سازمان تامین اجتماعی ایران با بحران روبرو است
طلب چند میلیاردی تامین اجتماعی ثمره تغییر ۸ مدیرعامل در دوره های زمانی کوتاه و عدم توازن بودجه و هزینه های آن است
کاهش درآمد و سوئ مدیریت ، سازمان تامین اجتماعی ایران را در شرایط نابسامانی قرار داده است  . بنا به گزارش رسانه‌های ایران ، دولت و اشخاص حقیقی و حقوقی بیش از 60 تریلیون تومان به این سازمان بدهکارند  . عبدالرحمان تاج الدین معاون پارلمانی و امور مجلس سازمان تامین اجتماعی گفته است تامین اجتماعی در وضعیت هشدار قرار دارد  . بنا به ارقام رسمی ، حدود 35 میلیون نفر در حوزه درمان ، و بیش از 10 میلیون نفر در حوزه دریافت مستمری تحت پوشش سازمان تامین اجتماعی ایران هستند  . در ضمن این سازمان با بیش از 70 هزار نیروی انسانی بزرگرتین سازمان اداری کشور محسوب می‌شود  .  بانک رفاه کارگران و سازمان سرمایه‌گذاری ( که از بزرگترین بانک‌ها و بزرگترین سازمان‌های سرمایه‌گذاری کشور هستند ) از جمله دارایی‌های سازمان تامین اجتماعی هستند  . آقای تاج الدین به خبرنگار ایلنا گفته است « با پرداخت بدهی‌ها به این سازمان ، شاهد بهبود وضعیت این سازمان ، معیشت بیمه شدگان تحت پوشش خواهیم‌بود » وی گفته است در گذشته ضریب پشتیبانی سازمان تامین اجتماعی عددی دورقمی‌بود یعنی در مقابل بازنشسته شدن یک نفر ، 10 نیروی کار به این سازمان وارد می‌شوند اما امروز این سازمان به لحاظ سنی کهنسال‌شده‌است اظهارات این مقام نشان می‌دهد که با افزایش تعداد بازنشستگان و مستمری بگیران سازمان تامین اجتماعی ایران هزینه‌ها نسبت به درآمدها بیشتر‌شده‌است  . با وجودی که آقای تاج الدین وعده داده سازمان با ایجاد اشتغال ، استفاده از فناوری‌های نوین ، بهبود فضای کسب و کار در واحدهای صنعتی و وصول بدهی‌های خود در جهت افزایش تولید و حقوق کارگران اقدامات مناسبی را در ماه‌های آینده انجام دهد اما بسیاری از ناظران معتقدند سوئ مدیریت و طلبکاری 600 هزار میلیارد ریالی دولت و سایر نهادها سبب نابسامانی بسیار در این سازمان دولتی‌شده‌است  .  و اگرچه « طی چند ماه گذشته بالغ بر یک هزار میلیارد تومان از مطالبات سازمان تامین اجتماعی وصول‌شده‌است » اما به نظر می‌رسد افزایش هزینه‌ها نیز عامل مهمی بوده که درآمد این سازمان با پرداختی‌های آن هماهنگی نداشته باشد  . رسانه‌ها و سازمان‌های ناظر بر عمل‌کرد سازمان تامین اجتماعی بارها هشدار داده‌اند که ذخایر صندوق تامین اجتماعی حاکی از آن است اگر اقدام فوری و عملی برای این سازمان کلیدی کشور گرفته نشود که دارایی‌ها و ذخایر سازمان توانایی اجرای تعهدات آن به بیمه شدگان را نخواهد داشت  . از سویی دیگر سید تقی نوربخش مدیر عامل جدید سازمان بیمه تامین اجتماعی ماه گذشته گفته‌بود تامین اجتماعی کسری بودجه 5 هزار میلیارد تومانی دارد  . ایلنا ، خبرگزاری کار ایران 19 آبان سال جاری به نقل از مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی گزارش داده‌بود « این سازمان به دلیل وضعیت اقتصادی کشور  ... ، و مشکلات مدیریتی به جا مانده از تغییر 8 مدیرعامل در 8 سال گذشته با 5 هزار میلیارد تومان کسری بودجه مواجه است که باید از ذخایر سازمان برداشته شود » . آقای نوربخش ضمن ابزار امیدواری نسبت به تغییر فضای اقتصادی ، سیاسی و اجتماعی کشور گفته است تعامل خوبی بین سازمان تامین اجتماعی ، وزارت تعاون ، کار و رفاه اجتماعی و وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی به وجود آمده که « بی‌سابقه بوده است » . بسیاری از ناظران معضلات و طلب‌های چندین میلیارد ریالی سازمان تامین اجتماعی را ثمره تغییر 8 مدیرعامل در دوره‌های زمانی کوتاه می‌دانند  . سعید مرتضوی یکی از مدیران بحث برانگیز سازمان تامین اجتماعی‌بود که از سوی محمود احمدی نژاد ، رئیس جمهوری پیشین به این مقام منصوب شد  .  با وجودی که سعید مرتضوی دیگر مدیرعامل تامین اجتماعی نیست اما وجود او و سازمان و نهادهای بزرگ و کوچک وابسته به او و همکاران و مدیران وی از جمله عوامل نابسامانی‌های موجود در این سازمان بوده‌اند  . سعید مرتضوی سوم مرداد سال جاری گفته‌بود دولت همه بدهی‌های خود به سازمان تامین اجتماعی را پرداخت کرده است  .  وی یک روز پس از این اظهارات و در آخرین روزهای دولت احمدی نژاد ادعا کرده‌بود سازمان تامین اجتماعی « هیچگونه بدهی به مراکز حقیقی و حقوقی ندارد و همه اضافه حقوق بازنشستگان و مستمری بگیران پرداخت‌شده‌است » . کارشناسان آگاه به فعالیت‌های سازمان تامین اجتماعی بر این باورند بحران در این سازمان بر سراسر بدنه نظام تامین اجتماعی کشور و نهادها و موسسه‌های مرتبط در سطح ملی تاثیر عمیقی خواهد داشت  . روزنامه دنیای اقتصاد در مقاله‌ای که به تحلیل ریشه‌های سازمان تامین اجتماعی ایران پرداخته نوشته است « راه‌ حل اساسی برای رفع عارضه‌های سازمان تامین اجتماعی ، خشکاندن دو ریشه اساسی شامل درک نادرست ماهیت کسب‌ و کار بیمه و دوم چالش مداخله یا ساختار نامشخص قدرت است » . این روزنامه با اشاره به تدوین راهبردهای سازمان تامین اجتماعی در طی دهه گذشته می‌نویسد سازمان با مشکل جدی اجرای برنامه‌های راهبردی و عملیاتی و تقویت زیرساختارها و توسعه سرمایه‌گذاری روبرو بوده است که برای ادامه حیات این سازمان کلیدی است  . برخی ریشه این مشکلات را از سویی در دخالت بیش از حد دولت در امور اجرایی و مالی سازمان تامین اجتماعی و از سویی دیگر در بی‌توجهی دولتمردان کشور به تامین اجتماعی و اعمال سیاست‌های‌گذار و سطحی و عدم پاسخ‌گویی مدیران دولتی و اعمال سیاست‌های سلیقه‌ای آن‌ها می‌دانند  . با وجودی که سازمان تامین اجتماعی نیمی از جمعیت کشور را تحت پوشش خدمات خود قرار داده است و بزرگترین موسسه بیمه‌ای و اقتصادی ایران محسوب می‌شود اما کارشناسان اقتصادی چالش‌های پیش روی مدیرعامل جدید این سازمان را بسیار عمیق و زیرساختی ارزیابی کرده‌اند  .