از بيوه های دوران جنگ گرفته تا جوانان، به اميد شروع یک زندگی نو ، راهی کشور شان اند
پاکستان از خوف استفادۀ طالبان بزرگترين کمپ مهاجرين را در ماه اپريل مسدود کرد و در نتيجه بيش از ۷۰ هزار افغان يکبار ديگر بيجا شده اند.
از بیوه‌های دوران جنگ گرفته تا جوانان و فامیل‌های جوان ، یکبار دیگر به امید شروع نمودن زندگی جدید در کشوریکه به ده‌ها سال آنرا ندیده‌اند ، راه پر خطر افغانستان را به پیش گرفته‌اند  . مندی کلارک خبرنگار صدای امریکا به سرحد بین افغانستان و پاکستان رفته با عده‌ای از مهاجرین افغان ملاقات نموده و تا کابل آن‌ها را درین سفر همراهی نموده است  . آن‌ها سوار به موتر‌های لاری که تمام دارائی شان را حمل مینماید ، از راه‌های پر خم و پیچ مناطق کوهستانی به کشوری باز میگردند که اکثریت شان به آن آشنائی ندارند  . اینها در جمله ملیونها افغانی‌اند که چندین دهه قبل از جنگ و استبداد از کشور شان فرار نموده‌بودند  . پاکستان میخواهد اکنون کمپ مهاجرین جلوزی را را به سبب خطر احتمالی نفوذ بقایای طالبان مسدود نماید  .  مردم در جلوزی هر آنچه در دسترس دارند ، حتی خشت و مواد ساختمانی را میبندند ، و آن‌ها هیچ چیزی را در آنجا نمیگذارند  . نورالله یکی ازین افغانها در جریان 27 سال گذشته در آن کمپ‌بود و باش داشته است  .  اما به نورالله و اعضای فامیل او گفته‌شده‌است که وقت بازگشت بوطن رسیده است  . جلوزی به یک قریه بزرگ ، نه به یک کمپ مهاجرین ، شباهت دارد  .  این کمپ در سالهای متمادی جای‌بود وباش ده هزار مهاجر افغان بوده است  . مقامات رسمی ملل متحد میگویند این بازگشت دسته جمعی بزرگترین اقدام عودت بوطن در تاریخ بوده است  .  و پاکستان میخواهد بیش از دو ملیون و چهار صد هزار افغان دیگر نیز تا سال 2009 بوطن شان باز گردند  . سالقاتور لومباردو ، مامور اداره مهاجرین ملل متحد یا یوان اچ سی آر در اسلام آباد میگوید پاکستان باید از حوصله مندی کار بگیرد  . سالقاتور لومباردو میگوید : " یک مسئله مهم آنست که دوستان پاکستانی را که به این تعداد نفوس را برای مدت مدیدی میزبانی نموده‌اند قانع سازیم که حوصله داشته باشند و بمردم وقت بدهند که در مورد بازگشت شان تصمیم بگیرند  .  ما در آن تشویش هستیم که اگر تعداد عودت‌کنندگان بیشتر گردد ، افغانستان با یک بحران عمده انسانی مواجه خواهد شد  . " مامورین رسمی ملل متحد از آن خوف دارند که حکومت افغانستان حتی به کمک سازمانهای امدادی نمیتواند تعداد زیادی عودت‌کنندگان را در مدت کوتاهی جذب نماید  . به اساس معلومات سازمان مدافع حقوق‌بشر حدود هفت ملیون افغان مهاجر در سه دهه گذشته ازخشونت‌ها در داخل کشور شان فرار نموده‌اند  .  تعداد زیاد آن‌ها در کشورهای همجوار ، یک و نیم ملیون آن‌ها در ایران و بیش از دو ملیون دیگر آن‌ها در پاکستان پناه گرفته‌اند  . حتی راه‌های بازگشت به وطن نیز مملو از خطرات است  .  راه‌ها پر از ماین‌ها بوده و مسافرین هدف حملات راهزنان و قطاع الطریقان قرار میگیرند  .  و جنگ سالاران محلی نیز به کرات راه عمده داخل شدن از پاکستان را مسدود مینمایند  . چنین معلوم می‌شود مقصد اصلی کسانیکه این راه پر خطر را طی نموده و بکابل میرسند ، مرکز بازگشت بوطن ملل متحد می‌باشد  .  درین مرکزبه عودت‌کنندگان بوطن در مورد خطرات ماین‌ها معلومات داده‌شده‌، معاینات صحی تکمیل گردیده و معادل یکصد دالر امریکائی پرداخت می‌گردد تا زندگی جدید شانرا شروع نمایند  . برای حکومت افغانستان بازگشت مهاجرین جهت باز‌سازی کشور مهم است  . عبدالقادر زازی ، مشاور ارشد میگوید اقدامات بازگشت به میهن خیلی مهم است اما او علاوه نموده میگوید عودت‌کنندگان با مشکلات زیادی مواجه خواهند شد  . قادر زازی : " آن‌ها با مشکلات زیادی روبرو می‌شوند  .  مشکل عمده عودت‌کنندگان یافتن کار است  .  آن‌ها بیکار‌اند و درینجا نمیتوانند کاری بیابند  . " اما بزرگترین مشکل عودت‌کننده گان مشکل سرپناه است  .  بسیاری آن‌ها جای رفتن ندارند  .  بسیاری میگویند سازمانهای کمک‌دهنده بین‌المللی یگانه منبع کمک به آنهاست  . انیسه و راتیه دو مهاجر افغان و فامیل هایشان20 سال قبل به کشور همسایه ایران مهاجر گردیده‌بودند و آن‌ها درهمین نزدیکی‌ها با شوهران مسن شان به کابل برگشته‌اند  . حالا آن‌ها سرپناه شانرا سر از نو آباد مینمایند  .  " اشغال افغانستان توسط قوای شوروی تعداد زیاد مهاجرین را به کشورهای همسایه سرازیر نمود اما با وجود بیرون رفتن آن قوا در سال 1989 افغانستان نتوانسته است راه صلح را دریابد  . " کارمندان امداد میگویند امید به آینده افغانستان بدوش همین مهاجرینی خواهد‌بود که آماده‌اند از نشیب و فراز‌های راه‌های پر مشقت آن گذشته و به شروع نمودن زندگی دران کشور متعهد باشند  .