Bajarvan Bedirhanoglu: Dewlet ji Colemêrgê re Deyndar e
Raporteke taybet derbarê karvedana şer û pevçûnên navbera Tirkîye û serhildayên PKK li ser bajarê Hakkarî
Bajarê Colemêrgê an jî bi navê din Hakkarîyê, li qûntara çîyayê Simbulê hatîye ava kirin. Bajar li ser tixubê Îran û Îraqê cîh digire. Rêya Hakkarîyê li ser Wanê ye. Ew kesên ku bixwazin herin Hakkarîyê, divê pêşî herin Wanê û ji wir li wesaîtên Colemêrgê suwar bibin. Ew rê çar saet dajo, lê rê bi pişkinîya polîs û leşkeran dirêjtir dibe. Li ser rê, gelek qereqol hene, wesaîtên ku diçin bajêr jibo kontrola ewlehîyê, ji alîyê polîs û leşkeran, herî hindik li 5 cihan tên sekinandin û kontrola nasname û bagajan tên kirin. Ji berê û heta îro, li Colemêrg û derdora wê tesîra eşîran gelek zêde bûye. Bajar heta ku dikeve bin desthilatîya Osmanîyan, demekî dirêj ji alîyê mîrgehên Kurdan hatîye birêve birin. Navê bajêr ev 30 sal in ku bi pevçûnên navbêra artêşa Tirkîye û Partîya Karkerên Kurdistanê (PKK) tê bihîstin. Ev rewş bi awayekî şênber tesîr li ser Colemêrgê û jîyana şênîyên wê dike. Ji ber pevçûnan demekî dirêj e bajar bi rewşa awarte hat rêve birin, lê bi zêdebûna leşker û polîsan mirov dibêje qey ev rewş hînjî berdewam e. Şaredarîya bajêr ji alîyê Partîya Aştî û Demokrasîyê (BDP) ve tê birêve birin. Bajarvanê Colemêrgê Fadil Bedirhanoglu ye. Birêz Bedirhanoglu derbarê bajêr de jibo guhdarên Dengê Amerikayê wiha daxife: “Colemêrg ji alîyê erdnîgarîyê ve hem di nava çîyayan de ye, hem jî çîya di nav Colemêrgê de ne. Bêgûman Colemêrg hem ji alîyê erdnîgarîyê ve, hem jî ji alîyê sosyolojîk ve bajarekî taybet e; ji alîyê çand, huner, orf û adetan ve jî bajarekî xwerû kurdewar e. Birêz Bedirhanoglu dibêje jiber rewşa erdnigarîyê, li Colemêrgê di xizmetan de zehmetî tê kişandin, jiber vê yekê ev der li gor bajarên dinê di paşde maye. Bajarvanê Colemêrgê dibêje dewlet budceya şaredarîyê li gor bajarên ku erdinagirîya wan normal in dîyar dike û pere dişîne. Ev perêyê ku para Colemêrgê dikeve têrê xizmeta bajêr nake. Birêz Bedirhanoğlu dibêje, jiber hindê bajar her sal li gorî bajêrên hempayên xwe li paşve dimîne. Bajarvan Bedirhanoglu destnîşan dike ku Colemêrg ji alîyê şarevanîyê de di rewşeke gelek xerab da ye û dibêje, heta niha serokşaredarên bajêr bi zorê karîbûne maaşên xebatkaran bidin. Birêz Bedirhaboglu dide zanîn ku 16 trîlyon deynê maaşên xebatkarên şaredarîyê hene û dibêje “em dahatûya salekî ya şaredarîyê bidin xebatkaran jî dîsa jî ev deyn naqede, her wiha bilî vî deynî bi trilyonan deynên din jî hene. Fadil Bedirhanoglu destnîşan dike jiber ku li deverê gelek zozan mêrg û zevî hene, coxrafya herêmê jibo ajal xwedîkirinê re gelek baş e. Birêz Bedirhanoglu wiha dewam dike “ Lê jiber şer û pevçûnên navbêra dewlet û PKKê, dewletê çûyîna zozonan qedexe kirîye, gund hatine vala kirin, şênîyên gundan jî mecbûra mane ku koçê nav bajaran bikin. Jiber van sebeban ajal/sewal xwedîkirin nemaye. Bajarvanê Colemêrgê li ser rewşa jîyana gundîyên ku mecbur mane werin bajêran jî dibêje “bela ku razemendî li bajêr nayê kirin, ew kesên ku ji gundan hatin, bê kar mane. Mirov dikare bêje hema nîvê rûniştvanên bajêr bê kar in. Bajarvanê Hakkarîyê destnîşan dike ku çend hefte berê cara yekê fabrîqayek li bajêr vebûye. Hêjayî gotinêye ku ev fabrîqaya avê jî bi sermayeya Îngîlîzan hatîye vekirin û nêzikî 30 kes tê de dişuxilin. Colemêrg, ji hêla pêşveçûna sosyo-ekonomîyê de, di nav 81 bajarên Tirkîye de, di rêza 77. an de cîh digire. Li ser vê yekê bajarvanê Colemêrgê Bedirhanoglu wanî dewam dike “ji alîyê aborî ve tengahîyên mezin hene lê ev ne qeder e. Ev yek li ser bajêr hatîye ferz kirin. Ger dewlet rastîya vî gelî qebul bikira û li gorî vê rastîyê tevbigerîya hewce nedibû ku tu kes ne ji gundên xwe koç bikin, ne jî dev jî kar û barên xwe berdin. Bedirhanoglu jibo paşvemîyana bajêr jî weha dibêje “bajêr bi xeletîyên dewletê paşve maye, divê dewlet heta niha ev paşve hiştina bajêr telafî bikira. Bedirhanoglu dibêje ku dewlet jiber vê yekê ji Colemêrgê re deyndar e.”