ون هالن: هدف، اطمینان از عدم دسترسی ایران به سلاح اتمی است
کریس ون هالن: باید به توافقی رسید که فتوای رهبر ایران درباره حرام بودن جنگ افزار هسته ای به عمل تبدیل شود.
* مصاحبه اختصاصی سیامک دهقانپور با کریس ون هالن ، عضو ارشد دموکرات کنگره آمریکا کریس ون هالن : هنوز نمی‌دانیم چه انتظاری از نتایج این مذاکرات باید داشته باشیم ؛ امیدوار هستیم که این شش ماه تا یک سال آینده بتواند به توافقی منجر شود تا به یک نتیجه روشن و پیشنهاد قابل تاییدی برسد که ایران توانایی ساخت جنگ افزار هسته‌ای را نداشته باشد  . رهبر ایران گفته است که نمی‌خواهد ایران توانایی ساخت سلاح هسته‌ای داشته باشد ، اما باید به یک توافقی برسیم که به این سخنان جامه عمل بپوشانیم  . هدف ، پس این خواهد‌بود  . واضح است که هدف طرف ایرانی هم تخفیف تحریم‌های اعمال‌شده‌و بهبود اقتصاد ایران است  . از این رو منافع مشترکی در میان هست که بتواند به توافق منجر شود ، اما این که آیا به آن دست پیدا خواهیم کرد یا نه ، بستگی به گفتگوها دارد و از دید من بستگی دارد که آیا ایران واقعا تمایل دارد که از طریق آن توافق به صحبت‌هایش جامه عمل بپوشاند یا نه  . چند تا موضوع اینجا مطرح است  .  اول این که ایالات متحده هیچگونه حق غنی‌سازی هسته‌ای را ، برای ایران یا هر کشور دیگری ، به رسمیت نخواهد شناخت ؛ ما معتقد به این نیستیم که معاهده منع ساخت و تکثیر سلاح‌های هسته‌ای چنین حقی را به کشورها می‌دهد  .  با این حال ما به روشنی علائمی را ارسال کردیم که نشان می‌دهد آمریکا حاضر است اجازه غنی‌سازی در سطح مشخصی را بدهد ، در صورتی که در مسیر رسیدن به قابلیت‌های تسلیحاتی هسته‌ای نباشد  . ما بر این باوریم که راکتور آب سنگین اراک هیچ مصرف متناسب دیگری ، غیر از تولید پلوتونیم و رسیدن به قابلیت تسلیحاتی هسته‌ای ، ندارد ؛ از این روست که می‌گوئیم ما با این مرکز مشکل داریم و می‌خواهیم که به راکتور آب سبک یا چیز دیگری تبدیل شود  . باید این موضوع را روشن کنم که البته مذاکره‌کنندگان آمریکایی موضع ایالات متحده را بیان می‌کنند ، اما من فکر می‌کنم که آن‌ها هم در بخشی از این توافق موقت این موضوع را روشن کرده‌اند که با غنی‌سازی در سطح خیلی پائین مشکلی ندارند ؛ سطحی از غنی‌سازی که با تحقیقات علمی یا قابلیت‌های داخلی ایران سازگار باشد  .  اما هر کدام از کارشناس‌هایی که من می‌شناسم می‌گویند که برنامه فعلی غنی‌سازی اورانیوم در ایران ، پتانسیل تولید مواد هسته‌ای که بسیار بیشتر از آنچه که مورد نیازشان هست را می‌دهد  . برای همین هست که ما خیلی نگران هستیم  .  وقتی به برنامه هسته‌ای ایران نگاه می‌کنیم ، از خود می‌پرسیم که ایران واقعا از این زیرساخت‌های عظیم غنی‌سازی چه چیزی می‌خواهد  ؟  برای همین هر توافقی باید این تاسیسات غنی‌سازی را بطور چشمگیری محدود کند  . می‌خواستیم روشن کنیم که این تعداد از نمایندگان کنگره ، از این ایده و این اقدامات در قالب گفتگو حمایت می‌کنند  .  ما از ایده دادن فرصت به دیپلماسی ، برای حل این مسئله ، حمایت می‌کنیم  .  همینطور در این نامه روشن ساختیم که اگر دیپلماسی با شکست مواجه شود ، کنگره آماده است در راه افزایش تحریم‌های اقتصادی علیه ایران به پیش برود ، همان‌طور که در گذشته هم این آمادگی را داشته است  .  همه باید متوجه این باشند که شکست مذاکرات چنین نتیجه‌ای به دنبال خواهد داشت ، یعنی تشدید تحریم‌ها  .  ورای آن همان‌طور که رئیس جمهوری اشاره کرده‌اند همه گزینه‌ها روی میز باقی مانده‌اند  .  از این رو خیلی مهم است که هر دو طرف تلاش کنند که این مسئله ، بر سر میز مذاکره حل و فصل شود  . نمی‌شود فهمید چه اتفاقی در کنگره خواهد افتاد  .  همان‌طور که می‌دانید لایحه‌ای در مجلس سنای آمریکا ارائه‌شده‌که تحریم‌های جدیدی را اعمال می‌کند ، اما رئیس جمهوری مشخص کرده است که با آن لایحه مخالف است و در واقع گفته است که آن را وتو خواهد کرد  . در مجلس نمایندگان هم صحبت‌هایی از قطعنامه‌های تنبیهی هست اما نه تحریم  . اما یکی از اهدافی که این نامه داشت این‌بود که به همکارانمان در کنگره و همینطور به کاخ سفید علامتی بفرستیم که ما باید به دادن فرصت به دیپلماسی ، و به این مذاکرات ، اعتقاد داشته باشیم ، چرا که واضح است که اگر ما این مشکل را بر سر میز مذاکره ، و به صورتی رضایت‌بخش حل و فصل کنیم ، آنوقت نیازی به گزینه‌های دیگر وجود نخواهد داشت  . تا آنجا که من می‌دانم برای تهیه و امضای این نامه لابی‌نشده‌است  .  در واقع این تلاشی‌بود که در درون کنگره ، و توسط نمایندگانی در کنگره شروع شد که معتقد‌بودند باید به دیپلماسی فرصت داد  .  باز باید تاکید کنم که مجلس نمایندگان لایحه‌ای را برای اعمال تحریم‌های اقتصادی جدیدتر قبلا به تصویب رسانده است ؛ ما این کار را قبل از آن که این گفتگوهای هسته‌ای از سرگرفته شود ، انجام داده‌بودیم ؛ اما در هر حال این لایحه در مجلس سنای آمریکا هست و اگر این گفتگوها شکست بخورد ، سنا فورا آن را به جریان خواهد انداخت و تحریم‌های جدیدی را به تصویب خواهد رساند  . تا آنجایی که من می‌دانم فشاری از طرف کاخ سفید درکار نبوده ؛ ممکن است کسانی‌بودند که وقتی از ماجرای این نامه آگاه شدند از آن حمایت کرده باشند ، اما ایده تهیه چنین نامه‌ای ، تنها ابتکار خود کنگره‌بود و آن نمایندگانی که از نظریه دادن فرصت به دیپلماسی حمایت می‌کردند  .  بخشی از آن هم واکنشی‌بود به سایر تلاش‌هایی که در کنگره صورت می‌گرفت تا تحریم‌های جدید همین حالا اعمال شوند و ما نگران‌بودیم که اگر کنگره در این مقطع تحریم‌های جدید را به تصویب برساند دو اتفاق می‌افتد : یکی این که دست آن افرادی در ایران که هیچ توافقی را بر نمی‌تابند تقویت می‌کند به عبارت دیگر به تندروها در ایران این امکان را می‌دهد که بگویند ببینید کنگره آمریکا چه کار کرد و بگویند آمریکایی‌ها در راه رسیدن به راه حلی برآمده از مذاکرات جدی نیستند  .  ضمن این که ائتلاف بین‌المللی که در اعمال تحریم علیه ایران شکل گرفته را تضیف می‌کند  .  ما معتقدیم اگر بعضی از شرکای ما به این نتیجه برسند که ایالات متحده می‌خواهد در این روند سنگ اندازی کند و نمی‌خواهد درگیر گفتگوهای جدی شود ، آنگاه برای ما خیلی دشوار خواهد‌بود که این تحریم‌ها را حفظ کنیم و به راه حلی مسالمت‌آمیز برسیم  . فکر نمی‌کنم اختلافی در کنگره وجود داشته باشد  .  مسئله فقط این است که بهترین استراتژی و بهترین تاکتیک کدام است  .  به گمان من یک اکثریت قاطع یا شاید یک اجماع کلی در کنگره آمریکا هست که معتقدند نباید گذاشت که ایران به توانایی‌های تسلیحاتی هسته‌ای دست پیدا کند  .  دوباره می‌خواهم تاکید کنم آن چه که رهبر ایران می‌گوید ، از جمله فتوایی که در این ارتباط داده بر این موضع است که دنبال ساخت سلاح هسته‌ای نیستند  .  برای همین اگر موضع ایرانی‌ها این باشد ، پس چرا نباید فعالیت‌های غنی‌سازی را محدود کرد به نحوی که به روشنی تاییدی باشد بر این که تنها هدف آن فعالیت‌ها ، تحقیقات علمی یا تولید محدود انرژی هسته‌ای است  .  ولی باز هم می‌گویم اگر به برنامه هسته‌ای ایران نگاه کنید ، می‌بینید خیلی گسترده تر از آن است  . موضع من این بوده که باید به گفتگوها فرصت داد ، اما همچنان هم بر این عقیده هستم که تحریم‌ها بود که ایران را به پای میز مذاکره کشاند ؛ و حالا پرسش این است که آیا ایران به راستی علاقه دارد به یک تفاهمی برسد که نتیجه آن برنامه‌ای باشد که این اطمینان را بدهد که به قابلیت ساخت تسلیحات هسته‌ای منجر نخواهد شد  . امید من آن است که به چنین تفاهمی دست پیدا کنیم ؛ اگر بتوانیم به راه حلی مسالمت‌آمیز دست پیدا کنیم قطعا می‌تواند تغییر مهمی را در رابطه ایران و آمریکا به وجود آورد  .  حالا آیا این می‌تواند به یکباره همه مسائلی که بین ایران و آمریکا هست را حل کند  ؟  نه ؛ اما می‌تواند یک تحول اساسی ایجاد کند  .  همان‌طور که رئیس جمهوری آمریکا گفته‌اند شانس موفقیت پنجاه پنجاه است ؛ از دید آمریکا بستگی دارد به این که دولت ایران حقیقتا تمایل داشته باشد توافقی که منعکس‌کننده آنچه که می‌گویند موضعشان است را امضا کند  . خوب ، در این مقطع از زمان ، در حال حاضر ، فکر نمی‌کنم که تحریم‌های جدید بتوانند سازنده باشند ، چون طرفین مشغول مذاکره هستند  .  نگرانی من این است که تحریم‌های جدید موضع تندروها در ایران که به دنبال توافق نیستند را تقویت کند  . بخش عمده تحریم‌ها سر جایشان باقی است  .  تحریم‌های بسیار سنگینی علیه ایران وضع شده‌اند که هنوز به قوت خود باقی هستند  .  این توافق موقت تنها یک بخش بسیار کوچک از آن تحریم‌ها را تسهیل می‌کند ؛ همه تحریم‌های نفتی و تحریم‌های بانکی پا برجا هستند  .  سر جایشان باقی خواهند ماند مگر آنکه توافق نهایی حاصل شود  .  اما اگر این گفتگوها ثمری نداشته باشد و موفقیت‌آمیز نباشد ، نه تنها همین تخفیف‌های محدودی هم که در نظر گرفته‌شده‌به سرعت سرجایشان برخواهد گشت ، بلکه تحریم‌های جدیدی هم اضافه خواهد شد  .  هدف این نامه این‌بود که بگوئیم خیلی از ما بر این باوریم که باید به این روند فرصت داد  . نه فکر نمی‌کنم این نامه در جهت تقابل با ایپک تنظیم‌شده‌باشد  .  فکر می‌کنم تفاوت عمده در اینجا در انتخاب تاکتیک‌ها باشد ، نه در اهداف کلی  .  خود ایپک هم اشاره به این مسئله کرده که آن‌ها هم در پی تصویب تحریم‌های جدید نیستند چون این را درک کرده‌اند در این برهه از زمان این بهترین مسیر پیش رو نیست  . بله ، بله ؛ دولت این موضوع را روشن کرده که می‌خواهد در یک دوره شش ماهه به یک توافق جامع با ایران برسد و همان‌طور که می‌دانید در خود توافق اولیه هم یک دوره شش ماهه درنظر گرفته‌شده‌و من امیدوارم که دو طرف تلاش خود را بکنند که هر چه سریع تر بتوانند به یک توافق دست پیدا کنند  . به گمان من توافق اولیه‌ای که حاصل‌شده‌یک گام مهم ابتدایی است و تنها زمان نشان خواهد داد که آیا می‌توانیم به یک توافق جامع دست پیدا کنیم یا نه  .  اما پرسشی که خیلی از ما از دولت ایران داریم این است که اگر حقیقت دارد که شما نمی‌خواهید قابلیت تسلیحاتی هسته‌ای تان را ارتقا بدهید ، پس چرا با یک سیستم محدود‌کننده و عوامل راستی آزمایی که تضمین می‌کند چنین اتفاقی رخ نخواهد داد موافقت نمی‌کنید  ؟ چون موضع ایالات متحده و موضع رئیس جمهوری ، آقای اوباما ، این بوده که برای آمریکا ، همپیمانانش و جامعه بین‌المللی دستیابی ایران به توانایی ساخت سلاح‌های هسته‌ای غیرقابل قبول خواهد‌بود ؛ وقتی موضع شما چنین باشد ، برای تحقق آن به هر کاری دست خواهید زد  . رئیس جمهور به روشنی اعلام کرده که ترجیح او آن است که از طریق روش‌های دیپلماتیک به این هدف برسد ، برای همین هم هست که پای میز مذاکره رفته ، به رغم وجود صداهای مختلفی در آمریکا که بعضی هیچ گفتگویی را با ایران بر نمی‌تابند و حتی نمی‌خواهند یک فرصت به مذاکرات بدهند چون بر این باورند که دولت ایران در نهایت آنچه که رهبر می‌گوید یعنی این که ایران دنبال سلاح هسته‌ای نیست را جدی نمی‌گیرد  . خیلی‌ها هستند که این گفته رهبر را قبول ندارند ؛ رئیس جمهور فقط می‌خواهد این گفته او را امتحان کند ، می‌خواهد ببیند آیا می‌شود از راه مذاکره ، این گفته را به مرحله عمل رساند یا نه  .  اما اگر این آزمون موفقیت‌آمیز نباشد ، سیاست ایالات متحده این است که ایران به توانایی ساخت سلاح هسته‌ای نباید برسد و نخواهد رسید  . نه رئیس جمهوری بارها گفته که هدف ما این است که مطمئن شویم ایران به قابلیت‌های تسلیحاتی هسته‌ای دست پیدا نمی‌کند و سلاح هسته‌ای نخواهد ساخت ؛ بحث تغییر رژیم نیست  .  درست مثل قضیه سوریه که وقتی رئیس جمهور گفت به زور متوسل خواهد شد برای آن‌بود که مطمئن شود رژیم بشار اسد دوباره از سلاح‌های شیمیایی استفاده نخواهد کرد ؛ مشخصا برای آن‌بود که سلاح‌های کشتار جمعی دیگر مورد استفاده قرار نگیرند ؛ و وقتی که اسد تحت فشار روس‌ها پذیرفت که سلاح‌های شیمیایی اش را نابود کند ، رئیس جمهور گفت که دیگر نیازی به استفاده از قوه قهریه نیست چون به آن چه مدنظر داشت رسید  .  هدفی که رئیس جمهور برای استفاده از زور در سوریه داشت آن‌بود که سلاح‌های کشتار جمعی سلاح‌های شیمیایی انبار‌شده‌در سوریه نابود شود  .  همین موضوع در مورد اهدافی که از مذاکره با ایران دنبال می‌شود هم صدق می‌کند ، یعنی اطمینان حاصل شود که ایران به دنبال ساخت قابلیت تسلیحات هسته‌ای نیست ؛ یعنی همانی که دوباره می‌خواهم تاکید کنم همانی که رهبر ایران ، آقای خامنه‌ای ، خودش هم اعلام کرده که موضع ایران است  .  ما می‌خواهیم مطمئن شویم که این سخنان ، بازتاب واقعی سیاست ایران است  . این واقعیتی است که اختلافات ایالات متحده با ایران ، و بخشی از سیاست‌های ایران ، باقی خواهند ماند ، به عنوان مثال ، شما هم اشاره کردید ، مسئله حقوق‌بشر ، یا موضعی که در قبال سوریه اتخاذ کرده‌اند ؛ این اختلاف نظرها سرجایشان باقی هستند ؛ اما تفاوت زیادی است بین اختلاف بر سر چنین مسائلی ، و هدف تغییر دادن رژیم  . نظر ما این است که مردم ایران باید در آینده خود نقش بسیار بارزتری داشته باشند ؛ باور نداریم که انتخابات طراحی شده‌ای که برخی افراد مشخص را از دور خارج می‌کند ، بازتاب‌دهنده واقعی خواست مردم باشد  . ما در آمریکا سیستمی که یک رهبر عالی مقام باشد که بگوید تو نمی‌توانی برای آن پست انتخاب شوی یا تو نمی‌توانی به مجلس بروی را یک سیستم دموکراتیک نمی‌دانیم  . البته این را قبول داریم که یک پویایی سیاسی در درون ایران وجود دارد ، اما قبول نداریم که سیستم موجود در ایران به مردم این اجازه را می‌دهد که نظرات کامل خود را بیان کنند  . به هرحال رئیس جمهوری آمریکا به روشنی گفته که هدف سیاست‌های آمریکا و هدف سیاست‌های تحریمی ، تنها روی برنامه هسته‌ای ایران متمرکز است  .  هدف تحریم‌ها ، تغییر رژیم نیست  . سیستم مالی کمپین ما ، این اجازه را به هیچ کسی نمی‌دهد که از افراد یا دولت‌های خارجی کمک مالی دریافت کند ، حالا می‌خواهد از اسرائیل ، آلمان ، فرانسه ، انگلستان ، کانادا یا ایران باشد یا از هر کشور دیگر  .  بنابراین دریافت کمک مالی از کسی که شهروند آمریکا نباشد ، برخلاف قوانین مالی ماست  . کنگره آمریکا ، از جمله خود من ، به شدت از روابطمان با اسرائیل حمایت می‌کند و به تضمین تامین امنیت اسرائیل قویا متعهد است  .  از این‌ها گذشته ، اسرائیل دشمن‌های زیادی در اطراف خودش دارد و قطعا سیاست ایالات متحده بر آن است که به توان دفاعی اسرائیل کمک کند تا امنیت کشورش را تامین کند  .  امیدوارم که این مانعی در گفتگوهای ما با ایران نباشد  . در عین حال وزیر خارجه ، آقای کری ، بطور فعالی پیگیر گفتگوهای اسرائیل با فلسطینی هاست و تلاش می‌کند که این موضوع مهم را حل و فصل کند  . اشتباه نکنید ؛ آمریکا به امنیت اسرائیل پایبند است و اگر رهبران ایران در این باره مساله‌ای دارند ، آن‌ها باید موضع شان را صریح روشن کنند  . سخنان رئیس جمهور جدید ایران ، دست کم ، خیلی با آنچه که از آقای احمدی نژاد می‌شنیدیم تفاوت دارد و امیدواریم که این نشانه‌ای از تحولات آتی باشد  . http :// www  .  youtube  .  com / watch  ?  v = jITX19xzSEo & feature = c4 - overview & list = UUXLN0vv9oVhMTixga8n0CFA