مادران در زندان
تاثیر زندان بر فرزندان خردسال زندانیان چیست؟ و این تجربه بعدها در شخصیت کودکان چه تاثیری خواهد داشت؟
روز سه شنبه ویدیوی کوتاهی بر سایت‌های مختلف نقش بست که صحنه‌ای از ملاقات یک زن زندانی را با فرزندانش از پشت شیشه‌های ملاقات کابینی زندان نشان می‌داد  .  این زن ، نسرین ستوده ، وکیل مدافع شجاعی‌ست که به خاطر فعالیت‌هایش در دفاع از حقوق زندایان عقیدتی و نجات کودکان محکوم به اعدام باید شش سال از عمر خود را پشت میله‌های زندان به سر برد و دو فرزندش را از پشت شیشه‌های زمخت دیدار کند  .  صحنه کوتاه و یک دقیقه‌ای صحنه ایست بازیگوشانه و به ظاهر شاد  .  نسرین از پشت شیشه‌ها ادای بوسیدن دست یا روی نیما پسر چهار پنج ساله اش را در می‌آورد و با کشیدن لپ او از پشت شیشه به نحوی مجازی بازی بوسیدن او را نمایش می‌دهد و پسرک از ته دل خنده سر می‌دهد  . صدای نسرین را نمی‌شنویم  .  گوشی مخفی موبایل در سوی پسرک است و صدای نسرین از پس شیشه‌ها به این سو نمی‌آید  .  نیما هم صدای مادر را از درون گوشی تلفن می‌شنود  .  اما معلوم است که در این دو سال که مادر در زندان است ، او که از دو سالگی راه زندان و ملاقات را یادگرفته بلد است هم حرف بزند و بازی کند و هم با دست دیگر گوشی را به گوشش بچسباند  .  چند نفر در دنیا چنین تجربه‌ای را در این سن و سال دارند  ؟  و این تجربه بعدها در شخصیت نیما چه تاثیری خواهد داشت  ؟ در کنار صدای خنده کودکانه نیما دختری ایستاده و آرام آرام اشک می‌ریزد  .  مهراوه است که حالا 12 ساله است  .  خواهر نیما  .  معلوم نیست اشک او از سرچیست  ؟  از آن که نمی‌تواند مادر را در آغوش بگیرد و به خانه ببرد  ؟  از دلتنگی  ؟  یا از شادی کوچک اما ناپایدار نیما  ؟  یا او هم مانند ما بینندگان این ویدیو که در همان یک دقیقه اشکمان را درآورده ، تحت تاثیر احساسات صحنه است  ؟ و بعد چه  ؟  شاید این سوالی‌ست که پس از دیدن این ویدیو به ذهن هر بیننده‌ای خطور کند  .  بعد چه  ؟  چند دقیقه بعد که مادر به سلول تنهای خود باز می‌گردد چه به سرش می‌آید و با خود چه خواهد کرد  ؟  یک بار آن را در یادداشتی بر دستمال کاغذی برای نیما نوشته‌بود : « در طول 6 ماه گذشته دو بار به شدت گریستم  .  بار اول در سوگ پدرم‌بود که از عزاداری و سوگواری نیز محروم‌بودم و بار دوم همان روز‌بود که نتوانستم با تو به خانه برگردم و وقتی به سلولم برگشتم بی‌اختیار بلند بلند گریستم  . » .  آن روز برای اولین بار نیما پس از چند ماه با مادرش ملاقات کرده‌بود و نمی‌دانست چرا نباید مادر را با خود به خانه ببرد  . شاید بازهم نیما در تمام راه و پس از این که به خانه رسیدند تا مدتی بهانه مادرش را بگیرد  .  در منطق او این سوال که چرا مادرش در کنارش نباید باشد چه پاسخی دارد  ؟  و چرا مثل هر کودک دیگری پس از بازی‌ای لذت‌بخش با مادر نتواند تکرار آن را بخواهد و با همان لحن کودکانه اش نگوید « دوباره » ؟  و مهراوه  ؟  که حالا به سنی رسیده که دخترها حرف‌هایی دارند که باید به مادرشان بزنند  .  اما او باید خوددار باشد  .  او بزرگ تر است  .  خیلی زود بزرگ‌شده‌ .  یاد گرفته غصه‌هایش را برای خودش نگاه دارد تا دیگران را ناراحت نکند  .  باید مانند پدر ، و در همدستی با پدربخشی از نقش مادر را نیز برای نیما برعهده بگیرد  .  و گرفته است  . نقشی که از همین حالا با همین سن کم انگار جزو شخصیتش درآمده وقتی پدرش رضا خندان پس از دیداری که با بچه‌های نرگس محمدی و تقی رحمانی داشته در صفحه فیس بوکش می‌نویسد : « از قزوین که بر‌می‌گردم مهراوه که مثل همیشه سرگرم انواع و اقسام برنامه‌هاست نزدیک می‌شود و می‌پرسد :« بچه‌ها چطور‌بودند  ؟  از اون که فکر می‌کردی حالشان بهتر‌بود یا نه ، بدتر  ؟ » با خودم می‌گویم : « جل‌الخالق  !  یکی می‌خواهد حال خود او را بپرسد و حالا این آمده وضع روحی کودکان نرگس را بررسی می‌کند  . » . رضا خندان در این صفحه فیس بوک از دیدارش با بچه‌های نرگس و تقی می‌نویسد  .  نرگس در زندان است و تقی در پاریس  .  مادربزرگ پدری که رضا خندان او را « بی‌نظیر » وصف می‌کند از آن‌ها نگه‌داری می‌کند  .  دوقلوها ی پنج ساله‌ای باهوش ، پرتحرک و کنجکاو که در عمر کوتاه خود شاهد صحنه‌هایی بوده و تجربه‌هایی را از سرگذرانده‌اند که کمتر بزرگسالی از آن خبر دارد  . رضا خندان می‌نویسد : « مادر بزرگ بی‌نظیر کودکان نرگس و تقی که پس از 15سال‌ انتظار در مقابل زندان و سختی‌های غیر قابل تصوری که او و خانواده‌اش متحمل شده‌اند ، می‌گوید : دفعه‌ی قبل که نرگس بازداشت شده‌بود رفته‌بودیم جلوی زندان و در زیر آفتاب داغ ساعت‌ها‌بود که منتظر خبر از داخل زندان‌بودیم که تقی طاقتش تمام شد و شروع به داد و فریاد کرد و اعتراض به این که برای ساعت‌ها معطلی و انتظار حتی سایه بانی هم در مقابل زندان درست نکرده‌اند  . » به نوشته رضا خندان خانم رحمانی می‌گوید رو به تقی کردم و گفتم « ببین پسرجان 15 سال تمام رفتی اون تو و داخل سلولی که حداقل سایه‌بانی داشت نشستی و زندانت را کشیدی ولی در تمام این سال‌ها ما همین جا زیر همین آفتاب داغ انتظارت را کشیدیم و هیچوقت طاقت‌مان را از دست ندادیم  . » اما تنها نرگس و نسرین نیستند که دور از کودکان شان در زندانند  .  فریبا کمال آبادی ، زهرا رهنورد ، مهوش شهریاری ، نوشین خادم ، معصومه یاوری ، فرح واضحان ، زهرا اکبری منفرد ، کفایت ملک محمدی ، منیژه نصراللهی همه مادرانی هستند که به جرم استواری بر سر عقیده خود محکومند از فرزندان خود دور باشند  .