آغاز دولت جدید ایران و راهبرد آشنای روحانی
قدم های اولیه آقای روحانی یادآور عملگرایی رفسنجانی است که هم از نظر تعلقات سیاسی و هم از منظر دیدگاه های عقیدتی با او ارتباط نزدیکی داشته است
سوزان مالونی تحلیلگر ارشد موسسه بروکینگز ، مرکز سابان برای سیاستگذاری خاورمیانه ، مقاله‌ای درباره حضور روحانی به عنوان رئیس جمهوری ایران منتشر کرده است که در زیر می‌خوانید : رئیس جمهوری جدید ایران اولین روزهای دوره ریاست جمهوری خود را با عزمی راسخ برای دستیابی به هدفی بلندپروازانه آغاز کرده است تا میانه روی و اعتدال را حاکم کند  .  حسن روحانی در سخنرانی مراسم تحلیف ، معرفی مقدماتی اعضای کابینه و اولین کنفرانس مطبوعاتی هفته گذشته خود پیام‌هایی ارسال کرد که قصد دارد به هدف حل مشکلات عظیم ایران به وعده‌های انتخاباتی خود عمل کند ، به ویژه فشارهای اقتصادی که به دلیل تحریم‌ها و سوئ مدیریت دولت ( پیشین ) کمر مردم کشورش را خم کرده است  . به نظر می‌رسد آقای روحانی برای دستیابی به نوعی توازن و تعادل مصمم است ، یعنی آن ویژگی که طی سال‌های اخیر به‌طور جدی در ایران غایب بوده است  .  هنوز میزان موفقیت وی مشخص نیست ، اما مسئله در خور توجه این بوده که قدم‌های اولیه آقای روحانی یادآور رئیس جمهوری دیگر ایران است ، نه محمد خاتمی ، رئیس جمهوری اصلاح‌طلب که پیروزی او در سال 1997 شگفتی آفرید ، بلکه اکبر هاشمی رفسنجانی که ایران در دوران مدیریت او یک دهه جنگ و دشواری پس از آن به پشت سرگذاشت  . روحانی مدت‌های مدیدی است که هم از نظر ارتباطات و تعلقات سیاسی و هم از منظر دیدگاه‌های عقیدتی با رفسنجانی در ارتباط بوده است  .  به تعبیر من ، به نظر می‌رسد انتخاب هر یک از این دو مرد به شیوه‌ای طراحی شده‌بودند که در را برای دوره جدیدی از انقلاب اسلامی باز کند ، برهه‌ای که رهبری آن عملگرایی و حل مشکلات را بر ایدئولوژی ترجیح داد  .  من متقاعد شده‌ام که به این دلیل به روحانی توان و قدرت تازه‌ای بخشیده‌شده‌است که به بحران اتمی کشور پایان دهد ( نه برنامه اتمی ایران ) و اقتصاد ایران را احیا کند ، دقیقا همان گونه که رفسنجانی برگزیده شد تا به جنگ ایران با عراق پایان دهد و رهبری دوران بازسازی کشور را به عهده داشته باشد  . دوره ریاست جمهوری روحانی در شرایطی آغاز می‌شود که شباهت‌ها بار دیگر با وضوح بیشتری مشاهده می‌شوند ، به ویژه از آنجا که به نظر می‌رسد روحانی ، طرح کار ، اولویت‌ها و احتمالا بلندپروازی‌های دیپلماتیک دولت خود را با پیروی از پیشینه پیشوای خود شروع کرده است  .  رفسنجانی در طی 8 سال دوران ریاست جمهوری خود دستاوردهای متعددی داشت و کماکان یکی از بانفوذترین چهره‌های سیاسی کشور محسوب می‌شود  .  با این وجود ، او برای یافتن راهکاری برای پایان دادن به مناسبات سرد کشور با جهان غرب و انزوای ایران ناکام ماند و برنامه بازسازی او به دلیل سیاست داخلی و برنامه‌ریزی نامناسب چندان موفقیت‌آمیز نبود  .  از دوران رفسنجانی تا امروز ایران شاهد تغییرات بسیار چشمگیری بوده است ، اما اگر روحانی می‌خواهد برای پیش‌برد برنامه‌های خود موفق شود باید از بعضی از اشتباه‌ها و ناکارآمدی‌ها دوران رفسنجانی اجتناب کند  .  از سویی دیگر ، جامعه بین المل که چشم امید خود را به رئیس جمهوری جدید ایران دوخته است باید واقعیت دشواری مسیر او و چالش‌های موجود در ایران امروز را بپذیرد  .  جهان همچنین باید دریابد که چه عواملی به چشم انداز تغییر و تحول در یکی از دشوارترین دوران سیاسی ایران کمک خواهد کرد و یا به این روند لطمه وارد می‌کند  . روحانی هنوز از رویکرد غیراحساسی و شفافی که نمایانگر ویژگی شخصیت سیاسی اوست ، فاصله نگرفته است  .  ( این خود در مقایسه با دوران احمدی نژاد تغییر مثبتی محسوب می‌شود ) نامزدهای کابینه او هم با استقبال روبرو شدند ، به ویژه در مورد چهره‌ای همچون محمد جواد ظریف ، نامزد او برای وزارت امور خارجه جدید کشور که چهره‌ای قابل احترام و شناخته‌شده‌است و هم با ابراز نارضایتی و ناامیدی زودهنگام برخی جناح‌ها و گروه‌های سیاسی  . انتقاد از روحانی نسبت به برخی از گزینه‌های او برای کابینه ناگزیر‌بود چون بسیاری پس از انتخابات چشم امیدهایی به کابینه بسته‌بودند و برخی از این انتقادها به وضوح معتبر هستند  .  در گذشته روحانی هیچ شاهدی وجود ندارد که از تمایل جدی وی به لیبرال کردن کشور حمایت کند  .  انتخاب‌های اولیه او برای اعضای کابینه اش مهر تاییدی بر همسو بودن او با نظام دینی ، رعایت اولویت‌های حاکمیت ، حفظ جدی کنترل مرکزی و نیز اتکای او به محفل سیاسی مرتبط با رفسنجانی می‌زنند  . با وجودی که اصلاح‌طلبان برای پست‌های مرتبط با نهادهای کلیدی جامعه مدنی ( نقش زنان به‌طور کامل نادیده انگاشته‌شده‌است ) در نظر گرفته خواهند شد ، هنوز قضاوت در مورد نقش روحانی برای باز کردن فضای سیاسی و اجتماعی ایران ، اعطای آزادی‌های فردی و محافظت از حقوق ابتدایی مردم این کشور خیلی زود است  . انتخاب مصطفی پورمحمدی برای مقام وزیر دادگستری جدید دولت روحانی از جمله گزینه‌های دولت جدید است که چندان الهام‌بخش نبوده و نقش او در زمینه نقض حقوق ایرانیان محکومیت‌های بین‌المللی به همراه داشته است  . با این وجود ، تمرکز بر محدودیت‌های کابینه روحانی به معنای سوئ تعبیر از انتخاب او و بی‌توجهی به اهمیت فوق العاده اولویت‌های زیرکانه دولت نوظهور او خواهد‌بود  .  روحانی از ابتدا گفته است که قصد دارد از توجه ویژه به یک جناح و تمایلات سیاسی خاص اجتناب کند ، در واقع انتخاب او محصول یک هماهنگی چندجناحی غیرقابل پیش‌بینی و بی‌سابقه‌بود  .  رئیس جمهوری جدید آگاه است که تلاش برای سیاست زدایی از برنامه‌های دولت جدید ، تنها شانس موفقیت وی خواهد‌بود  .  به نظر می‌رسد رئیس جمهوری جدید در معرفی نامزدهای خود برای وزارت فرهنگ و وزارت اطلاعات به درخواست‌های رهبر ایران پاسخ مثبت داده باشد  . عملگرایی روحانی سبب‌شده‌است نامزدهایی را انتخاب کند که برای بهبود معیشت و زندگی ایرانیان و پیش‌برد مناسبات کشور با جامعه جهانی اموری فوری و بسیار حیاتی قلمداد می‌شوند  . روحانی قصد دارد تا یک گروه اقتصادی تشکیل دهد که در صورت تائید صلاحیت آن‌ها نمایانگر جدی ترین و کارآمدترین تکنوکرات‌های ایران از دوران کابینه اول رفسنجانی از سال 1989 تاکنون خواهد‌بود  .  اسحاق جهانگیری ، بیژن نامدار زنگنه ، محمد نهاوندیان ، محمود واعظی ، محمد رضا نعمت زاده و علی طیب نیا از جمله چهره‌هایی هستند که برای بخش خصوصی نظام اقتصادی ایران اعتماد و اعتبار جدیدی پدید می‌آورند و به شرکای بین‌المللی پیامی ارسال خواهند کرد که تهران بار دیگر درهای کشور را به روی تجارت جهانی باز خواهد کرد  . از این منظر ، قدم‌های اولیه روحانی یادآور عمل‌کرد هاشمی رفسنجانی ، پدرخوانده سیاسی ایران است  .  رفسنجانی نیز همچون روحانی در کابینه خود یک تیم اقتصادی بی‌همتا و بسیار کارآمد منصوب کرد  .  او سازمان برنامه‌ریزی کشور را به دفتر ریاست جمهوری منتقل کرد و روحانی نیز قول داده است تا ساختار این سازمان را اصلاح کند  . رفسنجانی نیز همچون روحانی کابینه‌ای را برگزید که آمیزه‌ای از نمایندگان جناح‌های مختلف‌بودند و بر کارآمدی و شایسته سالاری اعضای آن تاکید شده‌بود  . حتی سخنرانی‌های روحانی و رفسنجانی در مراسم تحلیف و بیانیه‌ها و اظهارات علنی و عمومی آن‌ها در مقام ریاست جمهوری شبیه هستند  .  هم رفسنجانی و هم روحانی به صورت علنی هوادار میانه روی هستند و ارزیابی‌های بی‌پرده‌ای از چالش‌های اقتصادی پیش روی کشور ارائه می‌کنند و خواهان آغاز دوران نوینی از مناسبات ایران با جامعه بین‌الملل هستند  . وعده‌های روحانی برای مذاکره جدی در مورد پرونده اتمی ایران و پافشاری او بر رویکرد ایالات متحده با ایران با زبان احترام انعکاس‌دهنده مواضع اولیه رفسنجانی در قبال واشنگتن هستند  .