دولت ایران نمی تواند فیلمسازان را وادار به سکوت کند
آیت الله خامنه ای چندی پیش در دیدار با کارگردانان گفت فیلم سازی در واقع هنر نیست بلکه ابزاری برای تبلیغات سیاسی است. وی گفت جایزه اسکار، هیچ ارزشی ندارد و هنرمندان نیز نباید برای کسب این جایزه ها به دنبال ساخت اثر هنری باشند
مایکل اسلکمن در مقاله‌ای در نیویورک تایمز نوشته است در ایران فیلم‌ها سانسور می‌شود ، کارگردانان از خروج از کشور ، یا از بازگشت به کشور منع می‌شوند ، وادار می‌شوند که پروژه‌هایشان را لغو کنند یا اگر به نظر مصادر حکومت ، در فیلم راجع به زندگی در جمهوری اسلامی بیش از حد کاوشگر یا انتقادگر باشند ، تهدید به مجازات می‌شوند  .  با این حال ، فیلم‌های جدید ساخته می‌شود  . در این مقاله آمده است آخرین ساخته بهمن قبادی به نام « کسی از گربه‌های ایرانی خبر ندارد » همچون بسیاری دیگر از فیلم‌هایی که مضمون اجتماعی دارند در ایران اجازه اکران نگرفت ، اما به رایگان دست به دست می‌گردد و تبلور زندگی را در موسیقی ممنوعه زیرزمینی آن کشور به تصویر می‌کشد  . این فیلم جایزه ویژه داوران جشنواره فیلم کن 2009 را تصاحب کرد و فرش قرمز مراسم بین‌المللی را به صحنه جلب توجه جهان به بحران سیاسی در ایران تبدیل کرد  . فیلمسازان ایرانی با حضور ، یا عدم حضوری تحمیل‌شده‌از سوی دولت جمهوری اسلامی در رویدادهای مشابه در مونترآل ، برلین ، نورنبرگ ، بمبئی و لندن ، دنیا را متوجه بحرانی کرده‌اند که از زمان انتخابات تقلب‌آمیز خرداد ماه گذشته بر ایران حاکم است  . محسن مخملباف ، کارگردان سرشناس ایرانی ، ماه گذشته پس از دریافت جایزه آزادی آفرینش هنری در لندن گفت مردم در کشور من تنها به خاطر رای دادن کشته می‌شوند ، به زندان می‌افتند ، و مورد شکنجه و تجاوز قرار می‌گیرند  .  هر بار که جایزه‌ای دریافت می‌کنم ، برایم به منزله فرصتی است تا صدای دموکراسی خواهی مردم ایران ، و درخواست صلح برای جهان را به گوش دنیا برسانم  . دولت ایران از چندی پیش در جهات مختلف دست و پا می‌زند : اعمال زور برای برقرار کردن نظم در خیابان‌ها ، متحد کردن نخبگان سیاسی و مذهبی کشور و دست و پا کردن اندک مشروعیتی برای نظام در داخل و خارج از کشور  .  اما توسل به زور ، تهدید ، سرکوب ، و خونریزی در خیابان‌ها ، این تلاش‌ها را بر باد داد  .  رژیم ایران در اعمال فشار تا آنجا پیش رفته است که زمزمه اعدام مخالفان با خواسته رهبری از سوی برخی از حامیان پر و پا قرص دولت شنیده می‌شود  . اما دولت جمهوری اسلامی ابزارهای پنهان دیگری را نیز برای سرکوب مخالفان در دست دارد : از جمله پاکسازی برنامه آموزشی کتب درسی رشته‌های علوم انسانی ، و ایجاد پلیس اینترنتی  .  و البته تاکید خاصی بر مهار کردن صنعت سینما در ایران وجود داشته است ، سینمایی که حتی پیش از روی کار آمدن حکومت اسلامی هم ابزار قدرتمندی‌بود برای بیان و کنکاش در افکاری که دولت‌های خودکامه و جوامع بسته آن‌ها را تابو ( ممنوعه ) می‌دانند  .  فیلمسازان ایرانی چندین دهه برای گذشتن از مرز سانسور و به تفکر واداشتن مخاطبان خود به ایهام و استعاره متوسل می‌شدند  . حمید دباشی ، استاد ایرانشناسی و ادبیات تطبیقی در دانشگاه کلمبیای آمریکا ، می‌گوید در زمان شاه ، در سینمای وطنی ، دنبال کنایه‌ها و اشاراتی به استبداد و سلطه دولتی می‌گشتیم  .  وی که نوشته‌های متعددی در زمینه سینمای ایران دارد می‌گوید « آیت‌الله خامنه‌ای به خوبی می‌دانست که فیلم و سینما در میان ملتی که به هنر و هنرمند ارج بسیار می‌گذارد ، چقدر نفوذ دارد  . » وی به یاد می‌آورد که در دهه 1350 ، هنر ، ادبیات و شعر ، ابزارهای قدرتمندی‌بودند که راه انقلاب را هموار کردند  .  هنر همواره حضور و تاثیری عظیم داشته است  . آیت‌الله خامنه‌ای و محمود احمدی نژاد در اجرای آنچه که « جنگ نرم » علیه نفوذ غرب در ایران می‌خوانند ، علم مخالفت با صنعت سینمای ایران را بلند کرده‌اند  . جواد شمقدری ، معاون سینمایی وزارت ارشاد ماه گذشته اعلام کرد که رئیس جمهوری شخصا اداره یک سازمان دولتی جدید برای نظارت بر سینمای ایران را بر عهده خواهد گرفت  . آیت‌الله خامنه‌ای چندی پیش در دیدار با کارگردانان گفت فیلم‌سازی در واقع هنر نیست بلکه ابزاری برای تبلیغات سیاسی است  .  وی گفت جایزه اسکار ، هیچ ارزشی ندارد و هنرمندان نیز نباید برای کسب این جایزه‌ها به دنبال ساخت اثر هنری باشند  . در نتیجه تلاش‌های دولت جمهوری اسلامی ، فیلم‌هایی که محتوای آن‌ها به هر نحوی با گفته‌های آیت‌الله خامنه‌ای مغایرت داشته باشد ، ممنوع است  .  اما این کار نتوانسته است فیلمسازان را وادار به سکوت کند  . ژاله پیرنظر اشاره می‌کند که مجید مجیدی کارگردانی که ساخته‌هایش جوایز بسیاری برایش به ارمغان آورده است در دیدار با آیت‌الله خامنه‌ای گفت حقوق‌بشر در ایران رعایت نمی‌شود و انگیزه‌های ایدئولوژیک دولت دست ما را محکم بسته است  . تحریم جشنواره اخیر فیلم‌های مستند تهران توسط جمعی از کارگردانانی که اعلام کردند اجازه نمایش دادن واقعیت به آن‌ها داده نمی‌شود ، دولت را برآشفته کرده است  . منیژه حکمت ، کارگردان سرشناس و سازنده فیلم « صداها » که فیلمش سانسور شد و نهایتا اجازه اکران نگرفت در نامه سرگشاده‌ای به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی خواستار آن شد که دولت هزینه ساخت فیلمش را به وی مسترد کند  . به خاطر فشارهای داخلی ، بسیاری از کارگردانان راهی خارج از کشور می‌شوند  . جعفر پناهی که فیلم دایره وی بزرگترین جایزه جشنواره فیلم ونیز را در سال 2000 دریافت کرد ، پس از انتخابات به خاطر شرکت در تظاهرات دستگیر شد  .  پناهی تابستان گذشته با شال سبز در جشنواره فیلم مونترآل حضور یافت و از داوران خواست تا شال سبز به تن کنند ، داوران نیز چنین کردند  .  این کار جعفر پناهی باعث شد که برای شرکت در جشنواره بین‌المللی بعدی ، به وی اجازه خروج از کشور داده نشود  . شرکت نرگس کلهر ، دختر 25 ساله مشاور فرهنگی احمدی نژاد ، در جشنواره فیلم حقوق‌بشر نورنبرگ ، پخش یک فیلم مستند از وقایع ایران و درخواست پناهندگی سیاسی ، ضربه دیگری‌بود به دولت ایران  . اما شاید هیچ کارگردانی به اندازه محسن مخملباف از حرفه اش برای کمک به جنبش سبز ایران بهره نگرفته باشد  .  وی جایزه جشنواره فیلم لندن را به آیت‌الله منتظری و جایزه یک عمر کار هنری دریافتی در جشنواره نورنبرگ را به مهدی کروبی تقدیم کرد  . نمونه‌ها در این زمینه بسیار است و نشان می‌دهد که جمهوری اسلامی نه توانسته است جلوی روند وقایع در ایران را بگیرد و نه فیلمسازان را وادار به سکوت کند  .