گزارش دیلی بیست از زن بریتانیایی که عراق امروز را بنا نهاد
در گزارش دیلی بیست آمده خاورمیانه‌ای که ما می‌شناسیم، بیشتر عقیده محفلی از اندیشمندان، دیرینه شناسان، افسران و مدیران مستعمرات، که «شرق شناس» نامیده می‌شدند، بود.
نشریه « دیلی بیست » در می‌نویسد ، عراق ، کشوری که برخی آن را « غیرقابل اداره » و داغ‌ترین نقطه در تحولات جهان امروز توصیف می‌کنند ، در حقیقت ساخته و پرداخته یک مامور اطلاعانی و جاسوس بریتانیایی است  . دیلی بیست به ماجرایی اشاره می‌کند که به یکصد سال پیش و چند ماه پیش از آغاز جنگ جهانی اول ، باز می‌گردد و می‌نویسد بغداد در محاصره یک رژیم وفادار به ترک‌های عثمانی‌بود ، و مقامات ترک در قسطنطنیه با بی‌میلی به گرترود بل ، یک زن 45 ساله بریتانیایی که پس از گذراندان ماه‌ها در یکی از ممنوعه‌ترین صحراهای جهان همراه با دسته کوچکی از مردان وارد بغداد شده‌بود ، اجازه دادند به سفر صحرایی خود ادامه دهد  . آن‌ها بر این باور‌بودند که او یک باستان‌شناس و اندیشمند غربی بوده و مانند دیگر کاوشگران بریتانیایی است که آن‌ها پیش از آن دیده‌بودند  .  اما ، آن گونه که درگزارش دیلی بیست می‌خوانیم ، خانم گرترود در حقیقت جاسوس‌بود و اربابان انگلیسی‌اش به او گفته‌بودند اگر به درد سر بیافتد ، آن‌ها مسئول نخواهند‌بود  . کمتر از 10 سال بعد ، گرترود به بغداد بازگشت ، در انتخابات دست کاری کرد ، یک پادشاه وفادار به بریتانیا را برتخت نشاند ، دولت را تجدید سازمان کرد ، و مرزهای نقشه عراق امروز را مشخص ساخت  . در گزارش دیلی بیست ادعا می‌شود ، خاورمیانه‌ای که ما می‌شناسیم ، بیشتر عقیده محفل کوچکی از اندیشمندان ، دیرینه‌شناسان ، افسران نظامی و مدیران مستعمرات ، که « شرق‌شناس » نامیده می‌شدند ،‌بود  . آن‌ها طی سال‌ها ، از آغاز نیمه قرن نوزدهم ، در صحرا سرگرم پژوهش و کاوش‌بودند و ویرانه‌های قدرت‌های بزرگ دنیای باستان مصر ، آشور ، بابل و پارس را پیدا کردند  .  چشم‌های جهان مدرن را به روی این آثار پرشکوه باقی مانده از دل تاریخ گشودند و با کاوش‌های خود ، موزه‌های غرب را با آثاری بی‌بدیل پرکردند  . پژوهشگران می‌خواستند بفهمند چرا این فرهنگ‌های شهری غنی پیش از مسیحیت ، در زیر شن‌های صحرا مدفون شدند و قبایل مهاجم عرب ، ترک و پارس به آن‌ها پی نبردند  . در میان کاشفان این فکر قوت می‌گرفت که اگر آن‌ها این کشفیات را انجام نداده‌بودند ، چه کسی از وجود این شهرهای بزرگ آگاه می‌شد  ؟ عثمانی‌ها از طریق یک سیستم غیر متمرکز استانی به نام ولایت ، با والی‌هایی که برای اداره امور می‌گماردند ، عربستان را اداره می‌کردند  .  مناقشات قبیله‌ای ، فرقه‌ای و ارضی آنجا را ، علیرغم چکش حکومت عثمانی ، به مکانی که پیوسته با ناآرامی دست به گریبان‌بود تبدیل کرد  .  بر اساس یک سیستم متمرکز غیر قابل اداره می‌شد  .  اما ترک‌ها هرگز با نظریه ملت‌سازی غرب موافق نبودند ، این تنها کاری‌بود که می‌توانستند برای حفظ شکلی از نظم انجام دهند  . شرق‌شناسان به گونه‌ای دیگر می‌اندیشیدند  . عقیده غربی ملت‌سازی آینده عربستان‌بود  .  در حالی که جنگ جهانی اول به پایان نزدیک می‌شد و امپراتوری عثمانی فرو ریخت ، شرق‌شناسان فرصتی یافتند با تحمیل پادشاهی‌های جدید ساخته و پرداخته خود ، انسجام مدرن را در صحرا برقرار کنند و آن‌ها را تا وقتی به منافع استراتژیک امپراتوری بریتانیا پایبند بمانند ، بر مسند قدرت نگاه دارند  . دیلی بیست در ادامه مقاله می‌نویسد ، دو فرد تک‌رو و مستقل ، وارد گروه توطئه گران شدند ؛ هر دو اندیشمند‌بودند ، با تسلط کامل به زبان عربی ، هرچند جثه‌های کوچکی داشتند ، اما قادر‌بودند کارهای اکتشافی خارق العاده‌ای انجام دهند : مردی جوان به نام توماس ادوارد لورنس ( لورنس عربستان ) و گرترود بل ، که با زندگی صحرانشینی آشنایی بیشتری داشت  . هر دو پیش از جنگ جهانی اول برای جمع‌‌آوری اطلاعات درباره عثمانی‌ها استخدام شده‌بودند  .  کار کردن در تشکیلات عادی نظامی و دیپماتیک برایشان دشوار‌بود و بنابراین در یک شاخه زیرزمینی در قاهره به نام دفتر عرب مشغول فعالیت شدند  . کارهای بل در سال‌های 14 - 1913 در صحرا پیشتر افسانه‌ای شده‌بود  .  هدفش شهری به نام « حیل »‌بود ، که پای هیچ اروپایی از سال 1893 به آن‌ها نرسیده‌بود  .  مقصود واقعی بل از فعالیت زیر پوشش پژوهش‌های باستانشناسی ، این‌بود که قدرت یک خانواده جانی به نام الرشید را ارزیابی کند  . عبداالعزیز بن عبدالرحمان آل سعود ، معروف به ابن سعود ، خانواده را از ریاض بیرون رانده‌بود  . علیرغم سختی‌های صحرا ، گرترود بل ، مانند دیگران مانند لورنس به جاذبه روحی صحرا کشش داشت  .  می‌گفت « گاهی با قلبی چنان سنگین به خواب رفتم که فکر می‌کردم نمی‌توانم به فردا برسم  .  بعد سحر می‌شد ، آرام و جانبخش ، دشت گسترده و شیب‌ گودال‌های کم عمق را می‌پوشاند ، و در قلب من هم می‌نشست  . » وقتی گرترود بل به « حیل » رسید ، خانواده الرشید به او مشکوک شدند و در مجتمع سلطنتی در بازداشت خانگی قرار گرفت  .  حدود یک هفته زنان از او به خوبی پذیرایی کردند و شایعه پراکنی‌های آن‌ها منبع مهمی از اطلاعات درباره تحرکات قصر برایش فراهم آورد  . بل قادر شد از آنچه برای راهنمایانش مهم‌بود آکاه شود : خاندان الرشید مردان دیرور‌بودند و سعودی‌ها احتمالا قدرتی سهمگین و مستقل در عربستان خواهند‌بود  .  خانواده الرشید ، بل را آزاد کرد و او به بغداد ، دمشق ، و سپس به لندن رفت  . این آگاهی‌ها و تجربه‌ها موجب شد وقتی جنگ به پایان رسید و قدرت‌های اروپایی در مورد چگونگی تقسیم عربستان تصمیم گرفتند ، بل در موضعی انتقادی قرار بگیرد  . لورنس خود را به شاهزاده‌های قبیله هاشمی ، بویژه فیصل ، متعهد کرده‌بود ؛ با آن‌ها علیه ترک‌ها جنگید و وعده داد دمشق را در اختیارشان بگذارد  .  اما بدون آگاهی لورنس ، معامله‌ای پنهانی با فرانسه انجام گرفت که می‌خواست کنترل شرق مدیترانه را به دست بگیرد و قرار‌بود بر دمشق مسلط شود ، در حالی که بریتانیا بر آن‌بود با تغییر نقشه عربستان ، خلائ بر جای مانده از فروپاشی امپراتوری عثمانی را پر کند  . بریتانیایی‌ها بیشتر از فرانسوی‌ها از اهمیت منابع و منافع نفتی آگاه‌بودند  .  سوریه ، تحت الحمایه جدید فرانسه ، به عنوان یک منبع مهم نفت قابل مصالحه نبود  .  بهره برداری از نخستین میدان نفتی خاورمیانه در ایران در راس خلیج‌فارس در سال 1911 تحت کنترل بریتانیا آغاز شد  . در حالی که لورنس کنفرانس صلح پاریس را در سال 1919 ترک کرد ، بل به بغداد فرستاده شد ، قرار‌بود تاج و تخت پادشاهی عراق جدید به فیصل داده شود  . این عراق جدید ، افزون بر داشتن منابع عظیم نفت ، برای خطوط ارتباطاتی به هند ، جواهر بزرگ امپراتوری بریتانیا ، مهم‌بود ؛ و دیپلمات‌ها و ژنرال‌های دولت هند‌بودند که نمایش را در بغداد اداره می‌کردند  . در 23 اوت 1921 ، فیصل در مراسمی در مرکز بغداد به عنوان پادشاه عراق منصوب شد  .  بل در جایی نوشته است « ما تاج را بر سر پادشاه خود گذاشتیم ،» و در باره این انتخاب ، ادعایی کرد که ده‌ها سال بعد صدام حسین بازتاب داد ، که 96 درصد مردم عراق فیصل را تایید کردند ، حتی هر چند او تنها کاندیدا‌بود و اکثر جمعیت بی‌سواد‌بودند  . در حقیقت ، بل چنان به کاری که انجام داده‌بود یقین داشت که نوشت « می‌خواهم پیش از مرگ ببینم که فیصل از مرز ایران تا مدیترانه حکومت می‌کند  . » در گزارش دیلی بیست همچنین گفته می‌شود در واقعیت ، مرزهای عراق بطور دلبخواه کشیده شده‌بود و دو هزار سال اشغال قبیله‌ای ، فرقه‌ای و بومی نادیده گرفته شد  .  مرز ایران تنها مرز تعیین شده‌بود  .  ورای بغداد ، خطی که بین سوریه - که در آن زمان ملک فرانسه‌بود - و عراق کشیده شد ، بیشتر طرح‌بود تا آن که بر ملاحظات انسانی و جمعیتی استوار باشد  . هیچ چیزی خصومت‌های شیعیان در جنوب را ، که عملا در مجمع جدید بل حضور نداشتند ، و سنی‌های شمال ، و همچنین کردها ، ارامنه و ترک‌ها ، را کاهش نداد  .  لورنس در حقیقت اعتراض کرده‌بود که گنجاندن کردها اشتباه‌بود ، و مرز صحرایی در جنوب ، به گفته بل ، « هنوز قطعی نشده‌بود  . » او بعدآ نوشت دلیل این امر ابن سعود‌بود  . گاهی بل حرف‌هایی می‌زد که نشان می‌داد اشتباه کرده است  . در سال 1923 به پدرش نوشت « آنچه در پس فکرم وجود دارد ، این است که ما مردم جنگی هرگز نمی‌توانیم به سلامت عقلی و شعور باز گردیم  .  تکان چنان بزرگ بوده است که ما تعادل خود را از دست داده‌ایم  .  می‌دانم که من خودم کنترلی را که بر احساساتم داشتم دیگر ندارم  . » گرترود بل ، سه سال بعد در گذشت  .