هفتادوهفت سالگی جمشیدمشایخی بازیگر برجسته سینما و تئاتر ایران
مشایخی یکی از چهره های ماندگار فرهنگ ایران، در شمار بازیگران برجسته ای ست که هنر بازیگری در ایران را چنان ارتقا جایگاه دادند که منجر به پدیداری سنگ محکی برای بازیگری در سینمای هنری ایران شد؛ اما با رواج فیلم های گیشه پسند سطحی که این روزها بازارشان گرم است، این سنگ محک کمتر به کار سینمای امروز ایران می خورد
جمشید مشایخی متولد ششم آذرماه 1313 در تهران بازیگری را با نمایش « وظیفه پزشک » آغاز کرد و پس از بازی در یک فیلم کوتاه به نام « جلد مار » به سینما جذب شد ؛ اما بازی در فیلم « خشت و آینه » ابراهیم گلستان او را چونان بازیگری توانا به پیش‌برد نقش در نمایش و سینما به جامعه هنری ایران آن روزگار شناساند  . بازی در فیلمهای « گاو » و « قیصر » زمینه ساز آن شد تا مشایخی در میان مخاطبان عام سینما چهره‌ای محبوب و مطرح شود  . فیلم‌های بیتا ، شازده احتجاب ، سوته دلان ، پیش از انقلاب و سپس خانه عنکبوت و گل‌های داودی پس از انقلاب تداوم بازی حرفه‌ای او در سینمای ایران‌بود اما اجرای نقش کمال الملک نقاش مشهور دوران قاجار در فیلمی به همین نام از زنده یاد علی حاتمی باعث شد جمشید مشایخی که یکی از چهره‌های مطرح نمایش در ایران‌بود ، در سینمای ایران نیز جایگاه ویژه و درخوری یابد  . جمشید مشایخی با اشاره به فیلم‌ « کمال‌المک » در گفتگو با خبرگزاری ایسنا گفته‌بود : در یکی از وقفه‌هایی که در طول ساخت مجموعه " هزاردستان " پیش آمد  .  دوستی به پیش من آمد و گفت می‌خواهند به همراه چند شریک دیگر فیلمی را سرمایه‌گذاری کنند ؛ که من در آن نقش اصلی را داشته باشم  .  علی حاتمی را برای کارگردانی معرفی کردم وقرار شد کمال‌الملک ساخته شود  .  برای این فیلم کتاب‌های زیادی مطالعه کردیم و حتا سراغ نوه‌ها وشاگردان کمال‌الملک رفتیم وسعی کردیم شخصیت او همانی باشد که همه می‌گویند  .  وقتی سناریو را خواندم کمال‌الملک بیشتر با مردم و درمدرسه‌اش‌بود و کمتردر کاخ‌ها حضور داشت  .  ولی در نهایت قرار شد قسمت تبعید به خاطر بالارفتن هزینه فیلم حذف شود که من گفتم بدون قسمت آخر اصلا به درد نمی‌خورد و دیگر کمال‌الملکی نیست که به قول خودش « خاک پای ملت ایران » باشد و بالاخره آن قسمت‌ها هم گرفته شد  .  من برای این فیلم پیش استاد شکیبا رفتم واز ایشان نقاشی کردن یاد گرفتم و سعی کردم این نقش را هر چه طبیعی‌تر بازی کنم  .  بعد از اتمام فیلم درمنزل استاد عرب‌زاده که شاگرد کمال‌المک‌بود ، حضور داشتم که ایشان به من گفت : « نقش استادم را خیلی خوب بازی کردی ، فقط قدت کوتاه‌تر از او‌بود  . » این حرف او جایزه بزرگی برای من‌بود و یا وقتی زمان اکران فیلم از نوه‌های کمال‌الملک راجع به فیلم پرسیده‌بودند جواب دادند که پدر بزرگمان را در فیلم دیدیم علی حاتمی در این فیلم شاه هنر ایران را در مقابل سلاطین قرار داد  . جمشید مشایخی با اشاره به فیلم « خانه عنکبوت » فیلمی که مسعود بهنود فیلمنامه آن را نوشته و علیرضا داوودنژاد آن را کارگردانی کرده‌بود به خاطره‌ای از حذف نام او از لیست برندگان جشنواره فیلم فجر اشاره کرد و افزود نام او و فخری خوروش بخاطر بازی در فیلم خانه عنکبوت بعنوان بهترین بازیگران مرد و زن سال در لیست برندگان جشنواره فیلم فجر قرار داشت اما بیست دقیقه پیش از مراسم براساس تصمیم مقامات نام هردوی اینان از لیست برندگان جشنواره حذف شد و تنها تقدیرنامه‌ای دریافت کرد  . مشایخی سپس برای بازی در گلهای داوودی و کمال الملک جایزه بهترین بازیگری نقش اول جشنواره فیلم فجر را دریافت کرد جمشید مشایخی تاکید کرده که : « فیلم « یک بوس کوچولو » را بهترین کار دوران بازیگری‌ام می‌دانم  . » جمشید مشایخی شرح گام نهادن به جهان نمایش را چنین روایت کرده است : « بعد از اتمام خدمت ، دایی‌ام که کارهای زمان مدرسه‌ام را دیده‌بود ، خبر داد که اداره‌ای با عنوان هنرهای دراماتیک در حال تاسیس است و من را به دوستش که رییس کارگزینی اداره هنرهای زیبا‌بود معرفی کرد  .  ایشان هم من را پیش دکتر فروغ رییس اداره برد و امتحان از من گرفتند  .  هنوز هیچ هنرپیشه‌ای به استخدام آنجا درنیامده‌بود و تنها « رکن‌الدین خسروی » که معلم آموزش و پرورش‌بود قرار‌بود به آنجا بیاید  .  به هر حال تعدادی که بیشتر غیر‌حرفه‌ای‌ها‌بودند جمع شدند و بعد از آموزش‌هایی که دکتر فروغ داد کار خود را آغاز کردیم  .  ابتدا در شبکه دو تلویزیون اجرا داشتیم تا اینکه در حیاط اداره ، سالن صدنفره‌ای درست شد که وسایل آنجا را هم خودم خریدم و با توجه به اینکه هنوز مردم ما را قبول نداشتند بلیط‌های افتخاری پخش کردیم تا مردم بیایند و کارهای ما را ببینند  .  بعدها در خیابان جنوبی پارک‌شهر سالن 25 شهریور که امروز « سنگلج » نام دارد راه‌اندازی شد  .  مردم هم کم کم به نمایشنامه‌های ما که از تلویزیون پخش می‌شد عادت کردند و به کارهای ما علاقه مند شدند وتئاتر رونق پیدا کرد  . مشایخی همکاران خود در نمایشها را چنین نام می‌برد : « جعفر والس ، رکن‌الدین خسروس ، علی نصیریان ، عباس جوانمرد ، محمدعلس کشاورز ، اسماعیل شنگله ، اسماعیل داورفر و بعدها عزت‌اله انتظامی ، فخرس خوروش ، حسین کسبیان ، مهین شهابی و پرویز بهرام از جمله کسانی‌بودند که با هم کار می‌کردیم » مشایخی که خود بعنوان یکی از چهره‌های ماندگار فرهنگ ایران شناخته‌شده‌، از شمار بزرگان نمایش و سینمای ایران است که هنر بازیگری در ایران را ارتقا جایگاه دادند که منجر به پدیداری سنگ محکی برای بازیگری در سینمای هنری ایران شد ؛ اما رواج « فیلمفارسی » در پیش و پس انقلاب این سنگ محک کمتر به کار سینمای امروز ایران می‌خورد با این همه بازیهای ثبت‌شده‌جمشید مشایخی در تاریخ فرهنگ و هنر ایران ماندگار خواهد ماند  .