قراردادهای میلیاردی ایران با ایرباس و بوئینگ، آزمونی برای دولت ترامپ
قراردادهای بوئینگ و ایرباس با ایران ایر، از زمان اجرای رسمی توافق جامع هسته‌ای در دی ماه سال گذشته، بزرگترین توافق های اقتصادی بین شرکت‌های تجاری غربی و جمهوری اسلامی ایران به شمار می‌آیند.
به دنبال اعلام قرارداد چند میلیارد دلاری شرکت آمریکایی بوئینگ برای تحویل ده‌ها فروند هواپیما به ایران ، شرکت اروپایی ایرباس هم از نهایی شدن قرارداد مشابهی با تهران خبر داد  .  موضوعی که به نوشته روزنامه ، آزمونی خواهد‌بود در مورد نحوه مواجهه دولت جدید ایالات متحده با روند توسعه همکاری‌های تجاری غرب با ایران  . ایرباس ، دومین غول هواپیماسازی جهان پس از بوئینگ ، روز پنجشنبه برای ساخت و تحویل 100 فروند هواپیمای جدید ، توافقی را با هواپیمایی دولتی جمهوری اسلامی ایران نهایی نکرده است  .  ارزش این قرارداد ، بر اساس فهرست قیمت‌ محصولات ایرباس و بدون در نظر گرفتن تخفیف‌های احتمالی ، بیش از 18 میلیارد دلار است  . شرکت بوئینگ آمریکا نیز پیشتر در روز 21 آذر ماه ماه از نهایی شدن توافقی به ارزش 16 میلیارد و ششصد میلیون دلار برای ساخت و تحویل تدریجی 80 فروند هواپیمای جدید به ایران ، که به گفته فلچر بارکدال معاون مدیرعامل بوئینگ پس از تایید دولت باراک اوباما رئیس جمهوری کنونی ایالات متحده نهایی‌شده‌است  . روزنامه وال استریت جورنال روز پنجشنبه در گزارشی تحلیلی نوشت ، این دو قرارداد از زمان اجرای رسمی توافق جامع ایالات متحده و دیگر قدرت‌های جهانی با ایران بر سر پرونده هسته‌ای آن کشور در دی ماه سال گذشته ، بزرگترین توافق‌های اقتصادی بین شرکت‌های تجاری غربی و جمهوری اسلامی ایران به شمار می‌آیند  . با اجرای این توافق موسوم به برنامه جامع اقدام مشترک یا برجام ، در ازای اعمال محدودیت‌‌های مشخصی بر برنامه هسته‌ای ایران ، آن بخش از تحریم‌های بین‌المللی که به دلیل همان فعالیت‌های هسته‌ای علیه تهران اعمال شده‌بود لغو شد و طبیعتا نوسازی ناوگان فرسوده هوایی ایران ، یکی از اولویت‌های نخست تهران است  . به نوشته وال استریت جورنال ، اما با پیروزی دونالد ترامپ نامزد حزب جمهوریخواه در انتخابات ریاست جمهوری هشتم نوامبر ( 18 آبان ماه ) آمریکا ، که از منتقدان جدی توافق اتمی ایران بوده است ، تردیدها در مورد آینده برجام و سرنوشت بسیاری از قراردادها و توافق‌های یک سال اخیر کشورهای خارجی با تهران افزایش یافته است  . این در حالی است که منتقدان توافق هسته‌ای در کنگره آمریکا نیز از قرارداد بوئینگ با ایران ایر انتقاد کرده و گفته‌اند که سعی خواهند کرد مانع اجرای آن شوند  .  با این حال ، دونالد ترامپ و تیم او تا کنون به صورت علنی درباره توافق بوئینگ با تهران سخنی نگفته و جزئیات موضع دولت او در برابر برجام نیز هنوز دقیقا مشخص نیست  . ایرباس هم ، با این که یک شرکت اروپایی است ، برای فروش هواپیما به ایران نیاز به کسب مجوز از دولت ایالات متحده دارد ، چرا که برای ساخت هواپیما ، از بسیاری از قطعات و فناوری‌های آمریکا استفاده می‌کند و از این رو با عوض شدن دولت و تغییر احتمالی سیاست‌های کاخ سفید در قبال ایران ، می‌تواند متحمل ضرر شود  . ضمن این که ایالات متحده از طرق دیگری نیز مثل خطوط اعتباری برای تامین مالی قراردادها و نقل و انتقالات بانکی و غیره می‌تواند اجرای این دو قرارداد را دشوارتر کند  . نویسنده وال استریت جورنال در پایان با اشاره به کاهش سفارش ساخت هواپیمای جدید در چند سال گذشته ، به این نکته هم اشاره می‌کند که اما اجرای این قراردادها ، از نظر مالی به نفع هر دو شرکت بوئینگ و ایرباس هم خواهد‌بود  .