گزینه سوم برای حل بحران سوریه
برای یافتن راهکاری برای بحران سوریه هدف باید استقرار نظام سیاسی باشد که در آن مردم سوریه از حق رای برخوردارند و حقوق اقلیت های سوریه ضمانت می شود
رابرت پاستور ، نویسنده کتاب « ایده آمریکای شمالی » و مشاور ارشد « مرکز کارتر » در امور حل تعارض در خاورمیانه ، در مقاله‌ای در روزنامه لس آنجلس تایمز به بحران سوریه پرداخته که ترجمه آن در پی می‌آید  . اخضر ابراهیمی ، فرستاده ویژه سازمان ملل متحد و اتحادیه عرب در امور سوریه اواخر ماه سپتامبر در اجلاس شورای امنیت این سازمان ، درگیری‌های سوریه را « بسیار بد و رو به وخامت » خواند  .  ابراهیمی یکی از کارکشته ترین دیپلمات‌های جهان است  .  قدرت‌های جهان اظهارات او را شنیدند ، اما هیچ ایده جدیدی برای چگونگی پایان دادن به این بحران ارائه نکردند  .  این رویکرد باید تغییر کند  . برای حل بحران سوریه تاکنون دو راهبرد به بوته آزمایش گذاشته‌شده‌است  .  کوفی عنان ، دبیر کل پیشین سازمان ملل متحد و فرستاده ویژه این سازمان پیش از آقای ابراهیمی سعی کرده‌بود تا آتش بس را از راه مذاکره برقرار کند و بین قدرت‌های بزرگ و میانی همفکری و اجماع ایجاد کند  .  اما تلاش‌های او ناکام ماندند  . راهبرد دوم کمک به گروه‌های مخالف برای سرنگونی بشار اسد ، رئیس جمهوری سوریه‌بود و قرار شد که ترکیه و کشورهای منطقه خلیج‌فارس مخالفان را که از انسجام چندانی برخوردار نبودند ، به سلاح مجهز کنند  .  دولت‌های دیگر از جمله ایالات متحده نیز به این امر کمک می‌کنند  .  جناح مخالف ( اسد ) از هجده ماه پیش تاکنون بسیار قدرتمندتر‌شده‌و هم اکنون قادر است تا تقریبا در هر جبهه‌ای به حکومت حمله کند  .  حمایت بین‌المللی برای احزاب مخالف اسد دلگرم‌کننده است و برخی از گروه‌ها خواهان مداخله خارجی برای سرعت بخشیدن به سرنگونی اسد شده‌اند  .  اما احتمال چنین مداخله‌ای بسیار اندک است  . ارتش سوریه کماکان آنقدر توانمند است که بتواند مناطقی که مخالفان تسخیر کرده‌اند ، باز پس بگیرد  .  ایران ارتش سوریه را به سلاح مجهز می‌کند و روسیه نیز از نیروهای نظامی این کشور حمایت می‌کند  .  اسد از حمایت بخش‌هایی از کشور برخوردار است و با وجودی که تعدادی از نیروهای ارتش به قیام مردمی پیوسته‌اند ، اما نیروهای امنیتی به رهبری اعضای خانواده او و خاندان علوی که در اقلیت هستند ، کماکان قدرت را در چنگ خود دارند  .  آن‌ها سخت مبارزه می‌کنند و نگران هستند که شکست به نابودی شان منتهی شود  .  به علاوه ، وحشت حکومت از آن است که آشتی به معنای ضعف تعبیر شود  . در شرایطی که طرفین درگیری در برابر مذاکرات جدی و متعادل مقاومت نشان می‌دهند ، چشم انداز پایان درگیری‌ها بسیار دور به نظر می‌رسد  .  احتمال این که جنگ داخلی سوریه وارد دومین سال خود شود و حتی یک دهه طول بکشد ، بسیار است  .  وضعیت خشونت‌های قومی هر سال رو به وخامت می‌گذارد ، نرخ جنایات چندین برابر خواهد شد و بنیادگراترین گروه‌ها قوی تر خواهند شد و کشورهای همسایه نقش مداخله جویانه بیشتری ایفا خواهند کرد  . برخی مصرانه از ایالات متحده خواسته‌اند تا از جناح‌های مخالف حکومت اسد حمایت کند ، اما محتاطانه عمل کردن پرزیدنت اوباما هوشمندانه است  .  اگر ایالات متحده در این راه قدم بگذارد ، بهای شکست در این کارزار سنگین خواهد‌بود ، اما « پیروزی » در کوتاه مدت و به بهای اندک محتمل نیست  .  مردم آمریکا از حضور نیروهای نظامی ایالات متحده در چندین جنگ در خاورمیانه خسته و سرخورده شده‌اند  .  آن‌ها از تجربه جنگ عراق آموخته‌اند که پیروزی به آسانی کسب نمی‌شود  .  شاید جهادگرایان برندگان واقعی درگیری‌های سوریه باشند و شاید یکی از ثمرات این درگیری‌ها یک جنگ منطقه‌ای توسط کردها و علیه کردها باشد  . زمان انتخاب یک هدف و یک راهبرد جدید فرا رسیده و ابراهیمی تنها مردی است که در این راه موفق خواهد شد ؛ زیرا او قوانین و شروطی را ترسیم کرد که برای جنگ داخلی طولانی لبنان راهگشا‌بودند  .  سرنگونی اسد نباید هدف باشد ، با این وجود ، سقوط او خواست خیلی هاست  .  هدف باید بر ترسیم مسیری برای یک استقرار نظام سیاسی متمرکز شود که همه مردم سوریه بتوانند اظهارنظر کنند و از حق رای برخوردار باشند و حقوق اساسی و محافظت از منافع همه اقلیت‌ها و جناح‌های قومی و مذهبی در قانون ضمانت‌شده‌باشد  . این توافق نامه چه شکل و شمایلی خواهد داشت و چه مفادی در آن گنجانده خواهد شد  ؟  زمانی که قیام مردم سوریه آغاز شد ، دولت اسد پیشنهاداتی را در زمینه اصلاح ساختار انتخاباتی کشور مطرح کرد که راه برای اظهارنظر و مشارکت همه اقشار مردم سوریه در انتخابات هموار شود  .  او همچنین پیشنهاد اصلاح احزاب سیاسی ، مطبوعات و سازمان‌های غیردولتی و اصلاحات دیگر را مطرح کرده‌بود  .  این برنامه درستی است ، اما اصلاحات پیشنهادی عیب و نقص بسیاری داشتند و هیچ کس آن‌ها را جدی نگرفت  .  من و حریر بالیان به نمایندگی از « مرکز کارتر » رویکردی را با دولت اسد مطرح کردیم که اصلاحات را مورد بازبینی و تجدیدنظر قرار خواهد داد تا از اعتبار بیشتری برخوردار شوند و برای جناح‌های مخالف دولت که خواهان استقرار دموکراسی هستند ، متقاعد‌کننده باشد  . برخی از مقامات ارشد دولت از این ایده حمایت کردند ، اما در آن برهه ، نیروهای امنیتی اطمینان داشتند که می‌توانند مخالفان را سرکوب و نابود کنند  .  آن‌ها اشتباه کردند  . از آن جا که دولت و مخالفان حکومت اسد با هم ارتباطی ندارند ، فرستاده ویژه باید بین طرفین رایزنی کند تا بتوانند اصلاحات قابل اعتباری را تدوین کنند تا با اجرای آن‌ها راه برای انتخاباتی هموار شود که با نظارت بین‌المللی و با حضور همه گروه‌ها برگزار شود  .  حضور نیروی حافظ صلح سازمان ملل متحد برای نظارت و اجرای توافق نامه حیاتی خواهد‌بود  .  در حالی که درگیری‌ها نه تنها تشدید شده‌اند و بلکه به بن بست رسیده‌اند ، بعید به نظر می‌رسد که یک رهبر جدی با این اصلاحات مخالفت کند  . آیا استقرار دموکراسی در سوریه ممکن است  ؟  چنین امری نامحتمل به نظر می‌رسد  .  اما محتمل ترین گزینه جایگزین ، سقوط به قهقرای یک دهه ویرانگی است که تصور و تجسم آن بسیار دردناک و غم انگیز است  .  شاید زمان آن فرا رسیده است که جامعه بین‌الملل از یک گزینه سوم حمایت کند  .