مواضع اوباما و رامنی در زمینه چالش های سیاست خارجی
خشونت های اخیر و حمله به سفارت های آمریکا در کشورهای مختلف سبب شد رقابت های انتخابات ریاست جمهوری سال ٢٠١٢ بر سیاست خارجی متمرکز شوند
اعتراض‌ها و خشونت‌هایی که طی هفته گذشته ، هیات‌های دیپلماتیک آمریکا در کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا را هدف قرار دادند ، سبب شد رقابت‌های انتخابات ریاست جمهوری سال 2012 آمریکا بر سیاست خارجی کشور متمرکز شود  . هرچند مقوله سیاست خارجی در اظهارات پرزیدنت باراک اوباما و میت رامنی ، نامزد حزب جمهوری خواه غایب نبوده است ، اما بیشتر تمرکز کارزارهای انتخاباتی تا به حال بر ارائه بهترین راهکار برای احیای اقتصاد بوده است  . فهرست چالش‌های سیاست خارجی که ایالات متحده با آن‌ها روبرو است ، نگران‌کننده است  .  بیداری جهان عرب و حرکت در مسیری که هنوز ناشناخته است ، بحران اتمی پیش روی ایران ، آینده نامطمئن در افغانستان ( و پاکستان در همسایگی آن ) پس از عقب‌نشینی نیروهای ایالات متحده در سال 2014 از آن جمله هستند  . فراموش نکنیم که سوریه نیز درگیر یک جنگ داخلی خونبار است و سرنوشت هزاران سلاح بیولوژیکی و شیمیایی یکی دیگر از نگرانی‌های جدی است  .  مسائل مالی ، از بحران بدهی‌هایی که اروپا را فلج کرده است تا چالش‌های ژئوپولیتیکی و اقتصادی ظهور چین به عنوان یک کشور قدرتمند ، از دیگر چالش‌های پیش روی ایالات متحده هستند  . تعدادی از مسائل سیاست خارجی پیش روی ایالات متحده و رویکرد نامزدهای انتخاباتی مطرح از این قرار هستند : در شرایطی که تنش‌ها پیرامون برنامه اتمی ایران و رویارویی با اسراییل در مورد سرعت تاثیرگذاری تحریم‌ها افزایش می‌یابد ، هم اوباما و هم رامنی در مورد این مسئله توافق دارند که ایران نباید اجازه داشته باشد به سلاح اتمی دست پیدا کند  . آقای اوباما در کنفرانس مطبوعاتی مشترک خود با دیوید کامرون ، نخست‌وزیر بریتانیا در اوایل سال جاری گفت « ما مصمم هستیم از دستیابی ایران به سلاح اتمی جلوگیری کنیم  . " دولت اوباما و اتحادیه اروپا تحریم‌های موازی اعمال کرده‌اند تا بخش پتروشیمی ایران را فلج کنند و اقتصاد کشور را به زانو در آورند تا شاید بتوانند دولتمردان تهران را متقاعد کنند از ابعاد نظامی برنامه اتمی خود دست بردارند  . رامنی در مصاحبه اخیر با «‌ای بی‌سی نیوز » گفت در قبال برنامه اتمی ایران سیاست مشابه رویکرد آقای اوباما را اتخاذ خواهد کرد  . او گفت « خط قرمز من این است که ایران نباید سلاح اتمی داشته باشد ، در اختیار داشتن چنین ظرفیتی برای ایجاد ترور و وحشت در سطح جهان نامناسب است » . اما به نظر می‌رسد نحوه تعیین این خط قرمز و تعریف آن برای دو نامزد ریاست جمهوری متفاوت است  .  برای آقای اوباما ، این خط قرمز در واقع این است که دولت ایران قدم‌های مستقیمی برای دستیابی به سلاح اتمی بردارد ( نهادهای اطلاعاتی امنیتی آمریکا هنوز باور ندارند که چنین کاری انجام گرفته باشد )، این در حالی است که رامنی گفته است برهه خطرناک زمانی است که ایران به « توانایی اتمی » دست پیدا کند ، حتی اگر واقعا برای ساخت سلاح اقدامی نکرده باشد  . در شرایطی که کشتار و قتل عام یک سال و نیم گذشته در سوریه جان ده‌ها هزار انسان را گرفته است ، سرنوشت محموله‌های عظیم سلاح‌های شیمیایی و بیولوژیکی این کشور و نیز ضرورت مسلح کردن نیروهای مخالفی که با حکومت بشار اسد مبارزه می‌کنند ، اختلاف نظرهایی را بین دو نامزد ریاست جمهوری پدید آورده است  . پرسش این است که چه عاملی سبب خواهد شد ایالات متحده آشکار و یا پشت پرده به مداخله نظامی در سوریه دست بزند  . آقای اوباما در کنفرانس مطبوعاتی ماه گذشته اعلام کرد « موضع ما در قبال حکومت اسد و نیز دیگر بازیکنان این درگیری‌ها بسیار روشن بوده و خط قرمز ما زمانی کشیده می‌شود که شاهد باشیم سلاح‌های شیمیایی یا جابه جا می‌شوند و یا مورد استفاده قرار می‌گیرند و این اقدام ، محاسبات و موازنه‌های ما را تغییر خواهد داد » . دولت اوباما در زمینه حمایت از نیروهای مخالف اسد ، کمک‌های مالی و تجهیزاتی همچون دستگاه‌های ارتباطی و مخابراتی را که مرگبار و کشنده نیستند ، فراهم کرده است  . سازمان سیا نیز عمل‌کرد اعضای شورشی کشورهای دیگر را که احتمال دارد خودسرانه برای مخالفان سلاح فراهم آورند بررسی می‌کند  . از دیدگاه رامنی ، سیاست دولت اوباما برای عدم تجهیز مخالفان سوریه به اسلحه اشتباه است  .  این در حالی است که مقامات دولت معتقدند هنوز ماهیت و ساختار و رفتار مخالفان حکومت اسد روشن نیست  .  اما رامنی از مداخله بیشتر آمریکا در سوریه حمایت می‌کند  . فرماندار پیشین ماساچوست در مراسم سالانه « ائتلاف دین و آزادی » گفت « من به جای این که تحولات سوریه را با خونسردی از دور تماشا کنم ، دوستان و متحدانمان در منطقه ، کشورهایی همچون ترکیه و عربستان سعودی را تشویق می‌کنم شورشیان سوریه را به سلاح مجهز کنند » . هنوز هیچ مسئله سیاست خارجی همچون تلاش برای استقرار صلح بین اسراییل و فلسطینیان ذهن روسای جمهوری ایالات متحده را به خود مشغول نکرده است  . برخلاف دیگر روسای جمهوری که اساسا تمرکز و توجه به صلح خاورمیانه را در دومین دوره ریاست جمهوری پیگیری کردند ، آقای اوباما برای یافتن یک طرح عملی ، از همان ابتدا مصمم‌بود  .  اما تلاش‌های او آنچنان ثمربخش نبودند و دولت اسراییل به ساخت شهرک‌های یهودی نشین در قلمروهای فلسطینی ادامه داد و خود را به‌طور یک جانبه یک کشور مستقل خواند و فلسطینیان نیز شرکت در مذاکرات سازمان ملل را به حالت تعلیق در آوردند  . مناسبات بین آقای اوباما و بنیامین نتانیاهو ، نخست‌وزیر اسراییل سرد است و در حالی که این دو دولتمرد برای حفظ ظاهر از همبستگی و نزدیکی اسراییل و ایالات متحده سخن می‌گویند ، اما توافق چندانی با هم ندارند  .  از سویی دیگر ، رامنی و نتانیاهو روابطی دارند که پیشینه آن به چندین دهه پیش و زمانی باز می‌گردد که این دو در « گروه مشورتی بوستون » همکار‌بودند  . در حالی که ممکن است اظهارات رامنی و اوباما و رویکرد آن‌ها نسبت به خاورمیانه متفاوت باشد ، اما در نهایت مواضع اصولی آن‌ها در مورد مسائل ریشه‌ای این درگیری‌ها ، اختلافات چندانی ندارند  .  هر دو می‌گویند نظر شخصی شان این است که اورشلیم پایتخت اسراییل است اما این مسئله باید بین طرفین اسراییلی و فلسطینی مورد مذاکره قرار بگیرد ، سیاستی که دولت‌های روسای جمهوری پیشین هر دو حزب ایالات متحده نیز به آن اذعان کرده‌بودند  . آقای اوباما در سخنرانی ماه مه سال 2011 در وزارت امور خارجه امریکا خواستار راه حل دو کشوری بر اساس مرزهایی شد که پیش از جنگ شش روزه 1967 وجود داشتند  .  او همچنین پیشنهاد کرد که زمین‌ها با توافق دوجانبه و مذاکره معاوضه شوند  . رامنی طی دیدار ماه ژوییه گذشته از اروشلیم در مصاحبه با شبکه تلویزیونی « سی‌ان ان » در مورد مرزهای مورد نظر خود اظهارنظر نکرد و یافتن راه حلی برای این مشکل را به طرفین درگیری‌ها سپرد  . رامنی در سراسر کارزارهای انتخاباتی خود اوباما را متهم کرده است که « متحدانی همچون اسراییل را زیر اتوبوس انداخته است » و برای نگرانی‌های اسراییل در قبال ایران اعتباری قائل نیست  .  او همچنین وعده داده است که اسراییل اولین کشوری خواهد‌بود که در مقام رئیس جمهوری از آن دیدن خواهد کرد  . اما در شرایطی که مناسبات اوباما و نتانیاهو بر کسی پنهان نیست ، اهود باراک ، وزیر دفاع اسراییل در ماه ژوییه به شبکه « سی‌ان ان » گفت ارتباط بین اسراییل و ایالات متحده در دوره ریاست جمهوری اوباما « از هر زمان دیگری عمیق تر و قوی تر » بوده است  . هر دو حریف انتخابات ریاست جمهوری اعلام کرده‌اند به حق اسراییل برای دفاع از تمامیت ارضی خود در برابر تهدیدهای احتمالی احترام می‌گذارند ، ظاهرا این دو دولتمرد به نگرانی اسراییل به برنامه اتمی ایران اشاره کرده‌اند  . در شرایطی که جنگ افغانستان در ماه اکتبر وارد دهمین سال خود خواهد شد ، قرار است نقش نیروهای ایالات متحده در نبرد تا اواخر سال 2014 به پایان برسد  .  بر اساس طرح کنونی ، فقط تعداد اندکی از نیروهای آمریکایی برای آموزش نیروهای افغان در این کشور خواهند ماند  . پس از سال‌ها که توجه و حضور ارتش آمریکا بر عراق متمرکز‌بود ، آقای اوباما در دسامبر 2009 دستور داد 30 هزار نیروی نظامی کشور به افغانستان اعزام شوند  .  بیش‌ترین تعداد سربازان ایالات متحده که تا آن زمان به این کشور جنگ زده اعزام شده‌بودند ، 100 هزار نفر‌بود که با هدف بازپس‌گیری کنترل مناطق جنوب و شرق افغانستان از کنترل طالبان در این مناطق مستقر شدند  .  افزایش و اعزام این نیروهای اضافی به افغانستان موقتی‌بود و همه این نیروها تا پایان ماه سپتامبر از این کشور خارج خواهند شد  . در شرایطی که رامنی سیاست اوباما برای عقب‌نشینی نیروها از افغانستان را با انگیزه سیاسی خوانده است ، رویکرد این دو نامزد در مورد حضور نظامی و تلاش‌های ارتش ایالات متحده در افغانستان چندان روشن نیست  . رامنی در سخنرانی ماه جاری خود در « انجمن گارد ملی » در نوادا گفت « هدف ما باید بر تکمیل‌گذار موفق‌آمیز به نیروهای امنیتی افغانستان تا پایان سال 2014 متمرکز باشد  .  من شرایط را بر اساس توصیه فرماندهان ارتش کشور مورد ارزیابی قرار خواهم داد » . این موضع با رویکرد آقای اوباما تفاوت چندانی ندارد  .  اوباما ماه گذشته طی دیدار از « پایگاه نظامی فورت بلیس » در تگزاس گفت « افغان‌ها برای برقراری امنیت در کشورشان نقش راهبردی ایفا خواهند کرد  . ‌گذار در سال 2014 تکمیل خواهد شد » . اختلاف نظرهای بین دو نامزد پس از توقف عملیات نظامی در افغانستان ظهور خواهند کرد  . آقای اوباما در اوایل سال جاری ضمن تشریح سیاست دولت خود برای حمایت از آشتی همه عوامل جامعه افغان ، به شرط احترام به زنان ، اقلیت‌ها و کودکان و محکومیت و دوری جستن از خشونت ، گفت « ما از صلحی حمایت می‌کنیم که با مذاکره حاصل شود  .  دولت من با هماهنگی با دولت افغانستان ، گفتگوهای مستقیمی با طالبان برقرار کرده است » . رامنی معتقد است که مذاکره با طالبان چشم انداز خطرناکی خواهد داشت  . او در مناظره سال گذشته نامزدهای جمهوری خواهان گفت « ما با تروریست‌ها مذاکره نمی‌کنیم  .  من با طالبان مذاکره نمی‌کنم  .  این مردم و دولت افغانستان هستند که باید در این مورد تصمیم بگیرند  ...  آینده خود را رقم بزنند » . رامنی از روزهای اول کارزار انتخاباتی خود تا به حال تاکید کرده است که چین ، از طریق سیاست‌های پولی و اقدامات بازرگانی و تجاری خود ، مشاغل خوب ، فرصت‌های شغلی و به سرقت بردن دارایی‌های فکری و جاسوسی در این کشور مردم آمریکا را فریب می‌دهد  . او اوایل سال جاری گفت « اگر من در مقام رئیس جمهوری قرار گیرم ، چینی‌ها را به پاسخ‌گویی وادار خواهم کرد و به آن‌ها خواهم گفت چنین اقداماتی را متوقف کنند  . " اوباما ، نگران در گرفتن یک کارزار بازرگانی بین آمریکا و چین و مازاد بودجه 2000 میلیارد دلاری که از تجارت با پکن به کشور سرازیر می‌شود ، بر خلاف دولت‌های پیشین در زمینه تعیین ارزش واحد پول چین ، برای سیاست « کنترل نرخ ارز » اقدامی نکرده است  .  اما از چین به « سازمان تجارت جهانی » شکایت کرده است  . او سال گذشته در کنفرانس سالانه « همکاری اقتصادی آسیا پاسیفیک » گفت « ما جهت پافشاری بر درخواستمان برای رعایت مقرراتی که همه کشورهای دیگر نیز براساس آن‌ها عمل می‌کنند ، موضع محکمی اتخاذ خواهیم کرد » . اوباما در مورد مسئله حساس تایوان ، رویکرد فروش سلاح به این جزیره را برگزیده است  .  چین ، تایوان را یک استان یاغی و جدایی‌طلب قلمداد می‌کند  .  آقای اوباما از فروش جت‌های جنگنده پیشرفته « اف شانزده » به تایوان خودداری کرده است  .  رامنی گفته است که سلاح‌های بیشتری به تایوان خواهد فروخت و موضع سخت گیرانه تری در قبال وضعیت حقوق‌بشر چین اتخاذ خواهد کرد  . اوباما با انگیزه « نوسازی » مناسبات کشور با روسیه بر مسند قدرت تکیه زد  .  مناسبات ایالات متحده و روسیه در دوران ریاست جمهوری جرج دبلیو بوش به تیرگی گراییده‌بود  .  او با روسیه در مورد توافق نامه کنترل تسلیحاتی جدید مذاکره کرد و روسیه نیز با بازگشایی خطوط حیاتی تدارکات برای نیروهای ائتلاف در افغانستان ، از موضع پیشین خود عقب‌نشینی کرد  . رامنی اوایل سال جاری به « سی‌ان ان » گفت روسیه « بدون تردید از نظر ژئوپلیتیکی دشمن شماره یک ما است » .  او همچنین گفته است پیمان کنترل تسلیحاتی را مورد بازبینی قرار خواهد داد و به دلیل وضعیت حقوق‌بشر در روسیه با کرملین رویارویی خواهد داشت  . رامنی در « کنوانسیون ملی جمهوری خواهان » که اخیرا در فلوریدا برگزار شد ، گفت « در دوران ریاست جمهوری من ، دوستان ما وفاداری بیشتری از ما خواهند دید و آقای پوتین شاهد انعطاف‌پذیری کمتر و مواضع سخت گیرانه تری از جانب آمریکا خواهد‌بود » . رامنی از تصمیم اوباما به لغو طرح‌های دوران بوش برای استقرار سیستم دفاع موشکی در لهستان انتقاد کرده است  .  اما ایالات متحده از طرح سپر دفاع موشکی مورد حمایت ناتو حمایت می‌کند و در آن مشارکت دارد  .  گیرنده‌های این سیستم دفاع موشکی در ترکیه ، لهستان ، رومانی و اسپانیا مستقر خواهند شد  .  روسیه بارها با طرح ناتو مخالفت کرده است  . برگرفته از وبسایت « سی‌ان ان »