کميساريای عالی امور پناهندگان وضعيت حقوق بشر را در جمهوری اسلامی ايران «پريشان کننده» توصيف کرد
با اينکه منشور کوروش بزرگ اولين منشور حقوق بشر در جهان، در ايران به وجود آمده است، اما مقامات کميساريای عالی امور پناهندگان از ادامه نقض گسترده حقوق بشر در اين کشور نگرانند
کمیساریای عالی امور پناهندگان که مرکز آن در شهر ژنو است و در ایران نیز دفاتر متعددی در شهرهای مختلف ایران برای کمک به پناهنده گان عراقی ، افغان و سایر کشورها دارد با انتشار گزارش سالانه خود در 10 فروردین ماه ( 30 ماه مارس ) وضعیت حقوق‌بشر در ایران را در سال گذشته ، پریشان‌کننده توصیف کرده است  . کمیساریای عالی امور پناهنده گان سازمان ملل متحد سالانه در مورد کشوهایی که تولید‌کننده بیش‌ترین پناهنده در جهان هستند گزارشی در رابطه با وضعیت حقوق‌بشر در این کشورها تهیه می‌کند  .  ایرانیان مانند سالهای گذشته در لیست بالاترین پناه جویان از کشورهای مختلف جهان در سال 2008 قرار گرفته‌اند  . در مقدمه این گزارش با اشاره به شصتمین سالگرد اعلامیه جهانی حقوق‌بشر ، منشور کوروش بزرگ را طلایه‌دار این اعلامیه جهانی خوانده است  .  این نهاد وابسته به سازمان ملل متحد می‌گوید با اینکه منشور کوروش بزرگ اولین منشور حقوق‌بشر در جهان ، در ایران به وجود آمده است ، اما مقامات کمیساریای عالی امور پناهندگان از ادامه نقض گسترده حقوق‌بشر در این کشور نگرانند  . موارد اصلی که گزارش سالانه وضعیت حقوق‌بشر به آن پرداخته است ادامه اعدام‌ها به ویژه اعدام نوجوانان ، وضعیت آزادی بیان ، اقلیت‌های قومی و مذهبی ، وضعیت زنان و اتحادیه‌های کارگری است  . در این گزارش آمده است : « مقامات کمیساریای عالی امور پناهنده گان بارها از مقامات جمهوری ایران خواسته‌اند مجازات اعدام را متوقف سازند »، اما طبق گزارش این نهاد بین‌المللی کمک به امور پناهنده گان با توجه به جمیعت ، ایران مقام اول را در جهان در رابطه با اعمال مجازات اعدام در جهان در سال 2008 کسب کرده است  . اعدام‌های دسته جمعی بدون رعایت حداقل موازین حقوقی ، سنگسار و پرتاب از بلندی هنوز توسط قضات در جمهوری اسلامی به اجرا گذاشته می‌شود  . در این گزارش به محکومیت مقامات جمهوری اسلامی ایران در رابطه با اعدام جوانانی که در سنین کودکی و نوجوانانی مرتکب جرم شده‌اند توسط جامعه جهانی اشاره‌شده‌و اینکه علیرغم این محکومیت ، مقامات کشور هنوز به اجرای آن در سال 2008 ادامه داده‌اند  .  گفته می‌شود در حال حاضر 130 مجرم جوانان محکوم به اعدام در انتظار اجرای حکم در زندان‌های جمهوری اسلامی به سرمی برند  . با اشاره به سن مسئولیت کیفری بر اساس موازین شرع اسلام که برای دختران 9 سال وبرای پسران 15 سال است ، گزارش کمیساریای عالی پناهنده گان به مقامات جمهوری اسلامی ایران یادآوری می‌کنند که ایران از امضا‌کنندگان و لاجرم موظف به اجرای کنوانسیون حقوق کودک است  . مقامات کمیساریای عالی امور پناهندگان در این گزارش با اشاره با سخنان اکبر گنجی روزنامه نگار که گفته است « ایران تنها کشور در جهان است که در آن مقامات حکومت می‌توانند یک روزنامه نگار را برای همیشه از حق نوشتن محروم سازند »، در گزارش خود می‌گویند « در سال 2008 به‌طور گسترده‌ای ما شاهد ارتباط دادن فعالین سیاسی ، جامعه مدنی و دانشجویان با نهادهای خارجی بوده ایم  . » این گزارش می‌افزاید « دولت جمهوری اسلامی با استفاده از قوانین امور امنیتی به‌طور روزمره از دانشجویان گرفته تا فعالین جنبش زنان ، اعضای سندیکاهای کارگری همه را متهم به اقدام علیه امنیت ملی ، دریافت پول از خارج و بالاخره ضد انقلاب می‌کند  . » مقامات کمیساریای عالی امور پناهنده گان اعلام کرده‌اند که گزارشاتی مربوط به اعمال شکنجه زندانیان عقیدتی در جمهوری اسلامی دریافت کرده‌اند از جمله ضرب و شتم در هنگام بازجویی ، نگه داشتن در سلولهای انفرادی ، مانع شدن از خوابیدن زندانی ، خودداری از اجازه ملاقات با وکیل مدافع و خانواده زندانی ، وبالاخره بازجویی‌های 24 ساعته  . این گزارش به تبعیض همه جانبه علیه اقلیت‌های قومی و مذهبی اشاره کرده و همچنین به لایحه قانون مجازات اسلامی که در آن برای اولین بار در تاریخ ایران مجازات ارتداد و جادوگری مرگ شناخته‌شده‌است  .  این لایحه درحال حاضر در مجلس شورای اسلامی در دست بررسی است  . علیرغم داعیه محمود احمدی نژاد ، رییس‌جمهور کشور ، مبنی بر اینکه « زنان ایران آزادترین زنان جهان هستند » بنا بر این گزارش « زنان چه در عمل و چه در قوانین کشور مورد تبعیض قرار گرفته‌اند  . » در همین رابطه مقامات کمیساریای عالی امور پناهندهگان از موج سرکوب مدافعان حقوق زنان در ایران به شدت ابراز نگرانی می‌کنند  . در پایان این گزارش به‌طور مشروح به زیر پا گذاشتن تعهدات مقامات جمهوری اسلامی به عنوان کشوری که عضو سازمان بین‌المللی کار است اشاره‌شده‌است ، چه دولت جمهوری اسلامی ایران موظف به تضمین حقوق کارگرانی است که برای مطالبات و دستمزدهای خود دست به تظاهرات می‌زنند  .  دولت جمهوری اسلامی ایران همچنان به یکی دیگر از تعهدات خود در رابطه با حق تاسیس اتحادیه‌های کارگری مستقل پشت پا زده است  . وضعیت فرزاد کمانگر ، معلم کرد محکوم به اعدام و همچنین وضعیت منصوراسانلو و محمود صالحی که آن‌ها نیز به دلیل مطالبات صنفی به زندان محکوم شده‌اند به‌طور مشروح در این گزارش مورد بررسی قرارگرفته است  .