بهره برداری تهران از قرآن سوزی در افغانستان
نیویورک تایمز می گوید تهران در سیاست راجع به افغانستان بر سر دو راهی است
نیویورک تایمز زیر عنوان « تلاش‌های ایران برای تحریک خشونت در افغانستان موجبی برای نگرانی آمریکا » می‌نویسد به گفته مقامات آمریکائی درست چند ساعت پس از آنکه در اواخر فوریه فاش شد سربازان آمریکائی قرآن‌های ضبط‌شده‌دریک مرکز بازداشتگاهی در افغانستان را سوزانده‌اند ، ایران محرمانه به عوامل عملیاتی خود در داخل افغانستان دستور داد از خشم قابل پیش‌بینی مردم ، از طریق اقدام در برانگیختن اعتراض هائی خشونت‌آمیز در کابل - پایتخت - و بخش غربی کشور یهره برداری کنند  . مقامات می‌گویند در اغلب موارد تلاش‌های عوامل ایران و عناصر عملیاتی آنان در دامن زدن به ناآرامی هائی گسترده و یا پایدار به شکست انجامیده است  .  ولی همزمان با آماده شدن دولت‌های عضو ناتو برای مقابله با اقدامات تلافی جویانه احتمالی ایران در صورت حمله اسرائیل به تاسیسات اتمی اش ، مسئله تمایل و یا توانائی ایران در دامن زدن به خشونت در افغانستان و نقاط دیگرضرورت و فوریتی بیشتر پیدا کرده است  . مقامات آمریکائی با توجه به انگیزه‌ها و مقاصد عملیاتی ایران ، به دقت به مطالعه و بررسی وقایع مشغولند  .  مصاحبه‌های بعمل آمده با بیش از ده مقام دولتی آمریکا ، که اغلب آنان به شرط معرفی نشدن حاضربه اظهار نظر شده‌اند زیرا نظراتشان بر پایه گزارش‌های اطلاعاتی است ، حاکی از شکل گرفتن تصویری از ترکیب توانائی‌ها و نقاط ضعف ایران است  . یک مقام دولت آمریکا سفارت ایران در کابل را سفارتخانه‌ای توصیف می‌کند که از یک برنامه بسیار فعال و تحریک‌آمیز ضد آمریکائی برخوردار است ، هر چند که هنوز روشن نیست آیا ایران به عمد پس از واقعه قرآن سوزی تصمیم گرفت تلاش‌های خود را محدود سازد ، یا قادر نبود عملیات را به گونه‌ای انجام دهد که آسیب هائی به مراتب عمده تر ببار بیاورد  . ژنرال جان آر آلن ، فرمانده ارشد متحدین در افغانستان ، اخیرا در جریان توضیحاتی علنی به کنگره آمریکا ، ضمن شرحی کلی در باره تهدید‌های تهران گفت ایران کماکان به شعله ور ساختن آتش خشونت از طریق حمایت از شورش در افغانستان ادامه می‌دهد  .  احساس ما این است که ایران اگر بخواهد می‌تواند بیش از این هم انجام دهد - اما فعلا نخواسته است ، و ما هم فعالیت‌ها و ارتباط‌ها را از نزدیک زیر نظر داریم  . مشهودترین شورشی که به گفته مقامات آمریکائی نشانه هائی از دست داشتن ایران در آن دیده‌شده‌است ، در ولایت هرات رخ داد ، که در غرب افغانستان با ایران هم مرز است  .  به گفته مقامات افغان و آمریکائی در یک غوغای پس از قرآن سوزی هفت نفر کشته و شصت و پنج نفر مجروح شدند  .  این خشونت با منفجر شدن یک وانت پلیس حامل مهمات در جریان تیراندازی یکی از شورشیان به اوج رسید  . ایران هرگونه اقدام مورد حمایت خود در دامن زدن به ناآرامی در افغانستان را تکذیب می‌کند اما مقامات آمریکائی الگوئی از یک مداخله بدخواهانه را می‌بینند که هدف آن گسترش نفوذ ایران در خاورمیانه و جنوب آسیاست  .  بنظر می‌رسد ایران بر تعامل سیاسی و ارسال محموله‌های تسلیحاتی برای شورشیان و دیگر چهره‌های سیاسی در یمن ، و مسلح ساختن و دادن نظرات مشورتی به بشارالاسد رئیس جمهوری درگیر در بحران در سوریه افزوده است  . این فعالیت‌ها در عین حال منعکس‌کننده کمپین گسترده تری است که به گفته مقامات آمریکائی توطئه شکست خورده ترور سفیر عربستان سعودی در آمریکا در ماه اکتبر ، و آنچه که بنظر می‌رسد تلاش هائی هماهنگ‌شده‌توسط ایران برای حمله به دیپلمات‌های اسرائیلی در هند و گرجستان در سال جاری بوده است ، بخشی از آنهاست  .  ایران هرگونه نقشی در این حملات را ، که جراحت هائی شدید ببار آورد اما تلفاتی در برنداشت ، تکذیب می‌کند  . فقدان کارنامه‌ای قوی وحاکی از موفقیت در این توطئه‌ها ، از جمله در مورد نقش مشکوک ایران در شورش‌های هرات و آشوب هائی مشابه در کابل ، در میان تشکیلات اطلاعاتی غرب ، جر و بحث هائی شدیدی را به وجود آورده است که سطح مهارت‌های حرفه‌ای ایران تا چه حد است ، و آیا ایران توانائی آن را دارد که به رقبایش در خارج از شبکه‌های سنتی در خاورمیانه ضرباتی موثر وارد کند ، یا نه  . به گفته یک مقام آمریکائی شکست دراین حملات به وضوح ناشی از ضعف در برنامه‌ریزی و مهارت‌های حرفه‌ای ایران بوده است  . با اینحال تحلیلگران امور اطلاعاتی تاکید می‌کنند که ایران هنوز هم می‌تواند از منابعی قوی در گروه ستیزه‌گر لبنانی حزب الله استفاده کند ، و بعضی از مقامات آمریکائی ، نشانه‌های حاکی از تضعیف توانائی ایران در دامن زدن به خشونت را با احتیاط بررسی می‌کنند  . توطئه‌ها در عین حال تشکیلات اطلاعاتی آمریکا و دیگران را بر آن واداشته است که مجددا توجه خود را به تروریسم مورد حمایت دولت‌ها جلب کنند ، حال آنکه در دهه گذشته القاعده و گروههای محلی وابسته به آن ، و دیگر شبکه‌های گمنام تروریستی بیشتر زیر ذره بین‌بودند  . مقامات آمریکائی می‌گویند هیچگاه تهدیدهای مورد حمایت دولت‌ها را نادیده نگرفته‌اند ، اما تشدید اختلاف و تشنج با ایران موجب‌شده‌است اذهان مجددا به چنین تهدیدهائی جلب شود  . در افغانستان ، به گفته مقامات آمریکائی ، کمک‌های ایران به ستیزه گران و شورشیان ، محدود به فراهم ساختن تعلیمات ، پول ، مواد منفجره ، سلاح‌های سبک ، راکت و خمپاره است  .  اما ژنرال آلن درجریان توضیحاتی دو روزه به کنگره فاش ساخت که نیروهای ناتو مراقب ورود سلاح هائی پیشرفته تر ، بخصوص بمب‌های قدرتمند کنار جاده‌ای موسوم به‌ای اف پی هستند ، که می‌توانند خودروهای زرهی آمریکائی را سوراخ کنند  .  کارآئی مرگبار این بمب‌ها در ایامی که ایران در بحبوبه خشونت‌های فرقه‌ای مذهبی در عراق آن‌ها را برای ستیزه گران شیعه می‌فرستاد ثابت‌شده‌است  .  ژنرال آلن گفت بهمین جهت ما نقل و انتقال چنین سلاح هائی را به دقت زیر نظر داریم زیرا فکر می‌کنیم نشان‌دهنده آن است که ایران می‌خواهد عملیات خود را گسترش بدهد ، و ما باید مراقبت‌های بیشتری بعمل آوریم  . ایران در شکل بخشیدن به سیاست خود در مورد افغانستان مدتی است که بر سر یک دوراهی قرار گرفته است  .  ایران می‌خواهد آمریکائی هائی را که در افغانستان می‌جنگند هدف بگیرد و بهترین ابزار برای این هدف‌گیری شورش طالبان است  .  اما در عین حال ایران به بازگشت رژیم طالبان نیز علاقه چندانی ندارد  .  هنگامی که طالبان در افغنستان قدرت داشت اقلیت هزاره‌ای ها را آزار می‌داد ، که نظیر ایرانیان شیعه هستند و ایران از آن‌ها حمایت می‌کند  . آنچه که ایران بی‌وقفه دنبال آن بوده است استراتژی تلاش برای دور ساختن دولت افغانستان از آمریکائیان است ، که پرداخت‌های نقدی برای ارتقای نفوذ و منافع ایران در دولت حامد کرزی بخشی از آن است  . یک تحلیلگر اطلاعاتی به حمایت دیرباز ایران از اقلیت‌های افغان ، اعم از شیعه و سنی ، و ایجاد شبکه‌ای از حمایت در میان هزاره‌ای ها ، اوزبک‌ها و تاجیک‌ها اشاره می‌کند و می‌گوید ایران برای گسترش نفوذ خود ازدیگر ابزارهای به توصیف او ، دارای قدرت نرم هم با گشودن مدارس در غرب افغانستان استفاده کرده است  .  ایرانیان همچنین در کابل مدارس ایرانی باز کرده‌اند و برای دانشگاهی وابسته به یک مسجد بزرگ شیعه کمک‌های مالی قابل‌توجهی فراهم ساخته‌اند  . به گفته مقامات افغان و غربی ، ایران دست کم از هشت روزنامه و چند ایستگاه تلویزیونی و رادیوئی در کابل حمایت می‌کند  .  ارگان‌های خبری تحت حمایت ایران تا چند روز پس از واقعه قرآن سوزی به دامن زدن به احساسات ضد آمریکائی ادامه می‌دادند  .