ქართველები კარგავენ რწმენას “ვარდების რევოლუციაში”
დღევანდელ პოლიტიკური მდგომარეობა “ვარდების რევოლუციიდან” ხუთი წლის თავზე
ბევრი ანალიტიკოსის აზრით, ქართველები კარგავენ რწმენას პრეზიდენტმიხეილ სააკაშვილში. ამერიკის ხმის კორესპონდენტი ანდრე დე ნეშნერა აანალიზებს ქართულიპოლიტიკის დღევანდელ მდგომარეობას “ვარდების რევოლუციიდან” ხუთი წლის შემდეგ. გასული წლის იანვარში მიხეილ სააკაშვილი ხელახლად აირჩიეს საქართველოსპრეზიდენტის თანამდებობაზე. დემონსტრაციების ტალღა აგორდა საპარლამენტო არჩევნებისშემდეგ, რომელიც საერთაშორისო დამკვირებლებმა გაყალბებულად ჩათვალეს. 2004 წელს ქვეყანაში ეიფორია იყო და იგრძნობოდა იმედი, რომ საქართველოსწორი მიმართულებით მიდის. მაგრამ ბევრი ექსპერტის თქმით, ბატონი სააკაშვილის პოპულარობისდაცემა წლების მანძილზე იმის მანიშნებელია, რომ ხალხში შეინიშნება ძლიერი იმედგაცრუებავარდების რევოლუციის შედეგებით. ლონდონში მდებარე სტრატეგიულ კვლევათა საერთაშორისო ინსტიტუტისმკვლევარის ოქსანა ანტონენკოს თქმით, პრეზიდენტ სააკაშვილისადმი იმედგაცრუება უპირველეყოვლისა განპირობებულია იმ ფაქტით, რომ ფაქტობრივად არ არსებობს ნდობის ღირსი პოლიტიკურიოპოზიცია. ამასთან დაკავშირებით ანტონენკო აღნიშნავს: “ეს, რასაკვირველია, მისი ბრალია არაა. ადრე იგი ძალზედ პოპულარულიიყო. ვარდების რევოლუციის შემდეგ იგი უდავოდ ახალ ლიდერად მოგვევლინა და საკუთარი გავლენითპოლიტიკურ სცენას დომინირებდა კიდეც. მაგრამ მე ვფიქრობ, რომ ვარდების რევოლუციის შემდეგ,დროის განმავლობაში, მას სურდა ისეთი პოლიტიკური სისტემის შენარჩუნება სადაც არ არსებობსძალაუფლების სამართლიანი განაწილების მექანიზმები და პოლიტიკურ პროცესში ნამდვილი ოპოზიციაარ არსებობს. ანუ ლაპარაკია ისეთი მმართველობის სისტემაზე, როდესაც გადაწყვეტილებებსღებულობს შიდა წრე, რომელიც შედგება პრეზიდენტის ირგვლივ მყოფი ერთგული მოკავშირეებისგან.და მე ვფიქრობ, რომ ამის შედეგად შექმნილმა მოშლილმა პოლიტიკურმა სისტემამ საქართველოსწაართვა ეფექტური მმართველობის განვითარების უფლება. და დღეს მე ვფიქრობ ნათელია, რომბევრი ექსპერტი საქართველოს აღარ აღიქვამს როგორც ჭეშმარიტად დემოკრატიულ ქვეყანას.” -ციტატის დასასრული- ბატონი სააკაშვილი წლების მანძილზე ძალაუფლების კონცენტრაციას ახდენდაპრეზიდენტის ხელში პარლამენტის ხარჯზე. ამასთან, ექსპერტები აცხადებენ, რომ საქართველოშიმედიის თავისუფლება თითქმის არ არსებობს. მაგრამ ბევრ ანალიტიკოსს, ჩიკაგოს უნივერსიტეტის პროფესორის რონალდსუნის ჩათვლით, მიაჩნია, რომ ქართველმა ლიდერმა მნიშვნელოვან მონაპოვარს მიაღწია. სუნისთქმით: “იგი იმსახურებს ქებას იმის გამო რაც მოხერხდა კორუპციასთან ბრძოლისსფეროში. მან საკმაოდ გამბედავი ზომები მიიღო, როცა, მაგალითად, საგზაო პოლიცია მთლიანადდაითხოვა და შემდეგ ხელახლა შექმნა იგი. მაგრამ სხვა პოლიტიკური მოღვაწეების მიმართუხეში და თითქმის ამპარტავანი დამოკიდებულების გამო, მას უბრალოდ არ შეუძლია მათთანრაიმე ერთობის გამონახვა ქვეყნის წინსვლის მიზნით. ამის მაგივრად მან ბევრი თავისიყოფილი მოკავშირე აიძულა ოპოზიციაში გადასულიყო.” -ციტატის დასასრული- 2007 წელს სახალხო უკმაყოფილებამ ბატონი სააკაშვილის მიმართ ქუჩებშიგადაინაცვლა. კოლუმბიის უნივერსიტეტის პროფესორის რობერტ ლეგვოლდის თქმით: “2007 წლის ნოემბერში, ოპოზიციამ, ანუ იმ პირებმა, რომლებიც ვარდებისრევოლუციის ავტორები არ იყვნენ, შექმნა 10 ოპოზიციური პარტიისგან შემდგარი კოალიციადა დაიწყო ქუჩებში დემონსტრაციების მოწყობა. ამის საპასუხოდ მთავრობამ გამოიყენა უხეშიდა პოლიტიკურად გაუმართლებელი მეთოდები, რასაც მოჰყვა ბევრი კითხვა იმასთან დაკავშირებითთუ რამდენად დემოკრატიული იყო სააკაშვილის რეჟიმი და მისი გარემოცვა.” -ციტატის დასასრული- ათასობით დემონსტრატი თბილისის ქუჩებში ბატონი სააკაშვილის გადადგომასითხოვდა. დემონსტრანტების დასაშლელად პოლიციამ გამოიყენა ცრემლმდენი გაზი, წყლის ქვემეხები,ხელკეტები და რეზინის ტყვიები. სხვადასხვა წყაროების ცნობით მაშინ 500-ზე მეტი ადამიანიდაშავდა. ბევრი ანალიტიკოსის აზრით დემონსტრაციების ძალით დაშლა წარმოადგენს ბატონისააკაშვილის პრეზიდენტობის ერთ-ერთ ყველაზე სუსტ მომენტს. გასული წლის აგვისტოში მომხდარმა ხუთდღიანმა ომმა რუსეთთან, რომელიცსაქართველოს სეპარატისტულ რეგიონზე, სამხრეთ ოსეთზე, კონტროლის დაწესების გამო დაიწყო,კიდევ ერთი სერიოზული დარტყმა მიაყენა სააკაშვილს. ანალიტიკოსების აზრით, ეს ეპიზოდინათლად ასახავს სააკაშვილის სწრაფი გადაწყვეტილებების მიღების მცდარ ტენდენციას, რომელშიცსათანადოდ არაა გათვალისწინებული შესაძლო შედეგები. ექსპერტები, როგორიცაა მასაჩუსეტსის შტატში მდებარე მაუნთ ჰოლიოკისკოლეჯის პროფესორი სტივენ ჯოუნსი, აღნიშნავენ, რომ სააკაშვილის გადაწყვეტილება სამხრეთოსეთის დედაქალაქზე, ცხინვალზე, იერიშის მიტანის თაობაზე უზარმაზარი შეცდომა იყო. ამასთანდაკავშირებით ბატონმა ჯოუნსმა განაცხადა: “აშკარა იყო ის, რომ ქართული ჯარი ასეთი ომისთვის არ იყო მზად.ამას მოჰყვა საქართველოში პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების სწრაფი დაცემა და ეკონომიკურიზრდის მკვეთრი შემცირება, რაც, რასაკვირველია, კიდევ უფრო გართულდა გლობალური ეკონომიკურიკრიზისის ფონზე. გარკვეული თვალსაზრისით ეს აგრეთვე სააკაშვილის დამცირებაც იყო. მაგრამსააკაშვილისთვის უფრო მნიშვნელოვანი იყო კონფლიქტის ეკონომიკური და პოლიტიკური შედეგები.ამდენად მას აღარ შეუძლია იმის მტკიცება, რომ საქართველო სწრაფად განვითარდება, დაიმის დაპირება, რომ ხალხის კეთილდღეობა გაუმჯობესდება მზარდი ეკონომიკის საფუძველზერადგან ახლა ეკონომიკა დაღმასვლას განიცდის.” -ციტატის დასასრული- რუსეთის გამარუჯვების შედეგად, მოსკოვმა დააწესა მტკიცე ეკონომიკურიდა პოლიტიკური კონტროლი სამხრეთ ოსეთსა და აფხაზეთზე. ამის გარდა, რუსეთამ ამ ორი სეპარატისტულირეგიონის დამოუკიდებლობაც აღიარა. რამოდენიმე თვის წინ თბილისში სააკაშვილის საწინააღმდეგო დემონსტრაციებიტარდებოდა. კიდევ ერთხელ ქუჩებში პრეზიდენტის გადადგომის მოთხოვნა გაისმოდა. მაგრამამჯერად მთავრობამ 2007 წლის ნოემბრის შეცდომა აღარ გაიმეორა. საპროტესტო დემონსტრაციებიმშვიდობიან ხასიათს ატარებდა და გარკვეული დროის შემდეგ ხალხის რაოდენობამ იკლო. მაგრამანალიტიკოსების აზრით, საპროტესტო დემონსტრაციების განახლება არაა გამორიცხული. ჩიკაგოს უნივერსიტეტის პროფესორის რონალდ სუნის აზრით მთავრობებისდამხობა სახალხო დემონსტრაციების გზით სასურველ შედეგს არ გამოიღებს. სუნი დასძენს: “ჩვენ შეგვიძლია ზოგად პრინციპად ჩამოვაყალიბოთ ის, რომ, თუ ტრანსფორმაციარევოლუციური გზით მოხდა, მაშინ ძალიან ძნელია დავუბრუნდეთ ძალაუფლების გადაცემის კანონიერ,ლეგიტიმურ და კონსტიტუციურ მეთოდებს. ამდენად რევოლუციური გზით ძალაუფლების მოპოვებასაკმაოდ საშიშ პრეცედენტებს ქმნის. ეს კანონზომიერება საქართველოში განსაკუთრებულ შინაარსსიძენს,თუ გავიხსენებთ იმას, რომ პირველი ხალხის მიერ არჩეული პრეზიდენტი ზვიად გამსახურდიაჩამოაგდეს სამოქალაქო ომში, ხოლო მეორე პრეზიდენტი, ედუარდ შევარდნაძე, დაემხო ქუჩიდან,ვარდების რევოლუციის შედეგად, და ახლა სააკაშვილს, იმის შემდეგ რაც მან წააგო რუსეთთანომი, კიდევ ერთხელ საფრთხეს უქმნის ქუჩა.” -ციტატის დასასრული- სუნის და სხვა ანალიტიკოსებს არ სურთ, რომ ბატონი სააკაშვილი პრეზიდენტობისსავარძელს გამოასალმოს კიდევ ერთმა “ფერადმა რევოლუციამ.” მათი თქმით აუცილებელია,რომ საქართველოს პრეზიდენტმა ოპოზიციას გაუწოდოს ხელი და საქართველოში არსებული პრობლემებისგადაჭრის მშვიდობიანი გზები გამონახოს. სხვაგვარად, მომავალი თვეების მანძილზე მასუფრო მეტი საპროტესტო დემონსტრაცია ელის.