درخشش و سکوت محمد علی فردین
بسیاری معتقدند که تختی و فردین از دوستان دوران دبستان بوده ‌اند، اما دست ‌نوشته‌های فردین بیانگر آن است که او در باشگاه کشتی با تختی آشنا شد
« محمدعلی فردین 15 بهمن‌ ماه 1309 در تهران به دنیا آمد  .  پدرش که یکی از مدیران اداره تسلیحات ( قورخانه )‌بود ، در تئاتر هم در کنار مرحوم تقی ظهوری کارهای مولیر را اجرا می‌ کرد  .  بدین‌ سان فردین از همان کودکی با تئاتر آشنا و به آن علاقه‌ مند شد  . او دوران ابتدایی را در دبستان ترقی در خیابان شهباز گذراند  .  در این دوران بیشتر وقت خود را صرف ورزش می‌کرد  .  ابتدا با فوتبال از باشگاه شماره سه شروع کرد  .  پس از مدتی به شنا و ژیمناستیک روی آورد و این رشته را تا قهرمانی ادامه داد ، اما سرانجام آن را هم کنار گذاشت و به کشتی روی آورد  .  او کشتی را هم از همان باشگاه شماره سه شروع کرد و پس از مدتی به باشگاه نیرو و راستی رفت و زیر نظر کیومرث ابوالملوکی به فراگیری فنون کشتی پرداخت  . ابوالملوکی در مورد فردین می‌گوید : « بسیار باهوش‌بود  .  فنون کشتی را به ‌راحتی یاد می‌گرفت و راحت ‌تر از آن اجرا می‌کرد  .  بیش از آن که از زور بازو و قدرت خود استفاده کند ، از هوش و ذکاوت خود بهره می‌برد  . » پس از باشگاه نیرو و راستی ، فردین به باشگاه تهران رفت  .  در این ‌جا‌بود که با تختی آشنا شد  .  بسیاری معتقدند که تختی و فردین از دوستان دوران دبستان بوده‌اند ، اما دست‌ نوشته‌های فردین بیانگر آن است که او در باشگاه کشتی با تختی آشنا شد  .  فردین در این باشگاه زیر نظر حبیب‌الله بلور به صورت حرفه‌ای کشتی را دنبال کرد و به تیم ملی راه یافت  .  او از معدود کشتی‌ گیرانی‌بود که در همان سال اول حضور در تیم ملی ، موفق به کسب مدال نقره مسابقات جهانی توکیو ( 1954 ) شد  .  اما به دلیل آسیب ‌دیدگی و پاره‌ای نامهربانی‌‌ها مجبور شد با دنیای کشتی خداحافظی کند  . ورود فردین به عرصه سینما اتفاقی‌بود  .  در زمستان 1337 زمانی که 28 سال داشت ، با دکتر اسماعیل کوشان آشنا شد  .  دکتر کوشان به او پیشنهاد کرد در فیلم « چشمه آب حیات » که سیامک یاسمی آن را کارگردانی می‌ کرد ، به عنوان هنرپیشه نقش اول در مقابل ایرن بازی کند  .  ایرن می‌ گوید : « یک پلان را بارها و بارها تکرار کردم ، چون فردین به دلیل کم‌ رویی و خجالت نمی‌ توانست آن را بازی کند  . » از همان آغاز چنگیز جلیل‌وند به جای او حرف می‌ زد و آوازش را ایرج می‌خواند  . دومین فیلمش را ، « فردا روشن است »، به همراه دلکش در سال 1339 بازی کرد  .  از آن پس دیگر به صورت حرفه‌ای به سینما روی آورد تا سال 1344 که فیلم « گنج قارون » به کارگردانی سیامک یاسمی را بازی کرد  .  تا این زمان دستمزد چندانی به بازیگران داده نمی‌‌شد  .  در یکی از دست‌ نوشته‌های فردین آمده‌است که « به همراه آرمان و ناصر ملک‌ مطیعی قرار گذاشتیم دستمزد زیر 20 هزار تومان نگیریم »، اما در فیلم گنج قارون فردین حدود 40 هزار تومان به اضافه پنج درصد از فروش را که حدود 600 هزار تومان می‌شد ، دریافت کرد  .  پس از آن دیگر ثروتمند و ستاره درخشان فیلم فارسی‌بود  .  کمتر ایرانی را می‌ توان یافت که این فیلم را ندیده باشد  .  بسیاری معتقدند اگر جمعیت آن زمان را در نظر بگیریم ، رکورد فروش این فیلم هنوز شکسته نشده‌ است  . فردین اولین فیلم وسترن تاریخ ایران را هم بازی کرده‌ است ، آن هم در ایتالیا  .  این فیلم که عنوانش « مرا بکش »‌بود ، در ایتالیا با نام « و حالا روحت را به خدا بسپار » به نمایش درآمد  .  او همچنین در لبنان فیلم « بر فراز پترا » و در هند فیلم « همای سعادت » را بازی کرد  . او علاوه بر بازیگری در زمینه کارگردانی ، تهیه‌ کنندگی و حتا گریم نیز فعال‌بود  .  استودیوی سینمایی فردین ‌فیلم را بنیاد گذاشت و ویلیام وایلر ، کارگردان آمریکایی را به ایران دعوت کرد  . فردین در سال 1347 فیلم « سلطان قلب‌ها » را ساخت  .  وقتی که این فیلم در مرحله مونتاژ‌بود ، مدتی را در انگلستان و به دور از سینمای ایران سپری کرد  .  در سال 1355 در فیلم « غزل » به کارگردانی مسعود کیمیایی بازی کرد و در سال 1356 « بر فراز آسمان » را ساخت  . بعد از انقلاب نیز به همراه سعید راد و ناصر ملک‌مطیعی در فیلم « برزخی‌ها » به کارگردانی ایرج قادری بازی کرد که سال 1361 روی پرده رفت  .  این فیلم آخرین حضور فردین در عرصه سینمای ایران‌بود و پس از آن او دیگر اجازه کار نداشت و از این بابت اندوهگین‌بود  .  در مراسم سالگرد علی تابش گفته‌بود : « همه مردم هر روز زندگی می‌کنند تا یک روز بمیرند  .  ما هر روز می‌ میریم تا یک روز زندگی کنیم  . » در این‌ جا باید عنوان شود که فردین به همراه مرحوم ظهوری و سه تن دیگر سرپرستی 40 کودک را به عهده گرفته‌بود و گروه آن‌ها تمامی هزینه آن‌ها را پرداخت و ماهی یک بار به آن‌ها سرکشی می‌کردند  . فردین در یادداشت‌های خود خطاب به کسی که در جایی نوشته‌بود « فردین عددی نیست »، نوشته ‌است : « امروزه تعدادی از همین بچه‌‌های دوست ‌داشتنی و گل‌های شکفته با عنوان دکترا مشغول مداوای خانواده‌های ما هستند که بی‌شک خانواده شما هم برای بازیابی سلامت به آن‌ها مراجعه کرده‌اند و من هم با برخوردی اتفاقی در دانشگاه سان‌ فرانسیسکو در ساختمان دندان‌ پزشکی عظمت دستگاه الهی را بیشتر از آن چه در باره‌اش می‌دانستم ، ستودم  .  آخر برای معالجه دندان‌هایم حدود پنج هزار دلار احتیاج‌بود که نداشتم و این گل بی‌ خار که امروز شکفته با پنجه‌های طلایی خود دندان‌های مرا معالجه کرد ، بدون دریافت حتا یک دلار  .  خدایا بنازم عظمت و بزرگی تو را  .  حالا شما به دنبال کدام عدد هستید  ؟ » و در نهایت فردین پس از سکوتی طولانی در 18 فروردین 1378 از دنیا رفت » .