ប្រទេស​មួយ​មាន​ឈ្មោះ​ពីរ៖ ភូមា ​ឬ​ មីយ៉ាន់ម៉ា?
បច្ចុប្បន្ន​ជនជាតិ​ភូមាប្រើពាក្យ​ប្រទេសភូមា ​ប៉ុន្តែ​ជា​ទូទៅ​គេ​ប្រើ​ឈ្មោះ ​មីយ៉ាន់ម៉ា​នៅក្នុង​ឯកសារ​ផ្លូវការ។
វ៉ាស៊ីនតោន — មីយ៉ាន់ម៉ា គឺជាឈ្មោះផ្លូវការរបស់ប្រទេសដែលត្រូវបានផ្តួលរំលំដោយរដ្ឋប្រហារយោធា កាលពីដើមខែកុម្ភៈ។ នៅក្នុងឯកសារផ្លូវការដែលបានបោះពុម្ភផ្សាយដោយរដ្ឋបាលលោក Biden ប្រទេសដែលមានឆ្នេរជាប់សមុទ្រ Andaman មួយនេះគឺជាប្រទេសភូមា។ ហើយរាល់ពេលដែលប្រទេសនេះមានឈ្មោះនៅលើសារព័ត៌មាន សំណួរសួរថា តើគេគួរប្រើឈ្មោះមួយណា។ អ្នកស្រី Jen Psaki អ្នកនាំពាក្យរបស់សេតវិមាន បានថ្លែងនៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន កាលពីសប្តាហ៍កន្លងទៅថា៖ «គោលនយោបាយផ្លូវការរបស់យើង គឺថា យើងនិយាយថាភូមា ប៉ុន្តែយើងប្រើមីយ៉ាន់ម៉ានៅក្នុងភាសាទំនងទំនងផ្លូវការមួយចំនួន។ ឧទាហរណ៍ គេហទំព័ររបស់ស្ថានទូតសំដៅដល់ភូមាយើងហៅមីយ៉ាន់ម៉ា ព្រោះថា ឈ្មោះទាំងនេះគឺតាមនិយមន័យទំនាក់ទំនងជាមួយក្រុមមន្រ្តី និងសាធារណៈជន។ គេហទំព័ររបស់ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកប្រើឈ្មោះមីយ៉ាន់ម៉ា នៅកន្លែងខ្លះ ហើយកន្លែងខ្លះទៀតប្រើឈ្មោះភូមា»។ បញ្ហាទាក់ទងនឹងឈ្មោះប្រទេសនេះកើតឡើង នៅឆ្នាំ ១៩៨៩ នៅពេលដែលរដ្ឋាភិបាលយោធាប្តូរឈ្មោះប្រទេសពី ភូមា ទៅ មីយ៉ាន់ម៉ា បន្ទាប់ពីខ្លួនបានបង្ក្រាបក្រុមគាំទ្រលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ដោយបានសម្លាប់មនុស្សរាប់ពាន់នាក់។ ស្របពេលជាមួយគ្នានោះរ បបយោធាក៏បានប្តូរឈ្មោះប្រកបជាភាសាអង់គ្លេសរបស់ទីក្រុងសំខាន់ពី រ៉ង់ហ្គូន ទៅ យ៉ាងហ្គន ផងដែរ។ រដ្ឋាភិបាលយោធាជឿថា ឈ្មោះពាក្យភូមាតំណាងឲ្យអំបូរភូមាតែមួយក្រុមប៉ុណ្ណោះ ដែលជាក្រុមអំបូរធំជាងគេបំផុតនៅក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា និងមិនបានរាប់បញ្ចូលអំបូរជនជាតិភាគតិច ១៣៤ ក្រុមទៀតនោះទេ។ គោលជំហររបស់ពួកយោធា គឺថា ប្រសិនបើឈ្មោះរបស់ក្រុមអំបូរ ដែលមានចំនួនច្រើនត្រូវបានយកទៅប្រើប្រាស់ជាឈ្មោះប្រទេសនោះ នឹងមានការរើសអើងពូជសាសន៍។ ។ ម្យ៉ាងទៀតឈ្មោះថា ភូមា ដែលបានក្លាយជាឈ្មោះផ្លូវការនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស និងបានជាប់គាំង បន្ទាប់ពីទទួលបានឯករាជ្ យគឺជាការរំឮកពីរបបអាណានិគមពីអតីតកាល។ អង្គការសហប្រជាជាតិនិងប្រទេសមួយចំនួន ដូចជាបារាំងនិងជប៉ុន បានទទួលស្គាល់ការប្តូរឈ្មោះនេះ។ សហរដ្ឋអាមេរិកនិងចក្រភពអង់គ្លេស មិនបានទទួលស្គាល់ទេ។ ប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ក្រោយមក នៅពេលដែលលោកស្រី Hillary Clinton ជារដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាមេរិកបានធ្វើទស្សនកិច្ច នៅឆ្នាំ ២០១១ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក លោក Mark Toner បានប្រាប់ ដើម្បីប្រជាពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន BBC។ លោក Richard Coates ជាសាស្រ្តាចារ្យចូលនិវត្តន៍ផ្នែកភាសាវិទ្យានៃសាកលវិទ្យាល័យ West of England ។ លោកជាអ្នកមានចំណាប់អារម្មណ៍ពិសេសទៅលើទំនាក់ទំនងរវាងភាសាប្រវត្តិសាស្ត្រនិងភូមិសាស្រ្ត។ លោកបានប្រាប់វីអូអេផ្នែកផ្សាយជាភាសាចិនថា ការសម្រេចថាត្រូវប្រើឈ្មោះអ្វីសម្រាប់ប្រទេសនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលមានព្រំដែនជាប់ជាមួយប្រទេសឥណ្ឌា ចិន ឡាវ និងថៃ មួយនេះ គឺជាប្រធានបទរសើបមួយ ពីព្រោះការជ្រើសរើសឈ្មោះនេះបង្ហាញពីភក្តីភាពនយោបាយ។ លោកបានថ្លែងក្នុងសម្តីដើមថា៖ «មីយ៉ាន់ម៉ាដែលជាឈ្មោះបុរាណពីដើម ដែលគេប្រើប្រាស់ជាយូរមកហើយនោះ ជាឈ្មោះដែលខ្ញុំជឿថា ត្រូវបានពួកយោធាណែនាំឲ្យប្រើ។ ដូច្នេះការបដិសេធមិនព្រមប្រើឈ្មោះនេះប្រហែលជាអាចបង្ហាញពីនិន្នាការនយោបាយ»។ លោក Mark Farmaner នាយកយុទ្ធនាការភូមាប្រចាំនៅចក្រភពអង់គ្លេស  ការប្រើឈ្មោះភូមា ឬ មីយ៉ាន់ម៉ា ជារឿយៗ បង្ហាញពីការគាំទ្ររបស់បុគ្គល។ លោកបានថ្លែងថា៖ «ការហៅឈ្មោះប្រទេសថា មីយ៉ាន់ម៉ាហាក់ដូចជាបង្ហាញថា ប្រទេសទាំងនោះប្រកាន់ជំហរទន់ភ្លន់ចំពោះរបបដឹកនាំរបស់ប្រទេសនេះ។ ចំណែកការប្រើឈ្មោះភូមាអាចបង្ហាញថា ប្រទេសទាំងនោះចោទសួរពីភាពស្របច្បាប់នៃរបបដឹកនាំនៅក្នុងប្រទេស»។ ឈ្មោះទាំងពីរនេះមានន័យដូចគ្នា ហើយឈ្មោះមួយក្លាយចេញពីឈ្មោះមួយទៀត។ ឈ្មោះថា Burmah ជាឈ្មោះប្រកបនៅសតវត្សទី ១៩ គឺជាពាក្យក្លាយពីពាក្យមីយ៉ាន់ម៉ា។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន BBC។ ឈ្មោះទាំងពីរនេះត្រូវបានប្រើប្រាស់នៅក្នុងប្រទេសភូមាជាយូរមកហើយ។ នេះបើយោងតាមសម្តីរបស់លោក Gustaaf Houtman នរវិទូម្នាក់ ដែលបានសរសេរយ៉ាងច្រើនអំពីនយោបាយភូមាប្រាប់សារព័ត៌មាន BBC។ បច្ចុប្បន្នជនជាតិភូមាប្រើពាក្យប្រទេសភូមា ប៉ុន្តែជាទូទៅគេប្រើឈ្មោះ មីយ៉ាន់ម៉ានៅក្នុងឯកសារផ្លូវការ។ លោកស្រី អោង សានស៊ូជី (Aung San Suu Kyi) មេដឹកនាំចលនាប្រជាធិបតេយ្យនិងជាទីប្រឹក្សារដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលឥឡូវនេះកំពុងជាប់ឃុំឃាំង បានប្រកាសជាសាធារណៈថា លោកស្រីចង់ហៅប្រទេសលោកស្រីថា ភូមា។ នៅក្នុងសន្ទរកថារបស់លោកស្រីនៅឯសន្និសីទកំពូល ក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរី កាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០១៣ លោកស្រី បានថ្លែងថា៖ «ខ្ញុំបានពន្យល់ជាញឹកញាប់ហើយថា ហេតុផលសំខាន់ដែលខ្ញុំជ្រើសរើសហៅឈ្មោះថា ប្រទេសភូមា ពីព្រោះថាការប្តូរឈ្មោះប្រទេសធ្វើឡើង ដោយមិនបានយោងទៅលើឆន្ទៈរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ សម្រាប់ខ្ញុំនេះ គឺជាហេតុផលសំខាន់។ យើងត្រូវគោរពប្រជាពលរដ្ឋ។ យើងត្រូវគោរពឆន្ទៈរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ប្រសិនបើយើងពិតជាចង់ផ្លាស់ប្តូរទៅជាសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ»។ លោកស្រីបានថ្លែងថា៖ «លទិ្ធប្រជាធិបតេយ្យមានន័យថាជាជម្រើស ជាជម្រើសដ៏ទូលំទូលាយជាការធ្វើឲ្យជម្រើសយើងមានកាន់តែច្រើន ហើយអាចឲ្យមនុស្សកាន់តែច្រើន មានជម្រើសកាន់តែងាយស្រួល»។ បន្ទាប់ពីបានក្លាយជាទីប្រឹក្សារបស់រដ្ឋ កាលពីឆ្នាំ ២០១៦ មក លោកស្រីបានចាប់ផ្តើមបញ្ជាក់ឡើងវិញថា រដ្ឋធម្មនុញ្ញមិនបានចែងជាក់លាក់ថាត្រូវប្រើឈ្មោះណាមួយនោះទេ ដូច្នេះបរទេសអាចប្រើឈ្មោះណាក៏បានតាមចិត្តរបស់គេ។ លោកស្រីបានថ្លែងទៀតថា ទោះជាលោកស្រីហៅឈ្មោះប្រទេសថាភូមាក៏ដោយ ក៏អ្នកផ្សេងទៀតមិនចាំបាច់ហៅដូចលោកស្រីទេ ហើយពេលខ្លះលោកស្រីក៏ប្រើពាក្យមីយ៉ាន់ម៉ាដែរ៕