ინტერვიუ: რამდენად მნიშვნელოვანია კიბერ უსაფრთხოება?
ჩვენს კითხვებს პასუხობს ნიუ იორკში არსებული გავლენიანი საგარეო ურთიერთობების საბჭოს თავდაცვის საკითხების მკვლევარი სტივენ ბიდლი.
ინტერნეტის დაცულობასმთელს მსოფლიოში დღითიდღე უფრო მეტი ყურადღება ეთმობა. კიბერ სივრცის უსაფრთხოების პრიორიტეტულობა საქართველოში,ტრადიციულად, ნაკლები ყურადღების მიუხედავად, მაინც დადგა დღის წესრიგში როცა შარშან რუსეთისსამხედრო აგრესიის დროს ჰაკერულმა თავდასხმებმა სახელმწიფო უწყებების, მედიისა და საფინანსოინსტიტუტების მუშაობა შეაფერხა. შეწყდა უცხოეთიდანინფორმაციის მიღება და ამას საქართველოსმთავრობის მიერ უცხოური ვებ გვერდებისა და რუსული საინფორმაციო სივრცის დახშობაც დაემატა. მოსახლეობას ვაკუუმამდე ბევრი არაფერი უკლდა. დაიწყოლაპარაკი ბალტიისპირეთის ქვეყნებიდან სპეციალისტების მიწვევის შესახებ, რომლებიც დანგრეულინტერნეტ და ქსელურ ინფრასტრუქტურას აღადგენდნენ.იმავე დროს უცხოეთის მთავრობებმა, და აქ გვახსენდება პოლონეთის პრეზიდენტისინტერნეტ გვერდი, დაიწყეს საქართველოზე ინფორმაციისგავრცელება, ქართული სამთავრობო სტრუქტურების მიერ მომზადებული უკანასკნელი ცნობებისმიწოდება ყველა დაინტერესებული მხარისთვის. შეტევა არაერთიდღე გაგრძელდა და საფრთხის დაძლევა თითქოს შეუძლებელი გახდა. ამ ფონზე, ჩნდებაკითხვა: ჩვეულებრივ სიტუაციაში უნდა იზრუნოს თუ არა სახელმწიფომ კიბერ უსაფრთხოებისდარგში კონკრეტული სტრატეგიის ჩამოაყალიბებაზე; სტრატეგიის რომელიც ქვეყანას, მის მოსახლეობას,ეკონომიკას და ეროვნულ ინტერესებს დაიცავს? ამერიკაში ამ თემებსყურადღება სხვადასხვა ხარისხით ყოველთვის ეთმობოდა. სამამულო უსაფრთხოების დეპარტამენტის შექმნისთანავე,ჩამოყალიბდა სპეციალური განყოფილება, რომელიც კიბერ უსაფრთხოების საკითხებზე იმუშავებდა და სხვადასხვა კომპიუტერული პროგრამის მეშვეობით,პროგრამულ ვირუსებს დაამარცხებდა. ცოტა ხნის წინ ამერიკისპრეზიდენტმა ინტერნეტის უსაფრთხოების დარგში სპეციალური კოორდინატორი დანიშნა თეთრსახლში. ეს პირი უფრო დეტალურად დააკვირდებადა პრეზიდენტის ეროვნული უშიშროების გუნდთან, ასევე ეკონომიკურ მრჩევლებთან ერთად,შესაბამის სტრატეგიას შეიმუშავებს ამერიკის საწელმწიფოსა და მისი მოსახლეობის დასაცავად. ამ თემებზე სასაუბროდდღეს მოვიწვიეთ ნიუ იორკში არსებული, გავლენიანი საგარეო ურთიერთობების საბჭოს თავდაცვისსაკითხების ექსპერტი, ბატონი სტივენ ბიდლი. "- ეს პირველ რიგშინაციონალური მნიშვნელობის საფრთხეა. თუმცამას ტრანსნაციონალური განზომილებაც აქვს. კიბერუსაფრთხოებამონაცემთა ბაზების დაცულობას გულისხმობს, ინფორმაციის გადამცემი არხების და ასევე ინტერნეტის საშუალებით ნებისმიერი სახის ფინანსური გარიგების დაცულობას. ეს კი თავისთავად მოიცავს ინტერნეტში საბანკოინფორმაციის გაცვლაზე დაკვირვებას სხვადასხვა ფინანსური გარიგებების აღსრულების დრო, ასევე მათ დაცვასარაერთი გარეშე მტრული თავდასხმისგან. როგორცწესი ჰაკერებს ამ დროს ამერიკის მთავრობის იძულება და მათი ისეთი ქმედების უზრუნველყოფასურთ, რომლის საშუალებით თავად დამნაშავეები საიდუმლო ინფორმაციას ან დიდი ოდენობისფულს ჩაიგდებენ ხელში. მთავარი მიზანი კი მათთვისამერიკის მთავრობის არსებული პოლიტიკის შეცვლაა ამა თუ იმ დარგში". აცხადებს ჩვენირესპონდენტი და აგრძელებს: „ კიბერ თავდასხმები, სხვა, ჩვეულებრივი თავდასხმისგანგანსხვავებით, შესაძლოა არა ომიანობის დროს, არამედ მშვიდობის პერიოდშიც განხორციელდეს. დასამალი არ არის რომ ისინი ყოველ დღე ხდება." ამჟამად ამერიკისგამოძიების ფედერალური ბიურო იკვლევს საქმეს, რომელიც ამერიკის ერთ-ერთ უდიდეს ბანკზეჰაკერების თავდასხმასთანაა დაკავშირებული.ეს პირები, რომლებმაც ავთვისებიანიკომპიუტერული პროგრამა შეიმუშავეს, როგორც ჩანს რუსულ კრიმინალურ დაჯგუფებასთან არიანკავშირში და მათი კვალი შარშან საქართველოზე მიტანილ იერიშამდეც მიდის, გვაცნობებსგამოძიების ფედერალური ბიურო. ჩვენი სტუმარი ხაზსუსვამს იმ გარემოებას, რომ თუკი ამ თავდასხმის ორგანიზატორთა სპეციალიზაციის დონე დამოქმედების არეალი გაიზრდება, მაშინ მათ საქმიანობას შესაძლოა ისეთი მასშტაბები მიეცეს, რომელიცსერიოზულ საფრთხეს შეუქმნის ამერიკის ეკონომიკას, და ეროვნულ უსაფრთხოებას. რა მნიშვნელობასუთმობს ამ საკითხებს ამერიკის დღევანდელი ხელისუფლება? არის თუ არა კიბერ უსაფრთხოება მისი მიზანმიმართულიინტერესის საგანი? „ამერიკის მთავრობამყოვლისმომცველი პოლიტიკა შეიმუშავა საკუთარი ინტერნეტ სივრცის დაცულობის უზრუნველსაყოფად. ოფიციალური ვაშინგტონი ამერიკის მთავრობის კომპიუტერულისისტემების დაცულობაზე ზრუნავს. ობამას ადმინისტრაცია,ამასთან, კერძო სექტორსაქტიურად მოუწოდებს დაიცვას საკუთარი კომპიუტერულიინფრასტრუქტურა. თუმცა უნდა ვთქვა რომ მიუხედავადსაგრძნობი ძალისხმევისა, ეს პროცესი კარგად ვერ იმართება და მას გაბნეული, დეცენტრალიზებულიხასიათი აქვს. ჩვენს ქვეყანაში, როგორც ხვდებით,უამრავი კომპიუტერი და კომპიუტერული ქსელია, შესაბამისად, მათი კოორდინირება ერთი რომელიმეუწყების მიერ არ და ვერ ხდება. პრეზიდენტ ბარაკ ობამას მიერ შექმნილ ახალი სამსახურის მიზანიცსწორედ ესაა და იგი მჭიდროდიქნება დაკავშირებული ქვეყნის სამამულო უსაფრთხოების სამსახურთან." „იმდენად რამდენადაცინტერნეტი ყოველი ჩვენთაგანის ეკონომიკური ცხოვრების შემადგენელი ნაწილია, ჩვენც მიგვიძღვისწვლილი და პასუხისმგებლობა პირად და ეროვნული უსაფრთხოებაზე. თითოეული ჩვენთაგანი განსაკუთრებული სიფრთხილითუნდა მოეკიდოს ინტერნეტში პირადი ინფორმაციის გაცვლას, ამასთან ხშირად უნდა ვადევნოთ თვალი და შევეცადოთ ვცვალოთპაროლები, დავიცვათ და განვაახლოს უსაფრთხოების პროგრამებისამსახურებში და ამასთან,არ ვუგულვებელყოთ სახელმწიფოს მიერ შემუშავებული ეროვნული პოლიტიკა, რომელიც, დამატებითვალდებულებებს გვაკისრებს."