سوء مصرف الکل در ایران: آماری پنهان، حقیقتی آشکار
بنا به اعلام ستاد مبارزه با قاچاق کالا سالانه حدود ۸۰ میلیون لیتر مشروبات الکلی وارد ایران می‌شود!
اخیرا وزارت بهداشت ایران اعلام کرده که « در برخی مناطق کشور آمار سوئ‌ مصرف الکل بالاست و به این مساله کم توجهی‌شده‌است » .  به گفته دکتر باقر لاریجانی ، رئیس شورای سیاستگذاری وزارت بهداشت گزارش‌های موجود در وزارت بهداشت درباره رواج مصرف الکل در مناطق جنوب شهر تهران « نگران‌کننده است » . حکایت تولید ، توزیع و مصرف الکل در ایران از آن حکایت‌هایی است که اظهار نظر درباره آن ، چه در حوزه تخصصی و چه در گفتگوی روزمره شبیه بندبازی با طنابهای پوسیده است  .  زیرا اظهار نظر معتبر در هر زمینه‌ای تنها بر پایه آشکار‌سازی داده‌های واقعی امکان‌پذیر است و در ایران به نظر می‌رسد از زمان کشف الکل توسط محمد بن زکریای رازی ( 251 - 313 ه  .  ق  . ) در دوره سامانیان تا امروز که جمهوری اسلامی بر سر کار است طرح پرسش روشن درباره مصرف الکل یا با تعزیر روبروست یا با جوابی مبهم و چند پهلو  . مصرف الکل یک عادت فردی است که بر سلامتی شخص و بر سلامت و امنیت جامعه پیرامونی او اثر می‌گذارد ، مثال روشن این تاثیر بالا رفتن فشارخون ، چربی خون ، آسیبهای گوارشی ، عصبی ، بیماریهای کبدی و یا رانندگی و نزاع در حالت مستی است که نتیجه آن ضرب و جرح و قتل خود یا دیگری است  .  این واقعیتی است که باید با همه کاستی‌هایش ، با همه تردیدها و خطاهایش و فارغ از پیشداوری‌های مبتنی بر ارزش‌های اخلاقی پذیرفته شود  . اما نبود شواهد مستند ، تهیه طرح ابتدایی هر گزارشی درباره شیوع مصرف الکل در ایران را بیش از هر چیز به پیرنگ نویسی یک طنز تلخ شبیه می‌کند  .  جستجوی کلید واژه‌های مصرف الکل ، شیوع ، یا بروز و عوارض جانبی الکلیسم در تارنمای وزارت بهداشت ایران ، پیش از هرچیز پژوهشگر را به هسته گزینش دانشگاه علوم پزشکی و اظهار نظر علما درباره نجس و پاکی الکل طبی و صنعتی رهنمون می‌کند  .  ( نگاه کنید به تارنمای وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی ایران به این نشانی : در صفحه اطلاعات کشور ایران در وبسایت سازمان جهانی بهداشت نیز درباره مصرف الکل تنها یک جمله به چشم می‌خورد ، « هیچ اطلاعاتی در این زمینه وجود ندارد » .  ( نگاه کنید به تارنمای سازمان جهانی بهداشت ، گزارش کشوری مصرف الکل : اما صفحه حوادث روزنامه‌های ایران پر از اخبار متناقض مربوط به مسمومیت یا مرگ ناشی از مصرف الکل در تهران و اغلب شهرهای بزرگ کشور است  .  ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ستاد مبارزه با مواد مخدر اعلام می‌کند که « سالانه حدود 80 میلیون لیتر مشروبات الکلی به ارزش 730 میلیون دلار وارد ایران می‌شود » و اسماعیل احمدی مقدم فرمانده نیروی انتظامی می‌گوید « پلیس تنها 25 درصد از این قاچاق را می‌تواند کشف کند » .  به گزارش سازمان جهانی بهداشت در سال 2005 ، آمار مصرف سرانه الکل در جهان 13 / 6 لیتر به ازای هرنفر است ( نگاه کنید به تارنمای سازمان جهانی بهداشت ، گزارش مصرف جهانی الکل سال 2005 ، به این نشانی : یک محاسبه سر انگشتی به ما می‌گوید حال که سرانه واردات الکل به ایران 4 لیتر به ازای هر ایرانی است ، پس با احتساب تولید غیرمجاز داخلی ، سرانه مصرف الکل در ایران بالاتر از میانگین جهانی است  .  آمار تولید داخلی مشروبات الکلی در ایران همچون سایر اطلاعات این عرصه در پرده اسرار است اما توافق همگانی برآن است که میزان مصرف مشروبات الکلی دست ساز در ایران چندین برابر مشروبات الکلی وارداتی است  . استفاده وسیع از مشروبات الکلی دست ساز در ایران در طول چند دهه گذشته ، عوارض هولناکی برای مصرف‌کنندگان آن ایجاد کرده است ، دلایل متعددی برای ایجاد چنین عوارضی بر شمرده می‌شود که مهم ترین آن‌ها به قرار زیر است : پایه شروع مصرف الکل یا غلظت الکل مصرفی در این مشروبات بسیار بالاتر از مشروبات مصرفی در جهان است ، به‌طور مثال در اروپا ، کسانی که مشروب خوردن را آغاز می‌کنند ، غلظت الکل مورد مصرفشان 3 درصد است ، اما در ایران شروع مصرف الکل با مشروبات الکلی 40 درصد است  . مشروبات دست‌ساز ایرانی حاوی ناخالصی از جمله الکل متیلیک است که عوارض بسیار خطرناکی دارد  .  الکل متیلیک موجود در این مشروبات ، بسیار سریع از راه مخاط دهان و دستگاه گوارش جذب می‌شود و با آسیب رساندن به سلول‌های مغزی موجب مسمومیت شدید ، کاهش سطح هوشیاری و اغما و نهایتا مرگ می‌شود  .  بسیاری از آن‌ها که نمی‌میرند نیز دچار عوارض غیرقابل بازگشت نظیر آسیب دائمی عصب بینایی و کوری می‌شوند  . با وجودی که مصرف الکل در ایران جدی گرفته نمی‌شود ، برخلاف تصور عموم ، ترک اعتیاد به الکل سخت‌تر از ترک اعتیاد به مواد مخدر است  .  اگر فردی پس از مصرف طولانی و زیاد الکل ، ناگهان آن را قطع کند و یا مقدار مصرف آن را کاهش دهد ، دچار علایم ترک می‌شود  .  این علایم شامل عرق کردن مداوم و زیاد ، افزایش ضربان قلب ، لرزش شدید دست‌ها ، بی‌خوابی ، تهوع و استفراغ ، توهمات شنوایی و بینایی و تشنج است  .  به همین دلیل بیمارانی که دچار علایم ترک الکل می‌شوند ، باید سریعا تحت نظر پزشک قرار بگیرند و مداوا شوند زیرا در غیر این صورت خطر مرگ آن‌ها را تهدید می‌کند  .  ( نگاه کنید به نشریه سلامتیران ): متاسفانه هنوز برای درمان الکلیسم برخلاف درمان اعتیاد به مواد مخدر ، داروی جایگزینی وجود ندارد و به همین دلیل ، دارودرمانی الکل چندان موفق نیست  .  روان ‌درمانی فشرده و گروه درمانی از طریق گروه الکلی‌های گمنام ( NA ) از عمده روش‌های درمان اعتیاد به الکل محسوب می‌شود  . مصرف الکل به شکل غیر قابل انکاری پیش‌ زمینه بسیاری از آسیب‌های اجتماعی است ، اما در ایران اصلی ترین مشکل انکار مسئله و تلاش برای پاک کردن صورت آن است  . نقش رسانه‌ها در آگاه ‌سازی و بالا بردن سطح آگاهی مردم جامعه نسبت به پدیده الکلسیم هرگز جدی گرفته‌نشده‌است  .  در جهان بیش‌ترین تلاش‌های پیشگیرانه بر رسانه‌ها ، به خصوص تلویزیون ، متمرکز می‌شود  .  برنامه‌های آموزشی در این زمینه به شرطی موثرند که فارغ از قضاوت‌های اخلاقی و بدون ایجاد احساس شرم و گناه ، اطلاعات علمی و درست به مردم بدهد و در این برنامه‌ها نباید ، وجود یک فرد الکلی تنها به صرف ایفای یک نقش منفی محدود شود  . مردم باید بدانند اعتیاد به الکل اگرچه در نظر بسیاری ساده و قابل حل به‌ نظر می‌رسد ، اما این تصور کاملا اشتباه است و وظیفه رسانه‌ها آن است که افراد را نسبت به این موضوع آگاه کنند زیرا این عوارض در بسیاری از موارد ، غیرقابل بازگشت است  .  .