«هاکلبری فین » شاهکار مارک تواین ١٢٥ ساله شد
مارک تواین در کتاب «هاکلبری فین» با استفاده از اصطلاحات و واژه های بومی و مردمی دست به ابداع یک زبان نوین آمریکایی زد و از آن پس هرآنچه در ادبیات مدرن و معاصر آمریکا خلق شده از این کتاب الهام گرفته است
رمان « هاکلبری فین » که شاهکار ادبی مارک تواین و برجسته ترین اثرادبی در تاریخ ادبیات آمریکا به شمار می‌رود امسال 12٥ ساله می‌شود اما از نظر محتوی ، این کتاب به همان تازگی روزی است که نوشته‌شده‌است  . مارک تواین برای میلیون‌ها تن از خوانندگان کتاب و پژوهشگران ، در مقام بزرگ ترین رمان نویس آمریکایی قرار دارد  .  اوهنوز به سن پنجاه سالگی نرسیده‌بود که کتاب « ماجراجویی‌های هاکلبری فین » را نوشت و آن را در فوریه سال 188٥ میلادی به چاپ رسید  .  « تواین » با نوشتن و انتشار این کتاب ، صحنه ادبیات آمریکا را برای همیشه دگرگون ساخت  . تا آن زمان بسیاری از نویسندگان کوشیده‌بودند تا ازواژه‌ها و اصطلاحات بومی و محلی برای نوشتن استفاده کنند  .  یکی از این نویسندگان « توماس پین »‌بود که کتاب « عقل سلیم » او به شیوه‌ای نوشته شده‌بود که مورد توجه عامه مردم قرار بگیرد  .  با این حال اگر امروز این نوشته‌های « پین » و دیگر نویسندگان مردمی چون « تورو » و « ویتمن » را بخوانید می‌بینیم که دوگانگی غریبی بین خواست‌های دمکراتیک و مردم دوستانه آنان و کلام منظوم و رفیعی که ارائه داده‌اند وجود دارد  . اما درمورد مارک تواین این موضوع صدق نمی‌کند  .  او با کتاب داستان « هاکلبری فین » دست به ابداع یک زبان نوین آمریکایی زد و از آن پس هرآنچه در ادبیات مدرن و معاصر آمریکا خلق‌شده‌از این کتاب الهام گرفته است  .  ارنست همینگوی در سال 193٥ رسما اعلام کرد :« هاک فین بهترین کتابی است که ما در دست داریم و هرچه تا کنون نوشته‌شده‌از آن الهام گرفته است  .  پیش از مارک تواین و هاکلبری فین ، هیچ چیز وجود نداشته و از زمان انتشار آن تا کنون هم کتابی به خوبی آن نوشته‌نشده‌است » . و به راستی چه کسی می‌تواند « هاکلبری فین » را بخواند و تحت تاثیر این حماسه و داستان وزین این دو رفیق قرار نگیرد  ؟  کسانی که برای رسیدن به آزادی و تحقق آرزوهایشان ، راه رودخانه و سفربا یک کلک را درپیش می‌گیرند  ؟  چه کسی از تصور این که درکنار آن‌ها باشد ، لذت نمی‌برد  ؟  همراهی با آن‌ها و برخورد با شخصیت‌های اعجاب انگیزی که برسر راه آن دو قرار می‌گیرند و دفع خطراتی که مدام از سوی کرانه رود آن‌ها را تهدید می‌کند  . با این همه ، ماجراهای هاکلبری فین ، مانند خود رودخانه می‌سی سی پی ، پیچیده تر از آن است که در ظاهر نشان می‌دهد  .  در حالی که کودکی می‌تواند مجذوب ماجراجویی‌های هاک در کنار رفیقش جیم ، برده‌ای فراری شود ، خوانندگان بزرگسال هم با فرو رفتن در اعماق این رمان ، هربار به لایه تازه‌ای از اشارات ، تفاسیر اجتماعی و تمثیل‌های نویسنده آن پی می‌برند  . تولد 12٥ سالگی « هاکلبری فین » درضمن هم زمان است با تولد 17٥ سالگی « مارک تواین » و امسال 100 سال از مرگ این نویسنده نابغه آمریکایی می‌گذرد  . منتقد ادبی لس آنجلس تایمز به این مناسبت می‌نویسد :« این سالگرد‌ها شرایط مناسبی بوجود آورده‌اند تا مردم آمریکا یک بار دیگر نگاهی عمیق تر و ارزنده تر به هاکلبری فین و نویسنده آن بیاندازند  .  هرچند این‌گونه سالگردها به صورتی توجه عموم را از اصل موضوع که همان خود اثر است منحرف کرده و به مسائل جنبی ترآن معطوف می‌سازد  .  به راستی چگونه می‌توان درنگاهی دوباره به « هاکلبری فین » آن را یک رمان برجسته بخوانیم درحالی که نتوانیم پیامی که در پس آن نهفته است را حس کنیم ومردی که خالق آن بوده است را درک کنیم  .  این‌گونه ستودن‌ها چه فایده‌ای دارد اگر ما نتوانیم دیدگاه و نظرگاه‌هایی که « مارک تواین » به جهان پیرامون خود داشته است را تجربه کنیم وزبانی که به کار گرفته است را بفهمیم و از این اثربه عنوان یک جریان زنده که از مرزهای زمانی و مکانی گذشته است یاد نکینم  ؟ » به این صورت‌بود که یک ربع قرن پیش تر ، نورمن میلر رمان نویس معاصر آمریکایی به این نتیجه رسید که به کتاب « هاکلبری فین » در صدمین سال انتشار آن باید به چشم یک کتاب تازه نگاه کرد  .  کتابی تازه ، قابل تغییر و تبدیل و دگرگون‌کننده  . در آن زمان « نورمن میلر » در نقدی در بخش بررسی کتاب نشریه نیویورک تایمز نوشت :« این کتاب چنان به روز است که هرگز فکر نمی‌کنید یک کتاب کلاسیک از یک نویسنده قدیمی را می‌خوانید  .  خواندن « هاک فین » مثل این می‌ماند که یک نفر کتابی برای شما فرستاده باشد و روی آن یادداشتی گذاشته و بنویسد :« ممکن است باورتان نشود اما این اولین کتاب یک نویسنده تازه نفس است  ! » درواقع « نورمن میلر » هم چون « همینگوی » اعتقاد دارد ، هاکلبری فین در طول سال‌ها چون بستر رودخانه‌ای خروشان و غرنده زمینه‌ای برای پیدایش آثار ادبی و نوول‌ها و داستان‌های نویسندگان ارزنده دیگری بوده است  . روایت داستان « هاک فین » از زبان یک پسربچه روستایی به مارک تواین فرصتی داده است تا در جستجوی زبانی نوین برای نوشتن به تجربیات تازه و هرگزنیافته‌ای دست پیدا کند :« شما تا کتابی به اسم ماجراهای تام سایر را نخوانید منو نمی‌شناسین اما اگه نخوندینم عیبی نداره چون کتابو آقای مارک تواین نوشته و توش همه حقایقو گفته البته در مورد یک چیزهایی هم شاید کمی غلو کرده اما در مجموع راست و خدایی همه چیزائی رو که باید تعریف کرده  . » درهمین یک جمله ساده ، ما می‌توانیم کلیت داستان را تشخیص بدهیم  .  خواننده به زودی متوجه می‌شود که این رمانی است که باید به صورت یک مدرک تازه پیدا‌شده‌خوانده شود  .  یک تاریخچه شخصی و خصوصی که به‌طور اتفاقی به دست ما افتاده است و حالت یک گواهی یا شهادت را دارد و برای نخستین بار از زبان شخص اول روایت‌شده‌است  .  این صدای یک « بیگانه » است که از هرآنچه می‌دانسته و می‌شناخته بریده است  .  این پسربچه گم شده‌ای است که سفر تنهایی را آغاز کرده و در پس زمینه‌های جامعه به دنبال حقیقت می‌گردد  . هاک فین هنگامی که تصمیم می‌گیرد « جیم » را به جایی که او بردگی می‌کرده است پس نفرستد به او می‌گوید :« خیلی خوب  .  عیب نداره  .  من به کسی نمیگم تو فرار کردی و آخرسرهم به جهنم میرم » و این انتخابی است « اسطوره‌ای » از نوع آمریکایی آن و لحظه‌ای را به تصویر کشیده است که فرد بین « قانون عمومی » و « وجدان » یک کدام را انتخاب می‌کند  .  هاک فین در ادامه می‌گوید :« چه فکر افتضاح وچه کلمات مزخرفی  .  اما اونها گفتن و من هم گذاشتم و اصلا فکر خوب بودن را کلا از کله‌ام بیرون کردم و گفتم دوباره پسربدی میشم  .  یعنی همان جوری که به دنیا آمدم و بزرگ شدم  .  نه مثل اونهای دیگه  .  برای شروع هم میرم دوباره « جیم » رو از اونجایی که بردگی میکنه می‌دزدم و اگه فکرکار بدتری هم به سرم برسه اون رو هم انجام می‌دم  .  چون بالاخره حالا که به این راه افتادم بهتره تا آخرش برم  ! » این مسئله جنبه‌های دیگری از فرهنگ آمریکایی که « هاکلبری فین » به چالش گرفته است را نمایان می‌سازد  .  جنبه‌های روحی و روانی روابط شکنجه‌آوری که مردم با مسائل نژادی و نژاد پرستی داشته‌اند  .  این معجزه داستان « هاکلبری فین » است که یک مرد سفید پوستی که در نواحی برده‌داری متولد‌شده‌و همانجا رشد و نمو و زندگی کرده است با چنین قدرت ، تیزبینی و زیرکی به حمایت از حقوق انسانی و شهروندی سیاهان می‌پردازد  . شخصیت « جیم » در کتاب « هاکلبری فین » همان اخلاق و معنویتی است که به صورت یک هسته مرکزی دربطن این رمان نهفته است و به صورتی مولد آثار نویسندگان پس از اوست  .  نویسندگانی چون « ویلیام فاکنر » که بنا برگفته « لنگستون هیوز »:« نمی‌توان تصور کرد که بدون مارک تواین ، آثار داستان نویسان چون فاکنر چه شکلی می‌توانست به خود بگیرد و یا او چگونه می‌توانست شخصیت « دیلسی » را در داستان « خشم و هیاهو » ی خود بدون آن که « جیم » هاکلبری فین را بشناسد خلق کند  ؟ » با این همه « هاکلبری فین » را می‌توان یک پدیده و واقعه ادبی خواند که نه تنها در صحنه ادبیات آمریکا بلکه در مقایسه با دیگر آثار « مارک تواین » نیز برجسته می‌ماند  . از بیش از 20 رمانی که مارک تواین در طول دوران زندگی حرفه‌ای خود به عنوان یک نویسنده عرضه کرده است تنها تعداد انگشت شماری از آن‌ها با ما مانده‌اند  .  کتاب‌هایی چون « زندگی بر روی میسی سی پی »، « ماجراهای تام سایر » و « شاهزاده و گدا » و به نظر می‌رسد که بیست سال نخست زندگی « تواین » در صحنه نویسندگی تنها تلاشی بوده است در در راه رسیدن به « هاکلبری فین » .  در این راه حتی ماجراهای تام سایر هم نمی‌تواند به پای این رمان برسد  .  داستانی که به ظاهر ماجرای ساده دو پسربچه و دودوست همراه و یک شخصیت ترسناک و مهیب به نام « اینجون جو » است  .  اما در واقع و بنا برگفته « کرت وانگات » نویسنده برجسته و معاصر :« مارک تواین توانسته است داستانی مبهوت‌کننده بنویسد که به همان اندازه که یک اثر جدی ادبی محسوب می‌شود یک شاهکارعمیق کمدی درحد « دون کیشوت » نیز به شمار می‌رود  .  راستی چگونه او توانسته است به این مرحله برسد  ؟ » این همان سئوالی است که هنوز تا امروز بی‌پاسخ مانده است  .  اما آیا همه هنرهای واقعی از همین خاصیت برخوردار نیستند  ؟  مارک تواین در ادامه شغل نویسندگی خود به کار نوشتن آثار برجسته د ادامه داد اما « هاکلبری فین » برای همیشه درصدر آثار این نویسنده وکل فهرست آثار ادبی آمریکا باقی خواهد ماند  .  کتابی که با این جمله « هاک فین » به پایان می‌رسد :« شکر خدا دیگه چیزی نمونده که براتون تعریف کنم  .  یعنی اگه میدونستم کتاب نویسی اینقده مشکل میتونه باشه اصلا دست به قلم نمی‌زدم  .  واسه همینم دیگه هیچی نمی‌نویسم  .  میخواسم یعنی فکر کردم چراغ راه بقیه باشم  .  چون خاله سالی قراره منوبه فرزندی قبول کنه و منو آدم کنه و من اصلا تحملشو ندارم چون قبلا هم اینجوری یه بار آدم‌بودم و میدونم چیه  . »