یک مستند تازه درباره ماجرای دستگیری و زندانی شدن سه کوهنورد آمریکایی
«در آن روز کذایی احتمالا ما کمی بیشتر از حد معمول کوهپیمایی کردیم اما هرگز حتی نزدیک به مرز ایران هم نبودیم. به نظر من تمام این مسئله یک سوء تفاهم عظیم بیشتر نیست»
فیلم مستند 25 دقیقه‌ای « شین و جاش را آزاد کنید : درخواست فوری برای شفقت » برای نخستین بار ، ماجرای سه کوهنورد آمریکایی را که ضمن گردشگری در عراق در کوهستان‌های هم مرز این کشور با ایران توسط سربازان ایرانی بازداشت شدند به نمایش می‌گذارد  . این فیلم درعین حال تقاضایی است از سوی « سارا شورد » یکی از سه زندانی که پس از 410 روز از زندان « اوین » آزاد شد ، برای بخشیدن و آزادی دو دوست کوهنورد دیگرش که هنوز در زندان به سر می‌برند و یکی از آن‌ها نامزد اوست  . سارا شورد روزهای متمادی در سلول انفرادی خود در زندان اوین نمی‌توانست غذا بخورد و گاه حتی چنان پریشان خاطر و افسرده‌بود که از تختخواب هم بیرون نمی‌آمد  .  در آن روزها او آرزو داشت برای همیشه از انظار پنهان مانده و فراموش شود  .  اما در تمام آن لحظات غیرقابل تحمل در زندان اوین ، « سارا » به مادر خود فکر می‌کرد و می‌دانست هرطور که‌شده‌باید به خاطر او زنده بماند : « در آن دقایق غیرقابل توصیف می‌دانستم که باید یک جوری خودم را سرپا نگهدارم و به هر شکلی که‌شده‌به زندگی ادامه بدهم  .  می‌دانستم که باید به خاطر مادرم هم که‌شده‌قوی باشم  . » این بخشی از سخنان « سارا شورد » 32 ساله در فیلم مستند « شین و جاش را آزاد کنید » است که در آن وی برای نخستین بار درباره جزئیات زندان 410 روزه خود در « اوین » صحبت می‌کند  . « سارا شورد » در ماه سپتامبر گذشته با یک وثیقه مالی 500 هزار دلاری از زندان آزاد شد  .  اما نامزد او « شین بائر » و دوست آن دو « جاش فتال » که هر دو 28 ساله هستند در زندان اوین در تهران باقی ماندند  .  محاکمه این دو شهروند آمریکایی به اتهام ورود غیرقانونی به خاک ایران به منظور جاسوسی روز یکشنبه و در پشت درهای بسته انجام شد  .  در حال حاضر تاریخ جدیدی برای ادامه این محاکمات از سوی مقام‌های ایرانی اعلام‌نشده‌است  .  مقام‌ها می‌گویند این دادگاه دستوری هم مبنی بر حضور « سارا شورد » در دادگاه به او ابلاغ کرده است  .  اما شورد نگفته است که آیا به تهران باز خواهد گشت یا نه  ؟ سه کوهنوزد آمریکایی ، از فارغ التحصیلان دانشگاه برکلی ، در شمال کالیفرنیا ، هستند که برای تماشا و گردشگری به کوهستان‌های شمال عراق رفته‌بودند اما در آنجا به اتهام ورود غیرقانونی به داخل مرزهای ایران بازداشت شدند  .  به تازگی یکی از گزارش‌هایی که از طریق « ویکی لیکس » بر روی اینترنت منتشر‌شده‌است نشان می‌دهد که بنا بر تحقیقات مقام‌های ارتش آمریکا ، این سه کوهنورد هنگام دستگیری هنوز در خاک عراق بوده‌اند و هنوز قدم به خاک ایران نگذاشته‌بودند  . در جلسه بحث و بررسی که پس از نمایش فیلم مستند « شین و جاش را آزاد کنید » در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی تشکیل شد ، سارا شورد به حاضران گفت : « در آن روز کذایی احتمالا ما کمی بیشتر از حد معمول کوهپیمایی کردیم اما هرگز حتی نزدیک به مرز ایران هم نبودیم  .  به نظر من تمام این مسئله یک سوئ تفاهم عظیم بیشتر نیست  . » « سارا شورد » به خاطر دو دوست زندانی خود تا کنون از گفت‌وگو با خبرنگاران خودداری کرده است اما فیلم اخیر ، نتیجه همکاری او با « جف کافمن » کارگردان این مستند و یکی از اعضای « سازمان عفو بین‌الملل » است  . افراد خانواده کوهنوردان آمریکایی که در این فیلم مستند با آن‌ها مصاحبه‌شده‌است از این سه نفر به عنوان افرادی مسئول ، متعهد و علاقه مند به مسائل انسانی نام برده‌اند که یکی از فعالیت‌های آنان در آن زمان تشکیل کمپینی برای جلوگیری از تهاجم آمریکا به عراق بوده است  .  سارا شورد که در شهر « اوکلند » زندگی می‌کند مدت‌ها برای احیای حقوق زنان بومی در منطقه « چیاپاس » مکزیکو کار کرده است  .  شین بائر که اهل « مینه سوتا » می‌باشد فیلم مستندی درباره جنگ شورشیان منطقه « دارفور » در سودان ساخته است  .  جاش فتال هم که از اهالی ایالت پنسیلوانیاست مدت‌ها در « اورگان » در میان یک جامعه « خودکفای » طرفدار حفاظت از محیط زیست زندگی کرده است  . « فتال » در ماه جولای 2009 ، به شهر « دمشق » در سوریه می‌رود تا با « سارا شورد » و « بائر » که به مدت یک سال در این شهر با یکدیگر زندگی کرده و به آموزش زبان عربی اشتغال داشتند ملاقات کند  .  « شورد » به عنوان معلم به پناهندگان عراقی و فلسطینی زبان انگلیسی می‌آموخت و « بائر » هم با عنوان « فتو ژورنالیست » به کار عکاسی اشتغال داشت  .  شورد این تجربه را یکی از مهم ترین وقایع زندگی خود می‌خواند : « این یکی از بهترین سال‌های زندگی من به شمار می‌رفت  ! » با از راه رسیدن « فتال » این سه دوست تصمیم می‌گیرند که یک سفر دستجمعی داشته باشند  .  دوستان دیگری در « دمشق » به آن‌ها پیشنهاد می‌دهند که برای گردشگری به کردستان عراق بروند  .  منطقه‌ای توریستی که از صلح و آرامش نسبی نیز برخوردار است  . سارا شورد در فیلم مستند « شین و جاش را آزاد کنید » این سفر را این‌گونه توصیف می‌کند : « بعد از چند روزی که در شهر « سلیمانیه » در کردستان گذراندیم از مدیر هتل محل اقامتمان خواستیم تا جای مناسبی را برای کوهنوردی به ما پیشنهاد کند  .  او به ما گفت که محل پیک نیک « آبشار احمد آوا » بین خانواده‌های « کرد » از محبوبیت زیادی برخورداست  . » به این صورت سه کوهنورد آمریکایی با اتوبوس به طرف این منطقه حرکت می‌کنند  .  « سارا شورد » می‌گوید : « این محل خیلی شلوغ‌بود » .  روز بعد یک فروشنده دوره گرد چای ، راه تازه‌ای را به سه کوهنورد نشان می‌دهد  .  آن‌ها چند ساعت مشغول کوهپیمایی‌بودند که با یک سرباز مسلح روبرو می‌شوند که با حرکت دست آن‌ها را تشویق می‌کند که به راه خود ادامه بدهند  . سارا شورد می‌گوید : « در آنجا نه سیم خارداری‌بود و نه پرچمی که نشان بدهد این یک منطقه مرزی است  . » بنا برگفته « سارا شورد » کمی بعد ، آن‌ها سرباز دیگری را ملاقات می‌کنند که با حرکت دست از آن‌ها می‌خواهد که به محلی که او در آنجا ایستاده نزدیک شوند  .  در اینجا سه کوهنورد آمریکایی برای رسیدن به جایی که سرباز مسلح ایستاده از مسیر خود خارج‌شده‌و به طرف او می‌روند  .  اما وقتی به محلی که سرباز در آنجا ایستاده می‌رسند ، او به زمینی که سه کوهنورد بر روی آن ایستاده‌اند اشاره می‌کند و می‌گوید : « ایران » .  یعنی شما در خاک ایران هستید  .  بعد هم به راهی که ما از آن جا به طرف او آمده‌بودیم اشاره کرد و گفت : « عراق » ! سارا شورد می‌گوید او و دوستانش تصمیم گرفتند به طرف راه اولی بازگردند اما دو سرباز مسلح از آن سه خواستند که به دنبال آن‌ها بروند  .  شورد می‌گوید : « تمام مدت تا لحظه‌ای که به در ورودی زندان اوین رسیدیم ماموران و مقام‌های مختلف به ما گفتند که ما را به فرودگاه می‌برند  .  به ما گفتند که ما را سوار هواپیما کرده و به کشورمان باز می‌گردانند  .  اما در عوض به ما چشم‌بند زدند ، ما را از یکدیگر جدا کردند و هر کدام از ما را به داخل یک سلول انفرادی انداختند  . » بازجویان زندان اوین از « سارا شورد » خواستند که جزئیات زندگی و فعالیت‌های خود در « دمشق » را روی کاغدی بنویسد  .  بعد آن‌ها این کاغذها را پاره کردند و به او دستور دادند یک بار دیگر همه این جزئیات را بر روی کاغذ بیاورد  .  شب‌ها « سارا » صورتش را با یک بلوز یا تی شرت می‌پوشاند تا چراغ سلول که شبانه روز روشن‌بود چشم‌هایش را اذیت نکند  . سه ماه و نیم پس از این واقعه ، سارا ، جاش و شین اجازه پیدا کردند تا هر دو روز یک بار به مدت نیم ساعت در حیات زندان با یکدیگرملاقات کنند  .  مدتی بعد این زمان ملاقات به یک ساعت در روز مبدل شد  . سارا در فیلم تعریف می‌کند که چگونه برای روحیه بخشیدن به دو دوست خود ترانه‌هایی که در سلول انفرادی ساخته‌بود را برای آن‌ها می‌خوانده است  .  یک روز « بائر » به تنهایی به حیات زندانی می‌آید  .  شورد می‌گوید : « ما روی پتویی نشسته‌بودیم و دست همدیگر را گرفته‌بودیم و « شین » ناگهان از من پرسید : با من ازدواج می‌کنی  ؟  من از این سئوال شوکه شدم و او گفت : « آیا این حالت شوک ، یک جواب مثبته  ؟  و من هم در حالت لکنت زبان به او گفتم بله  ..  بله یعنی این یک جواب مثبته  . » سارا شورد می‌گوید : « از آن لحظه به بعد مسئله ازدواج برای ما تبدیل به نمادی برای ایجاد یک آینده مشترک شد و جاش هم البته بخش مهمی از این واقعه است چون قرار است او شاهد عقد ما باشد  . » مقام‌های ایرانی می‌گویند سارا شورد را به خاطر شرایط روحی وخیم وی آزاد کرده‌اند  .  اما سارا می‌گوید یک قاضی دادگاه به او گفته‌بود که آزادی او در اصل به خاطر زن بودنش و نوعی شفقت و بخشودگی بوده است  .  دلیل دیگر این آزادی این بوده است که « سارا » اجبارا در یک سلول انفرادی به سر می‌برده در حالیکه « بائر » و « فتال » در یک سلول مشترک زندانی بوده‌اند  . سارا شورد می‌گوید زمانی که مادرش به ایران رفت تا با او ملاقات کند مسئله بیماری خود را با او مطرح می‌کند اما بعدها به تشخیص پزشکی که او را پس از آزادی معاینه کرد همه چیز به نظر طبیعی رسیده است  . شورد می‌گوید هنگامی که متوجه شد فقط او را آزاد کرده‌اند به شدت ناراحت می‌شود : « فقط وقتی از خبر آزادی خودم خوشحال شدم که متوجه شدم جاش و شین از این خبر بی‌نهایت خوشحال شده‌اند  .  این مسئله به هر یک از ما امیدواری عجیبی داد و همگی احساس کردیم آن دو هم هرچه زودتر آزاد خواهند شد  . » برادر « جاش فتال » یکی از اعضای هیات در جلسه نمایش فیلم مستند کوهنوردان آمریکایی‌بود  .  وی به حاضران گفت که برادرش در طول یک سال و نیم گذشته تنها دو بار وهر بار به مدت چند دقیقه کوتاه با آن‌ها تماس تلفنی داشته است : « این نوع زندانی‌های طولانی مدت همراه با انزوا می‌تواند آسیب‌های روانی غیرقابل جبرانی برای این دو داشته باشد  .  برای همین آن‌ها باید هرچه زودتر آزاد شوند  . » اعضای خانواده‌های سه کوهنورد آمریکایی امیدوارند که این فیلم مستند تازه که به زبان فارسی نیز ترجمه‌شده‌است بتواند مقام‌های ایرانی را قانع کند که این سه تن واقعا بی‌گناهند و عمل خطایی از آن‌ها سر نزده است  . سارا شورد می‌گوید او این تجربه تلخ را تبدیل به یک واقعه مثبت خواهد کرد  .  وی در نظر دارد که ضمن تکمیل زبان عربی به تحصیل در رشته حل منازعات سیاسی بپردازد  .  او می‌گوید منتظر فرصتی دوباره است تا به خاورمیانه بازگردد  .  او هم چنین امیدوار است تا بتواند مدافع حقوق کسانی باشد که به اشتباه متهم می‌شوند  .