سلفی ها: علف های هرز بهار عرب
تا همین اواخر در اغلب کشورهای اسلامی سلفی ها مایه مضحکه بودند، اما حالا جدول زمانی رویاروئی ها را تعیین می کنند.
در آخرین شماره هفته نامه تایم در مقاله‌ای با عنوان ظهور سلفی‌ها آمده است محمد عبدالرحمن فرزند عمر عبدالرحمن است ، فردی که بیشتر او را به نام شیخ نابینا می‌شناسند ، و به خاطر طراحی چندین انفجار در نقاط مختلف آمریکا ، سال‌ها در ایالت کارولینای شمالی زندانی‌بود  .  خود محمد عبدالرحمن ده سال بعد در افغانستان دستگیر و زندانی شد ؛ و تا پاییز سال 2010 در مصر زندانی بوداو عضو برجسته گروه بنیادگرای اسلامی موسوم به جنبش سلفی است که بیشتر آداب و رسوم مدرن و غربی را گاه با خشونت رد می‌کند  .  همه این‌ها را فراموش کنیدوقتی در کنار او و گروهی از هوادارانش روی زیرانداز پلاستیکی آبی رنگ در برابر سفارت آمریکا می‌نشینید جایی که او بست نشسته و پلاکاردهایی با درخواست آزادی پدرش بالای سرش نصب کرده می‌بینید که این فرد 39 ساله با ریش پرپشتش بسیار بی‌آزار به نظر می‌رسد عبدالرحمن به شوخی می‌گوید بست نشستنش به امنیت سفارت کمک می‌کند چون او یکی از راههای منتهی به سفارت را‌بند آورده  .  او می‌گوید « نیروهای امنیتی گذاشته‌اند همین جا بمانیم چون هیچ مزاحمتی برایشان نداریم  . » بعد از ظهر یازدهم سپتامبر ، موقعی که یک عده افراد دردسر ساز از راه رسیدند و به ویدیوی منتشر‌شده‌روی یوتیوبپیش پرده فیلم مبتذل و بی‌ارزش بی‌گناهی مسلمانان اعتراض کردند ، او هم آنجا‌بود  .  بسیاری از تظاهرکنندگان ، مثل خود عبدالرحمن ، سلفی بودندعبدالرحمن از آن‌ها خواست از یک راه دیگر به طرف سفارت بروند « آخرما نمی‌خواهیم اینجا دردسر درست کنیم  . » این درخواست او‌بود ، و تظاهرکنندگان هم اطاعت کردند  .  او می‌گوید مدت کوتاهی با معترضان همراهی کرد ؛ ولی وقتی یک عده که تازه از راه رسیده‌بودند ، سر این که به ساختمان سفارت حمله کنند یا فقط بیرون ساختمان بست بنشینند حرفشان شد ، محمد عبدالرحمن تصمیم گرفت برگردد و روی همان زیرانداز آبی اش بنشیند اعتراضات بالا گرفت ، سر و صداها بلند و بلندتر شد ، و اوضاع از کنترل خارج شد  .  گروهی که می‌خواست به سفارت حمله کند حرفش به کرسی نشست  .  چند نفر در حالی که شعارهای ضدآمریکایی می‌دادند ، پرچم آمریکا را پاره کردند و به آتش کشیدند  .  دردسرهایی که او می‌خواست از آن‌ها اجتناب کند ، تازه داشت شروع می‌شد : در دو روز بعد ، گروه‌های سلفی تظاهرات خشونت آمیزی علیه ویدیوی یوتیوب در برابر سفارت و در سراسر مصر ترتیب دادند محمد مرسی ، رئیس جمهوری مصر ، آشکارا بیشتر از بابت خشم سلفی‌ها نگران‌بود تا خشم آمریکا ؛ و سه روز طول کشید تا حمله به سفارت را محکوم کند  .  تنها روز سوم ، بعد از مکالمه تلفنی جدی پرزیدنت اوباما با آقای مرسی‌بود که گروه اخوان المسلمین وارد میدان تحریر شد و تظاهرات کرد عبدالرحمن و افرادی که پرچم آمریکا را آتش زدند ، نشان‌دهنده سرگردانی بنیادگراهای اسلامی بعد از شروع انقلاب‌هایی هستند که قدیمی ترین و بادوام ترین دیکتاتورهای دنیای عرب را سرنگون کرد : آیا بنیادگراها باید از آزادی‌های تازه یافته برای معرفی خودشان به شیوه‌ای صلحجویانه استفاده کنند ، یا همان ابزارهای آشنای خشم و خشونت مذهبی را به کار می‌گیرند تا چوب لای چرخ‌گذار به دموکراسی بگذارند و قدرت سیاسی‌ای از آن خودشان ایجاد کنند  ؟  این که سلفی‌ها و احزاب سیاسی میانه روی اسلامی چطور به این پرسش پاسخ می‌دهند ، می‌تواند سرنوشت بهار عرب را تعیین کند دو دو هفتهئ پس از یازدهم سپتامبر ، فرقه‌های مختلف مسلمانان و گروه‌های مختلف سیاسی دهها راه پیمایی در گوشه و کنار جهان اسلام به راه انداختند  .  اما این سلفی‌ها بودند که در قلب بزرگترین و خشونت آمیزترین اعتراضات قرار داشتند ؛ و جایزه « خشم و جنون » را باید به آن‌ها داد  .  تصور می‌شود یکی از گروههای مسلح سلفی موسوم به « انصارالشریعه » در حمله به کنسولگری آمریکا در بنغازی که منجر به کشته شدن کریستوفر استیونز ، سفیر آمریکا در لیبی و سه دیپلمات دیگر شد دست داشته است  .  تظاهرات به رهبری سلفی‌ها در تونس هم منجر به مرگ چهار تونسی شد اخوان المسلمین در مصر و گروه‌های اسلامی در دیگر کشورها تلاش کردند تا گوی سبقت را از سلفی‌ها بگیرند  .  دولت پاکستان روز 21 سپتامبر را تعطیل اعلام کرد تا مردم بتوانند به تظاهرات بپردازند  .  و حتی گروههای سیاسی که اسما میانه رو هستند ، مثل حزب مردم پاکستان ، به تظاهرات خشم آلوده پیوستند  .  لاجرم خشم و خشونت ادامه پیدا کرد و دستکم 25 نفر در جریان آن کشته شدند  .  اما در پاکستان هم سلفی‌ها بیش‌ترین مداخله را در امور کشور داشته‌اند و طیف سیاسی کشور را چندین درجه به راست کشانده اند نمایش قدرت خیابانی سلفی‌ها زنگ خطر را در کشورهای اسلامی و بیش از هر کجا در کشورهای تازه انقلاب کرده خاورمیانه به صدا درآورده است به نظر می‌رسد بنیادگراها در این کشورها مصمم هستند که همه صداهای دیگر را در گفتگوی سیاسی خاموش کنند  .  منصف مرزوقی ، رئیس جمهوری لیبرال تونس به مجله تایم گفتما با یک خطر و تهدید واقعی مواجهیم  .  سلفی‌گرایی مثل سرطان است ؛ هر چه بیشتر دست روی دست بگذاریم ، از بین بردنش دشوارتر می‌شود اگر دولت‌های مصر ، لیبی ، تونس و یمن که با انتخابات دموکراتیک روی کار آمدند نشان‌دهنده شکوفایی بهار عرب هستند ، سلفی‌ها را باید علف‌های هرز بهار عرب شمرد : آن‌ها در خاکی که با آزادی بیان تقویت‌شده‌، ولی دولت‌های ضعیف از آن خوب مراقبت نکرده‌اند رشد می‌کنند  .  در خاورمیانه و غرب ، بسیاری از آن بیم دارند که اگر از دموکراسی تازه به بار نشسته خوب مراقبت نشود ، سلفی‌ها اسلام بی‌مدارای خود را به مردم و رهبران بزدل حقنه کنند ؛ و دموکراسی را از میان ببرند ظهور سلفی‌ها با پشتوانه حمایت مالی قوی کشورهایی مثل عربستان سعودی و قطر ، تلاش‌های دولت آقای اوباما برای ایجاد روابط جدیدی با دولت‌های برخاسته از بهار عرب را هم به مخاطره می‌اندازد  .  روابط با مصر ، که دیرزمانی محور سیاست خارجی ایالات متحده در منطقه‌بود ، هم اکنون هم به خاطر موفقیت سلفی‌ها در وارد کردن محمد مرسی به سیاست کشور ، چندان خوب نیست  .  اعضای کنگره آمریکا خواهان کاهش یا قطع کمک‌های این کشور به مصر هستند ؛ و آقای اوباما در گفتگو با شبکه تلویزیونی اسپانیولی زبان تله موندو اشاره کرد که مصر نه دوست آمریکاست و نه دشمن آن بنیادگراها همچنین محاسبات سیاسی و نظامی را در سوریه ، که بهار عرب در آن هنوز به گل ننشسته ، پیچیده تر می‌کنند  .   .  ورود تعداد هر چه بیشتری از جنگجویان سلفی از اطراف و اکناف دنیای اسلام به سوریه ، رنگ و صبغه‌ای کاملا فرقه‌ای به مبارزات مردم سوریه علیه بشار اسد داده است  .  دیکتاتور سوریه با استفاده از این وضع تبلیغ می‌کند که شورشیان و مخالفانش مذهبی‌های املی هستند که می‌خواهند اقلیت‌های مذهبی را از بین ببرند  .  شاید همین مساله باعث‌شده‌که غرب به تقویت نیروهای مخالف اسد تمایلی نشان ندهد گذشته ، آینده است برآورد موثقی از شمار سلفی‌ها در دست نیست ؛ بیشتر کارشناسان بر این باورند که سلفی‌ها اقلیتی کوچک از مجموع یک میلیارد و چهارصد میلیون مسلمان سنی جهان هستند  .  فرقه سلفی بیشتر یک فلسفه و مشی زندگی است تا جنبشی سیاسی و مذهبی با سلسله مراتب رهبری  .  سلفی‌ها پیرو یک مرجع نیستند  .  به جای آن ، برای گرداندن امور خود با محققان مذهبی قدیم و جدید مشاوره می‌کنند سلفی‌ها اعتقاد دارند که ایده‌های مدرن و غربی ، مسلمانان را آلوده کرده ، و مذهب باید اصلاح شود  .  بهترین راه برای این کار بازگشتن به ریشه‌های مذهب و پیروی از شیوه زندگی پیامبر اسلام و پیروان اولیه اوست  .  سلفی از واژه سلف به معنی نیاکان می‌آید  .  و به معنی واقعی کلمه ، سلفی‌ها می‌کوشند تا چنان زندگی کنند انگار که در زمان ( پیامبر ) منجمد‌شده‌اند بر اساس طرز تفکر سلفی ، زندگی امری جدی است و کارهای بی‌معنی جایی در آن ندارد : موسیقی ، سینما ، تلویزیون و دیگر انواع سرگرمی همه تابو ( حرام ) است  .  جای زن در خانه است ؛ و اگر ناچار شد از خانه بیرون برود ، باید از سر تا پایش را بپوشاندسلفی‌ها بیشتر مذاهب اسلامی را مثل ادیان دیگر مرتد و پست می‌دانند ، اما نوکیشان سلفی را می‌پذیرند بسیاری از سلفی‌ها به غرب ، و به ویژه آمریکا ، به چشم دشمن کینه توز اسلام می‌نگرند ، و ویدیوی گذاشته‌شده‌روی یوتیوب و کاریکاتورهای پیامبر اسلام را که در روزنامه دانمارکی چاپ‌شده‌، دلیلی می‌دانند بر وجود یک برنامه منظم برای نابود کردن دین اسلام ، و ربودن منابعی که خداوند در اختیار اعراب قرار داده است  .  برای بعضی از سلفی‌های افراطی مثل اسامه بن لادن همین دلیل کافی است تا علیه غرب جهاد راه بیندازند  .  اما برای بیشتر سلفی‌ها ، بهترین نوع دفاع از مذهب این است که مومنان را پاک و خالص بار بیاورند سلفی‌ها تا همین اواخر توجهی به سیاست نداشتند : همه دولت‌ها ، چه دموکراتیک و چه دیکتاتوری به نظرشان ناقص می‌آمد ، چون فقط خدا شایسته حاکمیت کردن است  .  سلفی‌ها بیشتر به طرز تفکر و رفتار مسلمانان می‌پرداختند تا شیوه حکومت کردنشان  .  قوانینی که به دست انسان تدوین‌شده‌، در برابر قرآن برایشان بی‌اعتبار‌بود چون تمام قوانینی که برای زندگی انسان لازم است ، در قرآن جمع‌‌آوری‌شده‌ .  وقتی سلفی‌ها در برابر این پرسش قرار می‌گیرند که چطور می‌توان در دنیای مدرن قرآن را مو به مو پیاده کرد ، نظریه‌های علمای دین برای تزکیه نفس را که بیش از هزار سال از عمر آن می‌گذرد نقل می‌کنند ، تا به احمد بن حنبل می‌رسند که پرسش و استدلال در مورد قرآن مجید را منع کرده بود اما بسیاری از سلفی‌ها با استفاده از فرصتی که بهار عرب در اختیارشان گذاشته‌بود ، تابوی خود را در برابر دمکراسی علم کردند  .  اد حسین ، پژوهشگر ارشد شورای روابط خارجی می‌گوید بعضی از اسلامگراها « انتخابات را راهی برای تشویق امر به معروف و نهی از منکر  ...  و تغییر آهسته جامعه به سوی حکومت اسلامی می‌دانند  . » سلفی‌ها در مصر ، تونس ، لیبی و یمن می‌خواهند در تدوین قانون اساسی جدید نقش مهمی داشته باشند  .  هدفشان را هم پنهان نمی‌کنند  .  عبدالرحمن درباره قوانین منطبق با قرآن می‌گوید : « خیلی ساده است  .  ما خواستار اجرای قانون شریعت هستیم ؛ شریعت در اقتصاد ، سیاست ، حقوق ، در مرزها ، و در روابط خارجی از حاشیه تا متن تایک نسل پیش ، سلفی‌ها در جهان اسلام جایی نداشتند و اکثریت مسلمان‌ها ظاهر و رفتارهای عجیب و غریبشان را مسخره می‌کردند  .  در دهه‌های 1950و 1960میلادی بیشتر عربها ، سلفی را فردی می‌دانستند که در کار خدا دخالت می‌کند : روزهای جمعه پشت در مسجد محل جزوه پخش می‌کند ، و به جان مسلمان‌ها غر می‌زند که چرا از اسلام واقعی فاصله گرفته‌اند  .  در فیلم‌هایی که در آن زمان در مصر ساخته‌شده‌، ریش ژولیده ، دشداشه و قبای بلند سلفی‌ها که تا قوزک پایشان می‌رسید ، مایه مضحکه کمدین‌ها بود  .  نخبگان و روشنفکرهای جهان عرب ، از جهان بینی قهقرایی سلفی‌ها انتقاد می‌کردند ؛ و چهره‌های شاخص و پرجذبه‌ای مثل جمال عبدالناصر گزینه‌های مدرن تر و سکولاری از مذهب ارائه می‌کردند  .  اما سلفی‌های ریشو که در کشورهای مدرن اسلامی مثل مصر و لبنان و پاکستان مورد ریشخند و استهزا قرار می‌گرفتند ، دنبال دوستان قدرتمندی در جاهای دیگر می‌گشتند  .  در شبه جزیره نفت خیز عرب از قرن هجدهم مکتب وهابیت توسط محمد بن عبدالوهاب رونق گرفت که رونوشت برابر اصل تفکر سلفی بود در دهه‌های هفتاد و هشتاد میلادی ، سلفی‌ها شروع کردند به دریافت کمک مالی از کشورهای ثروتمندی مثل عربستان سعودی ، کویت و قطر  .  به زودی ، پخش جزوه پشت در مسجد محل قطع شد : سلفی‌ها مساجد و حوزه‌های علمیه خودشان را بنا کردند ؛ و کتاب‌هایی با جلد اعلا منتشر کردند  .  در چشم بسیاری از کشورهای اسلامی که خواهان دریافت کمک مالی از کشورهای عرب حاشیه خلیج‌فارس‌بودند ، فرقه‌های تازه سلفی و وهابی حلقه‌های وابسته به دولت‌های سخاوتمند منطقه‌بودند  .  نکته قابل تامل این که دولت‌های این کشورها ، جنبش‌های اسلامی داخلی مثل اخوان المسلمین را تهدیدی سیاسی علیه نخبگان حاکم بر کشورشان می‌دانستند و آن‌ها را با خشونت تمام سرکوب می‌کردند گروندگان به جرگه سلفی‌ها احتیاج نداشتند که برای پیدا کردن اعضای جدید پایشان را از کشور بیرون بگذارنداقتصاد شکوفای کشورهای عرب حاشیه خلیج‌فارس ، میلیون‌ها کارگر خارجی را روانه آن کشورها کرد  .  عده زیادی از این کارگران مسلمان‌بودند  .  برخی از کارگران هندی ، فیلیپینی ، بنگلادشی و پاکستانی ، هنگامی که بعد از چند سال کار در ریاض یا شارجه به کشورشان برمی گشتند ، پیرو فرقه سلفی بودند اشغال افغانستان توسط اتحاد شوروی سابق ، به گرایش مسلمانان به فرقه سلفی دامن زد : هزاران جنگجو تحت عنوان مجاهدین ، آماده صیانت از اسلام در برابر کمونیست‌های بی‌خدا ، به افغانستان سرازیر شدند  .  بسیاری از این مجاهدان فی سبیل الله از جمله اسامه بن لادن سلفی‌بودند  .  در حالی که داستان شجاعت و از جان گذشتگی مجاهدین دهان به دهان می‌گشت ، و کشورهای غربی که دلشان می‌خواست شکست اتحاد شوروی را ببینند آن‌ها را تشویق می‌کردند ، مجاهدین تصویری وحشت آور از خود به عنوان جنگجو ترسیم می‌کردند هنگامی که در اواخر دهه 1980 مجاهدین پیروزمندانه از افغانستان خارج شدند ، برخی از آن‌ها سنت دیرین کناره‌گیری از سیاست را به پرسش گرفتند  .  آن‌ها به طالبان کمک کرده‌بودند که در افغانستان حکومتی شبه سلفی پیاده کند ، و دلشان می‌خواست همین کار را در کشور خودشان هم انجام دهند  .  آن‌ها جنبش‌های سیاسی و اجتماعی اسلامی مثل اخوان المسلمین را برنمی تافتند چون با خشونت‌های مجاهدین مخالف بودند دیکتاتورهای عرب از جمله حسنی مبارک ، معمر قذافی و زین العابدین بن علی - هنگامی که متوجه این جاه طلبی جدید سلفی‌ها شدند ، شروع کردند به سرکوب هزاران سلفی که بیشترشان هیچ ارتباطی با مجاهدین نداشتند  .  تبلیغات دولتی سلفی‌ها را مثل اخوان المسلمین نشان می‌داد  .  بسیاری از ناظران غربی این دو را با هم اشتباه می‌گرفتند ؛ و هنوز هم اشتباه می‌گیرند  .  بعضی از مجاهدین از کشورشان گریختند و دوباره به افغانستان برگشتند تا به گروه القاعدهئ اسامه بن لادن بپیوندند و « دشمن دوردست » یعنی غرب را بپایند  .  در سرزمین‌های عرب ، بعضی از سلفی‌های قدیمی با دیکتاتورهای حاکم متحد شدند ، و برخی دیگر به کلی از سیاست کناره گرفتند و فعالیت شان را بر تزکیه روح مومنان متمرکز کردند تکانی که بهار عرب به سلفی‌ها داد سال گذشته هنگامی که بزرگترین تحول در تاریخ معاصر عرب شکل می‌گرفت ، سلفی‌ها به این فکر می‌کردند که آیا باید به بهار شکوفای عرب برای سرنگون کردن دیکتاتورها بپیوندند یا نه  ؟  خیلی از آن‌ها با این استدلال که حکومت دیکتاتورها هم نوعی از سیاست است ، خود را کنار کشیدند ؛ برخی از آن‌ها نظریه‌های قدیمی را مطرح کردند که طغیان علیه حاکمان مسلمان را هر چند مستبد باشد منع می‌کند  .  محمد عبدالرحمن می‌گوید : « خیلی از آن‌ها می‌گفتند انقلاب کردن اشتباه است  .  او با این حرف مخالف‌بود ، و ادعا می‌کند که در تظاهرات علیه مبارک در قاهره شرکت می‌کرد  .  اما البته در ماه فوریه 2011 ( بهمن 1389 ) در بین تظاهرکنندگان در میدان تحریر قاهره می‌شد ریشوهایی را هم دید انقلاب‌های غالبا غیرمذهبی که امثال مبارک ، قذافی و بن علی را ساقط کرد ، به معنای دقیق کلمه ، به سلفی‌ها هم تکانی داد : صدها سلفی از زندان دیکتاتورها آزاد شدند  .  بقیه بر سر عقیده خود مبنی بر عدم مداخله در سیاست باقی ماندنداما ظرف چند هفته ، سلفی‌ها در چرخشی یکصد و هشتاد درجه‌ای ، از « حرامخواندن انتخابات به تشکیل احزاب سیاسی رسیدند  .  آن‌ها با استفاده از آزادی‌های به دست آمده ، روزنامه و مجله چاپ کردند ، ایستگاههای رادیویی و شبکه‌های تلویزیون ماهواره‌ای به راه انداختند ؛ و شروع کردند به یارگیری از بین مومنان  .  ( شبکه الناس وابسته به سلفی‌ها بود که توجه مردم را به ویدیوی یوتیوب جلب کرد  . ) در مساجد سلفی‌ها ، که دیگر برای موعظه کردن در آن احتیاجی به کسب اجازه از مقامات دولتی نبود ، واعظان بدون ترس از تنبیه و مجازات ، شروع کردند به تحریک مردم علیه نفوذ سکولارها زمستان گذشته در مصر رسانه‌ها و مساجد دست به دست هم دادند و سلفی‌ها را به پارلمان فرستادند : ائتلاف احزاب سلفی توانست بیست درصد کرسی‌های پارلمان را تصاحب کند  .  تنها حزب آقای مرسی به نام عدالت و توسعه که بازوی سیاسی اخوان المسلمین استتوانست بیش از سلفی‌ها کرسی به دست آورد  .  اما پیروزی سلفی‌ها چندان دوام نیاورد : دادگاه به ظن این که پارلمان توسط دولت موقت نظامی طراحی‌شده‌، آن را موقتا منحل کرد پس از آن که محمد مرسی کنترل مصر را از دست نظامیان درآورد ، سلفی‌ها انتظار داشتند با توجه به این که دومین حزب سیاسی کشور هستند ، آقای مرسی تعدادی از پست‌های کابینه را به آن‌ها بدهد  .  وقتی رئیس جمهوری سلفی‌ها را به کابینه راه نداد ، آن‌ها به خشم آمدند  .  ویدیوی منتشر‌شده‌روی یوتیوب ، برای سلفی‌ها فرصتی فراهم کرد تا آقای مرسی را به دردسر بیندازند و نشان بدهند که هنوز می‌توانند خیابان‌ها را کنترل کنندچون در نبود پارلمان ، خیابان‌های مصر هنوز مهمترین محل سیاستگزاری است در دیگر کشورهایی که بهار عرب رخ داده ، سلفی‌ها رای چندانی در انتخابات نیاوردند  .  حزب النهضه تونس که مشابه اخوان المسلمین مصر است به راحتی فرقه‌های بنیادگرا را کنار زد  .  در لیبی ، حتی مهمترین شخصیت سلفی یعنی عبدالحکیم بالحاج که قبلا زندانی بازداشتگاه گوانتانامو‌بود ، نتوانست یک کرسی در پارلمان را از آن خود کند  .  در یمن بنیادگراها توافق کردند که راه را برای یک ژنرال سابق و سکولار در انتخابات ریاست جمهوری ماه فوریه باز بگذارند ؛ اما حالا شکوه می‌کنند که او به قدر کافی با آن‌ها مشورت نمی‌کندسلفی‌ها که در انتخابات آزاد شکست خورده‌اند ، اینک می‌خواهند از راه‌های دیگری صدایشان را به گوش برسانند  .  میشل دون ، مدیر مرکز رفیق حریری برای امور خاورمیانه در شورای آتلانتیک می‌گوید : « آن‌ها از اوضاع ناراحتند ، و دلشان می‌خواهد ثبات این دولت‌ها را برهم بزنند حتی پیش از آن که ویدیوی ضد اسلامی در بیاید ، بنیادگراهای لیبی با از بین بردن زیارتگاهها و قبور باستانی مسلمانان ، با دولت درگیر می‌شدند ؛ چون به نظر سلفی‌ها ، عبادت در چنین مکانهایی به مثابه شرک است که در اسلام جزو گناهان کبیره استسلفی‌ها در تونس خواستار آن‌بودند که به زنان اجازه داده شود در محوطه دانشگاه با حجاب ظاهر شوند به نظر می‌رسد دولت‌های منتخب یا نمی‌خواهند یا نمی‌توانند از پس سلفی‌ها بربیایند  .  تحلیلگران سیاسی می‌گویند رهبران تازه برگزیده مثل آقای مرسی به دلایل مختلف از اقدام علیه بنیادگراها ابادارند : ترس از این که برچسب ضداسلامی بخورند ؛ خطر این که با دیکتاتورهای سرکوبگری که آن‌ها به جایشان آمده‌اند مقایسه شوند ؛ و تمایل به این که پایتخت سیاسی را برای حل مشکلات مهمتر مثل اقتصاد در حال احتضار و اصلاح دولت نگه دارند  .  رشید غنوشی ، رهبر حزب النهضه تونس ، با این سخن موافق است که « تهدید سلفی‌ها تنها یکی از تهدیدهایی است که کشور با آن رو به روست  . » اما روشن است که برخورد با آن برای دولت او اولویت ندارد  .  منصف مرزوقی ، رئیس جمهوری که نقش عمدتا تشریفاتی دارد ، می‌گوید اسلامگرایان حاکم می‌خواهند تا انتخابات عمومی سال آینده صبر کنند ؛ و امیدوارند که تا آن وقت قدرت بیشتری برای رویارویی با بنیادگراها به دست آورند  .  اما همان‌طور که سلفی‌ها در کشورهای انقلابی منطقه در همین چند هفته اخیر نشان دادند ، آن‌ها هستند که در مورد جدول زمانی برای رویارویی تصمیم می‌گیرند