گزارش سیاسی: تاثیر کناره گیری محمد خاتمی در معادلات سیاسی رقابت های انتخاب ریاست جمهوری
بسیاری از تحلیل گران معتقدند در بهترین شرایط خاتمی صرفاً یک نامزد مردد بود
گری توماس ، خبرنگار صدای آمریکا ، واشنگتن انصراف محمد خاتمی ، رییس جمهوری پیشین ایران ، تنها 5 هفته پس از اعلام نامزدی خود در رقابت‌های انتخابات ریاست جمهوری خبری نابهنگام‌بود  . کناره‌گیری ناگهانی محمد خاتمی ، سرشناس ترین چهره سیاسی اصلاح‌طلب ایران از رقابت‌های ریاست جمهوری ، تحلیل‌گران را بر آن داشته است تا علل و انگیزه وی از اتخاذ چنین تصمیمی و نیت واقعی از نامزدی وی را مورد پرسش قرار دهند  .  برخی گمانه زنی‌ها از نامزدی او به منظور تغییر معادلات سیاسی نامزدهای دیگر خبر می‌دهد  . کن کاتزمان ، کارشناس مرکز غیر حزبی خدمات پژوهشی کنگره در واشنگتن می‌گوید تنها انگیزه خاتمی برای اعلام نامزدی خود ، تلاش برای متقاعد کردن میرحسین موسوی ، نخست‌وزیر پیشین برای ورود به رقابت‌های ریاست جمهوری‌بود تا بدین ترتیب وی بتواند از صحنه خارج شود  . وی می‌گوید :« خاتمی همیشه خواستار بازگشت موسوی به صحنه سیاسی و نامزدی اصلاح‌طلبان برای انتخابات ریاست جمهوری آینده‌بود  .  زمانی که موسوی نسبت به شرکت در رقابت‌های ریاست جمهوری تمایلی نشان نداد ، خاتمی نامزدی خود را اعلام کرد تا اصلاح‌طلبان حداقل یک نامزد در انتخابات آتی داشته باشند  .  اما هم اکنون که موسوی نیز در رقابت‌ها قدم گذاشته است ، حضور هر دو آن‌ها ضرورتی نخواهد داشت  . » بنا به گزارش رسانه‌های ایران ، خاتمی در تماس تلفنی با موسوی در اوایل ماه گذشته تصمیم او را مبنی بر حضور در صحنه انتخابات ریاست جمهوری جویا شده‌بود  . خاتمی زمانی که هیچ انگیزه‌ای در موسوی مشاهده نکرد ، روز 8 فوریه نامزدی خود را اعلام کرد و سپس با اعلام نامزدی موسوی در هفته گذشته ، وی به‌طور ناگهانی از صحنه رقابت‌ها خارج شد  . بسیاری از تحلیل‌گران معتقدند در بهترین شرایط خاتمی صرفا یک نامزد مردد‌بود  . روا بالا ، تحلیل‌گر استراتفور ، شرکت اطلاعات خصوصی می‌گوید :« نامزدی خاتمی با توجه و علاقه ویژه جهان غرب روبرو شد ، اما مردم ایران آن قدرها هم از این امر استقبال نکرده‌بودند  .  من از حمایت عمومی و قطعی عموم مردم ایران از خاتمی آگاهی دارم اما این امر در غرب بیشتر اغراق‌شده‌است  .  گویی نوعی امیدواری وجود دارد که غرب خواهان بازگشت او و تغییر مسیر صحنه سیاسی ایران است  . » محمد خاتمی از سال 1997 تا 2005 ، دو دوره رییس جمهوری اسلامی ایران‌بود  .  اما انتخابات سال 2005 محمود احمدی نژاد ، شهردار وقت تهران و کاندیدای ناشناس را به مقام ریاست جمهوری رساند  . محافظه کاران یا اصول‌گرایان احترام چندانی برای خاتمی و دیدگاه‌های او قایل نیستند  .  گرچه اصلاح‌طلبان هنوز به او وفادارند ، اما در دیگر عرصه سیاسی ایران ، اختلاف نظرهای عمیقی پیرامون دیدگاه‌های خاتمی وجود دارد  . الکس وطن خواه ، تحلیل‌گر نشریات دفاعی « جین » می‌گوید :« بسیاری از مردم ایران نسبت به عدم توانایی خاتمی در دوران ریاست جمهوری 8 ساله خود در پیش‌برد امور و مقاومت علیه ساختار سیاسی و قدرت حاکم ناامید و سرخورده شدند  .  خاتمی مردی است که در سال 1997 با پیام‌های امیدوار‌کننده و شعار اصلاحات به حقیقت اکثریت آرای ایرانیان را جلب کرد  .  8 سال بعد ، عدم تحقق آن وعده‌ها مردم را شگفت زده کرد و به نظر من این وعده‌ها و امیدها در اذهان عمومی باقی مانده است  .  خاتمی بر خلاف مردی که جانشین او شد ، به فقدان اعتماد به نفس دچار‌بود  .  من فکر نمی‌کنم خاتمی شخصیت ویژه این مقام را دارا باشد و ما باید به آن واقف باشیم  .  خاتمی خیلی کمتر از محمود احمدی نژاد اتکای به نفس دارد  .  احمدی نژاد به اعتماد به نفس بیش از حد شهره است حتی زمانی که این اعتماد در توانایی و یا دانش ریشه‌ای ندارد  . » کن کاتزمان می‌گوید :« سیاستمداران محافظه کار و اصلاح‌طلبان بر این باور‌بودند که شاید نامزدی خاتمی برخی زخم‌های حساس را دوباره تازه کند  .  این هراس وجود داشت که با وجود خاتمی ، شکاف بسیار عمیقی در انتخابات پدید آید  .  مبارزه بین اصلاح‌طلبان و محافظه کاران تا پایان راه ادامه می‌یافت و احتمال بروز خشونت ، افتراق و حتی تنش شدید بسیار بالا‌بود  .  خاتمی از ایجاد تنش بیشتر دوری می‌جوید  . » همزمان با ابراز تمایل دولت جدید در واشنگتن برای گفتگو با تهران ، انتخابات ریاست جمهوری ایران در بزنگاه حساسی به وقوع می‌پیوندد  . تحلیل‌گران می‌گویند باور عمومی واشنگتن بر این است که گفتگو و برقراری مناسبات با یک رییس جمهوری اصلاح‌طلب سهل تر از گفتگو با رییس جمهوری محافظه کار و تندرو خواهد‌بود  . اما در عین حال برقرای گفتگو با ایالات متحده در حوزه اختیارات رییس جمهوری آینده ایران نخواهد‌بود بلکه آیت‌الله خامنه‌ای ، رهبر ایران تصمیم نهایی را خواهد گرفت  .