی حتی قبل از انقلاب اسلامی در ایران ، معتدل نبود  .  او فکر می‌کند که بخش‌های از عربستان سعودی همواره محافظه کار‌بود ، زیرا محافظه کاران وهابی بسیاری از مسلمانان متعدل را کشتند  . ولیعهد جوان پلان‌های بلند پروازانه منطقه اقتصادی را در امتداد دریای سرخ واقع در نزدیکی اردن و مصر نیز پیشنهاد کرد  .  قبل بر این ، در ماه اپریل ، بن سلمان پلانی را طرح کرده‌بود که پنج در صد شرکت دولتی پطرول به سکتور خصوصی داده شود و خواهان سرمایه گذاری‌های خارجی در آن کشور شد  . کلارنس رودریگز ، نویسنده کتاب تحت عنوان " عربستان سعودی 3.0 " که 12 سال را به حیث روزنامه نگار در ریاض ، پایتخت عربستان سعودی ، سپری کرده است ، به صدای امریکا گفت که " به دلیل کاهش قیمت پترول ، عربستان سعودی با بحران مواجه است " و آن کشور تحت فشار قرار گرفته و تلاش می‌کند تا سرمایه گذاری‌های خارجی را جلب کند  . به گفته خانم رودریگز ، جلب سرمایه‌گذاری مستلزم اصلاحات اجتماعی و دخیل ساختن زنان در آن کشور می‌باشد  . به گفته خانم رودریگز ، عبدالله بن سلمان ، پادشاه فقید عربستان سعودی ، " اصلاحات را در آن کشور آغاز کرده‌بود ، زیرا به زنان سعودی اجازه داد تا عهده‌دار شورای مشورتی در آن کشور باشند ، وارد مارکیت کار شوند ؛ سارنوال و بانکدار شوند و به حیث فروشنده کار کنند  . " اما خانم رودریگز می‌گوید که چنین اصلاحات به خصوص در قسمت زنان موجب خشم نفوس محافظه کار عربستان سعودی نیز گردیده است  .  به گفته او سنت‌گرایان در عربستان آماده تغییرات سریع نیستند و از تغییرات فوری در هراس‌اند  . یکی از محافظه کاران سعودی در جریان یکی از بحث‌های تلویزیونی گفت که به نظر وی ولیعهد عربستان سعودی از قوانین شریعت اسلامی تخطی می‌کند وبه خاطر اصلاحات اخیر زندانی شود  . جمال خاشقجی ، تحلیلگر سعودی ، به صدای امریکا گفت که او در مورد اصلاحات اخیر در عربستان خوشبین نیست ، اما با آنهم تلاش می‌کند تا خوشبین باشد ، زیرا اگر چنین اصلاحات به ناکامی بی‌انجامد ، همه متضرر خواهد شد  .  آقای خاشقجی می‌گوید که تصمیم اصلاحات در یک حلقه بسیار کوچک صورت می‌گیرد و مردم آن کشور در روند تصمیم‌گیری دخیل نیستند ، وضیعتی که به گفته وی ممکن نتایج نامطلوب را در قبال داشته باشد  . پس از آنکه محمد بن سلمان در ماه جون جاگزین محمد بن نایف شد ، شماری از محافظه کاران برجسته در عربستان سعودی دستگیر شدند  .  به باور آقای هلال خاشان ، تضیعف محافظه کاران ، ولیعهد کنونی سعودی را قادر خواهد ساخت تا اصلاحات را تا اندازه در آن کشور به وجود بیاورد از جمله دادن حق رانندگی برای زنان و اشتراک زنان در مسابقات ورزشی  . به گفته آقای خاشان ، دخیل ساختن زنان در امور اقتصادی نقش عمده را در آوردن اصلاحات اجتماعی در آن کشور بازی خواهد کرد  . آقای خاشقجی و خاشان هر دو به این باوراند که عربستان سعودی در نهایت برای آوردن اصلاحات در آن کشور موفق خواهد شد  . اما شحب مکوهله ، تحلیلگر اردنی ، به این باور است که تطبیق اصلاحات در عربستان سعودی دشوار است ، زیرا به گفته وی " یک نوع اختلاف میان اعضای سلطنتی وجود دارد و شماری از آنان از آوردن اصلاحات خوش نیستند " و خواهان حفظ شرایط کنونی در آن کشور‌اند  . آقای مکوهله باور دارد که سلمان ، پادشاه عربستان سعودی ، ممکن به زودی به نفع پسرش از سلطنت کنار برود تا " حمایت بیشتر جامعه بین‌المللی کسب کند " زیرا ولیعهد کنونی آن کشور برنامه اصلاحاتی دارد و تلاش می‌کند تا جامعه خود را " سکولار " بسازد  .