شیعیان را قربانی مشکلاتتان با ایران نکنید
شیرین هانتر: «بزرگ ترین گناه شیعه وفاداری و دنباله روی شان از ایران است. رهبران بحرین و عربستان سعودی شیعیان این دو کشور را دنباله رو ایران می دانند و چون ایران از انقلاب ۱۳۵۷ به این سو کشوری طرد شده است، شیعیان این کشورها به خاطر اتهام ارتباط با ایران دچار دردسر بوده اند».
درچندهفته اخیر ، شیعیان بحرین که با مشکلات دیرپایی دست به گریبان بوده و در مقابل سیاست‌های تبعیض‌آمیز حکومت دست به اعتراض زدند ، با بیرحمی سرکوب شدند و نه تنها نیروهای امنیتی بحرین ، بلکه نیروهای اعزامی از عربستان سعودی و امارات متحده عربی اعتراض‌ها را سرکوب کردند  . تازه ترین گزارشها نشان می‌دهد یک هزار تن از افرادی که پیشتر درارتش پاکستان خدمت می‌کردند به گارد ملی بحرین ملحق خواهند شد  .  به روال معمول ، حکومت بحرین ادعا کرده که ایران تازه ترین تظاهرات مردم بحرین را سازماندهی کرده است ، یعنی همان الگوی آشنا که ایران را مسئول همه مشکلات بحرین درسه دهه گذشته شناخته است  .  در این میان نه سازمان‌های عربی - اسلامی و نه کشورهای غربی هیچ کدام در دفاع از شیعیان بحرین کاری نکردند ، در حالی که همان اعتراض‌ها در تونس و مصر همدلی‌ها را بر انگیخت و درلیبی حتا کار به مداخله نظامی درحمایت ازمخالفان قذافی کشیده شد  .  حتی رسانه‌های عرب ، ازجمله الجزیره از پوشش مطبوعاتی کافی درباره رویدادهای بحرین طفره رفتند  .  بالاتر از اینها شیخ یوسف قرضاوی ، روحانی بانفوذ مصری که مدتها در قطر زندگی کرده و از اعتراض‌ها علیه مبارک پشتیبانی کرده است ، اعتراض‌های مردم بحرین را « فتنه » خواند زیرا به باور او ، این حرکت‌ها فرقه گرایانه و عشیره‌ای و مستحق سرکوب‌بود  . با این همه رفتار این چنینی بخش‌هایی از جهان اسلام ، عرب و غرب در جاهائی که مساله شیعیان درمیان است رفتار تازه‌ای نیست  .  برای نمونه درپی جنگ 1991 خلیج‌فارس هنگامی که صدام درحال کشتار همگانی شیعیانی‌بود که تاحدی با تشویق غربی‌ها قیام کرده‌بودند ، غرب تنها تماشاگر‌بود  .  از سال 2003 و جنگ عراق اکثریت بزرگ قربانیان حمله‌ها ی تروریستی شیعیان بوده‌اند  .  این نکته نیز بازتاب چندانی در رسانه‌های غربی و عربی نداشت  . برعکس ، اقدامات چهره‌هایی نظیر مقتدا صدر ، نماد شیعیان تندرو ، در حد گسترده‌ای در رسانه‌ها شنیده می‌شود  .  این مسئله در مورد پاکستان مصداق بیشتری دارد  .  از اواخر دهه 1980سلفی - وهابی‌های پاکستان و سازمانهای متبوعشان ، مانند لشکر طیبه و سپاه محمد ، کشتار شیعیان را درسطحی فراگیر ادامه داده‌اند ، اما دولت پاکستان برای جلوگیری ازاین کشتار کار چندانی نکرده است  .  در یمن نیز سرکوب دولتی شیعیان با کمک عربستان ، خم به ابروی کسی نیاورده است  .  سازمانهای حقوق بشری نیز در قبال مسئله تبعیض سازمان یافته علیه شیعیان در کشورهایی چون عربستان سعودی ، سکوت شرم‌آوری پیشه کردند  .  شیعه ، در سایر کشورهای اسلامی نیز سرنوشت مشابهی دارد و به عنوان مثال ، در افغانستان شیعیان هدف ویژه حملات طالبان هستند  . این رفتار با شیعه به دلایل متفاوتی است  .  در کشورهای اسلامی عامل مهم ، تعصب‌های فرقه گرایانه است  .  با گسترش باور سلفی - وهابی در جهان اسلام که از دهه 1970 میلادی آغاز‌شده‌است ، تعصب دینی علیه شیعیان شدت گرفته است  .  زیرا برخلاف دیگر مذاهب سنی که شیعیان را گروهی گمراه می‌دانند ، تفکر وهابی - سلفی ، شیعیان را کافر قلمداد می‌کنند که خونشان مباح است  . اما بزرگ ترین گناه شیعه وفاداری و دنباله روی شان از ایران است  .  حسنی مبارک ، رئیس جمهوری سابق مصر زمانی که گفت شیعیان عرب تنها به ایران وفادارند ، خشم آنان را برانگیخت  .  رهبران بحرین و عربستان سعودی نیز ، شیعیان این دو کشور را دنباله رو ایران می‌دانند و چون ایران از انقلاب 1357 به این سو کشوری طرد‌شده‌است ، شیعیان این کشورها به خاطر اتهام ارتباط با ایران دچار دردسر بوده‌اند  . اما دیدگاه ارتباط شیعیان با ایران تا چه پایه درست است  ؟  واقعیت این است که این دیدگاه بیش از آن که حقیقت باشد ، به یک افسانه می‌ماند  .  در میان سایر مسلمانان نیز علائق دینی تنها عامل تعیین‌کننده روابط آن‌ها با یکدیگر و تعیین‌کننده الگوی رفتاری وفاداری‌ها نیست و ویژگی‌های قومی و سایر تفاوت‌ها نقش خود را دارند  .  برای نمونه همه شیعیان عراقی طرفدار ایران نیستند و بعضی شان مشخصا به خاطر ملاحظات قومی و تفاوتها میان ایرانیان و عرب‌ها ، ضد ایرانی‌اند  .  درجنگ ایران و عراق ، شیعیان عراقی با وجود انتظارها و نگرانی‌ها به ایرانیان نپیوستند  .  ارتباط ایران با شیعیان یمنی که زیدی هستند و نه دوازده امامی ، به دلایل تفاوت‌های عقیدتی و دیگر اختلاف‌ها بسیار محدود است  .  همچنین ارتباط ایران با شیعیان عربستان سعودی نیز محدود است  . مشخصا این واقعیت که ایران دارای بزرگترین اکثریت شیعه درجهان است و تا این اواخر تنها کشوری‌بود که تبعیضی علیه شیعیان روا نمی‌داشت ، آن را به عنوان کشوری خاص برای شیعیان معرفی کرده است  .  هرچند ، علاقه شیعیان دیگر کشورها به ایران به دلیل تبعیضی است که در کشورهای دیگر از سوی دولت و مردم علیه آنان اعمال می‌شود  . معنی این سخن آنست که اگر کشور یا کشورهایی هستند که ازنفوذ ایران درجمعیت شیعه خود دل نگرانند باید با آن‌ها رفتاری برابر با سایر شهروندان درپیش بگیرند و به جای آنکه آنان را کافر و مستوجب مرگ بدانند با آن‌ها رفتاری احترام‌آمیز درپیش بگیرند تا به این ترتیب ، وفاداری شان را از ایران به سوی خود جلب کنند  . این امر درباره کشورها ی غربی هم صادق است  .  غرب نباید دربرابر تبعیض‌های گسترده علیه شیعیان و نقض شدن حقوق اولیه و آزادی عقیده آنان خاموش بمانند  .  همچنین کشورهای غربی نباید در برابر رویدادهای اخیر بحرین با این برداشت که شیعیان بحرینی عامل ایرانند ، سکوت پیشه کنند  .  چنین نگرشی نه در راستای ارزشهای غربی و نه به سود منافع امنیتی و اقتصادی غرب است  .  یادمان باشد که عمده منابع نفت و گاز حوزه خلیج‌فارس در کشورهایی است که یا اکثریت شیعه دارند و یا این که در مناطق شیعه نشین کشورها واقع شده‌اند از جمله در یک استان شرقی عربستان سعودی  .  حتی اکثریت جمعیت آذربایجان نیز شیعه است  . در مجموع ، صرفنظر از شکایتهای کشورهای عرب و غربی علیه ایران ، آنان باید در راستای منافع خود و در راستای احترام به کرامت انسانی ، حساب ایران را از حساب شیعیان جدا کنند  . * شیرین هانتر ، استاد دانشگاه جرج تاون در واشنگتن دی سی است  .  او پژوهش‌ها و تالیف‌های متعددی در زمینه جهان اسلام دارد  .  خانم هانتر روز جمعه در برنامه‌ای درباره بررسی رویدادهای اخیر در بحرین در تلویزیون صدای آمریکا حضور یافته‌بود و این مقاله را برای وبسایت صدای آمریکا ، نوشته است  .