کالبدشکافی قتل بن لادن؛ نگاهی به مقاله سیمور هرش و انتقادات به آن
سیمور هرش در مقاله تحقیقی مفصلی که سالها برروی آن کار کرده است، ادعا کرده دولت باراک اوباما دراین باره حقیقت را نمی‌گوید. کاخ سفید این ادعا را «بی‌پایه و اساس» خوانده است.
چهار سال از زمانی که کماندوهای ویژه نیروی دریایی آمریکا اسامه بن لادن ، رهبر پیشین شبکه تروریستی القاعده ، را در عملیاتی شبانه در آبوت آباد از پای درآورند ، می‌گذرد  .  کشتن بن لادن نقطه برجسته دور نخست ریاست جمهوری باراک اوباما‌بود و از فاکتورهای عمده انتخاب مجدد او برای دور دوم ریاست جمهوری  . کاخ سفید پس از چهار سال کماکان اصرار دارد که آن عملیات تماما توسط آمریکا اجرا شد و حتی ژنرال‌های ارشد ارتش پاکستان و سازمان اطلاعات داخلی آن کشور پیش از حمله در جریان قرار نداشتند  . سیمور هرش در مقاله تحقیقی مفصلی که سالها بر روی آن کار کرده است ، ادعا می‌کند دولت اوباما در این باره حقیقت را نمی‌گوید  .  به اعتقاد هرش ، رسواترین دروغ این بوده که دو رهبر ارشد ارتش پاکستان ، ژنرال اشفق پرویز کیانی رییس ستاد مشترک نیروهای مسلح پاکستان ، و ژنرال احمد شجاع پاشا مدیرکل سازمان اطلاعات داخلی پاکستان ، هرگز از ماموریت آمریکا اطلاع نیافتند  . کاخ سفید در واکنشی تند گزارش سیمور هرش را « بی‌پایه و اساس » خوانده است  . ند پرایس ، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید ، در بیانیه‌ای گفت همان‌طور که در آن زمان گفتیم اطلاعات این عملیات منحصر به دایره کوچکی از مقامات ارشد آمریکا‌بود  .  رییس جمهوری از همان ابتدا تصمیم گرفت دولت دیگری ، از جمله دولت پاکستان ، را آگاه نکند ، و تا پس از وقوع حمله نیز پاکستان مطلع نشد  .  به گفته ند پرایس ، آمریکا با پاکستان در تلاش‌های مشترک اش برای نابودی القاعده سهیم بوده و هست ، اما این عملیات کاملا ، و از هرجنبه‌ای ، یک عملیات آمریکایی‌بود  . سیمور هرش در مقاله اش برای توضیح دلایل زیر سوال بردن روایت کاخ سفید به مجموعه‌ای از گزارش‌ها اشاره می‌کند ، از جمله گزارش کارلوتا گال در مجله نیویورک تایمز در نوزدهم مارس 2014  .  کارلوتا گال که دوازده سال گزارشگر تایمز در افغانستان‌بود ، به نقل از مقامات رسمی پاکستان نوشت ژنرال پاشا در جریان عملیات کشتن بن لادن در آبوت آباد در 65 کیلومتری اسلام آباد قرار داشت  .  این گزارش همان زمان توسط مقامات آمریکایی و پاکستانی رد شد  . امتیاز گل ، مدیر اجرایی مرکز پژوهش و مطالعات امنیتی در اسلام آباد ، در کتابی با عنوان « پاکستان : پیش و پس از بن لادن » در گفتگو با چهار افسر اطلاعاتی مخفی ادعا می‌کند که ارتش پاکستان از عملیات اطلاع داشت  .  مساله مدتی پیش در مصاحبه شبکه خبری الجزیره با اسد درانی مدیر پیشین سازمان مرکزی اطلاعات داخلی پاکستان در دهه 90 میلادی ، دوباره مطرح شد و او این احتمال را رد نکرد  . سیمور هرش بهار امسال با درانی تماس می‌گیرد و به او می‌گوید که از منابع آمریکایی دریافته است که بن لادن از سال 2006 در آبوت آباد زندانی سازمان اطلاعات داخلی پاکستان بوده است ؛ ژنرال‌ها کیانی و پاشا از حمله مطلع‌بودند تا ورود هلی کوپترهای آمریکایی حامل کماندوهای نیروی دریایی به داخل مرز هوایی پاکستان به واکنشی منجر نشود ؛ آنطور که کاخ سفید مدعی است سازمان مرکزی اطلاعات آمریکا ، سی آی‌ای ، با ردگیری قاصدهای بن لادن سرنخی به دست نیاورد و اطلاعات را یک افسر ارشد اطلاعاتی پاکستان در ازای 25 میلیون دلار جایزه آمریکا ارائه کرد ؛ و اگر چه باراک اوباما دستور حمله را صادر کرد و کماندوها آن را اجرا کردند اما مابقی اطلاعات ارائه‌شده‌توسط کاخ سفید کذب است  . درانی در پاسخ به هرش تاکید می‌کند که مردم پاکستان از شنیدن این روایت جدید از ماجرای کشتن بن لادن خوشحال خواهند شد و اعتمادشان به مقامات رسمی را باز خواهند یافت ، زیرا یافته‌های مقاله شما اساسا همان چیزی است که مقامات پیشین سازمان اطلاعات داخلی پاکستان از آن صحبت می‌کنند  . هرش در ادامه مقاله اش درباره منبع افشای محل بن لادن ، به نقل از یک افسر ارشد آمریکایی بازنشسته که در کانون عملیات بوده است می‌گوید : اوت 2010 یک افسر ارشد پیشین اطلاعات پاکستان با جاناتان بنک رییس دفتر سی آی‌ای در سفارت آمریکا در اسلام آباد تماس می‌گیرد و ادعا می‌کند که در ازای جایزه‌ای که واشنگتن در سال 2011 تعیین کرد ، محل بن لادن را فاش خواهد کرد  .  سی آی‌ای برای اطمینان از صحت این ادعا این فرد را زیر آزمون دروغ سنج قرار می‌دهد و او موفق بیرون می‌آید  . به گزارش هرش نگرانی اولیه آمریکا این‌بود که اگر پاکستانی‌ها از منبع در اختیار آمریکا مطلع شوند ، جای بن لادن را تغییر خواهند داد ، از این رو افراد بسیار محدودی در جریان قرار گرفتند  .  مجتمع آبوت آباد از طریق ماهواره تحت نظر قرار می‌گیرد  .  منزلی در آبوت آباد توسط سی آی‌ای اجاره می‌شود تا با حضور افرادی پاکستانی و خارجی به عنوان پایگاه مشاهدات مورد استفاده قرار گیرد  .  بعدها از این محل برای تماس با سازمان اطلاعات داخلی پاکستان استفاده می‌شود  . آبوت آباد محلی برای گذراندن تعطیلات است و پر از خانه‌هایی است که برای دوره‌های کوتاه مدت اجاره داده می‌شود ؛ از این رو حضور آن‌ها توجه چندانی جلب نمی‌کند  .  سپس افسر اطلاعاتی پیشین پاکستان که اطلاعات را ارائه داده است با خانواده اش از پاکستان به واشنگتن انتقال داده می‌شود  .  او اکنون مشاور سی آی‌ای است  . به گفته ی افسر ارشد آمریکایی بازنشسته‌ای که در کانون عملیات بوده است ، در ماه اکتبر ارتش و جامعه اطلاعاتی آمریکا گزینه‌های مختلفی از جمله انداختن یک بمب سنگرشکن بر روی مجتمع مسکونی در آبوت آباد ، کشتن بن لادن با یک پهباد ، یا فرستادن یک نفر برای کشتن او را بررسی می‌کردند  .  مساله این‌بود که می‌خواستند اطمینان حاصل کنند فردی که شب در مجتمع این سو و آن سو می‌رود ، خود بن لادن است ، چون هیچگونه تماس تلفنی از درون ساختمان با بیرون صورت نمی‌گرفت  . ماه اکتبر باراک اوباما در جریان قرار می‌گیرد و می‌گوید زمانی با من در این باره صحبت کنید که اطمینان دارید او بن لادن است  .  هدف رهبری سی آی‌ای و فرماندهی عملیات مشترک ویژه این‌بود که با جلب حمایت رییس جمهوری آمریکا او را مجاب کنند که عملیات حمله شبانه خطری نخواهد داشت و می‌توانند دی‌ان ای را برای اطمینان به دست آورند  .  تنها راه چنین روشی در جریان قرار دادن پاکستانی‌ها بود  . طی پاییز سال 2010 ، آمریکا همچنان درباره منبع اطلاعاتی پاکستانی سکوت اختیار کرده‌بود و ژنرال‌ها کیانی و پاشا هم در تماس با همتایان آمریکایی شان اصرار داشتند که هیچ اطلاعاتی از محل بن لادن ندارند  .  افسر بازنشسته آمریکایی می‌گوید قدم بعدی این‌بود که کیانی و پاشا چطور در جریان قرار بگیرند  .  مجتمع محل سکونت بن لادن توسط افراد مسلح حفاظت نمی‌شد ، چون تحت کنترل سازمان اطلاعات داخلی پاکستان قرار داشت  . منبع پاکستانی به آمریکایی‌ها گفته‌بود بن لادن طی سالهای 2001 تا 2006 با بعضی همسران و فرزندانش در کوههای هندوکش زندگی می‌کرد ، تا این که سازمان اطلاعات داخلی پاکستان با پرداخت پول به بعضی مردم طوایف محلی آن‌ها را به خیانت به بن لادن مجاب کرد  .  به جاناتان بنک گفته شده‌بود که بن لادن بسیار بیمار‌بود و در همان آغاز حبس بن لادن در آبوت آباد سازمان اطلاعات داخلی پاکستان امیر عزیز ، پزشک و افسر ارتش پاکستان ، را برای درمان او به مکانی در نزدیکی منتقل می‌کند  . سیمور هرش در ادامه مقاله می‌نویسد ، جلب همکاری ارتش پاکستان زیاد طول نکشید ، زیرا پاکستانی‌ها خواستار ادامه دریافت کمک‌های نظامی آمریکا‌بودند که درصد قابل‌توجهی از آن به بودجه ضد تروریسم اختصاص داشت و تامین بودجه پرسنل امنیتی ، لیموزین‌های ضدگلوله و خانه‌های امن با محافظ برای رهبری سازمان اطلاعات داخلی را در بر می‌گرفت  . هرش به نقل از افسر بازنشسته آمریکایی می‌نویسد یکی از نگرانی‌ها در آن مقطع عربستان سعودی‌بود که هزینه نگهداری بن لادن را از زمان دستگیری توسط پاکستانی‌ها تامین می‌کرد و از پاکستانی‌ها خواسته‌بود بن لادن را دور از انظار نگه دارند ، چون نگران این‌بود که آمریکا بن لادن را درباره القاعده و کمک‌کنندگان مالی اش تحت فشار بگذارد  .  پاکستانی‌ها هم به شدت نگران‌بودند که نکند آمریکا از ماجرای حبس بن لادن توسط ریاض مطلع شود  . ارتش و سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا و پاکستان به رغم خصومت‌های علنی ، دهه هاست که در عملیات ضد تروریسم در جنوب آسیا با هم همکاری داشته‌اند  .  در واشنگتن هم این باور وجود دارد که عناصری در سازمان اطلاعات داخلی پاکستان ارتباط با رهبری طالبان در افغانستان را در جهت منافع ملی شان و در راستای تعادل در برابر نفوذ هند در کابل و حمایت از اسلام آباد در تقابل با هند بر سر کشمیر می‌بینند  . اما افشای نام جاناتان بنک ، مسول دفتر سی آی‌ای در اسلام آباد ، در جریان شکایت یک ژورنالیست پاکستانی که پسر و برادرش در حمله پهبادهای آمریکایی کشته شدند ، نقض پروتکل‌های دیپلماتیک محسوب می‌شد و آمریکا را مجبور کرد تا بنک را در میانه تحقیقات بر سر بن لادن از پاکستان خارج کند  .  آن موقع گمانه زنی‌هایی بود که اطلاعات داخلی پاکستان تعمدی و در واکنش به گزارش ماه قبل نیویورک تایمز که در آن از نقش افسران اطلاعات داخلی پاکستان در ماجرای حملات تروریستی بمبئی پرده برداشته‌بود ، دست به اقدامی تلافی جویانه زد و نام بنک را فاش کرد  . مجتمع محل سکونت بن لادن حدود سه کیلومتر تا آکادمی نظامی پاکستان و در همین حدود از مقر گردان‌های رزمی ارتش پاکستان فاصله داشت  .  آبوت آباد با هلی کوپتر کمتر از 15 دقیقه از یک پایگاه مهم عملیات مخفی سازمان اطلاعات داخلی پاکستان و مرکز آموزش محافظان زرداخانه هسته‌ای آن کشور فاصله دارد  .  قراردادن بن لادن در آبوت آباد امکان کنترل دائم او را فراهم می‌کرد  . تصمیم به دست زدن به عملیات در مراحل اولیه برای باراک اوباما کار دشواری‌بود  .  شکست در عملیات نجات گروگان‌های آمریکایی از ایران از دلایل شکست جیمی کارتر از رونالد ریگان در انتخابات‌بود  .  بنا به گزارش‌ها برای اطمینان از این که بن لادن در مجتمع آبوت آباد است ، دکتر عزیز پزشک معالج بن لادن نقش مهمی ایفا کرد  .  هر چند مقامات نقش عزیز را رد کردند ، اما ظاهرا هویت بن لادن از طریق نمونه دی‌ان ای تایید می‌شود  . سیمور هرش در گزارش خود ادعا می‌کند که ژنرال کیانی با عملیات موافقت می‌کند ، اما توافق را به کشتن بن لادن مشروط می‌کند  . کماندوهای ویژه نیروی دریایی آمریکا در آن زمان در مجتمعی مشابه آبوت آباد در یک مرکز مخفی هسته‌ای تعطیل‌شده‌در ایالت نوادای آمریکا عملیات حمله را تمرین می‌کردند  . به گفته افسر ارشد بازنشسته آمریکایی درگیر در عملیات ، ژنرال پاشا در آوریل 2011 با لئون پانه تا ، مدیر وقت سی آی‌ای ، دیدار می‌کند و توافق می‌شود آمریکا کمک‌های نظامی به پاکستان را از سر بگیرد و آن‌ها هم مخالفتی با عملیات کشتن بن لادن نشان ندهند  .  بنا به این گزارش ژنرال پاشا در یکی از دیدارها می‌گوید اطلاعات داخلی پاکستان از بن لادن به عنوان اهرم فشار علیه فعالیت‌های القاعده و طالبان در افغانستان و پاکستان استفاده می‌کرد  . هماهنگی‌ها برای عبور بدون دردسر هلی کوپترهای آمریکایی از مرز صورت می‌گیرد  . به گزارش هرش طرفین آمریکایی و پاکستانی توافق می‌کنند که کشتن بن لادن دست کم تا هفت روز اعلام نشود و بعد ماجرا این طور توسط باراک اوباما تعریف شود که بن لادن در کوههای هندوکش در افغانستان با حمله پهبادها کشته‌شده‌است ، و نمونه دی‌ان ای هویت او را تایید می‌کند  .  آمریکایی‌ها اطمینان دادند که نقش ژنرال کیانی و ژنرال پاشا هرگز علنی نخواهد شد چون بن لادن برای بسیاری در پاکستان یک قهرمان محسوب می‌شد  . هرش می‌نویسد در طول حمله به مجتمع محل سکونت بن لادن ، با هماهنگی سازمان اطلاعات داخلی پاکستان برق منطقه قطع شده‌بود و محافظی در محل نبود  .  هرش ادعا می‌کند بن لادن آنطور که کاخ سفید پیشتر گفته شد ، در هنگام دست بردن به کلاشنیکف اش کشته نشد  .  قرار بر این‌بود که در صورت احساس هرگونه تهدیدی از جمله احتمال داشتن جلیقه انفجاری زیر لباس خواب بن لادن کشته شود  .  هرش به نقل از افسر بازنشسته ارتش آمریکا می‌گوید کماندوها بن لادن را بر خلاف گفته‌های کاخ سفید با شلیک یکی دو گلوله در سر نکشتند ، بلکه او را با ورود به اتاقش گلوله باران کردند  . سقوط یکی از هلی کوپترها هنگام حمله و احتمال فاش شدن زودهنگام عملیات موقعیتی برای مشاوران رییس جمهوری آمریکا پدید آورد تا سناریوی کشته شدن بن لادن در کوههای هندوکش را بر خلاف توافق با ژنرال کیانی کنار بگذارند  . رابرت گیتز وزیر دفاع وقت آمریکا ، مخالف این رویکرد‌بود و اعتقاد داشت باید به توافق با پاکستان پایبند‌بود  .  خشم وزیر دفاع پیشین آمریکا در کتاب جدید او نیز انعکاس یافته است  . سیمور هرش در پایان مقاله طولانی خود می‌گوید ، باراک اوباما دیگر مانند موقع اعلام کشتن بن لادن در بهار 2011 ، با انتخابات دیگری روبرو نیست  .  ایستادن او بر سر توافق احتمالی هسته‌ای با ایران ، همانقدر گویای رویکرد اوست که تصمیم اش برای اداره کشور بدون حمایت جمهوریخواهان محافظه کار در کنگره  .  به گفته هرش ارائه اطلاعات نادرست در عالی ترین سطح ، استفاده از زندان‌های مخفی ، حملات پهبادها ، عملیات شبانه نیروهای ویژه ، عبور از سلسله مراتب اداری ، و کنار گذاشتن آنهایی که ممکن است نه بگویند ، همچنان بخشی از سیاست آمریکا است  . مایک مورل کفیل مدیر پیشین سازمان مرکزی اطلاعات آمریکا ، سی آی‌ای ، در گفتگویی با شبکه تلویزیونی سی بی‌اس ، گزارش سیمور هرش را « سراسر اشتباه » توصیف کرد  .  مورل می‌گوید منبعی که هرش با او گفتگو کرده چیز زیادی از ماجرا نمی‌دانسته است  .  پاکستانی‌ها چیزی نمی‌دانستند  .  رییس جمهوری آمریکا تصمیم گرفت با پاکستانی‌ها ماجرا را در میان نگذارد  .  آن‌ها از ما به شدت عصبانی‌بودند  .  رییس‌جمهور پس از حمله من را به پاکستان فرستاد تا اوضاع را آرام کنم  . عدم انتشار مقاله هرش در نیویورکر که محل انتشار همیشگی گزارش‌های او است ، با توجه به منبع ناشناس اش در مقاله پرسش برانگیز است  .  منتقدان می‌گویند هرش اخیرا از مقالات تحقیقی که او را یک دهه پیش به شهرت بالایی رساند ، فاصله گرفته است و به گزارش‌هایی مبتنی بر تئوری توطئه می‌پردازد  .  انتقادها همچنین متوجه این نکته است که سیمور هرش برای مقاله اش هیچ مدرک معتبر و شاهدی جز یک افسر پیشین امنیتی پاکستانی که دو دهه از فعالیت دور بوده است ارائه نمی‌کند  .