صنعت حمل و نقل در ایران؛ ضعف مدیریت و چالش‌های تمام‌ نشدنی
 عمر بیش از ۹۰ درصد ناوگان اتوبوسرانی به سن فرسودگی رسیده و در مترو بیش از ۶۰ درصد ناوگان به مرحله «اورهال» رسیده و نیاز به تعمیرات اساسی دارند.
روز 26 آذر در گاه‌شمار ایران ، روز « حمل‌ونقل » نام‌گذاری‌شده‌است ، به همین دلیل مروری داریم بر مسائل حمل‌ونقل در ایران  . به نظر برخی کارشناسان ، در سال‌های اخیر افزایش مشکلات و چالش‌های شهری همچون مصرف زیاد انرژی ، افزایش آلودگی هوا ، آلودگی صوتی ، افزایش ترافیک ، و در نتیجه آن اتلاف وقت و کاهش ایمنی در حمل‌ونقل شهری باعث‌شده‌مفهوم حمل‌ونقل پایدار به چشم‌انداز مهمی برای دولت‌ها بدل گردد  . خبرگزاری ایرنا نوشته : کمی تامل در وضعیت سیستم حمل‌ونقل درون شهری می‌تواند تا حد زیادی پاسخگوی این پرسش باشد که « چرا شهروندان بیشتر مایلند از خودرو شخصی خود استفاده کنند  ؟ » و در پاسخ عنوان کرده است که « فرسودگی اتوبوس‌های درون شهری ، به عنوان پرمسافرترین ناوگان حمل‌ونقل عمومی شهرها ، تاخیر و تعویق‌های همیشگی  ...  و تعداد زیاد مسافرین و کمبود وسایل حمل‌ونقل عمومی  ... » سید جعفر تشکری هاشمی ، رئیس کمیسیون عمران و حمل‌ونقل شورای شهر تهران به تسنیم گفته است : « متاسفانه عمر بیش از 90 درصد ناوگان اتوبوسرانی به سن فرسودگی رسیده و در مترو بیش از 60 درصد ناوگان به مرحله « اورهال » رسیده و نیاز به تعمیرات اساسی دارند  . » مهدی چمران ، رئیس شورای شهر تهران نیز در سی و یکمین جلسه علنی شورای شهر تهران گفت : « وضعیت حمل‌ونقل شهر تهران خراب است  . » وی ابراز امیدواری کرده که در بودجه سال 1401 برای حوزه حمل‌ونقل بودجه مناسب در نظر گرفته شود  . وی افزود : « بی‌تردید نباید تصور کنیم اعتباراتی که برای حوزه حمل‌ونقل در نظر می‌گیرند اضافی است چرا که این امر از میزان مرگ و میر و مخارج بیمارستانی که خیلی بالاست می‌کاهد  . » روزنامه دنیای اقتصاد در مطلبی با عنوان « 9چالش صنعت هوایی » به بررسی مشکلات حمل‌ونقل هوایی پرداخته و نوشته است : « بررسی‌ها نشان می‌دهد در حال حاضر جدی‌ترین چالش حمل‌ونقل هوایی کشور ، که با برطرف کردن آن بسیاری از چالش‌های دیگر از جمله ایمنی نیز حل می‌شود ، بالا بودن میانگین عمر ناوگان هوایی کشور است  . » در بخش دیگر ، از جمله مشکلات به قیمت‌گذاری بلیط اشاره کرده و سپس اضافه کرده است : « با توجه به قیمت بالای بلیط در کشور ، کیفیت خدمات خطوط هوایی متفاوت در ایران با خطوط هوایی در جهان قابل مقایسه نیست  . » علیرضا خیری ، رئیس انجمن توسعه و ترویج ایمنی هوانوردی به ایسنا گفته‌بود : « پایه‌ای‌ترین اشکالی که در صنعت هوانوردی وجود دارد ، مسائل مدیریتی این صنعت است  . » وی اضافه کرده : « تحریم‌ها حداکثر20 درصد در عدم توسعه‌یافتگی صنعت هوانوردی نقش دارد ، 80 درصد مشکلات به ضعف مدیریت بر می‌گردد  . » وی در بخش دیگری از این گفت‌وگو اضافه کرده : « تا سال 96 در این حوزه بیکار نداشتیم اما با افزایش قیمت دلار و کاهش ارزش پول ملی ، بخش قابل‌توجهی از متخصصان این صنعت و خلبانان ایرانی ، به کشورهای همسایه و عربی مهاجرت کرده‌اند  . » محمد مهدی کربلایی ، مدیر عامل فرودگاه بین‌المللی « امام خمینی » بعد از حادثه سرنگونی پرواز752 هواپیمایی اوکراینی گفته‌بود : « پس از حادثه سقوط هواپیمای اوکراینی حدود 30 درصد پروازها کاهش یافته است و رایزنی با خطوط هوایی انجام‌شده‌است  . » در سال 1397 پس از تحریم هواپیمایی ماهان از سوی آلمان ، محمد اسلامی ، وزیر راه و ترابری وقت ، گفته‌بود : « تمامی شرکت‌های هواپیمایی جمهوری اسلامی در فهرست تحریم هستند  . » مسعود دانشمند ، عضو کانون موسسات حمل‌ونقل به ایسنا گفته است : « با تشدید تحریم‌ها علیه ایران ، لاینرهای خارجی دیگر به ایران نمی‌آیند  .  تعداد بسیاری از بنادر ایران از جمله بندرعباس ، بندر امام خمینی ، بندر بوشهر و تحریم هستند و تنها بندر چابهار مستثنی از تحریم‌شده‌است  .  بنابراین کشتی‌هایی که در این بنادر پهلو بگیرند باید ریسک ورود به لیست تحریم‌ها را قبول کنند  . » خبرگزاری ایسنا نیز اضافه کرده : « گویا طی حدود یک سال گذشته محدودیت‌هایی برای ورود کشتی‌های تجاری ایران به برخی بنادر چین به وجود آمده است  . » در زمینه حمل نقل دریای خزر نیز احسان قمری ، مدیر توسعه خدمات بازرگانی سازمان توسعه تجارت گفته است : « مشکل این است که در وهله اول خطوط منظم دریایی نداریم و در وهله دوم ، کشتی‌های کامیون بر در این حوزه دریای خزر در اختیار نداریم  . » خبرگزاری مهر به نقل از میعاد صالحی ، معاون وزیرراه و شهرسازی عنوان کرده است که وضعیت تعمیر و نگهداری لکوموتیو و زیرساخت‌های ریلی قابل قبول نیست  . مرتضی یزدخواستی ، عضو هیئت مدیره ذوب آهن اصفهان به ایسنا گفته است : « سرعت سیر بازرگانی و تجاری در حمل‌ونقل ریلی یکی از مشکلات اساسی است ، ما اختلاف زیادی با کشورهای دیگر داریم ، به گونه‌ای که با وجود برابری حجم ریل‌گذاری ما با کشورهایی همچون ترکیه و اوکراین ، حجم تناژی که توسط حمل‌ونقل ریلی آن کشور‌ها حمل می‌شود چندین برابر ایران است  . » در سال 98 مصطفی آیتی ، مدیر دفتر ترانزیت کالای گمرک گفته‌بود : « طی 5 سال گذشته ترانزیت کالا از ایران به کشورهای همسایه با کاهش روبه‌رو بوده است که هزینه و زمان بالا علت اصلی آن است  . » سیده فاطمه مقیمی ، عضوهیئت رئیسه اتاق بازرگانی تهران گفته است : « مشکلات ترانزیت کالا در ایران به دو بخش خارجی و داخلی تقسیم می‌شود  . » وی درباره مشکلات داخلی ، « فرسودگی ناوگان » و « کمبود ناوگان » را مشکل اساسی عنوان کرده و گفته : « با این نرخ ارز ، مگر یک راننده یا صاحب ماشین چقدر سود می‌برد که بخواهد دو تا سه میلیارد تومان برای خرید یک کامیون یا تریلی هزینه کند  ؟  چه توجیهی برای بازگشت این میزان سرمایه دارد  ؟ » مشرق در مطلبی با عنوان « حذف ایران از جاده ابریشم » اشاره می‌کند که ترکیه تلاش کرده است با احداث مسیر جدید ترانزیت ریلی بین استانبول تا شیان چین و طبیعتا حذف ایران ، مسیر کریدور چین به اروپا را به سمت مسیر مد نظر خود سوق دهد  .  این سایت خبری همچنین به « بی‌توجهی مسئولان »، « تعرفه‌های غیررقابتی » و « زمان طولانی حمل کالا » اشاره کرده و می‌افزاید هنوز در مسیرهایی ترانزیتی [ ایران ] امکان « رصد کالا » برای صاحبان کالا فراهم نیست  . جواد هدایتی ، مدیر کل ترانزیت و حمل‌ونقل بین‌المللی سازمان راهداری نیز اعلام کرده است : « اگر ایران در راستای توسعه ترانزیت و تقویت حضور خود در کریدورهای بین‌المللی گام بر ندارد ، در آینده‌ای نه چندان دور از مسیرهای ترانزیت مانند راه ابریشم حذف خواهد شد  . »