ពលរដ្ឋ​នៅ​ភ្នំពេញ៖​ ភ្លៀង​បង្ក​ការ​ជន់​លិច​ផ្ទះ ​ក្នុង​ពេល​ប្រព័ន្ធ​លូ​កក​ស្ទះ ​ខណៈ​ពួកគេ​រិះគន់​ការចាក់​លុប​បឹង
ពលរដ្ឋ​ខ្លះ​និយាយ​ថា ​ប្រព័ន្ធ​លូ​ដែល​មិន​ដំណើរ​ការ​បាន​ល្អ ​ជាហេតុ​នាំ​ឲ្យ​មានការ​ជន់​លិច ​ខណៈ​ពល​រដ្ឋ​ខ្លះទៀត​រិះគន់​ការ​លុបបឹង​ធំៗ​ក្នុង​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​ ដែល​អាច​រំដោះ​ទឹក ពេល​មាន​គ្រោះ​អាសន្ន​ភ្លៀង​ខ្លាំង។
ភ្នំពេញ — ប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនដែលរស់នៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ និយាយនៅថ្ងៃច័ន្ទនេះថា ភ្លៀងធ្លាក់ជាប់ៗគ្នាប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយនេះ បានធ្វើឲ្យផ្ទះសម្បែងរបស់ពួកគេជន់លិចខ្លាំង។ ប៉ុន្តែពួកគេក៏បានរិះគន់អំពីការកកស្ទះប្រព័ន្ធលូ និងការលុបបឹងនៅទីក្រុងភ្នំពេញ ដែលជាកន្លែងរំដោះទឹកពេលទឹកជន់ខ្លាំង។ ការធ្លាក់ភ្លៀងនេះក៏បានធ្វើឲ្យផ្លូវមួយចំនួនរបស់ទីក្រុងភ្នំពេញជន់លិច ហើយមកដល់ព្រឹកថ្ងៃច័ន្ទនេះ ទឹកមិនទាន់ស្រកអស់នៅឡើយទេ។ ក្រសួងធនធានទឹកនិងឧតុនិយម ឲ្យដឹងថា ប្រទេសកម្ពុជាកំពុងរងឥទ្ធិពលសម្ពាធទាបគួបផ្សំព្យុះឈ្មោះលីនហ្វា (LINFA) ដែលបណ្ដាលឲ្យមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង។ កញ្ញា ឆាន រក្សា វ័យ ១៩ ឆ្នាំ ជាអ្នកលក់ដូររស់នៅតាមបណ្តោយផ្លូវដួងងៀប២ ក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។ កញ្ញានិយាយថា៖ «ម្តុំនេះលិចច្រើនណាស់...មកពីបញ្ហាលូពូ...ស្ទះលូ»។ នៅពីក្រោយកន្លែងលក់ដូរគ្រឿងភេសជ្ជៈនិងអាហារសម្រន់មួយចំនួនរបស់កញ្ញា គឺជាផ្ទះដែលកញ្ញារស់នៅហើយដែលជំនន់ទឹកភ្លៀងនៅមិនទាន់ស្រកនៅឡើយ។ កញ្ញានិយាយថា មិនមានការខូចខាតរបស់របរក្នុងផ្ទះច្រើននោះទេ ប៉ុន្តែកញ្ញាបារម្ភពីសត្វអាសិរពិស ដែលអាចហែលចូលទៅក្នុងផ្ទះ។ «អត់សូវប៉ះពាល់តែខ្លាចមានសត្វពស់ សត្វអី វាវារចូលអ៊ីចឹងណ៎ា»។ ពលរដ្ឋមួយចំនួនទៀតដែលរស់នៅក្នុងបុរីពិភពថ្មីផ្លូវវេងស្រេង ក្នុងសង្កាត់ចោមចៅ១ ក្នុងខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ បាននិយាយថា ភ្លៀងធ្លាក់ជាប់ៗគ្នាក្នុងរយៈពេលពីរបីថ្ងៃនេះ បានធ្វើឲ្យផ្ទះរបស់ពួកគេជន់លិច។ ពួកគេថា ការជន់លិចខ្លាំងរបៀបនេះមិនធ្លាប់កើតឡើងទេ ក្នុងរយៈពេល ១០ ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ អ្នកស្រី ស្រីទូច ដែលសុំមិនផ្តល់ឈ្មោះពេញដោយការភ័យខ្លាច ក្នុងការផ្តល់បទសម្ភាសន៍ជាមួយអ្នកសារព័ត៌មានប្រាប់វីអូអេ នៅពេលដើរលុយទឹកចេញពីផ្ទះថា អ្នកស្រីបានរស់នៅក្នុងបុរីពិភពថ្មីផ្លូវវេងស្រេងនេះ ១០ ឆ្នាំមកហើយ ប៉ុន្តែផ្ទះអ្នកស្រីមិនធ្លាប់រងការជន់លិចខ្លាំងដូចឆ្នាំនេះទេ។ អ្នកស្រីនិយាយថា ការអភិវឌ្ឍសំណង់លំនៅដ្ឋានថ្មីៗ នៅជុំវិញបុរី អាចជាហេតុផលនៃការជន់លិច ដោយទឹកភ្លៀងដែលជញ្ជ្រំជាប់ៗគ្នា ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយនេះ។ «ម្តុំហ្នឹងមិនដឹងម៉េចដែរនៀក! ប្រហែលជាវាអាចស្ទះប្រឡាយស្ទះ អីព្រោះយើងធ្វើផ្ទះធ្វើអីនៅខាងក្រោយហ្នឹងឡើងពេញអស់។ ពីមុន យើងមានឯណា? ទៅចំហៀងខាងក្រោយទៅមានផ្ទះមានអីមកពីណា? អត់មានផងហ្នឹង! ដល់ឥឡូវផ្ទះឡើងពេញទៅដល់វត្តហើយ»។ នៅត្រង់ទីតាំងដែលលិចទឹកខ្លាំងក្នុងតំបន់បុរីនេះ ពលរដ្ឋខ្លះបានប្រើទូកដើម្បីធ្វើដំណើរ និងដឹកអីវ៉ាន់ចេញផ្ទះដែលទឹកជន់លិច។ ពលរដ្ឋមួយចំនួនដែលមកស្នាក់អាស្រ័យនិងរស់នៅក្នុងតំបន់នេះ ក៏បាននិយាយដែរថា ការលុបបឹងធំៗមួយចំនួនដូចជាបឹងកក់ជាដើម អាចជាដើមចមនៃការជន់លិចផ្ទះសម្បែង។ អ្នកស្រី ស្រីទូច និយាយថា ការចាក់ដីលុបបឹងធំៗមួយចំនួន ដូចជាបឹងទំពន់ផងនោះ អាចបង្កផលប៉ះពាល់មកលើប្រព័ន្ធស្តុកទឹកដែរ ប៉ុន្តែអ្នកស្រីមិនប្រាកដថា អ្នកលុបបឹងបានសង់ប្រព័ន្ធលូត្រឹមត្រូវ ដើម្បីជំនួសឲ្យការចាក់ដីលុបផ្ទៃបឹងនោះ ឬយ៉ាងណាទេ។ «ទេអាហ្នឹង វាអាចនឹងប៉ះពាល់ដែរ តែធម្មតា គេតែគេលុបគេមានធ្វើប្រព័ន្ធលូប្រព័ន្ធអីរបស់គេ ត្រឹមត្រូវដែរអ្ហី? យើងវាមិនដឹងដែរ»។ អ្នកស្រី ពេជ្រ បុផ្ផា អាយុ ៣២ ឆ្នាំ ដែលរស់នៅក្នុងតំបន់បុរីពិភពថ្មីផ្លូវវេងស្រេងមួយរូបទៀត និយាយថា ការជន់លិចឆ្នាំនេះ គឺខ្លាំងជាងបណ្តាឆ្នាំមុនៗ។ អ្នកស្រីមិនដឹងមូលហេតុថា ការជន់លិចនេះបណ្តាលមកពីភ្លៀងខ្លាំង ឬមកពីប្រព័ន្ធលូទឹកនោះទេ។ «និយាយរួមខុសប្លែកពីឆ្នាំទៅ...មិនដែលលិចអ៊ីចឹងសោះហ្មង។ ទើបតែលើកទីមួយហ្នឹង»។ វីអូអេមិនទាន់អាចសុំការអធិប្បាយពីលោក ម៉េត មាសភក្តី អ្នកនាំពាក្យសាលារាជធានីភ្នំពេញបានទេ នៅថ្ងៃច័ន្ទនេះ។ ប៉ុន្តែរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញបានផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានតាមទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន អំពីសកម្មភាពរបស់អាជ្ញាធរភ្នំពេញ ក្នុងការពិនិត្យសកម្មភាពបូមទឹក និងការស្តារប្រឡាយចេញពីតំបន់ជន់លិចមួយចំនួនរបស់ទីក្រុងភ្នំពេញ។ កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ សាលារាជធានីភ្នំពេញបានអំពាវនាវឲ្យពលរដ្ឋកុំធ្វើចរាចរណ៍នៅលើផ្លូវ ៣៧១ ចំណុចមុខស្ថានីយមូបទឹកបឹងទំពន់ ខណ្ឌមានជ័យ ដោយសារអាជ្ញាធររៀបចំដាក់បន្ថែមរថយន្តបូមទឹកចល័ត ដើម្បីបូមទឹកចេញពីបឹងទំពន់ទៅកាន់បឹងជើងឯក ដើម្បីរំដោះការជន់លិចទឹកភ្លៀង។ ក្រុមសិទ្ធិមនុស្សបានលើកឡើងថា បឹងទំពន់នេះត្រូវបានលុបដើម្បីសាងសង់ជាសំណង់បុរីផ្សេងៗដែលការណ៍នេះនាំមានការព្រួយបារម្ភបន្ថែមពីការមិនមានបឹងរំដោះទឹកជន់លិច។ អតីតស្ថាបត្យករនិងអ្នកជំនាញខាងរៀបចំទីក្រុងដ៏ល្បីម្នាក់ គឺលោក វណ្ណ មូលីវណ្ណ ដែលបានទទួលមរណភាព កាលពីឆ្នាំ ២០១៧ បានចាត់ទុកបឹងនៅរាជធានីភ្នំពេញ ជាកន្លែងរំដោះទឹកជំនន់ដ៏សំខាន់។ នេះបើយោងតាមសៀវភៅ «បុរីខ្មែរសម័យទំនើប» ដែលត្រូវបានបោះពុម្ពផ្សាយ កាលពីឆ្នាំ ២០០៤។ លោក វណ្ណ មូលីវណ្ណ បានសរសេរថា ភ្នំពេញនៅតែងាយលិចទឹកណាស់ ហើយទំនប់និងព្រែកនានានៅភ្នំពេញជាកន្លែងរំដោះទឹកដ៏សំខាន់។ លោក វណ្ណ មូលីវណ្ណ បានរៀបរាប់បន្តថា បើរៀបចំប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តបានល្អនោះ រាជធានីភ្នំពេញអាចចៀសផុតពីទឹកលិចបាន។ ក្រុមអ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកក៏បានប្រតិកម្មជាបន្តបន្ទាប់ ទៅនឹងការជន់លិចទីក្រុងភ្នំពេញដែរ។ លោក ឱក សេរីសោភក្តិ៍ អ្នកឯកទេសខាងផ្នែកអភិបាលកិច្ចល្អ បានកត់សម្គាល់លើការចោលសំរាមរបស់ពលរដ្ឋនៅពេលទឹកជន់លិចទីក្រុងបណ្តាល ឲ្យសំរាមអណ្តែតរាយប៉ាយ ពេញផ្ទៃទឹក។ លោកក៏បានរិះគន់ការលុបបឹងនៅក្នុងទីក្រុងផងដែរ ដូចជាបឹងកក់ដែលនៅកណ្តាលទីក្រុងភ្នំពេញ ត្រូវបានលុបកាលពីជាង ១០ ឆ្នាំមុន។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ឈប់លុបអាងស្តុកទឹកទៅមានតែត្រូវជីកបន្ថែមទៀត ព្រោះអាចថោកជាងការយកលុយទៅព្យាបាលជំងឺ និងការខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិដីស្រែចម្ការ ហើយសង្គ្រោះជីវិតប្រជាពលរដ្ឋបានផង»។ ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលមួយក្រុម គឺអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ បណ្តាញយុវជនកម្ពុជា អង្គការសមធម៌កម្ពុជា អង្គការសមាគមធាងត្នោត ធ្លាប់បានចេញរបាយការណ៍ព្រមានពីលទ្ធភាពនៃការជន់លិចក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ ដោយសារការចាក់ដីបំពេញផ្ទៃបឹងធំៗ ដូចជាបឹងទំពន់ ឬបឹងជើងឯក ហើយ«ប្រជាជនកម្ពុជារាប់លាននាក់ទំនងជានឹងរងផលប៉ះពាល់ពីការធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរ នៅតំបន់បឹងទំពុន»។ របាយការណ៍ឲ្យដឹងថា បឹងទំពុនកំពុងរងការបំផ្លិចបំផ្លាញដោយសារការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ និងលំនៅដ្ឋានថ្មីៗ។ កាលពីចុងឆ្នាំ ២០១៩ សមាគមធាងតោ្នតក៏បានចេញរបាយការណ៍ដាច់ដោយឡែកមួយ ដែលមានចំណងជើងថា «បឹងចុងក្រោយក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ»។ របាយការណ៍នោះបានឲ្យដឹងអំពីការចាក់ដីលុបផ្ទៃបឹងធំមួយទៀត គឺបឹងតាមោក ឬបឹងទំនប់កប់ស្រូវ ដែលមានផ្ទៃដីចំនួន ៣២៣៩ ហិកតា៕