ការ​អនុវត្ត​ដីកា​កោះហៅ​ជនសង្ស័យ​ អ៊ឹម ចែម ជួប​ការ​លំបាក
ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ​គេ​អាច​ដឹង​ដំណឹង​នេះ​ក្នុង​ពេល​ដ៏​ឆាប់​ខាង​មុខ​ថា​ តើ នឹង​មាន​ការ​អនុវត្ត​ដីកា​របស់​តុលាការ​ឬក៏​មិន​មាន។
វ៉ាស៊ីនតោន — ក្រុមមន្ត្រីអ្នកឃ្លាំមើលនិងមន្ត្រីមូលដ្ឋានបានអះអាងថា ឱកាសក្នុងការកោះហៅ អ្នកស្រី អ៊ឹម ចែម ជនជាប់សង្ស័យក្នុងសំណុំរឿងខ្មែរក្រហម០០៤មកសាកសួរ អាចត្រូវពន្យារពេលដោយសារកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពីមន្ត្រីមូលដ្ឋាន ហើយនឹង សិទ្ធិបដិសេធរបស់ជនសង្ស័យ។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់មន្ត្រីនិងអ្នកឃ្លាំមើល។ លោកស្រី អ៊ឹម ចែម អាយុ៦៨ឆ្នាំដែលរស់នៅក្នុងឃុំត្រពាំងតាវ ស្រុកអន្លង់វែង ស្ថិតក្នុងចំណោមជនសង្ស័យ៣នាក់នៃសំណុំរឿង០០៤ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងបទចោទអំពីឧក្រិដ្ឋកម្មជាច្រើនក្នុងសម័យខ្មែរក្រហម។ សំណុំរឿង០០៤មានជនសង្ស័យ៣នាក់ គឺអ្នកស្រី អ៊ឹម ចែម ឬ យាយ ចែម ជា អតីតអភិបាលស្រុកព្រះនេត្រព្រះសម័យខ្មែរក្រហម លោក យឹម ទិត ឬ តាទិត និង លោក ឱម អាន ឬ តា អាន ជាប្រធាននិងអនុប្រធានតំបន់ខ្មែរក្រហម ដែលសហព្រះរាជអាជ្ញាបានចោទប្រកាន់ថា មានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការកាប់សម្លាប់ពលរដ្ឋខ្មែររាប់ម៉ឺននាក់ក្នុងតំបន់ដែលពួកគេកាន់កាប់។ ដោយឡែក អ្នកស្រីអ៊ឹម ចែម ត្រូវសហព្រះរាជអាជ្ញាចោទប្រកាន់ថា បានពាក់ព័ន្ធនឹងការកាប់សម្លាប់ពលរដ្ឋខ្មែរជាង៤ម៉ឺននាក់ក្នុងតំបន់ពាយ័ព្យប្រទេសនិងបទឧក្រិដ្ឋកម្មផ្សេងៗទៀតសម័យខ្មែរក្រហមក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧៥ដល់ឆ្នាំ១៩៧៩ ជាមួយលោក យឹម ទិត ដែល ធ្លាប់មិនផ្តល់ការបំភ្លឺជាមួយវីអូអេនោះ។ អ្នកស្រី អ៊ឹម ចែម និង តា អាន បាន បដិសេធថាមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការកាប់សម្លាប់ណាមួយទេ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍ផ្តាច់មុខជាមួយនឹងវីអូអេផ្នែកខេមរភាសាជាបន្តបន្ទាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១១នោះ។ រដ្ឋាភិបាលធ្លាប់បានព្យាយាមរារាំងមិនឲ្យមានការអនុវត្តនីតិវិធីបន្តទេ។ តែអ្នកស្រីត្រូវតុលាការខ្មែរក្រហមកោះហៅឲ្យទៅកាន់តុលាការនៅថ្ងៃច័ន្ទនេះ។ នេះបើតាមការឲ្យដឹងរបស់លោកអភិបាលស្រុក យឹម ផាន់ណា កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ។ តែលោកផាន់ណាបានបញ្ជាក់ជាថ្មីយ៉ាងខ្លីនៅថ្ងៃច័ន្ទនេះថា អ្នកស្រី អ៊ឹម ចែម «មិនទាន់បានទៅកាន់តុលាការនៅឡើយទេ»។ លោក យឹម ផាន់ណាមិនបានផ្តល់អត្ថាធិប្បាយលម្អិតទេ ដោយអះអាងថាជាប់ប្រជុំ។ មេធាវីម្នាក់នៃសំណុំរឿង០០៤ គឺ លោក ប៊ិត ស៊ាងលឹម បដិសេធមិនផ្តល់អត្ថាធិប្បាយអំពីរឿងនេះ ដោយអះអាងថា លោកមិនអាចធ្វើអត្ថាធិប្បាយបានក្នុងដំណាក់កាលនេះទេ ហើយបង្វែរសំណួរទៅកាន់តុលាការខ្មែរក្រហម។ អ្នកនាំពាក្យសាលាក្តីខ្មែរក្រហម គឺ លោក ឡា អូលសិន (Lars Olsen) បានអះអាងប្រាប់វីអូអេថា នេះជារឿងចចាមរ៉ាម ដោយលោកអះអាងថា លោកមិនអាចធ្វើសេចក្តីអត្ថាធិប្បាយបានទេលើពាក្យចចាមអារ៉ាម។ ក៏ប៉ុន្តែក្រុមមន្ត្រីនៅមូលដ្ឋានបានអះអាងថា សាលាក្តីខ្មែរក្រហមបានបញ្ជូន លិខិតទៅកាន់អ្នកស្រី អ៊ឹម ចែម មែនដើម្បីកោះហៅមកកាន់តុលាការក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ តែត្រូវអ្នកស្រី អ៊ឹម ចែមបដិសេធជាថ្មីទៀតថានឹងមិនទៅកាន់តុលាការ។ អ្នកស្រី អ៊ឹម ចែម ធ្លាប់បដិសេធមិនទៅតុលាការម្តងនៅពេលមានការកោះហៅ ដើម្បីទៅបំភ្លឺពីអតីតសហចៅក្រមស៊ើបអង្កេតបម្រុង គឺ លោក Laurent Kasper Ansermet កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈឆ្នាំ២០១២។ ការកោះហៅនោះគឺចំពេល ដែលកម្ពុជានិងអង្គការសហប្រជាជាតិកំពុងមានការប្រឈមមុខដាក់គ្នាអំពីសំណុំរឿងបន្ថែមនេះ ទាំងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងសហចៅក្រមស៊ើបអង្កេតបរទេសនិងភាគីកម្ពុជានិងបញ្ហាថវិកា ហើយនឹងការជ្រៀតជ្រែកផ្នែកនយោបាយ។ លោកចៅក្រម Ansermet បានលាឈប់ក្រោយពេលលោកមិនអាចបំពេញកិច្ចការរបស់លោកបានដោយសារតែគេបានរាយការណ៍មកថា មានការជ្រៀតជ្រែកផ្នែកនយោបាយនោះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការកោះហៅអ្នកស្រី អ៊ឹម ចែម ជាថ្មីនេះក៏កើតឡើង ក្រោយរយៈពេល២ឆ្នាំបន្ទាប់ពីសហចៅក្រមស៊ើបអង្កេតអ.ស.បសញ្ជាតិ អាមរិកាំងគឺលោក Mark Harmon បានចូលកាន់មុខតំណែងនិងការបន្តកិច្ច ការភាគច្រើនពាក់ព័ន្ធនឹងសំណុំរឿង ០០៣ និង០០៤ នេះ។ ក្រុមអ្នកវិភាគបានអះអាងថា បញ្ហាគឺតើអាជ្ញាធរនឹងហ៊ានអនុវត្តការនាំខ្លួនរបស់ តុលាការឬមិនហ៊ាន? ហើយតើរឿងនេះនឹងក្លាយទៅជារឿងមានបញ្ហារវាងសហចៅក្រមស៊ើបអង្កេតខ្មែរនិងបរទេសថ្មីទៀតឬក៏យ៉ាងណា? ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយគេអាចដឹងដំណឹងនេះក្នុងពេលដ៏ឆាប់ខាងមុខថា តើ នឹងមានការអនុវត្តដីការបស់តុលាការឬក៏មិនមាន។ លោក ឡាត់ គី អ្នកឃ្លាំមើលសាលាក្តីខ្មែរក្រហមម្នាក់នៃអង្គការសិទ្ធិមនុស្ស អាដហុក បានបន្ទោសតុលាការដែលមិនទាន់បង្ហាញឈ្មោះជនសង្ស័យនិងដំណើរការយឺតយ៉ាវនៃសំណុំរឿងបន្ថែមនេះ។ «ព្រោះពេលវេលាប៉ុណ្ណេះហើយ ជាពេលវេលាសមរម្យហើយក្នុងការបង្ហាញ ឈ្មោះជនសង្ស័យក្នុងសំណុំរឿង។ តែជាអកុសលមានន័យថា ស្ថិតនៅក្នុងការសម្ងាត់នៅឡើយ។ អញ្ចឹងយើងអត់ដឹងថា រឿងហ្នឹងវាទៅណាមកណី»។ ទាំងលោក ឡាត់ គី និង អ្នកវិភាគដទៃបានទទូចដល់សាលាក្តីឲ្យបង្ហាញតម្លាភាពក្នុងសំណុំរឿងបន្ថែម ដើម្បីឲ្យភាគីនានា ដូចជាជនរងគ្រោះ ជនជាប់ចោទបានចូលរួមក្នុងដំណើរការនីតិវិធីដោយរលូននិងស្មើភាពគ្នាចំពោះមុខច្បាប់៕