نشریه ادبی جنگ زمان، سنت دیرینه ادبی پارسی در بستر مدرنیته غربی
دو شماره فصلنامه ادبی جنگ زمان، به خوبی نشان می دهد که چگونه تجربه زندگی در غربت غرب و ارتباط عمیق تر با فرهنگ و ادبیات آن دیار به کارنامه درخشان ادبی و ژورنالیستی منصور کوشان ابعاد تازه ای بخشیده است
منصور کوشان ، نویسنده ، نمایشنامه نویس و یکی از فعال ترین روزنامه نویسان ایران است که از چند سال پیش در نروژ اقامت داشته است و اخیرا دست به انتشار یک فصلنامه ادبیات ، فرهنگ و هنر به نام « جنگ زمان » زده است که دومین شماره آن به تازگی منتشر‌شده‌است  . کوشان که متولد سال 1327 در اصفهان است در دهه چهل با جنگ اصفهان ، یکی از با ارزش ترین نشریات ادبی تاریخ ایران همکاری داشت و آثار خود را در عرصه نقد در نشریاتی چون آیندگان منتشر می‌کرد  .  او که هم چنین از فعالان برجسته کانون نویسندگا ن ایران به شمار می‌رود ، علاوه بر مدیریت مجله ایران و سردبیری مجله دنیای سخن و آدینه ، مدت‌ها نیز در ایران ماهنامه ادبی تکاپو را سردبیری می‌کرد  .  این ماهنامه پس از انتشار متن 134 نویسنده در اعتراض به سانسور و گزارش هیات 8 نفره جمع مشورتی کانون نویسندگان توقیف شد  . نخستین نمایشنامه کوشان با عنوان ، قربانیان خواب پنهان ، در سال 1354 ، نخستین رمان او با عنوان محاق در 1369 ، نخستین مجموعه داستان کوتاه او با عنوان خواب صبوحی و تبعیدی‌ها در سال 1370 و نخستین مجموعه شعر او با عنوان قدیسان آتش در سال 1371 منتشر شدند  . در سال 1998 هنگامی که کوشان برای شرکت در مراسم پنجاهمین سالگرد طرح مسائل حقوق بشری در سازمان ملل متحد به کشور نروژ سفر کرده‌بود ، ربودن ، مفقود الاثر شدن و کشتن نویسندگان در ایران یک بار دیگر آغاز شد و همین مسئله باعث شد که کوشان مجبور شود از بازگشت به ایران خودداری کرده و در اروپا سکنی کند  . انتشار این دوشماره از فصلنامه ادبی جنگ زمان ، به خوبی نشان می‌دهد که چگونه تجربه زندگی در غربت غرب و ارتباط عمیق تر با فرهنگ و ادبیات آن دیار به کارنامه درخشان ادبی و ژورنالیستی منصور کوشان ابعاد تازه‌ای بخشیده است  . شاهرخ رییسی نویسنده ساکن آلمان در وبلاگ خود درباره « جنگ زمان » و تلاش‌های خستگی ناپذیر کوشان در بوجود آوردن امکاناتی تازه برای نویسندگان و اندیشمندان داخل و خارج ازکشور می‌نویسد : « این نوع تلاشی است که از زمان مشروطه تا کنون به‌چشم می‌خورد  .  سرنوشت ایران و ایرانی و به تبع آن روشنفکر ایرانی با چالش میان سنت و مدرنیته عجین‌شده‌است  .  یافتن یا رسیدن به فرهنگ و هویتی تلفیقی دغدغه‌ی کار روشنفکری در عرصه‌ی زبان و فرهنگ ایرانی است  .  این درگیری‌ و جستجوی درونی با همه‌ی دستاوردها و بحران‌هایش ، در نگاه و کار نویسنده‌ مهاجر - تبعیدی به شکلی دیگر بازتاب می‌یابد  .  آشکارتر و عریان‌تر از هر عرصه‌ی دیگر  .  فرای این ویژگی‌ها « جنگ زمان » البته کنجی هم هست دنج به دور از تیغ سانسور دولتی  . » در تازه ترین شماره فصلنامه جنگ زمان که با همکاری نویسندگان ، منتقدین و نمایشنامه نویسان برجسته و شناخته شده‌ای چون نسیم خاکسار ، باقر پرهام ، محسن یلفانی ، بیژن بیجاری وبسیاری دیگر منتشر‌شده‌است علاوه بر بازنگری‌های ادبی ، نظریات فلسفی پیشتاز و نقد و بررسی ، بخش‌هایی نیز به فرهنگ و جامعه ، داستان نویسی و رویدادهای جامعه اختصاص داده‌شده‌است  . منصور کوشان در پیش خوانی این شماره تازه به بررسی سنت دیرینه ی ادبی ، در بستر مدرنیته ی غربی پرداخته است  .  او در این نوشتار خطاب به خواننده می‌نویسد : « همان‌طور که هدف هر متن ، همراه است با اندیشه و انگیزه ی نویسنده آن ، جنگ زمان هم هدفی دارد سرشار از اندیشه و انگیزه که ساده ترین آن انتشار هر شماره است با گامی بهتر برای سامان بخشیدن به فرهنگ و ادبیات نا به سامان فارسی  . » او در ادامه این پیش خوانی می‌نویسد :« روزگاری انتشار اثری از نویسنده‌ای در نشریه‌ای ، همراه‌بود با تثبیت آن اثر و آن نویسنده در قلمرو خود  .  چنان که همین واقعیت امروز در بسیاری از نشریه‌های اروپا و غرب صادق است  .  این شانس ، به خاطر ده‌ها مشکل موجود امروز هم از نویسنده گرفته‌شده‌است و هم از خواننده  .  زیرا به رغم این که ماه نامه‌ها و فصل نامه‌ها و گاه نامه‌هایی به زبان فارسی منتشر می‌شود ، کم تر می‌توان در آن‌ها متن‌هایی هماهنگ با هم و ماندگار خواند  .  در واقع نشریه‌های امروز واقعیتی دوچهره را آشکار می‌کنند  .  نخست نشان می‌دهند که بضاعت نویسندگان امروز ( دست کم همکاران نشریه‌ها ) بیش از این نیست و دیگری می‌نمایانند که گردانندگان ، به هر دلیلی از انداختن متن‌های ناکارا و نازیبا در سبد کاغذ یا بایگانی ابا دارند  . » کوشان می‌نویسد : « بخشی از این واقعیت تلخ ، از آن جا ناشی می‌شود که اکثر نویسندگان امروز نه تنها از برخوردهای جدی با اثرشان محروم مانده‌اند و مننتقدانی جدی در عرصه‌های گوناگون وجود ندارند تا چند و چون یک اثر را به نویسنده و خواننده بشناسانند ، که شانس وجود صافی‌ها ، با معیارهایی آشنا و تثبیت‌شده‌نیز از دست رفته است  .  و این واقعیتی است که اگر هم چنان ادامه یابد ، سرانجامش به قولی پرورش نویسنده بد و نهایت متوسط است که از پرتو آن هم خواننده ی آشنا با زیبایی‌ها و غنای ژرف فرهنگ و ادبیات و هم خواننده ی بالقوه ی ادبیات به مرور از دست می‌رود  . » درجایی دیگر در همین نوشتار ، کوشان می‌نویسد : « نزدیک به نیمی از جمعیت ایران را جوانانی تشکیل می‌دهند که هیچ کدام از آن‌ها افق‌های ممکن در سرزمین‌های آزاد و دموکراتیک را درست و عمیق نمی‌شناسند  .  کنش‌ها و واکنش‌ها نشان می‌دهند فعالیت‌ها در تمام رشته‌ها با گونه‌ای کوربینی همراه است  .  هیچ سخن و حرکتی همراه با شناخت عمیق و برخاسته از یک اندیشه ژرف نیست  .  امری که نشان می‌دهد این شاید یکی از اهرم‌های شکست‌ها و ناکامی‌ها ، افسردگی‌ها و نهایت انفعال‌ها و انزواطلبی‌ها است  .  چرا و چگونه است که بسیاری از خواستاران آزادی و جامعه دموکراتیک ، پس از مدتی از عرصه فعالیت محو می‌شوند و حتی استقلال و رغبت انتقال تجربه ی خود را به دیگران از دست می‌دهند  ؟ » کوشان سرانجام این انزواطلبی و انفعال و از دست دادن استقلال را بی‌هویتی می‌خواند ودست نیافتن به منبع‌های معتبر و جدی برای اندوختن دانش و آگاهی بیشتر در عین حال او به این واقعیت انکار ناپذیر نیز اشاره می‌کند که : « عاملان و سازندگان آینده ی فرهنگ و ادبیات ، که از رکن‌های مهم یک جامعه متمدن است ، همین جوانان امروز خواهند‌بود  . » کوشان می‌نویسد : « نسل‌های گذشته ، جرقه‌ها و بارقه‌های رشد و ماندگاری را در نسل‌های بعد از خود می‌دیدند و از همان‌ها نیز توان و انگیزه برای پرورش آفرینش خود می‌یافتند  .  اما آیا اکنون هم چنین است  ؟  به خاطر سهل تر شدن امکان‌های نشر ، جامعه هر ساله شاهد حضور ده‌ها شاعر و نویسنده جوانی است که نوشته‌های خود را از طریقی روانه ی بازار می‌کنند  .  اما با وجود این هزاران متن ، از این صدها شاعر و نویسنده ، کسی هم شانس ماندگاری در تاریخ ادبیات ایران را دارد  ؟  کدام یک از اینان توانسته‌اند با در اختیار داشتن نشریه‌های جدی یا در هم نشینی با هم قلمانشان در نسل‌های گذشته ، از دانش تجربه ی لازم برخوردار گردند که انتظاری این چنین وجود داشته باشد  ؟ » منصور کوشان در ادامه این مطلب به تعهد فرهیختگان به جامعه‌ای که از آن برخاسته‌اند این‌گونه اشاره می‌کند : « بی‌گمان مشکل تنها از جانت نظام مردم فریب خودکامه ی حاکم بر ایران نیست  .  اکنون که انتشار اندیشه‌های انسانی و سازنده برای آینده بهتر در درون ایران وجود ندارد ، تعهد نویسنده و خواننده بیرون از ایران ژرف تر و حیاتی تر است  .  هر روشنفکر فرهیخته‌ای متعهد است که به مردم ، به ویژه به جویندگان معرفت و کسانی که از سنت و قدرت گریزانند ، چشمه‌های نوشیدن بدهد  . » در هفته‌های گذشته منصور کوشان مقالاتی در رابطه با وقایع پس از برگزاری انتخابات دوره دهم ریاست جمهوری و خیزش آزادیخواهی و دموکراسی طلبی مردم ایران از جمله مقاله‌ای به نام « خطبه مذبوحانه سرکوب و نمایش خودکامه‌ای در حسرت سریر خدایی » نوشته است که در سایت‌های بسیاری از جمله اخبار روز ، عصر نو وایران امروز به چاپ رسیده است  . او هم چنین اوقات خود را صرف برنامه‌ریزی و جمع‌‌آوری امضا برای نامه سرگشاده‌ای به نام « درخواست نویسندگان تبعیدی ایران از نویسندگان جهان برای جلوگیری از سرکوب مردم توسط رژیم اسلامی » کرده است که با بیش از 100 امضا منتشر‌شده‌است  .  در شماره آینده فصلنامه جنگ زمان نیز که در آغاز پائیز امسال منتشر خواهد شد بخش‌هایی به شرایط امروز ایران اختصاص داده‌شده‌است  . » -