سهیل پارسا، کارگردان نمایش هایی در ورای زمان و مکان
سهیل پارسا:اکثر کارهای ایرانی که انتخاب کرده ام جدا از درون مایه فرافرهنگی و فراملیتی نهفته در خود ابعاد اسطوره ای بسیار قدرتمندی دارند. اسطوره نیز زمان و مکان نمیشناسد و موضوع اش انسان است جدا از قومیت، نژاد یا مذهبش
سهیل پارسا یکی از پرکارترین و به شهادت منتقدان ادبی و هنری کانادا یکی از موفق ترین کارگردان‌های این کشور محسوب می‌شود  .  آقای پارسا ایرانی تبار است و مجموعه آثار نمایشی که تولید و کارگردانی کرده و به روی صحنه‌های نمایش کانادا و جهان برده ، دست چینی از آثار ادبی و هنری هستد که از تنوع زبانی و فرهنگی قابل‌توجهی برخوردار بوده‌اند  . سهیل پارسا پس از تحصیل در رشته هنر نمایشی در دانشگاه تهران ، در سال 1984 به کانادا کوچ کرد و در دانشگاه یورک در تورنتو تحصیلات خود را در رشته تئاتر ادامه داد  .  او یکی از موسسین شرکت « Modern Times Stage Company » است که تولیدات هنری و نمایشی آن محصول کارگردانی آقای پارسا و و همکاری مشترک با پیتر فابریج هستند  . سهیل پارسا طی دو دهه گذشته جایزه‌های بسیاری را در کانادا و و در سایر نقاط جهان از آن خود کرده است  .  جایزه سیمونویچ به دلیل نوآوری‌های حرفه‌ای این کارگردان ایرانی کانادایی به وی اهدا‌شده‌است  .  او که بیش از دو دهه است تجربه اجرای نمایش ، کارگردانی و تولید آثار هنری را در کوله بار خود دارد ، راهگشا و راهنمای بسیاری از هنرمندان مهاجر و تازه واردی بوده است که در کشور میزبان در پی دستیابی به فرصتی برای اثبات توانایی‌ها و استعدادهای هنری خود هستند  . سهیل پارسا تعدادی از آثار ادبی فارسی نویسندگان ایرانی را به انگلیسی ترجمه کرده و به هنگام اجرای نمایش‌هایی همچون آرش ، اثر بهرام بیضایی اقتباسی از آن‌ها را برای مخاطبان غیرایرانی به روی صحنه برده است  .  « حلاج » و « داستان‌هایی از بارش مرگ و مهر » نیز از جمله آثاری بوده‌اند که سهیل پارسا در سال‌های 2003 و 2011 در کانادا به روی صحنه برد  . سهیل پارسا خلاقیت‌های هنری خود را به نمایش آثار فارسی و یا انگلیسی معاصر محدود نکرده و آثار کلاسیکی همچون « مکبث » نوشته شکسپیر و « در انتظار گودو » اثر ساموئول بکت را نیز در کانادا کارگردانی و اجرا کرده است  . جدیدترین اثری که سهیل پارسا اخیرا با همکاران خود در تورنتو به روی صحنه برد ، بخشش نام داشت  .  وب سایت فارسی صدای آمریکا به بهانه اجرای این نمایش در تورنتو با سهیل پارسا در مورد فعالیت‌های حرفه‌ای ودستاوردهای و چالش‌های اجرای یک اثر هنری به گفتگو نشست : در مورد « بخشش » جدیدترین اثر نمایشی تان که در تورنتو روی صحنه رفته است ، صحبت کنید : سهیل پارسا : به عنوان یک کارگردان مستقل انتخاب تمامی پروژه‌های من بر اساس ضرورت‌های عمیق فردی ، سیاسی و اجتمایی بوده  .  من به عنوان یک هنرمند و کارگردان تاتر متاثر از وقایع سیاسی و اجتماعی پیرامون و زمان خودم هستم و هر تولید نمایشی من عکس العملی ایست به این وقایع  .  تولید نمایش « بخشش » از این قاعده مستثنا نیست  .  مساله بخشش سالهای سال‌بود که فکرم را به خود مشغول کرده‌بود با سوال‌هایی از این‌گونه : آیا بخشش امکان‌پذیر است  ؟  چه جنایاتی قابل بخشش می‌تواند باشد  ؟  چگونه است که یک رهبر سیاسی همچون ماندلا بعد از به قدرت رسیدن تمامی عوامل رژیم آپارتاید را که مسبب زندانی شدن ، شکنجه و مرگ صدها هزار نفر از سیاهان آفریقای جنوبی‌بودند را می‌بخشد ، ولی سیاست مدارانی همچون رهبران جمهوری اسلامی در همان روزهای اول رسیدن به قدرت دهها نفر از عوامل رژیم گذشته را قتل عام می‌کنند  ؟  این سوال‌ها و بسیاری سوال‌های دیگر درون مایه این نمایش جدید ما می‌باشد  .  این کار به‌وسیله من و دو همکار کانادایی و دانمارکی‌ام ، پیتر فاربریج و باربارا سایمنسون نوشته‌شده‌ .  من کارگردانی کار را به عهده دارم  .  این کار تولید مشترکی ایست بین کمپانی ما ، « مدرن تایمز » و کمپانی شناخته‌شده‌رقصی به نام « دان گنو » در دانمارک  .  نمایش ادغامی از تاتر و هنر رقص است  .  بازیگران این کار از دو کشور کانادا و دانمارک هستند  .  بعد از هیجده اجرا در تورنتو ، نمایش بخشش در ماه دسامبر 2014 به تور دانمارک و سوئد می‌رود  . در مورد آثاری که طی چند سال گذشته به روی صحنه بردید ، صحبت کنید  .  بعضی از این نمایش‌ها آثار ایرانی و فارسی‌بودند که به زبان انگلیسی برگردانده شدند  .  چه تلاش‌هایی باید به کار گرفته شود تا این نوع آثار برای مخاطب انگلیسی زبان جذاب و قابل فهم باشند  ؟ سهیل پارسا : در طی بیست و پنج سال گذشته ما حدود سی نمایش در کمپانی « مدرن تایمز » تولید کرده ایم  .  این تولیدات ادغامی از آثار معتبر غربی همچون نمایش نامه‌هایی از شکسپیر ، آنتوان چخوف ، سامول بکت ، اوژن یونسکو ، برشت و ژان ژنه بوده‌اند  .  ما همچنین 7 اثر از آثار نمایشنامه نویسان ایران را ترجمه و به صورت حرفه‌ای با بازیگران کانادایی تولید کرده ایم  .  اینها شامل پنج اثر از بهرام بیضایی ( سلندر ، چهار صندوق ، هشتمین سفر سندباد ، مرگ یزدگرد و آرش ) یک اثر از غلامحسین ساعدی ( آی با کلاه ،‌ای بی‌کلاه ) یک اثر عباس نعلبندیان ( داستانهای از بارش مهر و مرگ ) و یک اثر از محمد رحمانیان ( مصاحبه ) می‌باشند  . به عنوان کارگردان تمامی این آثار ، من همیشه به صورت نا خود آگاه ابعاد فراملیتی و فرافرهنگی این آثار را تاکید و تقویت کرده‌ام  .  تمامی تولیدات من چه غربی و چه ایرانی به نوعی بی‌زمان و بی‌مکان بوده‌اند و یا به قول منتقدی همه زمانی و همه مکانی بوده‌اند  .  در ضمن اکثر کارهای ایرانی را که انتخاب کرده‌ام جدا از درون مایه فرافرهنگی و فراملیتی نهفته در خود ابعاد اسطوره‌ای بسیار قدرتمندی دارند  .  اسطوره نیز زمان و مکان نمیشناسد و موضوع اش انسان است جدا از قومیت ، نژاد یا مذهبش  .  هشتاد در صد از تماشاچیان تئاتر من غیر ایرانی هستند و هیچ کدام برای درک و ارتباط با تولیدات کارهای ایرانی مشکل نداشته‌اند  . رمز موفقیت همکاری نزدیک و طولانی شما با پیتر فابریج چه بوده ، این تجربه چه کمکی به موفقیت آثار هنری و یا پیشرفت در مسیر فعالیت‌های حرفه‌ای هر دوی شما داشته است  ؟ سهیل پارسا : رابطه حرفه‌ای و دوستی دیرین من و پیتر به بیست و هشت ساله پیش بر می‌گردد ، زمانی که هر دو دانشجوی تاتر در دانشگاه یورک در شهر تورنتو‌بودیم  .  پیتر حدودا یازده سال از من کوچک تر است  .  ولی ما هیچ‌گاه این تفاوت سنی را حس نکردیم  .  در سال دوم دانشگاه من از پیتر خواستم نقش اصلی را در نمایشی که از برشت کارگردانی می‌کردم بازی کند  .  بعد از آن تجربه پیتر به نوعی شیفته نگاه من به تاتر شد  .  همان روزها تصمیم گرفتیم که بعد تمام کردن دانشگاه کمپانی مستقل تاتری خودمان را تاسیس کنیم و نمایش‌های غیرمتعارف و غیرقراردادی خودمان را تولید کنیم  .  پیتر تنها کسی‌بود که شجاعانه ایده‌های متفاوت در بازیگری را که من به آن‌ها علاقمند‌بودم ، محک می‌زد  .  رابطه حرفه‌ای ما در طول بیست و هشت سال گذشته بر اساس کشف و اکتشاف شیوه‌ها و تکنیک‌های مختلف تاتری بوده  .  به همین دلیل کمپانی تاتری ما یکی از نوآورترین کمپانی‌های تاتری کانادا محسوب می‌شود  .  پیتر همچنین نقش بسیار موثری در ترجمه‌های آثار ایرانی داشته  .  من همیشه بعد از ترجمه اول اثر آن را با پیتر در میان می‌گذارم  .  گاهی هفته‌ها و ماهها بر روی ترجمه یک اثر با هم کار می‌کنیم  .  به عنوان مثال ترجمه ما از مرگ یزدگرد بیضایی هفت ماه طول کشید  .  پیتر قبل از اینکه به کمک من بیاید ، تحقیقات گسترده‌ای در باره تاریخ دوره ساسانی ، دیانت زرتشت و حمله اعراب به ایران را انجام داده‌بود  .  به همین دلیل ترجمه مرگ یزدگرد ما در سال 1994 منتخب بهترین متن نمایشی شد  . با دشواری‌ها ، چالش‌ها و ترس‌های سال‌های اول مهاجرت چگونه روبرو شدید  ؟ سهیل پارسا : سال‌های بسیار سختی‌بود  .  در سال 1984 با همسر و پسر یک ساله‌ام با دو چمدان و 300 دلار وارد این کشور شدیم  .  نه زبان بلد‌بودیم و نه چندان دوست و آشنای داشتیم  .  همه چیز میبایست از صفر شروع میشد  .  و ما از صفر شروع کردیم  .  من و همسرم هر دو اخراجی دانشگاه تهران در جریان انقلاب فرهنگی‌بودیم  .  در کانادا تصمیم گرفتیم که تحصیلات خودمون را ادامه بدیم  .  او در رشته الکترونیک و من در تاتر  .  در ضمن میبایست کار هم میکردیم که فرزندمان را بزرگ کنیم  ...  من حداقل روزی 14 - 16 ساعت کار میکردم و درس میخواندم  .  در دانشکده تاتر پدیده‌ای غیر معمول و عجیب تلقی میشدم  .  اولین دانشجوی تاتر از ایران و یا از خاور میانه در این کشور‌بودم  .  بسیاری از اساتید به من میگفتند که من انتخاب غلطی کرده‌ام و برای یک مهاجر ایرانی جای در تاتر کانادا وجود نخواهد داشت  .  من هم به مرور پذیرفته‌بودم که من جایگاهی در تاتر این کشور نخواهم داشت  .  اما همه اینها سبب نشد که من تغییر رشته بدهم  .  برایم مهم نبود که در آینده بتوانم در زمینه تاتر کار کنم یا نه  .  من صرفا تاتر را عاشقانه دوست داشتم و میخواستم در باره اش بیشتر و بیشتر بدانم  .  تحصیلاتم را به امید موفقیت در آینده ادامه ندادم  .  فقط برای نفس یادگیری‌بود  .  بعد‌ها وقتی اولین کارگردانی‌ام در فستیوال تاتری تورنتو در سال 1989 با استقبال منتقدین و تماشاچیان روبرو شد ، برایم شوکه آور‌بود  .  اصلا تصورش را نمیکردم  .  آن عشق به فراگیری بدون هیچ قید و شرطی کار خودش را کرده‌بود  . شاید یکی از عواملی که سبب شد بر ترس و دشواری‌ها ی سالهای اولیه مهاجرت غلبه کنم داستان همیشه در اقلیت بودن من بوده  .  من هیچگاه تجربه در اکثریت بودن را نداشته‌ام  .  نمیدانم چیست  .  به عنوان یک اقلیت مذهبی در ایران از کودکی « غیر خودی » تلقی میشدم و یا غریبه  .  در نتیجه در اقلیت بودن و چالش‌هایش در کشور جدید برایم آنقدر دهشتناک و شوکه آور نبود  .  حتی گاه چالش‌ها و ترس‌های مهاجرت در مقایسه با چالش‌ها و ترس‌های که در سرزمین مادری با آن روبرو‌بودم خنده‌دار به نظر میرسید  . برای مهاجران تازه واردی که به ادامه مسیر در رشته‌های تخصصی هنری مثل هنر نمایش ، عکاسی و سینما علاقه دارند اما نگران یافتن جایگاه خود در جامعه میزبان هستند ، چه حرفی دارید  ؟ سهیل پارسا : مهمترین توصیه‌ای که میتونم به آن‌ها بکنم این که در وحله اول دانش خودشون را در رشته مورد علاقه شون مدام بالا ببرند  .  هنرمندهای موفق در طول عمرشون حتا یک لحظه فرا‌گیری را متوقف نمیکنند  .  گول اینکه مادرزاد استعداد دارند و نابغه هستند را نخورند  .  استعداد ده در صد کل قضیه هست  .  بدون فراگیری استعداد شکوفا نخواهد شد  .  با خودشون و مخاطبین شون صادق باشند  .  کارنامه‌های دروغین برای تبلیغات شخصی خودشون تولید نکنند  .  بدانند که یک شبه ره صد ساله نمیتوان رفت  .  در هنر راه میانبری وجود ندارد  .