فضای کار رسانه‌ای در افغانستان؛ خشونت فزاینده خبرنگاران را 'بسیار ترسانده' است
خشونت با خبرنگاران، بازداشت‌ دست اندرکاران رسانه‌ای و وضع مقررات نامشخص بر رسانه‌ها، کار خبرنگاری را در افغانستان دشوارتر کرده است.
پس از تسلط طالبان در 15 اگست سال گذشته چندین روزنامه‌نگار مورد حمله قرار گرفته یا بازداشت شده‌اند ، و برخی از آنان که مورد ضرب و شتم قرار گرفته‌اند ، می‌گویند که طالبان هیچ کاری برای پاسخگو قراردادن عاملان آن بدرفتاری‌ها انجام نداده‌اند  . کارشناسان رسانه‌ای می‌گویند که فقدان قوانین و نهادهای دولتی این مشکل را تشدید می‌کند  . حجت الله مجددی ، معاون انجمن ژورنالیستان آزاد افغانستان ، می‌گوید که بخشی از مشکل این است که طالبان دستورالعمل‌هایی را برای خبرنگاران صادر می‌کنند ، اما " قانون رسانه‌ای وجود ندارد " .  او افزود : " من مطمین نیستم که آیا برنامه‌ای برای چنین چیزی وجود دارد یا خیر ، اما ما هنوز آن را ندیده ایم  .  " در روزهای نخستین تسلط طالبان ، آقای مجددی عضو یک کمیته سه نفره‌بود که توسط طالبان برای رسیدگی به مسایل رسانه‌ای ایجاد شده‌بود  . وزارت امر به معروف و نهی از منکر ، جلب و جذب و سمع شکایات گروه طالبان در ماه ستمبر و پس از آن یک سلسله مقررات جدید نشراتی را برای رسانه‌های تصویری افغانستان اعلام کرد  . بر اساس این مقررات ، رسانه‌های تلویزیونی نباید فلم‌هایی را نشر کنند که " خلاف اصول شرعی و ارزش‌های افغانی " بوده و نیز نشر فلم‌های داخلی و خارجی که در آن " فرهنگ و عنعنات بیگانگان " بازتاب یافته و سبب " بد اخلاقی " در اجتماع می‌شود ، منع قرار داده‌شده‌است  . طالبان همچنین دستور داده‌اند که برنامه‌های " طنزی و تفریحی " تلویزیون‌ها نباید به گونه‌ای تهیه شود که در آن به کسی " تحقیر و اهانت "‌شده‌باشد  .  همچنین نشر سریال‌هایی که در آن به " شعایر دینی یا کرامت انسانی " اهانت‌شده‌باشد ، منع‌شده‌است  . وزارت امر به معروف و نهی از منکر ، جلب و جذب و سمع شکایات گروه طالبان از تلویزیون‌ها خواسته است تا فلم‌ها و ویدیوهایی را نشر نکنند که در آن " عورت " مردان هویدا باشد  .  اما در مورد " عورت " وضاحت داده‌نشده‌است  . بر اساس مقررات جدید طالبان ، مجریان زن باید حجاب اسلامی را رعایت کنند  .  همچنین نشر سریال‌ها و برنامه‌های تمثیلی که در آن ممثلین زن حضور داشته باشند ، منع‌شده‌است ، اما وضاحت داده‌نشده‌است که چرا باید زنان تمثیل نکنند  . طالبان گفته‌اند که رسانه‌ها باید برای گزارش‌دهی با مقامات هماهنگی کنند  .  اما روزنامه‌نگاران و تحلیلگران رسانه‌ای می‌گویند که طالبان نگفته‌اند که آیا قوانین رسانه‌ای که در دولت قبلی وجود داشت هنوز نافذ است یا خیر  . عبدالسبحان مصباح ، معاون پیشین اتحادیه وکلای افغانستان نیز معتقد است که نبود نهادهای دولتی یکی از مشکلات است  .  او گفت : " یک کمیسیون نمی‌تواند به قضایای جنایی رسیدگی کند  .  قتل و ضرب و شتم خبرنگاران مواردی است که پولیس ، وکلا و قضات باید با آن برخورد کنند  .  طالبان باید نهادهای رسمی دولتی داشته باشند  .  " در تازه ترین رویداد طالبان فیصل مدرس ، ادریس رحیمی و میلاد عزیزی ، ژورنالستان افغان را بازداشت کردند  . این ژورنالستان که برای چینل یوتیوب موسوم به " دوست‌داران کابل " ( Kabul Lovers ) کار می‌کنند ، ‌ به تاریخ ششم جنوری 2022 میلادی همراه با رشاد عزیزی ، برادر میلادی عزیزی ، توسط طالبان توقیف شدند  . این سه ژورنالست اخیرا اعتراضات مردم را در ولایت پنجشیر زیر پوشش قرار دادند ، ولایتی که جنگجویان طالبان یک غیرنظامی را کشتند  .  معترضان به شدت از رفتار طالبان و کشتن غیرنظامیان در آن ولایت انتقاد کردند و ویدیویی که چینل دوست‌داران کابل آن را در یوتیوب نشر کرد ، بیش از 100 هزار بیننده را به خود جلب کرد و رسانه‌های بین‌المللی از جمله بی‌بی‌سی نیز آنرا گزارش دادند  . اما ذبیح الله مجاهد ، سخنگوی طالبان در مصاحبه با صدای امریکا گفت که یک گروهی " به نام خبرنگار " به پنجشیر رفتند و بدون تحقیق غوغا برپا کردند و علیه نظام شعار دادند  .  آقای مجاهد گفت که این خبرنگاران بخاطر " تنبیه " بازداشت شدند  . پیش از این نیز چندین خبرنگاردر کابل و سایر ولایات بازداشت و لت و کوب شده‌بودند  . آقای مجددی گفت که خشونت علیه خبرنگاران پس از تسلط طالبان افزایش یافته و تاکنون هیچ تحقیقاتی انجام‌نشده‌و عاملان هیچ یک از قضایا به دست عدالت سپرده نشده‌اند  . یک خبرنگار دیگر که از ترس انتقام‌جویی نخواست نامش در این گزارش ذکر شود گفت که ارعاب و زندانی شدن آن‌ها را نگران کرده است  .  او گفت : " کار کردن به عنوان یک خبرنگار تحت حاکمیت طالبان غیرممکن‌شده‌است  .  " این روزنامه نگار که حدود 15 سال با رسانه‌های داخلی و بین‌المللی کار کرده ، گفت که خبرنگاران در پوسته‌های بازرسی متوقف و بازرسی می‌شوند و به گفته وی یافتن افرادی که مایل به صحبت باشند سخت‌تر می‌شود  . این ژورنالست افزود : " هر وقت برای گزارش می‌رویم ، بارها از ما می‌پرسند کجا‌بودی  ؟  از کجا استی  ؟  کجا میروی  ؟  برای چه کسی کار می‌کنید  ؟ " او در ادامهٔ سخنان‌اش گفت " هرجا ترس وجود دارد  .  همه می‌ترسند  .  مردم عادی نمی‌خواهند با ما صحبت کنند  .  کارشناسان تهدید می‌شوند  .  می‌دانید با پروفسور جلال چی شد  ؟ " فیض الله جلال استاد پوهنتون چندی پیش به خاطر انتقادات شدید و لحن تند‌اش با یکی از سخنگویان طالبان در یک برنامهٔ تلویزیونی ، بازداشت شد اما پس از چهار روز دوباره آزاد شد  . فدراسیون بین‌المللی خبرنگاران محیط سرکوبگر را محکوم کرده و از طالبان خواسته است تا خبرنگاران بازداشت‌شده‌را آزاد کرده و عدالت را برای کسانی که مورد حمله یا تهدید قرار گرفته‌اند تامین کنند  . این فدراسیون در بیانیه‌ای گفته است :" روند نگران‌کننده بازداشت‌ها و حملات علیه خبرنگاران و کارکنان رسانه‌ها در افغانستان تحت رژیم طالبان همچنان در حال افزایش است  .  طالبان باید آزار و اذیت رسانه‌ها را متوقف کند و تعهد ملموس خود را برای حفظ آزادی مطبوعات نشان دهد  .  " رژیم طالبان در دهه 1990 میلادی نشرات تلویزیون‌ها را در افغانستان به گونه کامل منع کرده و نیز محدودیت‌ نهایت سختگیرانه اجتماعی را ، به ویژه بر زنان و دختران وضع کرده و آنان را از حق کار و آموزش محروم کرده‌بودند  .