អ.ស.ប.​មាន​ជំហរ​ទន់​ខ្សោយ​តទល់​នឹង​ការ​ជំទាស់​របស់​រដ្ឋាភិបាល​មិនចោទ​ប្រកាន់​អតីត​កម្មាភិបាល​ខ្មែរក្រហម​បន្ថែម
អ.ស.ប.​ទន់​ខ្សោយ​តទល់​នឹង​​រដ្ឋាភិបាល​មិនចោទ​ប្រកាន់​អតីត​កម្មាភិបាល​ខ្មែរក្រហម​បន្ថែម
វ៉ាស៊ីនតោន៖ ក្រុមអ្នកឃ្លាំមើលសាលាក្តីខ្មែរក្រហមនិយាយថា អ.ស.ប.និងក្រុមប្រទេសអ្នកផ្តល់ជំនួយខកខានក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងការជំទាស់របស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាចំពោះការចោទប្រកាន់ជនសង្ស័យ ដែលជាអតីតមន្ត្រីខ្មែរក្រហមបន្ថែម។ អង្គការច្បាប់របស់ស.រ.អ.មួយស្តីបន្ទោសថា អ.ស.ប.និងក្រុមប្រទេសអ្នកផ្តល់ជំនួយមានជំហរទន់ខ្សោយទល់នឹងការជំទាស់របស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដែលមិនព្រមការចោទប្រកាន់ជនសង្ស័យបន្ថែមជាអតីតកម្មាភិបាលខ្មែរក្រហម ដែលសង្ស័យថា មានជាប់ទាក់ទងនឹងការទទួលខុសត្រូវរឿងអំពើឃាតកម្មនានា ដែលបណ្តាលឲ្យពលរដ្ឋខ្មែរស្លូតត្រង់ជិតពីរលាននាក់ស្លាប់បាត់បង់ជីវិតនៅក្នុងទសវត្ស១៩៧០។ អង្គការ Open Society Justice Initiative(OSJI) បានថ្លែងក្នុងសេចក្តីរបាយការប្រចាំខែរបស់ខ្លួនថា អ.ស.ប.និងក្រុមប្រទេសអ្នកផ្តល់ជំនួយខកខានមិនបានឆ្លើយតបទៅនឹងការជំទាស់របស់កម្ពុជាមិនអនុញ្ញាតឲ្យមានការនាំខ្លួនជនសង្ស័យជាកម្មាភិបាលខ្មែរក្រហម៥នាក់បន្ថែមទៀតមកកាត់ទោស។ លោកស្រី Heather Ryan អ្នកឃ្លាំមើលសាលាក្តីខ្មែរក្រហមនៃអង្គការ OSJIបានថ្លែងថា៖ «អ.ស.ប.និងក្រុមប្រទេសអ្នកផ្តល់ជំនួយអាចបញ្ជាក់ឲ្យច្បាស់លាស់ទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលថា ពួកគេនឹងមិនបន្តគាំទ្រតុលាការទេ ល្គឹកណារដ្ឋាភិបាលមិនអនុញ្ញាត ឲ្យបុគ្គលិកកម្ពុជាដំណើរការទៅមុខ រឿងការស៊ើបអង្កេតយ៉ាងពេញលេញចំពោះសំណុំរឿងលេខ០០៣ និងល្គឹកណាសាក្សី ដែលត្រូវបានកោះហៅដោយតុលាការ មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យចូលមកបំភ្លឺទេនោះ»។ លោកស្រី Ryan បានបន្ថែមទៀតថា៖ «ខ្ញុំគិតថា វាជារឿងសំខាន់ដែលភាគីទាំងពីរនេះបញ្ជាក់ច្បាស់ទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលថាពួកគេនឹងមិនអាចអត់ទ្រាំនឹងការបន្តជ្រៀតជ្រែក ហើយនិងការសម្រេចចិត្តនៅក្នុងតុលាការនោះទេ»។ ដោយលើកយកបញ្ហាអសន្តិសុខមកគំរាម ប្រសិនបើកាត់ទោសអតីតមន្ត្រីខ្មែរក្រហមបន្ថែមទៀត តែមិនត្រូវគេជឿយ៉ាងទូលំទូលាយនោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុនសែន បានជំរាបលោក Ban Ki-Moon អគ្គលេខាធិការអ.ស.ប. ដែលបានបំពេញទស្សនកិច្ចក្នុងប្រទេសកម្ពុជាកាលពីចុងខែតុលាថា លោកនឹងមិនអនុញ្ញាតឲ្យមានការកាត់ទោសបន្ថែមទៀតទេ ដោយលោកព្រមានអំពីបរាជ័យនៃសាលាក្តីខ្មែរក្រហម ប្រសិនបើនាំខ្លួនជនសង្ស័យ៥នាក់ទៀតមកកាត់ទោស នេះបើតាមការអះអាងរបស់លោកលោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហោ ណាំហុងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស ក្រោយពីជំនួបរវាងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែន និងលោក Ban Ki-Moon កាលពីចុងខែតុលានោះ។ លោកហោ ណាំងហុងបានថ្លែងយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «សម្តេចបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា មិនឲ្យមានករណី០០៣ទៀតទេ។ យើងត្រូវគិតដល់បញ្ហាសនិ្តភាពនៅកម្ពុជា ឬមួយតុលាការនេះបរាជ័យ ដោយទាមទារឲ្យមានករណី០០៣តទៅទៀត គឺមានន័យថា កាត់ទោសអ្នកផ្សេងទៀត ក្រៅពីបួននាក់ជាប់ឃុំសព្វថ្ងៃនេះ ឬមួយកាត់ទោសឲ្យមានជោគជ័យ ចប់ត្រឹមករណី០០២»។ ក៏ប៉ុន្តែលោក Ban Ki-Moonបានឆ្លើយតបភ្លាមៗទៅនឹងជំហររបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ លោកបានអះអាងថា មានតែតុលាការទេដែលមានសិទ្ធិសម្រេចលើសំណុំរឿង០០៣ និង០០៤នេះ។ លោកនិយាយដូច្នេះ ក្រោយពីបានជជែកជាមួយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែននិងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលដទៃទៀត។ លោក Ban បានអះអាងថា អង្គការសហប្រជាជាតិនឹងជជែកជាមួយសហគមន៍អន្ដរជាតិបន្ដទៀតអំពីជំហររបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ នៅក្នុងរបាយការរបស់ខ្លួនដែលVOAទទួលបានថ្ងៃនេះ អង្គការOSJIបានចាត់ទុកថា ការឆ្លើយតបរបស់លោក Ban មិនគ្រប់គ្រាន់ទេ។ ក៏ប៉ុន្តែអង្គការOSJI ដែលបានកោតសរសើរ ពីការជឿនលឿនធំៗមួយចំនួនក្នុង សាលាក្តីកាត់ទោសខ្មែរក្រហមទាក់ទងនឹងករណី០០២ បានពន្យល់និងបានស្នើសុំឲ្យ អ.ស.ប. និងក្រុមប្រទេសអ្នកផ្តល់ជំនួយដោះស្រាយ និងឆ្លើយតបចំពោះការជ្រៀតជ្រែកផ្នែកនយោបាយពីរដ្ឋាភិបាល និងជំរុញឲ្យមានឯករាជ្យភាព និងកិច្ចសហការល្អរវាងមន្ត្រីអ.ស.ប.និងមន្រ្តីថ្នាក់ជាតិ សម្រាប់គ្រប់សំណុំរឿងទាំងអស់ និងរួមគ្នាបង្កើតយុទ្ធសាស្ត្រ សម្រាប់តុលាការមួយដែលធានាឲ្យមានបទដ្ឋានអន្តរជាតិធានា ធានាតម្លាភាពនិងយន្តការប្រឆាំងនឹងអំពើពុករលួយ ហើយនិងការធានាពីម្ចាស់ជំនួយឲ្យមានថវិកាគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់សាលាក្តី និងផ្តល់យុត្តិធម៌ដល់ពលរដ្ឋកម្ពុជា តាមបទដ្ឋានអន្តរជាតិ ហើយនិងការគាំទ្រដល់អង្គភាពជនរងគ្រោះ ហើយជាពិសេសរកប្រធានថ្មីសម្រាប់អង្គភាពនេះ ក្រោយពីមានការលាលែងថ្មីៗដោយសារពិបាកធ្វើកិច្ចការ និងដោយសារតែមានការជ្រៀតជ្រែកផ្នែកនយោបាយនោះ។ មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលបានអះអាងថា ខ្លួនមិនបានជ្រៀតជ្រែកផ្នែកនយោបាយទៅដល់តុលាការខ្មែរក្រហមទេ តែបានបញ្ជាក់ថា ការបញ្ចេញទស្សនៈរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលគឺជាការបញ្ជាក់ពីជំហររបស់ខ្លួនតែប៉ុណ្ណោះ។ អ្នកការទូត ដែលជាតំណាងក្រុមប្រទេសអ្នកផ្តល់ជំនួយក្នុងទីក្រុងNY បានថ្លែងប្រាប់ VOA ផ្នែកខេមរៈភាសាថា ក្រុមប្រទេសអ្នកផ្តល់ជំនួយបានដឹងអំពីការជជែកគ្នារវាងលោក Ban Ki- Moon និងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែនហើយ។ ករណី០០៣ឬ០០៤ នឹងទៅជាយ៉ាងណាទៅថ្ងៃមុខគឺកំពុងចរចានៅឡើយ។ អ្នកការទូតដដែលបានអះអាងថា ជារឿងដ៏លំបាកដែលក្រុមប្រទេសអ្នកផ្តល់ជំនួយត្រូវដាក់សម្ពាធខ្លាំងទៅលើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដោយពួកគេខ្លាចថា ស្ថានការណ៍អាចនឹងកាន់តែអាក្រក់ថែមទៀត។ អ្នកការទូតដដែលបានអះអាងថា «ករណី០០៣ឬ០០៤ អាចកើតឡើង ឬយ៉ាងណាគឺសម្រេចទៅលើតុលាការ ហើយក្រុមប្រទេសអ្នកផ្តល់ជំនួយមិនអាចជ្រៀតជ្រៀកបានទេ។ លោកនិយាយសង្កត់ធ្ងន់ថា ឯករាជ្យភាពនៃតុលាការគួរត្រូវបានគោរព»។ លោកLars Olsen អ្នកនាំពាក្យសាលាក្តីខ្មែរក្រហម បានអះអាងថា ករណី០០៣និង០០៤ត្រូវបានស៊ើបអង្កេតដោយការិយាល័យរបស់ចៅក្រមស៊ើបអង្កេតនៃភាគីអន្តរជាតិ នៅតាមទីតាំងឧក្រិដ្ឋកម្មមួយចំនួន។ គេបានរាយការណ៍មកថា មានការលំបាកក្នុងការធ្វើឲ្យក្រុមប្រទេសអ្នកផ្តល់ជំនួយផ្តល់ការគាំទ្រថវិកាក្នុងតំណាក់កាលដែលសាលាក្តីខ្មែរក្រហមត្រូវធ្វើគំរោងផែនការរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រដើម្បីឲ្យសាលាក្តីខ្មែរក្រហមដំណើរការបានចប់ចុងចប់ដើម។ អ្នកជំនាញការពិសេសរបស់អ.ស.ប.ត្រូវគេដឹងថា កំពុងព្យាយាមបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យក្រុមប្រទេសនានាជុំវិញពិភពលោកបន្តគាំទ្រសាលាក្តីខ្មែរក្រហមដែលចូលរួមដោយអ.ស.ប.។ ក្រោយពីបានបញ្ចប់ការកាត់ទោសករណីទីមួយ ប៉ុន្មានខែថ្មីៗនេះ សាលាក្តីខ្មែរក្រហមគ្រោងនឹងកាត់ទោសអតីតមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមជាន់ខ្ពស់៤នាក់ពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មសង្រ្គាម ប្រល័យពូជសាសន៍ ឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ នៅដើមឆ្នាំខាងមុខ៕