نگاهی به مستند برنده جایزه «سنا»، درباره زندگی و مرگ قهرمان اتومبیلرانی«فورمولا 1»
سنا با برنده شدن «گراند پری» برزیل درحالی که اتومبیلش در دنده ششم گیرکرده بود، نوعی نیروی حیاتی و استقامتی کم نظیراز خود نشان داد. چرا که او مصمم بود هواداران بی شمار خود که دراین نخستین مسابقه در داخل وطن به او چشم دوخته بودند را ناامید نکند
داستان زندگی « آیرتن سنا » قهرمان اتومبیلرانی خوشقیافه ، جذاب ، با استعداد و رک گوی برزیلی که در سال 1994 در سن 34 سالگی ضمن شرکت در مسابقه سرعت در « گراند پری مارینو » جان خود را از دست داد داستانی است که بایستی گفته می‌شد  .  « سنا » این فیلم مستند و تکان‌دهنده که این هفته جایزه بهترین مستند فستیوال فیلم لس آنجلس را از آن خود ساخت ، سرشار از لحظاتی هیجان آور و پرانرژی و گاه طنزآمیز است که درتماشاگر ایجاد شورو اشتیاقی همراه با احترام برای این قهرمان بی‌همتای اتومبیلرانی ایجاد می‌کند  . بخش‌های دراماتیک فیلم ماجرای رقابت‌ها و حسادت‌هایی است که میان « سنا » و رقیب فرانسوی او « آلن پروست » معروف به « پروفسور » وجود دارد  .  ماجرای برخوردهای شدید این دو قهرمان ، چه هنگام انجام مسابقات اتومبیلرانی به صورت تصادف روی جاده مسابقه و چه هنگام گفتگو با خبرنگاران و اظهارنظرهای هریک درباره دیگری از بخش‌های درخشان فیلم به شمار می‌رود  .  هم چنین ماجرای سیاست‌های پشت پرده مسابقات اتومبیلرانی درسطح جهانی  .  از آن دراماتیک تر ، نمایش هواداران برزیلی « سنا » است که به او نه به چشم یک قهرمان اتومبیلرانی بلکه به صورت یک ناجی و حتی یک « خدا » نگاه می‌کنند  .  اما این « سنا » است که با آن قدرت الهی دروجود خود پیوندی ناگسستنی دارد تا جایی که تنها راه نزدیک تر شدن به خالق ، همان پایان تراژیکی است که سرنوشت برای او رقم زده است  . کارگردان فیلم مستند « سنا »، آسف کاپادیا ، تماشاگر را به مدت دوساعت به همان دوران و زمان اوج قهرمانی « سنا » می‌برد  .  دراین مستند که تماما با به کارگرفتن فیلم‌های خبری و بدون استفاده از گویندگی و داستانسرایی ساخته‌شده‌حتی یک قطعه فیلم از زمان حال حاضر گنجانده‌نشده‌است  . در فیلم « سنا » هم چنین ازآرشیو فیلم‌های ارزشمند و کمیابی از پشت صحنه‌های مسابقات « فورمولا وان » Formula One استفاده‌شده‌است  .  فیلم‌هایی از رانندگانی برانگیخته و برآشفته ، گاه خشمگین و عصبانی  .  درلابلای این فیلم‌های آرشیوی ، تماشاگر شاهد فیلم‌های خانگی است که اعضای خانواده « سنا » در اختیار فیلمساز گذاشته‌اند  .  فیلم‌هایی که زندگی آرام‌بخش این قهرمان را ضمن استراحت در سواحل دریا ، هنگام قایقرانی ، شنا ، اسکی روی آب و ماهیگیری نشان می‌دهد  .  گاه آیرتن سنا با بدنی آفتاب سوخته روی عرشه کشتی تفریحی دراز کشیده است  .  گاه با اعضای خانواده و دوستانش دیده می‌شود و دراغلب بخش‌های این قسمت ازمستند « سنا » ازفیلم‌های خبری تلویزیونی استفاده‌شده‌است  .  تماشای این صحنه‌ها با آن کیفیت فیلم‌های خانگی یک حس نزدیکی ، صمیمیت و خصوصیت با موضوع فیلم را به تماشاگر القا می‌کند  . فیلم برروی فرازو نشیب‌های زندگی حرفه‌ای سنا تمرکز دارد در حالی که گفتارهایی از افراد مختلف و خارج از تصویر تماشاگر را به درون این ماجراها هدایت می‌کنند  . :« آیرتن سنا » یک ستاره تلویزیونی و یک شخصیت دوستداشتنی و پرطرفداربود که به مسابقات « فورمولا وان » جلوه‌های تازه‌ای بخشید و به مدت یک دهه درصدراین مسابقات قرارگرفت  . » توجه عمومی نخستین بار هنگامی به « سنا » جلب شد که او در سال 1984 در مسابقات « گراند پری » موناکو ، علیرغم بارش شدید باران به مقام اول این مسابقات رسید  .  بعدها در سال 1991 ، سنا با برنده شدن « گراند پری » برزیل درحالی که اتومبیلش در دنده ششم گیرکرده‌بود ، نوعی نیروی حیاتی و استقامتی کم نظیراز خود نشان داد  .  چرا که او مصمم‌بود هواداران بی‌شمار خود که دراین نخستین مسابقه در داخل وطن به او چشم دوخته‌بودند را ناامید نکند  . درفیلم ، آیرتن سنا گاه هنگام معاشرت با دوست دخترمعروفش « آدریانه گالیستو » که با نام « شوشا » از معروف ترین شخصیت‌های تلویزیونی آن زمان برزیل به شمار می‌رفت نشان داده می‌شود و البته مرگ او نیز با حضور دوربین‌های تلویزیونی اتفاق افتاد  .  اتومبیل « سنا » درحالی که به سرعت از جاده مسابقه خارج می‌شد به دیواری اصابت می‌کند و این صحنه ازچند زاویه مختلف تلویزیونی بارها و بارها تکرار می‌شود  . صحنه‌های دلخراش پایانی فیلم « سنا » و سرنوشت شوم این قهرمان جوان با موسیقی « آنتونیو پینتو » که گاه از « الکترو جاز » به صداهای ارکستره‌شده‌دیگری تبدیل می‌شود وملودی‌های زیربنایی برزیلی همراه است و برای تماشاگر یادآورنده آنچه درحال وقوع است می‌باشد  .  اما فیلم « سنا » به هیچوجه مقدمه‌ای برای منجرشدن به یک فاجعه محسوب نمی‌شود  .  بخش‌های مهمی از فیلم با مسئله مسابقات اتومبیلرانی و حوادث ناشی از آن و یارگیری‌ها و پیروزی‌های مسابقاتی سروکار دارد  .  پروست دائما با « سنا » درحال کلنجاری حرفه‌ای است  .  همین مسئله خود تضادهای جالب توجهی در روند فیلم ایجاد کرده است و در نهایت احساسات تند و شدید سنای برزیلی را در مقابل مصلحت‌گرایی و فلسفه‌های عملی و سرد « پروست » قرار می‌دهد  .  تا جایی که در فیلم به تدریج « پروست » همراه با « ژان ماری بالستر » مدیر و گرداننده مسابقات تبدیل به « محور شرارت » مسابقات « فورمولا وان » می‌شوند  .  به ویژه درصحنه‌ای که « بالستر » - یکی از دو مرد شرور فیلم درحالی که انگشت سبابه خود را بلند کرده به جمع رانندگان تحکم می‌کند :« بهترین تصمیم ، تصمیم من است  . » لحظاتی که تماشاگر احساس می‌کند می‌خواهد شیئی را به طرف پرده سینما پرتاب کند  . « سنا » هرکسی را که حتی برای مدتی کوتاه در دهه هشتاد و نود میلادی ارتباط یا اطلاعی از مسابقات « فورمولا وان » داشت به هیجان آورد  .  حتی اگر کوچکترین علاقه‌ای هم به مسابقات اتومبیلرانی نداشته باشید ، داستان زندگی و پیروزی‌های « سنا » می‌تواند یکی از زیباترین ، هوشمندانه ترین وعمیق ترین فیلم هااز نوع سرسپاردگی به شخصیت‌های شناخته‌شده‌باشد  .