گزارش اختصاصی رویترز: وجه تاریک برنامه «برق برای آفریقا»ی اوباما
گروه های حقوق بشری، برنامه برق برای آفریقا را مانند بسیاری از پروژه های کمک رسانی به آفریقا مورد انتقاد قرار داده و آن ها را تنها بهانه هایی برای دادن یارانه به شرکت های آمریکایی توصیف کرده اند
خبرگزاری رویترز در گزارشی اختصاصی به وعده‌های دولت آمریکا برای تامین برق آفریقا پرداخته است  . رویترز می‌نویسد ، باراک اوباما سال گذشته خطاب به جمعیت مشتاقی که در کیپ تاون گردآمده‌بودند گفت ، برنامه 7 میلیاردی او به نام « برق برای آفریقا »، نیروی برق را در این فقیرترین قاره جهان دو برابر می‌کند و به گفته او « بر هرجا که ظلمت است نور خواهد تابید » . براساس گزارش سالانه این طرح ، یک سال بعد ، برنامه مهم رئیس جمهوری برای آفریقا به 25 درصد از هدفش دست یافته و با تولید 10 هزار مگاوات برق ، برای 20 میلیون خانوار و پیشه ور روشنایی به بار آورده است  . اما این برنامه پنج ساله هنوز هیچ برقی تحویل نداده است  . به گفته یک منبع درونی این طرح ، وبنا به اسنادی که به نظر رویترز رسیده است ، میزان پیشرفت برنامه « برق برای آفریقا » از روی مقدار مگاوات برقی که عملا تولید‌شده‌، اعلام‌نشده‌، بلکه براساس وعده‌هایی که در توافق‌ها آمده ، گزارش‌شده‌است  . برخی طرح‌ها که از طریق برنامه « برق برای آفریقا » تسهیل می‌شوند - مانند برنامه‌ای که آژانس امدادرسانی آمریکا یا یو اس‌اید اجرا می‌کند سال‌ها پیش از آغاز این طرح اجرا می‌شده ، و برخی دیگر هنوز در مرحله برنامه‌ریزی هستند  . هنوز روشن نیست که چه مبلغ از 7 میلیارد دلار موردنظر اوباما هزینه‌شده‌و سرمایه گذاری20 میلیارد دلاری‌ای که بخش خصوصی تعهد کرده ، تحقق یافته است یا خیر  . منبعی که در این پروژه کار می‌کند به رویترز گفته است : « سخن گفتن درمورد به نتیجه رسیدن برنامه‌هایی که اصلا اجرا نشده‌اند و یا اعتبار برنامه‌هایی را که سال هاست در جریان است به خود اختصاص دادن ، مرا اذیت می‌کند  .  زیرا گمراه‌کننده است  . » به نوشته رویترز برنامه اوباما برای دوبرابر کردن برق آفریقا در مدت پنج سال ، از همان آغاز بلندپروازانه به نظر می‌رسید  . سرانه برق در آفریقای صحرای سفلا به مدت سه دهه بسیار ناچیز بوده است ، زیرا بیشتر نیروگاه‌هایی که وعده ساختشان داده‌شده‌هرگز ساخته نشده‌اند  . منبع دیگری که در همین پروژه کار می‌کند به رویترز گفته است : « ما با مگاوات بر روی کاغذ سروکار داریم نه در شبکه » .  و می‌پرسد : « آیا اوباما این را قول داده‌بود  ؟ » رئیس جمهوری آمریکایی - آفریقایی آمریکا که از طرف پدری اهل کنیاست ، غالبا به خاطر تعهد‌های نیم‌بند خود در قبال آفریقا مورد انتقاد قرار داشته است  .  وعده‌هایی که به گفته منتقدان بیشتر در حرف است ، نه در عمل  . 48 کشور صحرای سفلای آفریقا با جمعیتی حدود 800 میلیون نفر ، تقریبا به اندازه اسپانیا که کشوری با جمعیت 46 میلیون نفر است ، برق تولید می‌کنند  .  این امر مانعی در راه رشد آفریقاست و صدها میلیون نفر را در فقر نگاه می‌دارد  . اندرو هرسکوویتس ، هماهنگ‌کننده برنامه « برق برای آفریقا » به رویترز می‌گوید درمورد نقش این برنامه گمراهی‌هایی وجود دارد  .  او می‌گوید :« هدف این برنامه تسریع معاملات و تسهیل سرمایه گذاری‌های خصوصی بوده است نه امداد رساندن » . هرسکوویتس می‌گوید این برنامه برای کمک به تولید برق توسط بخش خصوصی بوده است و تاکنون توانسته است تعهدهایی از شرکت‌ها به مبلغ 20 میلیارد دلار بگیرد  .  هرچند که نمی‌داند چه میزان از این پول مصرف‌شده‌است  . او می‌گوید : « ما مثل داروخانه ایم  .  وقتی مردم به ما مراجعه کنند به آنان کمک می‌کنیم و نیازشان را بر می‌آوریم » . و می‌افزاید « ممکن است در برخی پروژه‌ها مشارکت زیادی داشته باشیم و در برخی دیگر از پروژه‌ها دخالتمان خیلی کم باشد  . » شرکت‌های خارجی هرسال با کشورهای آفریقایی توافق‌های چند میلیارد دلاری برای ساختن این امر زیربنایی امضا می‌کنند ، اما بیشتر آن‌ها هرگز به واقعیت درنمی آید  . در آوریل 2011 شرکت « چالش هزاره آمریکا » که یک آژانس امدادرسانی دولتی و دست درکار در پروژه « برق برای آفریقا »‌ست ، قراردادی 350 میلیون دلاری برای « احیای » بخش برق مالاوی امضا کرد  .  بیش از سه سال گذشته است و به نوشته وب سایت این برنامه ، تنها 1 / 7 دهم درصد از این پول هزینه‌شده‌است  .  این سایت هیچ توضیحی در باره پیشرفت این طرح در جهان واقعیت نمی‌دهد  . یادداشت تفاهمی که « برق برای آفریقا » در سال جاری با شش کشور اصلی منطقه یعنی تانزانیا ، نیجریه ، کنیا ، اتیوپی ، لیبریا ، و غنا ، امضا کرده است ، شامل کمتر از یک صد میلیون دلار تعهد مالی‌ست که بیشتر آن صرف پرداخت به مشاوران‌شده‌است  . گروه‌های مدافع حقوق‌بشر ، برنامه برق برای آفریقا را نیز مانند بسیاری از پروژه‌های کمک‌رسانی به آفریقا مورد انتقاد قرار داده و آن‌ها را تنها بهانه‌هایی برای دادن یارانه به شرکت‌های آمریکایی توصیف کرده‌اند  .  به نوشته رویترز ، اسناد نشان می‌دهد که 5 میلیارد از 7 میلیارد دلار اعلام‌شده‌صرف تامین وام‌هایی می‌شود که برای صادرات از بانک دولتی صادرات و واردات و شرکت سرمایه‌گذاری خصوصی ماورائ بحار گرفته‌شده‌است  . اما هروسکویتس این مطالب را تکذیب می‌کند  .  او می‌گوید : « به هیچ وجه درست نیست  .  حقیقت ندارد  .  برق برای آفریقا فرصتی‌ست برای آن که میلیون‌ها آفریقایی از طریق سرمایه گذاری‌های شرکت‌ها در سراسر جهان ، از فرصت روشن کردن چراغ برق بهره مند شوند » . او این سخن را که برق برای آفریقا تنها به برنامه‌های موجود و دردست اقدام کمک می‌کند ، رد می‌کند و از طرح انرژی خورشیدی 5 مگاواتی « نسل بعد » در تانزانیا و برنامه زیست توده ( بیومس ) 30 مگاواتی در کنیا مثال می‌آورد که « پیش از برنامه برق آفریقا وجود نداشتند » . با این حال وب سایت « نسل بعد » می‌گوید توافق برای برنامه انرژی خورشیدی در ژانویه 2013 ، یعنی شش ماه پیش از اعلام برنامه « برق برای آفریقا » امضا‌شده‌است  . به نوشته رویترز هیچ تضمینی وجود ندارد که برنامه « برق برای آفریقا » که به صورت برنامه‌ای پنج ساله آغاز به کار کرده است ، با پایان دوره ریاست جمهوری اوباما که دوسال ازآن باقی مانده ، به حیات خود ادامه دهد یا به عنوان اولویت مورد نظر قرار گیرد  . از سوی دیگر ، دو بانک سرمایه‌گذاری « واردات و صادرات » و « سرمایه‌گذاری خصوصی ماورائبحار » نیز در کشاکش نبرد برای بقای خود درکنگره هستند که با باختن اکثریت به جمهوری خواهان ، حزب دمکرات در آن بسیار ضعیف‌شده‌است  . دولت آمریکا در همین ماه تغییر مسیر داده و گفته است که می‌خواهد درزمینه بهبود نیروی برق درآفریقا با چین مشارکت کند  . در این میان فساد در کشورهایی که « برق برای آفریقا » برای آن‌ها کار می‌کند ، خود مشکلی اساسی است  . سال گذشته رئیس بانک مرکزی وقت نیجریه ، شرکت دولتی نفت نیجریه را متهم کرد که از پرداخت 20 میلیارد دلار از درآمد نفت به دولت خودداری کرده است  .  پارلمان تانزانیا نیز در حال حاضر سرگرم بررسی گزارشی در زمینه اختلاس در بخش انرژی این کشور است  .