ຄວາມກ້າວໜ້າ ໃນການປົກປ້ອງສັດປ່າ ບໍ່ໃຫ້ ສູນພັນ
ຢູ່​ໃນ​ຢູ​ໂຣບ ພວກ​ນັກວິທະຍາສາດ ກຳລັງ​ລ້ຽງ​ງົວກະທິງ ຫຼື​ບາຍ​ສັນມາ​ໄດ້ ເກືອບ​ນຶ່ງ​ສັດຕະ​ວັດແລ້ວ ຫຼັງ​ຈາກທີ່​ພວກ​ມັນ ​ໄດ້ຫາຍ​ສາບ​ສູນ​ໄປ ​ຈາກ​ທົ່ງກວ້າງ,
ບັນດານັກອະນຸລັກທໍາມະຊາດຢູ່ທົ່ວໂລກ ພວມພາກັນທຳຄວາມກ້າວໜ້າຢ່າງໃຫຍ່ ຫຼວງ ໃນການກອບກູ້ເອົາຈຳພວກສັດກັບຄືນມາ ຈາກການທີ່ກຳລັງຈະສູນພັນໄປ ເຖິງ ແມ່ນວ່າເມື່ອບໍ່ດົນມານີ້ ຈະມີການສູນເສຍຊີວິດຂອງພວກແຮດຜູ້ ສີຂາວຈຸສຸດທ້າຍກໍ ຕາມ ແຕ່ກໍມີຄວາມຫວັງຢູ່ວ່າ ວິທະຍາສາດ ຈະສາມາດນຳເອົາຊີວິດດັ່ງກ່າວກັບຄືນມາ ໄດ້ ຢູ່ໃນຢູໂຣບ ປັດຈຸບັນນີ້ ພວກນັກວິທະຍາສາດ ກຳລັງລ້ຽງງົວກະທິງ ຫຼືບາຍສັນມາ (bison) ເກືອບໄດ້ນຶ່ງສັດຕະວັດແລ້ວ ຫຼັງຈາກທີ່ພວກມັນ ໄດ້ຫາຍສາບສູນໄປ ຈາກທົ່ງກວ້າງໃຫຽ່ ແລະພວກສັດທະເລຂອງລັດກາລີຟໍເນຍ ເຊັ່ນໂຕນາກອັອດເຕີ (otter) ກໍແມ່ນໄດ້ມີຊີວິດກັບຄືນມາພຽງ 50 ເປີເຊັນ ຂອງເຊື້ອທົດລອງໃນຊຸມປີ 1930 ນັກ ຂ່າວວີໂອເອ ຈອຣ໌ຈ ພິວຕິກ ມີລາຍງານເພີ້ມເຕີມ ຊຶ່ງ ກິ່ງສະຫວັນ ຈະນຳລາຍລະອຽດ ມາສະເໜີທ່ານ ແຮດຜູ້ສີຂາວຂອງໂລກໂຕສຸດທ້າຍ ຢູ່ທາງພາກເໜືອ ທີ່ມີຊື່ວ່າຊູດານ ໄດ້ເສຍຊີວິດ ໄປ ໃນວັນທີ 19 ເດືອນມີນາຜ່ານມາ ໂດຍບໍ່ມີລູກປະໄວ້ຈັກໂຕ ຄວາມພະຍາຍາມ ເທື່ອກ່ອນໜ້ານັ້ນ ເພື່ອປະສົມພັນກັບສັດແມ່ສອງໂຕ ທີ່ມີເຊື້ອພັນດຽວກັນ ບໍ່ໄດ້ຮັບ ຜົນສຳເລັດ ທັງບໍ່ເຫັນຮ່ອງຮອຍວ່າ ຈະສາມາດຜະລິດຄືນມາໄດ້ ແຕ່ວ່າພວກນັກວິທະຍາສາດ ໄດ້ຮັກສາໄວ້ ເຊື້ອພັນຂອງ ຊູດານ ຊຶ່ງອາດຈະສາມາດ ນຳເອົາໄປໃຊ້ ແບບສັກໃສ່ໄດ້ ແຕ່ເຖິງຢ່າງໃດກໍດີ ກ່ອນອື່ນ ເຂົາເຈົ້າຕ້ອງໄດ້ດຳເນີນການທົດລອງກັບແຮດແມ່ສີ ຂາວ ຈາກພາກໃຕ້ ຫົກໂຕ ຢູ່ໃນສວນສັດທີ່ນະຄອນແຊນດີເອໂກ ຖ້າຫາກທຸກສິ່ງທຸກ ຢ່າງເປັນໄປດ້ວຍດີ ພວກເຂົາເຈົ້າກໍມີແຜນການວ່າ ຈະໃຊ້ພວກຍາດພີ່ນ້ອງທີ່ຢູ່ຫ່າງ ໄກຈາກພາກເໜືອຂອງແຮດຜູ້ສີຂາວໂຕດັ່ງກ່າວນັ້ນ ໃຫ້ເປັນແມ່ຂອງນໍ້າເຊື້ອຂອງມັນ ດຣ ບາກບາຣາ ດູຣັນ ຈາກສວນສັດແຊນດີເອໂກ ກ່າວວ່າ ງົວກະທິງ ຢູໂຣບ ທີ່ສູງກວ່າຍາດພີ່ນ້ອງຂອງມັນ ຢູ່ອາເມຣິກາ ຊຶ່ງຄັ້ງນຶ່ງ ເຄີຍໄດ້ແລ່ນ ໄປແລ່ນມາ ຢູ່ທົ່ວທະວີບທີ່ເກົ່າແກ່ ຈາກແຫຼມ ໄອບີເຣຍ ໄປຫາຣັດເຊຍຕາເວນອອກ ມາບັດນີ້ ໄດ້ສູນພັນໄປແລ້ວ ຢູ່ໃນທົ່ງກວ້າງ ໃນຊຸມປີ 1920 ແຕ່ກໍມີຈຳນວນນ້ອຍໆ ທີ່ຍັງຄົງປົກປັກຮັກສາໄວ້ ຢູ່ໃນປະເທດໂປແລນ ຊຶ່ງ ປັດຈຸບັນໄດ້ຖືກສົ່ງໄປປະເທດ ຢູໂຣບຕ່າງໆ ຮວມທັງສະເປນນຳ ທ່ານເຟິນັນໂດ ມໍແຣນ ຜູ້ອຳນວຍການຂອງສູນກາງອະນຸລັກງົວກະທິງ ຢູໂຣບ ກ່າວ ວ່າ ໂຕນາກອັອດເຕີທະເລຂອງລັດຄາລີຟໍເນຍ ມີຂົນໜາທີ່ສຸດກວ່າສັດໃດໆ ເພາະສະ ນັ້ນຈຶ່ງບໍ່ແປກທີ່ວ່າ ການລ່າ ເອົາໂຕພວກສັດກິນຊີ້ນເຫລົ່ານີ້ ຈົນໃຫ້ເກືອບສູນພັນ ໄປຈຶ່ງຖືວ່າບໍ່ເປັນເລື່ອງແປກ ມັນຈະຕ້ອງໄດ້ໃຫ້ມີກົດໝາຍຈາກທາງລັດ ແລະລັດ ຖະບານກາງນຳເພື່ອມາປົກປັກຮັກສາພວກມັນໄວ້ ທ່ານຄາຣລ ເມເຢີ ຈາກບ່ອນລ້ຽງສັດນໍ້າ ທີ່ເມືອງມອນເຕິເຣ ກ່າວວ່າ ແຕ່ບັນດານັກອະນຸລັດທຳມະຊາດ ຕ້ອງການຢາກໃຫ້ມີຈຳນວນເພີ້ມຂຶ້ນ ເພື່ອວ່າ ໂຕນາກອັອດເຕີ ຈະສາມາດກັບຄືນມາຢູ່ໃນລະດັບຈຳນວນເກົ່າ ແລະຮັກສາຄວາມ ກໍ້າເກີ່ງໄວ້ ຢູ່ລະບົບນິເວດ ຢູ່ຕາມຊາຍຝັ່ງ