آنچه باید از تسلیحات هسته‌ای اسراییل بدانید
رمز و راز فراوانی زرادخانه هسته ای اسراییل را فرا گرفته، که تا حدودی به دلیل قاعده نانوشته امنیتی اسراییل مبنی بر سخن نگفتن از برنامه هسته ای برای حفظ اصل بازدارندگی است.
توافق هسته‌ای ایران طی دو ماه گذشته مساله اصلی سیاست خارجی در واشنگتن بوده است ، و تایید یا رد آن ، تا آخرین مهلت بررسی توافق در هفدهم سپتامبر در راس دستور کار کنگره آمریکا قرار داشت  .  دو مجلس نمایندگان و سنا صحنه ساعت‌ها بحث و رای گیری‌های متعدد‌بودند و دموکرات‌های سنا با حفظ یکپارچگی مانع رای‌گیری بر سر طرح رد توافق هسته‌ای ایران شدند ؛ طرحی که جلوی رفع تحریم‌های ایران توسط باراک اوباما ، رییس جمهوری آمریکا ، را می‌گرفت  . نکته اصلی دفاع دولت باراک اوباما از برنامه جامع اقدام مشترک ( برجام ) این فرضیه است که فشار بر تهران برای محدود کردن برنامه هسته‌ای اش فوریت تهدید گسترش جنگ افزار هسته‌ای در خاورمیانه - آشفته ترین و خشونت بار ترین منطقه جهان حتی بدون تسلیحات هسته‌ای - را بسیار کاهش می‌دهد  .  با این وجود باید به یاد داشته باشیم که یک کشور در منطقه پیش از این دارای جنگ افزار هسته‌ای بوده است  .  آن کشور اتفاقا نزدیکترین متحد واشنگتن در خاورمیانه است : اسراییل  . رمز و راز فراوانی زرادخانه هسته‌ای اسراییل را فرا گرفته است  .  این امر تا حدودی به دلیل قاعده نانوشته امنیتی اسراییل مبنی بر سخن نگفتن از برنامه جنگ افزار هسته‌ای آن کشور در عیان برای حفظ اصل بازدارندگی است  .  اما بعضی عناصر برنامه هسته‌ای اسراییل توسط تحلیلگران امور دفاعی در آمریکا و در جهان مورد تصدیق قرار گرفته است  . تردید بر سر شمار آن‌ها : هر چند همه معتقدند اسراییل زرادخانه هسته‌ای قابل ملاحظه‌ای دارد ، اما هیچ کس واقعا نمی‌داند این زرادخانه چقدر بزرگ است  .  جیمی کارتر ، رییس جمهوری پیشین آمریکا ، در سخنانی در سال 2008 ، گفت اسراییل احتمالا دستکم 150 سلاح هسته‌ای دارد تا در صورت وخامت اوضاع آن‌ها را به کار بگیرد  .  شش سال بعد ، جیمی کارتر برآورد خود را تغییر داد و از حدود 300 جنگ افزار هسته‌ای در اسراییل صحبت کرد که بر مبنای محاسبه او یعنی زرادخانه آن کشور طی سال‌های 2008 تا 2014 دو برابر‌شده‌است  .  محمدجواد ظریف ، وزیر امور خارجه ایران ، در اوج مذاکرات هسته‌ای با پنج به علاوه یک به خبرنگاران در سازمان ملل متحد گفت که اسراییل « دارای 400 کلاهک هسته‌ای است » .  « دفتر دانشمندان اتمی » معتقد است با توجه به این که هدف از برنامه جنگ افزار هسته‌ای اسراییل بازدارندگی است آمار ظریف بسیار غیرواقعی و اغراق‌آمیز به نظر می‌رسد  .  به باور این گروه آن طور که در یک مطالعه موسسه رند نقل‌شده‌است آمار « شصت و پنج تا هشتاد و پنج کلاهک » دقیق تر است  . بی‌پرده صحبت کنیم ، جهان هیچ درکی درباره شمار تسلیحات هسته‌ای اسراییل ندارد و همین هم مد نظر آن کشور است : بازی حدس و گمان در این باره باعث می‌شود دشمنان اسراییل در منطقه مراقب کارهای شان باشند  . اسراییل برای فعال کردن برنامه هسته‌ای اش آمریکا را فریب داد : مچ حکومت ایران دوبار در میانه ساخت تاسیسات غنی‌سازی اورانیوم توسط نهادهای اطلاعاتی غرب گرفته شد  .  سال 2002 ، سازمان مجاهدین اطلاعاتی را در اختیار آمریکا قرار داد که به تاسیسات بسیار بزرگ نطنز اشاره داشت  .  سال 2009 ، سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا و اروپا مرکز غنی‌سازی پنهان‌شده‌در اعماق کوه به نام فردو را شناسایی و فاش کردند  .  اما ایران تنها کشوری نیست که تعمدا آمریکا و جامعه بین‌المللی را برای به دست آوردن زمان در جهت تکمیل برنامه هسته‌ای اش فریب داده است  .  همان‌طور که اخیرا والتر پینکس در گزارشی برای واشنگتن پست نوشت اسراییلی‌ها « دهه‌ها پیش پیشگام این راه‌بودند » . در سال‌های دهه 1950 و آغاز دهه 60 میلادی ، دولت اسراییل بارها جلوی درخواست‌های آمریکا برای دریافت اطلاعات از ساخت احتمالی جنگ افزار هسته‌ای سنگ اندازی کرد و در دوره‌ای با امید به دادن فرصت تنفس به برنامه هسته‌ای اش عمدا به متحدان خود در آمریکا دروغ گفت  .  در 1960 ، اسراییل رآکتور دیمونا را برای وزارت امور خارجه آمریکا به عنوان « کارخانه منسوجات » و « تاسیسات پژوهش فلزات » معرفی کرد  .  شیمون پرز ، وزیر امور خارجه وقت اسراییل ، به جان کندی ، رییس جمهوری وقت آمریکا ، در ملاقاتی در کاخ سفید در 1963 ، اطمینان داد که اسراییل « جنگ افزار هسته‌ای را وارد منطقه نخواهد کرد » . جان کندی چنان نگران برنامه احتمالی جنگ افزار هسته‌ای اسراییل‌بود که از آن‌ها خواست با ورود بازرسان آمریکایی به دیمونا موافقت کنند  .  اسراییلی‌ها پس از اطمینان یافتن از این که بازرسی‌ها به متخلف معرفی شدن آن‌ها منجر نمی‌شود با آن درخواست‌ها موافقت کردند : بر مبنای گزارش مفصل تحقیقی روزنامه گاردین ، بازرسان آمریکایی اجازه نداشتند تجهیزات خود را همراه بیاورند و از محل نمونه برداری کنند  . چرا اسراییل از ابتدا به دنبال بمب هسته‌ای بود : دیوید بن گوریون ، بنیان‌گذار کشور اسراییل و اولین نخست‌وزیر آن کشور ، ماموریت خود را اطمینان از این امر تعریف کرده‌بود که سرزمین مردم یهود از تهدید ناشی از حمله اعراب محفوظ بماند  .  ایجاد بازدارندگی فوق العاده دستور کار عمده بن گوریون‌بود ؛ او در نامه‌ای در آوریل 1948 به یکی از مامورانش در اروپا می‌نویسد که اسراییلی‌ها باید به تحقیقات شان بر سر ساخت زرادخانه هسته‌ای سرعت ببخشند تا امنیت کشور یهود تامین شود  . در آغاز دهه 1950 ، اسراییل چون امروز قدرتی بلامنازع در خاورمیانه نبود  .  اسراییل سال 1948 در محاصره کشورهای متخاصم عرب تاسیس و تا میانه دهه 70 میلادی در چند مورد با اعراب درگیر جنگ شد ؛ بن گوریون نگران‌بود که مردمش در نهایت در جنگ با دشمنان عرب اش با تسلیحات متعارف شکست بخورند  .  استدلال او این‌بود که اسراییل برای نجات خود در منطقه‌ای پر از دشمن نیاز به یک بیمه قوی دارد  . بن گوریون چند روز پس از استعفایش در سخنانی تلویحا اشاره کرد که چرا اعتقاد داشت یک برنامه هسته‌ای برای امنیت عالی اسراییل و بقای آن حیاتی‌بود  .  همه چیز مربوط به نیات مصر ، سوریه ، اردن ، و عراق‌بود : « من هیچ کشور دیگری را نمی‌شناسم که همسایگانش اعلام کرده باشند که خواهان نابودی اش هستند ، و نه تنها اعلام کنند بلکه با تمام ابزار در دسترش شان آماده انجام آن باشند  .  ما نباید دچار این توهم شویم که آن چه هر روز در قاهره ، دمشق ، و بغداد اعلام می‌شود تنها حرف است  .  این تفکری است که راهنمای عمل رهبران عرب است » . جهان سال‌ها به دنبال پیوستن اسراییل به‌ان  .  پی  .  تی‌بود : از سال 1995 ، زمانی که امضائ‌کنندگان پیمان منع گسترش و تکثیر جنگ افزار هسته‌ای (‌ان پی تی ) رسما خواهان « ایجاد خاورمیانه‌ای عاری از جنگ افزار هسته‌ای و دیگر تسلیحات کشتار جمعی شدند »، سازمان ملل متحد تلاش کرده است تا اسراییل را به امضای‌ان پی تی مجاب کند و بهترین راه تحقق این هدف موافقت با ورود بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تاسیسات هسته‌ای اسراییل است  .  اسراییل از دادن چنین اجازه‌ای سرباز زده است و مدت هاست استدلال می‌کند که برنامه جنگ افزار هسته‌ای اسراییل ( که کماکان‌بود و نبودش را رد یا تایید نمی‌کند ) بزرگترین تهدید امنیت خاورمیانه نیست  . این رویکرد باعث توقف تلاش‌های کشورهای عضو‌ان پی تی و مجمع عمومی سازمان ملل متحد نشد  .  مجمع عمومی در سال 2009 قطعنامه‌ای را به تصویب رساند که از کشورهای غیر عضو‌ان پی تی می‌خواست به اصول آن معاهده اعلام پایبندی کرده و از ایجاد منطقه عاری از تسلیحات کشتار جمعی حمایت کنند  .  قطعنامه همچنین از کشورهای غیرعضو خواستار پذیرفتن بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی شده‌بود  .  سال 2010 ، یکصد و هشتاد و نه کشور خواستار برپایی کنفرانسی در سال 2012 با هدف برداشتن گام‌هایی برای ایجاد خاورمیانه عاری از سلاح هسته‌ای شدند  .  اسراییلی‌ها این درخواست را « مخدوش و ریاکارانه » توصیف کردند و کنفرانس با توجه به مشکلات دستور کارش آن طور که برنامه‌ریزی شده‌بود پیش نرفت  . بهار امسال جامعه کشورهای عضو‌ان پی تی تلاش کردند کنفرانس دیگری را با موضوع خاورمیانه عاری از سلاح هسته‌ای تشکیل بدهند اما آمریکا ، کانادا و بریتانیا با نگرانی از اینکه مساله پیوستن یا نپیوستن اسراییل به‌ان پی تی تبدیل به مساله‌ای شود جلوی تصویب قطعنامه را گرفتند  .  هفته گذشته ، آمریکا ، بریتانیا ، فرانسه ، کانادا و شصت عضو دیگر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پیش نویس قطعنامه مورد حمایت کشورهای عرب را که خواهان تحت نظارت در آوردن برنامه هسته‌ای اسراییل‌بود رد کردند  . دست آخر حق با اسراییل است : باراک اوباما در دوره اول ریاست جمهوری اش پاکسازی جهان از جنگ افزار هسته‌ای و تامین امنیت مواد هسته‌ای بدون کنترل را به اولویت امنیت ملی دولت خود بدل کرد  .  تقریبا تمام کشورهایی که در دهه چهل و پنجاه میلادی نخستین تولید‌کنندگان تسلیحات هسته‌ای بودند امروز سیاره‌ای عاری از هر گونه کلاهک هسته‌ای را ترجیح می‌دهند  .  ما برای درک این که چطور کوچکترین سوئ محاسبه می‌تواند به یک مناقشه هسته‌ای تمام عیار بدل شود تنها کافی است به دوران جنگ سرد بازگردیم  . اسراییل به عنوان کشوری دارای جنگ افزار هسته‌ای که حاضر به اذعان به برخورداری از آن نیست امکان دستیابی به پارادیم یک جهان « بدون جنگ افزار هسته‌ای » را دشوارتر می‌کند  .  البته اسراییل در نهایت حق دارد : مشکلاتی که کشته شدن سالانه ده‌ها هزار تن در خاورمیانه و آواره شدن میلیون نفر از خانه شان را در پی داشته است هیچ ربطی به زرداخانه هسته‌ای اسراییل یا جنگ افزارهای هسته‌ای به‌طور کلی ندارد  .  ریشه این مشکلات در ناکارآمدی فوق العاده جهان عرب است : درگیری‌های فرقه‌ای ، حکمرانی دیکتاتوری‌های بی‌رحم و بی‌کفایت ( نمونه رژیم اسد )، و تروریسم که هر یک از دیگری تغذیه کرده و دور باطلی از خشونت را پدید آورده است تا ایده دولت - ملت عرب به خطر بیافتد  .  اگر ایالات متحده ، اروپا ، و خود کشورهای عرب خواهان حل مشکلات یا دستکم کاستن از تاثیرات منفی آن‌ها هستند ، برنامه هسته‌ای اسراییل نقطه‌ای نیست که باید انرژی را بر آن متمرکز کرد  .  هیچ کس تا کنون با تسلیحات هسته‌ای اسراییل کشته‌نشده‌است ؛ میلیون‌ها تن با بمب‌های بشکه‌ای ، بمب‌های دست ساز ، تسلیحات شیمیایی ، کلاشنیکف ، تانک‌های ام یک ابرامز ، اف پانزده اس ، اف شانزده اس ، و قمه‌های بلند و تیز متعلق به داعش کشته شده‌اند  . خاورمیانه با مشکلاتی پیچیده و مجموعه‌ای از بحران‌ها دست به گریبان است که میلیون‌ها تن را از تجربه مشابه زندگی مردم در غرب محروم کرده است  .  اما زرادخانه هسته‌ای اسراییل بخشی از این مشکلات نیست  .