افغانستان چهره های فرهنگی اش را پس می گیرد
افغانستان می گوید طی سه دهه جنگ و تخریب، بخش مهمی از میراث فرهنگی خود را از دست داده است زیرا ایران، پاکستان و حتی ترکیه مدعی تصاحب آن شده اند.
ربع قرن پس از دفن استاد خلیل الله خلیلی در پیشاور پاکستان ، یک ماه قبل بقایای جسد این شاعر نامدار افغان برای دفن مجدد به گوشه‌ای از دانشگاه کابل منتقل شد  . دلیل این اقدام که به دستور حامد کرزی صورت گرفت ، به گفته مقام‌های افغانستان ، پیشگیری از تصاحب چهره‌های فرهنگی افغان به دست کشورهای همسایه در آینده عنوان‌شده‌است  . محمد حسین یامین ، رییس بخش فارسی و دری در دانشگاه کابل به خبرگزاری رویترز می‌گوید : ‌ « ما استاد خلیلی را از پاکستان به اینجا بازگرداندیم چون متعلق به اینجاست  .  ما نمی‌خواهیم که در آینده کسی بگوید او پاکستانی‌بود فقط برای اینکه در سال‌های پایانی عمرش در آنجا زندگی کرد  . » به گزارش رویترز ، تلاش برای درک مسایل فرهنگی ، بخشی از تلاش‌ها برای متحدکردن افغانستان در آستانه خروج نیروهای خارجی از این کشور در سال 2014 است تا بتواند با اعتماد به نفس روی پای خود بایستد  . دولت افغانستان می‌گوید که قصد دارد به « دخالت‌های خارجی » خاتمه دهد و معمولا هدف چنین اظهاراتی پاکستان است ، اما ایران را هم باید در این زمینه به عنوان هدف مقام‌های افغان درنظر گرفت  . در سال‌های اخیر ، بحث‌های فراوانی میان ایران و افغانستان بر سر مالکیت چهره‌های فرهنگی و تاریخی مانند شاعران و فیلسوفانی که در منطقه زیسته‌اند به وجود آمده است  . شعر در افغانستان نه تنها پیشینه‌ای دیرین دارد بلکه امروزه هم در بسیاری از سطوح جامعه جنبه‌هایی از شعر و شاعری قابل‌مشاهده است : از کتاب‌های درسی بچه‌هایی که به مدرسه می‌روند تا جنگسالارانی که شعر می‌گویند و حتی افراد طالبان که در مدارس مذهبی ، قصیده‌های بلند شاعران فارسی سرا را یاد گرفته‌اند  . شعر مانند ریسمانی است که گروه‌های قومی متنوع و گاه دشمن یکدیگر را به هم وصل می‌کند : تاجیک‌ها ، پشتون‌ها ، ازبک‌ها ، ترکمن‌ها ، بلوچ‌ها و نورستانی‌ها و هر گروه و قبیله کوچک دیگر که در افغانستان پراکنده‌اند  . در کنار سه دهه مرگ و تخریب ناشی از جنگ در افغانستان ، افغان‌ها می‌گویند در همین مدت بخش مهمی از میراث فرهنگی خود را از دست داده‌اند زیرا ایران ، پاکستان و حتی ترکیه مدعی تصاحب این میراث شده‌اند  . جلال نورانی ، مشاور وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان می‌گوید : ‌ « ایران می‌خواهد به جهان نشان دهد که پیشینه‌ای درخشان داشته است  .  سالهاست که این کار را می‌کند  .  ایرانی‌ها مدعی مالکیت بسیاری از چهره‌های ادبی ما هستند  .  ما نمی‌توانیم ساکت بمانیم  . » پردامنه ترین بحث در این باره تاکنون بر سر رومی ، شاعر بلندآوازه بوده است که افغان‌ها می‌گویند او اصالتا افغان بوده است اما ایرانی‌ها قبول ندارند و او را ایرانی می‌دانند  . رومی که در قرن 13 میلادی در بلخ به دنیا آمد در افغانستان به عنوان مولانا جلال الدین بلخی شناخته می‌شود و در ایران به او می‌گویند مولوی  .  بلخ که اکنون در شمال افغانستان جای دارد در زمان تولد مولوی بخشی از خراسان بزرگ تحت حاکمیت ایرانی‌ها بوده است  . با هجرت خانواده مولوی به ترکیه کنونی ، این شاعر مشهور مهمترین آثار صوفیانه‌ای را به زبان فارسی در آن محل نوشت و در همانجا در گذشت  . امروزه ، هر سه کشور ایران افغانستان و ترکیه این شاعر را به عنوان شاعر ملی خود معرفی می‌کنند  .  شاعری که پیام آثارش فراتر از مرزها و مذاهب و قومیت‌ها است  .