اعتراض به ثبت چوگان به نام جمهوری آذربایجان
انجمن باستان شناسی: میراث فرهنگی مشترک بین ملل باید برای نزدیک تر شدن جوامع انسانی به هم باشد نه آن که دستاویزی برای برتری طلبی شود.
به گزارش خبرگزاری میراث فرهنگی ، انجمن علمی باستان‌شناسی ایران با ارسال نامه‌ای به سازمان یونسکو به نمایندگی از مردم ایران خواستار تعلیق پرونده ثبت چوگان‌شده‌است  . به گزارش این خبرگزاری قرار است روز 2 دسامبر در کمیته بین دولتی یونسکو که در باکو برگزار می‌شود ، روند رای‌گیری به این پرونده انجام شود  .  جمهوری آذربایجان از یونسکو خواسته است بازی چوگان به عنوان میراث ناملموس و نیازمند به مراقبت این جمهوری ثبت شود  .  نام این بازی را جمهوری آذربایجان در مستنداتی که به یونسکو ارائه داده ، بازی آذری کاراباخ ( قره باغ ) معرفی کرده است  . باستان‌شناسان ایرانی در نامه‌ای که به ایرینا بوکووا ، دبیرکل یونسکو نوشته‌اند ، می‌گویند حتی در کلیپی که برای اثبات آذری بودن چوگان توسط جمهوری آذربایجان به یونسکو ارائه‌شده‌، مستندات ، همه از شعر و نقاشی ومینیاتورهای ایرانی اخذ‌شده‌است  .  بی‌آن که هیچ نامی از ایران و تاریخچه بسیار کهن این ورزش باستانی در ایران و برخی از کشورهای هم جوار که چوگان در آن‌ها معمول بوده ذکر شود  . انجمن علمی باستانشناسی ایران با تاکید بر احترام ویژه مردم ایران به فرهنگ و تاریخ جمهوری آذربایجان که به نوشته این نامه « پیشینه تاریخی مشترک با ایران » دارد ، به نمایندگی از مردم ایران اعتراض شدیدی خود را از کاندیدا شدن بازی چوگان به عنوان میراث ناملموس جمهوری آذربایجان اعلام کرده و رنجیدگی خود را به خاطر نادیده گرفتن حقوق دیگر کشورهای مشترک در این پرونده ابراز داشته است  . این انجمن از دبیرکل یونسکو خواسته است که برای داشتن فرصت کافی برای رسیدگی دوباره به این پرونده و تکمیل آن با در نظر گرفتن دیگر ملت‌های سهیم در این پرونده ، رای‌گیری در این مورد را به تعویق بیندازد  . انجمن علمی باستان‌شناسان در این نامه نوشته است : میراث فرهنگی مشترک بین ملل باید « برای هر چه نزدیک تر شدن جوامع انسانی به یکدیگر تعیین شود ، نه آن که دستاویزی برای برتری طلبی یک کشور بر دیگر کشورها باشد » . دبیر فدراسیون چوگان ایران در گفت و گویی با خبرگزاری ایرنا در مهرماه گذشته درباره ثبت چوگان به نام میراث فرهنگی جمهوری آذربایجان ، گفت از آنجا که افکار عمومی انتظار داشت این فدراسیون اقدام‌هایی در این زمینه انجام دهد : « در سال 1389 فدراسیون چوگان طی درخواستی از حمید بقایی معاون رییس جمهوری و رییس سازمان میرات فرهنگی و گردشگری وقت خواهان جمع‌‌آوری مدارک و فراهم شدن اسناد جهت ثبت جهانی این رشته شد که متاسفانه با وجود پیگیری‌های زیاد پاسخی به این خواسته داده نشد » . به گفته حجت الله دهخدا :« وقتی این تلاش از سوی سازمان میرات فرهنگی و گردشگری بی‌پاسخ ماند ما سعی کردیم با استفاده از رسانه‌ها حساسیتی در جامعه در جهت حمایت از این رشته ورزشی و ملی فراهم کنیم که مورد اعتراض علی سعیدلو رییس وقت سازمان تربیت بدنی قرار گرفت » .  دبیر فدراسیون چوگان می‌گوید تلاش‌های فدراسیون سرانجام رئیس سازمان تربیت بدنی را به اهمیت امر واقف کرد و در نامه‌ای به بقایی خواستار گردآوری مدارک لازم برای ثبت جهانی چوگان شد  .  اما این نامه نیز بی‌پاسخ ماند  . به گفته دهخدا در همان زمان کشور قطر هم تلاش می‌کرد که این اثر را به نام خود ثبت جهانی کند ، اما پرداختن رسانه‌ها به این موضوع توانست تلاش قطر را بی‌نتیجه بگذارد  . در این میان دولت جمهوری آذربایجان روندی را برای ثبت چوگان به نام خود آغاز کرد که به گفته دبیر فدراسیون چوگان اگر ایران در این زمینه اقدام اساسی نکند بار دیگر شاهد ثبت میراثی از ایران به نام کشوری دیگر خواهیم‌بود  .  به گفته او آذربایجان دو ماه دیگر میزبان اجلاس جهانی یونسکو است و با اقدامی حساب‌شده‌قصد دارد هم زمان یک مسابقه جهانی چوگان نیز برگزار کند که می‌تواند رای دولت‌ها را به سود ثبت آن به نام جمهوری اذربایجان گرد آورد  . این اولین بار نیست که جمهوری اذربایجان میراث‌های ایرانی یا مشترک مربوط به فرهنگ ایرانی را به نام آذربایجان به ثبت جهانی در یونسکو می‌رساند  .  موسیقی عاشیق‌ها و ساز « تار » دو نمونه از آن هستند که به نام جمهوری اذربایجان به ثبت رسیده‌اند  ..  این کشور همچنین تلاش‌های گسترده‌ای برای آذری دانستن ملیت نظامی ، شاعر بزرگ ایرانی انجام داده است  .  چنان که ضمن تخریب کاشی‌های آرامگاه نظامی مجسمه‌ای از حکیم نظامی در شهر رم ، در ایتالیا نصب کرد که بر آن ، شاعر بزرگ ایران به عنوان « شاعر آذربایجانی » معرفی‌شده‌است  .  اگر چه مسئولان دولتی وقت ، از محمد حسینی وزیر ارشاد دولت دهم تا حمید بقایی ، رئیس وقت سازمان میراث فرهنگی حساسیتی به این اقدام‌ها نشان ندادند ، اما دست اندرکاران و نهادهای مردمی به هر نحو ممکن اعتراض خود را نشان دادند  . بنیاد فردوسی در اردیبهشت ماه امسال با انتشار بیانیه‌ای به این اقدام آذربایجان اعتراض کرد و نوشت : « چندی است کشور آذربایجان در صدد تصاحب میراث معنوی و تاریخی ایران است ؛ اگر چه کشور آذربایجان کنونی بخشی از ایران فرهنگی شمرده می‌شود و در حدود یک ‌صد سال پیش جزو جغرافیای سیاسی ایران بزرگ هم به شمار می‌رفته‌ است اما اکنون برای فرهنگ‌سازی این کشور نوآیین ، تلاش دارد تا میراث‌های گران‌سنگ ایرانیان را به نام خود در دنیا جای بیندازد » این بیانیه ادامه می‌دهد :« کشور آذربایجان در پی ثبت « ساز تار » در سازمان جهانی یونسکو به نام خود در صدد است تا حکیم نظامی گنجوی را نیز که اصلیتی ایرانی دارد و همه آثارش به زبان فارسی بوده و افتخارش سرایش داستان‌های تاریخی ایرانی است ، به نام خود در مجامع علمی فرهنگی معرفی نماید  . » بی‌اعتنایی و غفلت مسئولان جمهوری اسلامی از میراث تاریخی و فرهنگی ایران ، همراه با ایدئولوژی اسلامی آن که برای هنرهایی چون موسیقی و مجسمه‌سازی و نقاشی اعتباری قائل نیست ، بویژه در چند سال گذشته ، سبب‌شده‌است که جمهوری آذربایجان در مصادره و تغییر ملیت بزرگان ادب و فرهنگ ایران تنها نباشد  .  چنان که حکومت ترکیه با برگزاری مراسم با شکوه در تجلیل جلال الدین رومی او را اهل ترکیه معرفی می‌کند و برخی افغان‌ها نیز مدت هاست زمزمه افغان بودن فردوسی را آغاز کرده‌اند  .