دوز تقویتی واکسین کووید۱۹؛ نتایج مطالعات و رویکرد کشورهای مختلف
در پی افزایش موارد ابتلا به کروناویروس در جهان، به ویژه پس از شیوع شکل به شدت ساری دلتای این ویروس، بسیاری از کشورها زرق دوز تقویتی واکسین کووید۱۹ را به جمعیت مسن و آسیب‌پذیر خود آغاز کرده‌اند.
دوز تقویتی واکسین کووید19 به سیستم ایمنی بدن یادآوری می‌کند که چطور با کروناویروس مقابله کند  . گروه مشورتی سازمان جهانی صحت توصیه کرده است که افرادی که سیستم ایمنی ضعیف دارند - از جمله کسانی که پیوند عضو داشته‌اند - دوز تقویتی واکسین کووید19 را تزریق کنند  . این گروه همچنین به افراد مسن‌تر از 60 سال که واکسین‌های چینی سینوفارم و سینووک گرفته‌اند ، توصیه کرده است که نظر به واکسین‌های قابل دسترس در کشورشان ، دوز تقویتی واکسین کووید19 را دریافت کنند  . رویکرد مختلف کشورها اسراییل از نخستین کشورهایی‌بود که تزریق دوز تقویتی واکسین کووید19 را به تمامی افراد بالای 12 سال ، عمدتا با واکسین شرکت فایزر ، ارایه کرد و اکنون نیم جمعیت آن کشور دوز تقویتی واکسین را دریافت کرده‌اند  . قبرس نیز که حدود 80 درصد از بزرگسالان خود را به گونه کامل واکسین کرده است ، اعلام کرد که دوز تقویتی واکسین کووید19 را به تمامی افراد 18 سال به بالا ارایه خواهد کرد و تنها شرط تزریق دوز تقویتی را ، سپری شدن شش ماه از زمان دریافت دوز دوم دانسته است  . بحرین ، امارات متحده عرب و ترکیه نیز واکسین فایزر را به عنوان دوز تقویتی واکسین کووید19 انتخاب کرده‌اند  .  در ایران ، به دلیل وارد نشدن واکسین‌های امریکایی ، گزینه‌های تزریق دوز تقویتی واکسین کووید19 محدود است  . نتایج مطالعات مطالعه‌ای در سویدن که نتایج آن در مجله طبی لنست نشر‌شده‌، نشان داده است که دو دوز واکسین استرازنیکا ، 50 درصد از بیماری دارای علایم را پیشگیری کرده است ، اما زمانی که واکسین فایزر به صفت دوز تقویتی تطبیق‌شده‌است ، این اثربخشی در پیشگیری از بیماری دارای علایم به 67 درصد افزایش پیدا کرده است  .  همینطور زمانی که واکسین مودرنا به عنوان دوز سوم انتخاب شد ، این اثربخشی به 79 درصد رسید  . نتیجه مطالعه‌ دیگری بر اساس یافته‌های واقعی در چلی نشان داده است که تجویز واکسین فایزر یا استرازنکا به عنوان دوز تقویتی واکسین کووید19 ، در افرادی که دو دوز واکسین چینی " سینووک " را گرفته‌اند ، موثرتر از تزریق سه دوز سینووک بوده است  . این مطالعه نشان می‌دهد که میزان اثربخشی در پیشگیری از ابتلا در افرادی که دو دوز سینووک دریافته‌بودند پس از تزریق فایزر به عنوان دوز تقویتی واکسین کووید19 ، حدود 93 درصد و پس از تزریق واکسین استرازنیکا ، 71 درصد افزایش پیدا کرد  . ایالات متحده امریکا به شهروندان این کشور سه گزینه واکسین‌های فایزر ، مودرنا و جانسن‌اند جانسن را به عنوان دوز تقویتی واکسین کووید19 داده است  . با اینحال ، در امریکا تنها یک مطالعه بر روی ترکیب واکسین‌ها انجام‌شده‌است و تمرکز آن ، بیشتر بر روی ایمنی و اثربخشی بوده است  .  از همین رو ، هنوز قطعا نمی‌توان گفت کدام ترکیب ، بیش‌ترین واکنش ایمنی را در افراد ایجاد می‌کند  . روی‌همرفته ، بیشتر کارشناسان صحی تزریق دوز تقویتی واکسین کووید19 را به افراد سالمند ، گروه‌های آسیب‌پذیر و یا کسانی که در صورت ابتلا به کووید19 با خطر بیشتری روبرو‌اند و یا به دلیل شغل شان بیشتر معروض به خطر‌اند ، توصیه می‌کنند  .