អ្នកឃ្លាំមើល៖ ​សេរីភាព​សារព័ត៌មាន​ក្នុង​ប្រទេស​រុស្ស៊ី​និង​អ៊ីរ៉ង់​ស្ថិត​ក្រោម​ការវាយ​ប្រហារ​ពី​«អ្នក​ជិះជាន់​ឌីជីថល»
អង្គការ​ការពារ​សេរីភាព​ព័ត៌មាន​ដ៏ល្បី​​ឈ្មោះ​​អ្នក​សារព័ត៌មាន​គ្មាន​ព្រំដែន​ Reporters Without Borders ​បានរក​ឃើញ​ថា ​ប្រទេសរុស្ស៊ី​ និង​ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់​បង្កើត​ប្រព័ន្ធ​បិទ​សិទ្ធិ​សេរីភាព​តាម​អ៊ីធឺណេត​ដែលអង្គការនេះបានដាក់​ក្នុង​បញ្ជី«អ្នក​ជិះជាន់​សេរីភាព​សារ​ព័ត៌មាន​ឌីជីថល​អាក្រក់​បំផុត»។
អង្គការអ្នកសារព័ត៌មានគ្មានព្រំដែន Reporters Without Borders ឬហៅកាត់ជាភាសាបារាំងថា Reporters Sans Frontières បានដាក់អ្នកប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមដែលគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលវិមានក្រឹមឡាំង និយតករសារគមនាគមន៍រុស្ស៊ី និងស្ថាប័នរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់មួយដែលពិនិត្យឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធឺណេត  ចូលទៅក្នុងបញ្ជី«អ្នកជិះជាន់សេរីភាពសារព័ត៌មានឌីជីថលអាក្រក់បំផុត»ចំនួន២០ដែលអង្គការនេះនិយាយថាតំណាងឱ្យ«គ្រោះថ្នាក់យ៉ាងច្បាស់ចំពោះសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិនិងយោបល់»។ អង្គការឃ្លាំមើលសេរីភាពសារព័ត៌មានដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងប៉ារីសប្រទេសបារាំង បានបញ្ចេញបញ្ជីឈ្មោះនេះនៅមុនទិវាពិភពលោកប្រឆាំងនឹងការត្រួតពិនិត្យខ្លឹមសារមុនផ្សាយតាមអ៊ីនធឺណិត (Cybercensorship) ដែលត្រូវបានប្រារព្វធ្វើនៅថ្ងៃទី១២ ខែមីនា។ បញ្ជីនេះដែលអង្គការអ្នកសារព័ត៌មានគ្មានព្រំដែននិយាយថា មិនទាន់មានភាពពេញលេញនោះ រួមបញ្ចូល«ក្រុមរដ្ឋនិយម»និងទីភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាលក្នុងប្រទេសផ្តាច់ការ។ បញ្ជីនេះក៏គ្របដណ្តប់លើក្រុមហ៊ុនឯកជនដែលមានឯកទេសស៊ើបការណ៍សម្ងាត់តាមអ៊ីនធឺណេត ដែលមានគោលដៅវាយប្រហារលើអ្វីដែលក្រុមនេះចោទថា ជាក្រុមចារកម្មអ៊ីនធឺណិត មានមូលដ្ឋាននៅបណ្តាប្រទេសលោកខាងលិច ដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិកនិងចក្រភពអង់គ្លេសជាដើម។ អគ្គលេខាធិការអង្គការអ្នកសារព័ត៌មានគ្មានព្រំដែនគឺលោក Christophe Deloire បាននិយាយក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា៖ «ជនផ្តាច់ការដែលនៅពីក្រោយសកម្មភាពជិះជាន់សេរីភាពសារព័ត៌មានកំពុងតែពង្រីកដែនរបស់ពួកគេចូលទៅក្នុងពិភពឌីជីថលដោយមានជំនួយពីក្រុមអ្នកសមគំនិត អ្នកក្រោមបង្គាប់និងអ្នកដើរតាមដែលត្រូវបានរៀបចំនិងកំណត់ទុកជាស្រេចក្នុងនាមជាអ្នកជិះជាន់ឌីជីថល»។ លោក Deloire និយាយថា៖ «អ្នកសមគំនិតទាំងនេះ ពេលខ្លះធ្វើសកម្មភាពមកពី ឬក្នុងប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យតែម្តង»។ លោកបន្ថែមថា៖ «ការប្រឆាំងនឹងរបបជិះជាន់ក៏ការធានាថា អាវុធក្នុងការបង្ក្រាបសារព័ត៌មានមិនត្រូវបានប្រគល់ឱ្យពួកគេពីក្រៅបរទេសនោះដែរ»។ ក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ីនិងអ៊ីរ៉ង់«កងបង្កហេតុតាមអ៊ីនធឺណេតtroll របស់វិមានក្រឹមឡាំង»គឺក្រុមឃ្លាំមើលប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរុស្ស៊ី Roskomnadzor និងឧត្តមក្រុមប្រឹក្សាអ៊ីនធឺណេត (Cyberspace) អ៊ីរ៉ង់ ប្រើបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលដើម្បី«ស៊ើបការណ៍និងយាយី” អ្នកសារព័ត៌មាន និងជាលទ្ធផល«ធ្វើឱ្យអន្តរាយ»ដល់សមត្ថភាពរបស់ពលរដ្ឋក្នុងការទទួលបានព័ត៌មាន និងដំណឹង។ នេះបើយោងតាមអង្គការអ្នកសារព័ត៌មានគ្មានព្រំដែន។ អង្គការនេះ បាននិយាយថា តួអង្គដែលគាំទ្រវិមានក្រឹមឡាំង បានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមដើម្បីផ្សាយរបាយការណ៍ព័ត៌មាននិងវីដេអូ«មិនពិត» និងចេញផ្សាយព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួននិងវាយប្រហារកេរ្តិ៍ឈ្មោះអ្នកសារព័ត៌មាន។ មួយក្នុងចំណោមគោលដៅរបស់ពួកគេរួមមានអ្នកកាសែតស៊ើបអង្កេតហ្វាំងឡង់គឹអ្នកនាង Jessikka Aro ដែលក្នុងសៀវភៅដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយថ្មីៗនេះ បង្ហាញពីការឃោសនាដែលពួកគេបានផ្សព្វផ្សាយអំពីអ្នកទាំងឡាយណាដែលបានបរិហារសកម្មភាពរបស់ពួកគេ។ ឧទាហរណ៍អ្នកកាសែតរុស្ស៊ី លោក Igor Yakovenko និងអ្នកឆ្លើយឆ្លងព័ត៌មានបរទេសដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងមូស្គូគឺអ្នកនាង Isabelle Mandraud និងលោក Shaun Walker ជាញឹកញាប់គឺជាគោលដៅរបស់ក្រុមបង្កហេតុតាមអ៊ីនធឺណេតtroll នេះ។ នេះបើយោងតាមអង្គការអ្នកសារព័ត៌មានគ្មានព្រំដែន។ ទន្ទឹមពេលគ្នានេះ អង្គការអ្នកសារព័ត៌មានគ្មានព្រំដែននិយាយថា ក្រុម Roskomnadzor បានបិទគេហទំព័រច្រើនជាង៤៩០.០០០ ដោយគ្មានសញ្ញាឱ្យដឹងជាមុន ហើយមិនបានគោរពនីតិវិធីច្បាប់ និងមានបញ្ជីខ្មៅសម្ងាត់នៃគេហទំព័រដែលត្រូវហាមឃាត់នានា។ គោលដៅរបស់ទីភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាលនេះរួមមានទីភ្នាក់ងារហ្វែរហ្កាណា (Ferghana) និងទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានផ្សេងទៀត ព្រមទាំងគេហទំព័រស៊ើបអង្កេតដូចជា Listok និង Grani.ru ហើយទស្សនាវដ្តីនយោបាយរួមទាំង ej.ru និង mbk.news ផងដែរ។ អង្គការអ្នកសារព័ត៌មានគ្មានព្រំដែន និយាយថា ក្រុម Roskomnadzor ក៏បាន«រាំងខ្ទប់វេទិកានិងកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃនានាដែលបដិសេធមិនរក្សាទុកទិន្នន័យរបស់ពួកគេលើម៉ាស៊ីនមេក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ី ឬមិនផ្តល់ឱ្យអាជ្ញាធររុស្ស៊ីនូវកូនសោរសម្រាប់ដោះលេខកូដសម្ងាត់ដើម្បីមើលសារផ្សេងៗបាន»។ អង្គការអ្នកសារព័ត៌មានគ្មានព្រំដែនលើកឡើងដូច្នេះដោយដកស្រង់ឧទាហរណ៍នៃសេវាកម្មផ្ញើសារដែលបានបំឡែងលេខកូដ ដូចជា ProtonMail ដែលត្រូវបានរាំងខ្ទប់ដោយអន្លើរនៅដើមឆ្នាំនេះ។ អង្គការអ្នកសារព័ត៌មានគ្មានព្រំដែនបាននិយាយថា ឧត្តមក្រុមប្រឹក្សាអ៊ីនធឺណេតអ៊ីរ៉ង់ប្រើ«ការចូលមើល និងការជ្រើសរើសតាមអ៊ីនធឺណិត» និងរារាំងគេហទំព័រព័ត៌មាន វេទិកានិងកម្មវិធីទូរស័ព្ទនានា ដូចជា Telegram, Signal, WhatsApp, Facebook និង Twitter ដើម្បីឱ្យរដ្ឋអាចធ្វើការត្រួតពិនិត្យខ្លឹមសារមុនផ្សាយ។ អង្គការឃ្លាំមើលនេះ បាននិយាយថា ឧត្តមក្រុមប្រឹក្សានេះត្រូវបានបង្កើតឡើងកាលពី២០១២ ដោយមានសមាសភាពឥស្សរជនយោធា និងនយោបាយជាន់ខ្ពស់។ ឧត្តមក្រុមប្រឹក្សានេះ«កំពុងសាងសង់ជញ្ជាំងរាំងខ្ទប់ព័ត៌មានដោយប្រើបច្ចេកទេសចម្រោះតាមអ៊ីនធឺណិត»។ អង្គការអ្នកសារព័ត៌មានគ្មានព្រំដែនបានបន្ថែមថា៖ «ការបិទអ៊ីនធឺណេតត្រូវបានគេប្រើកាន់តែខ្លាំងឡើងដើម្បីទប់ស្កាត់និងគាបសង្កត់រលកនៃការតវ៉ាតាមដងផ្លូវនិងដើម្បីរឹតត្បិតការបញ្ជូន និងការចែកចាយព័ត៌មានឯករាជ្យដែលត្រូវបានចាត់ទុកថា មានសន្តានជាការប្រឆាំងបដិវត្តន៍«ឬវិទ្ធង្សនា»៕