مراسم سخنرانی و امضای کتاب کامران دیبا طراح و معمار موزه هنرهای معاصر تهران، در موزه هنری شهر لس آنجلس
موزه هنرهای معاصر تهران صاحب برخی از ارزشمند ترین آثار بزرگترین نقاشان و مجسمه سازان مدرن جهان چون پیکاسو، اندی وارهول، من ری و سالوادور دالی است که امروزه اغلب آن ها در زیرزمین وانبارهای موزه خاک می خورند و شیفتگان هنر در ایران و در خارج اازدیدن آن محروم مانده اند
کامران طباطبائی دیبا ، طراح و معمار برخی از زیباترین بناهای مدرن ایران امروز چون موزه هنرهای معاصر تهران ، فرهنگسرا و پارک نیاوران و فرهنگسرا و پارک شفق پس از بیش از سه دهه که از پایان فعالیت‌های هنری اش در ایران می‌گذرد به دعوت بنیاد فرهنگ شهر لس آنجلس و مدیر موزه هنری این شهر در یک جلسه پرسش و پاسخ و امضای کتاب تازه‌ای به نام « باغی میان دو خیابان ، چهار هزار روز از زندگی کامران دیبا » به قلم رضا دانشور ، نویسنده ساکن پاریس شرکت کرد  . کامران دیبا پس از پایان تحصیلات خود در رشته معماری و جامعه‌شناسی از دانشگاه هاروارد واشنگتن در دهه چهل شمسی به ایران بازگشت اما این آرشیتکت جوان برخلاف انتظار و علیرغم تبلیغات دست اندرکاران سیاسی آن زمان بر روی به وجود آوردن ایرانی مدرن ، جامعه آن زمان را جامعه‌ای سنتی و محافظه کار یافت  . جامعه‌ای که بازکردن درها به روی هنر مدرن در آن ، حتی با وجود وابستگی خانوادگی به فرح دیبا ملکه سابق ، در آن کار آسانی نبود  .  اما کامران دیبا نهایتا توانست با پشتیبانی ملکه فرح به عنوان یک نیروی هنردوست در صحنه فرهنگی آن زمان ایران ، شاخص ترین اثر معماری خود ، بنای موزه هنرهای معاصر تهران را در سال 1976 میلادی پایه‌ریزی کند و به عنوان مدیر این موزه در مدتی کم تر از یک سال به صورتی بی‌سابقه و حتی شگفت آور ، برخی از ارزشمند ترین آثار بزرگترین نقاشان و مجسمه سازان مدرن جهان چون پیکاسو ، اندی وارهول ، من ری و سالوادور دالی را در این موزه جمع‌‌آوری کند  .  آثاری که امروزه اغلب آن‌ها در زیرزمین و انبارهای موزه خاک می‌خورند و شیفتگان هنر مدرن چه در ایران و چه در خارج از ایران ازدیدن آن محروم مانده‌اند  . اخیرا متن گفتگویی که رضا دانشور ، نویسنده و پژوهشگر ساکن پاریس با کامران دیبا داشته است از طریق کتاب « باغی میان دو خیابان ، چهار هزار روز از زندگی کامران دیبا » در هفت بخش همراه با مقالاتی از این آرشیتکت به زبان فارسی در فرانسه به چاپ رسیده است  .  این کتاب که در رابطه با چگونگی ایجاد موزه هنرهای معاصر تهران و شرایط و وقایع مربوط به آن زمان نوشته‌شده‌، برای نخستین بار جزئیات دوره کوتاه و پرثمر اواخر دوران سلطنت خاندان پهلوی را مورد بررسی قرار داده است  .  در این کتاب کامران دیبا در خلال گفتگو با رضا دانشور ، ضمن روایت داستان زندگی خود ، ماجرای پیدایش آثار و بناهای ماندگار و چشمگیری چون موزه هنرهای معاصر تهران و فرهنگسرای نیاوران ، مسجد جندی شاپور ، شهرک شوشتر و نمازخانه جنب موزه فرش را توصیف کرده است  .  دیبا به صدای آمریکا می‌گوید : « من جوانی‌بودم که با ایده‌های آوانگارد و مدرن پس از پایان تحصیلات در آمریکا به ایران بازگشتم اما وقتی به تهران رسیدم با یک محیط بسته روبرو شدم  .  یک جامعه سنتی جا افتاده و شاید از بسیاری جهات حتی عقب افتاده  . » او می‌گوید : « بازکردن درها حتی از طریق ملکه سابق ، دختر عمویم ، نیز مشکل‌بود  .  اصلا این حرف‌ها خیالاتی باطل‌بود  .  خیالاتی از دور  .  اصولا کسی نبود که کاری برایت بکند و ملکه هم دوست نداشت در امور مملکت دخالت بکند و اعمال نفوذ برای اعضای خانواده اش نمی‌کرد  .  حتی گاهی برعکس عمل می‌کرد  .  او هیچوقت نمی‌خواست فامیل خودش را جلو بیندازد  .  فکر می‌کرد این برای تصویر سلطنت خوب نیست  . » البته بعدها با پشتیبانی ملکه فرح که علاقه خاصی به هنر و هنرمندان داشت ، کامران دیبا توانست یکی از شاخص ترین آثار معماری خود ، موزه هنرهای معاصر تهران را بسازد  .  او برای طرح این بنا از موزه « گوگنهایم » نیویورک ، اثر فرانک للوید رایت ، معمار برجسته آمریکایی الهام گرفته است و شیوه معماری خانه‌های کاهگلی مناطق کویری ایران را با آن تلفیق کرده است  .  نمای دور موزه هنرهای معاصر تهران ، یادآور بادگیرهای شهرهای یزد و کاشان است  . موزه در روز 13 اکتبر 1977 میلادی با حضور شاه و ملکه پیشین ، نلسون راکفلر معاون سابق رئیس جمهور آمریکا ، تامس مسر ، رئیس موزه گوگنهایم و بسیاری از شخصیت‌های هنری ایرانی افتتاح شد  . کامران دیبا در سخنرانی خود در موزه هنری شهر لس آنجلس ضمن نمایش عکس‌هایی از شب افتتاح موزه هنرهای معاصر تهران به خاطره‌ای از شاه سابق ایران این‌گونه اشاره کرد : « وقتی شاه به چیدمان یک هنرمند ژاپنی که یک حوض کوچک فلزی مملو از نفت‌بود نزدیک شد از من پرسید این چیست  ؟  به او گفتم این نفت است  .  شاه باور نکرد چون سطح صیقل خورده این اثر به یک آینه سیاه می‌ماند  .  خواست آن را با دست لمس کند و دستش نفتی شد  .  امروز وقتی به این واقعه فکر می‌کنم می‌بینم آلوده شدن دست شاه به نفت چه استعاره سیاسی و تاریخی عجیبی‌بود  .  این درست همان زمانی‌بود که شاه با غرور و افتخار بهای نفت را بالا برده‌بود  . » در بخش دیگری از این جلسه ، کامران دیبا درمورد مبادله تابلوی مشهور « ویلم دکونینگ » آمریکایی با شاهنامه مصور تهماسبی صحبت کرد که بین مسئولین موزه هنرهای معاصر تهران و بنیاد « هاتن » در سال 1994 اتفاق افتاد که به عقیده او این معاوضه و شرایط آن برای ایران معامله‌ای زیانبار به شمار می‌رود : « من واقعا با این معامله مخالف‌بودم و هستم چون هر چند این شاهنامه که حالا در اختیار موزه است حتما به عنوان یک اثر ملی ، تاریخی و فرهنگی ارزش غیرقابل انکاری دارد اما اولا نمایش آن در میان یک مجموعه آثار قرن بیستم بسیار نامناسب و ناهماهنگ و حتی متناقض است و دیگر آن که من اصولا به نفس این عمل و این معاوضه نظرخوشی ندارم  .  یعنی آن حال و هوای سری و پنهانکاری که در اطراف آن وجود داشت و قیمت ناچیزی که برای تابلوی ارزشمند « دکونینگ » دریافت کردند  .  بعد هم دیدیم که خریدار ، این تابلو را که به قیمت نازل 20 میلیون دلار به دست آورده‌بود بلافاصله به بهای 100 میلیون دلار فروخت  .  خوب این معامله از هرجهت که به آن نگاه کنید برای موزه و ملت ایران ضرربار بوده است  . » آقای دیبا در بخش دیگری از این جلسه گفت وشنود به حاضران گفت هرچند انقلاب و سقوط شاه برای او و همفکران او غافلگیر کننده‌بود اما خوشبختانه در طول دوران نا آرامی‌های انقلاب ، موزه هنرهای معاصر هرگز مورد تهاجم و تاراج قرار نگرفت  .