پایبندی ایران به تعهدات هسته‌ای یک سال پس از توافق وین
بن رودز از مشاوران امنیت ملی باراک اوباما هفته گذشته در گفت‌وگو با الجزیره، گفت توافق هسته‌ای با ایران "ارزشمند" بوده و تاکید کرد بهترین دفاعی که از این توافق می‌توان کرد این است که نحوه اجرای آن مطابق با همان است که تابستان سال گذشته گفتیم.
در آستانه یک سالگی توافق تاریخی ایران و قدرت‌های جهانی برای حل و فصل پرونده جنجال برانگیز هسته‌ای ایران ، تحویل محموله آب سنگین ایران به دولت ایالات متحده ، به رغم برخی مخالفت‌ها به پایان رسید  .  رویدادی که برخی آن را نماد عزم دو طرف برای اجرای توافق 23 تیر 1394 می‌دانند  . عباس عراقچی معاون وزیر خارجه ایران و رئیس ستاد پیگیری اجرای توافق جامع اتمی یا همان برنامه جامع اقدام مشترک ( برجام ) یکشنبه شب در یک گفت‌وگوی زنده تلویزیونی اعلام کرد که محموله 32 تنی آب سنگین تولیدی ایران تحویل واشنگتن‌شده‌و تهران نیز پول آن را دریافت کرده است  . برخی رسانه‌های آمریکایی نیز روز دوشنبه به نقل از منابع آگاه در وزارت انرژی که هویت آن‌ها را فاش نکردند ، این خبر را تایید کردند ؛ از جمله نشریه واشنگتن فری بیکن که از قول یک مقام آمریکایی نوشت " توافق آب سنگین در ماه آوریل به نتیجه رسید و چند ماه طول کشید که هماهنگی‌های لازم برای انجام آن انجام شود  . " ایران و شش قدرت جهانی عضو گروه 1 + 5 شامل ایالات متحده ، بریتانیا ، فرانسه ، روسیه ، چین و آلمان پس از حدود دو سال مذاکرات سخت و فشرده ، در نهایت در پایتخت اتریش به توافقی نهایی برای لغو برخی تحریم‌های ایران در ازای اعمال برخی محدودیت‌ها بر روی برنامه هسته‌ای آن کشور دست یافتند  . طبق توافق دو طرف ، ایران ابتدا باید گام‌های مشخصی در این زمینه را بر می‌داشت تا در صورت تایید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که در چارچوب برجام مسئولیت نظارت بر اجرای توافق وین را بر عهده دارد اجرای توافق به صورت رسمی اعلام شود  . براساس توافق ، تهران متعهد شده‌بود اقداماتی را داوطلبانه انجام دهد تا پس از تایید آژانس ، عملا برجام اجرایی شود از جمله مهمترین تعهدات ایران ، انتقال اورانیوم غنی‌شده‌به خارج از کشور ، کاهش سانتریفیوژهای سایت‌های غنی‌سازی فردو و نطنز ، و همچنین خارج کردن قلب نیروگاه آب سنگین اراک بود جان کری وزیر خارجه آمریکا ، که طرف اصلی گفت‌وگوهای هسته‌ای با تهران‌بود ، روز 23 دی ماه 1394 با بیان این که ایران قلب رآکتور اراک را با سیمان پر کرده و ذخایر اورانیوم غنی‌شده‌را به روسیه منتقل کرده ، تهران اقدامات مهمی در راستای برجام داده انجام داده و در ازای آن ، ما نیز تحریم‌ها را لغو خواهیم کرد سه روز بعد ، یوکیا آمانو مدیرکل این نهاد نظارتی هسته‌ای سازمان ملل متحد که گزارشی را منتشر و به شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ارسال کرده است ، که تایید می‌کند تهران برداشتن گام‌های مقدماتی لازم برای اجرای برنامه اقدام جامع مشترک را انجام داده است  . پنج ماه بعد از اجرای رسمی برجام ، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در روز 17 خرداد 1395 جدیدترین گزارش راستی آزمایی و نظارت بر برنامه هسته‌ای ایران و تعهدات آن کشور بر اساس قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل متحد را به شورای حکام و فعالیت‌های ایران را منطبق با پادمان آژانس دانست  . با این حال آقای آمانو تاکید کرد که بازرسی از تاسیسات هسته‌ای ایران در مراحل آغازین است و همچنان نیازمند توجه دقیق و مداوم ، و تعهد قوی همه طرف‌ها در راستای توافق در ماه‌ها و سال‌های آینده است او همچنین گفت که تهران بطور موقت با اجرای مفاد " پروتکل الحاقی " موافقت کرده است  . پروتکل الحاقی شامل تدابیری فراتر از تدابیر نظارتی معمول است ، که کشورهای عضو آژانس بر سر اجرای آن‌ها توافق کرده‌اند  .  برای مثال بر اساس این پروتکل بازرسان آژانس می‌توانند به‌طور سرزده از فعالیت‌ها و مراکز مشکوک اتمی ایران بازرسی کنند یکی از این مراکز سایت نظامی پارچین است  . شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اواخر آذر ماه سال گذشته در نشستی ویژه ، با اکثریت آرا به قطعنامه پیشنهادی گروه 1 + 5 برای مختومه شدن پرونده ابعاد احتمالی نظامی برنامه هسته‌ای ایران موسوم به پی  . ‌ام  .  دی  .  رایی که راه برای اجرای برجام هموارتر کرد  . آقای آمانو در نشست خبری پس از این نشست شورای حکام ، با اشاره به بی‌اعتمادی بین بین ایران و آژانس ، گفت هنوز " نقاط خاکستری " با ایران باقی مانده و تاکید کرد که آژانس هنوز از برنامه موشکی ، تاسیسات پارچین و آزمایش‌های ایران خبری نداشته و تصاویر هوایی نشان می‌دهد که تاسیساتی وجود دارد جان کری وزیر خارجه ایالات متحده نیز ضمن استقبال از تصمیم شورای حکام ، بسته شدن پرونده پی  . ‌ام  .  دی " به هیچ وجه " مانعی در برابر تحقیقات نمایندگان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در آینده ، در صورتی که متوجه شوند ایران یک برنامه هسته‌ای پنهانی را پیگیری می‌کند ، نخواهد بود دولت باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا ، که با وجود مخالفت‌های داخلی و برهی همپیمانان منطقه‌ای ، مانند اسرائیل و عربستان سعودی ، بر گفت‌وگوهای دیپلماتیک با ایران اصرار داشت ، همواره گفته است که تنها هدف توافق ، پیشگیری از دسترسی تهران به توانایی ساخت سلاح اتمی و مهار تهدید هسته‌ای ایران است  . به رغم گزارش‌های آژانس و اظهارات مقام‌های آمریکا مبنی بر پایبندی ایران به تعهدات خود به توافق ، همان‌طور که کاخ سفید گفته است ، اجرای برجام نه بر مبنای اعتماد ، بلکه بر اساس راستی آزمایی است و در صورت انحراف ایران ، ساز و کار بازگرداندن فوری تحریم‌ها و واکنش متناسب ، در نظر گرفته‌شده‌است  . دستگاه اطلاعاتی آلمان جمعه گذشته که ایران در تلاش بوده است تا به فناوری دست یابد که می‌تواند در برنامه هسته‌ای با ابعاد نظامی به گار گرفته شود ؛ خبری که پایبندی تهران به توافقی که هدف آن برطرف نگرانی‌های بین‌المللی از فعالیت‌های هسته‌ای آن کشور را زیر سئوال می‌برد  . هر چند مقام‌های آمریکایی و ایرانی واکنش چندان جدی به این گزارش نشان ندادند و برخی رسانه‌های منتقد توافق اتمی با ایران ، مانند واشنگتن فری بیکن ، کاخ سفید را متهم کردند که درصدد کمرنگ جلوه دادن این اقدامات ایران است و به نقل از یک مقام وزارت خارجه که هویت او را فاش نکردند نوشتند " ما معتقدیم ایران همچنان به تعهدات خود ( در چارچوب برجام ) پایبند است  . " بن رودز از مشاوران امنیت ملی رئیس جمهوری آمریکا نیز هفته گذشته در گفت‌وگوی اختصاصی با شبکه خبری الجزیره ، با بیان این که معتقدیم توافق هسته‌ای با ایران " ارزشمند " بوده ، تاکید کرد بهترین دفاعی که از این توافق می‌توانیم بکنیم این است که نحوه اجرای آن مطابق با همان است که گفته‌ایم وی در توضیح گفت ، ایران ذخایر اورانیوم غنی‌شده‌خود را به خارج از کشور منتقل کرده ، غنی‌سازی و سانتریفیوژها تحت نظارت بین‌المللی قرار گرفته ، قلب رآکتور آب سنگین اراک با سیمان پر‌شده‌و بازرسان آژانس هم در محل حضور دارند ؛ حال مردم می‌توانند آنچه که تابستان سال گذشته گفتیم را با آنچه انجام‌شده‌مقایسه کنند  .