کشتار ارمنیان، زخمی که صد ساله شد
کشتار و اخراج ارمنیان در مرحله اول به صورت قتل جمعی مردان ارمنی و یا فرستادن آنان به سربازی و کار اجباری صورت گرفت و در مرحله دوم از طریق کوچ دادن اجباری زنان و کودکان و سالمندان و از کار افتادگان با پای پیاده – یا آنچه پیاده روی مرگ خوانده می شود- به صحرای سوریه انجام یافت.
روز 24 آوریل 2015 ، صدسال از روزی می‌گذرد که کشتار و اخراج گروهی و سازمان یافته ارمنیان ساکن قلمرو امپراتوری عثمانی ، بخصوص در قسطنطنیه - استانبول امروزی - آغاز شد  .  این واقعه که از آن با نام‌های نسل‌کشی و هولوکاست ارمنیان ، نیز یادشده و ارمنیان آن را جنایت بزرگ خوانده‌اند ، در خلال جنگ جهانی اول و پس از آن ، در آستانه فروپاشی حکومت عثمانی ، در دو مرحله انجام شد  . روز 24 آوریل 1915 ، مقام‌های عثمانی 250 تن از روشنفکران و رهبران اقلیت ارمنی قسطنطنیه را دستگیر و بازداشت کردند  .  قتل عام ارمنیان در مرحله اول به صورت کشتار جمعی مردان ارمنی و یا فرستادن آنان به سربازی و کار اجباری صورت گرفت و در مرحله دوم از طریق کوچ دادن اجباری زنان و کودکان و سالمندان و از کارافتادگان با پای پیاده یا آنچه پیاده روی مرگ خوانده می‌شود - به صحرای سوریه انجام یافت  . این پیادگان که تحت نگهبانی نیروهای ارتش عثمانی قرار داشتند از دسترسی به آب و غذا محروم‌بودند و گاه و بی‌گاه هدف تجاوزهای جنسی ، سرقت و یا کشتارهای جمعی قرار می‌گرفتند  .  نظیر این رفتار در قبال دیگر اقلیت‌های بومی امپراتوری عثمانی مانند یونانیان و آشوری‌ها نیز صورت گرفته و برخی مورخان آن را بخشی از همین سیاست نسل‌کشی می‌دانند  .  پراکنده شدن جوامع ارمنی در گوشه و کنار جهان ، نتیجه مستقیم آزار و اذیت ارمنیان در امپراتوری عثمانی شمرده می‌شود  . اما این زخم کهنه ملت ارمنی هنوز التیام نیافته است  .  پس از فروپاشی حکومت عثمانی در پایان جنگ جهانی اول ، مرکز این امپراتوری در دست ترکان به رهبری آتاتورک باقی ماند و ترکیه نام گرفت  .  ارمنیان ، ترکیه را وارث عثمانی می‌دانند و از آنکارا می‌خواهند با پذیرفتن نسل‌کشی ارمنیان ، از آنان عذر بخواهد و به آنان غرامت بپردازد  .  اما دولت ترکیه هیچ‌گاه زیر بار این خواست نرفته است  .  ترکیه این رویداد را متعلق به عثمانی‌ها می‌داند و در عین حال آن را در زمره نسل‌کشی قرار نمی‌دهد ، بلکه رفتاری می‌داند که نظیر آن درمورد دیگر اقلیت‌ها نیزصورت گرفته است  . رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری ترکیه می‌گوید ارمنیان تاریخ را تحریف می‌کنند : « ما همه باید آمادگی این را داشته باشیم که رویدادهای 1915 را عینی ، علمی و واقع‌گرایانه بررسی کنیم  .  ارمنی‌های خارج از کشورشان تلاش دارند آن واقعه را سیاسی و تاریخ را تحریف کنند  . » کاخ سفید می‌گوید باراک اوباما در سالگرد این کشتار آن را محکوم می‌کند اما از واژه نسل‌کشی که مورد درخواست ارمنیان است ، استفاده نخواهد کرد  .  جن ساکی سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا کشتار را واقعه شرارت بار آغاز قرن بیستم نامیده است : « موضع ما روشن است  .  گفته‌ایم یک واقعیت تاریخی است  .  یک میلیون و نیم ارمنی کشته شدند  .  یکی از شرارت‌بارترین وقایع آخرین سال‌های عمر حکومت عثمانی در نخستین سال‌های قرن بیستم‌بود  . » با این حال به فرمان ریاست جمهوری ارمنستان در سال 2013 مقرر شد در صدمین سالگرد این کشتار ، در سال 2015 ، مراسمی گسترده برگزار گردد  .  در این مراسم پاپ فرانسیس و تئودوروس ، پاپ اعظم قبطی‌های مصر نیز شرکت می‌کنند  . پاپ فرانسیس به‌تازگی با نسل‌کشی خواندن کشتار ارمنیان ، خشم دولت ترکیه را برانگیخته است  .  تاکنون 23 کشور جهان به‌طور رسمی کشتار جمعی ارمنیان را نسل‌کشی اعلام کرده‌اند  .  امری که بسیاری از مورخان و پژوهشگران نسل کشی نیز با آن موافقند  . رافائل لمکین ، وکیل لهستانی مقیم آمریکا که تحقیقات بسیاری در مورد نسل‌کشی و هولوکاست انجام داده ، و واژه نسل ‌کشی یا جنوساید را هم او ساخته است ، در سال 1943 رفتار عثمانی در قبال اقلیت ارمنی را مصداق نسل‌کشی شمرد  .  نسل‌کشی ارمنیان را اولین مورد هولوکاست در جهان مدرن می‌دانند که پس از هولوکاست یهودیان در جنگ دوم ، بیش از همه مورد بررسی و پژوهش قرار گرفته است  . محمدعلی جمال زاده ، نویسنده ایرانی نیز که در سال‌های 1915 و 1916 در عثمانی به سر می‌برد در نشریه کاوه چاپ برلن به شرح برخی از مشاهدات خود پرداخته است  .  اسماعیل رائین ، مورخ ایرانی نیز در کتابی به نام قتل عام ارمنیان ، از این رویداد گفته است  . در ارمنستان موزه نسل کشی ارامنه در ایروان هم‌زمان با صدمین سال‌روز این کشتار آغاز به کار می‌کند  .  ارمنیان سراسر جهان با نوشتن کتاب‌ ، و ساختن فیلم‌ و ترانه‌ کوشیده‌اند یاد آنچه را که هولوکاست ارمنی می‌نامند ، زنده نگاه دارند  .  از آن جمله است ترانه « دوباره هرگز » که فلورا مارتیروسیان خواننده ارمنی آن را به یاد این رویداد خوانده است  .