روزهای دشوار مصر
اکنون قلب مصر در میدان تحریر می تپد و حتی آنان که خاموش هستند به این میدان و دوسوی معادله قدرت چشم دوخته اند
مصر در قرن پیش برای جهان عرب که نمی‌توانست از کابوس تولد اسراییل رها شود ، الگو ساخت  .  هم در تئوری و هم در عمل  .  در تئوری اخوان المسلمین اولین الگوی حکومت اسلامی را ارائه کردند و در عرصه عمل جمال عبدالناصر حرف‌های آتشین زد و دست به کار جنگ شد  .  آن روزها همه راه‌ها به قاهره ختم می‌شد  .  او تجسم قهرمان گمشده اعراب شده‌بود  .  رییس حتی زمانی که در سال 1967 جنگ را باخت ، به قدرت بازگردانده شد  .  برایش شعر سرودند و هورا کشیدند  .  قهرمان جنگ باخته ، قلب تپنده جهان عرب‌بود  .  و رویای زنده  .  رویایی که کابوس غرب‌بود  .  اما قهرمان برای شرق هم برگ برنده‌بود  .  او‌بود که شوروی را قانع کرد برای مصریان سد بنا کند  .  سد آسوان ، آروزی مصریان برای توسعه کشاورزی که هرگز برآورده نشد  .  قهرمان که می‌خواست همه کشورهای عربی را متحد سازد تنها یک هنر به خرج داد  .  یک ارتش ساخت و حتی گناه شکست آن را شخصا به عهده گرفت تا ارتش در امان بماند  .  قهرمان وقتی مرد هزاران مستشار شوروی در حال تجهیز ارتش مصر‌بودند  .  محمد انورسادات جانشین او باید صحرای سینا را پس می‌گرفت  .  برای مصریان این بخش از وطن شان تاریخ‌بود و هویت  .  سادات برآمده از ارتش‌بود بی‌آن که از جاذبه ناصر برخوردار باشد  .  اما بخت یارش شد و جنگ 1973 را برد  .  زود هم عقب نشست و پیشنهاد صلح را پذیرفت  .  او بر خلاف ناصر می‌دانست که نمی‌تواند نقش اول را در منطقه ایفا کند و ارتش مصر جز همان چند روز توان ادامه جنگ را ندارد  .  سادات اما صلح را هم برد  .  حتی جایزه صلح نوبل را هم برد  .  او با انتخاب صلح با اسراییل نه تنها از اردوی شرق بیرون آمد بلکه راه مصر را از چپ به راست تغییر داد  .  گناهی که انقلابیون اسلام گرا هرگز بر او نبخشیدند  . ترور سادات ثابت کرد که اخوان المسلمین در همه این سال‌ها و پس از انقلاب ایران نه تنها به عمل‌گرایی گراییده‌اند بلکه نسل جوان آنان با نام جهاد اسلامی تا ارتش مصر نفوذ کرده است  .  حسنی مبارک در چنین شرایطی قدرت را به دست گرفت  .  او انتخاب ناگزیر‌بود  .  نه مثل ناصر‌بود و نه مثل سادات اما بودنش برای غرب که در شوک انقلاب ایران‌بود ، سدی‌بود که می‌توانست جهان عرب را در برابر این امواج ناشناس و عوام گرا محافظت کند  . دوران مبارک دوران پایان ایدئولوژی‌ها هم‌بود  .  او حتی موفق شد که اخوان المسلمین را به دوری از جهاد اسلامی و این سازمان را به ترک مبارزه مسلحانه وادار کند  . مصر دوران مبارک برای غرب صف مقدم مبارزه‌بود  .  مبارک در جنگ لبنان نقش متعادل‌کننده ایفا کرد  .  او‌بود که به عربستان سعودی فرصت داد تا به قدرت دلارهای نفتی ، نقش برادر بزرگتر را ایفا کند  .  او‌بود که از صلح فلسطینیان با اسراییل حمایت کرد  .  بخت یارش‌بود که در همه این دوران ، غرب بهتر از او برای مصر نیافته‌بود  .  اما اکنون آن همه فرصت به تهدید تبدیل‌شده‌است  .  همه منتقدانش بر محور مخالفت با او گرد آمده‌اند  . همه می‌گویند « رییس برو  ! » اما همه نمی‌گویند پس از او چه کسی بر این روح جهان عرب حکومت خواهد کرد  ؟  اخوان المسلین که از البرادعی برای سخنگویی استفاده کرده و خویشتنداری ارتش مصر را ستوده‌اند  .  مبارک می‌گوید که دیگر نامزد انتخابات ریاست جمهوری نخواهد شد و پسرش نیز صریحا نامزدی خود را رد کرده است  .  اما معترضان به خانه‌هایشان باز نمی‌گردند  .  آنان استعفای بی‌قید و شرط را می‌خواهند و همین برای دولتمردان مصری هراس ایجاد می‌کند  .  پذیرش چنین شرطی به مثابه فروپاشی همه ساختارهای سنتی قدرت است و تردیدی نیست که در صورت برگزاری انتخابات فوری تندروها پیروز خواهند شد  .  وحشتی که فعالان سیاسی سکولار مصر از آن به عنوان « موج ریشوها » یاد می‌کنند  .  حتی هراس ندارند که بگویند که « مصر ، ایران نخواهد شد  . » هر چند معترضان رسانه‌ها را تسخیر کرده‌اند اما در میان آنان زنان به چشم نمی‌خورند  .  در حالی که اینترنت متوقف‌شده‌، شبکه‌ای از هواداران اخوان مسئولیت ارسال پیام‌ها را به عهده گرفته‌اند تا شبح کاست صوتی انقلاب ایران در اذهان بازسازی شود  .  در واقع ارتش با اتخاذ سکوت به معترضان فرصت داده تا خواسته‌های خود را بگویند  .  آنان باید به روش عربی به نهضت الکفایه ، کفایت کنند  .  اصلاح در چارچوب قانون اساسی و احترام به تعهدات بین‌المللی مصر نسبت به جامعه جهانی  .  گامی فراتر از این ارتش را از سکوت خارج کرده و به سرکوب و مهار وادار خواهد کرد  .  میشل سلیمان که قرار‌شده‌، مسئول دوره‌گذار باشد نمی‌تواند با کسانی که برای گفت‌وگو شرط گذاشته‌اند ، مذاکره کند  . اما این همه هم نمی‌تواند موجب نادیده گرفتن اشتباه‌ها و خطاهای فاحش و فساد سیاسی دوران 30 ساله مبارک باشد  .  مشروط بر آن که مصریان ارزش حرکت گام به گام را درک کرده باشند  .  و در این راه دشوار از گفتمان انقلاب عبور کنند  .  وظیفه دشواری که روشنفکران مصری در این لحظات تاریخی به عهده دارند  .  اگر این شرایط قدر دانسته شود جهان عرب می‌تواند امیدوار باشد که راه ترکیه انحصاری نیست و آنان هم می‌توانند در این را گام بردارند  .  اما اگر راه‌ها به دخالت ارتش منجر شود در آن صورت باید به راه الجزایر بروند  .  اما تردیدی نیست که حتی اخوان هم نمی‌خواهد به راه ایران برود  .  حتی اگر البرادعی بخواهد نقش مهدی بازرگان را ایفا کند  .