گنجِ خانه‌پروردِ ایران، زعفران گران‌تر از طلا
دشت زعفران، برداشت زعفران با دست و توسط زنان انجام می شود
تولیدکنندگان زعفران اطمینان دارند که کیفیت یگانه این ادویه ایرانی موقعیت آن را مانند استاندارد طلا حفظ خواهد کرد  . گران ترین و پرتقاضا ترین ادویه جهان است  .  تا جایی که طلای سرخ لقب گرفته است  .  زعفران  ...  گیاهی که بهترین نوعش گرمی 65 دلار به فروش می‌رسد  .  یعنی حتی گران‌تر از طلا  . این قیمت به دلیل نیروی کار بالایی که برای برداشت این محصول لازم است ، همواره افزایش می‌یابد  .  به نوشته کران مانکس در وب سایت سی‌ان ان ، برای هر پوند زعفران باید 200 هزار تار ظریف سرخ رنگ از 70 هزار گل زعفران با نام خانوادگی با دست چیده شود  . وب سایت سی‌ان ان می‌افزاید : پایتخت بلامنازع تولید زعفران جهان ، ایران است  .  و سنت کشت زعفران در این کشور به 3 هزار سال پیش می‌رسد  .  ایران بیش از 90 درصد کل 250 تن تولید زعفران جهان را تامین می‌کند و این از برکت شرایط بی‌همتای محیط زیستی‌ای است که سبب می‌شود این محصول با بهترین و قوی ترین طعم و عطر تولید شود و جزو اصلی غذا ، لوازم آرایشی و طب سنتی ایران باشد  . اما این تجارت در سال‌های اخیر برای بازرگانان خارجی دشوار‌شده‌است  .  تحریم‌های بین‌المللی تحمیل‌شده‌بر کشور به دلیل برنامه هسته‌ای آن ، دسترسی به بازارهای ثروتمند اروپا ، آمریکا ، و کانادا را مسدود کرده است  .  شرکت‌ها و بانک‌های ایرانی از نظام مالی جهانی طرد شده‌اند  . با این حال به گزارش سازمان خواربار و کشاورزی و بانک جهانی ، در سال 2013 - 2014 پس از ایران ، یونان با 6 تن محصول ، افغانستان ، با 3 تن و مراکش و هند هریک با 2 تن محصول در مرتبه دوم تا چهارم تولید زعفران جهان بوده‌اند  .  ایران با فاصله‌ای بعید و تولید 239 تن زعفران در مرتبه اول قرار دارد  . مهرداد روحانی ، مدیر شرکت زعفران روحانی در خراسان ، استانی که 70 درصد زعفران ایران را تامین می‌کند ، می‌گوید « نمی‌توانیم از بانک‌ها استفاده کنیم  .  باید از طریق مسافران خصوصی عمل کنیم که خیلی گران است ، و یا مستقیما با خریداران معامله کنیم و اعتماد کنیم که پولمان را نمی‌خورند  .  که گاهی اوقات هم فریب می‌خوریم  . » دیگر شرکت‌های ایرانی هم برای دورزدن محدودیت‌های بانکی به اقتصاد پایاپای روی آورده‌اند و در ازای تحویل زعفران ، از شریکان چینی و هندی غذا و کالاهای مصرفی دریافت می‌کنند  . اما به رغم همه دشواری‌ها شرکت روحانی توانسته است با روی آوردن به بازارهای جدید در کشورهای خلیج‌فارس و خاورمیانه ، ماهی 50 کیلوگرم زعفران صادر کند  .  به گزارش « شورای ملی زعفران ایران » ، صدور زعفران ایران در سال 2014 ، تا 36 درصد افزایش داشته و قیمت آن به کیلویی 2هزار دلار رسیده است  .  کمترین میزان صدور زعفران از سال 2007 تا 2014 در سال 2009 با حداکثر صدور 65 تن بوده است  . علی شیخ ، نماینده لندن در شرکت « ایران حساس » و عضو موسس « اتاق بازرگانی ایران و بریتانیا » می‌گوید معامله‌گران خیلی زیرکند وهمین که در بسته شد از پنجره وارد می‌شوند  .  هیچ کدام از کالاهای سنتی ما بی‌مشتری باقی نمی‌ماند ( مثل پسته و زعفران ) زیرا تقاضا بیشتر از عرضه است  . » « ایران حساس » به رغم از دست دادن سالانه7 میلیون دلار بابت فروش در بازار بریتانیا ، در سال 2014 به حجم معاملات 48 میلیون دلار دست یافته که برابر با دوران پیش از تحریم هاست  . معامله گرها هنوز می‌توانند از طریق دلال‌ها در کشورهای مختلف مانند امارات منحد عربی به بازارهای غربی برسند  .  هرچند که از این راه کار رقیبان رونق بیشتری می‌گیرد  . « افغانستان محصول را از ایران می‌گیرد ، بر آن یک مارک تایید اصل می‌زند و آن را به خریداران ارائه می‌دهد  . » شیخ می‌افزاید : « زعفرانی که به اسپانیا می‌رود با زعفران اسپانیایی مخلوط می‌شود و به فروش می‌رسد  . » برخی تخمین‌ها نشان می‌دهند که تنها حدود 1 درصد محصول زعفران اسپانیا در این کشور تولید می‌شود  .  اما به رغم همه این تحولات ، شیخ و دیگر تولیدکنندگان زعفران اطمینان دارند که کیفیت یگانه این ادویه ایرانی موقعیت آن را مانند استاندارد طلا حفظ خواهد کرد  . این صنعت در ضمن قصد دارد با فن آوری‌ها و اپلیکیشن‌های جدید به تولید مشتقاتی از زعفران ، از سقز تا داروهای طبی ، دست بزند  . در صورت دسترسی به توافق نهایی و برداشتن تحریم‌ها ، چنان که در مذاکرات با 5 + یک عنوان‌شده‌، مشکل جدید احتمالا سر به فلک گذاشتن قیمت‌ها با بالا رفتن تقاضا خواهد‌بود و شرکت‌های غربی از هم اکنون برای سرمایه‌گذاری در این بازار فرضی جدید صف کشیده‌اند ، و البته فرصت بازار زعفران بسیار مغتنم است  . در این سناریو ، معامله‌گران ایرانی درقبال تاب و طاقتی که آورده‌اند ، به پاداشی کلان خواهند رسید  .