روند کاهش تنش بین آمریکا و روسیه
شش سال جنگ داخلی در سوریه، آن کشور را به صورت صحنه عملیات قدرت های بزرگ و منطقه ای درآورده است.
اقدامات جنگی مسکو در مقیاس وسیع برای حمایت از حکومت بشار اسد ، رئیس جمهوری سوریه ، مشخصاّ از ، و با استقرار ناو هواپیمابر آدمیرال کوزنتسف در شرق دریای مدیترانه در زمستان سال گذشته ، ماموریت نظامی هواپیماهای روسیه در سوریه نیز  . با روی کار آمدن دولت پرزیدنت ترامپ ، شکست دادن داعش در اولویت قرار گرفت ، و به دنبال آن تعداد پروازهای جنگی آمریکا در آسمان شرق سوریه افزایش یافت  .  در این شرایط ، امکان اشتباه محاسبه و برخورد نظامی ناخواسته بین هواپیماهای نظامی آمریکا و روسیه به صورت خطری ملموس و واقعی درآمده است  . به منظور جلوگیری از وقوع این حادثه و بروز جنگ ناخواسته بین آمریکا و روسیه ، بیش از یک سال است که نیروهای نظامی این دو کشور که در سوریه فعالیت می‌کنند ، مکانیسمی به نام « کاهش تنش » ( De - confliction ) را مشترکاّ طراحی و سازماندهی کرده و با موفقیت به مرحله عمل در آورده‌اند  . این واژه اولین بار از جانب پنتاگون و در جریان واکنش ائتلاف به رهبری آمریکا به اشغال کویت توسط عراق بکار گرفته شد ، که منظور از آن تلاش برای در آسمان عراق‌بود  . عکس العمل نظامی آمریکا به اشغال و انضمام کویت توسط عراق که به « نخستین جنگ خلیج‌فارس » معروف‌شده‌، در ا ؛ پدیده‌ای که به باور نگارنده ، «» بغداد مسبب و عامل پویائی آن‌بود  . مهمترین تفاوت روند کاهش تنش در آن زمان با مورد مشابه در آسمان سوریه این است که در اولین روزهای آغاز نخستین جنگ خلیج‌فارس ، بمباران شدید مراکز «» عراق ( موسوم به C3 )، نیروی هوایی آن کشور راعملاّ زمین‌گیر کرد ، و پس از جت جنگنده عراق به ایران ، در اختیار نیروی هوایی ائتلاف به فرماندهی آمریکا قرار گرفت  . به کلام دیگر ، ساز و کار کاهش تنش در آن زمان تنها برای جلوگیری از برخورد بین هواپیماهای خودی در آسمان عراق اعمال می‌شد ، حال آنکه هم اکنون این روند در سوریه در مورد جنگنده‌های آمریکا و روسیه به مورد اجرا گذاشته‌شده‌است  . روز شنبه 31 تیر ، ژنرال جوزف دانفورد رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا در ک شرکت کرد ، و به مدت یک ساعت در مورد موضوعات بسیاری ، از جمله ترتیبات مربوط به « کاهش تنش » بین مسکو و واشنگتن در سوریه توضیحاتی داد  . به گفته ژنرال دانفورد ، روند به حداقل رساندن تنش بین جنگنده بمب افکن‌های آمریکائی و روسی که در آسمان سوریه پرواز می‌کنند ، « مکانیسم نو‌ظهور و پیچیده‌ای » است که در چهار سطح عملیاتی‌شده‌است : ، « سطح سیاسی » که از مقام‌های ارشد دفترهای وزیر خارجه و وزیر دفاع آمریکا از یک طرف ، و همتایان روسی شان از طرف دیگر تشکیل‌شده‌، و همان‌طور که از نام آن پیدا‌ست ، بررسی ، تصمیم‌گیری و پیگیری مشترک خط مشی‌های سیاسی مربوط به آن روند را بر عهده دارد  . ، « سطح سه ستاره » که از تعدادی از شاغل در ستاد فرماندهی نیروهای مسلح آمریکا ، و همتایان روسی آنان سازمان داده‌شده‌، و هدف از آن مبادله داده‌های « صرفا نظامی » است  . تشکیلات و مراکز فرماندهی این دو « سطح » در آمریکا و روسیه قرار دارد ، و طبعا کارکنان آن ارتباط فیزیکی با هم ندارند ؛ اما داده‌های صرفا عملیاتی خود را هر روز از طریق انواع ابزارهای ارتباطی ، به ویژه از طریق « تله کنفرانس » مبادله می‌کنند  . ، « سطح عملیاتی » که مربوط به ارتباط مستقیم بین ( که خاورمیانه و شمال آفریقا را پوشش می‌دهد ) و مرکز هدایت پرواز‌های نظامی روسیه در سوریه است  .  ژنرال دانفورد می‌گوید ، در یک سال و چند ماهی که از راه‌اندازی روند کاهش تنش می‌گذرد ، « هزاران هزار پرواز » هواپیماهای آمریکا و روسیه در آسمان سوریه ( اعم از پروازهای جنگی ، تجسسی یا تدارکاتی ) از الزامات روند کاهش تنش تبعیت کرده‌اند ، که شامل بکارگیری فرکانس‌های رادیوئی ویژه و استفاده از علائم و سنسورهای نصب‌شده‌در روی زمین می‌شود  . ، « سطح دیدارهای گاه به گاه » وزرای خارجه آمریکا و روسیه ، و ملاقات‌های روسای ستاد مشترک ارتش این دو کشور  .  ژنرال دانفورد رئیس ستاد ارتش آمریکا که دو سال پیش به این سمت منصوب شد ، در بخش دیگری از اظهارات خود گفت ، صرفنظر از تماس‌های « چند بار در هفته » که از طریق تلفن یا تله کنفرانس انجام می‌شود ، « در شش ماه اخیر ، دو بار » با ارتشبد نیکلای یگورویچ ماکاروف ، همتای روسی خود ، دیدار و مشخصاّ در مورد روند کاهش تنش بین دو کشور در آسمان سوریه تبادل نظر کرده است  . اما با وجود این تشکیلات عریض و طویل ، دو حادثه ظرافت و شکننده بودن ساز و کار کاهش تنش در سوریه را نشان داد : ، در اواخر اردیبهشت ، هواپیماهای ائتلاف به رهبری آمریکا با حمله به تجمع «» در نزدیکی گذرگاه التنف ( al - Tanaf ) بین عراق و سوریه ، یکی از هواپیماهای بدون سرنشین آنان را نیز سرنگون کردند  . اما پس از اعتراض مسکو به این تحرک ، با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد ، « ماموریت ائتلاف شکست دادن داعش در عراق و سوریه است ، و در پی جنگ با ارتش سوریه ، نیروهای روسیه ، یا شبه‌نظامیان حامی آن نیست  .  اما در دفاع از واحد‌های ائتلاف و نیروهای محلی مورد حمایت آن درنگ نخواهد کرد  . » تقریبا یک ماه بعد ، یک جنگنده سوخوی 22 متعلق به نیروی هوایی سوریه ، بر اثر آتش یک جت اف 18 نیروی دریایی آمریکا ، در جنوب شهر الطبقه در شمال شرقی سوریه سرنگون شد  .  بنا به اعلام پنتاگون ، کمی قبل از این حادثه هواپیمای سقوط کرده مواضع «» را بمباران کرده‌بود ؛ قوایی که از طرف آمریکا حمایت می‌شود و در آن زمان تا 50 کیلومتری شهر رقه ، مرکز غیر رسمی داعش به دنبال آن ، مسکو در واکنشی خشمگینانه به واشنگتن اخطار داد که نه تنها دیگر از روند کاهش تنش پیروی نمی‌کند ، بلکه پرواز جت‌های آمریکائی در غرب رودخانه فرات در سوریه را « . » اما آمریکا تعهد خود به روند کاهش تنش در سوریه را ، و روسیه نیز هیچگاه به تهدید خود دائر بر خروج از آن روند حساس عمل نکرد  . زیرا در برخی از موارد « و روسیه همزمان از فضاهای متداخل ( Overlapping ) در آسمان سوریه استفاده می‌کنند ،» و ضرورت ممانعت از برخورد احتمالی جنگده‌های دو کشور رقیب چیزی نیست که طرفین بتوانند حتی برای مدت کوتاهی از آن صرفنظر کنند  . آمریکا و روسیه به تلاش برای جلوگیری از برخورد غیر عمد بین جنگنده‌های دو کشور ادامه می‌دهند ، ولی اشتباه عملیاتی ، بمباران نیروهای خودی ، و حوادث ناخواسته و غیر منتظره ، از مختصات غیر قابل اجتناب شرایط جنگی در سوریه است  . در صورت بروز پدیده‌هایی از این دست که به مفهوم شکست روند کاهش تنش است ، آمریکا و روسیه باید برای مهار بحران و جلوگیری از گسترش درگیری به فوریت وارد عمل شوند  .