បណ្តាញ​តន្ត្រី​ Leng Pleng​ រំពឹង​ភាព​រស់​រវើក​ឡើង​វិញ​នៃ​តន្ត្រី​ក្នុង​ទីក្រុង
បណ្តាញ​តន្ត្រី​ Leng Pleng ​ដែល​ពីដំបូង​កើត​ចេញពី​ការ​ជុំគ្នា​របស់​ក្រុម​យុវជន​លេង​កម្សាន្ត​ អាច​នឹង​ក្លាយជា​ក្រុមដែល​មាន​ការគាំទ្រ​ច្រើន​ និង​ជា​ក្រុម​អាជីព​ល្បី​ល្បាញ។
ភ្នំពេញ — កាលពី៦ឆ្នាំមុន នៅពេលដែល សេម រ៉ុកឃ័រ (Sam Rocker)បានប៉ះហ្គីតាជាលើកដំបូង  គាត់បានអង្គុយជុំគ្នាជាមួយសិស្សច្បងរបស់គាត់ដែលចំណាប់ៗខាងដេញហ្គីតា និងមិត្តភក្តិដទៃទៀតក្នុងចំណោមក្រុមចូលចិត្តលេងតន្ត្រី។ ពួកគេភាគច្រើនជានិស្សិតមហាវិទ្យាល័យ និងវិទ្យាល័យ ដែលនិយមជួបជុំគ្នានៅហាងកាហ្វេសាមញ្ញមួយឈ្មោះថា HOME DU PAIN ដែលជាទូទៅគេសង្កេតឃើញមានក្រុមយុវជនប្រមាណ១០នាក់លេងតន្ត្រីជុំគ្នា កាលពីឆ្នាំ២០១១។ សមាជិកក្រុមនោះចាត់ទុកថា ការប្រមូលផ្តុំរបស់ពួកគេគឺជាសហគមន៍តន្ត្រីនៅរាជធានីភ្នំពេញ។ Sam រំឭកការចងចាំនៃសហគមន៍តន្ត្រីរបស់គាត់ ដែលរាល់ពេលរសៀលម្តងៗ គេតែងណាត់គ្នាទៅអង្គុយផ្នែកខាងក្រៅនៃហាងកាហ្វេ អង្គុយដំកង់ ហើយដាក់ទូរស័ព្ទដៃទំនើប(ស្មាតហ្វូន) ឬកុំព្យូទ័រតែ១គត់នៅកណ្តាលហ្វូង។ ពួកគេបើកមើលឃ្លីបវីដេអូតាមប្រព័ន្ធ Youtube ដែលបង្រៀនអំពីការលេងហ្គីតា ឬមើលឃ្លីបខារ៉ាអូខេ ដែលមានអក្សររត់ ហើយគេច្រៀងតាមភ្លេង ដែលគេប្រគុំ។ «ខ្ញុំដើរជាមួយសហគមន៍អ្នកស្រឡាញ់តន្ត្រីរ៉ុក។ យើងជាក្រុមមនុស្សតូចមួយដែលចូលចិត្ត រ៉ក់ និង Hardcore អីចឹងពួកយើងជុំគ្នារហូត។ គេជុំគ្នារហូតទៅ លេងភ្លេងជុំគ្នា ច្រៀងជុំគ្នា។ ខ្ញុំឃើញគេលេងហ្គីតា ខ្ញុំចង់ចេះលេងដែរ ក៏រៀនទៅ»។ បច្ចុប្បន្ន Sam Rocker ជាតន្ត្រីការិនីមួយរូបក្នុងចំណោមសិល្បករនានានៅកម្ពុជាដែលអាចនិពន្ធទំនុកភ្លេង និងទំនុកច្រៀងបទដើម (ឬ orginal) ដោយខ្លួនឯងផ្ទាល់។ ដោយការជំរុញកម្លាំងចិត្តពីសហគមន៍តន្ត្រីរបស់នាងដែលជាកន្លែងបណ្តុះទេពកោសល្យផង និងបណ្តុះការស្រឡាញ់តន្ត្រីផងនោះ កញ្ញាចាប់លេងតន្ត្រីរ៉ក់បែប Hardcore និងបង្កើតក្រុមតន្ត្រីរ៉ក់រយៈពេល២ឆ្នាំមកហើយ។ ក្រោយបែកពីក្រុម កញ្ញាក្លាយជាតន្ត្រីការិនីសូឡូ និងឯករាជ្យមួយរូប ដែលច្រៀង និងលេងឧបករណ៍ហ្គីតាដោយខ្លួនឯង។ កញ្ញាត្រូវបានគេស្គាល់តាមរយៈខ្សែវីដេអូចម្រៀង និងរឿងខ្លីរបស់កម្មវិធីស្នេហ៍៩របស់គម្រោង BBC Media Action ដែលពេលនោះ Sam Rocker ត្រូវបានយុវវ័យជាច្រើនស្គាល់ គាត់។ កាលពីសប្ដាហ៍មុន Sam Rocker បានប្រគុំតន្ត្រី នៅភោជនីយដ្ឋាន និងបារ «ផ្ទះចិន» ជាទីតាំងដ៏ទំនើបបែបអឺរ៉ុបកាត់អាស៊ីនៅតាមមាត់ទន្លេសាបនៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។ បើទោះបីជាពាក់កណ្តាលនៃអ្នកទស្សនាការប្រគុំតន្ត្រីរ៉ក់ភាគច្រើនជាជនជាតិខ្មែរដែលជាអ្នកគាំទ្រនាងដ៏ស្និទ្ធស្នាលក្តី តែទស្សនិកជននៅល្ងាចនោះគឺជាជនបរទេស។ ពេល Sam រៀបរាប់អំពីដំណើរជីវិតជាតន្ត្រីការិនីដែលចាប់ផ្តើមដោយភាពទទេស្អាត។ កញ្ញាសង្ខេបមួយម៉ាត់ថា វាជា«សំណាង»។ ក៏ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់បំផុតសម្រាប់តន្ត្រីករឯករាជ្យដូចជារូបនាង គឺបណ្តាញ និងសហគមន៍ ព្រោះជាទីដែលតន្ត្រីករទទួលបានការគាំទ្រពីមនុស្សដែលស្រឡាញ់តន្ត្រី ព្រមទាំងទទួលបានការចែករំលែកបទពិសោធន៍។ «ក្នុងវិស័យ[តន្ត្រី]ហ្នឹង ការមាន[បណ្តាញ] វាសំខាន់ណាស់។ តែវាក៏ជា challenge [ឧបសគ្គ] មួយខ្លាំងដែរសម្រាប់ក្រុម Independent solo artist [តន្ត្រីករឯករាជ្យ]ថ្មីៗអីចឹងដែរ ដែលមានតែបណ្តាញសង្គម ហ្វេសប៊ុកអីដែលជួយគាត់បាន»។ Sam Rocker ជាតន្ត្រីការិនីខ្មែរមួយរូបដែលរាល់ការប្រគុំតន្ត្រីរបស់គាត់តែងតែមានបញ្ចូលក្នុងបញ្ជីនៃគេហទំព័រ«លេងភ្លេង»។ នៅក្នុងនោះ ក្រុមតន្ត្រីល្បីៗផ្សេងៗទៀត មានដូចជាក្រុមតន្ត្រីរ៉ក់កូនកាត់អឺរ៉ុប-ខ្មែរ ច្រៀងបទទសវត្ស៦០ ដូចជាThe Cambodian Space Project និងក្រុមតន្ត្រី Miss Sarawann ជាដើម។ គេហទំព័រ«លេងភ្លេង»ត្រូវបានបង្កើតឡើងជាសហគមន៍តន្ត្រីនៅកម្ពុជាក្នុងគោលបំណងចងក្រងសិល្បករនៅក្នុងវិស័យតន្ត្រី ដែលរួមមានតន្ត្រីករសូឡូ អ្នកនិពន្ធឯករាជ្យ តារាចម្រៀងនានា ក្រុមដូរន្ត្រី និងឌីជេ ជាដើម។ គេហទំព័រនេះអាចធ្វើឱ្យអ្នកដែលចូលចិត្តតន្ត្រី ហើយនឹងអ្នកតាមស្តាប់តន្ត្រីប្រគុំផ្ទាល់ ដឹងថា ក្រុមតន្ត្រីករ ឬអ្នកចម្រៀង ឬឌីជេ ដែលពួកគេចូលចិត្តនោះប្រគុំនៅថ្ងៃណា ពេលណា និងទីណាខ្លះ។ ដូច្នេះពួកគេកាន់តែអាចជួបគ្នាបានជាញឹកញាប់។ វាបង្កើតឡើងដោយតន្ត្រីករអូស្ត្រាលីមួយរូប ដែលលេងឧបករណ៍ហ្យាម៉ូនីកា (Harmonica) តាំងពីឆ្នាំពី២០០៩។ នោះគឺលោក Ken White ដែលជាម្ចាស់គ្រប់គ្រងគេហទំព័រផ្ទាល់។ លោក Ken White ប្រាប់ VOA ថា៖ «ភាគច្រើនខ្ញុំឃើញថា ពួកគេ[ក្រុមតន្ត្រី] គឺជាក្រុមភ្លេងចម្រុះដែលពួកគេសុទ្ធសឹងតែមានបុគ្គលិកលក្ខណៈដូចគ្នា។ ពួកគេជាក្រុមស្វះស្វែងការផ្សារភ្ជាប់រវាងតន្ត្រីខ្មែរ តាំងពីទសវត្សរ៍៦០និងតន្ត្រីបស្ចឹមប្រទេស។ ហើយជាទូទៅ យើងចង់ឃើញពួកគេមានការជួបជុំ គឺរវាងតន្ត្រីករដែលគ្រាន់តែចង់លេងឲ្យគេស្តាប់ ហើយក្រុមមនុស្សដែលចង់ស្តាប់ការប្រគុំតន្ត្រី»។ ដំបូង«លេងភ្លេង» គ្រាន់តែជាបណ្តាញមួយចងក្រងសារអេឡិចត្រូនិចរបស់តន្ត្រីករ និងម្ចាស់ហាងដែលបើកឲ្យមានការប្រគុំតន្ត្រីប៉ុណ្ណោះ។ ពួកគេអាចផ្ញើរកាលវិភាគ និងសកម្មភាពនានារបស់គេរៀងរាល់សប្តាហ៍ នៅកាន់ក្រុម«លេងភ្លេង»។ «លេងភ្លេង» លេចរូបរាងជាគេហទំព័រផ្លូវការ និងពេញលក្ខណៈ នៅឆ្នាំ២០១១ ស្របពេលដែល Sam Rocker បានរកឃើញសហគមន៍របស់នាងក្រៅប្រព័ន្ធអ៊ិនធឺណេត។ លោក Ken White មើលឃើញថា ទិដ្ឋភាពនៃទំនាក់ទំនងរបស់ក្រុមតន្ត្រី និងស្ថានភាពនៃការប្រគុំតន្ត្រីដោយផ្ទាល់គឺនៅរប៉ាត់រប៉ាយគ្នានៅឡើយ។ «នៅពេលនោះហើយ គឺពេលដែលទិដ្ឋភាពតន្ត្រីនៅកម្ពុជាត្រូវបានពង្រីកវិសាលភាពខ្លាំង ហើយយើងប្រមូលបាន[ទំនាក់ទំនងនិងបណ្តាញ] ក្រុមតន្ត្រីដ៏អស្ចារ្យជាច្រើនរួមគ្នា»។ តាមពិតទៅ ម្ចាស់គេហទំព័រ«លេងភ្លេង»គឺលោក Ken White ដែលមករស់នៅកម្ពុជាតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៨ក៏ជាម្ចាស់គេហទំព័រ«បងធំ»ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាប្រព័ន្ធបណ្តាញស្វែងរកការងារដំបូងមួយសម្រាប់កម្ពុជា និងមានទិន្នន័យសន្ធឹកសន្ធាប់។ ក្នុងគោលបំណងស្រដៀងគ្នា លោក Ken White បានឲ្យដឹងថា លោកគ្រាន់តែចង់ប្រមូលអ្វីដែល រប៉ាត់រប៉ាយឲ្យនៅចងជាក្រុម។ ដូចដែលលោកពិបាករកការងារធ្វើនៅកម្ពុជា ក្រោយបើកទំព័រកាសែតដែលរប៉ាត់រប៉ាយ លោករកបង្កើតគេហទំព័រ«បងធំ» ហើយដោយពិបាករកកម្មវិធីប្រគុំតន្ត្រីដោយផ្ទាល់ស្តាប់នៅកម្ពុជា លោកក៏បង្កើតក្រុម«លេងភ្លេង»នេះឡើង។ «ពួកខ្ញុំយល់ថា យើងក៏គួរតែចាប់ផ្តើមឲ្យមានការសន្ទនាគ្នាអំពីរឿងផ្សេងគ្នា អំពីកន្លែងទិញឧបករណ៍តន្ត្រី និងតន្ត្រីអ្វីដែលត្រូវលេង។ អ្នកដឹងទេ ខ្ញុំចង់ឲ្យមានការចែករំលែកបទពិសោធន៍អំពីអ្វីៗទាំងអស់អំពីរឿងប្លែកៗគ្នានៃវិស័យតន្ត្រី»។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ «លេងភ្លេង»បានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពនិងពង្រីកបណ្តាញទិន្នន័យដោយចាប់ផ្តើមប្រមូលបន្ថែមពីទំព័របណ្តាញសង្គម ដូចជាទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់សិល្បករនានាផ្នែកតន្ត្រី។ តន្ត្រីករនានា និងតន្ត្រីករវ័យក្មេងដែលទើបនឹងលេចធ្លោមួយចំនួនក៏ត្រូវបានបង្ហាញនៅលើតារាងកម្មវីធីប្រចាំសប្តាហ៍លើគេហទំព័រមួយនេះដែរ។ ពួកគេមួយចំនួនភ្ញាក់ផ្អើលដែលពួកគេមិនដែលឮអំពី«លេងភ្លេង»ទេក៏ប៉ុន្តែការសម្តែងរបស់ពួកគេត្រូវបានបង្ហាញនៅនោះ។ លោក តេង ពិសិដ្ឋជាអ្នកគ្រប់គ្រងមាតិកានៃគេហទំព័រនេះ បាននិយាយថា៖ «ឥឡូវនេះយើងកំពុងស្វែងរកក្រុមតន្ត្រីដែលចាប់ផ្តើមពីតូចៗ។ វាមិនមែនមានន័យថា ពួកគេថ្មី ហើយមិនអាចលេងបានល្អទេ។ ពួកគេខ្លះលេងបានយ៉ាងល្អហើយមានគំនិតច្នៃប្រឌិតខ្លាំងណាស់។ យើងចង់បង្ហាញពួកគេជាសាធារណៈទៅកាន់អ្នកចូលមើលជាច្រើនតាមរយៈគេហទំព័ររបស់យើង។ ដូច្នេះអាចថា អ្នកដែលមិនដែលឃើញពួកគេចង់ទៅមើលតន្ត្រីពួកគេ។ ចង់ឃើញពួកគេម្ដងហើយទៅម្ដងទៀត»។ រាល់ដើមសប្តាហ៍ ពិសិដ្ឋ ផ្ញើរសារអេឡិចត្រូនិចមួយទៅក្រុមតន្ត្រីករ និងម្ចាស់ទីតាំងប្រគុំតន្ត្រីប្រមាណ៣០០ នៅក្នុងបញ្ជីបច្ចុប្បន្ន។ នៅពេលទទួលបានកាលវិភាគទាំងនោះហើយ លោករៀបចំ និងផ្ញើរចេញទៅអ្នកដែលទទួលព័ត៌មានជាង៨០០០គណនី។ កញ្ញា កាក់ ចាន់ធី ឬស្រីធី ដែលជាអ្នកចម្រៀងស្រីនៃក្រុមតន្ត្រី The Cambodia Space Project បានឲ្យដឹងថា គេហទំព័រនេះគឺដូចជាសហគមន៍តន្ត្រីតាមអនឡាញមួយ ជួយឲ្យបណ្តាញតន្ត្រីសម្បូរបែប និងជួយផ្សព្វផ្សាយបន្ថែមឲ្យមហាជនស្គាល់ និងស្និទ្ធជាមួយសិល្បករ តន្ត្រីករ និងឌីជេនៅកម្ពុជា។ «គាត់ផ្សព្វផ្សាយបទចម្រៀងខ្មែរយើង ដោយតន្ត្រីករខ្មែរយើង ដើម្បីឲ្យគេស្គាល់ និងមានកម្លាំងចិត្ត អីចឹងវាមានប្រយោជន៍ច្រើន។ បងមិនអានអង់គ្លេស តែបងមើលទៅដឹងពេលណាគេលេងភ្លេង ពេលណាមានកម្មវិធីអី គេធ្វើអី វាលោតលើហ្នឹង។ ដូចក្រុមភ្លេងមួយណាល្អ ម៉េចអី គាត់មានបង្ហាញក្នុងហ្នឹង»។ Sam Rocker ពុំបានដឹងថា រាល់កម្មវិធីប្រគុំតន្ត្រីរបស់កញ្ញាត្រូវបានបង្ហាញលើគេហទំព័រ «លេងភ្លេង» នោះឡើយ ហើយកញ្ញាក៏មិនដែលស្គាល់វាដែរ។ ទន្ទឹមនឹងការភ្ញាក់ផ្អើល កញ្ញាជឿជាក់ថា វាជួយដល់ការផ្សព្វផ្សាយនូវវប្បធម៌នៃការប្រគុំតន្ត្រី។ «ខ្ញុំគិតថា វាជួយ ជួយច្រើនដែរ ដល់ពួកយើង និងពួកគាត់ young solo artist [តន្ត្រីករទោលវ័យក្មេង] ដែលទើបចាប់ផ្តើម ដែលយើងបង្ហោះខ្លួនឯងតាម Facebook និង Youtube យើងផង ខាងហ្នឹង [លេងភ្លេង] គាត់ជួយបង្ហោះផ្សព្វផ្សាយផងទៅ គេស្គាល់ច្រើន ដឹងច្រើន»។ បើទោះជាបេសកកម្មនៃគេហទំព័រនេះគឺជួយបង្កើនបណ្តាញតន្ត្រីឯករាជ្យនៅក្នុងទីក្រុង ម្ចាស់គេហទំព័រនេះយល់ថា គេនៅមិនទាន់បំពេញបេសកកម្មគ្រប់គ្រាន់នៅឡើយទេ។ ជាក់ស្តែង ក្នុងចំនោមក្រុមតន្ត្រី និងម្ចាស់ទីតាំងរៀបចំប្រគុំតន្ត្រីសរុបប្រមាណ៣០០នោះមានត្រឹមតែ៣០%ប៉ុណ្ណោះកំពុងប្រើប្រាស់គេហទំព័រនេះដោយសកម្មដើម្បីផ្សព្វផ្សាយ។ ដើម្បីកសាងសហគមន៍តន្ត្រីដ៏សកម្ម និងទាក់ទាញសម្រាប់តន្ត្រីករវ័យក្មេងនៅកម្ពុជា លោក Ken White បានលើកឡើងថា កម្ពុជានៅខ្វះទីតាំងរួមមួយជាក់លាក់ គឺជាទីកន្លែងដែលមានឧបករណ៍តន្ត្រី មានអ្នកជំនាញ មានកន្លែងសម្រាប់ពួកគេទាំងអស់ជុំគ្នាផ្ទាល់ ជជែករឿងតន្ត្រី និងអ្វីៗអំពីតន្ត្រីដើម្បីឲ្យមានទិដ្ឋភាពរស់រវើក៕