دموکراسی، عدالت اجتماعی و نیروبخشی به مردم جهان موضوع مستندهای جشنواره ساندنس امسال
«درس بزرگی که ما از جنبش قدرت سیاه می گیریم این است که شما از هررنگ ، نژاد یا قومیت و اقلیتی که باشید باید بدانید که حقوقی دارید و نباید منتظر بنشینید تا یک نفر از راه برسد و این حقوق را به دست شما بدهد»
امسال در بخش بین‌المللی جشنواره سینمایی ساندنس در « پارک سیتی » یوتا ، سه فیلم مستند به نمایش درآمد که هر یک به نوعی نمایانگرچالش‌هایی است که نیروبخشی به مردم جهان در کشورهای گوناگون به همراه دارد و سه مورد مختلف در این فیلم‌ها در رابطه با کشور « غنا »، « اوکرائین » و ایالات متحده آمریکا مورد بررسی قرار گرفته است  .  این سه مستند به زودی بر روی پرده سینماها نیزبه نمایش گذاشته‌شده‌و برخی شبکه‌های تلویزیونی جهانی نیز آن‌ها را پخش خواهند کرد  . فیلم مستند « انتخابات آفریقایی » ساخته « جارت مرز » نمایشی است از دموکراسی در حال پیدایش و نگاهی است به انتخابات 2008 ریاست جمهوری در کشور « غنا » . « مرز » به مدت سه ماه با دوربین خود نامزدهای انتخاباتی دو حزب اصلی و چالش‌های آنان برای رسیدن به قدرت را دنبال کرده است  .  این انتخابات برای مردم « غنا » از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است  .  بخش عظیمی از این مردم دچار فقر و تنگدستی شدید هستند و امیدوارند نامزدهای انتخاباتی آن‌ها بتوانند تغییرات اساسی در زندگی کنونی آن‌ها به وجود بیاورند  .  به همین جهت نیز وقتی درهای حوزه‌های رای‌گیری باز می‌شود ، شمار کثیری از مردم به سوی آن‌ها هجوم می‌برند تا رای بدهند  .  جرت می‌گوید : « مردم غنا عادت ندارند راجع به کسی که می‌خواهند به او رای بدهند حرف بزنند  .  یعنی این یک مسئله سری است و در جمع درباره آن بحث و گفت‌وگو نمی‌شود  .  آن‌ها به انتخابات لقب « قدرت اثر انگشت » را داده‌اند  . » فیلم « انتخابات آفریقا » به تماشاگر نشان می‌دهد که در نهایت ، نتایج این انتخابات مورد اعتراض و مخالفت عموم قرارمی گیرد  .  اتهاماتی دایر بر دزدیدن آرا و اخلال گری در شمارش آرای مردم همه را به هیجان آورده و در نهایت مردم ، مقام‌ها را تهدید به تظاهرات خیابانی می‌کنند  .  به ارتش آماده باش داده می‌شود تا در مقابل هرگونه اعتراضات و شورش‌های خیابانی به شدت ایستادگی کنند و هیچکس نمی‌داند چه خواهد شد  .  « مرز » می‌گوید : « ضمن فیلم‌برداری بخش‌هایی از فیلم ما می‌توانستیم صدای تیراندازی را در اطراف خودمان بشنویم  . » اما در نهایت در فیلم « انتخابات آفریقایی » مردم « غنا » ساکت می‌مانند و نظم عمومی برهم نمی‌خورد و فیلم « مرز » نشان می‌دهد شاخه‌های تازه جوانه زده دموکراسی درشرایط مطلوب می‌تواند ریشه دوانده و رشدی قوی ، مثبت و مستمر داشته باشد  . گوران اولسون ، فیلمساز سوئدی در فیلم مستند « مجموعه قدرت سیاه » جنبش سیاهان آمریکا از سال‌های 1967 تا 1975 را از دیدگاه خبرنگاران سوئدی تباری که در آن زمان این جریان را دنبال می‌کرده‌اند بررسی می‌کند  .  او برای این کار از آرشیو عظیم خبرگزاری‌های سوئدی استفاده کرده است  . در بخشی از فیلم ، « استوکلی کارمایکل » یکی از فعالان « قدرت سیاه » یا « حزب پلنگ سیاه » در مصاحبه‌ای که در استکهلم انجام‌شده‌، دکتر مارتین لوتر کینگ را برای مبارزات غیرخشونت بار به شدت مورد انتقاد قرار می‌دهد  .  کارمایکل در این فیلم می‌گوید : « مارتین لوترکینگ اشتباه بزرگی می‌کند  .  برای پیروز شدن از طریق تظاهرات آرام و مبارزات صلح‌آمیز باید با دشمنی روبرو‌بود که وجدان داشته باشد  .  ایالات متحده آمریکا خالی از وجدان است  . » آنجلا دیویس یکی از شخصیت‌های اصلی جنبش « قدرت سیاه » که متهم به مشارکت در قتل عمد شده‌بود در آن زمان یک فعال سیاسی رادیکال و از اعضای حزب کمونیست آمریکا به شمار می‌رفت  .  او در گفت‌وگو با یکی از خبرنگاران سوئدی از داخل زندان درباره نژادپرستی موجود و مبارزه علیه سرکوب‌های اجتماعی سخن می‌گوید : « شما از من می‌پرسید که آیا مبارزه باید خشونت بار باشد یا نه  ؟  از من می‌پرسید که آیا من با قانون اسلحه موافقم یا نه  ؟  یادتان باشد که من در بیرمینگهام آلاباما بزرگ شده‌ام  .  برخی از بهترین دوستان من با انفجار بمب‌های افراد نژاد پرست آن ناحیه کشته شده‌اند  . » بنا برگفته « اولسن »، در آن زمان این خبرنگاران سوئدی به‌طور بی‌سابقه‌ای به این فعالان سیاسی دسترسی داشته‌اند و با آن‌ها مرتبا در ارتباط بوده‌اند : « وقتی شما خبرنگار یک کشورخارجی و دورافتاده مثل سوئد هستید و وارد محل این کنفرانس‌های خبری بین‌المللی می‌شوید ، گاه از روی سادگی سوال‌های سطحی می‌کنید اما ناگهان جواب‌های دندان شکن و عالی می‌گیرید  .  چون مردم پیش خودشان فکر می‌کنند این سوئدی‌ها به خاطر دور بودنشان از کشورهای دیگر کمی از مرحله پرت‌اند و شاید همه چیز را نمی‌دانند و نمی‌فهمند  .  پس بهتر است با آن‌ها با مهربانی رفتار کنیم و با حوصله همه جزئیات را مفصل توضیح بدهیم  . » « اولسون » معتقد است که فیلم « قدرت سیاه » هنوز هم می‌تواند ارتباط مستقیمی با مسائل مهم و مطرح امروزی برقرار کند : « درس بزرگی که ما از جنبش قدرت سیاه می‌گیریم این است که شما از هر رنگ ، نژاد یا قومیت و اقلیتی که باشید باید بدانید که حقوقی دارید و نباید منتظر بنشینید تا یک نفر از راه برسد و این حقوق را به دست شما بدهد  . » « سفید و سیاه » فیلم غم انگیزی است که جولیا ایوانوآ ، کارگردان اوکرائینی آن را ساخته و مسئله نژادپرستی در « اوکرائین » را زیر سئوال برده است  .  داستان فیلم در حول و حوش یک خانواده اوکرائینی با 20 بچه دور می‌زند  .  بسیاری از این بچه‌ها از نژادهای مختلف هستند و « اولگا ننیا » که به زبان اوکرائینی به معنی « مادر » است مادرخوانده این بچه هاست  .  او می‌گوید : « چه فرقی دارد  ؟  سیاه ، سفید ، زرد ، سرخ  .  این‌ها همه بچه‌های من هستند  . » اما حتی « اولگا » هم نمی‌تواند مشکلاتی را که این بچه‌ها به خاطر رنگ پوستشان در مملکت خودشان با آن روبرو هستند و تنهایی که آن‌ها از آن رنج می‌برند را انکارکند  . » فیلمساز جولیا آیوانوآمی گوید : « پدر و مادرهای این بچه‌ها ، اغلب دخترهای اوکرائینی و دانشجویان آفریقایی هستند که برای تحصیل به اینجا می‌آیند  . » او می‌گوید اغلب این مادران جوان و نوجوان نوزادان خود را در بیمارستان محل تولد آن‌ها رها می‌کنند چون نمی‌توانند با مشکلاتی که داشتن یک فرزند دورگه سیاهپوست برای آن‌ها در بر دارد مقابله کنند : « من هرگز نشنیده‌ام کسی در این گوشه دنیا بخواهد یک بچه سیاهپوست را به فرزندی قبول کند  . » اما با وجود لکه ننگی که برپیشانی این بچه‌های دورگه خورده است آن‌ها هم مثل هر بچه دیگری امید و آرزوهایی برای آینده در سر دارند  .  برخی از آن‌ها حتی به دانشگاه‌ها هم راه پیدا می‌کنند  .  کریل یکی از این بچه‌های دورگه می‌گوید : « من اگر درس نخونم نمی‌تونم وارد کالج بشم  .  آنوقت باید پرسید یک آدم بدون مدرک تحصیلی به چه دردی می‌خورد  ؟ » ایوانوآ می‌گوید فیلم او نه تنها نژادپرستی را محکوم می‌کند بلکه درخواستی است برای مردم خارج از اوکرائین تا به کمک این بچه‌ها بشتابند : « این بچه‌ها در هجده سالگی باید خانه مادرخوانده شان را ترک کنند  .  آن وقت تبدیل به یک شهروند دورگه‌ای می‌شوند که ملت اوکرائین هرگز به آن‌ها به چشم برابر نگاه نخواهد کرد  . »