យន្តការ​កូវ៉ាក់ (COVAX) ទំនង​ពន្យារ​ការ​ដឹក​វ៉ាក់សាំង​មក​កម្ពុជា ដោយសារ​មហន្តរាយ​កូវីដ​នៅ​ឥណ្ឌា
អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​បានឱ្យ​ដឹង​ថា ​បញ្ហា​នៃ​ការ​នាំចេញ​វ៉ាក់សាំង​ចេញ​ពី​ប្រទេស​ឥណ្ឌាជួបឧបសគ្គ នឹង​នាំ​ឱ្យ​ការ​ដឹកជញ្ជូន​ជំនួយ​វ៉ាក់សាំង​មក​កម្ពុជា ​ក្រោម​កិច្ច​សម្រប​សម្រួល​វ៉ាក់សាំង​សាកលCOVAXជួប​ការ​ពន្យារ​ពេល។
ភ្នំពេញ — កិច្ចសម្របសម្រួលជំនួយវ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដជាសាកលកូវ៉ាក់ (COVAX) ទំនងមិនអាចដឹកវ៉ាក់សាំងរាប់សែនដូស ដែលត្រូវផ្ដល់ឱ្យកម្ពុជាដូចការគ្រោងទុកថា នឹងមកដល់នៅចុងខែឧសភានេះទេ ដោយសារឧបសគ្គនាំចេញពីប្រទេសឥណ្ឌា។ នេះបើតាមអង្គការយូនីសេហ្វ (UNICEF)។ COVAX ជាកម្មវិធីសាកលដឹកនាំដោយអង្គការយូនីសេហ្វ អង្គការសុខភាពពិភពលោក សម្ព័ន្ធភាពសាកលដើម្បីវ៉ាក់សាំងនិងភាពស៊ាំ (GAVI) និងសម្ព័ន្ធភាពដើម្បីនវានុវត្តន៍នៃការត្រៀមបង្ការជំងឺឆ្លង (CEPI) ដើម្បីកៀរគរជំនួយវ៉ាក់សាំងកូវីដដល់ពលរដ្ឋ ២០% ទូទាំងពិភពលោក ដោយឥតគិតថ្លៃ។ តាមគម្រោងដែលប្រកាសពី ២ ខែមុន COVAX បម្រុងនឹងដឹកជញ្ជូនវ៉ាក់សាំងកូវីស្យែល (Covishield) សរុប ១លាន ១សែនដូស មកកម្ពុជាត្រឹមដំណាច់ខែឧសភា។ ក្នុងចំណោមនោះមានវ៉ាក់សាំង ៣២៤.០០០ដូសហើយ ដែលបានដឹកមកដល់កម្ពុជាកាលពីដើមខែមីនា តាមរយៈគម្រោងនេះ។ អ្នកស្រី Rudina Vojvoda ប្រធានផ្នែកទំនាក់ទំនងនៃអង្គការ UNICEF ប្រចាំកម្ពុជា បានប្រាប់វីអូអេថា វ៉ាក់សាំងដែលនៅសល់ «ទំនង» មិនទាន់អាចដឹកមកដល់ប្រទេសកម្ពុជាទាន់ពេលនោះទេ។ មន្ត្រីអង្គការសហប្រជាជាតិរូបនេះបានសរសេរតាមអ៊ីមែលនៅថ្ងៃសុក្រនេះថា៖ «[ការដឹកវ៉ាក់សាំងដែលនៅសេសសល់ក្នុងចំណោម] វ៉ាក់សាំង ១លាន ១សែនដូស ដែលកម្ពុជាត្រូវទទួលបានត្រឹមដំណាច់ខែឧសភានេះ តាមរយៈ COVAX ប្រហែលជាត្រូវពន្យារពេល ដែលវាបណ្ដាលមកពីឧបសគ្គនៃការផ្គត់ផ្គង់ពីប្រទេសឥណ្ឌា ពាក់ព័ន្ធនឹងវ៉ាក់សាំងផលិតដោយក្រុមហ៊ុនអាស្ត្រាហ្សេនីកា (AstraZeneca) និងវិទ្យាស្ថាន Serum ឥណ្ឌា»។ អ្នកស្រី Vojvoda បន្ថែមថាការផ្ទុះឆ្លងខ្លាំងនៅប្រទេសឥណ្ឌា ដែលនាំឱ្យឥណ្ឌាត្រូវសម្រុកចាក់វ៉ាក់សាំងដល់ពលរដ្ឋអាយុ ១៨ឆ្នាំឡើងនោះ ហើយដែលបានបង្កជាផលលំបាកដល់ការទទួលវ៉ាក់សាំងផលិតនៅឥណ្ឌា បញ្ជូនមកកម្ពុជានិងប្រទេសដទៃទៀត។ យ៉ាងណាក៏ដោយ មន្ត្រីរូបនេះថា COVAX កំពុងចរចាជាមួយរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា ដើម្បីឈានទៅបន្តការផ្គត់ផ្គង់វ៉ាក់សាំងពីវិទ្យាស្ថាន Serum «ឱ្យបានឆាប់បំផុតតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន»។ កាលពីថ្ងៃអង្គារវិទ្យាស្ថាន Serum  ការដឹកជញ្ជូននាំចេញវ៉ាក់សាំងកូវីស្យែល ដល់កិច្ចសម្របសម្រួល COVAX និងដឹកជូនប្រទេសដទៃទំនងនឹងត្រូវពន្យារពេលដល់ដំណាច់ឆ្នាំ ខណៈក្រុមហ៊ុន «នឹងមិនធ្វើការនាំចេញណាដែលនាំឱ្យពលរដ្ឋឥណ្ឌាមិនមានវ៉ាក់សាំងសម្រាប់ចាក់ខ្លួនឯងនោះទេ»។ ឥណ្ឌាកំពុងជួបប្រទះនឹងរលកឆ្លងអាក្រក់បំផុត ដែលមួយថ្ងៃៗរកឃើញអ្នកឆ្លងកូវីដថ្មីរាប់សិបម៉ឺននាក់ និងមានមនុស្សស្លាប់រាប់ពាន់នាក់។ កម្ពុជាទទួលបានវ៉ាក់សាំងសរុប ៥.៣២៤.០០០ដូសហើយ គិតត្រឹមថ្ងៃសុក្រនេះ ដែលក្រៅតែពីវ៉ាក់សាំង ៣២៤.០០០ដូស ជាជំនួយ COVAX មាន ៥លានដូស ជាវ៉ាក់សាំងជំនួយនិងការបញ្ជាទិញពីប្រទេសចិន។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានដាក់គម្រោងចាក់វ៉ាក់សាំងទ្រង់ទ្រាយធំ ដើម្បីបង្កើតភាពស៊ាំសហគមន៍ទល់នឹងជំងឺកូវីដ១៩ មុនដំណាច់ឆ្នាំ ២០២១ ខណៈប្រទេសកម្ពុជាកំពុងជួបប្រទះការឆ្លងសហគមន៍ខ្លាំងក្លា ដែលមានអ្នកឆ្លងជាង ២ម៉ឺននាក់ និងស្លាប់ជាង ១៦០នាក់ ក្នុងរយៈពេល៣ខែចុងក្រោយនេះ។ ក្នុងសន្និសីទអំពីអនាគតអាស៊ីរៀបចំដោយក្រុមហ៊ុនសារព័ត៌មានជប៉ុន Nikkei កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍លោក ហ៊ុន សែន លើកពីការពឹងពាក់ចិនលើរឿងវ៉ាក់សាំង ក្នុងគ្រាពិភពលោកកំពុងខ្វះខាតវ៉ាក់សាំង ហើយលោកបង្ហើបថាលោកក៏បានស្នើសុំវ៉ាក់សាំង ៤លានដូស ពីអាមេរិកផងដែរ។ មេដឹកនាំកម្ពុជារូបនោះបញ្ជាក់ថា បើលោកមិនមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយប្រទេសចិននោះទេ តើកម្ពុជានឹងមានវ៉ាក់សាំងចាក់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន ដែលរហូតមកដល់ពេលនេះបានជាង ២០% នៃប្រជាជនដែលមានអាយុលើសពី ១៨ឆ្នាំ ប្រមាណ ១០លាននាក់។ លោក Chad Roedemeier អ្នកនាំពាក្យស្ថានទូតអាមេរិកនៅភ្នំពេញ បានប្រាប់វីអូអេថា ការប្រកាសផ្ដល់ជំនួយវ៉ាក់សាំងសរុប ៨០លានដូស ពីសំណាក់រដ្ឋការលោក Joe Biden ដល់កិច្ចសម្របសម្រួល COVAX គ្រោងនឹងត្រូវដឹកជញ្ជូនមកដល់បណ្ដាប្រទេសនានា មុនដំណាច់ខែមិថុនា។ សហរដ្ឋអាមេរិកបានផ្ដល់ជំនួយ៤ពាន់លានដុល្លារដល់កិច្ចសម្របសម្រួល COVAX តែក៏ជាប្រទេសជួរមុខដែលស្ដុកទុកវ៉ាក់សាំងទាំងដូសជាក់ស្ដែង និងទាំងតាមកិច្ចសន្យាច្រើនជាងគេផងដែរ។ អ្នកនាំពាក្យស្ថានទូតអាមេរិករូបនោះបញ្ជាក់ថា៖ «សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងធ្វើការជាមួយ COVAX និងដៃគូនានាដទៃទៀត ដើម្បីធានាថាវ៉ាក់សាំងទាំងនេះត្រូវបានដឹកជញ្ជូននិងផ្គត់ផ្គង់ក្នុងរបៀបមួយ ដែលប្រកបដោយសមធម៌និងស្របតាមទិន្នន័យក្បួនខ្នាតវិទ្យាសាស្ត្រ និងសុខមាលភាពសាធារណៈ។ សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងមិនប្រើប្រាស់វ៉ាក់សាំងរបស់ខ្លួន ដើម្បីឈ្នះចិត្តប្រទេសដទៃនោះទេ»។ អ្នកស្រី Vojvoda ប្រធានផ្នែកទំនាក់ទំនងនៃអង្គការ UNICEF បញ្ជាក់ថា រឿងកម្ពុជាទទួលបាន ឬមិនបានហើយទទួលបានប៉ុន្មានដូស និងពេលណា ក្នុងចំណោមវ៉ាក់សាំងជំនួយអាមេរិក ៨០លានដូសជាការសម្រេចផ្ទាល់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ លោក Roedemeier អ្នកនាំពាក្យស្ថានទូតអាមេរិកមិនធ្វើអត្ថាធិប្បាយលម្អិតលើរឿងនេះនោះទេ។ វ៉ាក់សាំង BBIBP-CorV ផលិតដោយក្រុមហ៊ុនឱសថរដ្ឋចិន Sinopharm ទើបត្រូវបានអង្គការសុខភាពពិភពលោកចាត់ក្នុងបញ្ជីអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់បន្ទាន់កាលពីដើមខែ ហើយត្រូវបានរំពឹងថា នឹងជួយបំពេញចន្លោះនៃតម្រូវការវ៉ាក់សាំងទូទាំងសាកល ជាពិសេសតាមរយៈ COVAX។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកស្រី Vojvoda មន្រ្តីអង្គការ UNICEF បញ្ជាក់ថា ទោះបានចុះបញ្ជីវ៉ាក់សាំង BBIBP-CorV របស់ស៊ីណូហ្វាម (Sinopharm) មិនទាន់ត្រូវបានរាប់បញ្ចូលក្នុងស្ដុករបស់ COVAX នៅឡើយ ហើយអ្នកស្រីក៏មិនទាន់មានព័ត៌មាននៅឡើយទេ ថានៅពេលខាងមុខ COVAX នឹងបញ្ជាទិញវ៉ាក់សាំងពី Sinopharm ឬយ៉ាងណា។ គិតត្រឹមព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ប្រជាជនកម្ពុជាប្រមាណ ២លាន ២សែននាក់ហើយបានទទួលវ៉ាក់សាំងយ៉ាងហោចមួយដូស ដែលក្នុងនោះមាន ៩០ម៉ឺននាក់ទទួលវ៉ាក់សាំងផលិតដោយ Sinopham មាន ១លាន ១៣ម៉ឺននាក់ ទទួលវ៉ាក់សាំងផលិតដោយក្រុមហ៊ុនចិនស៊ីណូវ៉ាក់ (Sinovac) និងមានមនុស្សប្រមាណ ១៦ម៉ឺននាក់ ទទួលវ៉ាក់សាំង AstraZeneca។ អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ឱ វណ្ណឌីន ប្រធានគណៈកម្មការចំពោះកិច្ចចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ១៩ បដិសេធក្នុងការផ្ដល់អត្ថាធិប្បាយនាល្ងាចថ្ងៃសុក្រនេះ ដោយថាជាប់រវល់ប្រជុំ៕