សង្គម​ស៊ី​វិល​សុំ​ឱ្យ​បោះឆ្នោត​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ខេត្តក្រុង​ស្រុក​ខណ្ឌ​និង​ឃុំ​ក្នុង​ពេល​តែមួយ
​លោក​ទេព នីថា ​អគ្គលេខា​ធិការ​គណៈកម្មា​ធិការ​ជាតិ​រៀប​ចំ​ការ​បោះឆ្នោតថ្លែងថា ​ការ​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ខេត្ត​ ក្រុង​ រាជធានី​និង​ស្រុក​ខណ្ឌ​នៅ​ឆ្នាំនេះ​​​នឹង​ត្រូវ​ចំណាយ​អស់​ជាង​មួយ​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក។
ភ្នំពេញ — តំណាងអង្គការឃ្លាំមើលការបោះឆ្នោតសំខាន់ៗចំនួនពីរនៅកម្ពុជា បានលើកឲ្យមានការពិភាក្សាឡើងវិញអំពីលទ្ធភាពនៃការបោះឆ្នោតជាកញ្ចប់សម្រាប់ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់និងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត ក្រុង រាជធានី ស្រុកនិងខណ្ឌ។ ការលើកឡើងនេះស្របពេលដែលប្រទេសកម្ពុជានឹងរៀបចំការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាខេត្តក្រុង រាជធានី ស្រុកនិងខណ្ឌនៅថ្ងៃទី១៨ខែឧសភា ខាងមុខនេះ។ លោកគល់ បញ្ញា នាយកប្រតិបត្តិនៃគណៈកម្មាធិការដើម្បីការបោះឆ្នោតដោយសេរីនិងយុត្តិធម៌នៅកម្ពុជាហៅកាត់ថាខុមហ្វ្រែលមានប្រសាសន៍ថាការធ្វើការបោះឆ្នោតបែបនេះបានជំរុញលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យផងនិងកាត់បន្ថយការចំណាយលើការរៀបចំការបោះឆ្នោតច្រើនដងផង។ «បើយើងដាក់ជាមួយការបោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់យើងគ្រាន់តែបន្ថែមសន្លឹកឆ្នោតនិងហិបឆ្នោតហើយឧទាហរណ៍ យើងមានសន្លឹកឆ្នោតពណ៌លឿងសម្រាប់ក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់។ ហើយសន្លឹកឆ្នោតពណ៌បៃតងសម្រាប់ក្រុមប្រឹក្សាថ្នាក់ក្រោមជាតិ។ដូច្នេះគាត់បោះឆ្នោតក្នុងថ្ងៃតែមួយ ដាក់ក្នុងហិបឆ្នោតពីរផ្សេងគ្នា។ ហើយយើងបានការបោះឆ្នោតផ្ទាល់ពីប្រជាជនផងនិងទី២យើងបានសន្សំថវិកាទៀត»។ យោងតាមលោកទេព នីថា អគ្គលេខាធិការគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត ក្រុង រាជធានីនិងស្រុកខណ្ឌនៅឆ្នាំនេះនឹងត្រូវចំណាយអស់ជាងមួយលានដុល្លារអាមេរិក។ ការបោះឆ្នោតនេះគឺជាការបោះឆ្នោតអសកល។ ពោលគឺមានតែក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់សរុបចំនួន១១.៤៥៩នាក់តែប៉ុណ្ណោះដែលមានសិទ្ធិទម្លាក់សន្លឹកឆ្នោតចូលទៅក្នុងហិបដើម្បីជ្រើសតាំងប្រធាននិងសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាក្នុងខេត្តចំនួន២៤ រាជធានីចំនួនមួយ ក្រុង ស្រុកនិងខណ្ឌចំនួន១៩៧។ សរុបទាំងអស់មានប្រធាននិងសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាជាង៣.០០០រូបសម្រាប់អណត្តិប្រាំឆ្នាំ។ ដោយឡែកការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កត់គឺជាការបោះឆ្នោតផ្ទាល់ដោយប្រជាពលរដ្ឋដូចការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ដ្រដែរ។ លោកបណ្ឌិតហង្ស ពុទ្ធា នាយកប្រតិបត្តិគណៈកម្មាធិការអព្យាក្រិតនិងយុត្តិធម៌ដើម្បីការបោះឆ្នោតដោយសេរីនិងត្រឹមត្រូវនៅកម្ពុជាហៅថានិកហ្វិកមានប្រសាសន៍ថាវាមានផលចំណេញស្រាប់ការប្តូរពីការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត រាជធានី ក្រុង ស្រុកនិងខណ្ឌឲ្យពីអសកលទៅជាការបោះឆ្នោតសកល។ ហើយជាពិសេសការបោះឆ្នោតប្រព្រឹត្តទៅចំថ្ងៃតែមួយជាមួយនឹងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់។ «បើសិនជាបោះឲ្យហើយក្នុងមួយលើកតែម្តងទៅយើងបានក្រុមប្រឹក្សាថ្នាក់ក្រោមជាតិតែម្តង»។ មានគណបក្សនយោបាយចំនួនប្រាំបានចុះបញ្ជីចូលរួមការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សារាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុកនិងខណ្ឌនេះ។ គណបក្សនយោបាយទាំងនោះរួមមានតែគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាទេបានចុះបញ្ជីចូលរួមបោះឆ្នោតក្នុងខេត្តនិងរាជធានីទាំង២៥ក្នុងប្រទេសដែលរួមមាន១៩៧ក្រុង ស្រុកនិងខណ្ឌ។គណបក្សសង្គ្រោះជាតិបានចុះបញ្ជីក្នុងខេត្តនិងរាជធានីចំនួន២៤និង១៩៥ក្រុង ស្រុកនិងខណ្ឌដោយបោះបង់ចោលខេត្តកែប។ ដោយឡែកគណបក្សហ៊្វុនស៊ីនប៉ិចឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតនៅក្នុងខេត្តចំនួនពីរនិង២៧ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌតែប៉ុណ្ណោះគឺនៅខេត្តបាត់ដំបងនិងនៅខេត្តកំពង់ចាម។ រីឯគណបក្សសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យបានចុះបញ្ជីបោះឆ្នោតនៅក្នុងខេត្តចំនួនពីរដែលមានបួន ស្រុកនិងខណ្ឌនិងគណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យបានចុះបញ្ជីបោះឆ្នោតក្នុងស្រុកមួយប៉ុណ្ណោះនៃខេត្តកំពង់ចាម។ លោកគល់ បញ្ញា រំលឹកថាសង្គមស៊ីវិលបានបង្ហាញគំនិតនេះជាច្រើនលើកមកហើយប៉ុន្តែមិនមានការឆ្លើយតបជាវិជ្ជមានពីរដ្ឋាភិបាលនោះទេ។ លោកជាម យៀប ជាតំណាងរាស្ដ្រនិងជាសមាជិកក្រុមចរចាបច្ចេកទេសរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាអំពីកិច្ចការកែទម្រង់បោះឆ្នោត។ លោកមានប្រសាសន៍ថាការកែប្រែរបៀបបោះឆ្នោតណាមួយតម្រូវឲ្យធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់បោះឆ្នោតឬរដ្ឋធម្មនុញ្ញតាមសំណើរបស់រដ្ឋាភិបាល។ លោកជាម យៀប ជឿថាការបោះឆ្នោតជាកញ្ចប់រវាងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់និងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត រាជធានី ក្រុង ស្រុកនិងខណ្ឌនឹងបង្កឲ្យមានភាពស្មុគស្មាញ។ «បើសិនជាយើងបោះឆ្នោតនៅឃុំសង្កាត់ជាមួយគ្នាផងនោះនឹងមានការលំបាកណាស់ព្រោះត្រូវមានរាជធានីផ្សេង ខេត្តក្រុងផ្សេងនិងស្រុកខណ្ឌផ្សេងនឹងនាំឲ្យប្រជាជនមានការភ័ន្តច្រឡំ។គ្រាន់តែបោះតែមួយលោកមានការភ័ន្តច្រឡំ»។ លោកជាម យៀប យល់ថាការបោះឆ្នោតអសកលសម្រាប់ជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត រាជធានី ក្រុងស្រុកនិងខណ្ឌមិនត្រូវការចំណាយច្រើននោះទេដោយសារតែអង្គបោះឆ្នោតមានចំនួនតិចដូច្នោះវិសាលភាពនៃការរៀបចំការបោះឆ្នោតរួមតូចដែរ។ ក្រុមអង្គការយុវជនក្នុងពេលថ្មីៗបានស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលប្តូរការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត រាជធានី ក្រុង ស្រុកនិងខណ្ឌឲ្យទៅជាការបោះឆ្នោតសកលវិញនិងជំរុញឲ្យបញ្ចូលបេក្ខជនជាយុវជនឲ្យបានច្រើនក្នុងការបោះឆ្នោតនេះ។ លោកយឹម សុវណ្ណ តំណាងរាស្ដ្រនិងជាអ្នកនាំពាក្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិគិតថាការបោះឆ្នោតដោយផ្ទាល់ដោយប្រជារាស្ត្រនឹងជួយជំរុញប្រសិទ្ធភាពការងាររបស់មន្ត្រីជាប់ឆ្នោត។ «ការបោះឆ្នោតដែលប្រជាពលរដ្ឋបានធ្វើសេចក្តីសម្រេចដោយផ្ទាល់ក្នុងការជ្រើសរើសមេដឹកនាំនៅក្នុងប្រទេសគឺជាការល្អពីព្រោះថាមេដឹកនាំនឹងខិតខំធ្វើការប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវជាងការបោះឆ្នោតដោយប្រយោល»។ លោកទេព នីថា អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតពន្យល់ថាការកែប្រែការបោះឆ្នោតណាមួយមិនមែនជាសមត្ថកិច្ចរបស់គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតនោះទេ៕