سفیر پیشین آمریکا درعربستان: ایران می تواند ابرقدرت اقتصادی شود
شاید مردم ایران از حیث فوریت دست یابی به منافع اقتصادی توقع هایی غیرواقعی داشته باشند. اما وقتی این توقعات برآورده شد، دیگر امری واقعی خواهد بود.
رابرت جوردن ، سفیر پیشین آمریکا در عربستان سعودی در دوران جورج بوش ، و نویسنده کتاب « دیپلمات بیابان : عربستان سعودی از درون پس از 11 سپتامبر » که به تازگی منتشر‌شده‌، در مقاله‌ای که روز پنج شنبه 16 ژوئیه در بخش نظرگاه‌های وب سایت نشریه تایم آمده ، می‌نویسد : واکنش آنی من به توافق ، واکنشی تردیدآمیز‌بود  .  آخر این توافقی‌بود که پس از 10 سال ، و به قولی دیگر 15سال ، باطل می‌شود ، و بر بازرسی‌هایی متکی است که به نظر نمی‌رسد سرزده ، و از همه جا باشد ، بلکه در مقاطع زمانی که تا حدودی توسط ایران تعیین می‌شود ، انجام می‌شود  . به علاوه ، ساز‌وکار اجرایی ما کند است و کار را به تاخیر و ابهام می‌کشد و نیز سازوکار ما برای بازگشت به تحریم‌ها چندان موثر نیست  . اما هیچ توافق کاملی وجود ندارد  . توافقی که ما به آن رسیده ایم ، این امتیاز را دارد که بیشتر مواد لازم برای برنامه اتمی ایران را به مدت ده سال دیگر به فرض آن که تقلب یا پنهان‌کاری در کار نباشد - از میان برمی‌دارد ؛ دست کم برای حال حاضر ، خطری بزرگ را از دستور کار جهان حذف می‌کند و تهدید موجودیت اسرائیل و دیگر متحدان را به صورت بالقوه منتفی می‌کند  .  علامت‌های امیدوارکننده‌ای از سوی مذاکره‌کنندگان می‌رسد که این توافق می‌تواند در طول زمان به کاهش تنش‌ها با ایران منجر شود بیشتر تحلیل‌گران از ورود ایران به رقابت اقتصادی با عربستان سعودی و دیگر کشورها ، پس از حذف تحریم‌ها ، غفلت کرده‌اند  .  سعودی‌ها توافقی را ترجیح می‌دهند که خطر ایران برای منافع آنان را در خاورمیانه کاهش دهد  .  عربستان بر اقتصاد تک بعدی متمرکز بر نفت متکی است  .  برنامه صدور نفت ایران ، به دلیل تحریم‌ها ، تا به حال محدود بوده است  .  اما ایران دارای نیروی انسانی قابل توجه ، جمعیتی تحصیل‌کرده ، طبقه متوسطی واقعی ، و آرزویی سوزان برای سر برآوردن از میان تحریم‌ها و یافتن جایگاه خود به منزله مهم‌ترین رقیب در منطقه است  . این توافق به ایران فرصت می‌دهد تا ، به خصوص در مقایسه با اقتصادهای کندپا و سرمایه‌های انسانی در دیگر نقاط خاورمیانه ، به ابرقدرتی اقتصادی تبدیل شود  .  شاید مردم ایران از حیث زمان دست‌یابی به منافع اقتصادی توقع‌هایی غیرواقعی داشته باشند  .  اما وقتی که این توقعات برآورده شد ، دیگر امری واقعی خواهد‌بود  . به نوشته رابرت جوردن ، از نظرگاه آمریکا هم که بنگریم ، شرکت‌هایی هستند که از معامله با ایران خرسند می‌شوند  .  تاثیر این توافق برای شرکت‌های نفتی در آینده ، بسیار مثبت تر از معاملات فعلی با تولیدکنندگان گران فروش است  .  زیرا به احتمال زیاد وقتی ایران بتواند منابع و محصولات نفتی بیشتری به بازار ارائه دهد ، قیمت نفت کاهش می‌یابد  . و اما ، گزینه‌های دیگر چندان جالب به نظر نمی‌رسند  . یک گزینه آن است که کنار بکشیم و به تحریم‌ها ادامه دهیم و امیدوار باشیم که ایرانیان را با انعطاف بیشتری به میز مذاکره بازگردانیم  .  به نظرمن چنین امری امکان ناپذیر است  .  نگاه داشتن اروپا و روسیه و چین بر سر تحریم‌های موجود کاری بسیار دشوار است و اگر آمریکا کنار بکشد ، نمی‌توان بقیه را متقاعد کرد که تحریم‌ها را به صورت یک جانبه لغو نکنند  . و گزینه دیگر مداخله نظامی خواهد‌بود ، که میل چندانی به آن وجود ندارد  .