در غروب بی فروغ آشنایی* با یادی از تورج نگهبان
تورج نگهبان یکی از پرکارترین و قدیمی ترین ترانه سرایان دوران معاصر است که ترانه هایش را خوانندگان مشهوری همچون دلکش، ملوک ضرابی، مرضیه، هایده، مهستی، گوگوش و داریوش اجرا کرده بودند
ترانگ یا ترانه ، یکی از کهن ترین سبکهای شعر عامیانه ایران باستان است که گوسانها ** یا نوازندگان دوره گرد نخستین سرایندگانش بوده‌اند  .  آنان با ترانه سرایی برای مردم امرار معاش می‌کرده‌اند  .  بعدها ، پیروان مانی با بهره‌گیری از ترانه سرایی به سبک و شیوه گوسانها به ترویج باورهای فلسفی و دینی خود در میان مردم روستاهای دور افتاده می‌پرداخته‌اند  . ابوالفرج اصفهانی در دانشنامه بزرگ موسیقی خود بنام « الاغانی » به هنرمندانی اشاره دارد که با آهنگسازی و سرودن ترانه چه در میان مردم کوچه و بازار ، چه دربارها و خانه‌های اربابان و اشراف مورد احترام و عزت همگان بوده‌اند  . بازتاب زندگی مردم و مشکلاتشان از نخستین درونمایه‌های ترانه‌های رایج میان مردم بوده است  .  تاریخ طبری از ترانه‌هایی یاد می‌کند که کودکان ایرانی در کوچه و بازار علیه ظلم و ستم عبیدالله زیاد ، حاکم عرب می‌خوانده‌اند  .  ابوشکور بلخی ، بسام کورد ، و باباطاهر در شمار معروفترین ترانه سرایان پس از اسلام بوده‌اند  .  اما انقلاب مشروطیت دوباره زمینه رشد و تعالی ترانه بعنوان یکی از شیوه‌های کارآمد در آوازه خوانی عامه پسند را فراهم آورد که خواست آزادی و حقوق شهروندی را بازتاب می‌دادند  .  عارف قزوینی ، میرزاده عشقی ، و سپس بهار ، از جمله ترانه سرایان این دوران بوده‌اند که قمرالملوک وزیری با صدای جادویی اش این ترانه‌ها را جادوانه کرد  .  با پدیداری گرامافون ، رادیو و سپس تلویزیون که تکثیر مکانیکی و همگانی موسیقی را فراهم آورده‌بود ، همچنین تاثیر موسیقی پاپ غربی ، از عوامل بنیادین رواج شتابان ترانه سرایی در ایران‌بودند  . تورج نگهبان یکی از پرکارترین و قدیمی ترین ترانه سرایان دوران معاصر است که ترانه‌هایش را خوانندگان مشهوری همچون دلکش ، ملوک ضرابی ، مرضیه ، هایده ، مهستی ، گوگوش و داریوش اجرا کرده‌بودند  . تورج نگهبان زاده اهواز و از نخستین همکاران برنامه گلهای رادیو توانست تحولی اساسی در ترانه سرایی دوران تکثیر ارزانبهای موسیقی و غلبه موسیقی پاپ غربی و جایگاهی در خور ستایش و ماندگار برای ترانه‌های مردمی در جهان موسیقی ایران پدید آورد  . تورج نگهبان که 14 سال آخر زندگی اش را در لس آنجلس کالیفرنیا بسر برده‌بود در سن هفتاد و شش سالگی در یکی از بیمارستانهای این شهر براثر ابتلا به بیماری ریوی و کیسه صفرا درگذشت  . ______ *- نام یکی از ترانه‌های زنده یاد تورج نگهبان **- گوسانها نوازندگان دوره گردی بوده‌اند که از روستایی به روستایی دیگر رفته و به نوازندگی و ترانه خوانی و داستانسرایی می‌پرداخته‌اند  .  گوسانها سخت مورد احترام و محبوبیت عامه مردم بوده‌اند  .