Обама зададе нов тон во американската надворешна политика
Стручњаци наведуваат дека американскиот претседател Барак Обама успеал да го смени барем тонот на надворешната политика, иако допрва тр
Стручњаци наведуваат декаамериканскиот претседател Барак Обама успеал да го смени барем тонот нанадворешната политика, иако допрва треба да уследат опипливи достигнувања. Каква беше американската надворешна политикаво првите 100 дена на новата влада? Обама можеби го повлеченајсмелиот надворешнополитички потег уште пред инаугурацијата, кога го номинирашесвојот поранешен партиски ривал за претседателските избори Хилари Клинтон задржавен секретар, и покрај тоа што за време на кампањата разменија жестоки зборови за надворешнатаполитика. Кога Обама ја осигура претседателскатаноминација, тие ги оставија разликите зад себе и започнаа заедно да сепојавуваат на предизборните митинзи. „Таа е одлична, тоа сакам да гоподвлечам", рече Обама за Хилари на митинг во Њу Хемпшир. Хилари возврати во истстил: „Знам дека ќе биде врховенкомандант кој нема да се двоуми дали да користи сила кога има потреба, ноникогаш нема да се откаже од дипломатијата – кога тоа е можно". Клинтон без проблеми бешепотврдена на функцијата во Сенатот, најавувајќи дека новата влада нема да иматолку конфротирачки пристап во надворешната политика како претходната. „Мора да користиме таканаречена`мудра сила`: цел обем на средства нарасполагање – дипломатски, економски, политички, армиски, правни икултуролошки", рече Хилари на сведочењето за нејзината номинација. Обама назначи двајца специјалнипратеници за глобалните „жешки" точки: заПакистан и Авганистан го именуваше поранешниот преговарач за Балканот РичардХолбрук, а за арапско-израелскиот конфликт го назначи поранешниот сенатор ЏорџМичел. „Не ја потценувам тежината на оваазадача. Ситуацијата на Блискиот исток е експлозивна, комплексна и опасна", речеМичел по повод номинацијата. Искусниот дипломат СтивенБосворт, пак, стана задолжен за Северна Кореја и нејзината нуклеарна програма. Иако добредојден во Сеул, Босфорт наиде назатворена врата кај Пјонгјанг – Северна Кореја ја отфрли неговата понудата запосета. Неколку недели подоцна, земјата сеоглуши на предупредувањата од меѓународната заедница и тестираше проектил оддолг домет, по што се повлече од преговорите за својата нуклеарнапрограма. Обама предизвика голема критикаод републикански редови поради тоа што понуди дијалог со Иран и Куба, како ипоради пријателското ракување на Сеамериканскиот самит со венецуелскиотпретседател Хуго Чавез. „Би можело да се случи сценариослично на кубанската ракетна криза, во кое Иран би ја користел Венецуела каковлезна точка во нашата хемисфера", рече конгресменот Кони Мек на неодамнешенраспит. Но, Даниел Хамилтон одУниверзитетот Џон Хопкинс ги поздравува потезите на Обама и смета дека тие сеобид за репозиционирање на САД како веродостоен глобален партнер. „Кога се обидувате да допретедо непријателите дури и кога не се согласувате со нив, барем може даразговарате за разликите - тоа е пораката во првите 100 дена", коментираХамилтон. Аналитичарите ги поздравијанапорите на Обама за подобрување на односите со Русија и Кина. Па сепак, Мајкл О` Ханлон од ИнститутотБрукингс во Вашингтон смета дека е прерарно дали тоа ќе резултира во диломатскипридобивки и препорачува „да се сочува аплаузот се` додека конкретно не биде решененекој од проблемите". Хамилтон додава идека сега не би го оценувал надворешнополитичкиот учинок на Обама, туку дека емногу подобро тоа да се стори по една и пол година мината во Белата куќа.