ვინ არიან ამერიკელი ლობისტები?
ამერიკის კონსტიტუციით, ახალი კანონის მიღებამდე ლობისტური საქმიანობა კანონიერ ქმედებად ითვლება.
კონგრესი და ხელისუფლების აღმასრულებელი ორგანოები, ახალი კანონის მიღებამდე ადვოკატთა ჯგუფებთან და კორპორაციებთან თანამშრომლობენ. ამერიკის შეერთებულ შტატებში კონგრესი და ხელისუფლების აღმასრულებელი ორგანოები ახალი კანონის მიღებამდე ადვოკატთა ჯგუფებსა და კორპორაციებთან თანამშრომლობენ. ამ თანამშრომლობას ამერიკაში ლობირების სახელით იცნობენ და ეს პროცესი გავრცელებულ და კანონიერ ქმედებად ითვლება. ვინ არიან სამთავრობო ლობისტები ამერიკაში? რამდენად მნიშვნელოვანია მათთან ურთიერთობა მთავრობისა და კანონმდებლებისთვის და რა ნეგატიური ტენდენციები შეიძლება გამოიწვიოს ლობისტების საქმიანობამ? შეერთებულ შტატებში კანონების მიღება ძალზე გამჭვირვალე და საჯარო პროცესია. კანონპორექტები იწერება, განხილვის საგანი ხდება და კანონმდებლები მას შემდეგ ამტკიცებენ. მაგრამ ვიდრე კანონზე კენჭისყრა მოხდება, მასზე უამრავი სააგენტო და დეპარტამენტი მუშაობს. შეერთებულ შტატებში თუკი ახალი კანონის დამტკიცება რომელიმე ინდივიდუალურ პირს ან კომპანიას, საკუთარი საქმიანობისა და ბიზნესის წარმატებისთვის სჭირდება,ისინი სხვადასხვა საშუალებებით ცდილობენ ამ კანონის ლობირება მოახდინონ. მსგავსი საქმიანობა ამერიკის შეერთებული შტატების ორმოცდაათივე შტატშია ნებადართული. ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტში საზოგადოებრივი პოლიტიკის დარგის პროფესორი მარკ რომი აღნიშნავს, რომ ზემოხსნებული პირობა შეერთებული შტატების კონსტიტუციის ერთერთი ძირეული პრინციპიცაა: „კონსტიტუციით ჩვენ გვაქვს უფლება შევიკრიბოთ, მივმართოთ მთავრობას, გვაქვს სიტყვისა და პრესის თავისუფლება. თუ ადამიანებს ხელისუფლების პოზიცია და ქმედება არ მოსწონთ, კონსტიტუციის საფუძველზე შეუძლიათ მთავრობაზე გარკვეული ზეწოლა მოახდინონ“. ზუსტად ამ უფლებების გამოა, რომ შეერთებულ შტატებში ნებისმიერ მოქალაქეს შეუძლია მთავრობის წევრს წერილი მისწეროს, ტელეფონით გაესაუბროს ან მის მხარდასაჭერად, თუ გასაკიცხად კონგრესის შენობის წინ დემონსტრაცია გამართოს. ვაშინგტონის ლობისტურ სამქიანობაში მესამე მხარეს უმეტესად ადვოკატთა ჯგუფები წარმოადგენენ. როგორც გაზეთ "ვაშინგტონ ეგზამინერის" ჟურნალისტი თიმ კერნი აცხადებს: „ლობირების ერთერთი ფორმაა, როცა რომელიმე დაინტერესებული პირი ან კომპანია , მაგალითისთვის ავიღოთ, თუნდაც იარაღის ტარების მხარდამჭერი ჯგუფი, პროფესიონალ ადვოკატს ან პროფესიონალთა მთელს ჯგუფს ქირაობს. დაინტერესებული მხარესთვის მოსახერხებელია ამ საქმის კარგად მცოდნე იურისტთან ითანამშრომლოს, რომელიც თუ საჭირო გახდა კაპიტოლიუმის შენობამდეც კი მიიტანს მის სათქმელს. ამ მესამე მხარის წარმომადგენლებს ჰქვიათ ლობისტები და მათ ყველაზე კარგად იციან, თუ როგორ მუშაობს კონგრესი და რა სახით იწერება კანონები. ლობისტები ასევე იცნობენ იმ კონკრეტულ პირებსაც, რომლებიც კონგრესმენებთან შუამავლებად გამოდგებიან და გარკვეული გავლენითაც სარგებლობენ". ". შეერთებული შტატების დედაქალაქში ლობირების ინდუსტრია განსაკუთრებით მაღალ დონეზეა განვითარებული. გამოთვლებმა აჩვენეს, რომ 2009 წელს სამი მილიარდ ხუთი მილიონი დოლარი დაიხარჯა იმისთვის, რომ კონკრეტული მიზნებისთვის მავანთ და მავანთ კოგრესსა და ხელისუფლების აღმსარულებელ ორგანოებზე გარკვეული ზეგავლენა მოეხდინათ. კანონის რეგულირებაზე ზემოქმედებითა და ამ კანონის საკუთარი ინტერესებისთვის გამოყენების საკითხში ერთერთი სპეციალიზირებული ადვოკატთა ჯგუფი -პეტონ ბოგის საადვოკატო ფირმა გახლავთ. ნიკოლას ელარდის თქმით, ამ ფირმაში ყველა ადვოკატი ლობისტური საქმიანობის პროფესიონალია. „როცა კანონის აუცილებლობის წინაპირობებს მოვიაზრებთ, ვსვამთ შეკითხვას : რას ეხება ეს კანონი და რამდენად სამართლიანია მისი ამოქმედება? შემდეგ კი ვცდილობთ კანონპროექტის სრულყოფილი სახე ჩამოვაყალიბოთ. მოგეხსენებათ, თუ კანონპროექტი სწორად და სამართლიანად არ დაიწერა, შედეგები სავალო იქნება“ შეერთებულ შტატებში ლობისტური ფირმები უამრავ კლიენტს დაეხმარნენ იმაში, რომ ახალი კანონპროექტების დამტკიცება და კონკრეტულ სფეროებში პოლიტიკის შეცვლა საკუთარი ინეტერესებისთვის გამოეყენებინათ. გაზეთ "პოლიტიკოს" ჟურნალისტის კენ ვოგელის განცხადებით, ხშირად ლობისტები მოერე მხარის ინტერესებს იმდენად სრულყოფილი სახით აწვდიან კანონმდებლებსა და ხელისუფლების აღამსრულებელი ორგანოების წარმომადგნელებს, რომ კანონმდებლები მათ რჩევებსაც კი ითვალისწინებენ. „ხშირად ლობისტურმა ფირმების ადვოკატები იმდენად წარმატებული და პროფესიონალი იურისტები არიან, რომ გარკვეულ ზეგავლენასაც კი ახდენენ კანონმდებლებზე და კონგრესის წევრებისთვის კანონპროექტებს წერენ.“ ვაშინგტონში ლობისტურ საქმიანობას რაიმე კონკრეტული საზღვარი არ გააჩნია. ძალზე ხშირად არა მარტო ამერიკული, არამედ საერთაშორისო კომპანიები და სხვა სახელმწიფოს მთავრობების ლობისტებიც კი ცდილობენ შეერთებული შტატების კანონმდებლობაზე გავლენა მოახდინონ. მაგრამ აღსანიშნავია ისიც, რომ ლობირების თემად არ შეიძლება ნებისმიერი საკითხი ან კანონი გადაიქცეს. არსებობს ისეთი ფედერალური კანონები და ფაქიზი ეთიკური თემები, რომლებზე ზეწოლამაც შესაძლოა გაუთვალისწინებელი შედეგები მოიტანოს.