مرگ ستار بهشتی؛ آب در لانه مورچگان
ستار بهشتی، تا پیش از آن که وبلاگ نویسی را آغاز کند، هنگامی که در رباط کریم همراه مادرش زندگی می کرد، کسی چیزی نمی دانست.
خبرگزاری رویترز در گزارشی تحلیلی درباره ستار بهشتی می‌نویسد : درباره ستار ، که در محله‌ای فقیرنشین در رباط کریم زندگی می‌کرد ، کسی چیزی نمی‌دانست  .  این کارگر 35 ساله مانند بسیاری دیگر از هم نسلانش ، با مادرش در یک خانه به سر می‌برد  .  اما وقتی سال گذشته نوشتن وبلاگی به نام ‌ « جانم فدای ایران » را آغاز کرد ، زندگی اش عوض شد  . اغلب پست‌های وبلاگی اش درباره دشواری‌های معیشتی طبقه کارگری و محدودیت‌های سیاسی در ایران‌بود و گاهی خاطراتی از زندگی روزمره خود را نقل می‌کرد  . پس از چند ماه لحن او در نوشته‌هایش تندتر و سیاسی تر شد و ستار انتقادات مستقیمش را علیه حاکمیت و حتی رهبر جمهوری اسلامی ایران آغاز کرد  .  از جمله در یکی از پست‌های اخیرش سخنرانی آیت‌الله خامنه‌ای در اجلاس جنبش عدم تعهد در تهران را مورد انتقاد قرار داد و گفت سخنان او مشتی دروغ‌بود  .  او در پست‌های دیگرش نیز به حمایت ایران از حزب الله لبنان تاخته و یا نقض حقوق‌بشر در ایران را مورد انتقاد قرار داده‌بود  . ستار بهشتی در 29 اکتبر 2012 در وبلاگش نوشت : ‌ « دیروز تهدیدم کردند و گفتند مادرت به زودی سیاه خواهد پوشید  . » یک روز بعد ، ماموران امنیتی پلیس سایبری ایران ، موسوم به فتا ، ستار را بازداشت کردند  .  جسد کبود‌شده‌او یک هفته بعد تحویل خانواده داده شد  .  دلیل مرگ ، طبق نامه‌ای که از زندان به بیرون فرستاده شد ، شکنجه‌بود  . واکنش‌ها خیلی سریع‌بود ، بویژه از سوی بلاگرها  .  حتی وبلاگ نویسان حامی حاکمیت از سرنوشت ستار بهشتی که هیچ‌گونه سابقه کار سیاسی نداشت ، ابراز انزجار کردند  . نوک تیز انتقادات آنان به پلیس سایبری و تلاش آنان برای توقف هرگونه « انقلاب مخملین » در ایران از طریق اینترنت‌بود  . مسئولان دولتی شکنجه را تکذیب نکردند  .  غلامحسین محسنی اژه‌ای ، در 3 دسامبر در یک کنفرانس خبری گفت : ‌ « این فرد مورد ضرب و جرح قرار گرفته‌بود اما نه به شکلی که باعث مرگش شود  . » یک ماه پس از مرگ بهشتی و برملا شدن این رسوایی ، هفت مامور پلیس بازداشت و رئیس پلیس سایبری برکنار شد  .  مسئولان جمهوری اسلامی ، در نتیجه فشارهای بین‌المللی ، و تحریم‌های اقتصادی ، و بویژه نزدیک بودن انتخابات ریاست جمهوری ، نسبت به هرگونه ناآرامی داخلی هشیار و محتاط هستند  . مرگ ستار بهشتی چهره‌ها و جناح‌های سیاسی در ایران را دچار تنش کرد اما موثرترین ابزار انتشار مرگ غیرعادی او اینترنت‌بود  . محمود عنایت ، مدیر برنامه رسانه ایران در دانشگاه پنسیلوانیا و موسس گروه غیردولتی رسانه کوچک که کارش ارتقا جریان اطلاعات در جوامع کوچک است به رویترز گفت : ‌ « به نظر من این یک مثال عالی از تاثیر اینترنت در ایران است  . » اینترنت مانند دیدبانی عمل می‌کند که دولت را به واکنش در مقابل هر چیزی که جلب توجه کرده وا می‌دارد  .  به گفته آقای عنایت : ‌ « حاکمیت دیگر نمی‌تواند اینترنت را نادیده بگیرد  . » ستار بهشتی پس از بازداشت به‌بند 350 زندان اوین منتقل شد  .  هم بندانش گفتند که ستار را از سقف یک سلول آویزان کرده و کتکش زدند  .  سپس دست و پایش را به صندلی بسته و باز هم او را کتک زده‌بودند  .  چند بار هم بازجوها روی زمین پرتش کرده و به سر و گردنش لگد زده‌بودند  . گروهی از زندانیان سیاسی در زمان بازداشت ستار با او حرف زده و نامه‌ای را بر اساس مشاهداتشان به بیرون درز دادند  .  این نامه که 41 زندانی آن را امضا کرده‌اند و در وبسایت‌های مخالفان ایرانی منتشر‌شده‌می‌گوید : ‌ « وقتی ستار را به‌بند 350 آوردند ، علائم شکنجه در همه جای بدنش دیده می‌شد  . » بهشتی علی رغم جراحات ، درباره نحوه رفتار مسئولان زندان شکایت نامه‌ای را تنظیم کرد  .  کمی قبل از آن که به یک زندان دیگر منتقل شود ، بهشتی به هم بندانش گفت که می‌خواهند او را بکشند  .  چهار روز بعد مسئولان خبر مرگ ستار را به خانواده اش دادند  . ماموران امنیتی به خانواده وی هشدار دادند که با رسانه‌ها صحبت نکنند  .  مادر ستار بهشتی در مصاحبه‌ای گفت که ماموران تهدید کردند اگر فرم مخصوص دلیل مرگ را امضا نکنند ، خواهر ستار را بازداشت می‌کنند  . به خانواده بهشتی حتی پیشنهاد دیه کردند اما گوهر عشقی ، مادر ستار آن را رد کرد  .  وقتی خانواده توانستند جسد ستار را ببینند ، مشاهده کردند که کفن او در ناحیه زانو و سر خونین است  .  خانم عشقی به سحام نیوز گفت : ‌ « ‌او را کشتند و جسدش را تحویل دادند  . » روز 13 دسامبر در مراسم چهلم ستار بهشتی گروهی از دوستان و خانواده بر مزار او حاضر شدند  .  سحر ، خواهر ستار بهشتی به وبسایت کلمه گفت که یک روز قبل اعلامیه‌هایی در محله پخش کردند که علیه برگزاری مراسم چهلم هشدار می‌داد  . یک ویدئو مراسم خانم عشقی را نشان می‌دهد که عکس پسرش را در دست دارد و می‌گوید : ‌ « من به پسرم افتخار می‌کنم  .  قاتل پسرم باید اعدام شود  . » به گفته سحر بهشتی ، « پلیس به مراسم حمله کرد مادرش را کتک زد به طوری که پایش آسیب دید  . » مرگ بهشتی باعث شد که یک موج شکل بگیرد و نقش اینترنت در این میان تاثیر زیادی داشت  .  وبسایت‌های مرتبط با جنبش سبز جزئیات بازداشت و شکنجه او را منتشر کردند  .  این روند حتی وبلاگنویسان محافظه کار را به واکنش واداشت که نگران‌بودند این پرونده حیثیت جمهوری اسلامی را به خطر می‌اندازد  . پلیس فتا ، که واحدی در درون نیروی پلیس ایران است در ژانویه 2011 تشکیل شد  . سپاه پاسداران و وزارت اطلاعات کار خود را از نظر نظارت سایبری انجام می‌دهند اما پلیس سایبری عمدتا مسئول خاموش کردن صدای دگراندیشان در فضای آنلاین است  . فتا همچنین مسئول مسدود کردن وبسایت‌هایی است که از نظرشان نامطلوب هستند و در عین حال موارد خرابکاری در فضای اینترنت را دنبال می‌کند  . پیشتر در سال جاری ، پلیس فتا دستورالعمل جدیدی را به کافی نت‌ها داد تا دوربین‌هایی را برای مشاهده مانیتور مشتریان نصب کنند  .  اما بهشتی با نام خود و علنی وبلاگ می‌نوشت  . مرگ ستار بهشتی توجه بین‌المللی را برانگیخت  .  سازمان ملل متحد ، ایالات متحده ، و چندین کشور دیگر خواستار تحقیقات مستقل درباره مرگ او شدند  .  در ایران نیز صداهایی به گوش رسید  .  احمد توکلی ، نماینده تهران در مجلس و یکی از مخالفان محمود احمدی نژاد در 11 نوامبر گفت : ‌ « کشورهای خارجی درباره این مسئله ابراز نگرانی کرده‌اند  .  چرا وزارت امور خارجه و قوه قضائیه توضیح نمی‌دهند  ؟  مرگی رخ داده و باید درباره اش توضیح داده شود  . » ابراز نظر درباره مرگ بهشتی در مجلس شاید به انتخابات ریاست جمهوری سال آینده ایران مرتبط باشد  .  اعلام پیروزی احمدی نژاد در انتخابات قبلی اعتماد بسیاری را نسبت به حاکمیت از بین برد و حالا پیگیری مرگ بهشتی شاید فرصتی برای حاکمیت است تا اعتمادسازی کند و به مردم بگوید که دولت شفاف و عادلانه عمل می‌کند  . هادی قائمی ، مدیر کمپین بین‌المللی حقوق‌بشر در ایران ، می‌گوید مقامات به تصویر داخلی خود حساس هستند : ‌ « آنان می‌خواهند بگویند : بلهما یک سیستم کارآمد داریم  .  یک آدم شرور مرتکب جنایت‌شده‌و ما باید مطمئن شویم که شخص مسئول مجازات می‌شود  . » در 12 نوامبر ، کمیته امنیت ملی و روابط خارجی مجلس جلسه‌ای را برای بررسی پرونده مرگ ستار بهشتی ترتیب داد  .  در این جلسه اعضای پلیس نیز حاضر‌بودند  .  در پایان جلسه ، علاالدین بروجردی ، رئیس کمیته گفت شواهد بدنی نشان می‌دهد که هیچ‌گونه شکنجه‌ای بر او اعمال‌نشده‌است  . تنها چند ساعت بعد ، محسنی اژه‌ای ، دادستان کل اعلام کرد که نتیجه آزمایش‌ها حاکی از کبودی در پنج جای بدن ستار بهشتی است  . پس از برکناری محمد حسن شکریان ، رئیس پلیس فتا در اول دسامبر ، بسیاری از تندروها گفتند که ایران تسلیم رسانه‌ها و فشارهای خارجی‌شده‌است  . قائمی می‌گوید رفتار ماموران و دستگاه امنیتی با شهروندان عادی و گمنام ایرانی در مقایسه با افراد معروف ، متفاوت است ، اما ستار بهشتی یک نمونه استثنایی است : ‌ « این پرونده به مسئله‌ای مهم میان اعضای مجلس ، چهره‌های سیاسی ، و قوه قضائیه تبدیل‌شده‌است  . » هادی قائمی می‌گوید : ‌ « این امر به من می‌گوید که فرهنگ حقوق‌بشر حقیقتا دارد در ایران ریشه می‌دواند  .  این که دیگر نمی‌توانند مانند گذشته آن را بپوشانند و از رویش بگذرند  . »