សកម្មជន​បរិស្ថាន​ជំរុញឲ្យ​អាជ្ញាធរ​រក​ឈ្មួញ​ដែលនាំ​ឈើ​ប្រភេទ​កម្រ​ចេញពី​កម្ពុជា​ទៅ​ហុងកុង
ក្រុម​មន្ត្រី​គយ​នៅ​ទីក្រុង​ហុងកុង​បាន​រាយ​ការណ៍​ថា​ ខ្លួន​បាន​រឹបអូស​កំណាត់​ឈើ​ដែល​ជិត​ផុត​ពូជ​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ជាង​២០០​តោន​កាលពី​សប្តាហ៍​មុន។ ​ សកម្មជន​បរិស្ថាន​នៅ​កម្ពុជា​បាន​ទាមទារ​ឲ្យ​អាជ្ញាធរ​ពាក់ព័ន្ធ​ស្វែង​រក​ឈ្មួញ​ ឬ​បុគ្គល​ដែល​នៅ​ពី​ក្រោយ​ការ​នាំឈើ​នេះ​ទៅ​ហុងកុង។​
ភ្នំពេញ — សកម្មជនការពារព្រៃឈើជំរុញឲ្យរដ្ឋាភិបាលនិងមន្ត្រីជំនាញបង្រ្កាបបទលើ្មសព្រៃឈើ ស្រាវជ្រាវរកក្រុមឬបុគ្គល ដែលបើកផ្លូវឲ្យឈ្មួញនាំប្រភេទឈើកម្រទៅកាន់តំបន់រដ្ឋបាលពិសេសហុងកុង ក្រោយអាជ្ញាធរគយរបស់ទីក្រុងស្វយ័តមួយនេះ បានរឹបអូសកំណាត់ឈើប្រភេទជិតផុតពូជជាង ២០០ តោន កាលពីសប្តាហ៍មុន។ កំណាត់ឈើដែលជាប្រភេទជិតបាត់បង់ចំនួន ២១១ តោននោះ ត្រូវគេប៉ាន់ស្មានថា មានតម្លៃប្រមាណ ១,១ លានដុល្លារហុងកុង ឬស្មើនឹង ១៤ ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក។ អ្នកការពារព្រៃឈើលោក ហេង ស្រស់ ប្រាប់វីអូអេនៅថ្ងៃសុក្រនេះថា ក្រុមមន្ត្រីឬស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលដែលមានការទទួលត្រូវរក្សាធនធានព្រៃឈើកម្ររបស់កម្ពុជា កំពុងប្រកែកគ្នាយករួចខ្លួនពីការទទួលខុសត្រូវ ក្រោយមានសេចក្តីរាយការណ៍អំពីវត្តមានឈើកម្រនៅកម្ពុជាត្រូវបានរឹបអូសនៅទីក្រុងហុងកុង។ លោកស្នើឲ្យអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធបើកការស៊ើបអង្កេតឲ្យបានច្បាស់ ដើម្បីកំណត់ច្រកដែលឈើជាង ២០០ តោននោះ ត្រូវបានគេនាំទៅកាន់ទីក្រុងហុងកុង។ «យើងចង់ទាមទារឲ្យក្រសួងទាំងអស់ហ្នឹងឲ្យធ្វើយ៉ាងណា ធ្វើការឲ្យវាតម្លាភាពកុំម្តងថា អីចេះម្តងថា អីចុះ»។ កំណាត់ឈើដែលត្រូវបានរឹបអូសដោយមន្ត្រីគយហុងកុងស្ថិតនៅក្នុងកុងទឺន័រចំនួន ៧ ដែលត្រូវគេទម្លាក់នៅកន្លែងដាក់ទំនិញក្នុងបវិវេណការិយាល័យគយ Kwai Chung និង Tsing Yi ក្នុងចន្លោះថ្ងៃទី ២៩ ខែមេសានិងថ្ងៃទី ៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២១ ហើយត្រូវគេសង្ស័យថា ជាកំណាត់ឈើដែលគេបានគ្រោងពេលវេលាទុកជាមុន សម្រាប់ការលក់ដូរនៅពេលទៅដល់ទីក្រុងហុងកុង។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់នាយកដ្ឋានគយនិងរដ្ឋាករនៃរដ្ឋាភិបាលរបស់តំបន់រដ្ឋបាលពិសេសទីក្រុងហុងកុង ចុះថ្ងៃទី ៥ ខែឧសភា។ នាយកដ្ឋានគយហុងកុងចាត់ទុកថា ការរឹបអូសបានកំណាត់ឈើដែលជាប្រភេទរុក្ខជាតិជិតផុតពូជនាំចេញពីកម្ពុជានោះ គឺជាសកម្មភាពរឹបអូសដ៏ធំបំផុតរបស់នាយកដ្ឋានគយនិងរដ្ឋាកររបស់ទីក្រុងហុងកុងក្នុងរយៈពេល ៥ ឆ្នាំកន្លងមកនេះ។ សេចក្តីប្រកាសនេះបានឲ្យដឹងថា៖ «តាមរយៈការធ្វើវិភាគស្ថានភាពហានិភ័យរបស់ទំនិញមន្ត្រីគយបានជ្រើសរើសកុងទឺន័រចំនួន ៧ ដែលនាំចេញពីកម្ពុជាមកកាន់ទីក្រុងហុងកុង សម្រាប់ការត្រួតពិនិត្យក្នុងអំឡុងពេលដូចលើកឡើងខាងលើ។ តាមការពិនិត្យ កំណាត់ឈើទាំងនោះត្រូវបានរកឃើញក្នុងកុងទឺន័រទាំង ៧ នោះ»។ នៅក្រោមច្បាប់ទីក្រុងហុង បុគ្គលណាមួយដែលត្រូវបានរកឃើញថា មានកំហុសចំពោះការនាំចូលឬនាំចេញធនធានធម្មជាតិដែលប្រឈមនឹងការបាត់បង់ ដោយមិនមានការអនុញ្ញាតតាមច្បាប់នោះ បុគ្គលនោះនឹងទទួលពិន័យជាប្រាក់ ១០ លានដុល្លារហុងកុង ឬស្មើនឹង ១,២ លានដុល្លារអាមេរិក និងជាប់ពន្ធនាគារចំនួន ១០ ឆ្នាំ។ នាយកដ្ឋានគយនិងរដ្ឋាកររបស់ទីក្រុងហុងកុងមិនបានបញ្ជាក់ឈ្មោះឈើដែលរឹបអូសបានទេ។ ប៉ុន្តែសកម្មជនការពារព្រៃឈើ គឺលោក ហេង ស្រស់ បានឲ្យដឹងថា ឈើដែលកម្រហើយដែលភាគច្រើននាំចេញពីកម្ពុជា គឺជាប្រភេទឈើធ្នង់និងសុក្រំ។ សកម្មជនការពារបរិស្ថានរូបនោះជឿថា ឈើដែលបាននាំចេញទៅទីក្រុងហុងកុងនោះ គឺអាចភាគច្រើនចេញពីតំបន់ព្រៃការពារនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក្រោមហេតុផលថា កម្ពុជាមិនមានតំបន់ព្រៃឈើជាក់លាក់ដែលបើកឲ្យឈ្មួញធ្វើអាជីវកម្ម សម្រាប់ការនាំចេញទៅក្រៅប្រទេសនោះទេ។ «នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានេះទៀតសោត គឺមិនទាន់មានតំបន់ណាមួយ ដើម្បីរក្សាទុកឲ្យឧកញ៉ា ឬក៏ក្រុមឧក្រិដ្ឋជនទាំងអស់ហ្នឹង ដើម្បីធ្វើការរកស៊ីដឹកជញ្ជូនឈើចេញពីប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីយកទៅលក់នៅក្រៅប្រទេសទេ ព្រោះនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមានតែតំបន់អភិរក្សមានតែតំបន់ការពារមានតែតំបន់ឧទ្យានជាតិអីជាដើមនោះ»។ លោក ហេង គឹមហុង ប្រធានកម្មវិធីផ្នែកស្រាវជ្រាវនិងតស៊ូមតិរបស់បណ្តាញយុវជនកម្ពុជា ដែលឃ្លាំមើលសកម្មភាពកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើនៅកម្ពុជា និយាយថា បើមន្ត្រីជំនាញខាងបង្ក្រាបការជួញដូរឈើមានឆន្ទៈរកជននៅពីក្រោយការនាំឈើចេញពីប្រទេសកម្ពុជានោះ នោះសាធារណជនទូទៅនឹងបានដឹងច្បាស់ថា ឈើនោះចេញពីប្រភពណា ហើយនរណាជាអ្នកផ្តល់ភ្លើងខៀវឲ្យនាំឈើចេញពីកម្ពុជាទៅដល់ហុងកុង ឬប្រទេសផ្សេងទៀត។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ស្វែងរកអ្នកទទួលខុសត្រូវជាពិសេសអ្នកដែលស៊ុមគ្រលុំក្នុងការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើយ៉ាងសន្ធឹកសន្ធាប់ ដែលធ្វើឲ្យមានវិនាសកម្មព្រៃឈើ និងមានការនាំឈើប្រណិតចេញដោយខុសច្បាប់នេះ»។ វីអូអេមិនអាចសុំការអធិប្បាយពីលោក អេង ហ៊ី អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មការជាតិដើម្បីទប់ស្កាត់និងបង្ក្រាបបទល្មើសធនធានធម្មជាតិបានទេ នៅថ្ងៃសុក្រនេះ។ លោក នេត្រ ភក្ត្រា រដ្ឋលេខាធិការនិងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថានបដិសេធ មិនផ្តល់ការអធិប្បាយដោយបានបង្វែរសំណួរទៅក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទវិញ។ វីអូអេក៏មិនទាន់អាចសុំការអធិប្បាយពី ប្រធានរដ្ឋបាលព្រៃឈើនៃក្រសួងកសិកម្មលោក កែវ អូម៉ាលីស្ស បានដែរ នៅថ្ងៃសុក្រនេះ។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្មលោក វេង សាខុន មិនឆ្លើយសំណួរដែលបានផ្ញើតាមប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងតេឡេក្រាមទេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោកបានប្រាប់កាសែតភ្នំពេញប៉ុស្តិ៍ថា ចាប់តាំងពីលោកដឹកនាំក្រសួងកសិកម្មប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ លោកបានហាមឃាត់មិនឲ្យមានការលក់ដូរ ឬនាំចេញប្រភេទឈើប្រណិតនិងកម្ររបស់កម្ពុជាទៅក្រៅប្រទេសទេ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក៏ធ្លាប់បានចេញបញ្ជាហាមមិនឲ្យមានការនាំឈើប្រណិតចេញពីកម្ពុជា ប៉ុន្តែក្រុមសកម្មជនការពារព្រៃឈើនៅតែសង្កេតឃើញមានការនាំចេញទៅក្រៅប្រទេស តាមច្រកព្រំដែនមួយចំនួន ដូចជាច្រកក្អមសំណនៃខេត្តកណ្តាល ជាប់នឹងប្រទេសវៀតណាម។ នាយកដ្ឋានគយនិងរដ្ឋាកររបស់ទីក្រុងហុងកុងបដិសេធមិនឆ្លើយសំណួររបស់សំឡេងសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលផ្ញើតាមសារអុ៊ីមែលនៅថ្ងៃសុក្រនេះទេ តែបានបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានខ្លួនថា ករណី [រឹបអូសបានឈើកម្រពីកម្ពុជា] នេះ«ត្រូវបានផ្ទេរឲ្យទៅនាយកដ្ឋានអភិរក្សកសិកម្មនិងនេសាទរបស់ទីក្រុងហុងកុង ដើម្បីបន្តការស៊ើបអង្កេត»៕