គណបក្ស​មួយ​ចំនួន​ជំរុញ​ឱ្យ​រៀបចំ​វេទិកា​សាធារណៈ​តាម​មូលដ្ឋាន ខណៈ​ការបោះឆ្នោត​ឃុំ​សង្កាត់​ខិត​ជិត​មក​ដល់

គណបក្ស​នយោបាយ​មួយ​ចំនួន​បាន​ជំរុញ​ឱ្យ​ស្ថាប័ន​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត​រៀបចំ​វេទិកា​ជជែក​ដេញដោល​នៅ​តាម​ឃុំ​សង្កាត់​ជា​សាធារណៈ​រវាង​បេក្ខជន​ឈរ​ឈ្មោះ​ជា​មេឃុំ​ចៅ​សង្កាត់ មក​ពី​គ្រប់​គណបក្ស​ទាំង​អស់​ ដើម្បី​ឱ្យ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​អាច​សម្រេច​ចិត្ត​ឱ្យ​បាន​​ត្រឹម​ត្រូវ​ក្នុង​ការ​ជ្រើស​រើស​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​ឃុំ​សង្កាត់។
ភ្នំពេញ — តំណាងគណបក្សនយោបាយមួយចំនួនបានជំរុញឱ្យគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ហៅកាត់ថាគ.ជ.ប រៀបចំវេទិកាសួរដេញដោលគ្នារវាងបេក្ខជនឈរឈ្មោះមេឃុំចៅសង្កាត់ ដើម្បីឱ្យប្រជាពលរដ្ឋដឹងពីគោលនយោបាយរបស់គណបក្សនីមួយៗ និងអាចចូលរួមការបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់ ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅខែក្រោយនេះ។ គណបក្សដែលត្រៀមខ្លួនចូលរួមប្រកួតប្រជែងយល់ថាការរៀបចំវេទិកាសួរដេញដោលរវាងបេក្ខជនមេឃុំនេះ មានសារៈសំខាន់ដែលអាចធ្វើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋលើកឡើងពីបញ្ហានានា និងតម្រូវការក្នុងមូលដ្ឋាន ដើម្បីឱ្យបេក្ខជនជាប់ឆ្នោតជាមេឃុំអនុវត្តតាមការសន្យា និងតម្រូវការទាំងនោះ។ គណបក្សទាំងនោះថា បើមានការរៀបចំបែបនេះនឹងបង្ហាញឱ្យឃើញពីការវិវឌ្ឍ និងការឈានទៅរកដំណើរការលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ លោក ឡឹក សុធារ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន ស្នើឱ្យមានការរៀបចំវេទិកាសាធារណៈជជែកសួរដេញដោលរវាងតំណាងបេក្ខជនឈរឈ្មោះជាមេឃុំមកពីគ្រប់គណបក្សទាំងអស់ ដើម្បីអាចឱ្យប្រជាពលរដ្ឋបានស្គាល់ និងដឹងពីអត្តចរិត ចំណេះដឹង ការតស៊ូរបស់បេក្ខជនមេឃុំម្នាក់ៗ ជាពិសេសដឹងអំពីគោលនយោបាយសំខាន់ៗរបស់គណបក្សនីមួយៗ ដែលនឹងត្រូវបម្រើប្រជាពលរដ្ឋតាមមូលដ្ឋាន ពេលជាប់ឆ្នោត។ លោកបន្ថែមថា ការជជែកដេញដោលនេះក៏ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋមើលឃើញដោយផ្ទាល់ ហើយអាចវាយតម្លៃ និងជ្រើសរើសមេឃុំដែលពួកគេយល់ឃើញថានឹងបម្រើប្រយោជន៍ពិតប្រាកដ។ លោកកត់សម្គាល់ថាប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនមិនបានទាំងស្គាល់មេឃុំ និងសមត្ថភាពមេឃុំក្នុងមូលដ្ឋានរបស់ខ្លួនឡើយ។ លោកប្រាប់វីអូអេថា៖ «ដូច្នេះវេទិកាសាធារណៈនេះ ជាការបង្ហាញនូវសមត្ថភាពរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំតាមមូលដ្ឋាន ឱ្យប្រជាពលរដ្ឋមើលឃើញ ឱ្យប្រជាពលរដ្ឋវាយតម្លៃ ហើយជ្រើសរើសឱ្យបានត្រឹមត្រូវ»។ ទាក់ទងការស្នើឱ្យមានវេទិកាសួរដេញដោលនេះ គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋានក្នុងខេត្តកណ្តាល កាលពីពេលថ្មីៗនេះ បានសម្តែងការខកចិត្ត បន្ទាប់ពីប្រធានគណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតឃុំព្រែកស្តី ស្រុកកោះធំ ខេត្តកណ្តាល បានបដិសេធសំណើរបស់គណបក្សឱ្យរៀបចំវេទិការជជែកសួរដេញដោលរវាងបេក្ខជនឈរឈ្មោះជាមេឃុំមកពីគ្រប់គណបក្ស។ ប្រធានគណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតឃុំព្រែកស្តី លោក លោក ប៉ិច សេងគី ប្រាប់វីអូអេនៅថ្ងៃអង្គារនេះថាការងាររៀបចំវេទិកាសាធារណៈនោះ គឺហួសពីសមត្ថភាពរបស់គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតឃុំ ហើយលោកស្នើឱ្យគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋានទាក់ទងគណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតថ្នាក់ខេត្តវិញ។ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន លោក ឡឹក សុធារ យល់ថា គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់ នៅតែអាចរៀបចំវេទិកាជជែកដេញដោលនេះបាន ពីព្រោះវាមិនត្រូវការចំណាយធនធានអ្វីច្រើនទេ ហើយម្យ៉ាងក៏អង្គការសង្គមស៊ីវិលក៏ធ្លាប់រៀបចំវេទិកាបែបនេះបានជោគជ័យផងដែរ។ លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ដោយឡែកខ្ញុំនៅតែយល់ថា គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់នូវតែអាចមានលទ្ធភាពរៀបចំការជជែកពិភាក្សានេះបាន ដោយការជជែកពិភាក្សានេះមិនទាមទារថវិកានោះទេ គ្រាន់តែទាមទារនូវភាពអព្យាក្រឹត សុចរិតភាពរបស់អ្នកសម្របសម្រួលនៅក្នុងកម្មវិធី»។ ចំណែកលោក ថាច់ សេដ្ឋា អនុប្រធានគណបក្សភ្លើងទៀន ក៏ស្នើឱ្យស្ថាប័នរៀបចំការបោះឆ្នោតដាក់ចេញគោលការណ៍ក្នុងការរៀបចំវេទិកាជជែកដេញដោលតាមសាធារណៈនេះឱ្យបានគ្រប់ឃុំសង្កាត់ ដើម្បីឱ្យប្រជាពលរដ្ឋចូលរួមលើកឡើងពីបញ្ហានានាក្នុងមូលដ្ឋាន និងតម្រូវការដែលពួកគេចង់បាន និងដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋដឹងពីការអភិវឌ្ឍនៅតាមមូលដ្ឋានជាដើម។ ម្យ៉ាងទៀត លោកថាកម្មវិធីបែបនេះ ក៏ជាគន្លឹះបើកឱ្យមានប្រជាធិបតេយ្យក្នុងថ្នាក់មូលដ្ឋានផងដែរ។ លោកថ្លែងថា៖ «បើអាចធ្វើបានមែន គឺយើងនឹងចាប់ផ្តើមឱ្យមានពន្លកប្រជាធិបតេយ្យពីមូលដ្ឋានឡើង នៅក្នុងការជជែកវែកញែកនេះ គឺជាគំរូមួយសម្រាប់អ្នកនយោបាយផងដែរ ដើម្បីបង្ហាញពីវប្បធម៌របស់ខ្មែរយើង ជាពិសេសលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ យើងត្រូវតែជជែកគ្នាត្រង់ទៅត្រង់មក មុនសុំសន្លឹកឆ្នោតពីប្រជាពលរដ្ឋ គាំទ្រដល់យើងនោះ»។ លោក ថាច់ សេដ្ឋា បន្ថែមថា គណបក្សភ្លើងទៀនបានត្រៀមខ្លួនជានិច្ចក្នុងការចូលរួម ប្រសិនបើស្ថាប័នគ.ជ.ប រៀបចំឱ្យមានកម្មវិធីជជែកដេញដោលនេះ។ ចំណែកលោក យ៉ែម បុញ្ញឫទ្ធិ ប្រធានគណបក្សកម្ពុជានិយម ប្រាប់វីអូអេថាគណបក្សរបស់លោកក៏គាំទ្រឱ្យមានការរៀបចំវេទិកាជជែកសួរដេញដោលនេះដូចគណបក្សមួយចំនួនផងដែរ។ លោកចាត់ទុកការជជែកដេញដោលនេះ ជាចំណុចវិជ្ជមានល្អមួយ និងជាគ្រឹះប្រជាធិបតេយ្យ ដែលកើតចេញតាំងពីថ្នាក់មូលដ្ឋាន តាមរយៈការចូលរួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ លោកបន្ថែមថា គណបក្សកម្ពុជានិយមចង់ឱ្យមានការរៀបចំវេទិការនេះឱ្យបានច្រើននិងញឹកញាប់ ដើម្បីងាយស្រួលឱ្យប្រជាពលរដ្ឋវាយតម្លៃ និងតាមដានការសន្យារបស់មេឃុំ និងគណបក្សថាបានអនុវត្ត និងមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងកម្រិតណា រវាងមុនការបោះឆ្នោត និងក្រោយពេលបោះឆ្នោត។ លោកថ្លែងថា៖ «វេទិកាសាធារណៈដែលមានបេក្ខជនចូលរួមចំពោះមុខប្រជាពលរដ្ឋនៅតាមភូមិឃុំ គឺមានសារៈសំខាន់ជាទីបំផុត ពីព្រោះវាក្លាយទៅជាគោលនយោបាយ ជាកិច្ចសន្យាចំពោះមុខប្រជាពលរដ្ឋដោយផ្ទាល់»។ ចំណែកអ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោក សុខ ឥសាន ក៏ចង់ឱ្យមានវេទិកាសាធារណៈនេះផងដែរ ដើម្បីបង្ហាញគោលនយោបាយបក្សឱ្យប្រជាពលរដ្ឋបានដឹងឮ។ លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ខ្ញុំយល់ឃើញថាជាការល្អ ដែលយើងគ្រប់នីតិកាលនៃការបោះឆ្នោត យើងបានចូលរួមក្នុងវេទិកាសាធារណៈនៅតាមមណ្ឌល [ហើយ]ការបោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់គេធ្វើនៅតាមឃុំ។ ហើយបោះឆ្នោតជាតិ គេធ្វើតាមវេទិកានានាជាសាធារណៈរៀបចំដោយវិទ្យុនានាក៏បានរៀបចំដោយអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលក៏បាន។ អាហ្នឹង យើងត្រៀមខ្លួនជានិច្ច ដើម្បីចូលរួម»។ អគ្គលេខាធិការរងនៃគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប.) លោក សោម សូរីដា ប្រាប់វីអូអេថាស្ថាប័នរៀបចំការបោះឆ្នោត គ.ជ.ប មិនមានកម្មវិធីរៀបចំវេទិកាសាធារណៈនៅតាមឃុំសង្កាត់ទេ ដោយគ.ជ.ប នឹងរៀបចំកម្មវិធីតុមូល ដោយមានតំណាងគណបក្សនានាចូលរួមនៅទីស្តីការរបស់គណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតតែប៉ុណ្ណោះ។ ទោះជាយ៉ាងណា លោកបញ្ជាក់ថាការរៀបចំវេទិកាសាធារណៈនេះ គឺធ្លាប់មានក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលមិនមែនរដ្ឋាភិបាលបានរៀបចំ ហើយប្រសិនបើអង្គការសង្គមស៊ីវិល គណបក្ស ឬអ្នកដែលមានធនធានចង់រៀបចំវេទិកាជជែកដេញដោលគ្នានេះ គឺអាចដាក់សំណើមកស្ថាប័នរៀបចំការបោះឆ្នោត គ.ជ.ប ក្នុងការពិនិត្យ និងសម្រេចទៅតាមគោលការណ៍។ លោក កន សាវាង្ស អ្នកសម្របសម្រួលផ្នែកអង្កេត និងតស៊ូមតិនៃអង្គការខុមហ្វ្រែលដែលឃ្លាំមើលកិច្ចការបោះឆ្នោត ថ្លែងថា វេទិកាសាធារណៈគឺមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការស្វែងយល់ពីគោលនយោបាយ និងដំណើរការប្រកួតប្រជែងផ្នែកគោលនយោបាយរបស់គណបក្សទាំងអស់ បូករួមការតាមដានអំពីការធ្វើសកម្មភាពរបស់មេឃុំចៅសង្កាត់ បន្ទាប់ពីជាប់ឆ្នោត។ លោកថ្លែងថា៖ «នៅក្នុងការចូលរួមនេះ គឺគ្រប់ភាគី ប៉ុន្តែភាគីដែលយកចិត្តទុកដាក់មែនទែនហ្នឹងគឺ ភាគីទាក់ទងជាមួយស្ថាប័នគ.ជ.ប បើសិនជាមានថវិកានៅក្នុងដំណាក់កាលនេះ គឺស្ថាប័ន គ.ជ.ប ជារឿងមួយសំខាន់ណាស់។ ហើយសង្គមស៊ីវិលក៏ជាផ្នែកមួយដែរ កន្លងមកសង្គមស៊ីវិលតែងតែមានការបង្កើតឱ្យមានការជជែកអំពីបញ្ហាទាំងអស់នេះ នៅមូលដ្ឋាន»។ គួរបញ្ជាក់ថា ការបោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់នឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនាខាងមុខ ដោយត្រូវជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាសរុបទាំងអស់ជាង១១.០០០នាក់ នៅក្នុងឃុំសង្កាត់សរុបចំនួន១.៦៥២ ដែលមានគណបក្សចូលរួមប្រកួតប្រជែងចំនួន១៧គណបក្ស៕