پیامد های احتمالی جنگ احتمالی میان افغانستان و پاکستان
تحلیلگران می گویند که توانایی نظامی پاکستان در مقایسه با افغانستان بیشتر است، اما افغانستان نیز قادر است آن کشور را متضرر و بی ثبات سازد.
در بیش از یک دهه گذشته ، حملات راکتی پاکستان بالای مناطق مرزی افغانستان و گاهی هم پیشروی قوای سرحدی پاکستان به داخل قلمرو افغانستان موجب تنش‌های جدی میان کابل و اسلام آباد‌شده‌است  . در آخرین تحول ، به گفته مقامات نظامی افغانستان ، تانک‌های زرهی پاکستان مناطق مرزی را در ولایت ننگرهار مورد هدف فیر راکتی قرار دادند  . پس از حمله مرگبار دو هفته قبل بالای ریاست دهم امنیت ملی افغانستان در شهر کابل ، موقف مقامات افغانستان در مقابل پاکستان بار دیگر چهره خصومت را به خود گرفت  . به تعقیب آن ، فیر راکت توسط تانک‌های زرهی پاکستان بالای مناطق مرزی افغانستان تشنج میان کابل و اسلام آباد را به حدی افزایش داد که مقام‌های نظامی و سیاسی افغانستان از هرگونه اقدام ، به شمول بر خورد نظامی در مقابل قوای پاکستانی سخن گفتند  . قدم‌شاه شهیم ، لوی درستیز قوای مسلح افغانستان ، اواخر هفته گذشته به خبرنگاران گفت اگر همه گزینه‌های حکومت برای جلوگیری از فیر راکت توسط قوای پاکستانی نتیجه نداد ، گزینه آخر " استعمال اردو خواهد‌بود  . " به تعقیب آن ، شاه حسین مرتضوی ، معاون سخنگوی رئیس جمهور افغانستان ، به صورت مشخص در مورد گزینه نظامی در مقابل پاکستان حرف نزد ، اما تاکید کرد که حکومت آن کشور آماده استفاده از هر گزینه است  . تلاش کردیم تا در مورد ، واکنش سرتاج عزیز ، مشاور روابط بین‌المللی حکومت پاکستان را بگیریم ، اما آقای عزیز گفت که نمی‌خواهد در مورد صحبت کند  . سوالی که در این مورد مطرح می‌شود این است که آیا حکومت افغانستان در این مورد آنچه می‌گوید جدی است یا خیر  ؟ مایکل کوگلمن ، پژوهشگر مسایل آسیای جنوبی در مرکز تحقیقی ودرو ولسن مستقر در امریکا ، به این باور است که اظهارات مقامات افغان در این مورد بیشتر جنبه لفظی داردنه قصد اقدام عملی نظامی در مقابل پاکستان  . آقای کوگلمن گفت : " هر گاه قرار باشد که افغانستان در برابر پاکستان اقدام تحریک‌آمیز نظامی انجام بدهد ، افغانستان باید در این مورد بسیار نگران باشد که پاسخ پاکستان در برابر آن چگونه خواهد‌بود  .  اگر افغانستان از قوای نظامی در مقابل پاکستان استفاده کند ، توانایی تلافی جویی پاکستان بسیار بالا خواهد‌بود و این چیزی است که باید در مورد آن نگران‌بود  . " این تحلیلگر امریکایی همچنین می‌گوید که با در نظر داشت همه مشکلات سیاسی ، امنیتی و اقتصادی که افغانستان با آن مواجه است ، عملیات نظامی آن کشور در مقابل پاکستان آخرین گزینه خواهد‌بود که کابل و اسلام آباد به آن مبادرت کنند  . اما در صورت بروز جنگ ، به باور آقای کوگلمن ، مثل پاکستان ، افغانستان نیز وارد جنگ نیابتی در پاکستان خواهد شد  . آقای کوگلمن در مورد افزود : " آی اس آی پاکستان از طالبان و شبکه حقانی به مثابه مهره‌های جنگ نیابتی در افغانستان استفاده می‌کند و آنان را مورد حمایت قرار می‌دهد  .  اگر این روند ادامه یابد و افغانستان از این بابت رنج ببرد و پاکستان هیچ اقدامی نکند ، افغانستان ممکن از تحریک طالبان پاکستان به مثابه افزار جنگ نیابتی در مقابل پاکستان استفاده کند ؛ برای آنان پناه بدهد و حملات آنان را در پاکستان حمایت کند  .  بنا بر این ، هراس از جنگ نیابتی افغانستان در پاکستان وجود دارد  . " اگر فرض بر این باشد که افغانستان در نهایت در برابر پاکستان دست به اقدام نظامی بزند ، آیا پاکستان دست به اقدام مشابه خواهد زد یا خیر  ؟ علی نوری زاده ، رئیس مرکز تحقیقاتی ایران و عرب مستقر در لندن ، به این باور است که به دلیل حضور قوای ناتو در افغانستان ، پاکستان اجازه اقدام نظامی را در مقابل افغانستان نخواهد یافت  . آقای نوری زاده گفت : " قدرت نظامی پاکستان در مقایسه با افغانستان بزرگتر است ، اما جامعه بین‌المللی قوای ناتو که افغانستان را از چنگ طالبان نجات داد ، اجازه نخواهد داد تا پاکستان هر آنچه خواست در افغانستان انجام بدهد  . " قوای نظامی افغانستان در مقایسه با پاکستان از قوت کمتر برخوردار است  .  به گفته مقامات نظامی افغانستان ، شماری اردوی افغانستان به 195 هزار می‌رسد ، در حالیکه به گفته آگاهان ، تنها تعداد نظامیان فعال پاکستان به بیش از شش صد هزار می‌رسد و قوای ریزرفی آن نیز به بیش از پنج صد هزار می‌رسد  . علاوه بر آن ، به باور کارشناسان نظامی ، از لحاظ تجهیزات نظامی ، قدرت نظامی پاکستان نیز در مقایسه با افغانستان بیشتر است  .  در حالیکه قوای نظامی افغانستان به صورت کل متکی به کمک‌های جامعه بین‌المللی به ویژ ه امریکا است ، مثل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران ، اردوی پاکستان نیز در بخش‌های نظامی و غیر نظامی سرمایه‌گذاری دارد و مصارف خود را ، خود تمویل می‌کند  . بنا بر همین واقعیت‌های نظامی مثل جاوید کوهستانی به باوراند که جنگ متعارف میان افغانستان و پاکستان نا ممکن است  . به گفته آقای کوهستانی : " باید بپذیریم که اردوی افغانستان به تمام معنی ، اردوی غیر متعارف است  .  ما دارای تجهیزات استراتیژیک و تکتیکی نیستیم ؛ اسلحه ثقیل نداریم ؛ کنترل هوایی را به دست نداریم ؛ بنا بر این ، ما با پاکستان غیر قابل مقایسه استیم  . " اما در صورت رویا رویی مستقیم میان کابل و اسلام آباد ، این تنها افغانستان نیست که متضرر می‌شود  .  تحلیلگران نظامی می‌گویند که افغانستان از طریق جنگ نیابتی می‌تواند پاکستان را متضرر و بی‌ثبات کند  . آقای کوهستانی تاکید می‌کندکه افغانستان به هیچ صورت نمی‌تواند از طریق جنگ با پاکستان وارد عمل شود  .  اما به گفته او ، افغانستان از طریق حمایت تندروان ، شورشیان اردوی آزادی خواه بلوچستان و سایر نا راضیان حکومت پاکستان می‌تواند به گونه جنگ نیابتی را در پاکستان سازماندهی کند  .  در چنین وضعیت ، به گفته آقای کوهستانی افغانستان و پاکستان از لحاظ سیاسی ، امنیتی و اقتصادی متضرر خواهند شد  . اسحق اتمر ، کارشناس نظامی افغان نیز باور مشابه دارد و تاکید می‌کند که با در نظر داشت قوت بیشتر پاکستان در مقایسه با افغانستان ، جنگ نیابتی افغانستان در پاکستان می‌تواند موجب نا امنی و بی‌ثباتی گردد که گزینه خوب برای دو کشور نخواهد‌بود  . صرف نظر از اینکه اظهارات نظامیان افغان در مورد استفاده از قوای نظامی در برابر پاکستان جنبه شکلی و صوری دارد یا جدی و عملی ، تحلیلگران سیاسی و نظامی به‌طور عموم استدلال می‌کنند که در صورت بروز جنگ میان افغانستان و پاکستان ، هر دو کشور متضرر خواهند شدنه فقط افغانستان  . خالد مفتون ، به عنوان تهیه‌کننده گزارش‌های تحلیلی و گوینده خبر ، کارش را از ابتدای سال 2014 در رادیو صدای امریکا در واشنگتن آغاز کرد  .  خالد پیشتر از این ، حدود 10 سال در رسانه‌های بین‌المللی مختلف به شمول خبرگزاری آلمان درکابل و رادیو آزادی در پراگ کار کرده‌بود  .  خالد مفتون سند لیسانس حقوق و علوم سیاسی را از دانشگاه کابل دریافت کرده و سند ماستری را در رشته مدیریت عامه از انستیتوت مطالعات بین‌المللی مونتری کالیفرینای امریکا کسب کرده است  .