روایت هزار ساله شاهنامه از نوروز باستانی 
نوروز در شاهنامه با جمشید شاه آغاز می شود. او که شاهی فرهمند است فرمان ساخت تختی گوهرنشان را می‌دهد تا در روز اول بهار دیوان و پریان به هوا بلندش کنند.
اغلب کتب قدیمی ایرانی از جمله ادبیات زرتشتیان ، جمشیدشاه را پایه‌گذار نوروز دانسته‌اند  .  شاهنامه فردوسی نیز یکی از این منابع است و فردوسی شاعر حماسه‌سرای قرن چهارم و پنجم هجری در شاهکار منظومش داستان جمشیدشاه و نوروز را به تفصیل سروده است  . ریشه‌های شاهنامه به زمان‌های طولانی قبل از نگارش آن باز می‌گردد  .  حکیم ابوالقاسم فردوسی ، اسطوره‌ها و افسانه‌های فولکلوریک ، تاریخ ایران و همچنین روایت‌های قدیمی در کتاب « خدای نامه » - متعلق به دوران ساسانی - را در شصت هزار بیت به نظم درآورده است  .  شاهنامه اکنون 1004 ساله است  .  بی‌دلیل نیست که کارشناسان می‌گویند نسبت دادن جشن نوروز به جمشیدشاه ، از دوران بسیار قدیم و پیش از زمان فردوسی معمول بوده است  . جمشید ، پادشاهی اسطوره‌ای که نامش در اوستا و متون پهلوی و اسلامی آمده و در شاهنامه فردوسی ، فرزند طهمورث معرفی می‌شود که به دست ضحاک جان خود را از دست می‌دهد  . شاهنامه فردوسی به عنوان یکی از نمادهای ایران باستان ، بر هفت سین نوروزی می‌نشیند و مایه غرور ایرانیان است و اکنون به همت مترجمان و هنرمندان و بهره‌گیری از تکنولوژی ، ایرانی تبارهای نسل دوم مقیم خارج از کشور که خواندن به فارسی برایشان مشکل است ، امکان خواندن آن را یافته‌اند  . حمید رحمانیان ، فیلسماز و گرافیست ، یکی از این هنرمندان است که قصه‌های شاهنامه را مصور کرده و کلاژهایش را در کنار داستان‌های خلاصه‌شده به زبان انگلیسی ، در قالب نفیس در بیش از پانصد صفحه ، در آمریکا چاپ و روانه بازار کرده است  . اگر فردوسی ، در اهتمامی سی ساله در توس کاخی بلند از نظم را پی افکند ، رحمانیان در عصر کامپیوتر و در بروکلین نیویورک ، چهار سال را صرف مصور کردن شاهنامه کرد  .  او می‌گوید : « فردوسی روایت‌های پیشین را جمع کرد و با تغییر در بیان و فرم ، آن‌ها را به شعر درآورد  .  من هم همین کار را با نگاره‌ها ، مینیاتورها و لیتوگراف‌های قدیمی کردم  .  آن‌ها را دیجیتال و تجزیه کردم و با ترکیبشان نگاره‌هایی تازه خلق کردم  . » رحمانیان می‌گوید در نقاشی صفحه مربوط به جمشید و نوروز بیش از 50 قطعه و لایه از نقاشی‌های مختلف را روی هم قرارداده و ترکیب کرده که : « بخشی از نقاشی هندی است در رابطه با یک اسطوره دیگر  .  آتش سمت راست از چهار تا نسخه متفاوت و جداگانه گرفته‌شده‌ .  ارابه جمشید و آدم‌های دور و برش هم از شش یا هفت منبع متفاوت آمده‌اند  . » داستان نوروز در شاهنامه با جمشید شاه آغاز می‌شود  .  او که شاهی فرهمند است ، هفتصد سال فرمانروایی می‌کند و در اوج موفقیتش فرمان ساخت تختی گوهرنشان را می‌دهد تا در روز اول بهار دیوان و پریان به هوا بلندش کنند و مردم پایکوبان ، بر پادشاه گوهر بیافشانند  .  این جشن را روز نو یا نوروز خواندند  . کار ترجمه و تلخیص اشعار فردوسی در کتاب «» به زبان انگلیسی را احمد صدری ، استاد جامعه‌شناسی در کالج لیک‌فورست ، در ایالت ایلینوی آمریکا انجام داده است  .  او می‌گوید که در نسخه شاهنامه تصحیح جلال خالقی مطلق ، ابیات 47 تا 55 به نوروز و جمشیدشاه می‌پردازد  . احمد صدری می‌گوید وقتی مشغول کار ترجمه و تلخیص شاهنامه‌بود ، بیش از عمق و عظمت اشعار ، زبان فارسی تحسینش را برمی انگیخت : « در این دو سال تقریبا حالت جذبی داشتم ، بیشتر از جنبه زبان فارسی  .  این خاصیت زبان فارسی است که تقریبا هزار سال است عوض‌نشده‌ .  یعنی ما به همان زبانی می‌توانیم بخوانیم که فردوسی هزار سال پیش در توس نوشته است  .  این حالت تقریبا در هیچ زبان دیگری نیست که آدم به زبان خودش یک شعر هزار ساله را بخواند ، مگر این که متخصص باشد  . » احمد صدری و حمید رحمانیان از این که کتابشان در چاپ دوم همچنان محبوب است و فروش خوبی دارد خوشحالند  .  آنان می‌گویند هدفشان ارائه این شاهکار ادبی و حماسی فارسی ، به انگلیسی زبان‌ها بوده تا به مدد واسطه تصویر و داستان‌های تلخیص‌شده‌، با شاهنامه آشنا شوند  .  صدری تاکید می‌کند نثری که در ترجمه اشعار به کار برده فاخر و در عین حال ساده است « چون در عین حال که قرار‌بود قابل فهم باشد ، باید احترام به شاهنامه هم حفظ می‌شد  .  اما چون کتاب مصور است ، فهم آن بخصوص برای بچه‌ها آسان می‌شود  . » حمید رحمانیان می‌گوید در این پروژه بیش از 90 کتاب و حدود هشت هزار قطعه از صدها مینیاتور ، لیتوگراف و نسخه متعلق به مغولان هند ، آسیای میانه ، ایران و امپراطوری عثمانی از قرن 14 تا 18 را به کار گرفته ؛ یعنی همان قلمرو جغرافیایی که صحنه وقوع داستان‌های شاهنامه است ، از چین تا دریای مدیترانه  . شاهنامه مصور به زبان انگلیسی را انتشارات کوانتاک لین پرس چاپ کرده است  .  این کتاب جزو 75 کتابی است که به زودی در قالب نمایشگاه « هزار سال کتاب ایرانی » در کتابخانه کنگره به نمایش درمی آیند  .  نمایشگاه هزار سال کتاب ایرانی ( 27مارس تا 20 سپتامبر ) سنت چاپ کتاب به زبان فارسی طی هزار سال گذشته ، از نسخ مصور و منقوش تا کتاب‌های مدرن و امروزی از ایران ، افغانستان ، تاجیکستان ، جنوب آسیا ، آسیای مرکزی و قفقاز را در برمی گیرد  .