«شرایط بحرانی» در غرب و شرق کشور در پی تشدید آلودگی هوا
در حالی که کلانشهر تهران از اواسط فروردین با پدیده گرد و غبار شدید مواجه شده است،‌ شدت و حدت آلاینده‌ها و ذرات معلق در هوا در بعضی از شهرهای غربی، جنوب غربی، و شرقی ایران نیز بسیار زیاد است.
بهار 1401 در بیست و شش استان ایران متفاوت با سال‌های گذشته آغاز شد  .  بهاری غبارآلود و آسمانی مملو از ذرات آلاینده زیستی و ناسالم برای زیست « همه گروه‌های سنی » شهروندان ، موضوعی که جدید نیست و سال‌ها است گریبان‌گیر ایرانیان‌شده‌و مسئولان جمهوری اسلامی هر بار با « وعده »‌ای جدید با آن مبارزه می‌کنند  . پس از آن که از اواسط فروردین کلان‌شهر تهران با پدیده گرد و غبار شدید مواجه شد ، ‌ بروز و گسترش این عارضه در سایر نقاط کشور با وجود شدت فراوان بروز آن ، در روزهای بعدی تحت‌الشعاع « هوای پایتخت » قرار گرفت  .  این درحالی است که شدت و حدت آلاینده‌ها و ذرات معلق در هوا در بعضی از شهرهای غربی و جنوب غرب ایران بیداد می‌کند و همزمان شرق کشور نیز با مشکلی مشابه دست و پنجه نرم می‌کند  . مسئول روابط عمومی اورژانس ایلام گفته است که 285 نفر به دلیل « عوارض و مشکلات ناشی از گرد و غبار » به مراکز درمانی این استان غربی کشور مراجعه کرده‌اند  . روابط عمومی اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز هم از « آماده‌باش » این مرکز به دنبال « وقوع گرد و خاک و خدمات‌رسانی به بیماران تنفسی » خبر داده است  . خبرگزاری « ایسنا » نیز در گزارشی با عنوان « شهرهای مرزی همچنان بحرانی » از پیش‌بینی « وزش تندباد همراه با خیزش گرد و خاک » در استان آذربایجان غربی و تداوم آلودگی هوای مشهد برای « ششمین روز پیاپی » در شرق کشور خبر داده است  . همزمان ، سرپرست محیط زیست استان کرمانشاه وضعیت جوی این استان غربی را در « شرایط هشدار » و سرپرست محیط زیست لرستان نیز وضعیت هوای 5 شهرستان این استان را در « شرایط خطرناک » توصیف کرده است  . با وجود آن که ایجاد طوفان‌های گرد و غباری در ایران پدیده جدیدی نیست و حتی تهران نیز در خردادماه 93 شاهد یک طوفان شدید همراه با جان باختن 5 شهروند بر اثر آن بوده ، اما کماکان مسئولان جمهوری اسلامی برای جلوگیری از تکرار یا کاهش شدت این پدیده‌های جوی ، اقدام عملی و اثربخشی نکرده‌اند  . این درحالی است که روزهای اخیر که آلایندگی هوای تهران رو به افزایش نهاد ، مشخص شد برخی ایستگاههای سنجش آلودگی هوا در مناطق تهران اساسا فاقد داده‌های اطلاعاتی هستند و همین امر عدد اعلامی میانگین هوا در سطح تهران را از دقت خارج کرده است  . احمد طاهری ، مدیر واحد سنجش شرکت کنترل کیفیت هوا ، در پاسخ به این سوال که چرا بعضی از دستگاه‌ها خاموش هستند و اطلاعاتی از آلاینده‌ها را ارائه نمی‌دهند ، گفت که به منظور حفظ کیفیت بالای داده‌های تولیدی ، لازم است تجهیزات به صورت دوره‌ای از مدار خارج و تحت سرویس و کالیبراسیون قرار گیرند  .  همچنین وقوع مواردی همچون قطع برق یا ارتباط می‌تواند ارسال اطلاعات را با وقفه موجه کند  .  هرچند که با تجهیز ایستگاه‌ها به تجهیزات پشتیبان ، تلاش‌شده‌تا حد امکان از این موضوع جلوگیری شود عبدالجلال ایری نماینده گلستان در مجلس نیز می‌گوید که توضیحات « مسئولان » برای « کنترل آلودگی هوا » و مقابله با « پدیده ریزگردها » « قانع‌کننده » نبود و نهایتا بنا‌شده‌تا « جلسه‌ای با حضور وزرای دستگاها مربوطه و رئیس سازمان هواشناسی » به عنوان « متولی اجرای قانون هوای پاک » برگزار شود  . همزمان برخی مسئولان شهری همچون ناصر امانی ، عضو شورای شهر تهران گلایه داشتند و مدعی شدند که مردم ناراضی از این وضعیت ، در شبکه‌های اجتماعی برای آن‌ها « فحش و بدوبیراه » نوشته‌اند و برخی همچون سخنگوی کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی نیز « تخلف دستگاه‌های اجرایی » در کنترل آلودگی هوا را « کاملا محرز » دانستند  . کاربران شبکه‌های اجتماعی هم علاوه بر گزارش وقوع این جو نامساعد آب و هوایی در استان‌های غربی و مرکزی ایران ، از بروز آن در استان‌های شرقی به ویژه سیستان و بلوچستان نیز خبر داده‌اند و از « عادی » شدن آن گلایه کرده‌اند  . یک روزنامه نگار ساکن ایران هم از گسترش ریزگردها به مازندران نوشته و عکسی از آلودگی هوا در استان مازندران را توئیت کرده است  . در همین ارتباط ، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی ضمن بیان اینکه در 50 سال گذشته « بارندگی‌ها » به‌طور سالانه « یک میلیمتر » نسبت به دوره قبل « کاهش » یافته ، اظهار داشت که « مصرف بی‌رویه آب و توسعه خشکسالی » موجب خیزش گرد و خاک را فراهم کرده است  . احد وظیفه با اشاره به اینکه شیوه سنتی « مالچ‌پاشی » موجب صدمه شدید به محیط زیست می‌شود و منسوخ‌شده‌است ، از روش‌های جدیدتری همچون « ایجاد دیوارهای بادشکن » نام برده و متذکر‌شده‌که این شیوه فعالیتی هم با توجه به « وسعت منطقه‌ای که گرد و خاک تولید می‌کند » قابل انجام نیست  . رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی نتیجه‌گیری کرده است که تاکنون « فعالیت ویژه‌ای » برای کنترل خیزش گرد و خاک انجام‌نشده‌و امکان انجام فعالیتی هم چندان وجود ندارد و در نهایت توصیه کرده است که « مردم سعی کنند در این روزها از خانه‌های خود خارج نشوند » و یا از « ماسک » استفاده کنند  .