افزایش بی سابقه صادرات طلای ترکیه به ایران
در شش ماهه اول سال ٢٠١٢، صادرات طلا به ایران از ۶ میلیارد دلار فراتر رفته است، رقمی که در مقایسه با روندهای گذشته خارق العاده و بی سابقه است
میزان صادرات طلای ترکیه به ایران طی چند ماه گذشته افزایش یافته است  .  در این میان پرسش‌های بسیاری در مورد تلاش تهران برای خنثی کردن اثر پیامدهای روزافزون تحریم‌های بین‌المللی و سخت گیرانه علیه این کشور مطرح‌شده‌است  . مناسبات بازرگانی ایران و ترکیه در سال 2012 رشد صعودی بی‌سابقه‌ای را طی کرده است  .  بیشتر این رشد حاصل صادرات طلا به ایران بوده است  . اینان دمیر ، کارشناس ارشد فاینانس بانک ترکیه می‌گوید نرخ صادرات طلا بی‌سابقه و غیرقابل پیش‌بینی بوده است  . دمیر گفت : « در سالهای 2010 و 2011 کل صادرات طلا و جواهر ترکیه چهار میلیارد و سیصد میلیون دلار‌بود  .  در حال حاضر ، در شش ماهه اول سال 2012 ، صادرات طلا به ایران از 6 میلیارد دلار فراتر رفته است ، رقمی که در مقایسه با روندهای گذشته خارق العاده و بی‌سابقه است  . » وضعیت اقتصاد ایران که هر روز رو به وخامت می‌گذارد ، نتیجه سخت تر شدن تحریم‌های اقتصادی بین‌المللی علیه برنامه اتمی تهران است که در نهایت عامل کلیدی افزایش نرخ صادرات طلا به ایران بوده است  . جمشید اسدی ، استاد اقتصاد در فرانسه و تحلیلگر مسائل ایران می‌گوید گمان می‌رود دولت ایران درصدد سوئ استفاده از افزایش نرخ تورم و افت ارزش واحد پول ایران و در نهایت رشد فزاینده تقاضای عموم مردم برای خرید طلا است  . اسدی گفت : « آن‌ها در پی کسب درآمد هستند  .  آن‌ها می‌دانند که مردم یورو ، دلار و طلا می‌خرند  .  آن‌ها طلا را از کشورهای دیگر می‌خرند و با قیمت بالاتر به شهروندان ایران می‌فروشند و سود می‌کنند  .  آن‌ها به شدت به پول نقد نیاز دارند و برای کسب درآمد به هر حیله‌ای متوسل می‌شوند  . » اعمال تحریم‌های اتحادیه اروپا و ایالات متحده در طی سال جاری علیه نظام بانکی ایران پرداختهای مشتریان خریدار انرژی از این کشور را به‌طور فزاینده‌ای دشوارتر می‌کند  .  دمیر ، کارشناس فاینانس بانک می‌گوید شاید پرداخت بدهی‌ها با طلا ، یکی از راهکارهای این مشکل باشد  . دمیر گفت : « به نظر می‌رسد این کار راهی برای دور زدن تحریم‌هایی باشد که علیه نظام بانکی ایران اعمال شده‌اند  .  به این دلیل که ارتباط نظام بانکی ایران با سایر نقاط جهان قطع‌شده‌است ، مقامات این کشور ناچار هستند تا معاملات انرژی خود را از طریق واسطه‌ها انجام دهد  .  واردکنندگان انرژی از ایران به این واسطه‌ها ارز می‌پردازند ، اما از آن جا که این واسطه‌ها نمی‌توانند این مبالغ را به‌طور مستقیم به ایران واریز کنند ، شاید از طریق معامله طلا و انتقال آن به ایران این موانع را پشت سر بگذارند  . » تانر ایلدیز ، وزیر انرژی ترکیه گزارش‌های اخیر در مورد این که آنکارا مبالغ تبادلات انرژی ایران را با واردات طلا به این کشور می‌پردازد رد کرد  .  با وجودی که نرخ واردات طلای ترکیه در ماه ژوییه به این دلیل که آنکارا در پی سرنهادن به تحریم‌های ایالات متحده علیه ایران‌بود ، به پایین ترین سطح چند سال گذشته رسید ، اما میزان واردات طلا در ماه اوت به اوج خود رسید  . اتحادیه اروپا صادرات طلا به ایران را ممنوع کرده است ، اما ترکیه عضو اتحادیه اروپا نیست و ادعا می‌کند متعهد به اجرای این ممنوعیت‌ها نیست  .  دیوید کوهن ، از مقامات ارشد مالی آمریکا ماه گذشته برای گفتگو در مورد اجرای تحریم‌ها علیه ایران به استانبول سفر کرد  . نرخ صعودی صادرات طلا به ایران با رشد قابل توجه و چشمگیر با راه‌اندازی کسب و کارهای تجار ایرانی در ترکیه همزمان‌شده‌است  . کرم بالچی ، خبرنگار روزنامه « زمان امروز » چاپ ترکیه می‌گوید : « تعداد کسب و کارهای ایرانی که طی دو سال گذشته در ترکیه راه‌اندازی شده‌اند ، از راه‌اندازی کل آن‌ها در سراسر کشورهای اتحادیه اروپا فراتر رفته است  .  از سویی دیگر ، میزان پولی که هم اکنون سرمایه‌گذاران اروپایی در ترکیه سرمایه‌گذاری می‌کنند ، صد بار بیشتر از سرمایه‌گذاری ایرانیان در این کشور است  .  این پدیده از این واقعیت حکایت می‌کند که تجار ایرانی فقط برای راه‌اندازی کسب و کار و تجارت به ترکیه نیامده‌اند و این احتمال وجود دارد که بعضی از این ایرانیان قصد داشته باشند تا برای غلبه بر مشکلاتی که تحریم‌های بین‌المللی پدید آورده‌اند ، از این شرکتها استفاده کنند  . » ترکیه و ایران مرز مشترک دارند و ترکیه یکی از معدود کشورهایی است که شهروندان ایرانی برای ورود به آن به اخذ روادید نیاز ندارند  .  این مسئله مبادلات بازرگانی و راه‌اندازی کسب و کار و تجارت در ترکیه را تسهیل کرده است  .  احتمال دارد ادامه مبادلات بازرگانی ترکیه با ایران و تداوم تحریم‌های اقتصادی علیه تهران ، انتقاد واشنگتن و بروکسل را برانگیزد  .