რუსი, პოლონელი და გერმანელი ჟურნალისტები მეორე მსოფლიო ომის დაწყების ფაქტებს აფასებენ
ამერიკის ხმის სტუმრები არიან მაშა ლიპმანი, პიოტრ იანდიში და მათიას რუები.
მიმდინარე კვირასათასობით ადამიანი, ისევე როგორც მსოფლიოს სახელმწიფოთა ლიდერები პოლონეთის ქალაქ გდანსკშიმეორე მსოფლიო ომის დაწყების 70 წლისთავის აღსანიშნავად შეიკრიბნენ. ამ ფონზე, ისტორიკოსები და ჟურნალისტები მოლოტოვ-რიბენტროპის პაქტის და მის საფუძველზე,პოლონეთის გახლეჩის მნიშვნელობაზე საუბრობენ, პაქტისა, რომელმაც,პოლონეთის დაპყრობას გაუხნა გზა. ამერიკის ხმის საერთაშორისოპრეს კლუბის რუბრიკით, პოლონელი, რუსი და გერმანელი ექსპერტები 1939 წელს ხელმოწერილპაქტს კიდევ ერთხელ აფასებენ: წარმოშობით, პოლონელიამერიკელი, ისტორისოკი პიოტრ იანდიში, რომელიც ახლა ეილის უნივერსიტეტის საპატიო პროფესორიაამბობს, რომ დღეს განსაკუთრებით რთულია შენი წარმომავლობა დაივიწყო და ომის დაწყებისთვისპასუხისმგებელი მხარეები ვერ დაინახო, ისევე როგორც ფაშისტურ გერმანიასა და საბჭოთაკავშირს შორის გაფორმებული ხელშეკრულების მთავარი არსი ვერ იგრძნო: იანდიში: “ეჭვს გარეშეა, რომ 1 სექტემბერს, გერმანიამ აგრესია ყოველგვარი პროვოცირების გარეშე დაიწყო. ის რუსი, ფსევდო ისტორიკოსები, რომლებიც ცდილობენ პოლონეთს დააბრალონ, რომ ვარშავამჰიტლერის “სამართლიანი”პირობები არ დააკმაყოფილა, ცდებიან. ეს პირობები შესაძლოა საღად მოეჩვენოსრუს ისტორიკოსს, მაგრამ ისინი არამცდაარამც არ იყო მისაღები პოლონური მხარისთვის. ომის დაწყებას, მწვანე შუქი, ჩემი რწმენით, სწორედმოლოტოვ-რიბენტროპის პაქტმა აუნთო.” რუსი ჟურნალისტი მაშალიპმანი აცხადებს, რომ ამ საკითხისადმი დამოკიდებულება ყველა ქვეყანაში განსხვავდება: ლიპმანი: “ეს ძალიანმგრძნობიარე საკითხია. დღესდღეობით, მეორემსოფლიო ომის დაწყების დეტალები და ამ პროცესში სტალინის როლი, სხვადასხვა ქვეყანაშიგანსხვავებულად აღიქმება. ერთის მხრივ რუსეთშიდა მეორეს მხრივ დასავლეთ და ცენტრალური ევროპის სახელმწიფოებში ერთმანეთს არ ეთანხმება. რუსეთში, ჩემი აზრით, გამარჯვების გარდა, არაფრისდანახვა არ სურთ. ცენტრალურ და აღმოსავლეთევროპაში კი დიდი სურვილია იმისა, რომ აქცენტი გაკეთდეს ამ ქვეყნების მიერ გადატანილტანჯვაზე საბჭოთა კავშირის ხელში, ასევე ომამდელ საგარეო პოლიტიკაზე და რაც ყველაზემთავარია, მოლოტოვ-რიბენტროპის საიდუმლო გარიგებაზე, რომელმაც პოლონეთი დაანაწევრადა ნაცისტურ გერმანიასა და საბჭოთა კავშირს შორის გაყო ქვეყანა.” გვეუბნება რუსი ექსპერტიმაშა ლიპმანი. ამ ფონზე, უნდა აღინიშნოსრომ გერმანიამ სრულად აღიარა დანაშაული და როგორც ვაშინგტონში ბაზირებული გერმანელიჟურნალისტი მატიას რუები ამბობს: რუები: “ეჭვსგარეშეა,რომ გერმანელთა უმრავლესობა 1939 წლის 1 სექტ3მბერს აღიქვამს დღედ, როცა გერმანიამომი დაიწყო. არავის არ სჭირდება ბრალეულობისსაკუთარ თავზე აღება. ეს პასუხისმგებლობა გერმანიამ თავის თავზე აიღო. პოლონელები არა მხოლოდ გერმანელებს თვლიან მთავარდამნაშავედ არამედ საბჭოთა კავშირსაც, რომელმაც პოლონეთის აღმოსავლეთის ანექსია განახორციელაორი კვირის შემდეგ რაც გერმანიამ პოლონეთის დასავლეთი ნაწილი დიაპყრო.” პიოტრ იანდიში ამბობს,რომ სრულიად გასაგებია, როცა მეორე მსოფლიო ომის ისტორიის გახსენებისას, გერმანელები უფრო ხვდებიან თავიანთ დანაშაულს, ვიდრერუსები. იანდიში: “გერმანელებს,რომლებმაც თავიანთი სახელმწიფო აღადგინეს ფედერალური რესპუბლიკის სახით, მოუხდათ წარსულისუკეთ შეცნობა. პუტინისა და რუსეთის შემთხვევაშიკი ყველაფერი სხვაგვარად განვითარდა. საბჭოთაკავშირის დაშლის დროს, ქვეყანაში, როგორც რუსები ამბობენ, ქაოსი გამეფდა. საბჭოთა კავშირი ერთ დროს ზესახელმწიფოს წარმოადგენდადა შემდეგ უცბად ქვეყანა დაემხო. შესაბამისად,რუსების აზროვნებაზე ქვეყანაში მიმდინარე შიდაპროცესებმა, ეკონონმიკურმა სირთულეებმა და კომუნიზმის დამხობამ დიდი გავლენა მოახდინა.” როგორც გახსოვთ, რუსეთისპრემიერ მინისტრმა ვლადიმერ პუტინმა საბჭოთა კავშირის დაშლას მეოცე საუკუნის უდიდესიკატასტროფა უწოდა. პიოტრ იანდიჩი აღნიშნავს,რომ წმინდა რუსული გადასახედიდან, პუტინის ეს განცხადება სინამდვილეს შეესაბამება. მისი აზრით, ასეთი დამოიკიდებულება შესაძლოა ხსნიდესიმასაც, რომ რომ ბევრი რუსი ისტორიკოსი მოლოტოვ-რიბენტროპოისპაქტის გამართლებას ცდილობს.პოლონელი ექსპერტიამბობს იმასაც, რომ ფსიქოლოგიურად გასაგებია, როცა შენი ქვეყნის ისტორიას დადებითადახასიათებ. პოლონელ მეცნიერს ეთანხმება რუსიანალიტიკოსი მაშა ლიპმანიც, რომელიც აღნიშნავს, რომ პუტინის მიერ პოლონელების მიწვევისმიღება გდანსკში, მნიშვნელოვანი ჟესტი იყო. გერმანელ ჟურნალისტს მატიას რუებს კი ეჭვი შესქვს პუტინის გულწრფელობაში. რუები: “ბატონ პუტინს,ამ მიწვევის მიღებაზე თანხმობის გამოსაცხადებლად, ორი კვირა დასჭირდა. მერკელმა ასეთი გადაწყვეტილება უფრო სწრაფად მიიღო. მე დარწმუნებული არ ვარ, რომ პუტინი, თავისი შემრიგებლურიტონით, რუსეთის საზოგადოების ან რუსული მედიის განწყობას გამოხატავდა. მგონია, რომ რუსები დიდ ხანს მოანდომებენ იმის გაცნობიერებასდა აღიარებას, რომ მხოლოდ პოლონეთის კი არა, მთელი ცენტრლაური ევროპის დანაწევრებაშიმათ წვლილი მიუძღვით.”