Uygurên li Tirkîyê Dijî Çînê Xwepêşandanek li Dar Xist
Tê bawer kirin ku li Tirkîyê nêzî 50.000 Uygur yên ku Tirkan re têkilîyên etnîkî, olî û zimanî parve dikin - dijîn.
Li Tirkîyê 19 kesên ji koma etnîkî ya misilman ya Uygur ya Çînê, îro Sêşemê dijî karbidestên Çînî, bi sûcdarîya jenosîd, êşkence, destdirejîya zayendî û sûcên dijî mirovahîyê, serî li serdozgerîya Stenbolê dan. Parêzer Gulden Sonmez ragihand ku jiber ku sazîyên navneteweyî dijî karbidestên Çînê tevnagerin, ev serîlêdana pêwîst bû. Ew karbidestên Çînê jiber hêsankirina şixûlandina bi darê zorê têne tawanbar kirin; ji 2016'an vir ve bi rêka ragirtina nêzî milyonek Uygurî û di serî de hindikahîyên din yên wek misilmana li kampan. "Divê jixwe dadgeha tawanên navneteweyî dest bi vê darizandinê bikira, lê Çîn endamê Konseya Ewlekarîyê ya NY ye û di vê rewşê de ev yek mimkin xuya nake," Sonmez got. Di gilînameyê de dijî 112 kesan de ku tekilîya wan bi 116 kesên ku tê îda kirin ku hîna li Çînê girtî ne, doz hat vekirin, di nav wan de endamên Partîya Komunîst ya Çînê, rêvebir û leşkerên li kampên şixûlandinê jî hene. "Qanûna dadê ya Tirk hiqûqa navneteweyî nas dike. Êşkence, jenosîd, destdirêjîya zayendî û tawanên dijî mirovahîyê dikarin li dadgehên Tirkîyê werin darizandin û kesên sûcdar werin dadgeh kirin," Sonmez got. Zêdetirî 50 kes wêneyên endamên malbatê yên wenda û nîşanên ku daxwaza darizandina karbidestên Çînî di destê wan de bûn, gava parêzer Sonmez daxuyanî da, li dora wê sekinîn. Hin ji wan kesan alên şîn-spî yên tevgera serxwebûnê ya Turkistana Rojhilat hildan, komek ku Pekîn dibêje aramîya herêma wê ya Sîncarê tehdît dike. Balyozxaneya Çînê ya li Tirkîyê û serdozgerîyê heya niha bersîva daxwazên şîrovekirinê nedane. Çîn di destpêkê de hebûna kampan red kir, lê piştre got ku ew navendên perwerdehîya kar in û herwiha bo tekoşîna dijî tundrewîyê hatine ava kirin. Hevdem, Çîn tevahîya tawanên îstismarê red dike. Tê bawer kirin ku li Tirkîyê nêzî 50.000 Uygur yên ku Tirkan re têkilîyên etnîkî, olî û zimanî parve dikin - dijîn, ku ev mezintirîn koma dîyaspora Uygur ya li derveyî Asya Navîn e.