ایران اتمی با مدل ژاپنی؟
نیویورک تایمز می گوید آمريکا و اسرائیل گزینه نظامی را از دستور کار خارج نکرده اند اما فعلا دنبال این گزینه رفتن هم مطلوب بنظر نمی رسد
نیویورک تایمز زیر عنوان " تحریم‌های علیه ایران سخت تر می‌شود ، ولی اقدام بعدی چیست  ؟ " می‌نویسد گرچه دولت اوباما و متحدان اروپائی اش تحریم‌های اقتصادی علیه ایران را روز دوشنبه با محدود ساختن دسترسی تهران به سیستم جهانی مالی ، و تضعیف صنایع حیاتی نفت و گازش سخت تر کرده‌اند ، اما مقامات آمریکائی و اروپائی اذعان دارند که شانس موفقیت این جدید ترین اقدامشان برای وادار ساختن تهران به دست برداشتن از آنچه که مایه‌ای برای نگرانی‌های غرب در مورد پیگیری تسلیحات اتمی توسط تهران محسوب می‌شود ، محدود است  . در چنین شرایطی این سئوال مهم پیش می‌آید که بعدا چه باید کرد  ؟ آمریکا و اسرائیل گزینه‌های نظامی را از دستور کار خارج نکرده‌اند اما رفتن دنبال این گزینه‌ها هم دست کم در شرایط کنونی نا مطلوب بنظر می‌رسد  .  چند مقام آمریکائی و اروپائی در صحبت هائی خصوصی گفته‌اند که دست یافتنی ترین نتیجه برای غرب می‌تواند بر این پایه استوار شود که ایران اطلاعات و فناوری لازم برای ساختن سلاح اتمی را داشته باشد ، اما وارد مرحله ساخت آن نشود  .  چنین وضعیتی ضمن آنکه اعمال حاکمیت و استقلال ایران را ممکن می‌سازد به تهران نیز فرصت می‌دهد پس از سالها تنشهای سیاسی به راه حلی آبرومندانه دست یابد  . گرچه این از دیدگاه موضع آمریکا در حکم دادن امتیازی بزرگ محسوب می‌شود اما ایران باید نخست امتیازهائی بزرگتر بدهد ، و از جمله باید ثابت کند که می‌تواند مورد اعتماد قرار گیرد ، و با برداشتن نقاب از پنهان کاری‌هایش ، به بازرسان امکان بدهد ادعای صلح‌آمیز بودن برنامه اتمی اش را بررسی ، و راست آزمائی کنند  . به عبارت دیگر ایران باید به کشوری نظیر ژاپن مبدل شود که در غایت از توانائی تبدیل فوری به یک قدرت اتمی در صورت نیاز برخوردار است ، اما از وارد شدن به مراحل نهائی دستیابی به سلاح اتمی امتناع می‌کند  .  یک دیپلمات ارشد اروپائی می‌گوید " اگر از ما می‌پرسید آیا راضی هستیم که ایران ژاپن بشود ، جواب ما آری است  .  اما این کار باید در قالب راست آزمائی انجام گیرد و ما هنوز تا اعتماد کردن به رژیم تهران راهی دراز در پیش داریم " . ایران فعلا نظیر ژاپن نیست که سابقه تنفرعمیقش به تسلیحات اتمی به بمباران‌های اتمی هیروشیما و ناگازاکی باز می‌گردد  . در همین حال پذیرفتن ایرانی که بتواند به سرعت وارد مرحله ساختن سلاح اتمی شود ، به سبب بیزاری عمیق اسرائیل از ایران ، برای آمریکا دشوار است ، بخصوص که غرب و کشورهای دیگر نگرانند چنین وضعیتی می‌تواند به یک مسابقه تسلیحاتی در منطقه بیانجامد  . بحث در این باره که با ایران باید چگونه رفتاری شود ، با دورانی از مبارزات جمهوریخواهان در انتخابات مقدماتی ریاست جمهوری آمریکا مصادف‌شده‌است که برنامه اتمی ایران را در راس نگرانی‌های مرتبط با سیاست خارجی آمریکا قرار می‌دهد ، و متقاضیان کاندیدائی این حزب از پرزیدنت اوباما انتقاد می‌کنند که علیه ایران به قدر کافی شدت عمل به خرج نداده است  . به گفته یک مقام ارشد آمریکائی ، ایران تا کنون عامدا از وارد شدن به اقداماتی فنی و مشخص در ساختن سلاح خودداری کرده است ، هر چند که به غنی‌سازی اورانیوم ادامه می‌دهد  .  او می‌گوید آیت‌الله علی خامنه‌ای رهبر ارشد در جمهوری اسلامی ، براساس تجزیه و تحلیل هائی عمل می‌کند که مشخص‌کننده هزینه‌ها در قبال منافع است  .  به عقیده آمریکا ، آیت‌الله خامنه‌ای هنوز تصمیم نهائی را در مورد ساختن بمب اتمی اتخاذ نکرده است  . مقامات آمریکائی و اروپائی می‌گویند این بدان معناست که آمریکا و اروپا باید در اندازه‌گیری آثار تحریم‌ها دقت بخرج دهند  .  اگر گزندگی ناشی از نیش تحریم‌ها بیش از حد باشد ، می‌تواند به جمع شدن مردم در اطراف دولت منجر شود  .  یک مقام اطلاعاتی آمریکا روز نهم ژانویه پرزیدنت اوباما را از نتایج نظر‌سنجی هائی در ایران با خبر ساخت که معرف حمایت شدید مردم از برنامه اتمی ایران‌بود  . در حالیکه دیپلمات‌های غربی به مدل ژاپنی اشاره می‌کنند ، مدل دیگری هم وجود دارد ، و آن مدل لیبی است ، که می‌تواند برای دولت ایران در حکم نمونه‌ای هشدارآمیز باشد  .  سرهنگ معمر قذافی ، رهبر لیبی که جاه طلبی‌های اتمی اش را کنار گذاشت تا از حمایت غرب برخوردار شود ، هنگامی که در بازی‌های سیاسی با فشارهای منجربه تغییر رژیم روبه رو شد ، دیگر کارت اتمی در دست نداشت که با آن بازی کند  . به رغم تمامی این بحث‌های داغ ، مقامات آمریکائی و اروپائی می‌گویند وقایع و تحولات جاری در ایران و منطقه ، از جمله اقداماتی که در جهت استقرار دمکراسی در خاورمیانه انجام می‌گیرد ، می‌تواند به مذاکره و دیپلماسی نیز شانس موفقیت بدهد  . مقامات آمریکائی و اروپائی می‌گویند اگر ایران کماکان تا رسیدن به قابلیت و توانائی تسلیحات اتمی بیش از یک سال فاصله داشته باشد - که بسیاری از کارشناسان چنین اعتقادی دارند - تحریم‌ها تنها گزینه واقعی است ، نه به این خاطر که الزاما به عقیده آن‌ها کارساز و ثمربخش است ، بلکه به این جهت که گزینه جایگزین ، یعنی حمله نظامی ، و یا دست روی دست گذاشتن در شرایطی که ایران دنبال تسلیحات اتمی است ، اقدامی قابل قبول محسوب نمی‌شود  .