گام‌های بعدی در اجرای توافق هسته‌ای ایران
نیویورک تایمز: برای یافتن پاسخ پرسش‌های مربوط به گام‌های بعدی توافق نباید به راهروهای کنگره آمریکا چشم دوخت، بلکه باید دید نهادهای ملی و بین المللی به کدام سو گام بر می‌دارند.
با مسدود شدن راه تصویب قطعنامه رد توافق هسته‌ای ایران ، توجه‌ها از راهروهای کنگره به کشورها و آژانس‌های بین‌المللی مسول اجرای توافق معطوف خواهد شد  .  این تحولاتی است که پس از این اتفاق خواهد افتاد : پرسش : نخستین تحولی که رخ خواهد داد چیست  ؟ پاسخ : توافق باید به‌طور رسمی در 27 مهر ماه ( 19 اکتبر )، 90 روز پس از این که از سوی شورای امنیت سازمان ملل متحد مورد تایید قرار گرفت ، به تصویب برسد  .  بیست و هفتم مهر ماه روزی است که ایران و شش قدرت جهانی - آمریکا ، بریتانیا ، فرانسه ، روسیه ، چین و آلمان - برداشتن گام‌هایی را در راستای عمل به توافق آغاز خواهند کرد ؛ اگر چه بیشتر بار اولیه این مرحله بر دوش ایران است  . توافق عملا چه موقع به اجرا گذاشته می‌شود  ؟ این امر تا « روز اجرا » رخ نخواهد داد  .  هیچ کس با قطعیت نمی‌داند این مهم چه روزی رخ خواهد داد  .  کارشناسان آمریکایی می‌گویند 6 تا 9 ماه طول می‌کشد تا ایران گام‌های اولیه مرتبط با تعهدات هسته‌ای اش را که برای به اجرا گذاشته شدن توافق لازم است ، بردارد  .  ایران اصرار دارد که می‌تواند سریع تر عمل کند  . ایران پیش از اجرایی شدن توافق چه کارهایی باید انجام دهد  ؟ ایران باید ذخیره اورانیوم غنی‌شده‌اش با درصد پایین را از 12 هزار کیلو به 300 کیلو تقلیل دهد ؛ کاهشی 98 درصدی  .  برای انجام این مهم ، باید به یقین سوخت هسته‌ای اش را به خارج از کشور بفرستد  .  ایران همچنین باید بیش از 13 هزار سانتریفیوژ خود را پیاده کرده و انبار کند ، زیرا فقط می‌تواند 5060 سانتریفیوژ فعال داشته باشد  .  ایران همچنین باید مرکز زیرزمینی غنی‌سازی فردو را به یک مرکز تحقیق و توسعه هسته‌ای تغییر کاربری بدهد  .  ایران همچنین باید قلب رآکتور هسته‌ای اراک را برداشته و از کار بیاندازد تا این رآکتور قادر به تولید پلوتونیوم - راه دیگری برای ساخت بمب هسته‌ای - نباشد  .  ایران همچنین باید هماهنگی‌هایی برای بازرسان و نظارت‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی انجام دهد و پاسخ‌گویی به پرسش‌های مرتبط با آزمایش‌های ظن برانگیز بر روی سلاح هسته‌ای را آغاز کند  .  البته حل و فصل این نکات ممکن است سال‌ها به درازا بکشد اگر امکان حل شان برای همیشه اصلا وجود داشته باشد  . ایالات متحده و شرکای طرف مذاکره اش چه گام‌هایی باید بردارند  ؟ آمریکا در آغاز روز اجرای توافق از بسیاری از تحریم‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای که مانع تجارت با ایران بوده است چشم‌پوشی می‌کند  .  اتحادیه اروپا هم در همان روز به بسیاری از تحریم‌هایش پایان خواهد داد  .  ایران همچنین به سرمایه‌های توقیف‌شده‌اش در خارج که عمدتا حاصل فروش نفت است دسترسی پیدا می‌کند  .  اگر چه ایران 125 میلیارد دلار دارایی توقیف‌شده‌دارد اما وزارت دارایی ایالات متحده می‌گوید به کمتر از 60 میلیارد دلار دسترسی فوری خواهد داشت زیرا بخش عمده‌ای از این دارایی‌ها پیشتر به پروژه‌هایی در چین اختصاص یافته‌اند  . « توافق‌های محرمانه » که کنگره می‌گوید آن‌ها را ندیده است چه هستند  ؟ دو توافق بین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و ایران تنظیم‌شده‌است و اگر چه رهبران جمهوریخواه در کنگره آن‌ها را « توافق‌های جانبی محرمانه » می‌خوانند ، اما تمام توافق‌های بین آژانس و کشورها که شامل بازرسی است از جمله توافق با آمریکا محرمانه هستند  .  این دو توافق از این نظر اهمیت دارند که روشن می‌کنند آیا ایران اجازه بازرسی‌های مهم و حل و فصل مسائل گذشته هسته‌ای اش را خواهد داد یا نه  .  گزارش‌هایی حاکی است که بر مبنای یکی از این دو توافق ، نمونه‌گیری از مجتمع پارچین ، مرکز نظامی مشکوک به فعالیت هسته‌ای ، به جای بازرسان آژانس توسط ایران انجام خواهد گرفت  .  توافق دیگر ، جزییات چگونگی پاسخ‌گویی ایران به پرسش‌های آژانس در مورد فعالیت‌های گذشته اش از جمله اجازه مصاحبه با دانشمندان مهم هسته‌ای ایران را روشن خواهد کرد  .