دیدگاه: آینده سوریه حتی پس از نابودی داعش همچنان خطرناک باقی خواهد ماند!
امروز داعش و دیگر گروه های اسلامگرای افراطی، ظاهرا بزرگترین خطر برای رژیم بشار اسد و آینده سوریه محسوب می شوند. ولی آگاهان بیم آن دارند پس از سرکوب نهایی داعش، دوران تازه ای از آشوب و درگیری در سوریه آغاز شود.
نوشته : دکتر جلال پارسایان ، تحلیگر بین‌المللی پیشروی نیروهای سکولار ضد رژیم پرزیدنت بشار اسد ، به رهبری فرماندهان نظامی آمریکا برای سرکوب داعش با موفقیت نسبی ادامه دارد  .  ارزیابی می‌شود که شهر رقه ، آخرین پایگاه داعش در سوریه ، در آینده‌ای نه چندان دور از دست این گروه تبهکار بیرون آید و همراه با شکستی که داعش در شهر موصل در عراق متحمل شد ، این سازمان تروریستی مهمترین پایگاه‌های عملیاتی خود را در خاورمیانه از دست بدهد گرچه بیم آن می‌رود که فراریان داعش در نقاط مختلف دنیا پراکنده شوند و به عملیات بیشتری در به راه انداختن کشتارهای همگانی شهروندان بی‌دفاع در کشورهای دیگر دست بزنند  . امروز داعش و دیگر گروه‌های اسلامگرای افراطی ، ظاهرا بزرگترین خطر برای رژیم پرزیدنت اسد و آینده سوریه محسوب می‌شوند  .  ولی آگاهان بیم از آن دارند که پس از سرکوب نهایی داعش ، دوران تازه‌ای از آشوب و درگیری در سوریه آغاز شود که دارای خطرات جدی برای منطقه و جهان خواهد‌بود  . بنابر این ، حتی پس از سرکوب نهایی داعش ، نمی‌توان گفت که بحران سوریه پایان گرفته است  . حضور نیروهای سپاه پاسداران ایران در سوریه ، در کنار حضور نیروی هوایی روسیه و حضوریابی اخیر نیروی هوایی امریکا و تربیت کردن واحدهای سکولار کرد و عرب علیه بشار اسا ، در کنار دخالت فعال حزب الله لبنان و همچنین دخالت‌های مستقیم ترکیه و یاری رسانی‌های آشکار و پنهان عربستان سعودی ، همراه با دخالت‌های احتمالی امیرنشین قطر ، در کنار دخالت‌های فزاینده اسرائیل ، همه و همه این نگرانی را به وجود می‌آورد که نه تنها خود سوریه در آینده قابل پیش‌بینی همچنان روی آرامش به خود نبیند ، بلکه موجب به خطر افتادن امنیت دیگر کشورهای خاور میانه و حتی جهان نیز شود  . برای اولین بار پس از جنگ کره که اوج جنگ سرد بین بلوک شوروی و بلوک غرب‌بود ، اکنون در سوریه دو نیروی هوایی روسیه و ایالات متحده در فاصله کمی از یکدیگر پرواز می‌کنند  .  سرنگونی یک فروند میگ روسی ارتش سوریه توسط هواپیماهای جنگی آمریکا موجب خشم دولت مسکو شد  . همچنین سرنگون کردن پهپاد سپاه پاسداران در سوریه توسط نیروی هوایی آمریکا و این دستور آمریکا که از این پس واحدهای رزمی تحت حمایت ایران در سوریه نیز هدف قرار خواهند گرفت ، در صحنه نظامی و سیاسی جهان با اهمیت تلقی شد  . دولت پرزیدنت اسد ، با یاری گسترده سپاه پاسداران ایران و نیروهای بسیج‌شده‌افغانستانی و پاکستانی و عراقی اعزامی به سوریه ، و دخالت فعال حزب الله لبنان و نیروی هوایی روسیه ، در ماه‌های اخیر توانسته است خطر سقوط خود را به حداقل برساند  . هنگامی که در آینده نزدیک یا دور ، کار سوریه یکسره شود و آرامش نسبی در آنجا برقرار شود ، این پرسش با جدیت تمام مطرح خواهد‌بود که نیروهای خارجی دخالت‌کننده در این جنگ دنبال چه هدف‌هایی خواهند‌بود و چه انتظاراتی دارند  ؟ آینده سوریه چه خواهد شد و چه قدرت یا قدرت‌هایی در آن جا حاکم خواهند شد  ؟ برای همگان آشکار است که آرزو و هدف حکومت ایران ماندن در سوریه و ایجاد ارتباط زمینی با لبنان و حزب الله به هدف محاصره هر چه بیشتر اسرائیل و تامین بخشی از طرح برپایی امت اسلامی به رهبری روحانیون شیعه است  . همچنین تردیدی نیست که علت اصلی دخالت روسیه در جنگ داخلی سوریه ، تحکیم موقعیت منطقه‌ای و بین‌المللی خویش و ادامه تسلط بر دو بندر طارطوس و لاذقیه در ساحل دریای مدیترانه است  .  دولت مسکو همیاری با جمهوری اسلامی ایران و دولت سوریه را دو دستمایه اصلی در راه تلاش برای رسیدن به ابرقدرتی در صحنه بین‌المللی می‌داند و به آسانی از آن صرفنظر نخواهد کرد  . ولی آیا دولت پرزیدنت ترامپ امکان خواهد داد که روسیه این چنین آسان دارای پایگاه‌هایی در نزدیکی دروازه اروپا و در حوزه دریای مدیترانه باشد  ؟ البته در گذشته نیز روسیه از بنادر طارطوس و لاذقیه استفاده می‌کرده و در آن جا حضور نظامی داشته است  .  ولی این بار حضور نیروهای روسی و به ویژه نیروی هوایی آن کشور چشمگیر است  . اگر روسیه بخواهد به حضور نظامی و سیاسی خود در سوریه ادامه دهد ، چه سهمی برای ایران باقی خواهد ماند و دولت‌های تهران و مسکو چگونه سوریه را بین خود تقسیم خواهند کرد  ؟ ترکیه چه نقشی در آینده سوریه خواهد داشت  ؟  دولت اسلامگرای آنکارا نیز خود را دارای منافع تزلزل ناپذیر در سوریه می‌داند  .  آیا در برابر تسلط روسیه و ایران بر سوریه ساکت خواهد نشست  ؟ آینده همکاری نیروهای مسلح کرد با ارتش ایالات متحده در سوریه ( که با مخالفت شدید ترکیه روبرو می‌باشد ) چه خواهد شد  ؟ آیا عربستان سعودی اجازه خواهد داد که حکومت ایران سوریه را تحت تسلط دینی و سیاسی و نظامی خود نگاه دارد  ؟ و مهره سرنوشت ساز دیگر در مورد آینده سوریه ، دولت اسرائیل است که علنا می‌گوید نخواهد گذاشت سوریه به پایگاه دیگر تهاجم و تجاور علیه اسرائیل ، در کنار حضور حزب الله در جنوب لبنان ، مبدل شود  . اسرائیل با ایالات متحده در منطقه همکاری‌های نظامی و سیاسی و استراتژیک نزدیکی دارد  .  هم اکنون بزرگترین رزمناو آمریکایی به نام جورج بوش در بندر حایفا در شمال اسرائیل لنگر انداخته و نخست‌وزیر و سران ارتش اسرائیل از آن دیدن کرده‌اند  . ولی همزمان ، اسرائیل دوستی خود با روسیه و نوعی همگامی در امور سوریه را حفظ می‌کند ،‌گر چه همزمان تاکید می‌کند که حفظ امنیت ملی و منافع دراز مدت این کشور در اولویت قرار دارد و مصالحه ناپذیر است  .  همین هفته‌بود که بنیامین نتانیاهو دوباره تلفنی با پرزیدنت پوتین درباره اوضاع سوریه گفتگو کرد  . آینده سوریه یک معمای بزرگ است و همه کشورهای منطقه و قدرت‌های جهانی آن را به دقت دنبال می‌کنند  .  ولی احتمال این که سوریه در آینده نزدیک روی آرامش به خود ببیند و به یک خطر منطقه‌ای و جهانی حادتر مبدل نشود ، بسیار ضعیف است  .