روز بهداشت جهانی: سالمندی و سلامت شعار امسال
سلامت سالمندان تکیه بر اصول زیر را ضروری می سازد: حفظ فعالیت بدنی از طریق ساده ترین کارهای های ممکن مثل پیاده روی، بالا رفتن از پله های استاندارد، بازی با کودکان در پارک یا انجام کارهای منزل
« سالمندی و سلامت » نماد روزجهانی بهداشت سال 2012 / 1391 است  .  شعار امسال سرلوحه فعالیتهایی را رقم می‌زند که قرار است « زندگی سالم و طول عمر بیشتر » برای سالمندان جامعه به ارمغان بیاورد  .  این انتخاب در عین حال ؛ گوشزد می‌کند که ساکنین سیاره سبز پا به سن گذاشته‌اند ؛ آمارها می‌گویند تا سال 2050 از هر 4 نفری که در جهان زندگی می‌کند ، یک نفر بیش از 60 سال سن خواهد داشت  . اما فلسفه وجودی روز جهانی بهداشت چیست و از کجا آمده است  ؟  در تقویم مناسبتهای جهانی سازمان ملل ؛ هفتم آوریل هرسال ، که غالبا برابر با هجدهم فروردین در تقویم خورشیدی است ، روز جهانی بهداشت نام گذاری‌شده‌است و بنا به سنتی 62 ساله ، این سازمان هر سال نامی نمادین را برای این روز در نظر می‌گیرد  .  اما پیامدهای این نام‌گذاری از هفتم آوریل فراتر می‌رود و تعیین‌کننده اهداف و اولویتهای سازمان جهانی بهداشت و کشورهای عضو آن در طول یکسال کاری پس از آن است  .  در نشست سالیانه این سازمان که به همین مناسبت برگزار می‌شود ، بالاترین مقامهای بهداشتی کشورهای عضو متعهد می‌شوند تا منابع انسانی ، تدارکاتی و مالی لازم برای رسیدن به هدف تعیین‌شده‌آن سال را تامین کرده و در پایان گزارش پیشرفت خود را به ناظرین سازمان ارائه کنند  . اما کشورهای جهان امسال چه باید بکنند تا سالمندان سلامت بمانند  ؟  آنچه مسلم است ، عقربه زمان به عقب بازنخواهد گشت ، آیا راهی برای مقابله با کاهش توانایی‌های جسمی و ذهنی افراد مسن وجود دارد  ؟  آیا این مشکل در همه کشورها از گستره یکسانی برخوردار است  ؟  پاسخ به هیچیک از این سوال‌ها ساده نیست  . همانگونه که انتظار می‌رود ، عمق چالشهای پیش روی سالمندان در کشورهای در حال توسعه بیشتر است و مهم ترین دلایل آن عبارت از رشد شتابان جمعیت و تغییر ساختارهای سنتی خانواده در این کشورهاست  .  در آسیا ؛ دو کشور هند و چین ، جهان را صاحب فوج عظیمی از افراد سالمند کرده است ، سالمندانی که برخلاف دهه‌های پیش فرزندانشان تکیه گاه پیری آن‌ها نیستند  . دلیل مهم دیگر آن است که ؛ در دوران سالمندی ، بیماریهای مزمن و پر هزینه نظیر بیماریهای قلبی - عروقی ، سکته مغزی ، سرطان ، شکستگیهای استخوانی ، الزآیمر و افسردگی بسیار شایع تر از جوانی است  . علاوه بر آن ؛ یکی از مشکلات نوپدید سالمندی ، به دلیل روند روز افزون مهاجرت مردم از کشورهای در حال توسعه به کشورهای توسعه یافته به وجود آمده است  .  مهاجرت اغلب به دلایل مختلف اقتصادی ، اجتماعی و جنگ اتفاق می‌افتد ، اما علت آن هرچه باشد عواقب آن برای سالمندان از دو حال خارج نیست ؛ سیل مهاجرت یا سالمندان را نیز همراه فرزندانشان با خود می‌برد و آن‌ها را در کشوری بیگانه تنها در دایره تنگ اطرافیان نزدیک محصور می‌کند و یا جوانان را از سرزمینی به سرزمین دیگر می‌فرستد و سالمندان را در موطن خود بی‌مونس می‌گذارد  .  بنا به هر دلیل که این اتفاق بیفتد ؛ نتیجه یکی است ، انزوای اجتماعی و کمبود دریافت محرکهای حسی و عاطفی فرد سالمند را مستعد به ابتلا انواع بیماری‌های جسمی و روانی می‌کند  . خوشبختانه این سکه روی دیگری هم دارد ، دنیا فقط پیر و شلوغ نمی‌شود ، علم و فن‌آوری هم با سرعت اعجاب‌آوری پیشرفت می‌کنند و به کمک مردم جهان می‌آیند تا آسوده تر زندگی کنند  . - ابزارهای کمک حرکتی الکترونیکی مثل صندلی‌های چرخدار و عصاهای کامپیوتری که هر تغییر وضعیت ناگهانی را به مرکز اورژانس مخابره می‌کند ، - وسایل معاینه و آزمایشگاهی قابل استفاده در خانه مثل دستگاه فشار سنج دیژیتال ، نوارهای تست ادرار و قند خون ، وسایل کمکی بینایی و شنوایی ، - صندلی‌های چرخدار کامپیوتری یا قابل تنظیم با دکمه‌های هیدرولیکی و حمام و توالت‌های متحرک که می‌تواند فرد مسن را تا حدود زیادی ، در انجام کارهای شخصی از کمک دیگران بی‌نیاز کند و موجب می‌شود تا استقلال و عزت‌نفس آن‌ها خدشه‌دار نشود ، - خطوط تلفنی کمک‌رسانی و پیامک‌های روی تلفن همراه برای تماس با مرکز مراقبت‌های بهداشتی ، مخابره دائم ضربانات قلبی و ریتم تنفسی ، یادآوری نوبت مراجعه به پزشک و یا مصرف مرتب داروها ، - ثبت اطلاعات بهداشتی در سیستم‌های مرکزی ذخیره اطلاعات کامپیوتری و دسترسی مردم به آگاهیهای مندرج در وبسایت‌های بهداشتی ، امکان برقراری ارتباط اینترنتی با مراکز پزشکی پیشرفته از دورافتاده ترین مناطق ، - و ارزشهای انسانی که کمک به بهبود معیشتی و بهداشتی مردم محروم جهان را به سنت جافتاده جامعه مدرن بدل کرده است ، چهره زیباتری از جهان را به نمایش می‌گذارد  . از سوی دیگر ؛ سازمان جهانی بهداشت معتقد است شرط پایداری و به نتیجه رسیدن هر برنامه‌ای ، بومی‌سازی آن طرح و بازآفرینی الگوهای متناسب با نیازهای منطقه‌ای ، شرایط جغرافیایی ، امکانات عملی و زیربناهای توسعه‌ای هر کشور است  . راهکار پیشنهادی امسال برای دست‌یابی کشورها به « طول عمر بیشتر ، زندگی سالم تر » در قالب توسعه شهرهای « دوستدار سالمند » تدوین و ارائه‌شده‌است  .  این شهرها با مشارکت بین بخشی میان سیاستگذاران بهداشتی ، توسعه شهری ، حمل‌ونقل ، آموزش و پرورش و محیط زیست طراحی و ساخته می‌شود  . دفتر منطقه‌ای سازمان جهانی بهداشت در خاورمیانه و شمال آفریقا ، برای سلامت سالمندان تکیه بر اصول زیر را ضروری می‌داند : حفظ فعالیت بدنی از طریق ساده ترین کارهای‌های ممکن مثل پیاده روی ، بالا رفتن از پله‌های استاندارد ، بازی با کودکان در پارک یا انجام کارهای منزل  . رژیم غذایی سالم ، که از تعادل و تنوع کافی برخوردار است  .  تعادل و تنوع یعنی ؛ نه کم خوری ، نه پرخوری و دریافت کافی پروتئین‌های ضروری ، نان و غلات سبوس‌دار ، شیر ، لبنیات و میوه و سبزیجات است  . مبارزه با فقر ، تامین اجتماعی ، فراهم آوردن امکانات آموزشی و فراغت برای سالمندان ، خدمات شهری ویژه معلولین ، گسترش حمل‌ونقل عمومی ایمن و کارآمد ، توسعه فضاهای سبز ، پیاده روهای عریض ، سطوح غیرلغزنده و با شیب مناسب ، آموزش بهداشت و توسعه خدمات پیشگیری ، درمانی و مددکاری خصوصا برای سوانح سالمندی نظیر سقوط از بلندی همگی از ملزومات شهرهای « دوستدار سالمند » هستند  .