فشار دهقانان یا ایران؛ چرا طالبان آب بند کمال خان را رها کردند؟
طالبان در اقدامی تازه‌ای آب بند کمال خان را رها کردند که با واکنش برخی از افغان ها مواجه شده است.
افغان‌ها مدعی هستند که دولت طالبان به درخواست ایران آب را به ایران رها کرده است و این موضوع واکنش‌های گسترده‌ای را به ویژه در شبکه‌های اجتماعی در پی داشته است  . اما اختر محمد نصرت ، سخنگوی وزارت انرژی و آب حکومت طالبان روز چهارشنبه 19 جنوری ( 29 جدی ) با فرستادن ویدیویی به خبرنگاران گفت که آب‌بند کمال خان پس از درخواست مکرر باشندگان ولایت نیمروز ، به ویژه کشاورزان آزاد‌شده‌است  . آقای نصرت افزود : " خبرهایی که شب گذشته در رسانه‌های اجتماعی نشر شد ، حقیقت ندارد  ...  باشندگان نزدیک‌بند کمال خان بار - بار خواسته‌اند و به مقام ولایت نیمروز عریضه کردند که باید آب این‌بند برای استفاده مردم از آن ، آزاد شود  . " سخنگوی وزارت انرژی و آب حکومت طالبان تاکید کرد که پس از خواست‌های مکرر باشندگان ولایت نیمروز ، رهبری این وزارت به مقام‌های محلی دستور داده است تا دریچه‌های‌بند کمال خان را باز کنند  . او تاکید کرد که آب‌گیری‌بند کمال خان در برفباری‌ و باران‌های اخیر تکمیل‌شده‌است  . اما برخی از رسانه‌های ایرانی گفته‌اند که دریچه‌های این‌بند روز گذشته از سوی طالبان باز‌شده‌و با ادامه آزادسازی آب ، حقابه ایران از دریای هلمند ( هیرمند ) به صورت کامل تامین خواهد شد  . ایرنا خبرگزاری رسمی حکومت ایران گفته است که با مسلط شدن طالبان بر افغانستان و سفرهای اخیر مقام‌های ایرانی به کابل ، آنان موضوع حقابه ایران از دریای هلمند را مورد بحث و گفتگو قرار داده‌اند  . خبرگزاری ایرنا به نقل از حسین مدرس خیابانی ، والی سیستان بلوچستان نوشته است که طالبان براساس توافق با ایران دو دریجه‌بند کمال خان را باز کرده‌اند  . ایرنا به نقل از آقای خیابانی نوشته است : " آن چیزی که توافق‌شده‌با طرف‌های افغانستانی این است که به یاری خدا جریان رهاسازی آب از این‌بند ادامه پیدا خواهد کرد تا حقابه ایران از هیرمند به صورت کامل تامین شود  .  " والی سیستان بلوچستان روز چهارشنبه در یک مصاحبه‌ای تلویزیونی اظهارداشت : " خوشبختانه با رایزنی‌ها و پیگیری‌ها و بارندگی‌های خوبی که در منطقه افغانستان صورت گرفت دیروز 2 مورد از دریچه‌های‌بند کمال‌خان باز شد  .  " امیرخان متقی ، سرپرست وزارت خارجه طالبان چندی پیش در راس یک هیات به تهران رفت  .  آقای متقی روز دوشنبه 10 جنوری ( 20 جدی ) در برگشت از ایران در میدان هوایی کابل به خبرنگاران گفت که در این دیدار مسایل مهاجرین ، موضوعات سیاسی ، اقتصادی و تجارتی را با مقامات ایرانی به بحث گرفتند  .  اما نه مقامات افغان و نه هم مقامات و رسانه‌های ایرانی در بارهٔ جزییات این سفر تبصره نکرده‌اند  . با این حال ، برخی بر این باورند که مقامات ایرانی ممکن است در این دیدار بالای امیرخان متقی فشار آورده باشند تا در ازای کمک با حکومت طالبان که تحت فشارهای مختلف از جمله اقتصادی قرار دارند ، آب‌بند کمال خان را به ایران رها کند  .  اما تا کنون حکومت طالبان و ایران به‌طور مشخص در این مورد اظهار نظر نکرده‌اند  . بسیاری از کاربران در شبکه‌های اجتماعی نیز نسبت به آزادسازی آب این‌بند واکنش نشان داده‌اند و دلیل آن را فشار حکومت ایران و ناتوانی طالبان در این زمینه عنوان کرده‌اند  . در سال‌های اخیر شرق ایران و غرب افغانستان تحت تاثیر خشکسالی قرار گرفته‌اند که تعداد زیادی از مردم را آواره کرده است  . مقامات دولتی ایران از مدت‌ها قبل نسبت به ساخت بندهای آب در ولایات هرات ، فراه و نیمروز در نزدیکی مرز با ایران ابراز نگرانی کرده‌اند  . حسن روحانی ، رییس‌جمهور پیشین ایران سه سال پیش در یک کنفرانس منطقه‌ای گفت که کشورش نمی‌تواند در مقابل ساخت بندهای کجکی در هلمند ، کمال خان در نیمروز ، سلما در هرات و سایر ولایات بی‌تفاوت باشد  .  او افزود که احداث این بندها بر ولایت‌های خراسان و سیستان تاثیر منفی خواهد گذاشت  . علاوه بر این ، حدود دو سال پیش ، جواد ظریف ، وزیر خارجهٔ پیشین ایران به دولت افغانستان هشدار داده‌بود که اقدامات تلافی جویانه‌ای علیه " حق آب " خود انجام خواهد داد ، مگر اینکه کابل با خواسته‌های تهران موافقت کند  . ‌بند کمال خان ، در 18 کیلومتری شمال ولسوالی چاربرجک ولایت نیمروز و بالای دریای هیرمند ساخته‌شده‌است  . آب‌گیری‌بند کمال ‌خان در ولایت نیمروز به تاریخ سوم فبروری ( 15 دلو 1399 ) آغاز شد  . کار ساخت‌بند کمال خان نخست در سال 1345 خورشیدی آغاز شد ، اما بعد از سرنگونی حکومت داوود خان و وقوع جنگ‌های داخلی متوقف شده‌بود  . همچنان کار این‌بند در سال 1391 خورشیدی دوباره آغاز شد  . ‌بند کمال خان با 17متر ارتفاع ، ظرفیت ذخیره 52 میلیون متر مکعب آب را دارا است و در کنار تولید نه میگاوات برق ، می‌تواند زمینه آب‌یاری بیش از 80هزار هکتار زمین را فراهم کند  . این‌بند 95 کیلومتر از شهر زرنج مرکز ولایت نیمروز فاصله دارد  .