معرفی کتاب: حافظ، خنیاگری، می و شادی اثر هما ناطق
هما ناطق گستره دیگری از مفاهیم طلسم شده ذهنی ما را به چالش می گیرد تا آنجا که خواننده به خود می گوید: آیا به راستی زمانه آن فرا نرسیده که ادبیات کلاسیک فارسی را با نگاهی دیگرسان و رها از همه پیشداوریهای تاریخی بازخوانی کرد؟
حافظ : خنیاگری ، می‌و شادی پژوهشی از : هما ناطق نشر شرکت کتاب لس آنجلس کتاب حافظ : خنیاگری ، می‌و شادی در چهارصد وشصت صفحه در قطع رقعی به چاپ رسیده است  .  افزون بر طرح کار و دیباچه کتاب « حافظ و موسیقی »، « حافظ و می‌»، « آوندهای می‌»، و بخش پایانی « کتابنامه و عکسها » بخش‌های این کتاب را تشکیل می‌دهند  . هما ناطق در سرسخن کتاب باعنوان : « در گرفتاری با گزارندگان حافظ شیراز » می‌گوید : هرکس چهره‌ای از حافظ نقش زده که درخور دیدگاههای امروزی مولف بوده است  .  این روایتها و تفسیرها بیشتر برای اثبات نظرگاهها و دیدگاههای امروزه است که کمتر نزدیکی و همخوانی‌ای با نگره و دیدگاههای حافظ شاعر داشته دارد  .  هما ناطق از جایگاه یک پژوهشگر اتصال حافظ به این یا آن مذهب و فرقه را به شک گرفته  .  چه اتصال به علی و خاندانش باشد چه عمر یا عارفان و صوفیان یا دیگر مرادان و پیران زمانه  .  به دید مولف کتاب همه این تصاویر ارائه‌شده‌از حافظ و دیوانش همانند همان تصویر سماور و قوری استکانی‌ست که در نسخه دیوان حافظ چاپ مجلس اول مشروطه بجای می‌و رود و دلبر نشانده‌شده‌است  . هما ناطق در سخنی به حق مفصل تبارشناسی واژه حافظ کرده و همه اقوال رایج چسبیده به نوک زبان‌ها مبنی برگرفته از حفظ بودن قرآن را به چالش گرفته و آن را اعتیادی ذهنی ناشی از کم دانی حافظ پژوهانی دانسته که هیچ تلاشی برای درک معنا و مفهوم راستین واژه حافظ در زمانه حافظ نکرده‌اند  . از این روست که سخن به تفصیل و سند می‌گوید تا گفته باشد حافظ در مفهوم اول سرودگویان و سرودخوانان آمده است و حافظ آن دانشمند و هنرمندی‌ست که بسراید ، سروده‌ها را به آواز بخواند ، راه‌ها و پرده‌های موسیقی را نیک بشناسد و سازندگی نیز بداند  .  پس شغلی وهنری بوده در شمار خانواده موسیقی و آواز و هرکسی را توان و توشه درآمدن به جرگه حافظان نبوده است  . پس از وارسی همه سویه همین یک واژه است که هما ناطق گستره دیگری از مفاهیم طلسم‌شده‌ذهنی ما را به چالش می‌گیرد تا آنجا که خواننده به خود می‌گوید : آیا به راستی زمانه آن فرا نرسیده که ادبیات کلاسیک فارسی را با نگاهی دیگرسان و رها از همه پیشداوریهای تاریخی بازخوانی کرد  ؟ آنگاه که وارسی از دیگر واژه‌های بکارآمده در غزلیات حافظ شروع می‌شود ، خوانش غزلیات حافظ هم تغییر می‌کند تا جایی که خواننده به خود می‌گوید سراسر دانسته‌ها و داشته‌ها پیرامون حافظ بیشتر به تصویر سماور و قوری استکان نعلبکی دیوان حافظ مجلس مشروطه شبیه است تا واقعیت غزلیات حافظ  . این خطای دید ذهن به باور مولف به فرهنگ دهخدا هم راه یافته که ویرایشی دیگر از فهم واژگان بویژه واژگانی موسیقیایی بکاررفته در دیوان حافظ را می‌طلبد  .  این نیز پدیده‌ای قابل فهم است چرا که بسیار پرده‌ها و ردیف‌های موسیقی و آوازی در طول تاریخ از جنگها و قحطی‌ها و تنش‌های ناشی از دست به دست شدن قدرت گرفته تا تکفیر ملایان به دست فراموشی سپرده شدند  . بنا به این پژوهش ، موسیقی و آواز ایران سرشار از میراث فرهنگی بزرگی‌بود که زنان طلایه داران آن‌بودند و فتاوی کسانی همچون : امام محمد غزالی علیه چنین میراث بزرگی نشانگر دشمنی آشکار متشرعان با پدیده‌ای بوده که در حوزه‌های گوناگون از تربیت کودکان و نیایش به آفریدگار گرفته تا شادی و سرور برای بودن در هستی تا درمان بیماران بکار می‌آمده است  . هما ناطق افزون بر پیوند ریشه‌ای و ژرف فرهنگ دوران حافظ با فرهنگ و هنر ساسانیان و پیشینانی بس کهن تر ، آنگاه در باب می‌و جام می‌و فرهنگ نامهای می‌در دیوان حافظ و زمانه اش به تفصیل سخن می‌گوید و تفاسیر عرفانی و من درآوردی غیرراستین از باده نوشی و پیاله را که به دیوان حافظ بسته‌شده‌به برهانی سخت اندیشیدنی نادرست می‌یابد  . می‌شود چنین باور داشت پژوهش هما ناطق درباره ساخت واژگان و نگرش حافظ یکی از بهترین ، مستندترین و جامع ترین گزارشهایی‌ست که تاکنون منتشر‌شده‌است  .  هرچند بسیار بسیار کتابها درباره حافظ منتشر‌شده‌و بسیار بسیار دیوانهایش که به ویرایش و پیرایش بسیار کسان در دسترس همگان قرار دارد  .