អាជ្ញាធរ​ថៃ​ព្យាយាម​បង្ក្រាប​ការ​បញ្ចេញ​មតិ​លើ​អ៊ីនធឺណិត​ឲ្យ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព
ក្រសួង​ព័ត៌មាន​និង​បច្ចេកវិទ្យា​គមនាគមន៍​ និយាយ​ថា​​ គេ​បាន​អនុវត្ត​វិធានការ​តឹងរ៉ឹង​ជាង​មុន​ខ្លះ​រួច​ទៅ​ហើយ សម្រាប់​បណ្តាញ​អ៊ីនធឺណិត​​ ព្រម​ទាំង​បណ្តាញ​ព័ត៌មាន​សង្គម​ដែរ។​
បាងកក — ក្នុងពេលតិចជាងមួយសប្តាហ៍ បន្ទាប់ពីកងយោធាបានធ្វើរដ្ឋប្រហារ រដ្ឋាភិបាលថៃបានប្រកាសផែនការដែលអនុញ្ញាតឲ្យខ្លួនអាចធ្វើការចាប់ពិរុទ្ធព័ត៌មានដែលមានចុះផ្សាយនៅក្នុងបណ្តាញអ៊ីនធឺណិតឲ្យបានឆាប់រហ័សជាងមុន។ ក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍២ ដែលរដ្ឋកាន់កាប់របស់ប្រទេសថៃ នឹងត្រូវទទួលបន្ទុកត្រួតពិនិត្យផ្លូវគមនាគមន៍តាមបណ្តាញអ៊ីនធឺណិត ដែលអនុញ្ញាតឲ្យអាជ្ញាធរអាចគ្រប់គ្រងការចាប់ពិរុទ្ធលើព័ត៌មានដែលចុះផ្សាយនៅក្នុងអ៊ីនធឺណិតបានប្រសើរជាងមុន។ ប្រទេសថៃបានរារាំងព័ត៌មានខ្លះតាមអ៊ីនធឺណិតជាស្រេចទៅហើយ ដែលអាជ្ញាធរចាត់ថាជាការបរិហាររិះគន់ តែប្រព័ន្ធថ្មីនេះនឹងផ្តល់ការត្រួតត្រារិតតែច្រើនឡើងទៀតទៅឲ្យអាជ្ញាធរ។ លោក ថានិត ប្រាប៉ាតាណាន់ (Thanit Prapatanan) នាយកការិយាល័យបង្ការឧក្រិដ្ឋកម្មខាងបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន (IT) នៃក្រសួងព័ត៌មាននិងបច្ចេកវិទ្យាគមនាគមន៍ បានប្រាប់ វីអូអេថា ផែនការរៀបចំបង្កើតប្រព័ន្ធត្រួតត្រាថ្មីនេះប្រហែលជាប្រើពេលវេលាជាច្រើនខែទៅមុខទៀត។ លោក Thanit បានលើកឧទាហរណ៍អំពីប្រទេសចិន ដោយលោកបានអះអាងថា ការត្រួតពិនិត្យមិនមានផលប៉ះពាល់ខ្លាំងទៅលើសង្គមទេ។ ផ្ទុយទៅវិញគេគ្រាន់តែបានបិទគេហទំព័រខ្លះដែលគេចាត់ទុកថា អាចមានគ្រោះថ្នាក់ តែមិនបានបិទគមនាគមន៍តាមអ៊ីនធឺណិតទាំងអស់ទេ។ ក្រសួងព័ត៌មាននិងបច្ចេកវិទ្យាគមនាគមន៍ និយាយថា គេបានអនុវត្តវិធានការតឹងរ៉ឹងជាងមុនខ្លះរួចទៅហើយ សម្រាប់បណ្តាញអ៊ីនធឺណិត ព្រមទាំងបណ្តាញព័ត៌មានសង្គមដែរ។ តាមបញ្ជារបស់ក្រុមមេដឹកនាំយោធា គេបានបិទគេហទំព័រចំនួន ២១៩ ដែលគេចាត់ថាជាការគំរាមដល់សន្តិសុខជាតិ។ រួចក្រសួងព័ត៌មានបាននិយាយថា ខ្លួននឹងសុំក្រុមហ៊ុនបណ្តាញព័ត៌មានសង្គមដូចជា Facebook, Line និង YouTube ឲ្យហាមគណនីរបស់អ្នកប្រើណាដែលខ្លួនចាត់ថាបានផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានខុសច្បាប់នៅក្រោមក្រឹត្យច្បាប់អាជ្ញាសឹករបស់ប្រទេសថៃ។ កាលពីថ្ងៃពុធសប្តាហ៍មុន បណ្តាញ Facebook ដែលមានប្រជាប្រិយភាពក្នុងប្រទេសថៃ មិនអាចបើកប្រើបានក្នុងរយៈពេល៩០នាទី។ ក្រសួងព័ត៌មានបាននិយាយថាមាន«បញ្ហាបច្ចេកទេសក្នុងផ្លូវគមនាគមន៍» ដែលបណ្តាលឲ្យមានការអាក់ខាននេះ។ ឧបទ្ទវហេតុនេះបាននាំឲ្យសាធារណជនសម្តែងការបារម្ភភ្លាមៗតាមអ៊ីនធឺណិត ហើយជាការឆ្លើយតប អ្នកនាំពាក្យក្រុមរដ្ឋប្រហារ គឺវរសេនីយ៍ឯក Winthai Suvaree បានចេញសេចក្តីប្រកាសរយៈពេល៣០វិនាទីមួយតាមបណ្តាញផ្សាយទូទាំងប្រទេស។ លោកវរសេនីយ៍ឯកថ្លែងថា ក្នុងពេលនោះមាន«បញ្ហាបច្ចេកទេស»កើតឡើងក្នុងពេលបើកបណ្តាញ Facebook ហើយថា«បញ្ហានេះត្រូវបានដោះស្រាយហើយ»។ ការពន្យល់នេះមិនបានធ្វើឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមខ្លះជឿជាក់ទេ។ ពួកគេសង្ស័យថា ការរអាក់រអួលបណ្តាញ Facebook នេះគ្រាន់ជាការសាកល្បងសម្រាប់ការបិទបណ្តាញសង្គមជាទ្រង់ទ្រាយធំនៅពេលខាងមុខ ហើយថាវាជាសារមួយព្រមានកុំឲ្យរិះគន់រដ្ឋប្រហារ។ សាស្ត្រាចារ្យ Kevin Hewison ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវអាស៊ីនៅសាកលវិទ្យាល័យ Murdoch របស់ប្រទេសអូស្ត្រាលី និយាយថា មេដឹកនាំរដ្ឋប្រហារថៃ ប្រហែលចង់ធ្វើតាមឧទាហរណ៍នៅប្រទេសផ្សេងទៀត ដូចជាប្រទេសតួកគី ដែលបានបិទការសរសេរសារតាម Twitter និងវីដេអូ YouTube កាលពីខែមីនាដើមឆ្នាំនេះ និងប្រទេសអេហ្ស៊ីបដែលស្ទើរតែបានកាត់ផ្តាច់ខ្លួនពីប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតទាំងស្រុងកាលពីខែមករាឆ្នាំ២០១១។ លោក Hewison ពន្យល់ថា៖ «តាមខ្ញុំស្មានមើលគឺ យោធាថៃបានតាមដានការវិវត្តទាំងនេះ និងប្រហែលប្រាថ្នាចង់ថាពួកគេក៏អាចមានសមត្ថភាពធ្វើដូចគ្នាដែរ។ បាតុកម្មរៀបចំភ្លាមៗមិនប្រាប់មុនទាំងនេះ ខ្លះត្រូវគេរៀបចំតាមការហៅទូរស័ព្ទ ប៉ុន្តែបាតុកម្មខ្លះក៏ត្រូវបានគេរៀបចំតាមបណ្តាញសង្គមដូច Facebook និង Line ជាដើម។ ខ្ញុំគិតថាពួកគេនឹងព្យាយាមរារាំងសកម្មភាពតវ៉ាបែបនេះ»។ ជនជាតិអូស្ត្រាលីដែលជាអ្នកជំនាញខាងនយោបាយថៃរូបនេះ បានកត់សម្គាល់ថានៅក្រោយព្រឹត្តិការណ៍រដ្ឋប្រហារកាលពីឆ្នាំ២០០៦ យោធាថៃបានរងការរិះគន់ថាខ្លួនមិនបានលុបបំបាត់ឥទ្ធិពលរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីដកពីតំណែងពេលនោះ គឺលោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រ (Thaksin Shinawatra) ដែលជាមហាសេដ្ឋីខាងទូរគមនាគមន៍ផងនោះ។ «ហើយខ្ញុំគិតថា ក្រុមយោធានេះប្រាកដជាបានរៀនសូត្រពីបទពិសោធន៍លើកមុន។ ខ្ញុំនឹងមិនភ្ញាក់ផ្អើលទេចំពោះសារព្រមានកាន់តែខ្លាំងដែលយើងកំពុងឃើញនៅពេលនេះ។ រដ្ឋបាលយោធានេះអាចរិតត្បិតកាន់តែខ្លាំងថែមទៀត។ ខ្ញុំគិតថាលទ្ធភាពដែលយោធាអាចបិទប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតទាំងស្រុងតែម្តង និងចាប់មនុស្សច្រើនថែមទៀតជាដើម។ល។ ប្រសិនបើពួកគេមិនទទួលបានការសហការដែលពួកគេបានទាមទារនិងមានចែងក្នុងបទបញ្ជា»។ ក្រសួងព័ត៌មាននិងបច្ចេកវិទ្យាគមនាគមន៍ថៃក៏បានប្រកាសអំពីការបង្កើតស្ថាប័នថ្មីចំនួនពីរដើម្បីអាចគ្រប់គ្រងខ្លឹមសារក្នុងអ៊ីនធឺណិតនិងបណ្តាញសង្គមបានតឹងរ៉ឹងជាងមុន។ ស្ថាប័នទី១ត្រូវស្ថិតនៅក្រោមឱវាទប៉ូលិស ហើយមានតួនាទីឃ្លាំមើលខ្លឹមសារនិងរាំងខ្ទប់ការចែកចាយសារណាដែលគេចាត់ទុកថាបានរំលោភបទបញ្ជាចាប់ពិរុទ្ធដែលត្រូវចេញដោយយោធាថៃ។ ក្រុមទី២ បើតាមព័ត៌មានពីក្រសួងថា នឹងមានសមាសភាពមន្ត្រីយោធាសហការជាមួយមន្ត្រីប៉ូលិសដើម្បីស៊ើបអង្កេតនិងចាប់ខ្លួនជនណាដែលចែកចាយព័ត៌មានដែលគេចាត់ទុកថាខុសច្បាប់។ ដោយសារប្រទេសថៃមានច្បាប់ប្រមាថព្រះចេស្តាដ៏តឹងរ៉ឹងដែលរិតត្បិតរាល់ការរិះគន់ព្រះរាជវង្ស រួចទៅហើយតាំងពីមុនរដ្ឋប្រហារកាលពីថ្ងៃទី២២ខែឧសភាម្ល៉េះ រាជាណាចក្រនេះត្រូវបានអង្គការ Freedom House ដែលជាអង្គការឃ្លាំមើលឯករាជ្យគាំទ្រប្រជាធិបតេយ្យ ចាត់ចំណាត់ថ្នាក់ថាមានត្រឹម«សេរីភាពខ្លះ» (partly free) ប៉ុណ្ណោះ។ បណ្តាញផ្សាយព័ត៌មានតាមកាសែតទូរទស្សន៍និងវិទ្យុរបស់ថៃត្រូវស្ថិតនៅក្រោមការរិតត្បិត ដោយមានវត្តមានទាហាននៅតាមស្ថានីយទូរទស្សន៍មួយចំនួន។ អ្នកកាសែតខ្លះត្រូវយោធាកោះហៅឲ្យចូលខ្លួនមកសាកសួរឬត្រូវចាប់ខ្លួន។ អ្នកយកព័ត៌មានពីរនាក់ដែលបានសួរសំណួរទៅមេដឹកនាំរដ្ឋប្រហារ គឺឧត្តមសេនីយ៍ Prayuth Chan-ocha នៅក្នុងសន្និសីទព័ត៌មានតែមួយគត់របស់លោកកាលពីថ្ងៃច័ន្ទសប្តាហ៍មុន ត្រូវបានទទួលការរិះគន់។ អគ្គលេខាធិការរបស់យោធាគឺវរសេនីយ៍ Ponlapat Wannapak ត្រូវបានគេដកស្រង់សម្តីថា អ្នកយកព័ត៌មានគួរតែ«សាទរ»ចំពោះអគ្គមេបញ្ជាការ ដែលឥឡូវនេះក៏ជាមេដឹកនាំតែមួយគត់នៃរដ្ឋបាលជាតិ។ រដ្ឋប្រហារកាលពីថ្ងៃទី២២ខែឧសភា កើតមានឡើងក្រោយពីប្រទេសថៃបានជួបប្រទះចលាចលនយោបាយអស់ជាច្រើនឆ្នាំ និងមានបាតុកម្មទ្រង់ទ្រាយធំជាច្រើនខែចុងក្រោយនេះ។ បាតុកម្មដែលជាប់លាប់ជាងគេមានគោលដៅឲ្យដករដ្ឋាភិបាលលោកស្រី Yingluck Shinawatra ដែលជាប្អូនស្រីរបស់លោក Thaksin Shinawatra ដែលលោកស្រីបានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅក្រោយការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១១។ លោកស្រីស្ថិតក្នុងចំណោមមនុស្ស២៥៣នាក់ដែលត្រូវកោះហៅដោយមេដឹកនាំរដ្ឋប្រហារ។ យោធាថៃនិយាយថាមនុស្ស១២៤នាក់ រួមទាំងលោកស្រី Yingluck ផង ត្រូវបានដោះលែងវិញ ហើយមនុស្ស៥៣នាក់ទៀតដែលត្រូវកោះហៅឲ្យបង្ហាញខ្លួនដែរនោះ ឥឡូវនេះត្រូវចាត់ទុកថាជាអ្នករត់គេចខ្លួន៕ ប្រែសម្រួលដោយ សឹង សុផាត