មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​​អ.ស.ប.​​​ផ្នែក​សិទ្ធិ​មនុស្ស​បំពេញ​ទស្សន​កិច្ច​នៅ​កម្ពុជា
ដំណើរ​ទស្សន​កិច្ច​របស់​លោកស្រី​ Flavia Pansieri ​នេះ​កើត​ឡើង​ចំពេល​ដែល​កម្ពុជា​មាន​បញ្ហា​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​និង​សេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ​និង​ការ​ជាប់គាំង​នយោបាយ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ផង​ដែរ។​
វ៉ាស៊ីនតោន — ក្រុមមន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សចង់ឃើញអន្តរាគមន៍កែលម្អ សិទ្ធិមនុស្ស សិទ្ធិបញ្ចេញមតិ ក្នុងពេលដែលមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់របស់អ.ស.ប.ទទួលបន្ទុកផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សបំពេញទស្សនកិច្ចក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ក្រុមមន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបានដាក់ក្តីសង្ឃឹមថា បញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស មួយចំនួននឹងត្រូវបានដោះស្រាយហើយកែលម្អក្នុងពេលលោកស្រី Flavia Pansieri ឧត្តមស្នងការរងនៃអ.ស.ប.ទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សដែលគ្រោងនឹង បំពេញទស្សនកិច្ចក្នុងប្រទេសកម្ពុជាសប្តាហ៍ខាងមុខ។ ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកស្រី Flavia Pansieri នេះ កើតឡើងចំពេលដែលកម្ពុជាមានបញ្ហារំលោភសិទ្ធិមនុស្សនិងសេរីភាពបញ្ចេញមតិនិងការជាប់គាំងនយោបាយក្នុងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ លោកស្រីបានដាក់គម្រោងការជួបជាមួយក្រុមមន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលនិងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលផងដែរក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចមួយសប្តាហ៍ចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី២៨ខែ មេសានេះ។ លោក អ៊ូ វីរៈ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា បានថ្លែងថា លោកមានកម្មវិធីជួបជាមួយលោកស្រីឧត្តមស្នងការរងអ.ស.ប.ដែរ។ «មូលហេតុដែលគាត់មកបំពេញទស្សនកិច្ចក្នុងប្រទេសកម្ពុជាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ គឺជាការឆ្លុះបញ្ចាំងថា ប្រហែលជាមានការយកចិត្តទុកដាក់ទៅលើដំណើរការ សិទ្ធិមនុស្សនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរដែលកើតឡើងក្នុងពេល បច្ចុប្បន្ននេះគឺជាការបាញ់ប្រហារទៅលើបាតុករនៅផ្លូវវ៉េងស្រេងនិងការវ៉ៃធ្វើ ទារុណកម្មនៅផ្លូវជាតិលេខបួន ហើយនឹងការចាប់ខ្លួនអ្នកទាំង២៣រូបនោះគឺជាបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរមែនទែន។ នេះបានន័យថា វាឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្ថានភាពបញ្ហានយោបាយផងពាក់ព័ន្ធទៅលើការបង្រ្កាបទៅលើបាតុករផង។ នេះខ្ញុំគិតថា ជាបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរណាស់»។ លោកអះអាងថា លោកស្រីទំនងជានឹងនិយាយជាមួយមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលអំពីសេរី ភាពបញ្ចេញមតិ ការបង្រ្កាបបាតុកម្មក្រុមប្រឆាំង ស្ថានភាពនយោបាយ ដំណើរ ការប្រជាធិបតេយ្យ ដំណើរការកាត់ទោសកម្មករ និងមន្ត្រីសហជីពសរុប២៣នាក់ ការសួរនាំអំពីសេចក្តីព្រាងច្បាប់បីទាក់ទងនឹងកំណែទម្រង់តុលាការដែលបញ្ជូនទៅសភានិងច្បាប់គ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធអ៊ីនធើណិតដែរ។ លោកអំ សំអាត មន្ត្រីស៊ើបអង្កេតនៃអង្គការសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ បានអះអាងថា ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលរង់ចាំដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកស្រី។ «ពីព្រោះនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនេះក៏យើងមានបញ្ហាជាច្រើន ចង់ឲ្យលោកស្រីជជែកជាមួយរដ្ឋាភិបាលដើម្បីរិះរកយន្តការយ៉ាងណាធ្វើការ លើកស្ទួយទៅលើវិស័យសិទ្ធិមនុស្សឲ្យកាន់តែល្អប្រសើរនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា យើង ពីព្រោះក្នុងកាលៈទេសៈកន្លងមកនេះ យើងឃើញថា ប្រទេសកម្ពុជាយើង ផ្នែកការគោរពសិទ្ធិមនុស្សនេះបានធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុកខ្លាំងតែម្តង»។ ក្រៅពីបញ្ហាដីធ្លី បញ្ហាបោះឆ្នោតដែលជាប់គាំងរាល់លើក ដោយសារភាពមិនចុះ សម្រុងគ្នារឿងឯករាជ្យនៃគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត(គ.ជ.ប.)នោះ លោក អំ សំអាតបានលើកយកបញ្ហារិតត្បិតសេរីភាពជួបប្រជុំ បាតុកម្មតវ៉ា សិទ្ធិបញ្ចេញមតិដោយសន្តិវិធីនៅទីក្រុងភ្នំពេញក៏ដូចជានៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាទាំងមូលដែរ។ «យើងមើលទីលានប្រជាធិបតេយ្យដែលជាកន្លែងសម្រាប់ប្រមូលផ្តុំជួបជុំឬក៏ បញ្ចេញមតិនិងការធ្វើបាតុកម្មដោយសន្តិវិធីនៅតាមទីសាធារណៈនោះ ត្រូវបាន ហាមឃាត់មិនឲ្យមានការជួបជុំ ការប្រមូលផ្តុំនៅទីនោះទេ។ នេះជាចំណុចមួយ ដែលយើងឃើញថា សិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិកំពុងតែធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងកាលៈទេសៈនៃបរិបទនយោបាយនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាកំពុងតែជាប់ គាំងហ្នឹង។ ហើយសិទ្ធិសេរីភាពទាំងអស់នេះ វាជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃលទ្ធិប្រជាធិប តេយ្យនៃការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស។ កាលណាសិទ្ធិនេះបាត់បង់បានន័យថា ការ គោរពសិទ្ធិមនុស្សកំពុងតែធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង»។ លោកក៏បានទទូចដែរថា បញ្ហាប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ក៏ជាបញ្ហាមួយដែលត្រូវលើកឡើង ដែរ ព្រោះវាជារឿងដែលធានាការគោរពសិទ្ធិមនុស្សនិងនីតិរដ្ឋក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដែរ។ «បើប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ ជាពិសេសប្រព័ន្ធតុលាការ មិនឯករាជ្យទេនោះ នីតិរដ្ឋនិងការ គោរពសិទ្ធិមនុស្សក៏នៅតែមានកម្រិតនៅឡើយដែរ បាទ។ នេះជាបញ្ហាសំខាន់ ដែរ ហើយបញ្ហានិទណ្ឌភាពក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក៏ជារឿងមួយដែរ ដែលយើង ត្រូវតែជជែក។ បើយើងមាននិទណ្ឌភាពច្រើន នោះការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សក៏នៅ មានបន្តច្រើនផងដែរ»។ លោកស្រី Cécile Pouilly អ្នកនាំពាក្យរបស់ការិយាល័យឧត្តមស្នងការជាន់ខ្ពស់ នៃសហប្រជាជាតិផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សក្នុងទីក្រុងហ្សឺណែវ បានថ្លែងប្រាប់វីអូអេថា ទស្សនកិច្ចរបស់លោកស្រីឧត្តមស្នងការរង Flavia Pansieri ជាទស្សនកិច្ចមួយ ដ៏សំខាន់ ព្រោះលោកស្រីជាមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់បំផុតរបស់អ.ស.ប.ដែលបំពេញទស្សនកិច្ចតាំងពីឆ្នាំ២០១០មក។ លោកស្រីគ្រោងនឹងជួបជាមួយមន្ត្រីសង្គមស៊ីវិល និងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល រួមទាំងលោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីហោ ណាំហុង រដ្ឋ មន្ត្រីក្រសួងការបទេសផងដែរ។ «ជាសំខាន់ ទស្សនកិច្ចនេះគឺដើម្បីត្រូតពិនិត្យមើលអំពីស្ថានការណ៍សិទ្ធិមនុស្ស ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយនឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងការរិយាល័យឧត្តមស្នង ការសិទ្ធិមនុស្សរបស់អ.ស.ប.ក្នុងប្រទេសកម្ពុជាជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាល ហើយនឹងសង្គមស៊ីវិលផងដែរ។ ដូចលោកអ្នកបានដឹងហើយថា យើងមានកម្មវិធីជាច្រើន ដែលកំពុងដំណើរការនៅកម្ពុជា ដើម្បីជួយគាំទ្រនិងកែទម្រង់ប្រព័ន្ធពន្ធនាគារ ពង្រឹងនីតិរដ្ឋ ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌។ ដូច្នេះយើងមានបញ្ហាពាក់ព័ន្ធនឹងសិទ្ធិមនុស្ស ជាច្រើនដែលយើងជួយដោះស្រាយ»។ ក្រុមមន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក៏រំពឹងថា ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់មន្ត្រី ជាន់ខ្ពស់អ.ស.ប.នេះនឹងមានឥទ្ធិពលកែប្រែបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា។ លោកអ៊ូ វិរៈបានបន្តថា៖ «ខ្ញុំថា នឹងមានឥទ្ធិពលខ្លះដែរមកលើរដ្ឋាភិបាល ព្រោះអីអ.ស.ប. រួមទាំង តុលាការ ICC រួមទាំងអង្គការផ្សេងៗ គេនឹងយករបាយការណ៍គាត់ជាភស្តុតាងដែរ។ អញ្ចឹងវាអាចប៉ះពាល់ទៅលើមុខមាត់របស់រដ្ឋាភិបាល។ ខ្ញុំមិនដឹងកម្រិតមួយណាទេ តែសំខាន់ចង់ មិនចង់ អ្វីដែលគាត់នឹងលើកឡើង វានឹងអាចពាក់ព័ន្ធទៅលើភាពស្របច្បាប់ក្នុងឆាកអន្តរជាតិនៃរដ្ឋាភិបាលពេលបច្ចុប្បន្ន»។ លោកអំ សំអាតវិញបានអះអាងដែរថា៖ «យើងនៅតែមានសង្ឃឹមថា ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកស្រីមកកម្ពុជា ហើយ ជួបជាមួយរដ្ឋាភិបាលដើម្បីជជែកអំពីបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស នេះវាជារឿងមួយដ៏សំខាន់ ដែលយើងនៅតែគិតថា វាអាចនឹងមានសញ្ញាណល្អក្នុងការជួយពង្រឹង ទៅលើផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សក៏ដូចជាការការពារសិទ្ធិមនុស្សនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា យើងតាមរយៈទស្សនកិច្ចរបស់លោកស្រីនេះ»។ ស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សរបស់ប្រទេសកម្ពុជាត្រូវស.រ.អា.ចាត់ទុកថា នៅមានបញ្ហា ជាច្រើន តែមានបញ្ហាមួយចំនួនតូចដែលមានការរីកចម្រើន៕