សង្គមស៊ីវិល​​ស្វាគមន៍​សំណើ​របស់​លោក​ហ៊ុន សែន​ទៅ​មន្ត្រី​អ.ស.ប.
ក្រុម​អ្នក​ឃ្លាំមើល​សភាព​ការណ៍​នយោបាយ​​​រំពឹង​ថា​​សំណើ​​របស់​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ហ៊ុន សែន​​អាច​ជា​ជំហ៊ាន​ចាប់​ផ្តើម​ថ្មី​ក្នុង​​​ការ​ទម្លុះទម្លាយ​ភាព​ទល់ច្រក​ផ្នែក​នយោបាយ​នេះ។​
វ៉ាស៊ីនតោន — ក្រុមអ្នកឃ្លាំមើលនយោបាយកម្ពុជាបានស្វាគមន៍សំណើរបស់លោកនាយករដ្ឋន្ត្រីហ៊ុន សែនដែលសុំឲ្យមន្ត្រីអ.ស.ប.គឺលោកសូរីយ៉ា ស៊ូប៊ែឌី (Surya Subedi) ដើរតួសម្រប សម្រួលក្នុងការជាប់គាំងនយោបាយកម្ពុជា។ ក្រុមអ្នកឃ្លាំមើលទាំងនោះបាននិយាយថា នេះជាជំហ៊ានចាប់ផ្តើមថ្មីមួយ ក្រោយពេលដែលគណបក្សទាំងពីរបានសាកល្បងកម្លាំងគ្នាជាច្រើនខែមកហើយនោះ។ ក្រុមអ្នកឃ្លាំមើលសភាពការណ៍នយោបាយនិងអ្នកវិភាគខ្លះរំពឹងថា សំណើរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែននៃគណបក្សកាន់អំណាច ដែលសុំឲ្យលោកសូរីយ៉ា ប្រាសាទ ស៊ូបេឌី អ្នករាយការណ៍ពិសេសរបស់អ.ស.ប.ផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំកម្ពុជា ធ្វើជាអ្នកសម្របចំពោះការជាប់គាំងនយោបាយនោះ អាចជាជំហ៊ានចាប់ផ្តើមថ្មីក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាដែលគណបក្សនយោបាយទាំងពីរបរាជ័យជាច្រើនលើកនិងជាច្រើនខែក្នុងការទម្លុះទម្លាយភាពទល់ច្រកផ្នែកនយោបាយនេះ។ គណបក្សនយោបាយទាំងពីរគឺគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលជាគណបក្សកាន់ អំណាច និងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិដែលជាគណបក្សជំទាស់ បានធ្វើកិច្ចចរចាមិនបានសម្រេចជាច្រើនលើកទាក់ទងនឹងបញ្ហាលទ្ធផលឆ្នោតដែលគណបក្សជំទាស់មិនអាចទទួលយកបាន ដោយចោទថា មានការគៃបន្លំនិងមានភាពមិនប្រក្រតីដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនោះ។ គណបក្សទាំងពីរមិនអាចព្រមព្រៀងគ្នាចំពោះលក្ខខណ្ឌទៅវិញទៅមកបានទេ ក្រោយពីកិច្ចចរចារវាងមេដឹកនាំកំពូលនិងក្រុមមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ ជាពិសេសការស្នើសុំឲ្យមានការបោះឆ្នោតឡើងវិញនិងពហិការមិនចូលប្រជុំសភា ដើម្បីផ្តល់ភាពស្របច្បាប់ដល់សភា និងរដ្ឋាភិបាលថ្មីដែលមានគណបក្សតែមួយកំពុងដឹកនាំដោយមានសំឡេងតែ៦៨លើ១២៣អាសនៈសភានោះ។ ភាពចម្រូងចម្រាសនេះបានធ្វើឲ្យគណបក្សទាំងពីរងាកបែរចេញពីតុចរចាមកជាការប្រើកម្លាំង និងផ្លូវតុលាការប្តឹងផ្តល់គ្នាដើម្បីទាមទារ និងដាក់សម្ពាធទៅវិញទៅមកវិញ។ ទោះជាយ៉ាងដូច្នេះក្តី ក្រុមអ្នកឃ្លាំមើលសភាពការណ៍នយោបាយនិងអ្នកវិភាគខ្លះបានអះអាងថា លទ្ធផលវិជ្ជមានអាចកើតមាន នៅពេលដែលការស្នើសុំរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែនទៅកាន់លោកសូរីយ៉ា ស៊ូប៊ែឌី ត្រូវលោកសម រង្ស៉ី មេដឹកនាំក្រុមជំទាស់យល់ព្រមនោះ។ លោកធន សារ៉ាយ នាយកអង្គការសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក បង្ហាញពីការគាំទ្រប្រសិនបើលោកសូរីយា ស៊ូបេឌីទទួលយកចំពោះដំណើការនេះ។ លោកបន្ថែមថា យ៉ាងហោចណាស់ក៏ភាគីទាំងពីរអាចនិយាយគ្នាបាន អាចបង្ហាញចំណុចខ្វែងគ្នា ចំណុចត្រូវគ្នា ចំណុចសេសសល់ និងឈានដល់ចំណុចកណ្តាលមួយបាន តាមរយៈអ្នកសម្របសម្រួល។ «បើតាមមតិខ្ញុំប្រហែលជាលោកសូរីយ៉ា ស៊ូប៊ែឌីអាចដើរតួនាទីហ្នឹងបានដែរ ដើម្បីជួយជាអ្នកកណ្តាលមួយសម្របសម្រួលទៅ។ ហើយលទ្ធផលប្រហែលជាអាចល្អ។ បើតាមមតិខ្ញុំ បើសិនជាទាំងសងខាងហាក់ដូចជាមានការស្វាគមន៍ ទៅវិញទៅមក។ នេះជាការចាប់ចាប់ផ្តើមមួយល្អ»។ តែលោកទទួលស្គាល់ថា វាពិតជាមានការលំបាក នៅពេលលក្ខខណ្ឌនៅឆ្ងាយ ពីគ្នា ដោយម្ខាងទាមទារឲ្យមានការបោះឆ្នោតឡើងវិញ និងម្ខាងទាមទារថា ត្រូវ ចូលប្រជុំសភាសិននោះ។ «ជារឿងធម្មតាចរចាគ្នាវាត្រូវតែមានសម្បទានទៅវិញទៅមក ហើយអ្នកដែល សម្របសម្រួលហ្នឹងត្រូវចេះសម្របសម្រួលភាគីម្ខាងៗផង តើវាផលវិបាកយ៉ាង ម៉េច មិនវិបាកយ៉ាងម៉េច បើសិនជាមិនត្រូវគ្នា ឬមានគុណសម្បត្តិ និងគុណវិបត្តិ យ៉ាងម៉េច? ហើយបើសិនជាយើងថយមួយជំហ៊ាន យើងផ្តល់សម្បទានទៅខាង ម្ខាងយ៉ាងម៉េច? វាចំណេញ វាខាតយ៉ាងម៉េច? សំខាន់គឺអ្នកសម្របសម្រួលអាច ពន្យល់ដែរ អាចជួយបង្ហាញផ្លូវ បង្ហាញទិសដៅ ដែលអាចចំណេញយ៉ាងម៉េច? មិនចំណេញយ៉ាងម៉េច? ទៅដល់ភាគីដែលគាត់ជួបហ្នឹង»។ លោកបានអះអាងថា អ្នកនយោបាយគួរឈប់សាកល្បងកម្លាំងគ្នាទៅវិញទៅ មក ហើយវិលមករកតុចរចាគ្នាវិញ ព្រោះថា គេបានដឹងកម្លាំងគ្នារៀងៗខ្លួនហើយ។ «អញ្ចឹងយើងឈប់ការសាកល្បងកម្លាំងគ្នាទៀតទៅ។ យើងនាំគ្នាខិតខំរក ដំណោះស្រាយកណ្តាលមួយទៅ។ តែបើយើងនៅនាំគ្នា នៅសាកល្បងកម្លាំង បន្តទៀត ខ្ញុំថា វាអាចមានបញ្ហាអូសបន្លាយយូរតទៅទៀត»។ លោកបណ្ឌិតពុទ្ធា ហង្ស នាយកអង្គការឃ្លាំមើលការបោះឆ្នោតមួយឈ្មោះ និចហ្វិច បានអះអាងថា ជាការណ៍ពិត បើមើលពីលក្ខខណ្ឌរវាងគណបក្សទាំងពីរ មិនអាចដោះស្រាយបានមែន តែលោកជឿថា អ្នកនយោបាយនឹងសម្រប សម្រួលគ្នានៅចំពោះមុខអ្នកសម្របសម្រួលកណ្តាលមួយ។ «ខ្ញុំគិតថា ជាចំណុចវិជ្ជមានមួយដែលយើងសង្ឃឹមថា គណបក្សទាំងពីរមាន ឱកាសជួបជជែកគ្នាតាមរយៈលោកសូរីយ៉ា ស៊ូប៊ែឌី»។ លោកថ្លែងថា អ្នកនយោបាយអាចនឹងមានការបន្ទន់ទៅរកគ្នា ក្រោយពេលមាន មេរៀនឈឺចាប់ ដោយមានមនុស្សស្លាប់៥នាក់ របួស៤០នាក់ និងចាប់ឃុំខ្លួន២៣ នាក់ ដែលលោកសំដៅទៅលើការបង្ក្រាបដ៏ឃោរឃៅលើហ្វូងបាតុករជាកម្មករ រោងចក្រ ដែលទាមទារការដំឡើងប្រាក់ខែ គួបផ្សំនឹងបាតុកម្មរបស់ក្រុមគណ បក្សជំទាស់ដែលទាមទារឲ្យមានការបោះឆ្នោតឡើងវិញ និងសុំឲ្យលោកនាយក រដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែនចុះចេញពីមុខតំណែងកាលពីដើមខែនេះ។ តែលោកគុជ ច័ន្ទលី អ្នកវិភាគម្នាក់នៅរដ្ឋម៉ារីលែន ស.រ.អា.បានសម្តែងការប្រយ័ត្នប្រយែងក្នុងការស្វាគន៍ចំពោះជំហរចុងក្រោយរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែន ដែលសុំឲ្យលោកសូរីយ៉ា ស៊ូប៊ែឌី ដែលកំពុងបំពេញទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជា ដើរតួជាអ្នកសម្របសម្រួល ក្រោយពីជំនួបជាមួយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែន កាលពីថ្ងៃពុធនោះ។ លោកថ្លែងថា លោកហ៊ុន សែនធ្លាប់តិះដៀលធ្ងន់ៗលើមន្ត្រីអ.ស.ប. រួមទាំងលោកស៊ូប៊ែឌីផងដែរ នៅពេលដែលមន្ត្រីអ.ស.ប.ថ្លែងពីកំណត់ហេតុសិទ្ធិមនុស្សក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយប៉ះទង្គិចដល់រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកហ៊ុន សែន។ «ដូច្នេះហើយខ្ញុំពុំសូវមានសង្ឃឹមច្រើនក្នុងដំណោះស្រាយតាមរយៈអង្គការសហ ប្រជាជាតិនេះទេ»។ លោកថ្លែងថា គេត្រូវពិនិត្យមើលអំពីកំណត់ហេតុ និងសេចក្តីរាយការណ៍របស់ លោកស៊ូប៊ែឌីមកកាន់អ.ស.ប. ជាមុនសិន ថាតើគេត្រូវសម្រេចយ៉ាងណាចំពោះ បញ្ហាកម្ពុជា ក្រោយពេលដែលមានសម្ពាធពីប្រទេសមហាអំណាចជាច្រើន ដូច ជាស.រ.អា. អង់គ្លេស និងប្រទេសផ្សេងទៀតនោះ។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី លោកសុខ ទូច សាកលវិទ្យាធិការនៃសាកលវិទ្យាល័យ ខេមរៈ បានអះអាងថា ដំណើរការសម្របសម្រួលដោយសន្តិភាព គ្មានការបង្ហូរ ឈាមជារឿងត្រូវតែស្វាគមន៍។ «យើងគាំទ្រជានិច្ចរាល់នយោបាយផ្សះផ្សាជាតិនេះ។ បើលោកសូរិយ៉ា ស៊ូប៊ែឌី លោកអាចសម្របសម្រួលក្នុងនយោបាយហ្នឹងបាន នោះវាជាកត្តិយសមួយសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាដែលបញ្ចប់ការជាប់គាំងនយោបាយដោយឈរលើការផ្សះផ្សាជាតិ»។ តែលោកស្តីបន្ទោសអ្នកនយោបាយខ្មែរ និងសម្តែងការសោកស្តាយចំពោះការមិនប្រើប្រាស់យន្តការជាតិដោះស្រាយ ហើយនឹងការបណ្តោយឲ្យមានការបង្ហូរ ឈាមដែលលោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ល្មមដល់ពេលបញ្ចប់ការជាប់គាំងនយោបាយនេះហើយ៕