نشنال اینترست: چطور انحراف استراتژیک ایران دشمنانش را جسورتر می‌کند
رقبای ایران قادر خواهند بود به طور غیرمستقیم در کشور سومی با ایران درگیر شده، هزینه برتری طلبی منطقه ای را برای تهران سنگین کرده و آزادی عمل جمهوری اسلامی را کم کنند.
از منظر تاریخی ، استراتژی نظامی ایران دفاعی و بر مبنای بازدارندگی در برابر رقبای بالقوه ، توسعه اهرم‌های مهار دشمنان ، درگیر کردن نیروهای متخاصم در کشورهای دیگر ، تضعیف عزم دشمنان احتمالی ضمن اعمال نفوذ و ایجاد منطقه دفاعی دارای عمق استراتژیک فراتر از مرزها بوده است  . طی دو قرن گذشته ، سیاست و شخصیت نظامی ایران دفاعی و منعکس‌کننده دو فرض بوده است : ایران قربانی تخاصم کشورهای دیگر بوده و آن کشورها از ایران قدرتمندتر بوده‌اند  .  نیروی نظامی ایران بر مبنای این تفکر ساخته‌شده‌است  . از سال 1382 به این سو ، سناریوی مد نظر فرماندهان نظامی در ایران ، اشغال این کشور توسط نیروهای آمریکایی بوده است  .  ارتش و سپاه پاسداران دکترین موزاییکی را شکل دادند که در آن ایران با دشمنش بر مبنای منطقی چریکی در بخش‌های مختلف تحت اشغال کشور می‌جنگد  . از این رو ، ایران بر ساخت موشک‌های زمین به زمین ، موشک‌های هوا به زمین و موشک‌های دریایی متمرکز شد  .  تلاش آن‌ها بر این‌بود که سلاح‌ها در داخل کشور تولید شود  .  این واقعیات حاکی از این است که نیروی نظامی ایران برای حمله نظامی زمینی گسترده علیه نیروی مقابل طراحی‌نشده‌است  .  نیروی زمینی ، دریایی ، و هوایی ایران همه برای نبرد با یک نیروی اشغالگر در داخل مرزهای سرزمینی طراحی شده‌اند  . نیروی قدس سپاه و دیگر نیروهای مخفی که در خارج از مرزهای ایران فعالیت می‌کنند هم هدفشان به کارگیری نیروهایی در دیگر کشورها است  . استفاده از همین نیروهای جانشین و مخفی باعث شد ایران با موفقیت نیروی نظامی آمریکا را در عراق گرفتار کند و به‌طور همزمان نفوذش را در کشور همسایه افزایش دهد  .  هزینه ی اجرای چنین سیاست‌هایی در مقایسه با رو در رویی علنی با آمریکا بسیار پایین تر بوده و خطر افزایش تنش میان دو کشور را تحت کنترل در آورده است  . ایران از حزب الله لبنان هم برای کمرنگ کردن مرزبندی‌های منطقه‌ای پر مساله میان شیعه و سنی و عرب و فارس استفاده کرده است تا تنش را بر محور مسلمانان در برابر اسراییل استوار کند  .  حزب الله نیروی بازدارنده ایران در برابر اسراییل بدون نیاز به درگیری مستقیم با آن کشور است  .  هزینه تامین نیازهای حزب الله برای ایران به مراتب پایین تر از هزینه همان میزان تاثیر‌گذاری بر اسراییل از طریق قشون کشی نظامی با سلاح‌های متعارف است  . ایران از پایان جنگ با عراق به بعد توانسته است از مرزها و حکومت انقلابی اش دفاع کرده و بدون درگیری عمده مستقیم هر تهدید بالقوه‌ای را پیش از ظهور در نطفه خفه کند  .  در واقع از منافع حیاتی اش بدون تحمیل هزینه نظامی سنگین دفاع کرده است  . سقوط اتحاد جماهیر شوروی و قرار گرفتن کشورهای اسلامی بین مرزهای شمالی ایران و روسیه ، افزایش نفوذ جمهوری اسلامی در عراق و افغانستان در پی خروج نیروهای آمریکا از این دو کشور ، و سردرگمی سیاسی در ترکیه ، باعث‌شده‌ایران از استراتژی دفاع از مرزهایش در برابر مداخله نظامی احتمالی آمریکا وارد فاز مداخلات گسترده از سوریه تا یمن ، و از اریتره تا بحرین و مناطق شیعه نشین عربستان سعودی و آسیای میانه شود  . توافق هسته‌ای با آمریکا هم به لحاظ منافع مادی و هم از نظر مشروعیت بخشیدن به برنامه هسته‌ای ایران ، در تقویت جایگاه منطقه‌ای این کشور موثر بوده است  . اما مداخلات گسترده تر نظامی در عراق و سوریه در تضاد با ابزار نظامی سنتی ایران قرار داشت و به نتایج مورد نظر جمهوری اسلامی منجر نشد  .  در سوریه ایران به کمک روسیه نیاز پیدا کرد  .  در یمن هم با اعزام بی‌نتیجه ناو جنگی به سواحل یمن دچار اشتباه محاسبه شد  .  همین ناتوانی در دسترسی به یمن موجب عقب‌نشینی حوثی‌ها در یمن‌شده‌است  . سیاست‌های کنونی و تحرکات استراتژیک ایران منجر به برهم خوردن تعادل اش از دو منظر شد : نخست ؛ ادامه سیاست‌های کنونی به انزوای منطقه‌ای ایران دامن زده است و دوم این که نیروهای نظامی ایران مناسب ادامه سیاست‌های فعلی حکومت نبوده و نیستند  . با این وجود ، ایران بازیگری هوشمند و محاسبه‌گر است و ممکن است خود را با این عدم هماهنگی تطبیق دهد  .  ایران یا در سیاست‌هایش تجدید نظر خواهد کرد یا نیروهای نظامی اش را بازسازی می‌کند  .  هر یک از این دو جبهه فرصت‌هایی را در اختیار رقبای ایران می‌گذارد  .  امتیاز دست کشیدن از سیاست‌های کنونی برای ایران بسیار آشکار است ، اما تغییر ساختار نیروهای نظامی ایران هم امتیازهای خود را به همراه خواهد داشت  . برای نمونه ، عربستان سعودی در یمن دست بالا را در برابر ایران دارد و در سوریه هم به ایران ضرب شست‌هایی نشان داده است : سعودی‌ها با موفقیت از طریق تجهیز کم هزینه گروه‌های شورشی ، ائتلاف شیعه - علوی در سوریه را مستهلک کرده‌اند  . در چنین شرایطی ، رقبای ایران قادر خواهند‌بود به‌طور غیرمستقیم در کشور سومی با ایران درگیر‌شده‌، هزینه برتری طلبی منطقه‌ای را برای تهران سنگین کرده و آزادی عمل جمهوری اسلامی را کم کنند  .  .