گزارش: چشم اندازی بر پویایی روابط ایالات متحده و کشورهای آمریکای لاتین
مقامات وزارت دفاع ایالات متحده تصمیم ماه گذشته برای  فعال سازی مجدد ناوگان چهارم دریایی را اقدامی با هدف سازماندهی تشکیلاتی خوانده اند
از : Aida F  .  Aki خبرنگار صدای آمریکا تصمیم اخیر ایالات متحده به استقرارمجدد ناوگان دریایی خود در دریای کاراییب واقیانوس اطلس جنوبی نگرانی‌هایی پیرامون مداخله نظامی آمریکا در آمریکای لاتین بوجود آورده است  . آنچه اهمیت ویژه‌ای به این تصمیم می‌بخشد این است که استقرارمجدد ناوگان چهارم در زمانی روی داده که بسیاری ازتحلیلگران تصمیم مقامات کشورهای آمریکای لاتین به فاصله گرفتن ازایالات متحده را پیش‌بینی کرده‌بودند  . مقامات وزارت دفاع ایالات متحده تصمیم ماه گذشته برای فعال‌سازی مجدد ناوگان چهارم دریایی را اقدامی با هدف سازماندهی تشکیلاتی خوانده‌اند که راه را برای برقراری امنیت دریایی ، مبارزه با قاچاق مواد مخدر واجرای عملیات کمکهای بشردوستانه درسراسرآمریکای لاتین هموار می‌کند  . اما آرژانتین ، اکوادور و دیگر کشورهای منطقه استدلال مقامات آمریکا برای فعال‌سازی مجدد ناوگان چهارم را ، که برای اولین بارپس ازسالهای دهه 1950 میلادی صورت می‌گیرد ، مورد پرسش قرار داده‌اند  . ونزوئلا به ناوگان هشدار داده ازآبهای ساحلی این کشور فاصله بگیرد و اعلام کرده است برای دفاع از قلمرو خود از روسیه بمب خریده است  . پنتاگون با اعلام این که ناوگان چهارم یک نیروی متخاصم نیست وبه قلمروهای آبی کشورهای منطقه وارد نخواهد شد ، تلاش کرده هراسهای موجود را برطرف سازد  . جیمی دیرمبلوم ، سفیر پیشین کاستاریکا درآمریکا و پژوهشگر موسسه هادسن مستقردرواشنگتن ، ایده هراس از مداخله نظامی ایالات متحده دراین منطقه را مردود می‌شمارد  . دیرمبلوم چنین اقدامی را بازگشت به سیاست متکی به زوراوایل قرن بیستم میلادی و فعال‌سازی ناوگان چهارم را به معنای تصمیم مقامات آمریکا به حمله به دیگرکشورها تعبیر نمی‌کند  . وی درعین حال می‌گوید آمریکا با استقرارمجدد ناوگان دریایی دراین منطقه پیام مورد نظر خود را ارسال کرده است  . دیرمبلوم تاکید می‌کند غوغاهای خبری درچین ودربسیاری ازکشورها در مورد ایران وکوبا و اخیرا در روسیه براه افتاده و بسیاری ازآنها به این اقدام آمریکا مربوط است ، بنابراین نباید تعبیرپیچیده‌ای از این پیام ارائه داد  . لری برنز ، مدیر شورای روابط کشورهای نیم کره غرب درواشنگتن می‌گوید تحول اخیر درموقعیت نیروهای دریایی ایالات متحده با تغییرموضع کشورهای آمریکای لاتین به سوی یکپارچگی منطقه‌ای و دوری جستن از سیاستهای آمریکا همزمان‌شده‌است  . وی می‌گوید هرچند کشورهای آمریکای لاتین به طورسنتی به نزدیکی به ایالات متحده تمایل بیشتری داشتند ، اما حضورتهاجم گونه دیگرکشورهای دنیا دراین منطقه موجب نگرانی امریکا‌شده‌است  . برنزخاطر نشان می‌کند آمریکا با اتخاذ یک سیاست مدبرانه و چاره جویانه در جستجوی یافتن راهکاری برای رفع نگرانی‌های خود در قبال دیپلماسی نظامی کشورهایی همچون چین ، اسپانیا ، روسیه و برزیل است که به کشورهای آمریکای لاتین سلاح می‌فروشند  . وی می‌افزاید : ونزوئلا رقمی معادل دو میلیارد دلاراسلحه از روسیه خریده است  .  چین فروشنده عمده تجهیزات نظامی و یکی ازخریداران بزرگ نفت و گاز است  . این فروش‌های تسلیحاتی بر نگرانی آمریکا افزوده است  .  در همین حال آمریکای لاتین از نظر سیاسی موضعی دفاعی در برابر ایالات متحده اتخاذ می‌کند  .  در چنین شرایطی تصمیم آمریکا به تقویت مواضع خود در منطقه منطقی می‌نماید  . برنز می‌گوید همزمان با تاکید برزیل بر گسترش هماهنگی منطقه‌ای و ایحاد موسسات جدیدی که ایده خودکفایی اقتصادی و سیاسی را ارتقا می‌دهند ، آمریکای لاتین درمسیر پیشرفت قدم گذاشته است  . تاسیس « اتحادیه ملتهای آمریکای جنوبی » که از دیدگاه آقای برنز به « سازمان پیمان اتلانتیک شمالی » و « سازمان ایالتهای آمریکا » شباهت دارد نمونه‌ای ازاین مراکزتازه تاسیس است  . « اتحادیه ملتهای آمریکای جنوبی » با تمرکز انحصاری عضویت کشورهای آمریکای لاتین تاسیس‌شده‌ودرواقع یک « سازمان ایالتهای آمریکا » است که ایالات متحده عضو آن نیست  . در ضمن این سازمان یک تشکیلات امنیتی است که بازهم با حمایت برزیل بنیان نهاده‌شده‌که درنهایت چالش فوق العاده عمده‌ای را در برابرایالات متحده قرارمی دهد  . کاملا واضح است که برزیل درمسیری پیش می‌رود که موقعیت خود را درمقام یک ابرقدرت منطقه‌ای و درمقام کشوری که تسلیم ایالات متحده نیست تثبیت کند  .  بنابراین این منطقه دربزنگاه جغرافیایی بسیار مهم و حیاتی قرار دارد  .  کشورهای منطقه بستن قرار دادهای مشترکی را تدارک می‌بینند ، درعین حال با دیگرملتهای خودسر نیزرابطه برقرار کرده‌اند  .  آمریکای لاتین امروزبا چندین دهه گذشته تفاوتهای بنیادین دارد  . » در حالیکه برخی تحلیلگران تلاشهای برزیل را به عاملی برای برقراری تعادل درعملکرد دولتهای پوپولیست آمریکای لاتین تعبیرمی کنند ، آلوارو وارگاس یوسا کارشناس سازمان پژوهشی « موسسه مستقل » درکالیفرنیا براین باوراست تحولات جدید ازاین واقعیت حکایت می‌کند که قاره امریکا به دو اردوی متفاوت تقسیم‌شده‌است  . آلوارو وارگاس یوسا می‌گوید گروهی از کشورها که می‌توان دولتهای انها را هم متمایل به راست وهم متمایل به چپ تقسیم کرد درصدند تا با بنیان نهادن یک رابطه سازنده با ایالات متحده مناسبات دوستانه ونزدیک سیاسی را حفظ وبرتحکیم روابط اقتصادی خود با این کشورمتمرکز شوند  . گروه دیگری ازکشورها همچون ونزوئلا ، بولیوی ، اکوادور و نیکاراگوئه نیز ترجیح می‌دهند با مانع تراشی درروابط بین آمریکای لاتین و آمریکا اخلال ایجاد کنند و یک جبهه « بین‌المللی ضدآمریکایی » با دیگر کشورها تشکیل دهند  .  درعین حال این دولتها قادر نبوده‌اند تا روابط گرم ودوستانه کشورهای همچون پرو ، برزیل و مکزیک با امریکا را تحت تاثیر سیاستهای خود قرار دهند  . آقای یوسا تاکید می‌کند سیاست واشنگتن درقبال آمریکای لاتین نیز دچار شکافهایی‌ست وچنین امری به دلیل اولویت‌های متفاوت و توجه نهادهای دولتی ایالات متحده به اولویتهای خود درمناطق دیگری همچون آمریکای جنوبی و مرکزی بوده است  . وی خاطرنشان می‌کند درساختار دولتی آمریکا نهادهایی هستند که توجه و نیروی بسیاری را برمبارزه با قاچاق مواد مخدرمتمرکزمی کنند و بنابراین به روابط نظامی با آمریکای لاتین اهمیت زیادی می‌دهند ودرنتیجه چالشهای کلمبیا را به مساله عمده این قاره بدل می‌کنند  .  از سویی دیگر بخشهای از ساختار دولتی آمریکا به تحکیم روابط سیاسی کشورهای منطقه تمایل بسیاری دارند و حتی علیرغم موضع بسیارخصمانه بولیوی نسبت به ایالات متحده به برقراری مذاکره با این دولت ابرازآمادگی کرده‌اند  . پیترحکیم ، رییس گروه تحلیل سیاسی گفتگوی بین کشورهای قاره آمریکا می‌گوید این مساله به بولیوی محدود نمی‌شود و پس ازسالهای طولانی غفلت ، ایالات متحده مصمم‌شده‌تا نه تنها توجه بیشتری به آمریکای لاتین معطوف کند بلکه خود را به ابزارهای سیاست خارجی جدید مجهزسازد  . حکیم خاطر نشان می‌کند تردیدی نیست که ایالات متحده ازاعمال فشاربرکشورهای آمریکای لاتین برای اتخاذ روابط خصمانه درقبال ونزئولا دست برداشته است  . اومی گوید به نظرمی رسد دولت کنونی درواشنگتن تا حد زیادی خواست آمریکای لاتین برای حضوروایفای نقش ونزوئلا درمعادلات منطقه‌ای و نیز تثبیت روابط بین‌المللی با دیگرکشورها را به رسمیت شناخته است و رییس جمهوری آینده ( آمریکا ) نیز باید این واقعیت را که آمریکای لاتین درساختارهای سیاسی اقتصادی و اجتماعی شکوفا‌شده‌به رسمیت بشناسد وسیاستهای آینده خود را براین اساس که چشم اندازامیدوارکننده‌ای برای استحکام روابط با این کشورها موجود است پیش‌برد  . درشرایطی که بیشتر کارشناسان بر این باورند واشنگتن باید آمریکای لاتین را به پیگیری مسیرسیاستهای منطقه‌ای خود تشویق کند ، درعین حال ازسیاستگزاران آمریکا مصرانه می‌خواهند تا مراقب و متوجه آنچه که ایران ، چین و روسیه در این منطقه انجام می‌دهند باشند  .