گزارش سیاسی: چالش پاکستان در رویارویی با شورشیان طالبان
ناتوانی ارتش پاکستان در قتل و یا دستگیری رهبران طالبان در سوات، تعجب مردم محلی را برانگیخته است
بری نیوهاوس ، خبرنگار صدای آمریکا ، اسلام آباد مقامات پاکستان ، موافقت‌نامه صلح جنجال برانگیزی را با یکی از گروه‌های جنگجوی طالبان امضائ کردند که به سهولت کنترل دره سوات را که یکی از مناطق گردشگری پرطرفدار در 160 کیلومتری پایتخت است ، در دست این گروه قرار می‌دهد  . این موافقت‌نامه ، دومین تلاش دولت پاکستان برای برقراری یک آتش بس شکننده با جنگجویان طالبان در دره سوات است  .  ساکنان این منطقه معتقدند خطر حضور طالبان بیش از هر زمان دیگری به چشم می‌خورد  . در پی یک مبارزه منقطع 18 ماهه بر سر کنترل دره سوات و حضور طالبان در آن ، هم اکنون مردم محلی ، ارتش پاکستان و طالبان را مسئول کشته شدن صدها تن ، بی‌خانمانی هزاران نفر از ساکنین منطقه و تخریب ساختار اقتصادی این دره می‌دانند  . یکی از ساکنان دره سوات می‌گوید :« بسیاری از مردم این منطقه ، ویرانی‌های ناشی از هر دو سوی جنگ را دلیلی بر همکاری مخفیانه طالبان و دولت پاکستان قلمداد می‌کنند  .  ارزیابی مردم این است که طالبان و نیروهای ارتش پاکستان هم دست هستند  . » یکی دیگر از ساکنان منطقه که به دلیل هراس از اقدام تلافی جویانه حاضر به افشای نام خود نشد ، می‌گوید :« دورانی‌بود که گویی مردم محلی ابتدا از سوی طالبان و سپس توسط نیروهای ارتش مورد حمله قرار گرفته‌اند  .  95 درصد مردم بر این امر اتفاق نظر دارند  . » از سوی دیگر علیرغم کنترل شدید دولت بر منطقه تا چند سال گذشته ، ناتوانی ارتش پاکستان در قتل و یا دستگیری رهبران طالبان در سوات ، تعجب مردم محلی را برانگیخته است  . ژنرال اطهر عباس ، سخنگوی ارتش پاکستان با رد اتهامات مبنی بر همدستی طالبان و ارتش می‌گوید حدود 200 نیروی نظامی پاکستان در سوات کشته شده‌اند  . وی با اذعان به شکست ارتش در قتل و یا دستگیری رهبران طالبان به ویژه مولانا فضل الله می‌گوید :« رهبران ارشد و یا فرماندهان طالبان در سوات هنوز کشته و یا دستگیر نشده‌اند و باید به یاد داشته باشیم که رهبری ، مرکز توان نظامی یک ارتش است و معمولا خود را در تیررس دشمن قرار نمی‌دهد بنابراین هدف قرار دادن این افراد بسیار دشوار است  . » در حالیکه رهبران نظامی طالبان در سوات به ندرت مشاهده می‌شوند اما پیام‌های آن‌ها به کرات به گوش می‌رسد  .  ایستگاه‌های رادیویی غیر قانونی طالبان از 30 برج مخابراتی در سراسر دره و از طریق فرستنده‌های متحرک در اتومبیل‌ها ، هر روز برنامه پخش می‌کنند  . ارتش تلاش کرده تا بر روی امواج این ایستگاه‌ها پارازیت بیاندازد ولی با در دست داشتن تنها سه دستگاه اختلال امواج ، منطقه بسیار محدودی را تحت پوشش قرار می‌دهند  . برنامه‌های رادیویی شنونده بسیاری دارند و بسیاری از ساکنان دره می‌گویند به منظور کسب اطلاعات پیرامون برنامه ریزی‌های آتی طالبان ناچارند به رادیو گوش دهند  .  هر شب یک سخنگو قرآن می‌خواند و با اعلام سیاست‌های جدید طالبان ، احکام تهدید‌آمیز جدیدی صادر می‌کند  . شاه دوران ، یک سخنگوی طالبان در سوات ، اخیرا در یکی از برنامه‌های رادیویی خواستار مرگ خبرنگاران‌شده‌و آن‌ها را به ارایه گزارش‌های دروغین در مورد درگیری‌های سوات متهم کرده است  .  وی تهدید کرده با وجود قدرتمند بودن طالبان در منطقه ، گزارشگران باید بسیار محتاطانه عمل کنند  . عباس ، سخنگوی ارتش پاکستان در ارزیابی شکست نیروهای نظامی در برقراری آرامش در سوات به توقف درگیری در بهار گذشته اشاره می‌کند که دولت استانی در تلاش به منظور دستیابی به آتش بس با طالبان بوده است  . وی می‌گوید :« طالبان با سوئ استفاده از این وقفه ، نه تنها پیشروی کرد بلکه به سرکوب و ضرب و شتم ساکنان محلی مخالف پرداخت و زمانیکه ارتش بار دیگر به منطقه بازگشت حمایت مردم محلی ، ارتباطات و منابع خبری خود را از دست داده‌بود  .  تشخیص بین مردم محلی و جنگجویان طالبان بسیار دشوار شده‌بود و این امر ویرانی و بی‌خانمانی بسیاری را به همراه داشت  . » فرماندهان ایالات متحده از معضلات رویارویی با شورشیان طالبان کاملا آگاهی دارند زیرا سناریوهای مشابهی در عراق و افغانستان تکرار‌شده‌است  . تعدادی از مشاوران نظامی ایالات متحده در پاکستان در تلاشند تا با آموزش چندصد نیروی نظامی پاکستان ، حمله‌های نیروهای شورشی را خنثی کنند  . ریچارد هولبروک ، نماینده ویژه ایالات متحده در پاکستان و افغانستان ، پیشنهاد کرده است حدود 300 هزار نیروی نظامی پاکستان در مرز هند مستقر شوند تا توان مبارزه با جنگجویان طالبان افزایش یابد  . خالد عزیز ، فرماندار پیشین استان جبهه شمال غرب پاکستان می‌گوید :« با توجه به این امر که هنوز دشمنی دیرینه ارتش پاکستان با هند وجود دارد ، چنین عملیاتی بسیار دشوار خواهد‌بود  .  از دیدگاه پاکستان ، تهدیدهایی که از جانب هند متوجه این کشور است ، قریب الوقوع هستند و به همین دلیل اعزام نیرو باید با توجه به چنین نگرانی‌هایی صورت گیرد  .  به نظر می‌رسد پاکستان به جای مرزهای غربی ، بیشتر از جانب شرق مورد تهدید قرار می‌گیرد  . » راهبرد جدید دولت پاکستان در رویارویی با جنگجویان طالبان در سوات و توقف عملیات نظامی و مذاکرات پیرامون صلح ، مقامات ایالات متحده را نگران کرده است  . بر اساس این موافقت‌نامه ، جنگجویان طالبان به شرطی سلاح‌های خود را بر زمین خواهند گذاشت که اجازه تشکیل دادگاه‌هایی بر اساس قوانین اسلامی داشته باشند  . منتقدان بر این باورند چنین اقدامی کنترل و اختیارات دولت را کاهش می‌دهد و قلمرو قدرت طالبان را گسترده تر خواهد کرد  . خالد عزیز نسبت به نتایج این توافق نامه امیدوار است اما می‌گوید دولت پاکستان باید فارغ از نتیجه این توافق نامه ، به تلاش خود به منظور کنترل و پاکسازی این قلمروها و جلب حمایت ساکنان آن ، ادامه دهد  .