ភាគទី៣៖ ប្រព័ន្ធគាំពារសង្គម និងគោលនយោបាយទ្រទ្រង់ជីវភាពពលរដ្ឋក្រីក្រនិងងាយរងគ្រោះ
សម្រាប់ភាគទី ៣នេះ លោកអ្នកនាងស្វែងយល់ដឹងអំពីថា «តើប្រព័ន្ធគាំពារសង្គមរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បាននិងកំពុងដើរដល់ណា និងអំពីកិច្ចការសេសសល់ដែលត្រូវធ្វើបន្ថែមទៀត ដើម្បីពង្រីកនិងពង្រឹងគុណភាពនៃប្រព័ន្ធគាំពារសង្គមដ៏សំខាន់មួយនេះ»។
កម្លាំងសេដ្ឋកិច្ចខ្លាំង មិនមែនមានន័យថា ជីវភាពពលរដ្ឋទាំងអស់របស់ប្រទេសមួយ មានភាពប្រសើរធូរធារទាំងស្រុងនោះទេ។ ទោះបីជាមានអត្រាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចវិជ្ជមាន ក៏ពលរដ្ឋមួយភាគតូចក្នុងប្រទេសខ្លះ ឬមួយភាគធំក្នុងប្រទេសខ្លះទៀត នៅតែអាចរស់នៅក្រោមបន្ទាត់ភាពក្រីក្រដោយអ្នកខ្លះមិនមានលទ្ធភាពទាំងបង់ថ្លៃសេវាព្យាបាលពេលមានជំងឺ រីឯខ្លះទៀតត្រូវរស់នៅជាមួយភាពអត់ឃ្លានជាដើម។ សម្រាប់ក្រុមពលរដ្ឋទាំងនេះ ពួកគេត្រូវការជំនួយពីរដ្ឋាភិបាលរបស់ពួកគេ ហើយជំនួយពីរដ្ឋនោះគឺហៅថា ប្រព័ន្ធគាំពារសង្គម។ កញ្ញា យូ សុធារី ដែលកញ្ញាគឺជាអ្នកស្រាវជ្រាវ និងសកម្មជនគាំពារសមភាពយេនឌ័រ ដែលបានស្រាវជ្រាវ និងបោះពុម្ពអត្ថបទស្រាវជ្រាវរបស់កញ្ញា នៅក្នុង  ថ្លែងថា៖ «មនុស្សគ្រប់រូបគាត់មានសិទ្ធិរស់នៅ ដោយទទួលបានសេវាការគាំពាររស់នៅដោយសុខសុវត្ថិភាព។ បើសួរថាអ្នកណាដែលអាចទទួលបានកិច្ចគាំពារសង្គមហ្នឹង គឺអ្នកណាក៏ដោយ ឲ្យតែរស់នៅក្នុងសង្គមមួយនេះ គួរតែទទួលបានកិច្ចគាំពារសង្គម»។ ស្របពេលដែលសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាមានកំណើនខ្ពស់គួរឲ្យកត់សម្គាល់ ដោយចំណូលជាមធ្យមសម្រាប់ពលរដ្ឋម្នាក់  យើងឃើញថា ចំនួនពលរដ្ឋដែលកំពុងរស់នៅក្រោមបន្ទាត់ភាពក្រីក្រ  ហើយពលរដ្ឋដែល ដែលជិតស្មើនឹង៣០ភាគរយ នៃចំនួនពលរដ្ឋសរុបរបស់កម្ពុជាជាង ១៦លាននាក់។ ដើម្បីជួយទ្រទ្រង់ជីវភាពរបស់ក្រុមពលរដ្ឋក្រីក្រនិងងាយរងគ្រោះទាំងនេះ រដ្ឋាភិបាលបានអនុវត្ត។ គោលនយោបាយនេះ ត្រូវបានអនុវត្តទៅជា ដោយរួមមានប្រព័ន្ធជំនួយសង្គម និងប្រព័ន្ធសន្តិសុខសង្គម។ ១) ប្រព័ន្ធជំនួយសង្គម ផ្តល់ជំនួយជាថវិកា ការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញ និងការទទួលបានសេវាព្យាបាលជំងឺដោយឥតគិតថ្លៃជាដើម ដល់ក្រុមពលរដ្ឋក្រីក្រនិងងាយរងគ្រោះ។ ២) ប្រព័ន្ធសន្តិសុខសង្គមវិញ ធានាថា ពលរដ្ឋកម្ពុជាដែលធ្វើការក្នុងវិស័យក្នុងប្រព័ន្ធ ទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍នានាពីនិយោគជក ដូចជាប្រាក់សោធន សេវាកម្មព្យាបាលជំងឺ និងប្រាក់អតីតភាពជាដើម។ ក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំៗ រដ្ឋាភិបាលបានចំណាយទឹកប្រាក់ជាច្រើន លើប្រព័ន្ធជំនួយសង្គម និងប្រព័ន្ធសន្តិសុខសង្គម ដោយប្រើប្រាស់ថវិកាជាតិ ដើម្បីជួយដល់ប្រជាពលរដ្ឋក្រីក្រនិងងាយរងគ្រោះ។ ការចំណាយនេះ គឺជាផ្នែកមួយនៃការអនុវត្តគោលនយោបាយគាំពារជាតិ ឆ្នាំ២០១៦ - ២០២៥ របស់រដ្ឋាភិបាល។ ក្នុងគ្រាវិបត្តិជំងឺកូវីដ១៩នាអំឡុងពេលប៉ុន្មានខែកន្លងទៅនេះ ចន្លោះខែមីនា ដល់ខែកក្កដា  ឬ ជាង ២លាននាក់ បានទទួលជំនួយជាថវិកាពីរដ្ឋាភិបាលដែលក្នុងមួយគ្រួសារ ទទួលបានទឹកប្រាក់ប្រមាណ ១២ម៉ឺនរៀល សម្រាប់ក្រុមគ្រួសារក្រីក្រដែលមានបណ្ណសមធ៌ តាមរយៈកម្មវិធីឧបត្ថម្ភសាច់ប្រាក់ ដែលជាផ្នែកមួយនៃប្រព័ន្ធគាំពារសង្គម ។ ក៏ប៉ុន្តែ ទោះបីជាទទួលបានជោគជ័យមួយកម្រិតក្តី ជាពិសេសខាងផ្នែកសេវាគាំពារសុខភាពដល់ក្រុមប្រជាពលរដ្ឋក្រីក្រនិងពលរដ្ឋដែលធ្វើការក្នុងប្រព័ន្ធ ក៏ពលរដ្ឋមួយចំនួន ដូចជាអ្នកស្រី ពុំ ចាន់ថន ពលរដ្ឋក្រីក្រនៅខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ មិនបានដឹងអំពីកម្មវិធីឧបត្ថមជាសាច់ប្រាក់ដល់ពលរដ្ឋក្រីក្រនិងងាយរងគ្រោះ ក្នុងគ្រាវិបត្តិកូវីដ១៩ ដែលជាផ្នែកមួយនៃប្រព័ន្ធគាំពារសង្គមរបស់រដ្ឋាភិបាលនេះទេ។ អ្នកស្រី ពុំ ចាន់ថន ពលរដ្ឋក្រីក្រដែលមានបណ្ណសមធម៌ នៅខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ ថ្លែងថា៖ «ខ្ញុំឮគាត់[មេឃុំ]ថាទៅពេទ្យអត់អស់លុយអីៗ អ៊ីចឹងអត់មានអ្នកណាយកលុយយកកាក់ទេ។ អានេះ តេជោគាត់ជួយអ៊ីចឹងៗ។ ខ្ញុំឮតាមគេដែរព្រោះអីខ្ញុំទៅក្រោយគេ។ កូនអើយខ្ញុំអត់ដឹង។ អត់ដឹងបានលុយបានអី។ អ៊ុំអត់ដឹងទេ»។ ដោយសារតែការខ្វះខាតនូវការរក្សាទុកថវិកាសម្រាប់ប្រព័ន្ធគាំពារសង្គម គុណភាពទន់ខ្សោយនៃផ្នែកគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលរបស់ប្រព័ន្ធគាំពារសង្គម និងបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួនផ្សេងទៀត កម្ពុជាយើងកំពុងស្ថិតនៅលើផ្លូវដ៏វែងឆ្ងាយមួយ ដើម្បីឆ្ពោះទៅកាន់ការសម្រេចបាននូវប្រព័ន្ធគាំពារសង្គមមួយ ដែលប្រកបដោយសមភាព ចីរភាព និងប្រសិទ្ធភាព។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍ និងរបាយការណ៍របស់។ ដើម្បីពង្រីកនិងពង្រឹងគុណភាពនៃប្រព័ន្ធគាំពារសង្គមនេះ អ្នកជំនាញជាច្រើន ដូចជា បានណែនាំថា កម្ពុជា ត្រូវធ្វើកិច្ចការសេសសល់ជាច្រើន ដូចជាធ្វើយ៉ាងណាឲ្យមានកញ្ចប់ថវិកាគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីទ្រទ្រង់ផ្នែកទាំងអស់នៃសេវាគាំពារសង្គម យកចិត្តទុកដាក់បន្ថែមលើការពង្រឹងសមត្ថភាពផ្នែករដ្ឋបាលនៃប្រព័ន្ធគាំពារសង្គម និងពង្រីកសេវាគាំពារសង្គមរបស់ខ្លួន ឲ្យដល់ក្រុមពលរដ្ឋ ដែលរស់នៅគៀកនឹងភាពក្រីក្រជាដើម៕ ជាកូនច្បងក្នុងគ្រួសារដែលមានម្តាយជាជំហរ នៅតំបន់ជនបទនៃខេត្តកំពង់ធំ កញ្ញា យូ សុធារី ទទួលបានបទពិសោធន៍ក្នុងជីវិតដែលជំរុញឲ្យកញ្ញាយកចិត្តទុកដាក់លើបញ្ហាកិច្ចគាំពារសង្គម និងយុត្តិធម៌ក្នុងសង្គម តាំងពីពេលកញ្ញាបានធំដឹងក្តីមក។ ដោយបានឆ្លងកាត់ជីវិតរស់នៅក្នុងជីវភាពលំបាក តាំងពីរៀនថ្នាក់វិទ្យាល័យរហូតដល់បានអាហាររូបករណ៍ មកបន្តការសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រនៅរាជធានីភ្នំពេញ កញ្ញា សុធារី បានប្រឡូកក្នុងវិស័យសង្គមស៊ីវិលជាច្រើនឆ្នាំទាំងក្នុងប្រទេសនិងក្រៅប្រទេស ដោយចូលរួមតស៊ូនិងគាំពារមតិជូនដល់ក្រុមសហគមន៍ដែលមិនសូវមានសំឡេងនៅក្នុងសង្គម ដូចជាក្រុមស្ត្រីជាជនរងគ្រោះនៃអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារជាដើម។ ក្រោយពីបានបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រផ្នែកច្បាប់ពីសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្ត្រនិងវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច កញ្ញា យូ សុធារី បានទទួលអាហារូបករណ៍មួយទៀតទៅសិក្សាថ្នាក់អនុបណ្ឌិតផ្នែកគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍ នៅសាកលវិទ្យាល័យ Duke ក្នុងរដ្ឋ North Carolina សហរដ្ឋអាមេរិក។ សព្វថ្ងៃនេះ កញ្ញា សុធារី គឺជាអ្នកស្រាវជ្រាវ និងសកម្មជនគាំពារមតិដ៏សកម្មម្នាក់ ដោយធ្វើការលើកកម្ពស់សមភាពយេនឌ័រ និងគោលនយោបាយកិច្ចគាំពារសង្គម៕