گزارش امسال آمريکا در مورد آزادی مذهب متفاوت با سالهای گذشته بود
قصد آمريکا قضاوت در مورد ديگر کشورها نيست يا اينکه حتی آمريکا بخواهد بگويد که خود نمونه ای بدون نقص است
ایالات متحده آمریکا گزارش سالانه خود را در زمینه آزادی ادیان در سراسر جهان انتشار داد  .  در این گزارش از وضعیت آزادی مذهب در 8 کشور ابراز نگرانی‌شده‌است که عبارتند از : « ایران ، برمه ، چین ، اریتره ، کره شمالی ، عربستان ، سودان و ازبکستان  . » هیلاری کلینتون ، وزیر امور خارجه آمریکا ، در یک جلسه مطبوعاتی با اشاره به این گزارش گفت آزادی دین یکی از اصول اساسی حقوق‌بشر است ، و عنصر اصلی سیاست خارجی آمریکا را تشکیل می‌دهد  . خانم کلینتون گفت : « تجاوز به آزادی مذهب رشته‌هایی را که جوامع دموکراسی با آن‌ها به هم پیوند خورده‌اند از هم میگسلد  .  امید ما با انتشار این گزارش آن است که به دولتها ، سازمانهای غیر دولتی (‌ان - جی - او ) و همه مردم جهان اطلاعات با ارزشی پیرامون آزادی مذهب ، عرضه کنیم  .  این گزارش در عین حال دعوتی است از همه مردم که دست به دست یکدیگر دهند و آزادی مذهب را بنحو موثری ، حفظ و حراست کنند  . » خانم کلینتون اضافه کرد که « گزارشهای رسیده از چین حاکی است که مقامات آن کشور راهبان بودایی ، گروههای مسیحی و مسلمانان ایغور را مورد آزار قرار می‌دهند  .  وزیر امور خارجه امریکا همچنین گفت رژیمهای مستبد و سرکوبگر و گروههای افراطی خشونت زا در برخی از نقاط جهان ، آزادی مذهب را زیر پا می‌گذارند و به عنوان مثال گروههای تندرو اسلامگرا در عراق فشار شدیدی بر افراد و گروهها می‌آورند تا آن‌ها را به پذیرش اسلام ، آنطور که خود تفسیرو تعبیر می‌کنند ، وادار کنند  .  این شیوه رفتار به جنگ فرقه‌ای منتهی می‌شود و مردم را در پیروی آزادنه از مذهب خود ناتوان می‌سازد  . » اما گزارش ایران ، کره شمالی و عربستان سعودی را بعنوان کشورهایی با بدترین سابقه نادیده گرفتن حقوق مذهبی معرفی می‌کند  .  اما مقام‌های وزارت امور خارجه آمریکا می‌گویند ، هدف از انتشار این گزارش نه تنبیه کشورهای مذکور ، بلکه تشویق آن‌ها به تصحیح مواضعشان در این مورد است  . هیلاری کلینتون با اشاره به آزادی ادیان و مذاهب بعنوان یکی از اصلی ترین حقوق انسان‌ها گفت « هدف از انتشار این گزارش قرار دادن آمریکا در مسند قضاوت نسبت به دیگران نیست ، بلکه نمایانگر خواست این کشور برای همگانی کردن آزادی مذاهب ، و پیروان آیین‌هایی ست که علیرغم همه مصائب به اعتقاداتشان پایبندند  .  » گزارش مذکور از برمه ، چین ، کره شمالی ، اریتره ، عربستان سعودی و سودان بعنوان متجاوزین به اصل آزادی مذاهب نام برده است  .  ایران از یازده سال پیش و عمدتا به دلیل آزار و اذیت بهایی‌ها در این فهرست قرار گرفته است  . مایکل پوزنر ، مدیرکل وزارت خارجه آمریکا برای دموکراسی ، نیز اظهار می‌کند وضعیت حقوق‌بشر در کره شمالی واقعا تاسف بار است و کره شمالی فاقد هر گونه آزادی مذهبی‌ست  . بر اساس این گزارش ، نشانه‌هایی از بهبود حقوق مذاهب در عربستان سعودی بچشم می‌خورد ، اما هنوز پیروان سایر ادیان از حق پیروی آشکار از اعتقاداتشان برخوردار نشده‌اند و به همین دلیل واشنگتن ، باوجود روابط ویژه خود با ریاض ، به ابراز نگرانیهای خود نسبت به معضل آزادی مذهب در عربستان سعودی ، ادامه خواهد داد  . کشور پادشاهی عربستان سعودی با تقریبا 28 میلیون جمعیت و درآمد سرانه کم و بیش 24 هزار دلار ، مهمترین متحد آمریکا در آسیای جنوب غربی و خیلج فارس است ، اما هنوز مقام‌های عربستان به تعهدات قبلی خود در مورد حذف تعابیر نامناسب به ویژه نسبت به مسیحیان و یهودیان از کتاب‌های درسی مدارس ، عمل نکرده‌اند  . گزارش وزارت امور خارجه آمریکا در مورد آزادی مذهب در جهان شرحی از شدیدترین سرکوبها علیه اقلیهای مذهبی است  .  در عین حال گزارش تقدیری نیز از برنامه‌ها و طرحهاس مختلف در ترویج رعایت حقوق چنین گروه‌هایی را ارائه می‌کند  .  هیلاری کلینتون در توضیح انتشار گزارش جدید ، آزادی مذهب را یک حقوق اساسی بشر و کانون سیاست خارجی آمریکا توصیف کرد  .  این گزارش مکمل گزارش سالانهئ حقوق‌بشر است که در آن 192 کشور مورد بررسی قرار گرفته‌اند  .  ایالات متحده در این گزارش نیست زیرا که وزارت دادگستری آمریکا گزارش مشابهی در مورد این کشور را تهیه می‌کند  . خانم کلینتون هنگام اعلام انتشار گزارش در روز چهارشنبه اذعان کرد که آمریکا هم باید هشیارانه از حقوق اقلیتهای مذهبی خود ، حمایت کند  .  وزیر امور خارجه آمریکا همچنین گفت « طبیعتا ممکن است انتقادهایی از آمریکا مطرح شود که این گزارش دخالت در امور دیگر کشور هاست  .  اما قصد آمریکا قضاوت در مورد دیگر کشورها نیست یا اینکه حتی آمریکا بخواهد بگوید که خود نمونه‌ای بدون اشکال است بلکه هدف این است نشان دهد که برای آزادی مذهب اهمیت قائل است  .  وزارت امور خارجه آمریکا طبق خواسته کنگره این کشور موظف به تهیه چنین گزارشی است چرا که آزادی مذهب اولین موردی است که در قانون آزادی‌های اساسی آمریکا ذکر‌شده‌است  .  آمریکا معتقد است همه آحاد بشر باید بتونند بدون دخالت دولت کشور متبوع خود و با حمایت آن به ادای عقاید مذهبی خود بپردازند  .  » خانم کلینتون اضافه کرد که « بطور کل القاعده یکی از موارد عمده نقض آزادی مذهب در خاورمیانه است  . » گزارش در مورد ایران می‌گوید که در سال گذشته نقض حقوق‌بشر و مشخصا آزادی مذهبی در جمهوری اسلامی بیشتر و بیشتر‌شده‌است  .  زرتشتیان ، بهاییان ، یهودیان و مسلمانان غیرشیعه با تبعیض‌های اجتماعی مواجه بوده‌اند و صوفیها و افرادی که به مسیحیت گرویدند نیز مورد ایذا قرار گرفته‌اند  . این گزارش بعنوان پایه و اساسی برای سیاستگذاری‌های آمریکا در مورد کشورهای مختلف ، مورد استفاده قرار می‌گیرد اما یک تفاوتی که گزارش امسال با گزارشهای پیشین دارد این است که برخی فعالیتهای دولت آمریکا را برای تعامل میان مذاهب تشریح می‌کند  . دولت آمریکا چه در داخل کشور و چه در خارج برنامه‌های ترویج تعامل میان مذاهب را به اجرا می‌گذارد ، البته با همکاری دولتها و سازمانهای غیردولتی در آن کشورها  .  با توجه به این برنامه‌ها و برنامه‌های داخلی خود آن کشورها خبر از پیشرفتهایی در لائوس ، لبنان ، اندونزی و چند کشور دیگر ذکر‌شده‌است  . اما با کشورهایی مثل ایران که روابط دیپلماتیک برای چنین برنامه‌هایی وجود ندارد چه ابزار و وسیله‌ای بکار گرفته خواهد شد  ؟  صدور بیانیه ، انتشار گزارشهای مختلف ، مطرح کردن موضوع در مجامع بین‌المللی ، حمایت از فعالیتهای سازمان‌های غیردولتی ، سازمان ملل و تماسهای دیپلماتیک کشورهایی که با دولت ایران روابط نزدیک دارند ، روش‌های مختلفی است که برای این هدف بکار می‌روند  .