چگونگی نفوذ ايران و عربستان سعودی در کشورهای درگير تحولات انقلابی
تهران نگران الهام گيری اپوزيسيون از موفقيت جنبش های معترض در جهان عرب است
گلوب‌اند میل زیر عنوان " نفوذ کشور به کشوری عربستان سعودی و ایران در خاورمیانه " ضمن چاپ نقشه‌ای که ایران را به رنگ قرمز و عربستان سعودی را به رنگ سبز نشان می‌دهد ، کشورهای درگیر در تلاطم‌های جاری در منطقه خاورمیانه را نیز بسته به میزان نفوذ این دو کشور به رنگ‌های سبز و قرمز درآورده است ، وآنگاه ارزیابی پاتریک مارتین ژورنالیست کانادائی کارشناس منطقه را در باره تک تک کشورها به این شرح منعکس ساخته است : ( آرام در صحنه داخلی ) اپوزیسیون عربستان سعودی با مشوق هائی مالی ، از جمله مسکن و شغل ، آرام‌شده‌است  .  مخالفت معترضین مذهبی با رژیم بر سر به اصطلاح گرایش‌های فسادآورغربی آن است  .  اقلیت شیعه الهام گرفته از ایران -( اگر با پشتیبانی ایران نباشد )- بی‌سر و صدا دنبال تساوی حقوق و فرصت هاست  .  هیچ یک از گروههای مخالف تا آن حد بزرگ و قوی نیستند که بتوانند اثری متفاوت بجا بگذارند  . ارزیابی : بسیاری از مشاغل جدید در نیروی امنیتی دولت است ، و بهمین جهت رژیم با فراهم ساختن نیازهای اقتصادی محافظت بیشتری برای خود کسب می‌کند  . ( سرکوبگری در صحنه داخلی ) اپوزیسیون ایران ، مبهوت از نتایج پرسش برانگیز و مشکوک انتخابات سال 2009 ریاست جمهوری ، به گونه‌ای ظالمانه سرکوب‌شده‌است  .  گفته می‌شود این اپوزسیون برای معترضین در جهان عرب یک مدل بوده است  .  درهمین حال شیوه‌های مورد استفاده تهران در سرکوبی اپوزیسیون نیز مدلی برای رهبران بسیاری از کشورهای عرب‌شده‌است  . ارزیابی : تهران از آن می‌ترسد که اپوزیسیون ایران از موفقیت‌ها در جهان عرب الهام بگیرد و مجددا به خیابان‌ها بازگردد  . ( مستعد دسیسه ) معمر قذافی از ایران در جنگ 1980 - 1988 با عراق حمایت کرد و بهمین جهت شمار دولت هائی که در جهان عرب از او در نبرد برای باقی ماندن در قدرت پشتیبانی کنند بسیار کم است  . ارزیابی : نباید انتظار داشت که عربستان سعودی سرهنگ قذافی عزل شده‌ای را نظیر رئیس جمهوری سابق تونس بپذیرد  . ( رد پای دو رژیم ) برخورداری حکام حماس در غزه از حمایت‌های معنوی و مالی ایران برای آنان مایه خوشحالی است ، حال آنکه رهبری فلسطینی‌ها در کرانه غربی از نزدیک به عربستان سعودی متکی است  . محمود عباس رئیس خود گردانی فلسطینی در تلاش برقراری آشتی میان حزب فتح خود با حماس است - گروهی که وی را از غزه بیرون راند - و امیدواراست بتواند حماس را از ایران جدا و مجددا به عربستان سعودی وصل کند  . ارزیابی : آیا اسرائیل مناسبات با خود گردانی فلسطینی را در واکنش به تلاش‌های آن برای آشتی قطع می‌کند  ؟  اسرائیل با حماس مخالف است اما مخالفتش با ایران بیشتر است  . ( دوست جدید ایران ) خلع حسنی مبارک برای عربستان سعودی به منزله از دست دادن بزرگترین متحد در مقابل ایران بوده است  .  ( اطمینان سعودی‌ها به واشنگتن ، وقتی که باراک اوباما از معترضین مصری حمایت کرد ، متزلزل شد ) . قاهره به کشتی‌های جنگی ایران اجازه داد از کانال سوئز بگذرند و آمادگی خود را برای از سر‌گیری مناسبات با تهران پس از گذشت سه دهه اعلام کرده است  .  اما مصر نمی‌تواند عربستان سعودی ، برزگترین حامی عرب خود را نادیده بگیرد ، و برای برتری در منطقه با ایران رقابت خواهد کرد  . ارزیابی : شمار اسلامیون مصری رو به افزایش است  .  آیا بنیاد گرائی آن‌ها به حمایت از عربستان سعودی منجر می‌شود و یا به انتقاد از آن  ؟. ( بشکه باروت ) سعد حریری مورد حمایت عربستان دولت موقت لبنان را می‌گرداند و نجیب میقاتی برگزیده حزب الله مورد حمایت ایران سعی می‌کند کابینه جدیدی تشکیل دهد  . آقای حریری گفته است لبنان نباید اسیرنفوذ ایران شود و حسن نصرالله رهبر حزب الله می‌گوید لبنان باید افتخار کند که یک متحد ایران است  . ارزیابی : دیوان سازمان ملل متحد که در باره ترور سال 2005 رفیق حریری تحقیق می‌کند قرار است بزودی کسانی را که باید تعقیب شوند معرفی کند  .  اگر اعضای حزب الله را نشانه بگیرد در آن صورت اوضاع می‌تواند به سود متحدان عربستان سعودی در لبنان تمام شود  . ( واحه آرام ) ملک عبدالله ، متحد و نزدیک به عربستان سعودی قصد نزدیک شدن بیشتر به ایران را ندارد  . حتی گروههای اپوزیسیون خواهان اصلاحات اقصادی و سیاسی خواستار تغییر در خاندان هاشمی نیستند  . ارزیابی : قرارداد صلح اردن با اسرائیل موضوعی برای اعتراض معترضین نبوده است اما ایران ممکن است بخواهد این وضعیت را با تشویق و تجهیز اخوان المسلمین عوض کند  . ( در معرض خطر ) اعتراض‌های مردمی کماکان در این کشورمتحد ایران ادامه دارد  .  پرزیدنت بشار الاسد که مورد حمایت فرقه علوی است -( یکی از گروه‌های شیعه )- ضمن سرکوبی شدید و خشونت‌آمیز معترضین به دلجوئی از کردها و اسلامیون سنی برخاسته است  .  اگر رژیم سقوط کند ایران کشوری را از دست می‌دهد که ارتباط مستقیم آن را با لبنان و حماس در غزه فراهم می‌سازد  . ارزیابی : عربستان سعودی ، با پوشش گذاشتن بر اوضاع ، ممکن است نمایشی علنی در حمایت از آقای الاسد برپا کند ، اما احتمالا به این نتیجه می‌رسد که منافعش در حمایت از معترضین است  . ( در اردوگاه ایرانیان ) متحدان ایران در عراق عموما شیعه نشین ، که موجبی برای نگرانی عربستان سعودی است ، دست بالا را دارند  .  دولت اوباما می‌گوید درخواست حفظ بعضی از سربازان آمریکائی در عراق را قبول می‌کند ، اما مقتدا صدر متحد ایران عهد کرده است مانع هرگونه تمدیدی شود که وی آن را اشغال توصیف می‌کند  . ارزیابی : آمرکا در نظر دارد شمار کارکنان سفارت بزرگ فعلی خود را در بغداد تا سال آینده به 18هزار نفر افزایش دهد  . ( کشوری در حال دگرگونی ) اعتراض‌های مردمی ، همراه با تلفات بسیار ، معرف دامنه وسعت مخالفت با پرزیدنت علی عبدالله صالح رئیس جمهوری دیرین آن کشور است  . حتی واشنگتن نگران فعالیت‌های تروریستی در یمن خواستار خروج آقای صالح از قدرت است  . عربستان سعودی که بیشتر نگران نفوذ ایران است مستقیما در میانجیگری برای انتقال قدرت مشارکت دارد  . ارزیابی : ستیزه گران حوتی در شمال یمن چه کار خواهند کرد  ؟.  ایران این گروه شیعه را تشویق می‌کند  . ( نبرد نیابتی ) پادشاهی سنی‌ها در بحرین طبعا این کشور را یک متحد پادشاهی سنی‌ها در عربستان می‌سازد  .  اما اکثریت ناراضی شیعه با حمایت ایران و حزب الله لبنان ، خواستار تساوی حقوق و اصلاحات سیاسی است  .  عربستان سعودی برای تقویت نیروهای امنیتی بحرین سرباز فرستاده است و با این اقدام اختلاف و منازعه‌ای محلی به مبارزه‌ای منطقه‌ای مبدل‌شده‌است  . ارزیابی : بحرین مقر ناوگان پنچم نیروی دریائی آمریکاست و دولت اوباما مایل است حکمرانان آل خلیفه شورش را از طریق اصلاحات ، و نه توسل به سرکوبی ، حل و فصل کنند  . ( موازنه‌ای حساس ) این امیر نشین کوچک میان عربستان سعودی و ایران واقع است  .  قطر یک متحد عربستان سعودی است و یک پایگاه بزرگ هوائی آمریکا در آنجاست  .  مناسبات قطر در عین حال با ایران - که دارای حوزه‌های نفتی مشترکی نیز هست - عالی است  . بنظر می‌رسد شورش‌های منطقه در قطر اثری بجا نگذاشته است  .  قطر از اقدام عربستان سعودی در حمایت از بحرین حانبداری می‌کند و برای حمایت از شورشیان لیبی نیزهواپیما فرستاده است  .  اما ایران به قطر در مقام بهترین دوست خود در میان کشورهای عرب حوزه خلیج‌فارس به همان اندازه نیاز دارد که قطر محتاج آن است ، و بهمین جهت موازنه‌ای حساس باقی مانده است  . ارزیابی : حکمرانان در امیر نشین قطر تامین‌کننده منایع مالی شبکه تلویزیونی الجزیره هستند که بسیاری از رژیم‌های عرب به خاطر حمایتش از جنبش‌های معترض با آن مخالف‌اند  .