„ურთიერთობა პუტინის რუსეთთან“
აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის ყოფილი მოადგილის დენიელ ფრიდის გამოსვლა.
ოთხშაბათს 24 თებერვალსვაშინგტონში მდებარე ჯონს ჰოპკინსის უნივერსიტეტთან არსებული საერთაშორისო ურთიერთობათაკვლევის ცენტრში გაიმართა შეხვედრა თემაზე „ურთიერთობა პუტინის რუსეთთან.“ ამ თემაზესაკუთარ დაკვირვებებს დამსწრე საზოგადოებას უზიარებდა შეერთებული შტატების სახელმწიფომდივნის ყოფილი მოადგილე ევროპისა და ევრაზიის საკითხებში და ამჟამად პრეზიდენტის საგანგებორწმუნებული გუანტანამოს საპყრობილის დახურვის საკითხებში ბატონი დენიელ ფრიდი. გამოსვლის დასაწყისშიბატონმა ფრიდმა აღნიშნა, რომ იმისათვის, რომ გავითვიცნობიეროთ ის, თუ რას წარმოადგენსპუტინის რუსეთი აუცილებელია ისტორიის ორ ერთმანეთისგან განსხვავებულ ვერსიაში გარკვევა.1989 და 1991 წლის შემდეგ ევროპაში მომხდარი მოვლენების ამერიკული ვერსიის თანახმადთავისუფლების სფერო გაფართოვდა და ვაშინგტონმა მოსკოვს თანამშრომლობა შესთავაზა. მაგრამარსებობს აგრეთვე ხსენებული მოვლენების რუსული ვერსია, რომელსაც პუტინის საგარეო დარეგიონალურ პოლიტიკაში დიდი მნიშვნელობა ენიჭება. ფრიდს მიაჩნია, რომ უფროსი ბუშის,კლინტონისა და უმცროსი ბუშის ადმინისტრაციები რუსეთსა და რუსეთის მიმართ პოლიტიკაზეგარკვეულ საერთო შეხედულებებს იზიარებდნენ. თავდაპირველად, და ეს განსაკუთრებით კიკლინტონის ადმინისტრაციის დასაწყისში იგრძნობოდა, ვაშინგტონში რუსეთს სხვა პოსტ-კომუნისტურქვეყნებს ამსგავსებდნენ და ამ ქვეყნის განვითარების ტრაექტორიას საერთო დემოკრატიზაციისპარალელურად განუყოფელ ევროატლანტიკურ თანამეგობრობასთან დაახლოვებას უქადიდნენ. უმცროსიბუშის ადმინისტრაციის დასაწყისში კი პრეზიდენტის მაშინდელი მრჩეველი ეროვნული უშიშროებისსაკითხებში კონდოლიზა რაისი და სხვა ოფიციალური პირები რუსეთს აღიქვავდნენ როგორც ქვეყანას,რომელმაც 90-იანი წლების ქაოსი დასძლია და კანონიერად წესრიგის განმტკიცებას ახორციელებდა.ბუშისა და კლინტონის ადმინისტრაციებს სჯეროდათ, რომ რუსეთთან სერიოზული პარტნიორულიურთიერთობა შესაძლებელი იყო და ამ მიზნის მისაღწევად იღწვოდნენ. 90-იანი წლებიდან მოყოლებულიშეერთებული შტატები იმავდროულად ეგრედწოდებული ორმაგი სტრატეგიის განხორციელებას ცდილობდა,რომელიც ერთის მხრივ ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში ნატოსა და ევროკავშირის გაფართოებასითვალისწინებდა, ხოლო მეორეს მხრივ რუსეთთან ურთიერთობის გაღრმავებისკენ იყო გამიზნული. მაგრამ რუსეთისმხრიდან 90-იანი წლები „დაკარგულ ათწლეულად“ ითვლება. ფრიდის თქმით ამ შეხედულებასბევრი რუსი მაღალჩინოსანი იზიარებს, რომლებთანაც მას შეხვედრები მოუხდა. პუტინის ადმინისტრაციასთანურთიერთობის დასაწყისში ოფიციალური შეხვედრების ფარგლებში რუსი ოფიციალური პირები ღიადსაუბრობდნენ კრემლის პრიორიტეტებზე, რომლებიც სახელწმიფოებრიობოს განმტკიცებას, ოლიგარქებისდამორჩილებასა და ცენტრალური ძალაუფლების კონსოლიდაციას შეიცავდა. ხოლო 2005 წლის შემდეგკი რუსეთის მთავრობა ფერადი რევოლუციების გამო სულ უფრო მზარდ შეშფოთებას გამოთქვავდა.მოსკოვი შეერთებულ შტატებს ამ რევოლუციების მოწყობაში გადამეტებულ მნიშვნელობას ანიჭებდა.ამასთან დაკავშირებით ფრიდი აღნიშნავს: „და შესაძლებელია,რომ ამ ‘ფერად’ რევოლუცებს და რუსეთის მიერ ამ რევოლუციებში შეერთებული შტატების როლისაღქმას რუსების აზროვნებაზე უფრო დიდი გავლენა ჰქონდა ვიდრე ჩვენ ამას მაშინ წარმოვიდგენდით.ეს გარკვეული თვალსაზრისით იყო პერიოდი რომლის დროსაც რუსეთმა უკან დახევა შეწყვიტადა რუსებმა ‘პრივილიგებური გავლენის სფეროებზე’ დაიწყეს საუბარი.“ ფრიდი აღნიშნავს,რომ შეერთებული შტატებისა და რუსეთის მთავრობებს შორის შემცნობ შეხედულებათა მზარდიგანსხვავებულობის გამო 2008 წლისთვის სერიოზული პრობლემები წარმოიქმნა. ის რასაც რუსებისაკუთარი ქვეყნის როლის აღდგენას თვლიდნენ ამერიკელებისთვის რუსეთში ავტორიტარული წყობისგანმტკიცებასა და მეზობელ ქვეყნებში რევიზიონიზმს ნიშნავდა. უმცროსი ბუშის ადმინისტრაციაშირამდენიმე წლის მანძილზე ოფიციალური პირები რუსეთთან მიმართებაში სტაბილური პლატფორმისშექმნას ცდილობდნენ, რომელზეც დაყრდნობით შესაძლებელი გახდებოდა შეზღუდული პარტნიორობისჩარჩოებში ისეთი საჭირბოროტო საკითხების ორმხრივი განხილვა როგორიც არის ირანი, ახლოაღმოსავლეთი, ჩრდილოეთ კორეა და ავღანეთი. სამწუხაროდ ეს მცდელობები წარუმატებელი აღმოჩნდა,რასაც ორმხრივი ურთიერთობების დაკნინება და 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომი მოჰყვა. ფრიდის თქმით: „2008 წლის აგვისტოსსაზარელი რუსეთ-საქართვლოს ომი რუსეთ-ამერიკის კრიზისს არ წარმოადგენდა. ამ აქტის ჩადენითრუსეთმა საერთაშორისო საზღვრების ძალით შეცვლა სცადა.“ ამგვარად ობამასადმინისტრაციას რუსეთთან ურთიერთობის სტაბილიზაცია და შემდგომ კი „გადატვირთვა“ სწორედამ რთულ კონტექსტში მოუხდა. 2009 წლის თებერვალში ვიცე პრეზიდენტ ჯო ბაიდენის გამოსვლამიუნხენის უშიშროების კონფერენციაზე, ფრიდის აზრით, მნიშვნელოვანი იყო იმის გამო, რომმასში ზოგადად განმარტებული იყო რუსეთთან ურთიერთობის განვითარების ძირითადი პრინციპები. კერძოდ, ბაიდენმა აღნიშნა, რომ შეერთებული შტატები რუსეთთან ითანამშრომლებს, მაგრამეს მოსკოვის „გავლენის სფეროს“ აღიარებს როდი ნიშნავს. ფრიდი დასძენს: „ჩვენ რუსეთთანვითანამშრომლებთ, მაგრამ სამხრეთ ოსეთისა და აფხაზეთის დამოუკიდებლობას არ ვცნობთ.ამას გარდა მან აგრეთვე ნატოს გაფართოების პრინციპი დაადასტურა.“