گزارش: قدرتهای عمده جهان دعوت ايران را برای بازديد تأسيسات اتمی رد کردند
ديويد آلبرايت: برنامه اتمی ايران بومی نيست به همين علت تحريم ها همراه با محدوديت های تجاری دسترسی جمهوری اسلامی را به مواد کليدی دشوار کرده است
جمهوری اسلامی ایران اخیرا از گروهی از کشورها دعوت کرد در روز‌های پانزدهم و شانزدهم ماه جاری از تاسیسات هسته‌ای ایران بازدید کنند  .  دیپلماتها می‌گویند چین ، روسیه و اتحادیه اروپا در بازدیدهای روزهای شنبه و یکشنبه شرکت نکرده‌اند  .  آمریکا نیز دعوت نشده‌بود  .  اما دست کم الجزیره ، کوبا ، مصر ، سوریه و ونزوئلا دعوت ایران را پذیرفته‌اند  . جفری یانگ از صدای آمریکا در گفتگو با چند تن از تحلیل‌گران در واشنگتن نظر آن‌ها را در خصوص انگیزه‌های ایران جویا شد  . بسیاری از ناظران این پیشنهاد ایران را رد کرده و می‌گویند ایران هرگز آن بخش‌هایی را که به برنامه احتمالی تولید سلاح‌های هسته‌ای مربوط می‌شود در معرض دید قرار نخواهد داد  .  با این حال به گفته تحلیل‌گران ایران بر این باور است که از این بازدید بهره خواهد برد  . ایران برای برنامه‌های هسته‌ای خود همواره تحت انتقاد شدید قرار داشته است  .  گرچه ایران اصرار دارد فعالیت‌های هسته‌ای اش برای تولید برق بوده ، اما بسیاری از کشورها ، تهران را متهم می‌کنند که عملا به دنبال تولید سلاح‌های هسته‌ای است  .  سوظن‌ها نسبت به صلح‌آمیز بودن برنامه‌های هسته‌ای ایران زمانی شدت گرفت که تاسیسات مخفی غنی‌سازی اورانیوم در نزدیکی قم در سپتامبر سال 2009 میلادی ، برملا شد  . چند هفته قبل ایران از چند کشور جهان دعوت کرد از سایت غنی‌سازی اورانیوم در اطراف نطنز و همچنین تاسیسات آب سنگین در نزدیکی اراک بازدید کنند  .  مجارستان به عنوان نماینده اتحادیه اروپا ، روسیه ، چین و دو کشور از گروه پنج بعلاه یک از جمله کشورهایی‌بودند که از آن‌ها برای بازدید در روزهای پانزدهم و شانزدهم ژانویه سال جاری دعوت شده‌بود  .  از کشورهای عضو جنبش عدم تعهد نیز برای این بازدید دعوت بعمل آمده است  . کاترین اشتون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپابلافاصله اعلام کرد مجارستان در این بازدید شرکت نخواهد کرد  . الکس وطن خواه تحلیل‌گر موسسه خاورمیانه در واشنگتن می‌گوید هدف ایران به روشنیاعمال نفوذ بر روند گفتگوهایی است که در خصوص برنامه‌های هسته‌ای ایران برگزار خواهد شد  .  آقای وطن خواه می‌گوید : « آن‌ها می‌گویند هدف دعوت ازکشورهای مختلف ، قبل از دور جدید مذاکرات با کشورهای 5 + 1 که قرار است هفته آینده برگزار شود نشان دادن حسن نیت دیپلماتیک ایران است  . » گروه پنج بعلاوه یک به 5 کشور عضو دائمی شورای امنیت سازمان ملل متحد به علاوه آلمان اطلاق می‌شود  .  دور جدید گفتگوهای این کشورها با ایران بیست و یکم ژانویه و بیست و دوم ماه ژانویه ، که برابر اول و دوم بهمن ماه جاری است ، در استانبول برگزار خواهد شد  . جوزف سیرین سیونه تحلیل‌گر مسائل هسته‌ای و مدیر بنیاد پلاشیرز می‌گوید : « ایران دو هدف از دعوت خود دارد ، اول آنکه ایران می‌خواهد نشان دهد از انعطاف‌پذیری برخوردار است  .  یعنی نشان دهد که برای گفتگو آماده است و دوم این که ایران می‌خواهد تاسیسات هسته‌ای خود را که تاسیسات اصلی هستند به مقامات ارشد کشورها نشان دهد و به آن‌ها بقبولاند که در استفاده از این تاسیسات مصمم است و تحت هیچ شرایطی حاضر به از دست دادن آن‌ها نیست  . » جیمز اکتون یکی دیگر از کارشناسان امور هسته‌ای در بنیاد کارنگی برای صلح بین‌المللی متذکر می‌شود که هدف از این بازدید تلاشی از سوی ایران است که می‌خواهد توجه جهانی را از تعهدات بین‌المللی خود منحرف کند  ..  آقای اکتون میگوید : « به نظر من هدف ایران از دعوت از یک عده از سفرای خارج این است که نشان دهد برنامه‌های هسته‌ای اش شفاف بوده است  .  البته اگر بخواهید برنامه هسته‌ای خود را شفاف نشان دهید باید با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همکاری کامل و فعالانه داشته باشید  .  بنابراین فکر می‌کنم این بیشتر یک شیرین کاری تبلیغاتی است که به عکس خود بدل‌شده‌است  . » جیمز اکتون از موسسه کارنگی می‌گوید ایران با حذف لندن و واشنگتن ، اشتباه بزرگی مرتکب شد و ادامه می‌دهد : « فکر می‌کنم اگر ایران از همه کشورهای عضو 5 + 1 دعوت می‌کرد در موقعیت تبلیغاتی قوی تری قرار می‌گرفت  .  و سپس با افتخار اعلام می‌کرد که آمریکا و بریتانیا دعوت این کشور را برای « شفاف‌سازی » در زمینه برنامه‌های هسته‌ای ، رد کرده‌اند  .  قصور در دعوت از این کشورها به روشنی جمهوری اسلامی ایران را از وجهه عمومی که به دنبال آن‌بود محروم کرد  . » جوزف سیرین سیونه می‌گوید ایران تنها بر روسیه و چین تاکید داشت زیرا این دو عضو گروه 5 + 1 در ماه ژوئن سال گذشته به قطعنامه سازمان ملل متحد در اعمال چهارمین دور از تحریم‌های جدید علیه تهران رای دادند  .  تهران فکر می‌کرد شرکت این دو کشور در بازدید از تاسیسات هسته‌ای ایران ممکن است آرای مسکو و پکن را در حمایت از تحریم‌های بیشتر در آینده تغییر دهد  .  سیرین سیونه که در سال 2005 برای بازدید از تاسیسات هسته‌ای در نزدیکی اصفهان به ایران سفر کرده است می‌گوید : « این بازدید شبیه به نمایش‌های از قبل طراحی شده‌بود ، یک نمایشی که ما را بردند ، چرخاندند و خارج کردند و در تمام مدت دوربین‌های تلویزیون دولتی فیلم‌برداری می‌کرد  .  ایران می‌خواست نشان دهد که با دادن اجازه به کارشناسان برای این بازدید چقدر شفاف عمل می‌کند  .  البته این نمایش به آنچه بازرسان باید برای تعیین دقیق ماهیت برنامه‌های هسته‌ای ایران انجام دهند هیچ شباهتی نداشت  . » سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه و دیگران گفته‌اند برای ایجاد شفافیت کامل در زمینه برنامه‌های هسته‌ای ایران هیچ جایگزینی برای آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نمی‌توان یافت  . در همین حال محمدرضا کارشکی معاونت نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران از تولید انبوه بمب‌های هوشمند با کلاهک دوهزار پوندی خبر داد و آن را از قویترین بمب‌های دنیا دانست  .  وی گفت جمهوری اسلامی ایران هیچ محدودیتی در بکارگیری این بمب‌ها ندارد  .  به گزارش خبرگزاری فارس ، این مقام ارشد نظامی افزود در نسل سوم این بمب‌ها که در دست طراحی و ساخت است ، برد آن‌ها بواسطه نصب موتور بر روی بمب به یکصد کیلومتر ، خواهد رسید  . اما در خبرهای دیگر طی هفته‌ای که گذشت گزارش‌هایی منتشر شد مبنی بر اینکه سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا معتقدند رهبران ایران هنوز تصمیم قطعی برای تولید سلاح اتمی نگرفته‌اند  .  دیوید آلبرایت کارشناس تسلیحات اتمی می‌گوید فشارهایی که طی ماه‌های اخیر بر ایران وارد‌شده‌روند غنی‌سازی اورانیوم را کند کرده است اما با این وجود ، ایران ظرف شش ماه تا یک سال ، امکان تولید سلاح هسته‌ای را دارد  . دیوید آلبرایت می‌گوید طی ماه‌های اخیر تحریم‌های اعمال‌شده‌علیه جمهوری اسلامی به همراه عواملی همچون عدم توان فنی متخصصان ایرانی و حمله سایبری به سیستم کامپیوتری تاسیسات اتمی ایران باعث کندی روند غنی‌سازی اورانیوم در ایران‌شده‌است  . آقای آلبرایت که روز پنجشنبه در مرکز تحقیقاتی وودرو ویلسون در واشنگتن سخن می‌گفت تاکید کرد ایران برای ادامه برنامه اتمی خود محتاج دیگر کشورهاست و به همین علت تحریم‌های علیه جمهوری اسلامی موثر واقع‌شده‌است  .  این کارشناس اتمی می‌گوید : « برنامه اتمی ایران بومی نیست و ایران نمی‌تواند مواد و لوازم کلیدی اولیه را خودش تولید کند تا مستقلا به ساختن سانتریفیوژهای گازی بپردازد  .  به همین علت تحریم‌ها همراه با محدودیت‌های تجاری ، دسترسی ایران به این مواد کلیدی را دشوار کرده است  . » دیوید آلبرایت می‌گوید در خصوص تحریم‌ها چالش کنونی شرکت‌های چینی هستند که به عنوان واسطه ، مواد لازمی که از اروپا وارد‌شده‌را در اختیار ایران قرار می‌دهند  . طی سال‌های اخیر ، تحقیقات دیوید آلبرایت در خصوص برنامه اتمی ایران مورد توجه مقام‌های آمریکایی قرار گرفته است آقای آلبرایت می‌گوید بر اساس تحقیقاتش ، به نظر می‌رسد مواد کلیدی مورد نیاز برای تولید سانترفیوژهای موسوم به پی یک در حال اتمام باشد و ایران برای خرید مواد لازم برای ساخت سانتریفیوژهای پیشرفته تر با مشکل روبروست  . در همین حال آقای آلبرات تاکید می‌کند با وجود مشکل تهیه مواد و لوازم اولیه ، ایران ممکن است بتواند در حدود هزار دستگاه سانترفیوژ پیشرفته تولید کند که بیش از پنج برابر ظرفیت غنی‌سازی سانتریفیوژهای پی یک را خواهد داشت و این امر امکان تولید سریع بمب اتم را فراهم خواهد کرد  . آقای آلبرایت می‌گوید : « اگر ایران بخواهد به سرعت به بمب اتم دست یابد ، می‌تواند ظرف یک سال بمب تولید کند  .  ایران اکنون توان تولید بمب اتم را دارد ولی عوامل دیگری مانع از چنین اقدامی می‌شود  .  ایران می‌داند که مثلا اگر در تاسیسات نطنز به تولید بمب اتم بپردازد ، این تاسیسات هدف حمله نظامی قرار خواهد گرفت  . » دیوید آلبرایت توضیح می‌دهد که اگر ایران بخواهد ظرف شش ماه تا یک سال به سلاح اتمی دست یابد باید از تاسیسات مخفیانه خود بهره گیرد  .  وی تاکید می‌کند هرچند مقام‌های ایرانی تصمیم قطعی برای تولید بمب هسته‌ای نگرفته‌اند اما در جهت دستیابی به سلاح اتمی حرکت می‌کنند  . در خبرهای دیگر نیویورک تایمز از تلاش گروه حماس در جلوگیری از حمله‌ها ی موشکی گروه‌های تندرو فلسطینی از نوار غزه به خاک اسرائیل خبر داده و می‌نویسد حماس که کنترل نوار غزه را در دست دارد با تقویت نیروها درمرز با اسرائیل تلاش می‌کند مانع از آن شود که گروه‌ها ی ستیزه جوی کوچک فلسطینی با موشک خاک اسرائیل را هدف قرار دهند و این نشانه نگرانی حماس از احتمال حمله گسترده نظامی اسرائیل به غزه در پی موشک پرانی‌های هفته‌های اخیر است  .  به نوشته این روزنامه محمود زهار از رهبران حماس به گروه‌های کوچک فلسطینی از جمله جهاد اسلامی و کمیته مقاومت خلق هشدار داده است از حمله به خاک اسرائیل خودداری ورزند  .  نیویورک تایمز می‌افزاید مقام‌ها ی بلند پایه مصری در دیدار بارهبران حماس به آن‌ها هشدار داده‌اند خطر حمله نظامی اسرائیل به غزه در صورت ادامه موشک پرانی‌ها جدی است  .