ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​នៅ​កម្ពុជា​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​អភិវឌ្ឍ​ទំនប់​វារី​អគ្គិសនី
រដ្ឋាភិបាល​បញ្ជា​ឲ្យ​សហគមន៍​ពូនង​ផ្លាស់ទី​លំនៅ ហើយ​សមាជិក​ភាគ​ច្រើន​ទទួល​យក​សំណង​ តែ​ពលរដ្ឋ​ជាង​៥០គ្រួសារ សម្រេច​ចិត្ត​បន្ត​រស់នៅ​ក្នុង​ភូមិ​នេះ និង​ការពារ​ទឹកដី​ដ៏​ស័ក្តិសិទ្ធ​របស់​ពួកគេ។
ខេត្តស្ទឹងត្រែង — នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បញ្ហាសិទ្ធិដីធ្លីគឺជាប្រភពមួយនៃភាពតានតឹងឥតឈប់ឈរ។ ទំនប់វារីអគ្គិសនីធំជាងគេបង្អស់នៅក្នុងប្រទេសនេះ គ្រោងនឹងដំណើរការក្នុងរយៈពេលតែប៉ុន្មានសប្តាហ៍ខាងមុខនេះ ដែលអាចបន្ថែមថាមពលអគ្គិសនី ៤០០ មេហ្កាវ៉ាត់ទៀត ទៅលើបណ្តាញអគ្គិសនីដែលទន់ខ្សោយខ្លាំងនៅកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែ ផលប៉ះពាល់ខាងសង្គម និងបរិស្ថាននៃគម្រោងនេះ គឺមានទំហំធំ ជាពិសេសសម្រាប់អ្នកភូមិជនជាតិដើមភាគតិច ដែលប្រឈមនឹងការផ្លាស់ប្ដូរទីលំនៅ។ នៅក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែង សមាជិកមួយចំនួននៃក្រុមជនជាតិដើមភាគតិចមួយកំពុងប្រកាន់ជំហរប្រឆាំងនឹងការសាងសង់ទំនប់វារីអគ្គិសនីនេះ។ ការបូជាសត្វជ្រូកនេះ ប្រហែលជាការបូជាចុងក្រោយរបស់សហគមន៍ជនជាតិភាគតិចពូនងនៅក្នុងទឹកដីបុរមបុរាណរបស់ពួកគេ ដែលស្ថិតនៅតាមដៃទន្លេមេគង្គ។ កម្រិតទឹកកើនឡើង ពីក្រោយទំនប់វារីអគ្គិសនី ដែលមានថាមពល៤០០ មេហ្កាវ៉ាត់ អាចជន់លិចភូមិក្បាលរមាស និងអារុក្ខអារក្ខអ្នកតារបស់សហគមន៍នេះ។ រដ្ឋាភិបាលបញ្ជាឲ្យសហគមន៍ពូនងផ្លាស់ទីលំនៅ ហើយសមាជិកភាគច្រើនទទួលយកសំណង តែពលរដ្ឋជាង៥០គ្រួសារ សម្រេចចិត្តបន្តរស់នៅក្នុងភូមិនេះ និងការពារទឹកដីដ៏ស័ក្តិសិទ្ធរបស់ពួកគេ។ លោក យុន ឡូរ៉ង់ ប្រធានអ្នកសម្របសម្រួលនៃអង្គការសម្ព័ន្ធជនជាតិដើមភាគតិចកម្ពុជា « បើសិនជារដ្ឋាភិបាលមិនឆ្លើយតបទេ នោះយើងនឹងបន្តតស៊ូ ទាមទារឲ្យពួកគេឆ្លើយតបនឹងអ្វីដែលពួកគេរំលោភបំពាន និងបំផ្លាញទឹកដី ជីវិត សម្បត្តិធម្មជាតិរបស់យើង។ គឺគ្រប់យ៉ាងទាំងអស់»។ លោក ឡូរ៉ង់ ជាសកម្មជនម្នាក់ ដែលបានប្រមូលផ្តុំសហគមន៍ឲ្យបដិសេធមិនយកសំណង ហើយតវ៉ាប្រឆាំងវិញ។ សម្រាប់សកម្មជនទាំងនេះ ដូចលោក ឡូរ៉ង់ ការផ្លាស់ទីនេះគឺជាទីបញ្ចប់នៃជីវភាពរស់នៅបែបប្រពៃណីនៅលើទឹកដីរបស់ពួកគេ។ ប៉ុន្តែ ការលើកឡើងមួយ ថា បរិមាណទឹកចំនួន១,៨លានម៉ែត្រគីប ត្រូវបានស្តុកទុកនៅពីក្រោយទំនប់វារីអគ្គិសនីដ៏ធំជាងគេមួយរបស់កម្ពុជា។ គម្រោងក្នុងទឹកប្រាក់ជាង៨០០លានដុល្លារនេះ នឹងផ្តល់ថាមពលដល់ខេត្តចំនួនប្រាំហើយគាំទ្រដោយក្រុមហ៊ុននៅចិន និងវៀតណាម និងសេដ្ឋីខ្មែរមួយរូបផងដែរ។ ប៉ុន្តែ ជនជាតិពូនងនៅសេសសល់ក្នុងភូមិរមាសនេះ ឲ្យតម្លៃលើជីវិតរស់នៅដោយមិនពឹងផ្អែកលើអគ្គិសនី។ ពួកគេរីករាយនឹងមិនទទួលយកប្រយោជន៍ដែលទទួលបានពីការផ្លាស់ទីលំនៅ ឲ្យតែពួកគេរួចផុតពីប្រព័ន្ធមួយដែលពួកគេយល់ថា នឹងធ្វើឲ្យជីវិតពួកគេកាន់តែដុនដាប។ អ្នកស្រី ស្រាង ឡាង ជនជាតិភាគតិចពូនង នៅភូមិក្បាលរមាស៖ « ព្រោះខ្ញុំនឹកឃើញថា សោកស្តាយណាស់ ដែលខ្ញុំលះបង់ចោលពីទឹកដីកំណើត។ ពួកខ្ញុំមិនព្រមលះបង់ចោលទេ។ សុខចិត្តស៊ូនៅលើដីកំណើតរបស់ខ្ញុំ។ ខ្ញុំប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្ញុំរាល់ថ្ងៃនេះ ទោះបីជាគេសាងសង់ផ្ទះល្អ សំណងប៉ុណ្ណា ក៏ខ្ញុំមិនទទួលយកទាំងអស់។ ទៅដីថ្មី ខ្ញុំមិនទទួលយកទេ»។ ពលរដ្ឋរាប់ពាន់គ្រួសារ បានយល់ព្រមផ្លាស់ទីលំនៅ ហើយអ្នកខ្លះរីករាយនឹងផ្លាស់ទី ដូចលោក សា ផន ជាដើម។ លោក សា ផន ជនជាតិភាគតិចពូនង នៅភូមិក្បាលរមាស៖ « វាខុសគ្នា អាផ្លូវថ្នល់ វាមាន ហើយផ្លូវវាជិត។ ពីមុន ដឹកវាអត់បាន។ នៅឯណោះ មិនបានដឹកឯណា។ ឡានគេមកជួលដល់ផ្ទះ ចង់បានអី គេមកជួលដល់ផ្ទះ។ ត្រូវការស្អី គេមកជួលដល់ផ្ទះខ្ញុំ»។ តែ អ្នកភូមិផ្សេងទៀតនិយាយខុសពីនេះ។ ពួកគេថា ដីកសិកម្មដែលផ្តល់ឲ្យពួកគេ គ្មានគុណភាព ហើយឱកាសសេដ្ឋកិច្ចក៏តិចតួច។ អ្នកផ្សេង សម្គាល់ឃើញ វត្តមានកម្លាំងយោធា តាមដានសកម្មភាពរបស់ពួកគេ។ ក៏ប៉ុន្តែ អ្នកភូមិទាំងនេះ មិនចង់និយាយនៅមុខកាមេរ៉ាទេ៕