សន្និសីទ​ស្តីពី​មេរោគ​អេដស៍​បាន​បញ្ចប់​នៅ​ទីក្រុង​ហារ៉ារ៉េ
សនិ្នសីទ​​អន្តរជាតិ​មួយ​រយៈពេល​មួយ​សប្តាហ៍​ ដែល​ផ្តោត​សំខាន់​លើ​ជំងឺ​អេដស៍​ និង​ជំងឺ​ឆ្លង​​តាម​រយៈ​ការ​រួម​ភេទ​ធ្វើ​ឡើង​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋធានី​ហារ៉ារ៉េ (Harare) ​ប្រទេស​ស៊ីមបាវ៉េ​ (Zimbabwe) នៃ​ទ្វីប​អាហ្វ្រិក​បាន​ឈាន​មក​ដល់​ទី​បញ្ចប់។ ​ក្រុម​ប្រតិភូ​បាន​ពិភាក្សា​គ្នា​អំពី​កង្វះ​ខាត​នៃ​ថ្នាំ​ពន្យារ​អាយុ​ក្នុង​ការ​ព្យាបាល​ជំងឺ​អេដស៍​ និង​កង្វះ​នៃ​ថវិកា​រដ្ឋាភិបាល​សម្រាប់​ការ​ថែទាំ​សុខភាព​នៅ​ទូទាំង​ទ្វីប​នេះ។
ហារ៉ារ៉េ — អ្នកស្រាវជ្រាវវេជ្ជសាស្រ្ត សកម្មជនប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងមេរោគអេដស៍ និងមន្រ្តីសុខាភិបាលមកពីទូទាំងទ្វីបអាហ្វ្រិកបានមកជួបប្រជុំគ្នា នៅឯសន្និសីទមួយដែលត្រូវបានគេហៅកាត់ថា ICASA ដើម្បីស្វែងរកវិធីធ្វើឲ្យបានជោគជ័យក្នុងការបំបាត់ជំងឺអេដស៍ចេញពីទ្វីបអាហ្វ្រិក។ អង្គការសហប្រជាជាតិបាននិយាយថា មានការបោះជំហានទៅមុខយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងមេរោគហ៊ីវ ឬជំងឺអេដស៍ ហើយអង្គការពិភពលោកមួយនេះបាននិយាយថា ការបញ្ចប់ការឆ្លងរាលដាលជំងឺនេះឲ្យបាននៅត្រឹមឆ្នាំ២០៣០គឺជាការរំពឹងទុកដោយប្រាកដនិយមមួយ។ លោក David Parirenyatwa រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសុខាភិបាលនៃប្រទេសស៊ីមបាវ៉េនិយាយថា ការផ្ដល់ការព្យាបាលភ្លាមៗដល់អ្នកដែលឆ្លងមេរោគហ៊ីវ គឺជាជំហានសំខាន់មួយក្នុងការសម្រេចឲ្យបាននូវគោលដៅនោះ។ «ដូច្នេះ វាដល់ពេលហើយដែលត្រូវធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅមុខ និងអនុវត្តនូវសេចក្តីសម្រេចដែលត្រូវបានសរសេរជាលាយលក្ខណ៍អក្សរនៅទីនេះ។ ការធ្វើតេស្តដើម្បីពិនិត្យមើលការផ្ទុកមេរោគហ៊ីវនិងការព្យាបាលជំងឺនេះត្រូវបានដឹងជាសាធារណៈយ៉ាងទូលំទូលាយ។ ដូច្នេះនៅពេលដែលអ្នកត្រូវបានធ្វើតេស្តហើយបានដឹងលទ្ធផលវិជ្ជមានថាអ្នកមានផ្ទុកមេរោគហ៊ីវ អ្នកត្រូវតែទៅព្យាបាលភ្លាម។ តើយើងអាចមានលទ្ធភាពទទួលបានការព្យាបាលនេះដែរឬទេនៅក្នុងទ្វីបអាហ្វ្រិក? ចំណុចនេះហើយ ដែលសហគមន៍អន្តរជាតិបានចូលមកជួយ។ វាជាចំណុចដែលយើងត្រូវប្រមូលផ្តុំធនធានផ្សេងៗដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ»។ កាលពីដើមសប្តាហ៍មុន អង្គការគ្រូពេទ្យគ្មានព្រំដែន បានចេញរបាយការណ៍មួយដែលបានឲ្យដឹងថា ទ្វីបអាហ្រ្វិកកំពុងជួបប្រទះនូវកង្វះខាតថ្នាំពន្យារអាយុ ឬ ARV's។ កង្វះខាតនេះអាចនឹងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរថែមទៀត ដោយសារគោលការណ៍ណែនាំថ្មីរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក។ គោលការណ៍ណែនាំថ្មីនេះបានដកចេញនូវការរឹតត្បិតទាំងអស់លើសិទ្ធិទទួលបានវិធីព្យាបាលដោយប្រើប្រាស់ថ្នាំពន្យារអាយុក្នុងចំណោមអ្នកផ្ទុកមេរោគហ៊ីវ។ នេះមានន័យថា ប្រសិនបើមានអ្នកដែលធ្វើតេស្តឈាមឃើញលទ្ធផលវិជ្ជមាន ពួកគេគួរតែទទួលបានការព្យាបាល។ លោកស្រីឯកអគ្គរដ្ឋទូតគោចរ Deborah Birx អ្នកសម្របសម្រួលផ្នែកជំងឺអេដស៍សាកលរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក គឺជាមនុស្សម្នាក់ក្នុងចំណោមប្រតិភូដែលបានចូលរួមសន្និសីទ ICASA។ លោកស្រីនិយាយថា ផែនការបន្ទាន់របស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិកសម្រាប់ជំនួយសង្គ្រោះផ្នែកជំងឺអេដស៍ (PEPFAR) បានបញ្ចេញប្រាក់ជំនួយបន្ថែមទៀតសម្រាប់ប្រទេសមួយចំនួននៅក្នុងទ្វីបអាហ្រ្វិក ដើម្បីជួយពួកគេក្នុងការសម្របទៅនឹងគោលការណ៍ណែនាំថ្មីនោះ។ លោកស្រីបន្ថែមថា ប្រទេសមួយចំនួនបានចាត់ចែងអនុវត្តគោលការណ៍ថ្មីនោះដោយខ្លួនឯង ដោយពុំមានប្រាក់ជំនួយច្រើននោះទេ។ «យើងទទួលបានការលើកទឹកចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ប្រសិនបើអ្នកក្រឡេកមើលស្ថានភាពកាលពីទសវត្សរ៍កន្លងទៅចំពោះអ្វីដែលប្រទេសអាហ្រ្វិកខាងត្បូងបានវិនិយោគទៅលើជំងឺរាតត្បាតមួយនេះ និងទៅលើអ្វីដែលប្រទេសណាមីប៊ី (Namibia) បានធ្វើដើម្បីទប់ស្កាត់ការរាតត្បាតនៃជំងឺនេះ ឬមើលលើអ្វីដែលប្រទេសបុតស្វាណា (Botswana) តែងតែបានធ្វើ។ ដូច្នេះ មានប្រទេសជាច្រើននៅលើទ្វីបនេះ ដែលមានធនធានហើយបានប្រើប្រាស់ធនធានទាំងនោះដើម្បីទប់ស្កាត់ការរាតត្បាតជំងឺនេះនៅក្នុងប្រទេសរបស់ពួកគេ។ យើងជឿជាក់ថា ប្រទេសជាច្រើនទៀតគួរតែធ្វើការវិនិយោគបែបនេះ»។ ប្រទេសជាច្រើននៅទ្វីបអាហ្រិ្វក គឺជាប្រទេសហត្ថលេខីនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ Abuja ឆ្នាំ២០០១ ដែលបានកំណត់ថា ១៥ភាគរយនៃថវិការបស់ប្រទេសនីមួយៗគួរតែត្រូវបានត្រៀមទុកសម្រាប់ការចំណាយផ្នែកសុខភាព។ ក៏ប៉ុន្តែ មានប្រទេសជាច្រើនដែលបរាជ័យក្នុងការអនុវត្តការប្តេជ្ញានោះ រួមមានប្រទេសស៊ីមបាវ៉េផង ដែលភាគច្រើននៃថវិកាជាតិរបស់ខ្លួន ត្រូវបានចំណាយលើវិស័យការពារជាតិ ប្រាក់ឈ្នួលមន្រ្តីរដ្ឋការ និងការចំណាយសម្រាប់ការធ្វើដំណើររបស់មន្រ្តីរដ្ឋាភិបាលជាន់ខ្ពស់៕