چالش باراک اوباما برای تحریم نفت ایران
اقدام سخت گیرانه برای کاهش واردات نفت ایران عامل افزایش قیمت سوخت خواهد شد که در نهایت به سود ایران و به ضرر متحدان آمریکا تمام خواهد شد
باراک اوباما رییس جمهوری آمریکا چند هفته پس از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری با تصمیم بسیار مهم و محوری تحریم نفت ایران روبرو خواهد‌بود  .  خبرگزاری رویترز در گزارشی در این مورد می‌نویسد چالش آقای اوباما این است که باید بین اعمال فشار بر ایران و ممانعت از افزایش غیرقابل کنترل نفت توازن ایجاد کند  . دولت ایالات متحده زمانی می‌تواند معافیت‌های شش ماهه تحریم‌های واشنگتن را تمدید کند که مطمئن شود چین ، کره جنوبی ، هند و کشورهای دیگر از خرید نفت از ایران خودکفا شده‌اند  . احتمال دارد اقدام سخت گیرانه برای قطع مناسبات این کشورها با صنعت نفت ایران ، قیمت سوخت را به‌طور قابل‌توجهی افزایش دهد و این افزایش قیمت در نهایت به سود ایران و به ضرر متحدان آمریکا تمام خواهد شد  .  از سویی دیگر ، اتخاذ موضع نرم نیز انتقاد کنگره و اسراییل را برخواهد انگیخت  . ایالات متحده و اتحادیه اروپا به هدف قطع درآمدهای نفتی ایران و فشار بر ایران برای توقف برنامه غنی‌سازی اورانیوم در سطوحی که در ساخت سلاح‌های اتمی مورد استفاده قرار می‌گیرد ، تحریم‌های اقتصادی سنگینی را علیه ایران اعمال کرده‌اند  .  تهران ادعا می‌کند برنامه هسته‌ای ایران اهداف صلح‌آمیز دارد و برای مصارف غیرنظامی است  . براساس مفاد اسناد رسمی تحریم‌های ایران ، واشنگتن باید به‌طور مداوم حلقه صادرات ( نفت ) ایران را « تا سطح توقف کامل » خرید تنگ تر کند و واردکنندگان ناچار شوند حجم و قیمت خرید خود را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهند تا مشمول « استثناها » شوند  . اما دولت ایالات متحده بر اساس قانون برای اجرای مفاد تحریم‌ها از نوعی آزادی برقراری توازن و اتخاذ یک موضع میانه روتر برخوردار است  .  برخلاف تصور و پیش‌بینی بسیاری از کارشناسان ، تحریم‌های ایران موثر و کارساز بوده‌اند  . براساس قانون تحریم‌ها ، واردکنندگان ( نفت ) باید ثابت کنند که هر شش ماه حجم واردات خود را « به‌طور قابل‌توجهی » کاهش داده‌اند  .  دولت ایالات متحده سطح و میزان کاهش « قابل توجه » را تعیین می‌کند  . یک مقام دولت ایالات متحده به شرط افشا نشدن نامش به خبرگزاری رویترز گفته است « نکته اصلی این است که ما می‌خواهیم شاهد کاهش مداوم و تدریجی ( واردات نفت ) باشیم  .  هدف این است » . صادرات نفت ایران طی ماه گذشته به 860 هزار بشکه در روز و به پایین ترین سطوح سال‌های اخیر رسید  .  صادرات نفت ایران در پایان سال 2011 ، 2̷2 میلیون بشکه در روز‌بود  .  این کاهش بسیار چشمگیرتر از سطوحی است که کارشناسان پیش‌بینی کرده‌بودند  . روزنامه نیویورک تایمز روز یکشنبه 21 اکتبر گزاش داد که ایالات متحده و ایران برای برگزاری مذاکرات دوجانبه خصوصی در مورد برنامه اتمی ایران به توافق دست یافته‌اند  .  تهران و واشنگتن این گزارش‌ها را انکار کردند  . کاهش بازده ماه دسامبر ضرب الاجل تعیین استثناهای جدید ( واردات نفت ایران ) برای کشورهایی همچون چین ، هند و کره جنوبی است  . مارک دوبویتز ، رئیس « بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها » و یکی از هواداران سرسخت تشدید تحریم‌ها علیه ایران به رویترز گفته است « به نظر می‌رسد ما در زمینه صادرات نفت ایران به نقطه کاهش بازده رسیده ایم » . دوبویتز گفته است کاهش واردات جهانی نفت ایران به سطحی بسیار پایین تر از 800 هزار بشکه در روز مستلزم تلاش بسیار است  .  نمایندگان قانونگزار ( کنگره ) هم اکنون توجه خود را به تحریم‌های جدیدی معطوف کرده‌اند که با سرعت بیشتری به ذخایر ( مالی ) خارجی تهران لطمه خواهد زد  . همه کشورهای واردکننده عمده نفت تا به حال از تحریم‌ها مستثنی بوده‌اند  .  ایالات متحده بدون اعمال این استثناها ، از اختیارات کامل برخوردار است تا بانک‌های خارجی را که مبادلات نفتی نظام مالی ایالات متحده را انجام می‌دهند ، در فهرست سیاه تحریم‌ها قرار دهد  . جف کولگان ، استاد دانشگاه آمریکایی در واشنگتن می‌گوید « قانون ( تحریم‌ها ) در مورد میزان و سطوح واردات ( نفت ) بسیار مبهم است » . ژاپن که برای اولین بار در ماه مارس مشمول مفاد استثنای قانون تحریم‌ها شد ، واردات خود را تا سطح 1٥ تا 22 درصد کاهش داده است  .  ژاپن واردات خود را هر ماه ، به جز ماه ژوئن ، بیش از یک چهارم کاهش داد و در ماه سپتامبر برای دومین بار مشمول استثنای شش ماهه قانون تحریم‌های ابالات متحده علیه نفت ایران شد  . رابرت مندز و مارک کرک ، سناتورهای ایالات متحده قانون تحریم‌های نفتی ایران را سال گذشته نوشتند  .  این دو سناتور ایالات متحده به واشنگتن توصیه کردند که حداقل کاهش واردات باید حدود هجده درصد کل سطح واردات کشوری باشد که تمایل دارد از طریق کاهش حجم واردات و تخفیف در قیمت خرید نفت ، مشمول استثنای قانون تحریم‌ها قرار بگیرد  . توازن ظریف ترور هوسر ، یکی از شرکای « گروه رادیوم » شرکت‌های مشاوره‌ای اقتصاد و سیاست مستقر در نیویورک می‌گوید دولت ایالات متحده باید کاهش سطح واردات نفت از ایران را با دقت و احتیاط و با توجه به میزان تاثیر آن بر نوسان قیمت‌ها مورد بررسی قرار دهد ، زیرا افزایش قیمت نفت به سود ایران تمام خواهد شد و به متحدان واشنگتن لطمه وارد می‌کند و در نهایت تاثیر منفی بر اقتصاد جهانی خواهد داشت  . آقای هوسر ، یکی از مشاوران پیشین وزارت امور خارجه آمریکا می‌گوید « اگر فشارها بیش از حد افزایش پیدا کنند و قیمت نفت بالا برود ، موثر بودن تحریم‌ها تحت‌الشعاع قرار می‌گیرد و حمایت کشورهای دیگر از تحریم‌ها کاهش پیدا خواهد کرد » . وی میزان موفقیت واشنگتن برای افزایش فشار تحریم‌ها و نیز توانایی آمریکا برای ثابت نگهداشتن نسبی قیمت بازارهای نفت را مورد پرسش قرار می‌دهد  . عربستان سعودی برای جبران کاهش نرخ صادرات ایران ، با بیش‌ترین سرعت سی سال گذشته نفت استخراج و صادر کرده است  .  تحلیلگران می‌گویند ایران که یکی از اعضای اوپک است ، برای افزایش ظرفیت صادرات خود با محدودیت‌های بیشتری برخوردار است  . دولت ایالات متحده به احتمال بسیار برای تمدید استثنای چین با انتقادها و فشارهای سیاسی بسیار جدی روبرو خواهد شد  .  چین رسما با تحریم‌های ایالات متحده ( علیه ایران ) مخالفت کرده است ، اما پکن پس از کاهش سطح صادرات ( نفت از ایران ) در نیمه اول سال جاری در ماه ژوئن ، یک بار مشمول استثنای قانون تحریم‌ها شد  . با وجودی که سطح واردات نفت چین از ایران در ماه ژوئن به بالاترین سطح یازده ماه گذشته رسید ، نرخ واردات این کشور در ماه ژوییه و اوت به 2٥ درصد کمتر از میزان واردات دوره مشابهی در سال 2011 کاهش یافت  .  نرخ واردات چین از ایران در نیمه اول سال در مقایسه با سال گذشته میلادی ، بیست درصد کاهش یافته‌بود  . یکی از مشاوران ارشد کنگره ، به شرط افشا نشدن نامش به خبرگزاری رویترز گفته است « داستان چین خیلی متفاوت است و نگرانی ما این است که دولت ( آمریکا ) به چین چراغ سبز نشان دهد تا از رویارویی با بزرگترین وام‌دهنده به آمریکا خودداری کند » . تحلیل‌گران معتقدند احتمال دارد آمریکا در زمینه تحریم واردات نفت ایران ، برای چین استثنا قائل شود  .  کولگان ، استاد دانشگاه آمریکایی معتقد است اگر واشنگتن و پکن وارد یک جنگ بازرگانی شوند ، پیامدهای تجاری چنین اقدامی مبهم ، اما به احتمال زیاد بسیار بد خواهند‌بود » .