დევნილთა ბედი
"ბოლო დროს თბილისში დარეკვისაც კი გვეშინია, ნათესავებს ვისთანაც ვრეკავთ ავიწროვებენ."
რუსული თამაში და თბილისის რისხვა რუსეთი ქართველ დევნილებთან დაკავშირებით, ახალ პოლიტიკურ თამაშს იწყებს. მოსკოვში დაწერილი ერთ-ერთი სცენარის მიხედვით, კოდორის ხეობასა და ახალგორის რაიონში დევნილების დაბრუნების პროცესს შეიძლება მწვანე შუქი აუნთონ. ამ გეგმის დეტალები ოპოზიციური მოძრაობა "სამართლიანი საქართველოსთვის" ლიდერმა, ზურაბ ნოღაიდელმა რუსეთის მმართველ პარტია „ედინაია რასიასთან“ უკვე განიხილა. ყოფილმა პრემიერ-მინისტრმა "ამერიკის ხმას" უთხრა რუსეთთან ბოლო ომის დროს, კოდორის ხეობიდან თითქმის მთელი მოსახლეობა, 2000 ზე მეტი ადამიანი გამოიხიზნა, ახალგორის რაიონიდან კი სადაც ომამდე 7600 ადამიანი ცხოვრობდა, ექვსი ათასი ქართველი აიყარა. მოგვიანებით, ქართველმა დევნილებმა ნელ-ნელა უკან დაბრუნება დაიწყეს, ეს პროცესი შედარებით დაჩქარდა კოდორის ხეობაში. მას შემდეგ, რაც იქ აფხაზების მხარდაჭერით, ხელისუფლება, საქართველოს პრეზიდენტის ყოფილი რწმუნებულმა ემზარ კვიციანმა დაიბრუნა, თბილისი კვიციანს 2006 წლის ივლისიდან, სამშობლოს ღალატის ბრალდებით ეძებს. ეს არის ციტატა წერილიდან, რომელიც კოდორის ხეობაში დაბრუნებულმა საქართველოს მოქალაქემ ელექტრონული ფოსტით გამოგვიგზავნა, უსაფრთხოების მიზნით მან ვინაობის გამჟავნება არ ისურვა და სატელეფონო კომენტარზეც კი უარი თქვა. ანალოგიური სიტუაციაა, ახალგორის რაიონშიც. უმძიმეს ეკონომიურ და მორალურ სიტუაციაში აღმოჩენილი, ქართველი დევნილები, როგორც წესი, ცდილობენ მაქსიმალურად მოერგონ არსებულ სიტუაციას. გადაადგილებისთვის აიღონ სეპარატისტების პასპორტი და ამავე დროს დაიტოვონ საქართველოს პირადობის მოწმობა; ორივე ადგილზე მიიღონ ხელფასი, პენსია ან ერთჯერადი დახმარება; ჰქონდეთ დრობითი ან მუდმივი საცხოვრებელი, როგორც თბილისის მიერ კონტროლირებულ, ისე ოკუპირებულ ტერიტორიაზე. ამავე დროს, დევნილები, როგორ წესი, ორივე მხარეს, თავს არიდებენ გადასახადებს და არმიაში სავალდებულო სამსახურს. კონფლიქტოლოგი პაატა ზაქარეიშვილი, რომელიც ცნობილია თავისი კრიტიკული დამოკიდებულებით, ოკუპირებულ ტერიტორიაზე საქართველოს ოფიციალური პოლიტიკის მიმართ ამბობს: მოსკოვის ახალ ინიციატივას სიფრთხილით ეკიდება ქართველ ექსპერტთა დიდი ნაწილი. ისინი თვლიან, რომ რუსეთს, კარგად აქვს გააზრებული ამ პოლიტიკური თამაშის მოსალოდნელი შედეგები. პოლიტოლოგი სოსო ცინცაძე სიტუაციას შემდეგნაირად აანალიზებს. ყველაზე ნიშანდობლივი მოსკოვის ბოლო ინიციატივაში, პოლიტიკური ვაჭრობის ახალი საგანია. თუ აგვისტოს ომამდე, მოლაპარაკებების მთავარი თემა, რაზეც რუსეთი მოდიოდა, გალის რაიონში ლტოლვითა დაბრუნება იყო, დღეს რუსული პოლიტიკის ვექტორმა საქართველოს სიღრმეში - კოდორი-ახალგორამდე შემოიწია. ახალი ინიციატივა საკმაოდ დელიკატურ სიტუაციაში აყენებს საქართველოს ხელისუფლებას, რომელიც ჯერჯერობით, მოსკოვის თამაშის შეფასებას არ ჩქაროს. სახელმწიფო მინისტრმა რეინტეგრაციის საკითხებში თემურ იაკობაშვილმა გვითხრა, რომ არ სურს ზურაბ ნოღაიდელის პირით გაჟღერებული რუსული ინიციატივების კომენტირება.