یونسکو و روز جهانی آزادی مطبوعات 
موضوع اصلی روز جهانی آزادی جهانی مطبوعات برای سال ۲۰۱۲ «آزادی رسانه برای ایجاد تغییر در جوامع» است و یک روزنامه نگار آذربایجانی برنده جایزه امسال روز جهانی آزادی مطبوعات شد 
تاریخچه 21 سال پیش در سال 1991 ، سازمان یونسکو و دفتر گردش اطلاعات سازمان ملل در چارچوب کنفرانسی که در شهر ویندهوک در نامیبیا برگزار شد ، با تدوین اعلامیه‌ای که نام این شهر را به خود گرفت ، روز سوم ماه مه را روز جهانی آزادی مطبوعات اعلام کردند  .  در این اعلامیه تاکید‌شده‌است که برای تامین آزادی مطبوعات وجود پلورالیزم و استقلال رسانه‌های همگانی ضروریست  . جایزه آزادی مطبوعات ، برنده امسال هیئت اجرایی یونسکو ، در سال 1997 بر آن شد که علاوه بر بزرگ داشت سالانه روز جهانی آزادی مطبوعات در سوم ماه مه ، جایزه‌ای نیز با نام جایزه آزادی مطبوعات گی یرمو کانو به این روز اختصاص دهد  .  این جایزه هر سال به فرد ، سازمان یا نهادی تعلق می‌گیرد که در هر نقطه از جهان در راه تامین ، حمایت و دفاع از آزادی مطبوعات تلاش کرده باشد ، بویژه اگر این تلاش جان فرد را به خطر انداخته باشد  .  برنده جایزه ازمیان نامزدهایی انتخاب می‌شود که توسط کشورهای عضو یونسکو یا نهادهای بین‌المللی یا محلی مدافع آزادی بیان پیشنهاد شده‌اند  . امسال این جایزه به عین الله فتح الله یف ، روزنامه نگار و فعال حقوق‌بشر آذربایجانی تعلق گرفته است  .  این روزنامه نگار 35 ساله ، سردبیر پیشین و بنیان‌گذار هفته نامه پر خواننده روسی زبان « رئالنی آذربایجان » ( آذربایجان واقعی ) و روزنامه ترکی زبان « گوندالیک آذربایجان » است  .  او که در سراسر دوران کار روزنامه نگاری خود از آزادی مطبوعات و آزادی بیان دفاع کرده است ، در سال 2007 به زندان افتاد و سال گذشته در روز استقلال آذربایجان مورد عفو ریاست جهوری قرار گرفت و آزاد شد  . عین الله فتح الله یف سال گذشته « اتحادیه مردمی حقوق‌بشر » را بنیان گذاشت که سازمانی غیردولتی برای دفاع از حقوق‌بشر است  .  این جایزه روز پنجشنبه در کاخ ریاست جمهوری تونس طی مراسمی به این روزنامه نگار اهدا می‌شود  . سال گذشته جایزه روز جهانی آزادی مطبوعات به احمد زید آبادی روزنامه نگار مدافع آزادی بیان ایرانی محبوس در زندان گوهر دشت کرج اهدا شد  . مراسم بزرگداشت روز جهانی آزادی مطبوعات پس از مراسم اهدای جایزه در تونس ، کنفرانسی به مدت دو روز تا روز پنجم ماه مه ، در حمایت از سازمانهای غیردولتی بین‌المللی و رسانه‌های حرفه‌ای برگزار می‌شود که در جریان آن شرکت‌کنندگان درباره موضوع‌هایی چون جوانان و رسانه‌های همگانی ، امنیت گزارشگران و کارکنان رسانه‌ای ، معیارهای حرفه‌ای و اخلاقی در کار روزنامه نگاری بویژه در وضعیت‌گذار ، به بحث می‌پردازند  .  همچنین موضوع‌هایی چون نقش قانون‌گذاران و سیاست‌پردازان در توسعه خدمات رسانه‌ای ، جرم زدایی از بیان ، مالکیت رسانه‌ای ، دستیابی به اطلاعات و غیره مورد بحث و نظر قرار خواهد گرفت  . همچنین در این روز در بیش از یکصد کشور جهان رویدادهای گوناگونی در بزرگداشت روز جهانی ازادی مطبوعات برگزار می‌شود  . تم سال 2012 برای روز جهانی آزادی مطبوعات یونسکو هرسال تم خاصی برای روز آزادی مطبوعات در نظر می‌گیرد  .  تم امسال برای این روز « آزادی رسانه‌ها برای ایجاد تغییر در جوامع » است  .  به نوشته یونسکو علت انتخاب این تم تحولات دمکراتیک و اجتماعی - سیاسی است که سال گذشته در سطح جهان روی داد و رسانه‌ها در ایجاد آن نقشی مهم بر عهده داشتند ، هرچند که ، به نوشته یونسکو ، نتوانستند نقش خود را تا رسیدن به آنچه « انقلاب رسانه‌های اجتماعی » خوانده می‌شود ، به انجام رسانند  .  با آن که در رویدادهای سال گذشته در جهان ، بویژه در کشورهای عربی ، سرکوب گری سیاسی و کمبودهای اقتصادی نقشی عمده در سازماندهی توده‌ها بویژه در میان جوانان برعهده داشت ، با این حال نمی‌توان از این واقعیت غافل شد که آزادی دسترسی به نیروی اطلاع‌رسانی و فنون ارتباطی در کنار استفاده از تلویزیون‌های ماهواره‌ای نقشی اساسی در در این زمینه بازی کرد  .  که به نوشته یونسکو این خود صحت نظریه محوری در اعلامیه روز جهانی آزادی مطبوعات را به ثبوت می‌رساند : که آزادی رسانه‌ها بخشی از مجموعه حقوق بنیادی بشری‌ست  . به نوشته یونسکو ، هم آمیزی برخورداری از آزادی مطبوعات و آزادی بیان ، از طریق رسانه‌های سنتی و جدید ، سطح آزادی رسانه‌ها را به حدی بی‌سابقه ارتقا بخشیده و به فعالان جامعه مدنی ، جوانان ، و جوامع کمک کرده است تغییرات توده‌ای گسترده و فراگیر اجتماعی و سیاسی به بار آورند  .  آزادی رسانه مستلزم آزادی هر فرد بشری برای داشتن عقیده و برخورداری از آزادی بیان آن در عرصه عمومی است که شامل آزادی جستجو ، دریافت و دسترسی به اطلاعات و عقاید از طریق رسانه‌ها و بدون مانع ملیت‌ها و مرزهاست  .  حقی که در‌بند 19 اعلامیه حقوق‌بشر بر آن تاکید‌شده‌است  . قیام‌های اخیر در کشورهای عربی نه تنها برقدرت رسانه و نیاز افراد بشر به آزادی رسانه تاکید می‌کند بلکه این واقعیت را تایید می‌کند که نابرابری‌های اجتماعی میلی نامحدود و محدودیت ناپذیر ، به تعادل و از میان بردن بی‌عدالتی‌ها دارد  .  آیا بهار عربی بدون گسترش استفاده وسیع از رسانه‌های اجتماعی و تلویزیون‌های ماهواره‌ای امکان پذیر‌بود  ؟  پیام‌های موبایلی و رسانه‌های اجتماعی گردش اطلاعات و اخبار را در کمترین زمان در میان بیش‌ترین تعداد مردم ممکن کرد و معترضان را قادر کرد که به سازمان دهی خود بپردازند و در عین حال جوانان جهان را در نبرد برای بیان آزادانه عقاید خود درگیر کنند و الهام‌بخش جوامع دیگرشوند  . یونسکو می‌گوید این آزادی رسانه‌ای نویافته ، نوید بخش ایجاد تغییر با شیوه‌هایی شد که تا یک سال پیش از آن بی‌سابقه‌بود  . ارعاب و قتل روزنامه نگاران با این حال یونسکو معتقد است که ازادی رسانه‌ها همچنان امری بسیار اسیب‌پذیر و دور از دسترسی همگانی است  .  با وجود ارتقای سطح ازادی رسانه‌ها هنوز بسیاری از مردم جهان به فن‌آوری پایه ارتباطات دسترسی ندارند  .  و با آن که اطلاع‌رسانی به شیوه اینترنتی افزایش می‌یابد اما بر تعداد روزنامه نگاران اینترنتی و وب لاگ نویسانی که مورد آزار و ارعاب و حمله قرار می‌گیرند و حتی کشته می‌شوند ، روز به روز افزوده می‌شود  . و سخن آخر آن که یونسکو دولت‌ها را موظف می‌داند که قوانین داخلی خود را در زمینه آزادی بیان در هماهنگی کامل با اصول پذیرفته در اعلامیه ویندهوک و سند شاخص‌های توسعه رسانه‌ها که توسط یونسکو تدوین‌شده‌و هردو از حمایت بین‌المللی برخوردارند ، تنظیم کنند  .