خاطرات جان کری از معامله ایجاد حکومت غنی-عبدالله
وزیر خارجه پیشین ایالات متحده نوشته است که شمارش آرا اشرف غنی را برنده نشان می داد، اما حامیان داکتر عبدالله تهدید به کودتا کرده بودند.
Every Day is Extra که به دری و به شکل مفهومی آنرا هر روزی غنیمت است می‌توان ترجمه کرد ، عنوان کتاب خاطرات جان کری ، وزیر پیشین خارجه ایالات متحده امریکا ، است که هفته گذشته انتشار یافت  . در نخستین صفحه این کتاب ، کری 74 ساله دلیل گزینش عنوان کتابش را توضیح داده است  .  کری جوان از جبهات جنگ ویتنام ( 1955 - 1975 ) زنده برآمد و از همان زمان فکر می‌کند که هر روز زنده گی اش ، غنیمت بوده است  . نویسنده شرح گسترده ی از زمان جوانی اش به ویژه از چهارسال خدمت عسکری اش ( 1966 - 1970 ) که چهاره ماه آنرا در جنگ ویتنام‌بود ، ارائه کرده است  .  پس از عسکری ، کری برای 28 سال به حیث سناتور ایالت ماساچوست در کنگره امریکا کار کرد ، در سال 2004 نامزد حزب دموکرات در انتخابات ریاست جمهوری شد که آنرا به جورج بوش از حزب جمهوری خواه باخت ، ‌ و از سال 2013 تا 2017 به حیث وزیر خارجه امریکا ایفا وظیفه کرد  . در میان افغان‌ها ، جان کری بیشتر به صفت طراح حکومت وحدت ملی شهرت دارد  .  کری اما در کتابش کمتر و به گونه فشرده به مسایل افغانستان پرداخته و هیچ رمز و راز تازه ی را برملا نکرده است  . ماجرای میانجیگری یا مداخلت جان کری در انتخابات افغانستان به سال 2009 بر می‌گردد  .  در آن زمان حامد کرزی فکر می‌کرد که ریچارد هولبروک ، نماینده ویژه امریکا برای افغانستان و پاکستان ، و کارل ایکنبری ، سفیر وقت امریکا در افغانستان ، در پی برکناری وی از اریکه قدرت‌بودند  .  در پی ادعاهای تقلب گسترده در آرا ، داکتر عبدالله ، رقیب اصلی حامد کرزی ، نتایج انتخابات را رد کرد و طرفداران قدرتمند وی تهدید به اعلان حکومت موازی کردند  .  از آنجا که اعتماد در روابط میان کرزی ، ایکنبری و هولبروک وجود نداشت ، سناتور کری در نقش یک دیپلمات با رئیس جمهور کرزی وارد کار شد و پس از چندین دور گفت و گوهای همه جانبه ، ‌ بلاخره کرزی را به رفتن به دور دوم آرا قانع ساخت  .  داکتر عبدالله اما از دور دوم پا بیرون کشید و به این ترتیب کرزی برنده انتخابات اعلان شد  . کری از یک ملاقات اش با کرزی نوشته است یکبار کرزی چشم در چشمم دوخت و گفت ، « جان من نمی‌توانم که 250 هزار رای پشتون‌ها را باطل کنم  .  من زنده نخواهم ماند  . » او از اطاق بیرون شد تا به تلیفون جواب بدهد ، اما من فکر کردم که او می‌خواست که حرف‌هایش طنینی برجا بگذارد و خودشرا برای حربه بعدی آماده کند  .  رویمرا به طرف معاون سفیر ما ، فرنک ریکاردونی ، که یک کارمند فوق العاده وزارت خارجه و از مدفورد ماساچوست‌بود ، ‌ کردم  .  او رک و راست صحبت می‌کرد  .  « فرنک ، آیا واقعا 250 هزار آرای پشتون‌ها باطل‌شده‌است  ؟ » فرنک تبسم نموده جواب داد « نه ، بیشتر مثل 25 رای پشتون است که هرکدام آن‌ها 10000 برگه انداخته است  . » دور نخست انتخابات ریاست جمهوری افغانستان در سال 2014 فارغ از انتقادهای گسترده اجرا شد و از میان هشت نامزد ، دو تن - اشرف غنی و داکتر عبدالله به دور دوم راه یافتند  .  آن دور اما به جنجالیترین انتخابات افغانستان مبدل گردید که پای جان کری ، وزیر خارجه امریکا ، را برای مدیریت آن به کابل کشانید  . کری در کتابش نوشته است که امریکا از هیچ یک از دو نامزد حمایت نمی‌کرد  . کری در مورد اشرف غنی نوشته است " غنی یک پشتون ناسیونالیست طرفدار غرب‌بود که از زبانش اصطلاحات تکنوکراتیک می‌بارید  .  در حالی که بیشتر کارشرا در بانک جهانی در امریکا کرده‌بود ، غنی در پیوستن با سیاسیون محلی مشکل داشت  .  او مغز عالی داشت اما سیاستمدار کم تجربه ی‌بود  .  بعضی اوقات او در واکنش مایل به افراط می‌شد  .  او همچنان یک مرد شدیدا منحصر به خودش‌بود و به مایکرومنجمنت تمایل داشت که همیشه به نفع اش تمام نمی‌شد  . " در مقابل غنی ، از دید جان کری ، داکتر عبدالله " شخص آرام ، موقر و نرم زبان‌بود  .  او دیدگاه تکنوکراتیک غنی را نداشت ، اما همیشه از اوضاع درک خوبی داشت  .  او در ساخت ائتلاف مهارت داشت و می‌دانست که چگونه در عقب صحنه کار کند  .  او یک سیاستمدار خوبی‌بود  . " هر یکی از این دو نامزد ، به نوشته کری ، به مراتب بهتر از حامد کرزی‌بود  .  روابط کرزی با امریکا ، به ویژه در سال‌های 2013 - 2014 ، به شدت به تیره گی گرائیده‌بود و کرزی از امضای توافقنامه امنیتی و دفاعی با امریکا ، ابا ورزید  . مشکل اساسی اما این‌بود که دور دوم انتخابات به یک افتضاح تمام عیار مبدل شده‌بود  . جان کری نوشته است که " به فکر ما ، هر طوری که نتایج را آزمایش کرد ، نتیجه برد غنی‌بود  .  اما اتهامات تقلب و بی‌نظمی‌ها بر چیزی که می‌شد آنرا یک لحظه کامیابی برای مردم افغان نامید ، سایه افگنده‌بود  . " با آن که اشرف غنی ، دست کم از دید مقام‌های امریکایی و بر اساس شمارش آرا ، برنده انتخابات‌بود ، اما حامیان قدرتمند داکتر عبدالله با تهدیدهای جدی در مقابل آن ایستاده شدند  . کری نوشته است " در جولای ، یکی از حامیان کلیدی عبدالله تهدید به ایجاد حکومت موازی در دوازده تا چهارده ولایت نمود  . " این حامی کلیدی آقای عبدالله ، والی پیشین بلخ عطا محمد نور‌بود که حالا منتقد و مخالف داکتر عبدالله است  . دیپلمات‌های امریکایی در آن زمان به جان کری گفتند که در صورت اعلان اشرف غنی به حیث برنده انتخابات ، جنگ‌های داخلی در افغانستان شعله ور‌شده‌و نظام نوپای این کشور از درون متلاشی خواهد شد  . کری نوشته است " سفیر ما در کابل استدلال می‌ورزید که خطر کودتا واقعی است  . " افزایش جنجال‌ها در دور دوم انتخابات و تهدیدهای حامیان داکتر عبدالله ، پای جان کری را برای بار دوم برای مدیریت بحران انتخاباتی افغانستان به کابل کشانید و وی ساعت‌های طولانی را صرف چانه زنی‌ها و اندرز گویی با هر یک از نامزدان ریاست جمهوری نمود  . کری در نوشته اش طوری وانمود می‌سازد که او به جز از ترغیب داکتر عبدالله و اشرف غنی به خویشتنداری و ایثارگری برای میهن ، طرح مشخصی را برای حل بحران به وجود آمده از انتخابات در دست نداشت  . او نوشته است " ما به یک مرحله حساس مذاکرات نزدیک می‌شدیم که در یک حرکت حیرت انگیز ، غنی به ایدهئ تشکیل یک حکومت وحدت پرداخت  .  من همیشه حدس می‌زدم که وی از محبوبیت این ایده آگاهی داشت  .  بعدش ، من به طرف غنی دورم خوردم ، ‌ دستم را بر شانه اش گذاشتم و گفتم « اشرف ، تو رئیس جمهور خواهی‌بود  .  عبدالله با تو در تطبیق یک اجندای مشترک کمک خواهد کرد  .  اما تو باید در انتقال واقعی قدرت به او راضی باشی و به او فرصت حکومتداری مشترک را بدهی ، به خاطری که این کار به نفع کشور است  . " با این طرح ، بلاخره بحران دور دوم انتخابات ریاست جمهوری افغانستان پایان یافت و اشرف غنی و داکتر عبدالله متن توافقنامه تشکیل حکومت وحدت ملی را امضا نمودند  .  در پای این توافقنامه ، امضای یان کوبیش ، فرستاده سرمنشی سازمان ملل برای افغانستان ، و جیمز کنینگهم ، سفیر وقت امریکا در کابل ، هم وجود دارد  . به این ترتیب ، غنی رئیس جمهور و عبدالله رئیس اجرایی حکومتی شد که قدرت سیاسی در آن به صورت مساویانه تقسیم‌شده‌است ساختاری که در قانون اساسی افغانستان تسجیل نیافته است  . حکومت وحدت ملی افغانستان ، ‌ با وجود مشکلات انبوه ، برای حدود چهار سال دوام یافته است  .  با آن که برخی‌ها میانجیگری جان کری در انتخابات افغانستان را به شدت مورد انتقاد قرار می‌دهند ، کری در آخر یاداشت‌هایش از افغانستان نوشته است که به آینده این کشور خوشبین است  . " افغانستان امروزی با آزمون‌های بزرگ اقتصادی و امنیتی روبروست ، اما چانس شناخته شدن به حیث یک کشور ، نه فقط یک جنگ ، را دارد  .  دیپلماسی که [ افغانستان ] را تا این حد آورد ، ارزش اشرا داشت  . "