سوريه به روايت سعدی
ميزان علاقه سعدی به شام آن چنانست که این شهر را عشق دوم خود پس از شیراز می نامد
کمتر روزی از یک سال و نیم پیش به این سو بوده است که ازقیام مردم سوریه علیه جمهوری موروثی دودمان اسد و سرکوب مردم در رسانه‌ها خبری نشنیده ایم  . شهرهای دمشق ، حلب ، حمص ، حما و درعا در جغرافیای فرهنگ و تاریخ ایران ریشه دارند و نامهاشان به گوش ایرانیان آشناست  .  2700 سال پیش میزبان یا تبعیدگاه دیاکو بنیان‌گذار نخستین امپراتوری ایران‌بود  .  سارگن دوم پادشاه آشور وی را به حما تبعید کرده‌بود  .  دیاکو پس از 20 سال به همدان بازگشت و دودمان پادشاهی ماد را بنا نهاد و همین دودمان‌بود که آشور را از صحنه روزگار برانداخت  . سعدی جهاندیده ترین استاد ادب پارسی درگلستان از آرزوها ی تاجری درکیش می‌گوید که می‌خواسته آبگینه حلبی را به یمن ببرد که بازار خوبی دارد و فولاد هندی را به بازار  . اما جالبتر از همه و بعد هم به کار گل واداشتن شاعراست  .  آشنائی از شهر حلب سعدی را با دادن پول آزاد می‌کند و به حلب می‌برد و دخترش را به عقد او درمی آورد و طنز زیبای سعدی که دردعوا با همسر ناسازگار می‌گوید پدرت به ده دینارم ازقید فرنگ آزادکرد و به صد دینار درقید تو گرفتار  . همچنین دمشق شهری است که سعدی از قحط سالی آن می‌گوید و آن چنان خشکسالی که یاران حتی عشق را فراموش می‌کنند  .  و درستایش نوع دوستی و همدلی با بینوایان و نیازمندان  . واین چندان هم یکطرفه نیست  .  شاعر آن چنان پرآوازه است که وقتی بربالین تربت یحیی پیامبر معتکف بوده پادشاه عرب ازاو‌طلب یاری و همراهی دارد  . و بالاخره شام زیرا آن چنانست که این شهر را عشق دوم خود پس از شیراز می‌نامد  .  شیراز وشام را به شیرین وشکر ، دومعشوقه ارمنی و اصفهانی خسروپرویز همانند می‌کند ودربازگشت به شهرزادگاه می‌سراید « میلش ازشام به شیراز به خسرو مانست / که به اندیشه شیرین زشکر بازآمد  .