گزارش فیلم «جادو زیر مهتاب»، فیلم جدید وودی آلن
استنلی کرافورد، یک شعبده‌باز موفق در لندن است و سرگرمی او رو کردن دست مدعیان به احضار روح و ارتباط با عالم غیب است، که پولدارهای ساده‌لوح را سرکیسه می‌کنند.
فیلم « جادو زیر مهتاب » که اکران آن از جمعه همین هفته در سینماهای آمریکا شروع می‌شود ، 44مین فیلم وودی آلن ، سینماگر نیویورکی است که در آستانه 80 سالگی ، همچنان خستگی‌ناپذیر ، سالی یک فیلم می‌سازد  . خودش بارها گفته که اگر در حال ساختن فیلم نباشد ، انگار دیگر زنده نیست و از هم‌اکنون ، مشغول فیلم 45 است ، با شرکت « اما استون » .  از سال 1973 یعنی حدود 40 سال پیش تاکنون ، کمتر سالی هست که در آن وودی آلن فیلمی بیرون نداده باشد ، ولی پرکار بودن ، هر چند انضباط و تعهد لازم را دارد ، ولی حاصل آن لزوما همیشه شاهکار سینمایی نیست ، هر چند که فیلم‌های وودی آلن محک خودشان هستند ، و بنابراین ، موفقیت هر فیلم او در مقایسه با فیلم‌های دیگر خود او سنجیده می‌شود  . در فیلم جدید ، کالین فیرث Colin Firth ، در نقش استنلی کرافورد ، شعبده‌باز موفقی است در لندن ، که با آرایش و لباس چینی برنامه اجرا می‌کند  .  سرگرمی اصلی استنلی ، رو کردن دست مدعیان به احضار روح و ارتباط با عالم غیب است ، که پولدارهای ساده‌لوح را سرکیسه می‌کنند  . وودی آلن می‌گوید در کتاب‌ها خوانده که در دهه 1920 میلادی ، روحانی‌نما و غیب‌گوهای حقه‌باز در آمریکا و اروپا ، زیاد‌بودند که سر مردم کلاه می‌گذاشتند  .  مردم‌ عادی ، دانشمندها و حتی روشنفکران گول آن‌ها را می‌‌خوردند ، ولی شعبده‌بازها را نمی‌‌توانستند فریب دهند ، چون شگردهای آن‌ها را تشخیص می‌دادند ؛ و شعبده‌بازهای مشهور ، از جمله حتی هودینی ، وقت می‌گذاشتند برای روکردن دست غیبگوهای قلابی  .  وودی آلن می‌گوید با خود فکر کرد می‌تواند از آن داستان خوبی در بیاورد ، یک داستان رومانتیک  . زن جوانی به نام سوفی بیکر با بازی اما استون Emma Stone ، مدعی غیبگویی و احضار روح است که در ویلای مجلل خاندان « کاتلیج » - از ثروتمندان صاحب صنایع در آمریکا ، جا خوش کرده و خطر آن هست که از طریق ازدواج با پسر خانواده ، ثروت آن‌ها را بالا بکشد  .  استنلی به عنوان یک بازرگان پولدار ، به ویلای کاتلیج در ساحل « کوت دازور » میهمان می‌شود ، با هدف افشاگری در باره سوفی ، ولی به شیاد زیبای آمریکایی ، دل می‌بازد  .  منتقدها ، کشش آشکار میان اما استون وکالین فیرث را جاذبه اصلی فیلم می‌دانند  . اما استون می‌گوید کار برای وودی آلن او را به قدری دلواپس کرده‌بود که می‌ترسید بالا بیاورد ، چون نمی‌دانست چه انتظاری باید داشته باشد و کالین فیرث هم همین احساس را داشت ، که خوب‌بود ، چون در قایق دلواپسی ، تنها نبود  . کالین فیرث می‌گوید کار با وودی آلن غیرعادی است ، چون برخلاف کارگردان‌های دیگر ، قبل از فیلم‌برداری جلسه روخوانی و بحث نمی‌گذارد و با بازیگرها ، تمرین نمی‌کند و بنابراین ، فیلم‌برداری بدون مقدمه شروع می‌شود  .  او می‌گوید چند روز طول کشید که به این طرز کار کردن خو بگیرد  . اما استون ، در کنار اندرو گارفیلد Garfield ، هم‌بازی‌اش در فیلم‌های « اسپایدر من »، و همچنین دیگر دست‌اندرکاران فیلم جدید وودی آلن ، از جمله کالین فیرث ، که برای نخستین بار برای آلن کار کرده ، و جکی ویور Weaver ، بازیگر کهنه‌کار که نقش مادرسالار خاندان کاتلیج را بازی می‌کند ، در نیویورک روی فرش قرمز‌بودند ، در سینمای قدیمی و دل‌انگیز پاریس ، به مناسبت افتتاح اکران سراسری فیلم « جادو زیر مهتاب » همراه با خود وودی الن که همسرش « سون یی پروین Soon Yi Previn » را در کنار داشت  .  طبق معمول ، از وودی الن درباره پرکاری‌ و انضباطش سوال شد  . وودی الن می‌گوید از کار کردن لذت می‌برد ، و خودش را به بازیکن‌های حرفه‌ای بیس‌بال تشبیه می‌کند که برای بازی مورد علاقه‌شان پول می‌گیرند  .  آلن می‌گوید فیلم‌سازی را کار نمی‌داند  .  او به محض پایان یک فیلم ، بعدی را شروع می‌کند ، چون برایش تفریح است و نتیجه‌اش این است که خیلی فیلم‌ می‌سازد  . بعضی منتقدها ، فیلم « جادو زیر مهتاب » را فیلم سبکی می‌دانند با داستانی نه چندان اصیل ، که در هر حال ، تماشای آن خالی از لطف نیست  .  الن شرتسال در ویلج وویس ، می‌نویسد وودی الن برای پاکنویس کردن سناریو ، وقت زیادی نگذاشته  .  منتقد جوردون هافمن می‌نویسد برخلاف شاهکارهای بسیار وودی آلن ، این فیلم وضوح و درخشش چندانی ندارد ، ولی فیلمی است که باید به آن احترام گذاشت و آن را تماشا کرد  . شخصیت شعبده باز خیلی زود شیفته زیبای غیبگو می‌شود ، اما نه شیفته روحانیت و توانایی‌اش در احضار ارواح ، بلکه شیفته جاذبه زلال او می‌شود که در فیلم ، فیلمبردار داریوش خنجی با کمک نورپردازی کاری کرده که همیشه بلورین جلوه می‌کند  . در نشریات حرفه‌ای سینما ، منتقدها بازار خوبی برای این فیلم پیش‌بینی کرده‌اند ، که البته به پای فروش فیلم سال 2011 وودی آلن ، یعنی نیمه شب در پاریس نخواهد رسید ، ولی به قول منتقد ورایتی ، نوعی بازگشت است به فضای آن فیلم ، چون در فرانسه کار‌شده‌و تماشاگر را به دهه 1920 میلادی می‌برد و از مناظر سواحل زیبا و ثروتمند کوت دازور هم خیلی بهره گرفته ، با کمک فیلم‌برداری زیبای داریوش خنجی  . تماشاگر این فیلم از دید این منتقد ، طبقه متوسط و مرفه و تحصیل‌کرده جامعه هستند که با فیلم‌های پرسروصدای تابستانی که برای نوجوان‌هاست ، میانه خوشی ندارند  .  فیلم خوشایندی است در مجموع و خیلی با صفا  .  ظاهرا بعد از نیویورک که وودی آلن سال‌ها در فیلم‌هایش به آن عشق می‌ورزید ، حالا فرانسه است که الهام‌بخش اوشده  . شخصیتی که کالین فیرث بازی می‌کند ، مبنای تاریخی دارد  .  در قرن نوزده ، یک شعبده باز آمریکایی‌بود به نام Elsworth Robinson که روی صحنه ، از اسم چینی « چانگ لینگ سو » استفاده می‌کرد که بی‌شباهت به اسم مستعار شخصیت کالین فیرث در این فیلم نیست  . شخصیت شعبده باز برای آلن گیرایی دارد چون در نوجوانی از روی کتاب‌های خود‌آموز شگردهای شعبده بازی و چشم‌بندی به خودش یاد داده‌بود  .  در فیلم Scoop با اسکارلت جوهنس ، خود وودی آلن نقش یک شعبده باز سالمند را بازی می‌کند  .  در فیلم Alice هم شعبده بازی هست  .  اما برخلاف آن فیلم‌ها ، فیلم « جادو زیر مهتاب » در ژانر کمدی عشقی است که معمولا دو نفر بر اختلاف یا دلزدگی اولیه غلبه می‌کنند  .  اختلاف دو شخصیت اصلی ، فلسفی است  .  یکی خردگرا است و به روح و جن و دنیای ماورالطبیعه اعتقاد ندارد در حالیکه دیگری ، دست‌کم وانمود می‌کند که می‌تواند با دنیای ارواح رابطه بگیرد  .  بیشتر از کارآگاهی و افشاگری علیه زن شعبده باز ، که در فیلم چندان جدی گرفته نمی‌شود ، وودی الن هم به بحث فلسفی بین آن‌ها علاقمند است  . موضعی که استنلی مدام تکرار می‌کند ، تاکیدش بر اصالت عقل است در برابر اوهام وخرافات ، ولی ظاهرا وودی آلن علیرغم این که با او هم‌عقیده است ، همیشه برای عشق ، که غیرعقلایی است ، جایی در زندگی قائل است  .  در کل پیام این فیلم شاید این باشد که برای قابل تحمل‌تر کردن زندگی ، گاهی اندکی خودفریبی لازم است  .  اما آلن شرتسال ، منتقد ویلج وویس معتقد است که در این فیلم ، تصاویر غنی و فضاهای زندگی ثروتمندان و طرح لباس‌ها خیلی چشمگیر است ، به سبک « گتسبی بزرگ » اما انگار قصه فیلم را از مغازه لباس‌های حاضری آورده‌اند ، چون مثل لباس بددوخت ، به تن فیلم برازنده نیست  . مثلا هیچ دلیلی برای کشش عشقی بین این دو شخصیت وجود ندارد ، جز این که هر دو نقش‌های اصلی این فیلم را گرفته‌اند  .  تاد مک‌کارتی هم در هالیوود ریپورتر این فیلم را از کارهای ضعیف وودی آلن می‌داند در حالی که برعکس او ، اوئن گلیبرمن در سایت بی‌بی سی معتقد است که آلن بحثی عقلانی یا خردگرایانه مطرح کرده در دفاع از خردستیزی ، و این فیلم را به مراتب از فیلم‌های چند سال اخیر وودی آلن بهتر می‌داند ( البته به استثنای یاسمین آبی ) . از بازی اما استون خیلی تعریف‌شده‌ .  ظرافت بازی او در این است که تا مدتها ، نمی‌گذارد تماشاگر پی ببرد که آیا شارلاتان است یا واقعا به کاری که می‌کند ، اعتقاد دارد  .  بازی کالین فیرث هم بازی با قدرت و با اعتماد به نفسی است ، که برخلاف بازیگران دیگر فیلم‌های وودی آلن ، مثل میا فارو یا اوئن ویلسن ، سعی نمی‌کند تقلید بازی خود وودی آلن را در بیاورد ، بلکه منتقدها ، بازی او را تجلیلی از شیوه بازی رکس هریسون می‌دانند و صحنه آخر فیلم هم که تجلیلی از فیلم « بانوی زیبای من » My Fair Lady است ، نشان می‌دهد که این شباهت اتفاقی هم نبوده  .  اما صحنه‌های استون و فیرث با هم ، بهترین صحنه‌های فیلم هستند  .