نخستین واکنش آیت‌الله خامنه‌ای به تفاهم هسته‌ای: هنوز اتفاقی نیفتاده است
آیت‌الله خامنه‌ای در توضیح دلیل موضع گیری نکردن خود در این چند روز گفت، «جایی برای موضع گیری وجود ندارد،» زیرا هنوز کاری انجام نگرفته و هیچ موضوع الزام آوری بوجود نیامده است.
یک هفته پس از بین ایران و قدرت‌های جهانی درباره اجزای اساسی یک توافق جامع هسته‌ای ، رهبر جمهوری اسلامی ایران در نخستین واکنش مستقیم خود به آن تفاهم گفت هنوز اتفاقی نیافتاده است و مشکل زمانی است که باید باید درباره جزئیات بحث و گفتگو شود  . ایران و شش قدرت جهانی عضو گروه 1 + 5 شامل ایالات متحده ، بریتانیا ، فرانسه ، روسیه ، چین و آلمان ، پس از هشت روز مذاکره فشرده در شهر لوزان سوئیس ، روز پنجشنبه هفته گذشته ، درباره اجزای اساسی توافق جامع بر سر برنامه هسته‌ای ایران که باید تا پایان ماه ژوئن ( 9 تیر ماه ) نهایی شود ، به تفاهم رسیدند  . نخستین واکنش یک مقام بلندپایه ایران به این تفاهم سیاسی ، توسط رئیس جمهوری حسن روحانی بیان شد و پس از آن واکنش‌های متعدد و متفاوتی که اغلب مثبت‌بودند از جانب دیگر مقام‌های ارشد ایران ، از جمله فرمانده انقلاب اسلامی و همچنین شورای اسلامی ، مطرح شد  . اما آیت‌الله علی خامنه‌ای در این مدت در برابر نتیجه گفتگوهای هسته‌ای لوزان سکوت اختیار کرد و همین موضوع موجب گمانه‌زنی و شبهه برخی درباره رضایت یا عدم رضایت او از نتیجه مذاکرات اتمی ، بویژه با ایالات متحده شد  . رهبر جمهوری اسلامی ایران روز پنجشنبه در بخشی از سخنان خود ، در توضیح دلیل موضع‌گیری نکردن خود در این زمینه گفت ، « جایی برای موضع‌گیری وجود ندارد ، زیرا مسئولان کشور و مسئولان هسته‌ای می‌گویند هنوز کاری انجام نگرفته و هیچ موضوع الزام‌آوری میان دو طرف بوجود نیامده است  . » آقای خامنه‌ای در ادامه افزود اگر از من سئوال شود که آیا موافق مذاکرات اخیر هسته‌ای هستم یا مخالف ، « می‌گویم نه موافق هستم و نه مخالف ، چون هنوز اتفاقی نیفتاده است  . » وی در توضیح گفت « آنچه که تاکنون اتفاق افتاده نه اصل توافق ، نه مذاکره منتهی به توافق و نه محتوای توافق را تضمین نمی‌کند ، و حتی این موضوع را هم تضمین نمی‌کند که این مذاکرات به توافق منتهی شود ، بنابراین تبریک گفتن معنایی ندارد  . » رسول نفیسی جامعه‌شناس و استاد دانشگاه از ایلت ویرجینای آمریکا ، در گفتگویی با بخش فارسی صدای آمریکا در همین زمینه گفت « بر خلاف آنچه که به نظر می‌رسد ، این صحبت قای خامنه‌ای توشیح این مذاکرات است ؛ بخاطر این که به ماهیت آن وارد نشد و فقط چند مطلب جزئی و حاشیه‌ای را بیان کرد که آن هم تازگی نداشت  . » آقای نفیسی افزود ، همان روزی که آقای روحانی اعلام کرد که همه تحریم‌ها برداشته می‌شود ، آقای اوباما در همان روز گفته که ( لغو ) تحریم‌ها مرحله به مرحله است و بنابراین ، این یک چیز تازه‌ای نیست و اختلافی است وجود داشته و که تا سه ماه دیگر به آن رسیدگی می‌کنند  . » این کارشناس مسائل سیاسی با اشاره به آن بخش از سخنان آیت‌الله خامنه‌ای که گفت اگر در این مذاکرات به جایی برسیم ، آنگاه تجربه آن را در مذاکرات بعدی دنبال خواهیم کرد ، گفت این اظهارات نشانه بسیار مثبتی است  . آیت‌الله خامنه‌ای در بخشی از اظهارات امروز خود گفت « مذاکرات در خصوص موضوع هسته‌ای یک تجربه است  .  اگر طرف مقابل از کج تابی‌های خود دست بردارد ، این تجربه را می‌توان در مسائل دیگر ادامه داد ، اما اگر طرف مقابل به کج تابی‌های خود ادامه دهد ، تجربه قبلی ما در بی‌اعتمادی به آمریکا تقویت خواهد شد  . » رهبر جمهوری اسلامی ایران معمولا در مورد مسائل مهم استراتژیک در عرصه سیاست خارجی موضع‌گیری‌ مشخص و شفافی را در سخنرانی‌های عمومی خود بیان نمی‌کند و از این رو واکنش امروز او چندان هم دور از انتظار نبود  . وی سال گذشته در واکنش به گفتگوهای ایران و ایالات متحده برای یافتن راه حلی دیپلماتیک برای حل و فصل مسالمت‌آمیز پرونده هسته‌ای ایران ، گفته‌بود هرچند به طرف آمریکایی اعتماد ندارد ، اما با گفتگوهای دولت حسن روحانی با مقام‌های دولتی ایالات متحده در این زمینه مخالفتی هم ندارد  . آقای خامنه‌ای در سخنان امروز خود نیز بار دیگر بر حمایت خود از مذاکرات جاری ، با وجود بی‌اعتمادی به طرف آمریکایی ، تاکید کرد و گفت « من از توافقی که عزت ملت ایران را تامین کند ، صد در صد حمایت می‌کنم و اگر کسی بگوید که رهبری با رسیدن به توافق مخالف است ، سخن خلاف واقع گفته است  . » وی به یک موضوع دیگر نیز اشاره کرد و آن هم نظارت بر گفتگوهای هسته‌ای‌بود  .  به گفته آقای خامنه‌ای این که جزئیات مذاکرات زیر نظر رهبری است ، سخن دقیقی نیست ، اما « من مسائل کلان ، خطوط اصلی ، چارچوب‌ها و خط قرمزها را عمدتا به رئیس جمهور و در برخی موارد محدود به وزیر امور خارجه گفته‌ام ؛ اما جزئیات در اختیار آن‌ها است » رئیس جمهوری ایران که پنجشنبه گذشته و اندکی پس از اعلام بیانیه لوزان ، در نطقی تلویزیونی « روز رسیدن به تفاهم سیاسی هسته‌ای در حافظه تاریخی مردم ایران خواهد ماند ،» امروز نیز در سخنانی تاکید کرد « ما در چارچوبی که در رهنمودهای رهبر معظم انقلاب بوده ، تلاش کرده و تلاش می‌کنیم  . » آقای روحانی که در همایشی به مناسبت روز ملی فناوری هسته‌ای سخن می‌گفت در ادامه افزود هیچ توافقی امضا نخواهد شد ، مگر آن که تمامی تحریم‌های اعمال‌شده‌علیه کشورش در نخستین روز اجرای توافق لغو شوند  .  وی در ادامه تاکید کرد « ما به دنبال احقاق حقوق خود و نتیجه برد - برد هستیم ، که هم به نفع ما و هم به نفع جهان و منطقه باشد  . » بر اساس توافق جامع هسته‌ای که باید تا پایان ماه ژوئن ( 9 تیر ماه ) ثبت و به امضا برسد ، محدودیت‌های گسترده‌ای روی فعالیت‌های اتمی ایران به منظور پیشگیری از دستیابی آن کشور به توانایی ساخت سلاح هسته‌ای اعمال خواهد شد و در مقابل تحریم‌هایی که به دلیل این فعالیت‌ها علیه ایران اعمال شده‌بود ، لغو خواهند شد  . نحوه لغو تحریم‌ها یکی از موارد عمده مورد اختلاف طرفین این گفتگوها بوده است  .  ایران می‌خواهد این تحریم‌ها یکباره و از همان ابتدای اجرای توافق برچیده شوند ، اما طرف مقابل می‌گوید این امر ممکن نیست و تحریم‌ها باید بطور تدریجی لغو شوند  . وندی شرمن معاون امور سیاسی وزارت خارجه آمریکا که از بیش از یک سال گذشته در روند مذاکرات اتمی با ایران حضور فعالی داشته است ، سه‌شنبه شب در گفتگویی تلویزیونی در همین زمینه « هر موقع در زمان تعلیق تحریم‌ها ، اگر ایران از تعهداتش تخطی کند ، حتی اگر در آستانه لغو تحریم‌ها باشیم ، می‌توانیم تحریم‌ها را به جای خود بازگردانیم  . » موضوع تحریم‌ها برای هر دو طرف ایرانی و آمریکایی از اهمیت داخلی ویژه‌ای برخوردار است  .  منتقدان این گفتگوها در ایران می‌گویند مذاکره‌کنندگان ایرانی ضمن حفظ حقوق هسته‌ای باید همه تحریم‌هایی که آن‌ها « ظالمانه » می‌خوانند لغو شوند  . در حالی که منتقدان در آمریکا می‌گویند ایران « قابل اعتماد نیست » و از این رو تحریم‌ها علیه آن کشور نباید لغو شوند و حتی برخی می‌گویند که برای اعمال فشار بیشتر بر تهران ، حتی باید تحریم‌های بیشتری وضع شود  . دولت باراک اوباما رئیس جمهوری ایالات متحده بارها اعلام کرده است که هر طرح تحریمی جدید علیه ایران به روند دیپلماتیک جاری با ایران آسیب خواهد زد و در صورت تصویب هر طرحی در کنگره ، آن را وتو خواهد کرد  .