رقابت ايران و روسيه در تاجيکستان
چين و ايران بزرگترين سرمايه گذاران خارجی در تاجيکستان هستند؛ اما بيش از يک ميليون نفر از شهروندان تاجيکستان در روسيه زندگی می کنند
تاجیکستان تنها کشور فارسی زبان در میان کشورهایی است که در حیطه شوروی سابق قرار داشت  .  اما ، اکنون ایران در ایجاد روابط نزدیکتر با تاجیکستان ، با روسیه ، رقابت می‌کند  . تهران و دوشنبه ، هزار کیلومتر فاصله دارند ، اما وقتی روسای جمهوری دو کشور ملاقات می‌کنند نیازی به مترجم ندارند  .  تاجیکستان و ایران دو کشوری هستند که زبان اکثریت مردم آن‌ها فارسی است و افغانستان دری زبان ، بین آن‌ها قرار دارد  . وقتی شوروی سابق سقوط کرد ، ایران اولین کشوری‌بود که تاجیکستان مستقل را به رسمیت شناخت  . پرچم ایران الگویی برای پرچم تاجیکستان بوده است  .  محی الدین کبیری ، از حزب اسلامی تجدید ، می‌گوید : ما دو کشور ، یک ملت واحد هستیم ، فقط ما ، در محدوده‌ای زندگی می‌کنیم که تاجیکستان خوانده می‌شود و ایرانی‌ها در جایی زندگی می‌کنند که ایران ، نامیده می‌شود  .  اگر مذهب دو کشور ، یعنی شیعه و سنی را مدنظر قرار ندهیم ، در واقع یک تاریخ مشترک ، ادبیات مشترک ، دین مشترک و زبان مشترکی داریم  . محمود احمدی نژاد ، رییس جمهوری ایران ، که به کرات به تاجیکستان سفر می‌کند می‌گوید ، دو کشور یک روح در دو بدن هستند  .  آقای احمدی نژاد ماه سپتامبر گذشته برای افتتاح یک نیروگاه برق آبی و امضای توافق برای ساخت یک نیروگاه دیگر به تاجیکستان سفر کرد  .  ایران هر دو نیروگاه را اداره خواهد کرد ، تا زمانی که از فروش برق حاصل از آن‌ها سرمایه‌گذاری اولیه مستهلک شود  . سیف الله صفروف ، مدیر مرکز مطالعات راهبردی تاجیکستان ، می‌گوید : منافع دو کشور در یک راستا قرار دارند  .  منافع اقتصادی دو کشور ، توسعه منابع انرژی ، گسترش تجارت و توسعه فرهنگی ، همه در یک راستا قرار دارند  . چین و ایران بزرگترین سرمایه‌گذاران خارجی در تاجیکستان هستند  .  چین و ایران می‌خواهند یک خط راه آهن ارتباطی بسازند که از تاجیکستان عبور خواهد کرد  . برخی از تحلیلگران بر این باورند که روسیه ، قدرت غالب برای بیش از یک قرن در تاجیکستان ، از صحنه محو نخواهد شد  . محی الدین کبیری می‌گوید : ایران و روسیه جای یکدیگر را نخواهند گرفت و هر یک از آن‌ها جایگاه ویژه خودشان را در تاجیکستان دارند  .  او می‌گوید ، بیش از یک میلیون نفر از شهروندان تاجیکستان در روسیه زندگی می‌کنند  . اما ، به نظر می‌رسد ، 2500 سال تاریخ مشترک بین تاجیکستان و امپراطوری ایران ، به تدریج بر حاکمیت صد ساله روسیه در این کشور ، سایه خواهد انداخت  . ظفر عبدالله یف ، بلاگر آزادیخواه ، می‌گوید : پس از سقوط شوروی سابق در آسیای میانه ، دو کشور فارسی زبان ایران و تاجیکستان ، تنها زمانی می‌توانند یک روابط واقعا عمیق داشته باشند ، که ایران به سمت آزادی چرخش کند  .