یک سال سلطه طالبان؛ نگاهی به حضور ۲۰ ساله آمریکا در افغانستان
دو دهه حضور نظامی آمریکا در افغانستان با دستاوردهای مثبتی همچون حضور دختران و زنان در ادارات و موسسات آموزشی، گسترش رسانه‌های نوشتاری و تصویری، مقدمات پایه‌ریزی یک حکومت فراگیر، و سازماندهی ارتش بومی افغانستان همراه بود.
یک ماه پس از حملات تروریستی 11 سپتامبر 2001 و با خودداری رهبری طالبان از تحویل دادن رهبران القاعده به ایالات متحده ، حملات هوایی آمریکا و بریتانیا علیه طالبان آغاز شد  . در آذر 1380 ، اسامه بن لادن رهبر وقت القاعده به غارهای « تورا بورا » در شرق افغانستان گریخت  .  او با وجود بمباران‌های گسترده ارتش آمریکا ، موفق شد به پاکستان فرار کند  . در اولین کنفرانس بین‌المللی افغانستان که در همان ماه در شهر بن آلمان برگزار شد ، رئیس جمهوری آمریکا ، پیروزی کامل بر طالبان را اعلام کرد  . جرج دبلیو بوش ، رئیس جمهوری وقت آمریکا گفت : « با همت ارتش ، متحدانمان ، و رزمندگان شجاع افغانستان ، رژیم طالبان به پایان خود نزدیک می‌شود  . » دو سال بعد کاخ سفید عملیات آمریکا در افغانستان را « ماموریت تکمیل‌شده‌» اعلام کرد و پنتاگون از ختم عملیات گسترده نظامی در افغانستان خبر داد  . اما تصمیم دولت آمریکا مبنی بر حمله به عراق در اسفند 1381 باعث شد که بخش بزرگی از نیروهای زبده نظامی و اطلاعاتی ، از جبهه افغانستان به جبهه عراق اعزام شوند  . این جهت‌گیری جدید به قدرت‌گیری مجدد طالبان ، به ویژه در مناطق روستائی ، و افزایش تدریجی نیروهای آمریکا طی چند مرحله منجر شد  . باراک اوباما ، رئیس جمهوری وقت آمریکا ، در آذر 1388 دستور داد علاوه بر تقریبا 60 هزار آمریکائی مستقر در افغانستان ، 30 هزار سرباز دیگر به آن کشور اعزام شود  . اسامه بن لادن ، رهبر وقت القاعده ، در عملیات ویژه تکاوران آمریکا در اردیبشت 1390 در شهر ابوت‌آباد انتخابات ریاست جمهوری افغانستان در سال 1392 به دلیل ادعای تقلب در رای‌گیری ، با تنش سیاسی و سردرگمی در داخل همراه‌بود  . سرانجام با وساطت ایالات متحده ، حکومت وحدت ملی شکل گرفت و محمد اشرف غنی به عنوان رئیس جمهوری و عبدالله عبدالله به سمت رئیس اجرائی افغانستان معرفی شدند  . در آذر 1393 ، نیروهای آمریکا و ناتو رسما به ماموریت جنگی خود پایان دادند و ضمن تحویل مسئولیت جنگ به نیروهای افغانستان ، ماموریت نیروهای خارجی تنها به آموزش و پشتیبانی هوایی محدود شد  . در سال‌‌های 1393 تا 1396 حملات طالبان در افغانستان شدت گرفت و به جز شهرهای بزرگ ، کنترل تقریبا 40 درصد از سرزمین افغانستان به دست این گروه افتاد  . در 9 اسفند 1398 دولت دونالد ترامپ رئیس جمهوری وقت آمریکا توافقنامه‌ای را در دوحه پایتخت قطر با طالبان برای خروج نظامیان آمریکایی و پایان جنگ در افغانستان امضا کرد  . شمار نیروهای آمریکا در افغانستان که در سال 1388 به بیش از 90 هزار نفر رسیده‌بود ، در هنگام امضای این توافق به 8600 نفر کاهش یافته‌بود  . جو بایدن ، رئیس جمهوری آمریکا ، 20 شهریور 1400 برابر با 11 سپتامبر را به عنوان آخرین تاریخ خروج نیروهای آمریکا از افغانستان تعیین کرد ، و در 11 تیر ، ارتش آمریکا پایگاه هوایی بگرام بزرگترین مرکز استراتژیک و فرماندهی قوای خارجی را به حکومت افغانستان تحویل داد  . در 24 مرداد 1400 اشرف غنی رئیس جمهوری وقت افغانستان به ناگاه از کشور فرار کرد و گروه طالبان که در عرض 11 روز اکثر استان‌های افغانستان را بدون درگیری عمده‌ای تصرف کرده‌بود ، وارد پایتخت شد  . از همین تاریخ روند خروج کامل شهروندان آمریکایی و افغانستانی‌های در معرض خطر از فرودگاه بین‌المللی کابل آغاز شد  . در دو دهه حضور نظامی ایالات متحده در افغانستان ، 2448 نفر از نیروهای آمریکایی کشته و نزدیک به 21 هزار نفر دیگر زخمی شدند  .  .  .