توسعه میادین نفتی ایران از طریق پیش فروش نفت به مردم
وزیر نفت جمهوری اسلامی ایران: در آینده انتشار اوراق مشارکت ارزی هم در دستور کار وزارت نفت قرار دارد
رستم قاسمی ، وزیر نفت جمهوری اسلامی ایران ، روز یک شنبه 6 آذر ماه از آغاز پیش فروش نفت به مردم تا 20 روز آینده خبر داد  . به گزارش خبرگزاری مهر ، « رستم قاسمی امروز در حاشیه رونمایی از نخستین طرح نیمه صنعتی جی  .  تی  .  ال در ایران در جمع خبرنگاران با اشاره به آغاز انتشار اوراق مشارکت ریالی طرحهای توسعه میدان پارس جنوبی از روز گذشته ( شنبه 5 آذر ماه )، گفت ، « پیش‌بینی می‌شود تا 3 هفته آینده عرضه پیش فروش نفت به مردم هم عملیاتی شود  . » به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی نفت و انرژی ( شانا ) به نقل از رستم قاسمی گزارش داد « شرکت ملی نفت ایران برای تامین مالی طرح‌های سرمایه‌گذاری خود اوراق سلف نفتی بهسررسید چهار ساله را به‌وسیله بانک عامل به صورت نقدی به متقاضیان می‌فروشد و وجوهخریداران را جمع‌آوری می‌کند  .  سپس برگه حواله‌های استانداردی به خریدارن اعطامی‌کند که بیانگر حق مراجعه و دریافت نفت خام یا تسویه نقدی با شرکت ملی نفت ایراندر سررسید است  .  هر برگ اوراق سلف نفتی پیش‌فروش حداقل 10 بشکه نفت خام به قیمت روز ( مثلا 100 دلار آمریکا ) است  . البته با این شرایط ضمن عقد که چنانچه در سررسید ، قیمت هر بشکه نفت از 140 دلار پایین‌تر‌بود دارنده حواله حق اختیار فروش به 140دلار به شرکت ملی نفت ایران خواهد داشت و چنانچه در سررسید ، قیمت هر بشکه نفت از160دلار بالا‌تر‌بود شرکت ملی نفت ایران حق اختیار خرید به 160 دلار از دارندهحواله خواهد داشت  .  در صورتیکه در سررسید قیمت هر بشکه نفت بین 140 تا 160 دلار باشدخریداران می‌توانند تسویه نقدی یا مطابق شرایط شرکت ملی نفت ایران تسویه فیزیکینمایند  . » به گفته وزیر نفت ایران « اوراق مشارکت ریالی به تدریج با مجوز بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و توسطبانک‌های عامل منتشر خواهد شد و میزان آن در هر مرحله به چگونگی فروش اوراق بستگیدارد  .  این اوراق 4 ساله با نرخ سود علی‌الحساب 17 درصد است  .  این اوراق قابل بازخریددر بانک عامل است  . » رستم قاسمی هم چنین گفت ، « در آینده انتشار اوراق مشارکت ارزی هم در دستور کار وزارت نفت قرار دارد  . » هر چند زمانی را برای انجام این کار مشخص نکرد  . پدرام سلطانی ، نایب رئیس اتاق بازرگانی ایران ، در یادداشتی با عنوان « گرهی دیگر در تامین مالی بخش خصوصی » که در شماره روز یک شنبه 6 آذر ماه روزنامه تهران امروز منتشر‌شده‌است ، نخست با اشاره به این موضوع که « برنامه وزارت نفت برای پیش فروش نفت خام به مردم از طریق اوراق سلف نفتی ، راهکار جدید وزیر نفت برای تامین سرمایه‌گذاری مورد نیاز صنعت نفت کشور در شرایط تنگنای به وجود آمده برای تامین مالی پروژه‌های عظیم نفت و گاز کشور ، و ناشی از تحریم‌های اقتصادی غرب است » نوشت ، « با توجه به 4 ساله بودن قراردادها و تعیین 140 دلار برای خرید اختیار فروش از جانب خریدار و 160 دلار برای اختیار خرید از جانب شرکت نفت ، سود در نظر گرفته‌شده‌برای هر قرارداد سالانه بین 9 الی 12 و نیم درصد خواهد‌بود ، که این میزان سود نیز در مقایسه با سودهای متعارف فروش اوراق قرضه دلاری ، رقمی بسیار بالا به نظر می‌رسد البته این میزان سود در کشورهای که نرخ تورم آن‌ها زیر 5 درصد است و نرخ سود بانکی آن‌ها حدود 5 تا 6 درصد می‌باشد ، سود قابل‌توجهی است ، اما در فضای کنونی کشور که نرخ تورم حدود 20 درصد و متوسط نرخ سود بانکی نیز در همین حدود است ، ترعیب‌کننده به نظر نمی‌رسد  . » در ادامه یادداشت نایب رئیس اتاق بازرگانی ایران ، می‌خوانیم ، « آن چه حائز اهمیت و برای بخش خصوصی کشور تهدیدی به شمار می‌رود ، این است که در شرایط کنونی که مضائق متعددی برای پخش خصوصی کشور در زمینه تامین مالی وجود دارد ، با رشد مداوم مطالبات معوق بانک‌ها ، کیک تامین مالی هر روز کوچک تر می‌گردد و با محدودیت فاینانس خارجی ، شرکت‌های دولتی هر روز قطعات بزرگ تری از این کیک را بریده و میل می‌فرمایند ، این اقدام وزارت نیز مزید بر علت خواهد شد و ریزه‌های باقی مانده از کیک تامین مالی کشور را نیز متوجه خود نموده و بخش خصوصی را بیش تر در استیصال ناشی از کمبود منابع و محرومیت از تامین منابع مالی فرو خواهد برد  . » شاهین شایان آرانی ، کارشناس بازار سرمایه نیز روز یک شنبه 6 اذر ماه در گفت‌وگو با خبرگزاری کار ایران ( ایلنا ) انجام معاملات سلف نفتی در بورس را اقدامی نابجا توصیف کرد و گفت ، « مادامی که بستر معاملاتی این کالای فیزیکی مهیا‌نشده‌و عرضه و تقاضا متنوع وجود نداشته باشد نمی‌توان امیدوار‌بود که این کالای مهم در بورس عرضه شود  . » این کارشناس بازار سرمایه « با اشاره به اینکه بازار بورس و به‌طور کلی بازار نفت یک بازار محوری نیست ، افزود ، « عرضه نفت دربورس کالا در قالب اوراق سلف نفتی به دلیل آنکه عرضه‌کننده یک نهاد دولتی و قیمت پایه نفتی وجود دارد ناکام خواهد‌بود  . » روزنامه دنیای اقتصاد هم در سرمقاله روز یک شنبه 6 آذر ماه ، با عنوان « امکان فروش نفت خام در داخل » با اشاره به این موضوع که « بورس بازان و سرمایه‌گذاران تمایلی به خرید نفت‌خام ندارند ، زیرا دست به دست شدن آن تنها در زمانی کوتاه رخ می‌دهد و پس از آن به دنبال خریدار مصرف‌کننده هستند و وقتی چنین خریداری را نیابند دیگر نفت خام از دولت نمی‌خرند و این شروع رکود فراگیر در همان اول آغاز چنین طرحی است ،» نوشته است « باید به این نکته توجه کرد که چون مصرف‌کنندگان نهایی نفت‌خام در ایران خود دولت است ، وی نیازی به خرید نفت‌خام ندارد و در نتیجه حتی اگر سرمایه‌گذار داخلی اقدام به خرید نفت کشور کند ، چاره‌ای جز این ندارد تا نفت خریداری‌شده‌را به دست مصرف‌‌کنندگان خارجی برساند ، از این رو اگر بیم آن می‌رود که در آینده خللی در فروش نفت به بازارهای جهانی ایجاد شود ، شاید این راه پیشنهادی نتواند مشکلی را برطرف کند  .  در واقع تا تضمینی صددرصدی برای فروش نفت‌خام ایران در بازار جهانی وجود نداشته باشد ، ایرانیان اشتیاقی به خرید نفت از دولت ندارند و چند صباحی بعد می‌فهمند که دیگر خریداری برای بشکه شان نیست  . »