دیدگاه |یادداشت رئیس «بنیاد دفاع از دموکراسی: فرق سیاست اوباما و ترامپ در خاورمیانه چیست؟
کشورهای کوچک نمی خواهند پیش قدم شوند و ترجیح می دهد پیرو سعودی ها باشند. سعودی ها نمی خواهند به ایران بهانه ای بدهند تا آن ها را صهیونیست و خائن به آرمان فلسطینیان بخوانند.
باراک اوباما شاید واقعا سزاوار جایزه صلح نوبل‌بود  .  دستاوردش : نزدیک کردن اعراب و اسرائیل به یکدیگر  .  اوباما با بی‌اعتنایی به هر دو به این مهم دست یافت  . شاهد این تنش زدایی نسبی : ملاقات ماه اکتبر بنیامین نتانیاهو ، نخست‌وزیر اسرائیل ، با سلطان قابوس در مسقط ، پایتخت زیبای عمان  .  دو رهبر 10 ساعت را در کاخ سلطنتی به گفت‌وگو درباره امور کشور ، صرف شام و لذت بردن از اجرای موسیقی گذراندند  .  تصاویر دست دادن‌های صمیمانه شان در رسانه‌ها انعکاس پیدا کرد  . کمی بعدتر ، به مناسبت اهدای مدال طلا به جودوکار اسرائیلی در یک تورنمنت بین‌المللی ، برای نخستین بار سرود ملی اسرائیل در ابوظبی ، پایتخت امارات متحده عربی ، به اجرا درآمد  .  شوق میری رگو ، وزیر ورزش اسرائیل اشک شوق ریخت  . پیشتر ، بحرین از حق اسرائیل در دفاع از خودش در برابر نیروهای ایران در سوریه دفاع کرده‌بود  .  طی آخر هفته گذشته ، وزیر خارجه بحرین از استرالیا برای به رسمیت شناختن غرب اورشلیم به عنوان پایتخت اسرائیل دفاع کرد  .  حمد بن خلیفه ، پادشاه بحرین ، حتی با تحریم اقتصادی کشور یهود مخالفت کرده است  .  عربستان سعودی با اسرائیل در حوزه‌های اطلاعاتی ، امنیت سایبری و دیگر مسائل همکاری دارد  . سال‌ها پیش ، کشورهای عرب اسرائیل را بهترین دشمن شان می‌دانستند  .  علت تغییر اوضاع چیست  ؟ زیرا حاکمان جمهوری اسلامی به دلایل ایدئولوژیک یا اراده معطوف به قدرت ، فعالانه در پی سرنگونی یا مطیع کردن حکومت‌های عرب سنی هستند  . رژیم مذهبی در تهران حزب الله را به عنوان نایب اش در لبنان و بشار اسد را به عنوان مشتری اش در سوریه قرار داده است  .  تهران رهبران منتخب مردم در عراق را تحت فشار می‌گذارد و از شورشیان حوثی در یمن پشتیبانی می‌کند  .  چه کشوری غیر از اسرائیل عزم و توان لازم برای ایستادن در برابر این قدرت نو امپریالیست متخاصم را دارد  ؟ پاسخ روشن ایالات متحده است ، اما پرزیدنت اوباما تصمیم به مماشات با تهران گرفت و به عربستان سعودی و جمهوری اسلامنی توصیه کرد ، منطقه را با هم تقسیم کنند  . اوباما امکان انتقال یکصد میلیارد دلار را برای حاکمان رژیم فراهم کرد ، تا سرعت برنامه جنگ افزار هسته‌ای را آهسته کند ؛ برنامه‌ای که رژیم اصرار دارد وجود نداشته ولی به آزمایش موشک‌هایی با قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای ادامه می‌دهد  . وقتی پرزیدنت ترامپ سیاست‌های رئیس جمهوری قبلی آمریکا را معکوس کرد ، اعراب و اسرائیلی‌ها نفس راحتی کشیدند  .  هر چند نگران‌اند که رئیس جمهوری بعدی شرایط را تغییر دهد  .  اما اسرائیلی‌ها به روند ثابت خود ادامه خواهند داد  . شانس عادی‌سازی کامل روابط اسرائیل با سعودی‌ها ، بحرینی‌ها ، اماراتی‌ها ، عمانی‌ها و شاید دیگران چقدر است  ؟  در شرایط حاضر زیاد بالا نیست  . کشورهای کوچک نمی‌خواهند پیش قدم شوند و ترجیح می‌دهد پیرو سعودی‌ها باشند  .  سعودی‌ها نمی‌خواهند به ایران بهانه‌ای بدهند تا آن‌ها را صهیونیست و خائن به آرمان فلسطینیان بخوانند  . این شرایط ، نتانیاهو را در وضعیتی می‌گذارد تا جدی تر حل مناقشه فلسطینی اسرائیلی را دنبال کند  . حماس و محمود عباس در پی صلح با اسرائیل نخواهند‌بود  . با وجود پیمان صلح مصر و اردن با اسرائیل و همکاری‌های گسترده این کشورها در حوزه امنیت ، انرژی ، آب و دیگر مسائل ، عوام در مصر و اردن از اسرائیل نفرت دارند و این روحیه به زودی تغییر نخواهد کرد  . رفتار امیرنشین‌های منطقه یک شکل نیست  .  عربستان سعودی و بحرین از همه جدی تر مهار جمهوری اسلامی را دنبال می‌کنند  . کویت روابطش با آیت‌الله‌های حاکم بر ایران را عالی توصیف می‌کند ، ولی سال گذشته دستور اخراج دیپلمات‌های ایرانی شامل سفیر ایران در کویت را داد و 23 نفر را به جاسوسی برای حزب الله محکوم کرد  .  چهره‌های شاخص کویت به موجودیت اسرائیل اذعان دارند و به فلسطینی‌ها توصیه کرده‌اند که کشتن اسرائیلی‌ها موضع مقام‌های اسرائیل را آشتی جویانه تر نخواهد کرد  . عمان خود را سوئیس خاورمیانه توصیف می‌کند  . رهبران قطر بازی دوگانه‌ای را در پیش گرفته‌اند  .  آن‌ها از روابط گرم با تهران ، هماهنگی نظامی با ترکیه ، حمایت از اخوان المسلمین و ظاهرا دیگر گروه‌های سنی جهادی خشنودند  .  قطری‌ها با استفاده از شبکه الجزیره تبلیغات خود را منتشر می‌کنند  . این مسائل و نکاتی دیگر باعث شد سعودی‌ها به همراه مصر ، بحرین و امارات روابط دیپلماتیک خود با قطر را قطع کرده و آن کشور را در سال 2017 تحریم اقتصادی کنند  . قطر در عین حال ، میزبان پایگاه هوایی آمریکا است و روابط معقولی با اسرائیل دارد  .  اسرائیل پول و نفوذ قطر در نوار غزه و کرانه باختری را به حضور تهران ترجیح می‌دهد  . شرایط چنان پیچیده است که می‌توان گفت : در خاورمیانه ، دشمن دشمن شما لزوما دوست شما نیست  .  اما اگر این دشمن قصد محو شما از صحنه روزگار را ندارد ، صرفا منطقی است با او قهوه و کمی باقلوا نوش جان کنید  .