បុគ្គលិក​និយោជិត​ក្រុមហ៊ុន​ណាហ្គាវើលដ៍​រក្សា​ជំហរ​បន្ត​កូដកម្ម ​ខណៈ​វិវាទ​ប្រឈម​ភាព​ជាប់​គាំង​
អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ស្នើ​ឱ្យ​មាន​ការ​ដោះលែង​តំណាង​សហជីព​ដើម្បី​ជា​គន្លឹះ​មួយ​ឆ្ពោះ​ទៅ​ការ​ចរចា​រក​ដំណោះ​ស្រាយ​បញ្ចប់​ជម្លោះ​ការងារ​រ៉ាំរ៉ៃ​មួយ​នេះ។
ភ្នំពេញ — កម្មករនិយោជិតក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលដ៍មួយចំនួនថ្លែងនៅថ្ងៃអង្គារថាពួកគាត់នឹងមិនបោះបង់ចោលការធ្វើកូដកម្មទេខណៈវិវាទការងារបានបន្តជាប់គាំងអស់រយៈពេលជិត១០ខែកន្លងមកនេះ និងស្នើឱ្យមានការសម្របសម្រួលពីរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃលោកស ខេង ដែលបានលើកឡើងពីជម្លោះការងាររ៉ាំរ៉ៃមួយនេះកាលពីសប្តាហ៍មុន។ អតីតបុគ្គលិកមើលការខុសត្រូវផ្នែកអាហារ និងភេសជ្ជៈនៅក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលដ៍ អ្នកស្រី ណុប ទិត្យបូរ៉ាវី អាយុ៣៩ឆ្នាំ បានប្រាប់វីអូអេថា កូដករនឹងមិនបន្ទន់ជំហរក្នុងការតវ៉ាទេ បើគ្មានការដោះលែងឱ្យតំណាងសហជីព ដែលត្រូវបានឃុំខ្លួនទាំង៨នាក់បានវិលទៅរកតុចរចាវិញនោះ។ អ្នកស្រីនិយាយថា៖ «ទាក់ទងបញ្ហាហ្នឹងដូចខាងសម្តេច ស ខេង គាត់មានប្រសាសន៍ហើយ បើសិនជា ខាងក្រុមហ៊ុននៅតែរឹងទទឹង មិនបែរមុខដើម្បីចរចាដោះលែងតំណាង [សហជីព] ដើម្បីដោះស្រាយវិវាទហ្នឹងរឿងហ្នឹងគឺកាន់តែធ្វើឱ្យធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំងឡើង។ ហើយអ្នកដែលខាតបង់គឺ ក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលដ៍ពីព្រោះកម្មករខាងកូដករ ពួកខ្ញុំ ខ្ញុំទាមទារ ៩ចំណុចហ្នឹង គឺជា លក្ខខណ្ឌសិទ្ធិការងាររបស់ពួកខ្ញុំ ហើយនឹងទាមទារឱ្យមានវត្តមានសហជីព ហើយនឹងការដោះលែង។ ប៉ុន្តែហេតុអីបានជា ក្រុមហ៊ុនមិនព្រមបែរមុខចរចា ហើយចេតនារបស់ក្រុមហ៊ុនគឺចង់រំលាយសហជីពចោលតែម្តង»។ អ្នកស្រីបានបន្តថាមន្ត្រីក្រសួងការងារនៅតែបន្តប្រកាសតាមមេក្រូឱ្យកូដករចាត់តាំងតំណាង និងមេធាវីអមជាមួយ ដើម្បីទូទាត់សំណងដោះស្រាយវិវាទ ដែលការណ៍នេះមិនអាចទៅរួចនោះទេដោយសារតែតំណាងរបស់កូដករបន្តជាប់ពន្ធនាគារ។ កាលពីសប្តាហ៍មុន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃលោក ស ខេង បានជំរុញឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់រក្សាភាពអត់ធ្មត់ និងត្រូវបន្តជជែកគ្នានៅក្នុងការស្វែងរកដំណោះស្រាយចំពោះវិវាទនេះប៉ុន្តែលោកមិនបានលើកឡើងពីការចាប់ខ្លួនថ្នាក់ដឹកនាំ និងសកម្មជនសហជីពនោះទេ។ មន្ត្រីកម្មវិធីការងាររបស់មជ្ឈមណ្ឌលសម្ព័ន្ធភាពការងារនិងសិទ្ធិមនុស្ស ហៅកាត់ថា សង់ត្រាល់ លោក ឃុន ថារ៉ូ បាននិយាយថា  មិនទាន់មានការវិវត្តទៅមុខណាមួយជាដុំកំភួននៅឡើយទេពាក់ព័ន្ធនឹងវិវាទខាងលើនេះ  ខណៈក្រុមបុគ្គលិកនៅតែបន្តធ្វើកូដកម្ម ដរាបណាមិនទាន់មានការដោះលែងតំណាងសហជីពរបស់ពួកគេ។លោកបានប្រាប់វីអូអេនៅថ្ងៃអង្គារយ៉ាងដូច្នេះ៖ «បុគ្គលិកនិយោជិតគាត់ចាំតែត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ទេនៅក្នុងការចូលរួម។ ប៉ុន្តែសំខាន់នៅត្រង់ថា ជំហររបស់គាត់ហ្នឹងគឺ កាលណាមានការដោះលែងតំណាងរបស់គាត់មក អាហ្នឹងគឺអាចមានការចរចាហើយ ហើយពួកគាត់ហ្នឹង បើតាមអ្វីដែលខ្ញុំអាចសន្និដ្ឋានបាន គាត់ស្តាប់តែថ្នាក់ដឹកនាំរបស់គាត់ ហើយនឹងការសម្រេចចិត្ត គោរពនូវការសម្រេចចិត្តរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំរបស់គាត់ហើយកន្លងមកហ្នឹងគឺវាច្បាស់ណាស់ថាពួកគាត់បានផ្ទេរសិទ្ធិផ្តិតមេដៃតំណាងដោយអាណត្តិដើម្បីពួកគាត់ជាប្រតិភូចរចា»។ លោកបានបន្ថែមថាក្រុមប្រឹក្សាសហជីពអាស៊ីគ្រោងធ្វើយុទ្ធនាការមួយ តាមរយៈការតវ៉ាទាមទារនៅមុខស្ថានទូតកម្ពុជា នៅតាមបណ្តាប្រទេសមួយចំនួន ក៏ដូចជា ការផ្ញើសារជាអ៊ីម៉ែល និងរូបថតជាដើម ដើម្បីជំរុញឱ្យមានការដោះលែងតំណាងសហជីពបុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលដ៍ទាំង៨នាក់។ លោក ឃុន ថារ៉ូ បានសង្កត់ធ្ងន់ថាដំណោះស្រាយវិវាទអាចសម្រេចទៅបាន លុះត្រាតែអាជ្ញាធរធានាបាននូវការជឿទុកចិត្តណាមួយ ក៏ដូចជាការសម្របសម្រួលស្របតាមកម្មវត្ថុរបស់កូដករ។ នាយករងទទួលបន្ទុកឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សនៃអង្គការលីកាដូ លោកអំ សំអាត បាននិយាយថាមានសញ្ញាណវិជ្ជមានខ្លះដែលឈានទៅការដោះស្រាយវិវាទការងារនៅក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលដ៍ នៅពេលមានការស្នើសុំពីរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃលោក ស ខេង និងថា ដំណោះស្រាយនឹងមានក្នុងពេលឆាប់ៗនៅពេលភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់បង្ហាញឆន្ទៈពិតប្រាកដ។ លោកបន្ថែមថា៖ «សំខាន់ទីមួយ គឺត្រូវដោះលែង អ្នកទាំងប្រាំបីនាក់ហ្នឹងហើយងាកទៅរកការចរចាឱ្យបានឆាប់ដើម្បីបញ្ចប់វិវាទការងារហ្នឹង។ វាជារឿងមួយដែលអាចដោះស្រាយទៅបាន។ ប៉ុន្តែបើសិនជា មិនដោះលែងតំណាងទាំងប្រាំបីនាក់ហ្នឹងទេខ្ញុំមើលទៅឃើញថា កូដកម្មហ្នឹងនឹងអាចបន្តទៅយូរថែមទៀត»។ រដ្ឋលេខាធិការ និងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារលោកហេង សួរ បានផ្តល់ការអត្ថាធិប្បាយតាមប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនង WhatsApp នៅថ្ងៃអង្គារថាវិវាទរវាងបុគ្គលិកកម្មករ និងក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលដ៍នឹងត្រូវដោះស្រាយបញ្ចប់ នៅពេលភាគីជម្លោះយល់ថា នីតិវិធីបន្តជាអ្វី។ លោកហេង សួរបានពន្យល់ថា អំឡុងពេលធ្វើសកម្មភាពវិធានវិវាទ ភាគីអាចស្នើសុំក្រសួងជួយសម្របសម្រួល។ ប៉ុន្តែក្រសួងការងារទទួលបានការឆ្លើយតបបន្តតែពីភាគីក្រុមហ៊ុនប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែភាគីអតីតបុគ្គលិកមិនទាន់ឆ្លើយតបចូលប្រជុំបន្ត ឬចង់ឱ្យក្រសួងជួយសម្របសម្រួលនៅឡើយដោយយោងលើមូលហេតុផ្សេងៗ។ លោកបានបន្ថែមថាប្រសិនបើភាគីណាមួយមិនចូលសម្របសម្រួលប្រជុំបន្ត ជម្រើសដែលនៅសល់គឺ ត្រូវប្តឹងទៅតុលាការ។ នាយកគ្រប់គ្រងផ្នែកធនធានមនុស្សប្រចាំក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលដ៍ លោក Hein Dames បដិសេធមិនផ្តល់ការអធិប្បាយនៅថ្ងៃអង្គារនេះ។ យ៉ាងណាក្តី ក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលដ៍បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ជាសាធារណៈមួយកាលពីពេលថ្មីៗនេះ ដោយលើកឡើងថាដើម្បីប្រយោជន៍របស់បុគ្គលិកដែលរងផលប៉ះពាល់ ក្រុមហ៊ុនបានអនុវត្តវិធានការបញ្ចប់កិច្ចសន្យាការងារដោយការព្រមព្រៀង (Mutual Separation Plan (MSP)) ដែលវិធានការនេះផ្តល់ជូនដល់បុគ្គលិកនូវប្រាក់សំណងប្រសើរលើសពីសំណង ដែលតម្រូវដោយច្បាប់ការងារកម្ពុជា។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ក៏បានលើកឡើងថាសហជីពបានជូនដំណឹងដល់ក្រុមហ៊ុនពីការធ្វើកូដកម្មនៅថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១ ដែលត្រូវបានប្រកាសថាខុសច្បាប់ដោយតុលាការកម្ពុជា។ សហជីពបានជំទាស់នឹងវិធីសាស្រ្តនៃការគណនាប្រាក់សំណង ដែលការជំទាស់នេះ មិនបានផ្អែកលើវិធាន លិខិតបទដ្ឋាន និងច្បាប់ពាក់ព័ន្ធណាមួយជាធរមាននៅកម្ពុជាឡើយ។ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាល្លឺម៉ង់ប្រចាំកម្ពុជាអ្នកស្រី Christian Berger កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែមករា បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍នៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុករបស់ស្ថានទូតស្តីពីជម្លោះការងាររបស់បុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលដ៍ ដោយលើកឡើងថាអ្នកស្រីយល់ស្របជាមួយការវាយតម្លៃរបស់លោក ស ខេង រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃថានេះជាជម្លោះការងារ ហើយជាប្រយោជន៍សម្រាប់គ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធក្នុងការបន្តចរចារហូតដល់ទទួលបានដំណោះស្រាយមួយ។ អ្នកស្រីមានជំនឿថា ទាំងរយៈពេលនៃការដោះស្រាយ និងលទ្ធផលនៃការសម្របសម្រួលអាចទទួលបានផលវិជ្ជមាន ប្រសិនបើមេដឹកនាំសហជីពនានាអាចចូលរួមយ៉ាងសកម្មនៅក្នុងដំណើរការចរចា។ រហូតមកទល់ពេលនេះគឺ មានរយៈពេលជាង ៤០ថ្ងៃ ហើយដែលអតីតបុគ្គលិកនិយោជិតក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលដ៍បានធ្វើកូដកម្មស្ទើររៀងរាល់ថ្ងៃក្នុងរាជធានីភ្នំពេញដើម្បីតវ៉ាប្រឆាំងនឹងការបញ្ឈប់ពីការងារ និងទាមទារការទូទាត់សំណងសមស្របតាមច្បាប់ការងារ។ អំឡុងពេលកូដកម្មកន្លងទៅនេះ  គេក៏ឃើញអាជ្ញាធរចេញប្រតិបត្តិការចាប់ខ្លួនតំណាងសហជីពចំនួន៨នាក់ ដាក់ពន្ធនាគារដើម្បីបន្តនីតិវិធីផ្លូវច្បាប់ផងដែរ។ ស្របពេលដូចគ្នានេះដែរ សហជីព និងបុគ្គលិកបម្រើការតាមរោងចក្រ និងនៅតាមស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈមួយចំនួន ព្រមទាំងសហជីពមួយចំនួនទៀតនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី បានបង្ហាញការគាំទ្រផងដែរដល់បុគ្គលិកកម្មករក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលដ៍ក្នុងការធ្វើកូដកម្មស្វែងរកដំណោះស្រាយលើវិវាទការងារ ដែលកំពុងប្រឈមភាពជាប់គាំងនេះ។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថាកម្មករនិយោជិត និងតំណាងសហជីពនៅក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលដ៍ បានចាប់ផ្តើមមានទំនាស់ជាមួយក្រុមហ៊ុន នៅពេលកម្មករនិយោជិតជាង ១.៣០០នាក់ ត្រូវបានបញ្ឈប់ពីការងារកាលពីចុងខែមេសា ឆ្នាំ២០២១ ហើយបុគ្គលិកអះអាងថា ក្រុមហ៊ុនមិនផ្តល់ប្រាក់អត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗ ដូចជាប្រាក់អតីតភាពការងារត្រឹមត្រូវ និងសមស្របតាមច្បាប់ការងារទេ។ ក្រុមហ៊ុនត្រូវមន្រ្តីសហជីពចោទថា មានចេតនាបំបាត់សំឡេងតំណាងបុគ្គលិកដោយសារក្រុមហ៊ុន មិនព្រមបើកផ្លូវឱ្យថ្នាក់ដឹកនាំ និងមន្រ្តីសហជីពនៅក្រុមហ៊ុននេះបានវិលត្រឡប់មកកន្លែងការងារវិញ។ កាលពីថ្ងៃចន្ទ ក្រុមបុគ្គលិកកម្មករណាហ្គាវើលដ៍ បានចូលរួមក្នុងពិធីចូលឆ្នាំប្រពៃណីចិន ដោយបានស្លៀកសម្លៀកបំពាក់ពណ៌ខៀវ អំឡុងពេលធ្វើកូដកម្មដោយអហិង្សានៅតាមវិថីមុខរដ្ឋសភាជាតិ  ក្បែរអគារអាជីវកម្មកាស៊ីណូរបស់ក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលដ៍៕