របាយ​ការណ៍​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស៖ ​សេរីភាព​មូលដ្ឋាន​បន្ត​រឹត​ត្បិត​នៅ​កម្ពុជា ខណៈ​ពលរដ្ឋ​រឹត​ត្បិត​ខ្លួន​ឯង​ក្នុង​ការ​បញ្ចេញ​មតិ
ប្រជា​ពលរដ្ឋ​បាន​រឹត​ត្បិត​ខ្លួន​ឯង​ក្នុង​ការ​បញ្ចេញ​មតិ ​ហើយ​ក្រុម​មក​ពី​គណបក្ស​ប្រឆាំង​រង​ការ​បង្រ្កាប​តាម​ផ្លូវ​តុលាការ​ផង​ដែរ។​ 
ភ្នំពេញ — របាយការណ៍របស់អង្គការសិទ្ធិមនុស្សបង្ហាញថា លំហសេរីភាពជាមូលដ្ឋានរបស់កម្ពុជាបន្តរងការរឹតត្បិត ហើយប្រជាពលរដ្ឋបានរឹតត្បិតខ្លួនឯងក្នុងការបញ្ចេញមតិ។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍សម្រាប់ឆ្នាំទី៤ ស្តីពីការឃ្លាំមើលសេរីភាពមូលដ្ឋាននៅកម្ពុជាពីខែមេសា ឆ្នាំ២០១៩ ដល់ខែមីនា ឆ្នាំ២០២០។ របាយការណ៍នេះធ្វើឡើងរួមគ្នាដោយមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា សមាគមអាដហុក មជ្ឈមណ្ឌលសាមគ្គីភាព ដោយសហការជាមួយមជ្ឈមណ្ឌលអន្តរជាតិដើម្បីច្បាប់មិនយកប្រាក់កម្រៃ(អាយស៊ីអិនអិល)។ របាយការណ៍នេះធ្វើឡើងដោយការវិភាគលើអត្ថបទសារព័ត៌មានសរុបប្រមាណ១.២០០ការរាយការណ៍ពីហេតុការណ៍ចំនួន១២០ ការស្ទង់មតិសាធារណៈ ដែលមានជិត៧៨០នាក់បានឆ្លើយតប និងការស្ទង់មតិជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំអង្គការសង្គមស៊ីវិលនិងសហជីពចំនួន១៤២នាក់។ របាយការណ៍ជាភាសាខ្មែរដែលមានកម្រាស់១២៧ទំព័រលើកឡើងថា៖ ។ របាយការណ៍បន្ថែមថា ការវិវឌ្ឍសំខាន់ៗរួមមានការបន្តបង្រ្កាបលើអ្នកមានទស្សនៈនយោបាយផ្ទុយ ការបំបិទនូវការបញ្ចេញមតិដែលធ្វើឲ្យបរិយាកាសនៃការបញ្ចេញមតិនេះមានការរឹតត្បិតលើខ្លួនឯងការអនុវត្តក្រមព្រហ្មទណ្ឌតាមទំនើងចិត្ត ពោលគឺបទបរិហារកេរ្តិ៍ បទរួមគំនិតក្បត់ បទញុះញង់ឲ្យប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋ និងបទក្លែងបន្លំព័ត៌មាន។ ការប្រើប្រាស់ក្រមព្រហ្មទណ្ឌនេះកើតឡើងចំពោះក្រុមគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ ដែលគាំទ្រការវិលត្រឡប់របស់លោកសម រង្ស៊ី។ របាយការណ៍បន្តថា ក៏មានការថយចុះការយល់ដឹងរបស់សាធារណជនចំពោះសេរីភាពមូលដ្ឋានផងដែរ។ ក្នុងចំណោមហេតុការណ៍៦៥៦ ក្នុងនោះមាន៤៤០ ដែលស្មើនឹង២ភាគ៣ត្រូវបានកត់ត្រាថា មានការរឹតត្បិតមួយឬច្រើន ឬការរំលោភលើសេរីភាពមូលដ្ឋាន។ របាយការណ៍បញ្ជាក់ថា កាលពីខែកក្កដាឆ្នាំមុន មានការរឹតត្បិតក្នុងខួប៣ឆ្នាំនៃការបាញ់សម្លាប់លោក កែម ឡី ផែនការវិលត្រឡប់របស់លោក សម រង្ស៊ី មកប្រទេសវិញ និងការចាប់ផ្តើមនៃការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩ នៅដើមឆ្នាំ២០២០។ របាយការណ៍ឲ្យដឹងថា ជំងឺកូវីដ១៩ ជាចំណែកគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ដែលបង្កឲ្យមានការកើនឡើងនៃការរឹតត្បិតចំពោះសេរីភាពមូលដ្ឋាន។ របាយការណ៍បន្តថា៖ «ការកើនឡើងនៅខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៩ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការកោះហៅជាលក្ខណៈប្រព័ន្ធចំពោះអតីតសមាជិកគណបក្សសង្រ្គោះជាតិពីសំណាក់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ប៉ុន្តែហាក់មិនមានព្រឹត្តិការណ៍ច្បាស់លាស់ណាមួយអាចបញ្ជាក់ពីរបត់នេះនៅឡើយទេ»។ របាយការណ៍បន្ថែមថា បុគ្គលម្នាក់ៗត្រូវបានគេកំណត់មុខសញ្ញាដោយសារតែមានការពាក់ព័ន្ធជាក់ស្តែងជាមួយគណបក្សង្រ្គោះជាតិ។ ពួកគេត្រូវបានប្រឈមការយាយីតាមផ្លូវតុលាការជាលក្ខណៈប្រព័ន្ធដោយមានករណីចោទប្រកាន់ចំនួន១២០ករណី ចាប់ខ្លួនចំនួន១០៣នាក់ និងករណីកោះហៅចំនួន៩៧ករណី។ លោកហ៊ុន ស៊ាងហាក់ អ្នកសម្របសម្រួលគម្រោងឃ្លាំមើលសេរីភាពមូលដ្ឋាននៃមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ថ្លែងប្រាប់VOAថា ការរឹតត្បិតសេរីភាពបន្តកើតមាននៅប្រទេសកម្ពុជា ហើយប្រជាពលរដ្ឋក៏បន្តរឹតត្បិតសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិខ្លួនឯងផងដែរ។ លោកបន្ថែមថា ក្រុមប្រឆាំងដែលបញ្ចេញមតិក៏ជាគោលដៅរបស់រដ្ឋាភិបាលផងដែរ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «មានការបន្តការបង្រ្កាបទៅលើអ្នកដែលមានទស្សនៈ ជាពិសេសផ្នែកនយោបាយហ្នឹងផ្ទុយនឹងរដ្ឋាភិបាល ត្រូវបានគេបង្រ្កាបទៅលើពួកគាត់។ ហើយទីពីរយើងពិនិត្យឃើញថាមានការបំបិទសេរីភាពការបញ្ចេញមតិ ហើយដែលករណីទាំងហ្នឹងធ្វើឲ្យបរិយាកាសដែលអ្នកចង់បញ្ចេញ ឬបង្ហាញទស្សនៈរបស់ខ្លួនហ្នឹងត្រូវបានធ្វើការរឹតត្បិតខ្លួនឯង»។ លោកបន្ថែមថា៖ «អ៊ីចឹងទេស្នើឲ្យរាជរដ្ឋាភិបាលហ្នឹង លោកធ្វើការលើកកម្ពស់ទៅដល់សេរីភាពជាមូលដ្ឋានរបស់ពលរដ្ឋហ្នឹងឲ្យបានពេញលេញដើម្បីធានាថា ពលរដ្ឋអាចចូលរួមអភិវឌ្ឍសង្គមរបស់គាត់បាន។ គេហៅថាមាននិរន្តរភាពក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រទេស»។ លោក សុខ ឥសាន អ្នកនាំពាក្យរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា មានប្រសាសន៍ថា ការលើកឡើងអំពីការរឹតត្បិតសេរីភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋមិនឆ្លុះបញ្ចាំងការណ៍ពិតនៅកម្ពុជានោះទេ។ លោកទទួលស្គាល់ថា មានការរឹតបន្តឹងបន្តិចនៅពេលមានជំងឺកូវីដ១៩នេះ ទាក់ទងនឹងការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានមិនពិត ដែលលោកថា«ជាការបំភិតបំភ័យ» ក៏ដូចជា«ការមូលបង្កាច់សភាពការណ៍ ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាឲ្យសង្គមកម្ពុជាជ្រួលច្របល់»។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «សេរីភាពវាហួសព្រំដែនហ្នឹង មិនអាចអនុញ្ញាតឲ្យបានទេ ពីព្រោះវានាំឲ្យគ្រោះថ្នាក់ប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ»។ លោកបន្ថែមថា៖ «អារឿងរឹតត្បិតខ្លួនឯង ខ្លួនឯងរឹតត្បិតខ្លួនឯងទៅបន្ទោសអ្នកណា? ហើយបើថា រឹតត្បិតខ្លួនឯងកុំឲ្យខ្លាច អាហ្នឹងយើងធ្វើកុំឲ្យវាខុសទៅ! យើងនិយាយឲ្យត្រឹមត្រូវ កុំនិយាយប្រឌិតព័ត៌មាន កុំនិយាយក្លែងក្លាយ កុំនិយាយកែច្នៃព័ត៌មាន។ ព័ត៌មានមានអីយើងនិយាយហ្នឹង វាអត់មានបញ្ហាទេ»។ លោក សុខ ឥសាន ដែលជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភាមួយរូប បញ្ជាក់ថា គណបក្សសង្រ្គោះជាតិត្រូវបានរំលាយចោលហើយ ដូច្នេះលោកថា ការធ្វើសកម្មភាពដើម្បីបក្សប្រឆាំងដែលលោកថា ខុសច្បាប់ គឺនឹងត្រូវផ្តន្ទាទោសទៅតាមច្បាប់៕