رابطه اسفندیار رحیم مشایی با احمدی نژاد زیر ذره بین!
بابک دهقان پیشه در مقاله ای مفصل در هفته نامه آمریکایی نیوزویک به شخصیت و نقش اسفندیار رحیم مشایی، مشاور محمود احمدی نژاد در دولت وی پرداخته است
زمستان گذشته ، اسفندیار رحیم مشایی ، همچون بسیاری از دیگر مقام‌های جمهوری اسلامی ، در مراسم سالگرد انقلاب اسلامی در تهران شرکت کرد  .  سه دهه است که این مراسم تقریبا بدون هیچگونه تغییری برگزار می‌شود : سخنرانی‌های آتشین و پرچم تکان دادن‌های مردم  .  اما رحیم مشایی ، رییس دفتر احمدی نژاد ، هنگام بازگشت از مراسم و سوار شدن به اتوموبیلش با صحنه‌ای بسیار غیرعادی رو به رو شد : گروهی از مردم خشمگین او را دوره کردند و زنی از آن میان فریاد زد « مرگ بر مشایی  . » یک عده هم فریاد زدند « مشایی پایت را از دولت کنار بکش  ! » حضور مشایی در دولت در چند سال اخیر شکاف و اختلافات زیادی در هیات حاکمه ایجاد کرده است ، هم به خاطر نسبت فامیلی اش با احمدی نژاد او پدر زن پسر احمدی نژاد است و هم به خاطر عقاید مذهبی غیرمتعصانه اش که به نظر برخی از روحانیون بنیاد جمهوری اسلامی را به خطر می‌اندازد  .  در ضمن به نظر می‌رسید احمدی نژاد دارد مشایی 51 ساله را برای جانشینی خودش در پست ریاست جمهوری آماده می‌کند  .  چنین ظنی بسیاری از حامیان تندروی آیت‌الله علی خامنه‌ای را به خشم آورده است  . در هفته‌های اخیر ، تنش‌های محافظه کاران در حکومت ایران به شدت بالا گرفته است  .  تعدادی از وبسایت‌های وابسته به محافظه کاران نامه‌ای را منتشر کرده‌اند که ظاهرا مشایی را با رسوایی اختلاس دو میلیارد و ششصد میلیون دلاری مرتبط می‌داند  .  این بزرگترین اختلاس در تاریخ ایران است ، که می‌تواند مشایی را روانه زندان کند و احمدی نژاد را از لحاظ حقوقی به دردسر بزرگی بیندازد  .  یک نماینده اصولگرای مجلس گفت مجازات تقلبات مالی باید اعدام باشد و اشاره اش به مشایی‌بود  .  به نظر می‌رسد قوه قضاییه هم پا به میدان گذاشته است : دو هفته پیش یکی از بستگان مشایی ظاهرا به اتهام دست داشتن در این رسوایی مالی بازداشت شد  .  مهدی خزعلی ، تحلیلگر سیاسی و فرزند یکی از روحانیون نزدیک به خامنه‌ای می‌گوید « در هر مساله جنجال برانگیزی که به مشایی مربوط است ، پای احمدی نژاد هم در میان است  .  کشمکش احمدی نژاد با خامنه‌ای و هوادارانش جدی است ، هدف هم به حاشیه راندن رهبر انقلاب است  . » در حالی که این کشمکش‌ها وارد مرحله بحرانی می‌شود ، سرنوشت احمدی نژاد و مشایی به هم گره خورده است  . اسفندیار رحیم مشایی در رامسر به دنیا آمد و در رشته مهندسی برق تحصیل کرد  .  در دهه پنجاه به صف مبارزه علیه رژیم شاه پیوست و پس از انقلاب در وزارت اطلاعات رامسر مشغول به کار شد  .  مدتی را در مناطق نا آرام کردنشین در شمال غرب کشور گذراند البته نه در جنگ ؛ بلکه به گفته یکی از فعالان اوپوزیسیون به کارهای فرهنگی و روابط عمومی پرداخت  .  برخی از رفتارها و ویژگی‌های ضد و نقیضی که به تازگی برای مشایی دردسر ساز‌شده‌از همان موقع در او دیده می‌شد ، « از جمله اعتقاد به این که با امام زمان رابطه خاصی دارد  .  موقع راه رفتن هر چند وقت یک بار می‌ایستاد و به امام زمان سلام می‌کرد  . » در مناطق شمال غرب ایران‌بود که مشایی به مردی برخورد که زندگی اش را عوض کرد  .  احمدی نژاد در زمان جنگ ، در آذربایجان فرماندار‌بود ؛ هر چند بعد از جنگ احمدی نژاد در دستگاه دولت مشغول به کار شد ، دوستی آن دو ادامه پیدا کرد  .  هنگامی که احمدی نژاد شهردار تهران شد ، مشایی را مشاور فرهنگی هنری شهرداری کرد و این سرآغاز پیوندهای سیاسی این دو نفر‌بود  .  هوشنگ امیراحمدی رییس شورای آمریکاییان ایرانی تبار که با احمدی نژاد و رحیم مشایی ملاقات کرده است می‌گوید « هر دوی آن‌ها از قشر پابرهنه جامعه سر برآورده‌اند و وجوه مشترک زیادی با هم دارند  .  رابطه آن‌ها با هم بسیار عمیق و چندجانبه است  . » دیگران وجه تاریکتر این رابطه را می‌بینند  .  کریم سجادپور ، تحلیلگر بنیاد کارنگی می‌گوید : « مشایی راسپوتین احمدی نژاد است  . » کارهای بحث برانگیز مشایی در دو دوره ریاست جمهوری احمدی نژاد به اوج خود رسید  .  او سال 1387 به دو تابوی دولت ایران دست درازی کرد : یکی این که اعلام کرد که ایرانی‌ها و اسراییلی‌ها با هم دوست هستند و دیگر این که پیشینه ایران قبل از اسلام را ستود  .  کارهایی کرد که از یک فرد مومن سر نمی‌زند از جمله آن که با برخی از هنرمندان نشست و برخاست کرد و در مراسمی در ترکیه شرکت کرد که زنان در آن می‌رقصیدند  .  اما بحث انگیزترین کارش این‌بود که بارها این پرسش را مطرح کرد که آیا وجود روحانیون در حکومت ضرورت دارد  ؟  هر بار که این پرسش را مطرح می‌کرد ، نشریات ، سیاستمداران و روحانیون تندرو برآشفته می‌شدند ، اما مشایی کوتاه نمی‌آمد  .  سال گذشته در دیدار با روحانیون و دانشجویان مذهبی گفت « من سربازم و تا پای جان روی حرفم ایستاده‌ام  . » در توفان سیاسی که در حلقه حاکمان ایران برپاست ، احمدی نژاد مصرانه در کنار اسفندیار رحیم مشایی ایستاده است  .  هنگامی که پس از انتخابات سال 1388 احمدی نژاد ، رحیم مشایی را به عنوان یکی از معاونان خود برگزید ، آیت‌الله خامنه‌ای علنا خواستار کنارگذاشتن او شد  .  احمدی نژاد مشایی را از پست معاونت برداشت و عنوان رییس دفتر و سرپرست نهاد ریاست جمهوری را به او داد  .  این دهن کجی بزرگی به رهبر‌بود  .  در یکی از مکاتبات دیپلماتیک ایالات متحده که سال گذشته روی سایت افشاگر ویکی لیکس منتشر شد ، آمده است : « دفاع لجبازانه احمدی نژاد از مشایی اهمیت این شخص را به عنوان مشاور کلیدی رییس‌جمهور منزوی ایران نشان می‌دهد  . » مشایی اکنون بیش از ده پست دولتی از جمله مقام کلیدی نماینده ویژه رییس جمهوری در امور خاورمیانه را در اختیار دارد  .  او همچنین همواره در سفرهای احمدی نژاد به ایالات متحده و کشورهای منطقه در رکاب اوست  . اما این دفاع بی‌دریغ ارزان تمام‌نشده‌: احمدی نژاد کشمکش‌های تلخی با آیت‌الله خامنه‌ای و عناصری از سپاه پاسداران داشته تا جایی که به نظر بعضی از ناظران ، او تا پایان دوره ریاست جمهوری اش دوام نخواهد آورد  .  بهار گذشته ، هنگامی که احمدی نژاد خواست حیدر مصلحی ، وزیر اطلاعاتش را عزل کند ، خامنه‌ای او را دوباره به سر کار برگرداند  .  دعوا به همین جا ختم نشد  .  اندکی بعد رسانه‌های محافظه کار تلاش سازمان یافته‌ای راه انداختند تا مشایی و یارانش را به جن‌گیری و ارتباط با اجنه متهم کنند  .  بیش از بیست نفر از حلقه نزدیکان احمدی نژاد بازداشت شدند و عوامل اطلاعاتی ظاهرا به دستور آیت‌الله خامنه‌ای به دفتر مشایی حمله بردند  .  نشریات محافظه کار از مشایی به عنوان رهبر جریان انحرافی نام می‌برند  . احمدی نژاد ادعا می‌کند که رسوایی اخیر اختلاس هنگفت بانکی دنباله تلاش گروهی است که سعی در بدنام کردن او دارند  .  بخشی از این طرح شامل اعتبارنامه‌های جعلی است که برای خرید شرکت‌های جدیدا خصوصی‌شده‌استفاده‌شده‌است  .  بزرگترین مدرکی که علیه احمدی نژاد رو‌شده‌، نامه‌ای است ظاهر به امضای رحیم مشایی ، که در آن از وزیر اقتتصاد خواسته‌شده‌است تا تسهیلاتی برای فروش یکی از آن شرکت‌ها قائل شود  .  وزیر اقتصاد سه هفته پیش به سختی از رای استیضاح مجلس جان به در برد  .  اما رقابت‌های داخلی را زیاد نمی‌شود پنهان نگه داشت : شمشیرها پیش از انتخابات اسفندماه مجلس از غلاف بیرون خواهد آمد و حتما تا پیش از انتخابات ریاست جمهوری سال 1392 ، که مشایی ممکن است خود را برای آن نامزد کند ، دعواها کاملا علنی خواهد شد  .  هوشنگ امیراحمدی می‌گوید « مشایی قطعا هنوز هم رویای رییس‌جمهور شدن را در سر می‌پروراند  .  فکر می‌کنم احمدی نژاد خیلی دلش می‌خواهد که مشایی رییس‌جمهور بعدی باشد  . » شاید به همین خاطر است که آیت‌الله خامنه‌ای به تازگی در یک سخنرانی اشاره کرد که نظام سیاسی ایران ممکن است از ریاست جمهوری به نظام پارلمانی تبدیل شود  .