یاشار کمال، نویسنده‌ای که کردی اندیشید، ترکی نوشت و جهانی‌ شد
در حالی‌ برنامه‌های عادی خود را قطع و به خبر درگذشت یاشار کمال پرداختند، که آنسوتر، آقای ثریا اُوندر، نماینده ترک زبان حزب کردی صلح و دموکراسی در مجلس، پیام عبدالله اوجالان، خطاب به چریکهای این سازمان را قرائت کرد. رهبر محبوس کردها خواست سلاح‌هایشان را به نشان احترام به صلح، زمین بگذارند.
طغیان علیه اربابان ، قهرمانان بر خواسته از توده‌های مردم ، روایت حال و روز دهقانان و مکانی چون کوهستان ، شناسه‌های مشخص نوشته‌های یاشار کمال‌بودند که بازخوردشان ، تولید هراس ذهنی‌ ، درمیان حاکمان ترک در ترکیه‌بود  . اما یاشار کامل که‌بود و از چه گفت که مردمان شرق را شیفته خود کرد  .  سال 1923 همزمان با تاسیس جمهوری ترکیه در روستای گوکچه لی کودکی‌ به دنیا آمد که نامش را کمال گوکچه لی گذاشتند  .  یعنی‌ کمالی که اهل کوگچه لی است  .  شاید آن فضای فقر و تنگدستی که خانواده کمال با آن دست و پنجه نرم کرد ، نخستین کلاسهای اندیشیدن برای وی‌بود  .  تضاد‌هایی‌ که در دوران کودکی‌ دید و حس کرد ، نخستین جرقه‌های تولید فکری شد که بعد‌ها در فضای سخت و امنیتی ترکیه ، در قالب خیال و رمان نگاشت  . آنطور که خود گفته‌بود ، نخستین دغدغه‌ای که از دوران کودکی‌ ، ذهنش را به چالش کشیده ، مساله زبان گفتاری‌بود که تا سال 2000 در ترکیه ، چالش بزرگ ملیت‌های مختلف ساکن ترکیه با حکومت این کشور‌بود  .  این‌گونه‌بود که کمال گوکچه لی ، مسئولیت نگارش دردها ، احساس و آلام مردمان آنتولی را بر عهده گرفت تا نخستین کسی‌ باشد که با داستانهایش ، سیستم حکومتی را نه با سیاست ، بلکه با قلمش به چالش بکشد  . کمال گوکچه لی ، قبل از آنکه ، محصول فکری و احساسی‌ خویش را در قالب رمان بنگارد ، در روزنامه جمهوریت قلم زد  .  مطالبش ، بنیان جسارت نوشتن در ترکیه آن روزگاران را پایه‌ریزی کرد تا جایی‌ که نویسنده ، هنرمند و دوست قدیمی‌ اش ، عابدین دینو ، لقب یاشار کمال را برای وی برگزید  .  این‌گونه‌بود که تعریف جدید هویت کمال گوکچه لی ، به یاشار کمال ، بر روی جلد رمانهایش آمد تا نسل طغیانگر و معترض به سیستم حکومتی ترکیه ، دلشان به حضورش گرم باشد  . محصول رهائی فکر و احساس یاشار کمال و حس همذات پنداری وی با مردمان زیر یوغ مانده در ترکیه ، بیست رمان از جمله ، اینجه ممد ، زمین آهن است و آسمان مس ، گیاه بی‌زوال ، جنایت بازار آهنگران ، اربابان آکچاساز ، درخت انار روی تپه و سه‌گانه قصه جزیره بود علاوه بر رمان وی ده‌ها مجموعه داستان دیگر از جمله " سه افسانه آناتولی ، افسانه کوه آگری ، افسانه هزار گاور نر ، چوکوروا سوزان ، کلید چوکورووا " را نیز به رشته تحریر در آورد که به ده‌ها زبان دنیا ترجمه شدند  . اینجه ممد ، که یاشار کمال را به شهرت جهانی‌ رساند ، داستان جوانی‌ روستایی است که به قول سیستم حکومتی ، طغیان می‌کند و دهقانان و رعیت را علیه اربابان میشوراند  .  بسیاری از نظامیان در ترکیه یکصدا خواهان ممنوعیت چاپ رمان‌های یاشار کمال‌بودند ، چون بر این باور‌بودند که جوانان کرد متاثر از تفکرات وی ، به حزب کارگران کردستان می‌‌پیوندند ، اما وی این اظهارات را ناشی‌ از ضعف حکومت عنوان کرد تا جایی‌ که به خاطر دفاع از حقوق اقلیت‌ها و آزادی بیان ، در سال 1995 به جدایی‌ طلبی متهم و به بیست ماه زندان محکوم شد  .  فشار‌های بین‌المللی بر سیستم قضایی ترکیه ، سبب لغو حکم شد  .  یاشار کمال پیشتر در سال 1950 ، به دلیل انتقاد از نوع رفتار با اقلیت‌ها در ترکیه ، مدتی‌ را در زندان سپری کرده‌بود  . اینجه ممد ، بارزترین اثر یاشار کمال ، نامزد جایزه نوبل شد اما این جایزه‌ در سال 2006 ، به رمان نویس نسل دوم ترکیه ، اورهان پاموک رسید  .  یاشار کمال رمانهایش را در قالب ذهن مردمان نگاشت اما اورهان پاموک ، از تکرار شدن یاشار کامل در خویش دوری جست و تجربه و احساس شخصی‌‌اش را نگاشت تا دو قالب نگارش فکر فردی و جمعی‌ ، در رمان ، ادبیات داستانی‌ ترکیه را در جهان نمایندگی کند  . یاشار کمال ، در کودکی‌ چشم راست خود را از دست داد ، اما تا لحظه مرگ ، دیدن پیرامون با یک چشم ، از وسعت نگاهش نکاست  .  در همان کودکی‌ ، با دیدن صحنه کشته شدن پدرش در مسجد ، دچار لکنت گفتاری شد ، اما آنجا که راحت نگفت ، آسان نوشت  .  نوشتاری که جوایز سینه دل‌ دوکا ( 1982 )، لژیون دونور ( 1984 ) و جایزه صلح ناشران آلمان ( 1997 ) را برای وی به همراه داشت  . قلب خالق قهرمانان رهائی بخش داستان‌های شرق ، و یاغیان شکست ناپذیری چون اینجه ممد ، روز 28 فوریه 2015 یا 9 اسفند 1393از تپیدن باز ایستاد ، تا خیال ، آرزو و رمان در سوگ نبودنش سیاه پوش شوند  .