កម្ពុជា​និង​ថៃ​គ្រោង​ជួប​គ្នា​ចុង​ខែមិនា​នៅ​ឥណ្ឌូនេស៊ី
ការណ៍​នេះ​អាច​ជា​លើក​ទី​១​ដែល​មាន​វត្តមាន​ភាគី​ទី​៣​ក្នុង​ការ​ចរចា​របស់​គណៈកម្មការ​ព្រំដែនរួម និង​ប្រព្រឹត្ត​ធ្វើ​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​ទាំង២។
គណៈកម្មាធិការព្រំដែននៃប្រទេសកម្ពុជានិងថៃគ្រោងនឹងជួបប្រជុំគ្នានៅចុងខែមិនាក្នុងទីក្រុងបូហ្គ័រ (Bogor) ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ក្រោមការសម្របសម្រួលរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ី ដើម្បីបន្តដោះស្រាយបញ្ហាវិវាទព្រំដែនក្រោយពេលប្រទេសកម្ពុជាអះអាងថាលែងមានការទុកចិត្តគ្នាក្នុងការចរចាទ្វេភាគីជាមួយប្រទេសថៃ។ ថ្លែងប្រាប់ វីអូអេ កាលពីថ្ងៃអង្គារលោក កុយ គួង អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាបានអះអាងថាប្រទេសកម្ពុជាបានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចដើម្បីចូលរួមប្រជុំតាមការអញ្ជើញរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសឥណ្ឌូនេស៊ី លោក ម៉ាទី ណាតាលីហ្គាវ៉ា ដែលជាប្រធានប្តូរវេន សមាគម អាស៊ានឆ្នាំនេះ ដែលបានស្នើសុំកាលពីថ្ងៃទី៧ខែមិនាឲ្យមានការប្រជុំរវាងប្រទេសទាំងពីរ ថៃនិងកម្ពុជា។ «ហើយនៅថ្ងៃនេះ ថ្ងៃទី៨ខែមិនា លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហោ ណាំហុង គឺលោក បានធ្វើលិខិតឆ្លើយតបទៅនឹងសំណើរបស់ប្រធានអាស៊ាននេះ ដោយបញ្ជាក់ថាកម្ពុជាយល់ព្រមទៅនឹងសំណើរបស់ប្រធានអាស៊ាន»។ លោក កុយ គួងបានបញ្ជាក់បន្ថែមថារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសឥណ្ឌូនេស៊ីបានស្នើឲ្យ មានកិច្ចប្រជុំចំនួនពីរនៅថ្ងៃទី ២៤ និងទី ២៥ ខែ មិនានេះ នៅទីក្រុងបូហ័្គរដែលជាទីក្រុងក្បែរទីក្រុងហ្សាការតាប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី សម្រាប់ឲ្យមានការបន្ត ការចរចាដោះស្រាយបញ្ហាវិវាទព្រំដែនរវាងប្រទេសថៃនិងកម្ពុជា ក្នុងគណៈកម្មការ ព្រំដែនទូទៅ GBC និងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការចម្រុះទទួលបន្ទុកការបោះបង្គោលព្រំដែនគោករវាងកម្ពុជានិងថៃ។ លោកកុយ គួងបានដកស្រង់អត្ថាធិប្បាយរបស់លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីហោ ណាំហុង រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកម្ពុជាមកបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាចង់ឲ្យមានតំណាងរបស់អាស៊ានចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំ។ «ហើយលោកក៏បានបញ្ជាក់ដែរថាកិច្ចប្រជុំនេះត្រូវតែមានវត្តមានរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ឬក៏អ្នកតំណាងដែលវត្តមាននេះយ៉ាងហោចណាស់ក៏នៅពេលពិធីបើកនៃកិច្ចប្រជុំទាំងពីរនេះ។ ហើយក្រោយពីកិច្ចប្រជុំទាំងពីរនេះចប់គឺភាគីទាំងពីរនឹងធ្វើសេចក្តីរាយការណ៍ជូនប្រធានអាស៊ាន»។ លោក គួង បានបន្ថែមថាកម្ពុជាសង្ឃឹមថាប្រទេសថៃនឹងចូលរួម។ លោក ប៉ានីតាន់ វឌ្ឍនាយ៉ាកន (Panitan Watanayagorn) អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃបានថ្លែងប្រាប់ វីអូអេ ផ្នែកខេមរភាសាតាមទូរស័ព្ទថា៖ ប្រទេសថៃជាអ្នកស្នើឲ្យមានកិច្ចប្រជុំទ្វេភាគីរវាងថៃនិងកម្ពុជាក្នុងគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទាំងឡាយដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាទាក់ទិននឹងការវាស់វែងបង្គោលព្រំដែន បញ្ហាក្នុងតំបន់នានា ហើយនឹងបញ្ហាសន្តិសុខតាមព្រំដែនជាដើម។ «នេះជាយន្តការនៅក្នុងលំដាប់ទ្វេភាគីដែលយើងបានស្នើដល់កម្ពុជាឲ្យវិលមក ចរចានៅក្នុងយន្តការនេះ»។ លោក វឌ្ឍនាយ៉ាកន ពុំបានបញ្ជាក់ថារឿងកិច្ចប្រជុំនៅឥណ្ឌូនេស៊ីចុងខែនេះជាការសម្របសម្រួលពីសមាគមអាស៊ានជាពិសេសប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីនោះទេ។ តែលោកថ្លែងថាកិច្ចប្រជុំនោះមិនមែននៅក្នុងប្រទេសថៃនិងកម្ពុជាទេ គឺអាចនៅឥណ្ឌូនេស៊ី។ ហើយកាលបរិច្ឆេទនិងបញ្ហាលម្អិតលោក វឌ្ឍនាយ៉ាកនអះអាងថាថៃនៅរង់ចាំតែការឆ្លើយតបពីកម្ពុជាតែប៉ុណ្ណោះ។ កិច្ចប្រជុំរវាងគណៈកម្មាធិការព្រំដែនប្រទេសថៃនិងកម្ពុជាកើតឡើងក្រោយពេលដែលថៃសុំពន្យាពេលទទួលយកអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ានមុនពេលជួបប្រជុំ រវាងកម្ពុជានិងថៃកើតឡើង។ ក៏ប៉ុន្តែសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាវិញគេសង្កេតឃើញ ថាមុននិងក្រោយពេលមានកិច្ចព្រមព្រៀងនៅមុខបណ្តាមេដឹកនាំអាស៊ានទាំង ១០ប្រទេសក្នុងកិច្ចប្រជុំកាលពីចុងខែកុម្ភៈនៅប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី អំពីកិច្ចឈប់ បាញ់គ្នានិងការទទួលយកអ្នកសង្កេតការណ៍៣០នាក់ ម្ខាងពាក់កណ្តាល កម្ពុជាបានប្រកាសទទួលយកអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ានដោយឥតលក្ខខណ្ឌដើម្បីធានាកិច្ចឈប់បាញ់គ្នាហើយនឹងត្រួតពិនិត្យមើលស្ថានការណ៍តាមព្រំដែននៃប្រទេសទាំងពីរដែលកំពុងមានភាពតានតឹងដោយកំឡាំងប្រដាប់អាវុធ។ តែប្រទេសថៃធ្លាប់បានសុំពន្យាពេលសិនដើម្បីចរចា ទ្វេភាគី ជាមួយកម្ពុជា។ ប្រទេសកម្ពុជាធ្លាប់ច្រានចោលកិច្ចចរចាទ្វេភាគីណាជាមួយថៃពេលគ្មានភាគីអាស៊ានចូលរួម។ ការកំណត់ដូច្នេះកើតឡើងក្រោយពីមេដឹកនាំកម្ពុជាអះអាងថាលទ្ធផលនៃការចរចាគ្មានការគោរពនិងអនុវត្តន៍តាមទោះបីជាមានការចរចាក្តី។ដូចជាឧទាហរណ៍មួយ ដែលមេដឹកនាំកម្ពុជាបានលើកយកបញ្ជាក់គឺឯកសារ ព្រំដែនចំនួនបីទាក់ទងនឹងការបោះបង្គោលព្រំដែននិងការដោះស្រាយរឿងព្រំដែនដែលគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទាំងពីរប្រទេសបានសម្រេចជាច្រើនឆ្នាំរួចហើយនោះនៅរាំងស្ទះឬមិនត្រូវអនុម័តយល់ព្រមដោយសភាថៃទេ។ កងទ័ពប្រទេសកម្ពុជានិងថៃបានវាយប្រយុទ្ធគ្នាកាលពីដើមខែកុម្ភៈដោយសារ ការចោទប្រកាន់គ្នាទៅវិញទៅមករឿងការរំលោភបំពានបូរណភាពដែនដី ជាពិសេសដី នៅក្បែរតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ។ ការវាយប្រយុទ្ធគ្នាចំនួន ៤ថ្ងៃជាប់គ្នានោះ បានបណ្តាលឲ្យស្លាប់និងរបួសទាំងសងខាងហើយប៉ះពាល់ដល់ប្រាសាទ ព្រះវិហារជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោកនិងធ្វើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋរាប់ពាន់គ្រួសារនៃប្រទេសទាំងពីរភៀសខ្លួនមួយរយៈពេលចេញពីលំនៅដ្ឋាន៕