អតីត​យុទ្ធជនខ្មែរ​ប្រមូលផ្តុំ​គ្នា​ដើម្បី​បង្កើន​កម្លាំង​នយោបាយ
អតីត​អ្នកប្រយុទ្ធ​ទាំងពីរ​រូបនេះ​មិន​បាន​​បង្ហាញ​មហិច្ឆតា​ធំដុំ​ទេ​ នៅ​ពេល​ដែល​វីអូអេ​សាកសួរ​​ដោយ​ពួក​គាត់​​យល់ថា ​ការ​បាន​មក​រស់នៅ​ក្នុង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​គឺ​ជា​ការ​ទទួល​ស្គាល់​នូវ​ការចូលរួម​ចំណែក​ក្នុង​ពេល​អតីតកាល។
ឡុងប៊ិច កាលីហ្វញ៉ា — ថ្ងៃទី១១ ខែវិច្ឆិកា គឺជាទិវាអតីតយុទ្ធជនដែលតែងតែត្រូវបានប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅទូទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក។ នៅទីក្រុងឡុងប៊ិច នៃរដ្ឋកាលីហ្វញ៉ា ក្រុមអតីតយុទ្ធជនខ្មែរដែលធ្លាប់បានចូលរួមប្រយុទ្ធប្រកៀកស្មាគ្នាជាមួយនឹងទាហានអាមេរិកាំងក្នុងសម័យសង្គ្រាមនៅវៀតណាមក៏តែងតែមកជួបជុំគ្នាដើម្បីរំលឹកពីការប្រយុទ្ធនាសម័យនោះផងដែរ។ សម្រាប់ពិធីឆ្នាំនេះ ពួកគេមានការចូលរួមច្រើនជាងសព្វដងដោយសារមានវត្តមានអតីតមិត្តរួមអាវុធអាមេរិកាំង សមាគមអតីតយុទ្ធជននៅទីក្រុងហ្វ្រេសស្នូនៃរដ្ឋកាលីហ្វញ៉ា ឡាវមូង និងខ្មែរកម្ពុជាក្រោម។ លោករ៉ូបឹន ត្រេវីសូ (Ruben Treviso) នាយព្រឹន្ទបាលចូលនិវត្តន៍ និងជាអតីតនាយកនៃវេទិកាទាហានអាមេរិកាំង ដែលបានបម្រើការនៅប្រទេសវៀតណាមពីឆ្នាំ១៩៧១ដល់១៩៧២ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមវៀតណាមក៏មានវត្តមាននៅឯពិធីជួបជុំគ្នានាថ្ងៃនេះដែរ។ កាលពីនៅក្នុងសម័យសង្គ្រាមវៀតណាម លោកត្រេវីសូ បានធ្វើការហ្វឹកហ្វឺនក្រុមអ្នកប្រយុទ្ធជាតិម៉ុងតាញ៉ា និងប្រកៀកស្មានឹងពួកគេប្រយុទ្ធនឹងក្រុមទាហានកុម្មុយនីស្តវៀតកុង ប៉ុន្តែសម្រាប់បេសកកម្មលើកនេះគឺការប្រមូលអតីតអ្នកប្រយុទ្ធបានរួបរួមគ្នា។ លោកបានបញ្ជាក់ប្រាប់វីអូអេថា៖ «យើងព្យាយាមនាំពួកគេឱ្យបានចូលរួមជាមួយគ្នាគឺក្រុមផ្សេងៗ ដែលមានឡាវ កម្ពុជានិងមូង ដើម្បីកសាងសម្ព័ន្ធមិត្តមួយសម្រាប់ទាមទារកម្លាំងនយោបាយនៅក្នុងប្រទេសនេះ‍»។ កម្លាំងនយោបាយដែលលោកត្រេវីសូ ចង់បាន គឺលើសពីការគ្រាន់តែមកជួបជុំគ្នានិងការដើរដង្ហែរក្បួនប្រចាំឆ្នាំ ដែលពួកគេបានធ្វើជាប្រចាំ។ លោកបានបន្ថែមថា៖ «ខ្ញុំចង់ឱ្យសភាទទួលស្គាល់ពួកគេ ហើយបន្ទាប់មកសម្រាប់អ្នកណាដែលរងរបួសឬឈឺចាប់ ហើយត្រូវការជំនួយ គឺត្រូវទទួលបានជំនួយពីក្រសួងអតីតយុទ្ធជនរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក‍»។ លោកត្រេវីសូ យល់ថា ក្នុងពេលដែលការទាមទារនៅបន្ត វាជាការណ៍សំខាន់ណាស់ដែលសមាគមអតីតយុទ្ធជនទាំងនេះត្រូវទទួលស្គាល់ក្រុមអតីតទាហានទាំងនោះជាមុនសិន និងចងក្រងជាសម្ព័ន្ធភាពមួយដែលមានកម្លាំងខ្លាំងក្លា។ លោកដេវីត សាយ អូន ជាអតីតទាហាននៃរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរតាំងពីឆ្នាំ១៩៧២ដល់១៩៧៥ ហើយបានមកដល់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅឆ្នាំ១៩៨១។ បច្ចុប្បន្នលោករស់នៅក្នុងទីក្រុងឡុងប៊ិច រដ្ឋកាលីហ្វញ៉ា និងជាអនុប្រធានសមាគមយុទ្ធជនសេរីភាពខ្មែរដែលទើបបង្កើតថ្មី។ សមាគមយុទ្ធជនសេរីភាពខ្មែរនេះមានបេសកកម្ម ដើម្បីផ្តល់កិត្តិយសដល់អតីតយុទ្ធជនខ្មែរដែលបានបម្រើការងារក្នុងពេលសង្គ្រាមវៀតណាម និងក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេ។ លោកបានបញ្ជាក់ប្រាប់វីអូអេថា៖ «ខ្ញុំសប្បាយចិត្តដែលដើរក្បួនមានចូលរួមជាមួយអាមេរិកាំង។ ខ្ញុំជាអតីតយុទ្ធជនខ្មែរសាធារណរដ្ឋ។ ខ្ញុំជាកងរថក្រោះនៅដោះកញ្ជរ »។ លោក រីឆាដ ហួរ ជាអតីតទាហានកងកាំភ្លើងធំ កងពលទី៣នៅដោះកញ្ជរដែរ។ លោកបានបញ្ជាក់ប្រាប់វីអូអេថា៖ «ពេលដែលខ្ញុំមកដល់ទីនេះក៏ជួបបងប្អូនមិត្តភក្តិ ដែលជាអតីតជាមួយគ្នាឆ្នាំ៧០ដល់៧៥ដែលធ្វើការរួមគ្នាក្នុងសម័យសាធារណរដ្ឋក៏បានចូលរួមធ្វើការរួមចំណែកជាមួយគ្នា ដើម្បីរំលឹកនូវអនុស្សាវរីយ៍ដែលយើងមានបន្សល់ទុកនៅដែលសល់ពីស្លាប់នៅសម័យប៉ុលពត គឺតែប៉ុណ្ណឹងទេ‍»។ អតីតអ្នកប្រយុទ្ធទាំងពីររូបនេះមិនបានបង្ហាញមហិច្ឆតាធំដុំទេ នៅពេលដែលវីអូអេសាកសួរដោយពួកគាត់យល់ថា ការបានមករស់នៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកគឺជាការទទួលស្គាល់នូវការចូលរួមចំណែកក្នុងពេលអតីតកាល។ ប៉ុន្តែលោកត្រេវីសូ យល់ថា ពលិកម្មរបស់អតីតទាហានខ្មែរ ខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ម៉ុងតាញ៉ា និងមូង ដែលបានប្រយុទ្ធរួមគ្នាជាមួយនឹងទាហានអាមេរិកាំង គឺបានជួយផ្លាស់ប្តូរលទ្ធផលនៃសង្គ្រាមនៅប្រទេសវៀតណាម។ មានទាហានអាមេរិកាំងជាង៥៨.០០០នាក់ បានពលីជីវិតក្នុងសម័យសង្គ្រាមនៅវៀតណាម ដែលចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៥៥ ដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥។ លោកត្រេវីសូ យល់ថា ទាហានអាមេរិកាំងអាចបាត់បង់ជីវិតលើសនេះពីរដង បើសិនជាគ្មានការជួយជ្រោមជ្រែង និងការពារពីទាហានកម្ពុជា វៀតណាម និងឡាវនោះទេ៕