رویترز: زیان تحریم عامل حمایت ایرانی ها از توافق هسته ای
هر چند در ایران اعتمادی به نظرسنجی ها نیست، اما انتخاب روحانی نشان می دهد که میل عمومی برای یک توافق وجود دارد.
خبرگزاری رویترز در گزارشی به قلم پریسا حافظی به رابطه زیان‌های ناشی از تحریم‌ها و تمایل ایرانی‌ها به حمایت از توافق هسته‌ای پرداخت  . گزارشگر رویترز می‌نویسد پس از سال‌ها تحریم‌های سنگین علیه ایران به امید وادار کردن آن کشور به توقف برنامه‌ها ی هسته‌ای خود ، اکنون بسیاری از ایرانی‌ها در داخل می‌خواهند دولت به توافقی برای کسب رضایت قدرت‌های جهانی تن دهد ، تا رفاه به آن کشور بازگردد  . گرچه بسیاری از مردم ایران ، حتی آنهایی که با شک و تردید به غرب می‌نگرند ، هنوز با شور و هیجان باور دارند که دستیابی به همه جنبه‌های برنامه هسته‌ای مسالمت‌آمیز و غیر نظامی حق کشور شان است ، اما آن‌ها در عین حال بطور فزاینده‌ای از هزینه سنگین اقتصادی خسته و ناراحت هستند  . این احساس خستگی در 16 ژوئن یا 26 خرداد ، وقتی رهبران سیاسی ایران هیات مذاکره‌کننده را روانه ژنو می‌کنند تا با شش قدرت جهانی ، با هدف امضای یک توافق برای توقف و یا محدودسازی غنی‌سازی اورانیوم در برابر کاهش تحریم‌ها ، نشان داده خواهد شد  . علی میرزائی ، پدر سه فرزند ، ساکن رشت ، می‌گوید : « من عاشق کشورم هستم ، اما بیشتر از آن عاشق خانواده‌ام هستم ، برای سالها سخت کار کرده‌ام تا از عهده هزینه‌های فزاینده بر آیم  .  من خسته شده‌ام  .  تنها امیدم حالا به آقای روحانی است  .  او سعی می‌کندکه با حل مسئله هسته‌ای اقتصاد را بهبود بخشد  .  من ، او و سیاست‌هایش را قبول دارم  . » میرزائی مثل میلیون‌ها ایرانی که از فشارهای تحریم‌ها خسته شده‌بودند ، در انتخابات ریاست جمهوری سال گذشته به روحانی عملگرا رای دادند که وعده داده‌بود با توافق با جهان به اقتصاد متزلزل و شکننده ایران سر و سامان دهد  . هر چند در ایران اعتمادی به نظرسنجی‌ها نیست ، اما انتخاب روحانی با اختلاف عمده با رقیبانش بر اساس برنامه سازش و نرمش ، و شواهد متعددی از مصاحبه‌های اخیر تلفنی در سراسر کشور نشان می‌دهد که میل عمومی برای یک توافق وجود دارد  . آروین صدری ، 31 ساله ، مدیر کارخانه مبل‌سازی پدرش در مشهد ، می‌گوید :« روحانی و دولت او مسئله هسته‌ای را حل خواهند کرد  .  من اطمینان دارم که سیاست اعتدال و آشتی جویانه روحانی کارآ خواهد‌بود  .  ما به خصومت نیاز نداریم  . » در پی چند دور مذاکره در سال گذشته ، سرانجام در ماه نوامبر در ژنو طرفین به توافق موقت رسیدند که بر اساس آن ایران تعهد کرد برخی فعالیت‌های هسته اش را در برابر تخفیف محدود تحریم‌ها متوقف کند  . توافق در ماه ژانویه سال 2014 به اجرا در آمد تا فرصتی 6 ماهه به طرفین برای عقد قرارداد نهایی داده شود  .  حال که کمتر از 2 ماه به پایان مهلت موعود باقی نمانده است ، رفع پاره‌ای از تحریم‌ها به ایرانی‌ها نشان داد که با رفع تحریم‌ها چگونه شرایط می‌تواند بهبود یابد  . مریم سیمائی ، 41 ساله ، آموزگار یزدی ، می‌گویدکه از برنامه هسته‌ای حمایت می‌کند و باور دارد که تحریم‌ها غیر منصفانه است ، ولی از مصالحه هم طرفداری می‌کند  .  « من می‌خواهم در آرامش زندگی کنم  .  من نمی‌خواهم نگران آینده فرزندانم باشم  .  تشنج با جامعه بین‌المللی و تحریم‌ها ، اقتصادمان را ویران کرد و ما را به انزوا کشانده است  . » در حالی که رفع تحریم برای بسیاری از ایرانی‌ها مهم است ، برای تامین آرزوهای سیاسی آقای روحانی حیاتی است  .  روحانی که خود را میانه رو می‌داند به مردم وعده داده است که به اقتصاد رونق بخشد  . حسن فقهی ، تحلیلگر سیاسی ، می‌گوید : « توافق با قدرت‌های جهانی به ثبات سیاسی و اقتصادی در ایران منجر می‌شود  .  آینده سیاسی روحانی به این توافق بستگی دارد  .  اگر مذاکرات به شکست بینجامد ، روحانی به یک رئیس جمهوری بی‌اثر مبدل می‌شود  . » تحلیل‌گران و اقتصاددانان می‌گویند که روحانی فقط توانست برخی آسیب‌های اقتصادی را که ایرانی‌ها در دوره رویارویی ایران با غرب ، مخصوصا در دوره احمدی نژاد تندرو ، تحمل کردند ، بهبود بخشد  . از زمان انتخاب روحانی نرخ رسمی تورم به نصف یعنی 20 در صد کاهش یافت ، اما نرخ بیکاری کماکان 30 در صد است ، و شکاف بین غنی و فقیر گسترده تر‌شده‌است و ادامه دارد  .  در عین حال ، ارزش ریال در برابر دلار آمریکا سیر نزولی بیشتری داشت  . ژینوس دادگستر ، 18 ساله ، ساکن محله اعیان نشین زعفرانیه در شمال تهران ، می‌گوید : « من از دستاوردهای هسته‌ای حمایت می‌کنم ، اما همزمان من فکر می‌کنم که منطقی نیست هزینه سنگینی برایش پرداخته شود  . » برای سال‌ها لفاظی‌های رسمی به انکار آثار زیانبار تحریم‌ها می‌پرداخت ، و احساس عظمت اتکا بخود در میان برخی از ایرانیانی که خوشحال از تحمل رنج ناشی از تحریم برنامه هسته‌ای به مثابه دفاع از این نماد افتخارملی ، طنین افکنده‌بود  . به گفته دیپلمات‌ها ، رهبران روحانی ایران که عمدتا محتاط و محافظه کارند و بیزار از تحریک برای هر نوع ناآرامی داخلی به سبک بهار عرب یا برانگیختن اقدام خشن تر بین‌المللی علیه ایران می‌باشند ، لحن ملایم تری در ماه‌های اخیر برگزیدند  . یک دیپلمات غربی مقیم تهران که نخواست نامش فاش شود ، می‌گوید رهبران روحانی ایران به این توافق برای تضمین قدرت شان نیاز داشتند  .  این دلیل واقعی تغییر لحن آنان است  .  « عدم توافق یا توافق بد موضع تندروها را در ایران مستحکم خواهد کرد  . » موضع روحانی به عنوان رئیس جمهوری به او فرصت ابراز عقیده و قدرت تصمیم‌گیری قاطعانه تری را می‌دهد ، اما در هرم سیاسی ایران ، رئیس جمهوری مقامی پایین تر از ولی فقیه است که تصمیم نهایی را در مورد پرونده هسته‌ای می‌گیرد  . عقب‌نشینی از برنامه هسته‌ای می‌تواند از نظر سیاسی برای آقای خامنه‌ای خطر آفرین باشد ، زیرا که او در گذشته در رابطه با پرونده هسته‌ای ایران از تندروها حمایت کرده است  . اما ، در حال حاضر ، بنظر می‌رسد که ترس از مشکلات اقتصادی ناشی از تحریم‌ها می‌تواند موضع خامنه‌ای را تضعیف کند و اورا واداشت که محتاطانه از مذاکرات تحت عنوان « نرمش قهرمانانه » حمایت کند ، هر چند به بدبینی اش نسبت به نتایج گفتگو‌ها کماکان ادامه می‌دهد  . یک مقام ارشد ایران که نخواست نامش فاش شود گفت : « اعضای تیم کار تحت ارشاد و هدایت مستقیم خامنه‌ای است  .  همه چیز به او گزارش می‌شود و او تعیین‌کننده مشی و لحن هیات مذاکره‌کننده است  . » یکی از نشانه‌های حمایت کنونی خامنه‌ای از نوعی سازش را می‌توان در رسانه‌های تحت کنترل تندرویان مشاهده کرد که انتشار مقالاتی در توجیه رویکرد آشتی جویانه تر بخاطر دشواری‌های اقتصادی ، را شروع کرده‌اند  . در آمد صادرات نفت حدود 60 در صد از اقتصاد ایران را شکل می‌بخشد ، بخش اعظم مواد غذائی از خارج وارد می‌شود و بسیاری از کارخانه‌ها برای تولید نهائی به متصل کردن قطعات وارداتی به هم می‌پردازند  . مستانه علوی ، طراح تزئینات داخلی از تبریز ، می‌گوید : « من از اختلاف بر سر برنامه هسته‌ای خسته شده‌ام  .  برای سال‌ها ما از فشار اقتصادی بیشتر و حمله نظامی در ترس و وحشت بسر بردیم  .  یک توافق هسته‌ای تنها شانس ما برای زندگی در صلح و آرامش است  . » بسیاری از ایرانی‌هایی که رویترز با آن‌ها تماس گرفته ، خواهان یک توافق « متعادل » هسته‌ای هستند ، و می‌گویند این غیرمنصفانه است که ایران را از دستیابی به تکنولوژی‌ای که پاکستان ، هند و اسرائیل دارند ، محروم کرد  . اصغر صیدانی ، 38 ساله ، عضو گروه شبه نظامیان تندروی بسیج ، در کرمانشاه می‌گوید : « همانطوری که رهبرمان گفت ما بستن تاسیسات هسته‌ای را نخواهیم پذیرفت  . » « نه آقا ، ما نخواهیم پذیرفت ، اگر لازم باشد من حاضرم خونم را برای ادامه فعالیتهای هسته‌ای نثار کنم  . » از بازرگانان در تهران تا زنان خانه‌دار در شیراز ، بسیاری از ایرانیان از نتایج احتمالی شکست مذاکرات چون تحریم‌های بیشتر و حتی حمله نظامی بیم دارند  . آمریکا و اسرائیل گزینش نظامی در قبال ایران را در صورت شکست تلاش‌های دیپلماتیک برای حل مشکل هسته‌ای ایران کماکان مد نظر دارند  .  هر چند تحلیلگران می‌گویند چنین حمله‌ای ممکن است بخوبی پایه‌های قدرت روحانیون را تحکیم کند  . روز چهارشنبه ، آقای خامنه‌ای گفت که او به حمله نظامی به عنوان یک گزینه برای آمریکا نگاه نمی‌کند  .  « آمریکا حالا فهمیده که حمله نظامی یک ارجحیت نیست ، آن‌ها می‌دانند که چنین حملاتی حتی برای مهاجمان خطرناکتر از کشوری است که هدف حمله قرار گرفته است  . »