جنگ دیپلماتیک بر سر خروج همسر و مادر جیسون رضاییان از ایران
مقام های ایران تا آخرین دقایق طوری رفتار کردند که انگار قرار نیست مادر و همسر جیسون با او بروند. ساعت پنج صبح،در حالیکه جیسون هنوز در تهران بود، پاسدارها به مری و یگانه گفتند هواپیمای جیسون پرواز کرده و آن ها می توانند به خانه شان در تهران بروند.
مقاله‌ای از اندرو راث در روزنامه واشنگتن پست این تلفنی‌بود که یگانه صالحی بیش از یک سال انتظارش را می‌کشید  .  ساعت دو بعدازظهر شنبه ، تلفن منزل را برداشت و صدای همسرش ، جیسون رضاییان ژورنالیست ایرانی آمریکایی زندانی ، را از ‌آن‌سوی خط شنید  . جیسون گفت : " به من گفته‌شده‌که الان این جا را به قصد فرودگاه ترک می‌کنم  . " جیسون رضاییان ، خبرنگار روزنامه واشنگتن پست در تهران ، به اتهام مبهم جاسوسی هیجده ماه در زندان مخوف اوین در حبس‌بود  .  همسر او تقریبا هر هفته به ملاقاتش می‌رفت و شاهد لاغر شدن او و درد و ناراحتی اش از عفونت‌های دوره‌ای بود  . جیسون از ‌آن‌سوی خط به همسرش گفت می‌توانند دیدار خداحافظی کوتاهی داشته باشند تا بلکه یگانه هم موفق شود ایران را ترک کند و به او ملحق شود  . یگانه صالحی ، سی و یک ساله ، این هفته گفت : « من هرگز چنین امیدی نداشتم » . آن چه که او در روز شنبه نمی‌دانست این‌بود که آن تماس تلفنی نقطه آغاز بیست و پنج ساعت مصیبتی‌بود که سرنوشت جیسون و او را میان آسمان و زمین نگاه داشته‌بود  . یگانه صالحی و مری رضاییان در نخستین مصاحبه‌ای که از زمان ترک ایران انجام داده‌اند پایان مشقت بار ماجرایی را شرح می‌دهند که با بازداشت جیسون رضاییان در بیست و دوم ژوییه دو هزار و چهارده آغاز شد  .  ماجرایی که طی آن مذاکرات سطح عالی میان تهران و واشنگتن زمینه آزادی او و دیگر آمریکایی‌های ایرانی تبار زندانی را فراهم کرد  . طی شنبه گذشته ، برای ساعت‌ها معلوم نبود که آیا توافق به آزادی زندانیان منجر می‌شود یا خیر  .  هواپیمای اختصاصی نیروی هوایی سوییس در باند فرودگاه تهران در انتظار رسیدن جیسون رضاییان و دیگر زندانی‌های آزاد شده‌بود که یگانه صالحی و مری رضاییان به شکل اسرار آمیزی ناپدید شدند  . دیپلمات‌ها ، دوستان و برادر جیسون با عصبانیت می‌کوشیدند آن‌ها را پیدا کنند  .  یگانه و مری بعدتر گفتند در اختیار سپاه پاسداران‌بودند  .  روشن نیست که آیا علت ماجرا یک سوئتفاهم‌بود یا کسی قصد تخریب توافق را داشت  . یگانه در حالی که با مادر همسرش ساعت‌ها میان سالن انتظار فرودگاه و اتاق‌های کنفرانس در رفت و برگشت‌بود ، میان التهاب و شادی آزادی بالقوه همسرش در تب و تاب‌بود  . یگانه می‌گوید : " یک لحظه به مادر همسرم ، گفتم مری کسی نمی‌خواهد ما این جا باشیم و این مساله دلیلی دارد  .  یک جای کار اشکال دارد  . " مدت کوتاهی بعد از تماس تلفنی جیسون در بعدازظهر شنبه ، یگانه که با مادر جیسون‌بود به تلفن فردی که خودش را معرفی نمی‌کند جواب می‌دهد  .  او به آن‌ها می‌گوید به ترمینال داخلی فرودگاه تهران بروند و منتظر بمانند  .  یگانه و مری می‌دانستند تماس از طرف سرویس‌های امنیتی ایران‌بود ، پس برای رفتن به فرودگاه تاکسی می‌گیرند  . چند ساعت می‌گذرد  .  تماس‌های تلفنی دوستان و بستگان همزمان با گزارش رسانه‌های خبری درباره آزادی چهار زندانی ایرانی آمریکایی شروع می‌شود  . یگانه صالحی ناگهان در تلویزیون فرودگاه خبر تایید آزادی زندانیان را می‌بیند  .  نام همسر او اولین نفر در لیست‌بود  . او به خاطر می‌آورد که شروع به " بالا و پایین پریدن و جیغ و گریه می‌کند  . " توافق به آزادی چهار ایرانی آمریکایی زندانی در ایران در ازای عفو هفت ایرانی زندانی محکوم به نقض قوانین تحریم در آمریکا و خارج شدن چهارده ایرانی از لیست افراد تحت تعقیب پلیس بین‌الملل منجر شد  . جیسون رضاییان ، سی و نه ساله ، از پدری ایرانی و مادری آمریکایی در شهر مارین در ایالت کالیفرنیا متولد شد  .  او از سال دو هزار و هشت در ایران زندگی می‌کرد و در سال دو هزار و دوازده به روزنامه واشنگتن پست پیوست  . او و همسرش با هم در سال2014 بازداشت شدند اما یگانه سه ماه بعد با قید وثیقه آزاد شد  .  رضاییان در دادگاهی که اواخر اوت به پایان رسید به جاسوسی متهم شد  .  مقام‌های ایران هرگز اتهامات او را روشن نکردند و نگفتند که محکومیت او را به اجرا گذاشته‌اند  . واشنگتن پست می‌گوید هیچ سندی دال بر تخلف رضاییان منتشر و ارائه‌نشده‌است  . در حالی که یگانه و مری ، مادر همسرش ، شنبه در فرودگاه منتظر‌بودند ، حدود ساعت نه شب ، مردی با یک ماسک شبیه ماسک‌های جراحی بر صورت به طرف آن‌ها آمد و گفت : " خانم صالحی بیایید  . " او در حالی که مری پشت سر آن‌ها می‌آمد به بیرون از ترمینال راهنمایی شد  .  یگانه می‌دانست که آن فرد مامور سرویس‌های امنیتی است  .  ظاهرا ماسک را برای پنهان کردن چهره اش گذاشته‌بود  . یگانه نمی‌دانست چه چیزی در انتظارش است : " فقط می‌دانستم که باید در اختیار آن‌ها باشم  . " مرد ماسک‌دار آن‌ها را داخل یک پژو نقره‌ای نشاند و به ترمینال دیپلماتیک برد  .  تلفن یگانه و مری از آن‌ها گرفته شد و پا به سالن ورودی بزرگ فرودگاه گذاشتند  . به آن‌ها گفته شد که جیسون را به زودی خواهند دید  .  اما ابتدا باید در مقابل دوربین حرف بزنند  .  خبرنگاران تلویزیون دولتی شروع به پرسیدن سوال کردند  .  چه کسی مسول آزادی رضاییان‌بود  ؟  آیا آن‌ها خوشحال‌بودند  ؟ مادر جیسون به آن‌ها پاسخ داد : " من موقعی خوشحال خواهم‌بود که بدانم پسرم این جا را ترک کرده و در جای دیگری سالم فرود آمده است  . " جیسون رضاییان در اتاق مجاور‌بود  .  وقتی همسرش وارد اتاق شد ، او در کت و شلوار دامادی اش ایستاده‌بود  .  یگانه ، یک روز پیش ، وقتی مقامات زندان گفته‌بودند برایش لباس تر و تمیز بیاورد ، آن کت و شلوار را که احتمالا با وزنی که کم کرده‌بود بیشتر اندازه اش می‌شد به زندان برده‌بود  .  اما لباس چند سایز بزرگ به نظر می‌آمد  . یگانه فکر می‌کرد این آخرین ملاقات آن‌ها شاید طی یک ماه آینده یا شاید بیشتر باشد  .  همسرش شهروند آمریکا‌بود ولی او نه  .  چه کسی می‌دانست مقامات ایران به او اجازه می‌دادند کشور را ترک کند  ؟ اما جیسون از ابراز احساسات پرهیز می‌کرد ؛ ژورنالیست‌ها و سپاهی‌ها با دوربین در اتاق ایستاده‌بودند  . یگانه گفت : " من بغض کرده‌بودم ، او گفت گریه نکن  . " شادی یگانه با ناامیدی از جدا شدن دوباره از همسرش با هم درآمیخته‌بود  .  او به جیسون گفت به محض نشستن هواپیما زنگ بزن و " من را در شرایطی نگذار که شش هفت ساعت بگذره و من از تو خبری نداشته باشم  . " پاسدارها از او پرسیدند که آیا خوشحال است که همسرش سرانجام آزاد‌شده‌است  . او گفت : " جیسون این فرصت را پیدا کرده‌بود که برود ، من آن جا گیر‌بودم  .  پس عصبانی‌بودم و این را به آن‌ها گفتم  . " مری رضاییان که هفت ماه پیش برای زندگی به ایران رفته‌بود تا به پسرش نزدیک تر باشد ، می‌توانست هر موقع که می‌خواست با پاسپورت آمریکایی اش ایران را ترک کند  .  اما او گفت : " به جیسون قول دادم تا زمانی که مساله یگانه حل نشود در ایران می‌مانم  . " ساعت حدود ده شب شنبه‌بود  .  یگانه و مری به یک سالن با کف مرمر برده شدند که تصاویر رهبران جمهوری اسلامی بر دیوار آن نصب‌بود  . مری رضاییان به یاد می‌آورد که از یک " یخچال قصابی سردتر "‌بود  .  از مری و یگانه با چلوکباب و گوجه و نوشابه پذیرایی شد و اجازه پیدا کردند تلفن کوتاهی به پدر و مادر یگانه بزنند تا فقط به آن‌ها اطلاع بدهند که یگانه به زودی به خانه خواهد آمد  . در حالی که محمدجواد ظریف ، وزیر امور خارجه ایران ، به سی‌ان ان می‌گفت هواپیمای حامل زندانی‌ها به زودی فرودگاه را ترک می‌کند ، به یگانه و مری گفته شد نمی‌توانند جایی بروند  . یگانه و مری می‌دانستند غیبت آن‌ها توجه دوستان و بستگان را جلب می‌کند ، اما نمی‌دانست آن‌ها چقدر نگران خواهند شد  . طی دوره حبس جیسون ، مری و یگانه با مقام‌های آمریکایی در تماس نبودند  . علی ، برادر جیسون ، که برای آزادی او تلاش زیادی می‌کرد چیزی درباره جزییات آزادی جیسون به آن‌ها نگفته‌بود تا مقامات ایران آن‌ها را برای دریافت اطلاعات تحت فشار نگذارند  . از جمله چیزهایی که یگانه نمی‌دانست این‌بود که آزادی خودش بخشی از توافق بوده است  .  قرار بر این‌بود که یگانه هم در هواپیما به جیسون ملحق شود  . سوییس که حافظ منافع آمریکا در ایران است نقشی محوری در آزادی رضاییان ایفا کرد  . شنبه شب ، سفیر سوییس برای ملاقات با جیسون رضاییان ، سعید عابدینی و امیر حکمتی ، ایرانی آمریکایی‌های آزاد‌شده‌، به فرودگاه تهران رفت  . قرار بر این‌بود که آن‌ها با سفیر ، ایران را به قصد سوییس ترک کنند  .  جیسون به سفیر اطلاع داده‌بود که همسر و مادرش را در فرودگاه دیده است  .  اما ایرانی‌ها به سفیر سوییس گفته‌بودند که مری و یگانه پیشتر فرودگاه را ترک کرده‌اند  . حدود ساعت یک بعد از نیمه شب ، مری و یگانه از آن اتاق سرد به اتاقی گرمتر منتقل شدند که فرشی عتیقه در کف آن انداخته شده‌بود  .  یک زن با چادر مشکی که مقامی رسمی‌بود و پانزده سپاهی با ماسک‌های جراحی بر صورت آن‌ها را همراهی می‌کردند  . به گفته یگانه و مری ، پاسدارها رفتاری مودبانه داشتند اما به درخواست آن‌ها برای ترک محل بی‌توجه‌بودند  . مادر جیسون گفت : " من نترسیده‌بودم ، فقط معذب‌بودم  . " ساعت پنج صبح ، زمانی که جیسون رضاییان از سوی سپاه پاسداران تحویل وزارت اطلاعات داده شد ، یکی از پاسدارها به مری و یگانه گفت هواپیمای جیسون پرواز کرده و آن‌ها می‌توانند بروند  . در حالی که آن‌ها سالن را ترک می‌کردند ، یگانه از یکی از پاسدارها که با دیگری حرف می‌زد شنید که به آهستگی می‌گفت : " هواپیما ممکن است همسرش را هم ببرد  . " یگانه و مری برای برگشتن به شهر تاکسی گرفتند و در راه که تلفن‌هایشان را روشن کردند متوجه شدند پر از پیغام است  .  یکی از پیام‌ها از علی رضاییان‌بود که نوشته‌بود : " شما کجایید  ؟ " آن‌ها به علی زنگ زدند  .  علی به آن‌ها گفت هواپیما پرواز نکرده و قرار بر این است که آن‌ها هم با جیسون ایران را ترک کنند  .  به گفته علی یک دیپلمات سوییسی تماس گرفت و مساله را پیگیری کرد  . یگانه به منزل پدر و مادرش رفته و خداحافظی " بسیار کوتاه و سریع ولی پر احساسی " با والدینش می‌کند  . آن چه که مری و یگانه نمی‌دانستند این‌بود که دولت آمریکا یکشنبه صبح زود متوجه شده‌بود که ایرانی‌ها می‌خواهند اجازه بدهند رضاییان و دیگر زندانیان ایران را ترک کنند ولی سفر یگانه را به تاخیر بیاندازند  .  پس از تماس تلفنی جان کری ، وزیر امور خارجه آمریکا ، با محمدجواد ظریف ، وزیر امور خارجه ایران ،‌بود که دادستان کل قوه قضاییه اجازه خروج یگانه صالحی و مری رضاییان و سوار شدن آن‌ها بر هواپیمای سوییسی را صادر کرد  . یکشنبه ، خودروی دیپلماتیک سوییس یگانه و مری را به همراه سفیر سوییس به فرودگاه تهران برد  .  به دیپلمات‌های سوییسی دستور داده شده‌بود مری و یگانه را از نظر دور نگه ندارند  .  اما وقتی گروه به فرودگاه رسیدند ، یگانه و مری بار دیگر بازداشت شدند  .  یگانه پاسپورت نداشت و به گفته دیپلمات‌های آمریکایی ، این امر موجب وقفه‌ای در اعلان لیست پرواز شد  . یک مقام ارشد آمریکا می‌گوید : " ایرانی‌ها تا لحظه آخر بازی می‌کردند  . " روشن نیست که آیا بعضی مقامات ایران می‌خواستند بر سر راه توافق آزادی زندانیان مانع بتراشند یا امید داشتند که از یگانه و مری به عنوان وجه المصالحه استفاده کنند یا نه  . چند ساعت بعد ، مری و یگانه در همان خودرویی سوار شدند که زندانیان آزاد‌شده‌را به سمت هواپیمای سوییسی می‌برد  . حدود سه بعدازظهر یکشنبه ، پرواز از باند فرودگاه به مقصد ژنو بلند شد و زندانیان پیشین کف زدند و هورا کشیدند  .  جیسون رضاییان و خانواده اش بعدتر راهی آلمان شدند تا جیسون در پایگاه نظامی آمریکا تحت مداوا قرار بگیرد  . وقتی هواپیما در سوییس به زمین نشست ، برت مک گرک ، مسول آمریکایی گروه مذاکره‌کننده برای آزادی زندانیان ، به یگانه معرفی شد  . یگانه به خاطر می‌آورد که مک گرک به او گفت : " شما را بیرون آوردیم  !  یک روز کل داستان این بیست ساعت گذشته را برای شما تعریف خواهم کرد  . " آن لحظه‌بود که یگانه گفت فهمیدم " یک جنگ واقعی برای بیرون آوردن من در جریان بوده است  . "