رویکرد اتحادیه اروپا در قبال تحریم ها و برنامه اتمی ایران 
یک مقام اتحادیه اروپا گفته است بروکسل باید به هنگام معامله با تهران اهداف و گزینه های مشخص و به هنگامی داشته باشد و در غیر این صورت یک فهرست بزرگ را از دست خواهد داد
همزمان با فرارسیدن روز 20 ژانویه و موعد مقرر اجرای مفاد موافقت‌نامه اتمی بین تهران و شش قدرت جهانی ، اتحادیه اروپا اعلام کرد بخشی از تحریم‌های اقتصادی که علیه ایران اعمال کرده‌بود ، لغو خواهد کرد  . بازرسان « آژانس بین‌المللی انرژی اتمی » نیز روز دوشنبه اعلام کردند ایران غنی‌سازی 20 درصدی اورانیوم را متوقف کرده است  . بنا به گزارش رسانه‌های بین‌المللی ، سیاستگذاران تهران پس از عقد موافقت‌نامه و تصمیم برای اجرای طرح مشترک این کشور با شش قدرت غربی میزبان تعداد فزاینده‌ای از مقامات بلندپایه اروپا بوده‌اند و سفر هیات پارلمانی بریتانیا به تهران بخشی از آن‌ها بوده است  . براساس مفاد توافق نامه ، همه مبادلات باید از طریق بانک‌هایی انجام گیرند که در فهرست تحریم‌های اتحادیه اروپا قرار نگرفته‌اند و همه توافق نامه‌ها و قراردادهای بین تهران و کشورهای غربی باید پیش از انقضای شش ماه زمان پایان موافقت‌نامه موقت ژنو ایران و قدرتهای جهانی اجرا شوند مگر این که زمان توافق نامه از سوی طرفین تمدید شود  . بر همین اساس ، ممنوعیت شرط بیمه و انتقال در ارتباط با نفت خام ایران متوقف می‌شود و فقط نفت خام ایران تحت پوشش بیمه قرار می‌گیرد و این بیمه مشمول محصولات پتروشیمی نخواهد شد  .  از سویی دیگر ، ارائه خدمات بیمه و حمل و انتقال به کشورهایی همچون چین و هند که نفت خام ایران را وارد می‌کنند نیز مجاز خواهد‌بود  . براساس گزارش خبرگزاری رویترز ، لغو تحریم‌های اتحادیه اروپا همچنین شامل اجاره کشتی برای حمل و انتقال نفت ایران خواهد‌بود اما شرکت‌های ایرانی که در فهرست تحریم‌های اتحادیه اروپا قرار دارند مجاز نیستنداین خدمات را ارائه دهندو این شامل شرکت‌های بیمه اتحادیه اروپا نیز هست که در صورت حمل نفت خام یک شرکت خاص آن را تحت پوشش بیمه قرار می‌دادند  . تصمیم لغو بخشی از تحریم‌های اتحادیه اروپا علیه ایران شامل توقف ممنوعیت واردات ، خرید و یا نقل و انتقال محصولات پتروشیمی این کشور نیز هست که پرداخت هزینه‌ها ، بیمه و کلیه خدمات مالی حتی برای کشورهای سوم را نیز تحت پوشش بیمه و خدمات قرار می‌دهد  . با وجودی که وزارت نفت ایران هنوز در فهرست تحریم‌های اتحادیه اروپا قرار دارد اما براساس تصمیم روز دوشنبه این اتحادیه مجاز به مبادلات بازرگانی با شرکت‌های تحت نظارت و کنترل وزارت نفت ایران خواهد‌بود  . از سویی دیگر تجارت طلا و فلزات گران‌بها با دولت ایران ، نهادهای دولتی و بانک مرکزی ایران و یا افراد و نهادهای وابسته به دولت دیگر ممنوع نخواهد‌بود  . رویترز می‌نویسد اتحادیه اروپا آستانه ارسال پول به ایران و انتقال پول از ایران به کشورهای عضو این اتحادیه را به‌طور قابل‌توجهی ( تا سطح ده برابر ) تا زمانی که این مبادلات ناقض قوانین تحریم‌های مالی علیه ایران نباشند ، افزایش می‌دهد و مجوزهای لازم را صادر خواهد کرد  . با وجود لغو بخش‌هایی از تحریم‌های اتحادیه اروپا علیه ایران ، بخش عمده ممنوعیت صادرات نفت ایران به این اتحادیه کماکان به قوت خود باقی خواهد ماند و تا زمانی که توافق نامه جامعی با کشورهای غربی امضا نشود ، مبادلات بانکی و مالی با بانک‌ها و موسسات پولی ایران که در فهرست تحریم‌های اتحادیه اروپا قرار دارند ، ممنوع است  . رویترز هفته گذشته گزارش داد بخشی از کاهش تحریم‌های اقتصادی ایالات متحده و اتحادیه اروپا که به ازای محدودیت فعالیت‌های غنی‌سازی ایران انجام خواهند شد ، آزاد شدن مبلغی حدود 4.2 میلیارد دلار دارایی‌های این کشور خواهد‌بود که در طی چند سال گذشته به دلیل تحریم‌ها در سراسر جهان مسدود شده‌اند  . در سه دهه حیات جمهوری اسلامی در ایران اتحادیه اروپا ، به ویژه کشورهایی همچون آلمان بزرگترین شریک تجاری ایران‌بودند اما برنامه اتمی ایران ، حاکمیت دولت‌های محافظه کار و اقدامات نیروهای تندروی داخل حکومت ، بسیجی‌ها و نیروهای به اصطلاح خودسر و کارهایی همچون حمله به سفارت بریتانیا ، آتش زدن پرچم برخی از کشورهای اروپایی سبب‌شده‌تا مناسبات تهران و برخی از پایتخت‌های اروپایی به شدت رو به تیرگی بگذارند  . در دوران محمود احمدی نژاد ، رئیس جمهوری پیشین ایران در انزوای بین‌المللی بی‌سابقه‌ای فرو رفت اما انتخاب حسن روحانی ، رئیس جمهوری جدید و اتخاذ موضع میانه و نشان دادن تمایل به خروج از انزوا و برقراری مناسبات با جامعه بین‌الملل ، اتحادیه اروپا نیز رویکرد دوستانه تر و مثبت تری به مقامات دولت جدید نشان داد  . حسن روحانی ، رئیس جمهوری ایران روز 23 دسامبر برای اولین بار به صورت علنی اذعان کرد دولت او قصد دارد مناسبات کشورش با ایالات متحده و دیگر قدرتهای جهانی را ترمیم کند  . رسانه‌های جهان روز 14 ژانویه گزارش دادند کاترین اشتون ، رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا در تصمیمی بی‌سابقه و در تلاشی به منظور بهبود مناسبات این اتحادیه با جمهوری اسلامی اعلام کرده طی هفته‌های آینده به زودی به ایران سفر خواهد کرد  . اما بونینو ، وزیر امور خارجه ایتالیا در ماه دسامبر به ایران سفر کرد و رادک سیکورسکی ، وزیر امور خارجه لهستان نیز قصد دارد تا پیش از پایان ماه فوریه به ایران سفر کند  . سفرای کشورهای عضو اتحادیه اروپا در تهران ماه گذشته از نمایندگانی که از طرف پارلمان‌های کشورهای اروپایی به ایران سفر کرده‌بودند خواستند تا خانم اشتون نماینده ویژه‌ای برای امور ایران منصوب کند و یا سفارت اتحادیه اروپا در ایران راافتتاح کند  . تارجا کرونبرگ ، یکی از نمایندگان پارلمان اروپا که سرپرستی هیاتی به ایران را به عهده داشته است ، روز 20 ژانویه در مقاله‌ای در روزنامه گاردین می‌نویسد « بروکسل باید به هنگام معامله با تهران اهداف و گزینه‌های مشخص و به هنگامی داشته باشد و در غیر این صورت یک فهرست بزرگ را از دست خواهد داد » . این مقام اروپایی نوشته است « برداشت شخصی من ( در سفر به ایران ) این‌بود که دوران سکوت ممتد هم اکنون جایگزین صداهای متکثر هر دو طرف‌شده‌است ، انتظارات در سطوح بسیار بالایی افزایش یافته‌اند اما راهبردی برای برقراری یک رابطه سازنده هنوز تدوین‌نشده‌است » . این مقام سیاسی اروپایی در گاردین نوشته است « اتحادیه اروپا راهبرد مشخص و روشنی در قبال ایران ندارد و ارتباطات سال‌های اخیر ایران و اتحادیه اروپا بیشتر در مورد مذاکرات بین‌المللی در مورد پرونده اتمی با حضور فرانسه ، بریتانیا و آلمان و به ریاست خانم اشتون بوده است  ...  اما زیاد ملتزم به مناسبات دوجانبه و رویارویی با مقامات بلندپایه این کشور نبوده‌اند » . خانم کرونبرگ می‌نویسد سیاست اروپا در قبال ایران هنوز جای بحث بسیار دارد و هنوز منسجم و یکدست با ما در میان گذاشته‌نشده‌است  . او معتقد است « رویکرد راهبردی اتحادیه اروپا در قبال ایران باید بر بنیان سه عامل استوار باشند : ابتدا باید درک کرد که ارتباط با جامعه یک کشور بهترین شیوه برقراری ارتباط بر پایه همکاری است  .  بین ایران و اتحادیه اروپا ارتباط بسیار اندکی برقرار بوده و افزایش بسیار کند و تدریجی تبادل فرهنگی ، آموزشی و اجتماعی نیز تاثیر مثبتی در این امر خواهد داشت  .  مردم ایران توجه و علاقه بسیاری به اروپا دارند و اروپایی‌ها نیز دیدگاه مشابهی دارد  .  عامل دوم گفتگوی مستقیم با رهبری ایران در همه زمینه‌ها و از جمله حساس ترین مسائل به شیوه‌های موثر هستند تا درک متقابل افزایش یابد  .  راهبرد اتحادیه اروپا در قبال ایران باید برقراری گفتگو با ایران و به ویژه در مورد وضعیت حقوق‌بشر استوار باشد که مهمترین هدف محسوب می‌شود  .  عامل سوم این است که اتحادیه اروپا باید ایران را متقاعد کند رابطه خود را با جامعه بین‌الملل عادی کند و توسعه مناسبات اقتصادی خود را براساس هنجارهای اقتصاد جهانی و توسعه پروژه‌های ابتکاری همچون انرژی قابل بازیافت و محافظت از محیط زیست استوار کنند که از جمله اقدامات مفید هستند » . این مقام تاکید می‌کند اتحادیه اروپا باید ابزارها و منابعی را بیابد که علائق مشترک بین دو کشور را به ارتباطات انسانی پویا و ماندگار بدل کند  . او می‌نویسد نقش نماینده ویژه اتحادیه اروپا در امور حقوق‌بشر ایران در معطوف کردن توجه به مسئله وضعیت حقوق‌بشر در این کشور و برقراری گفتگو با بخش‌های مختلف حاکمیت به ویژه قوه قضاییه استثنایی است  . با وجودی که براساس اخبار رسانه‌ها ، شرکت‌های اروپایی برای ربودن گوی سبقت از شرکت‌های آمریکایی برای عقد قراردادهای پرسود نفت و گاز و انرژی و معادن با ایران تماس برقرار کرده‌اند اما خانم کرونبرگ توصیه کرده است « اتحادیه اروپا نباید براساس این فرض که با موفقیت توافق نامه ژنو و دیپلماسی جدید روحانی همه مشکلات حل و فصل شده‌اند با ایران گرم بگیرد و مشارکت‌های دوستانه با این کشور داشته باشد ، و از سویی دیگر به تعویق انداختن هر اقدامی تا حل همه مشکلات با تهران نیز خردمندانه و کارساز نیستند » . وی یادآوری می‌کند در نهایت ، موعد مناسب فقط زمانی فرا خواهد رسید که اتحادیه اروپا آن را به هنگام فرض کند و به همین دلیل است که کشورهای عضو این اتحادیه از هم اکنون باید به این مسئله بیندیشند تا به موقع و براساس راهبرد صحیح قدم بردارند و شاید ضرورت داشتن چنین راهبردی خیلی زود فرا برسد  . حضور ایران در عرصه جامعه بین‌المللی با سفر حسن روحانی ، رئیس جمهوری کشور به اجلاس داوس و دیدار و گفتگوی او با رهبران اقتصادی و سیاسی جهان چهره دیگری به خود خواهد گرفت  .