مستند «تابوی ایرانی»، شرح مصیبت های اقلیت بهائی در ایران اسلامی
تبعیض علیه بهائیان ایران، تخریب «طالبانی» اماکن مقدس آن ها، محروم ساختن فرزندان آن ها از تحصیل در دانشگاه ها و اتهام جاسوسی زدن به رهبران این جامعه تنها گوشه ای از رنج ها و مصائبی است که این اقلیت مذهبی در طول دوران استقرار رژیم اسلامی در ایران با آن روبرو بوده است
رضا علامه زاده ، فیلمساز و نویسنده ایرانی ساکن هلند که مدت کوتاهی پس از انقلاب اسلامی به دلیل ساختن مستندی به نام « حرف بزن ترکمن » درمورد کشتارگروهی از فعالان سیاسی ، مجبور به ترک کشور شد ، یکشنبه 4 دسامبر تازه ترین فیلم مستند خود به نام « تابوی ایرانی » درمورد بیش از 30 سال تجاوزهای رژیم اسلامی نسبت به حقوق انسانی و شهروندی بهائیان داخل ایران را در دانشگاه لس آنجلس به نمایش گذاشت  . علامه زاده که متولد مازندران و در خانواده‌ای کارگری در محله‌های فقیر نشین شرق تهران بزرگ‌شده‌است برای نخستین بار در سال 13٥٥ در زندان سیاسی کرمان به فکر نوشتن درباره رنج و شادی مردم افتاد اما این ایده تا 1٥ سال بعد و دوران میانسالی مجال بروز نیافت  . علامه زاده تا پیش از وقوع انقلاب در ایران سه فیلم را کارگردانی کرد که یکی از آن‌ها به نام «‌دار » برنده جایزه کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان شد  .  در مقام نویسنده نیز نگارش چند فیلمنامه از جمله « وصیتنامه ققنوس »، رمان و چند اثر تحقیقی کارنامه فرهنگی او را به عنوان یک هنرمند مستقل و معترض رقم زد  . رضا علامه زاده در دهه 60 خورشیدی به کشور هلند مهاجرت کرد و در آن جا به فعالیت‌های فرهنگی خود در حوزه تدریس سینما و اندکی فیلمسازی و تئاتر ادامه داد و درسال‌های اخیر نیز به عنوان استاد میهمان در دانشگاه‌های مختلف ایالات متحده آمریکا به تدریس تاریخ سینما و فن نگارش فیلمنامه اشتغال داشته است  . علامه زاده که لقب « کارگردان رنج‌های ایرانیان تبعیدی و مهاجر » نیز به او داده‌شده‌، با دو فیلم « مسافران هتل آستوریا » و « جنایت مقدس » برای نخستین بار دشواری‌های زندگی مردمی که اجبارا تن به مهاجرت داده‌اند را به تصویرکشید  .  او در سال 2009 نیزمستندی درباره تجاوز به زندانیان سیاسی حوادث پس از انتخابات ساخت که ده‌ها هزار نفر از طریق اینترنت آن را تماشا کرده‌اند  . اما مستند تازه « تابوی ایرانی » به زبان فارسی و انگلیسی فیلمی است درباره تبعیض علیه بهائیان در ایران که « علامه زاده » آن را یکی از بهترین آثار خود تا این تاریخ می‌داند و هرچند خود او پیرو دیانت بهائی نیست اما ساختن این اثر را حرکتی می‌داند که خیلی پیش از این‌ها بایستی انجام می‌شده است  .  چرا که به عقیده او تبعیض علیه بهائیان ایران و شرایط دردناک زندگی آن‌ها از جمله انهدام محل سکونت و گورستان‌های آن‌ها ، تخریب « طالبانی » اماکن مقدس آن‌ها ، محروم ساختن فرزندان آن‌ها از تحصیل در دانشگاه‌ها و اتهام جاسوسی زدن به رهبران این جامعه تنها گوشه‌ای از رنج‌ها و مصائبی است که این اقلیت مذهبی در طول دوران استقرار رژیم اسلامی در ایران با آن روبرو بوده است  . « تابوی ایرانی » یک مستند 80 دقیقه‌ای است که « رضا علامه زاده » آن را با کمک بهائیان خارج و داخل ایران و با همکاری هنرمندان سرشناسی چون « اسفندیار منفردزاده » آهنگساز و « داریوش اقبالی » خواننده و فعال حقوق بشری به ثمر رسانده است  . نام « تابوی ایرانی » بنا بر روایت « علامه زاده » بازگشتی است به بیش از 1٥0 سال سکوت در اطراف دیانتی که از هنگام ظهور آن در ایران تا کنون مردم ترجیح داده‌اند درمورد آن سکوت کنند  .  علامه زاده در این مورد می‌گوید :« حتی کسانی که مخالفتی با بهائیان ندارند و به حقوق انسانی آن‌ها احترام می‌گذارند ترجیح می‌دهند در مورد آن‌ها حرف نزنند و این منهای کسانی است که با آن‌ها خصومت می‌ورزند و به اشکال وحشیانه به ویژه از پس از انقلاب اسلامی نسبت به آن‌ها واکنش نشان می‌دهند  !  با این همه حتی موافقان هم ترجیح می‌دهند در این مورد حرفی نزنند  . » آیا این موافقان ، همان اعضای جامعه « بهائی » در داخل وخارج از ایران هستند که به خاطر ترس از انتقام گیری‌های هرچه بیشتررژیم مهرسکوت برلب زده‌اند  ؟  و یا شاید این سکوت به خاطر محدودیت‌های سیاسی است که دیانت بهائی برای پیروان خود بوجود می‌آورد و آن‌ها را از هرگونه رویارویی با دشمنی از جنس یک حکومت استبدادی و مطلق چون رژیم اسلامی ایران منع می‌کند  ؟ این سئوالی است که فیلم آقای علامه زاده نتوانسته است به خوبی پاسخگوی آن باشد هرچند این مسئله از اهمیتی که ساختن چنین فیلمی به ویژه در این مقطع از زمان دارد کم نکرده است و در فیلم نکات قابل توجه و تعمق بسیاری نهفته است که می‌بایست به آن‌ها توجه شود  .  علامه زاده می‌گوید :« کسانی که کارهای مرا دنبال می‌کنند می‌دانند که من نسبت به مسائل اجتماعی ، انسانی و سیاسی حساس هستم و به این موضوعات تا جایی که از دستم بربیاید واکنش نشان می‌دهم  .  من بایستی خیلی زودتر از این‌ها به سراغ این موضوع می‌رفتم و این کار را انجام می‌دادم  . » بااین همه کارگردان « تابوی ایرانی » می‌گوید به موضوع فیلم خود یعنی مسائل مربوط به مشکلات و تبعیض‌ها علیه بهائیان ایران در این فیلم صرفا از دیدگاه حقوق بشری نگاه کرده است : « هیچ یک از پیروان ادیان مختلف در ایران به اندازه بهائیان تحت فشار نیستند  .  من ضمن مطالعاتم متوجه شدم که قشرهای مختلف جامعه ما از لحاظ جنسیت ، قومیت ، زبان و مذهب تحت فشار قرار دارند اما بهائیان در بالاترین درجه محرومیت هستند و حتی مرده‌های آن‌ها هم از این گزندها در امان نیستند و به گورستان‌هایشان هم حمله می‌شود  .  بنابراین من خواسته‌ام نشان بدهم که به راستی تا چه حد حقوق بهائیان در ایران تضییع می‌شود  . » منصور تائید کارگردان و بازیگر بهائی ساکن شمال کالیفرنیا در تهیه فیلم « تابوی ایرانی » نقش موثری داشته است  .  او توانسته است با جلب اطمینان گروهی از بهائیان در داخل کشور رابطی باشد بین « علامه زاده » و عواملی که برای پیش‌برد اهداف فیلم از آن‌ها استفاده‌شده‌است  .  ازجمله گفتگوهای تلفنی ، ویدیویی و فیلم‌های زیرزمینی که از طریق این افراد به دست علامه زاده رسیده است  .  بخش‌هایی از فیلم نیز در ترکیه توسط احمد مهرآذر تهیه‌شده‌است که نشان‌دهنده شرایط ناهمگون زندگی بهائیان ایرانی که ناچار جلای وطن کرده‌اند پس از رسیدن به شهرهای مرزی در ترکیه است  .  اما بسیاری دیگر از کمک‌دهندگان به این پروژه مستند بویژه در داخل ایران به دلیل خطرات جانی گمنام باقی مانده‌اند  . فیلم « تابوی ایرانی » درزمینه‌ای از موسیقی آشنا و اثرگذار « اسفندیار منفرد زاده »، جنبه‌های دراماتیک واقعه اسف بار متلاشی ساختن زندگی ایرانیان بهائی را برجسته تر می‌کند و صدای « داریوش اقبالی » با شعری از فریدون مشیری ، چاشنی این وقایع غم انگیزاست که برروی پرده سینما درمقابل تماشاگر قرار می‌گیرد  . داستان فیلم ماجرای یک زن بهائی به نام نادره و دختر 14 ساله اوست که تصمیم می‌گیرند برخلاف میل خود ایران را ترک گفته و به یک کشور خارجی پناهنده شوند  .  نادره که به خاطربهائی بودن و موانعی که رژیم بر سر راه او قرار داده در داخل مملکت اجازه کسب و کار ندارد درفیلم برای گرفتن پاسپورت و خروج از مملکت با کوچکترین مانعی مواجه نمی‌شود  ! فیلم سپس تماشاگر را به نقاط مختلف جهان از جمله ایران ، فرانسه ، اسرائیل ، ترکیه و ایالات متحده آمریکا می‌برد تا از طریق گفتگو با افراد سرشناسی چون « شیرین عبادی » و « ابوالحسن بنی صدر » حقایقی در رابطه با بدرفتاری‌های رژیم نسبت به ایرانیان پیرو دیانت بهائی را به نمایش بگذارد  .  ازتعطیل دانشگاه زیرزمینی که برای ادامه مخفیانه تحصیلات جوانان بهائی تاسیس‌شده‌تا سبعیت و بیرحمی‌هایی که نسبت به اهالی مظلوم دهکده کوچکی به نام « ایول » در مازندران اعمال می‌شود  .  « ایول » یکی از قدیمی ترین دهاتی است که همه اهالی آن بهائی هستند  .  درفیلم « تابوی ایرانی » می‌بینیم که طبق قوانین شرعی و دستورمقامات رژیم ، گاوهای این برزگران هم بایستی از گاوهای کشاورزان مسلمان جدا نگهداشته شوند  . درزمان کوتاهی که در فیلم به شرح وضعیت پیروان بهائیت در طول تاریخ این دیانت اختصاص داده‌شده‌، تنها نکته تازه‌ای که به چشم می‌خورد ، مسئله تخریب یکی از اماکن مقدسه بهائیان در دوران محمد رضا شاه پهلوی است که ظاهرا برای ایمنی شهروندان بهائی و جلوگیری از هجوم توده‌های مذهبی که به دستور رهبران اسلامی آن دوران برعلیه این اقلیت برخاسته‌بودند انجام‌شده‌است  . این مسئله از این جهت حائز اهمیت است که در دوران شاه گفته می‌شد که اغلب مشاغل مهم اداری و سیاسی به بهائیان واگذار‌شده‌است در حالی که فیلم به ما نشان می‌دهد که چنین نبوده است و به دست آوردن این مشاغل در دوران محمدرضا شاه پهلوی صرفا به خاطر کفایت این شهروندان بهائی بوده است  . دست اندرکارن تهیه و پخش فیلم مستند « تابوی ایرانی » درصددند تا با ارسال این فیلم به جشنواره‌های سینمایی مختلف ، توجه مخاطبان غربی و فعالان حقوق بشری را بیش از همیشه به معضلات و مشکلاتی که یک اقلیت مذهبی کوچک در ایران اسلامی در بیش از سی سال گذشته با آن روبروست جلب کنند  .