شطرنج، ابزار مبارزه با تبعیض: فیلم «ملکه کت‌وی» 
در فیلم «ملکه کت‌وی» خانم «میرا نایر» کارگردان هندی‌تبار نیویورکی، داستان واقعی دختر تنگدست و کمروئی از شهرک «کت وی» اوگاندا را تصویر می‌کند که یاد می‌گیرد از مهارت در بازی شطرنج، ابزاری بسازد برای فائق آمدن برتبعیض، ضعف‌ها و کمبودها.
در فیلم ملکه کتوی ، فیونا دختر خردسال و بی‌سواد مادری تنگدست در شهرک کتوی اوگانادا است که از طریق مهارت در بازی شطرنج از فقر نجات می‌یابد و به قهرمانی بین‌المللی دست پیدا می‌کند  .  میرا نایر کارگردان هندی‌تبار نیویورکی داستانی واقعی را به روایتی روحیه بخش تبدیل ساخته است  . در نخستین رونمائی فیلم در آمریکای شمالی ، « لوپیتا‌ان یونگ او » Lupita NyongO بازیگر نقش مادر در کنار کارگردان « میرا نایر » و « دیوید اویه لووو » بازیگر نقش مربی در جشنواره تورانتو حاضر شدند  .  شرکت دیزنی ، تهیه‌کننده ، « فیونا موتسی »، شطرنج باز نوجوان را همراه با « رابرت کاتنده » مربی شطرنج شهرک « کت‌وی » اوگاندا ، روی فرش قرمز جشنواره ، مقابل خبرنگاران آورد  . « فیونا موتسی » قهرمان نوجوان شطرنج می‌گوید : باورش نمی‌شود که زندگی‌اش به داستانی سینمائی تبدیل‌شده‌چون خودش را آدمی می‌بیند از ناکجائی دوردست ، که حالا از ذوق و شوق انباشته است  . دختر فقیر با بچه‌های محل که مسخره‌اش کرده‌اند ، دعوا می‌کند ، ولی مربی ، او را به یادگرفتن بازی شطرنج به عنوان وسیله‌ای برای فائق آمدن بر ضعف جسمی و از میان بردن نابرابری دعوت می‌کند  . خانم نایر می‌گوید از 27 سال زندگی در کات‌وی و کامپالا ، الهام گرفته برای نگاهی از درون به اماکن ، موسیقی و عزت و متانت مردم اوگاندا و سعی کرده از احساساتی‌گری پرهیز کند و حقیقت را نشان دهد که در کت‌وی ، هم خنده‌دار است و هم خوش‌مرام و هم گستاخ  . مادر بیوه ، مقروض و سختکوش ، که دختر بزرگترش با جوان موتورسواری فرار کرده ، رابطه‌ای توام با احترام ولی تردید با مربی دارد اما مربی ، از طریق شطرنج ، زندگی او و دخترش را دگرگون می‌کند  . روز گذشته ، سه شنبه ، شرکت دیزنی در لس آنجلس ، برای فیلم « ملکه کت‌وی » به مناسبت آغاز اکران اش در آمریکا ، نمایش ویژه ترتیب داده‌بود ، از جمله حاضران ، « مدینا نال وانگا » بازیگر نقش « فیونا » و فیونا ، مادرش و مربی‌اش ، برای اولین‌بار در آمریکا و هالیوود ، در کنار دست اندرکاران فیلم ، مقابل دوربین‌ها ، قرار گرفتند  . بازیگر خانم «‌ان یونگ او » اهمیت این داستان روحیه‌بخش را در این می‌داند که در آن ، خود آفریقائی‌ها نجات‌بخش خویش ، تصویر می‌شوند ، و می‌گوید ، امیدوار است فیلم ، تصویری متفاوت از این قاره عظیم و رویدادهای آن را ترسیم کند  . از دید منتقد ویلج وویس ، بازی « لوپیتا‌ان یونگ او » به نقشی که در سناریو پرورش چندانی ندارد ، روح و عمق بخشیده  . هر چند صورت « لوپیتا » را روی جلد مجلات مد و زیبائی زیاد دیده ایم و از وقتی اسکار گرفته در میهمانی‌های بزرگ هالیوودی همیشه حاضر است ، ولی نقش مادر مجرد و فقیر در فیلم « ملکه کت‌وی » اولین نقش سینمائی او بعد از « 12 سال بردگی » است  . ستاره فیلم « ملکه کت وی » خانم «‌ان یونگ او » است  .  به قول منتقد هفته‌نامه « اینترتینمنت ویکلی » روی پرده ، از این زن ، زیبائی و رنج شرافتمندانه ساطع می‌شود که از زمان سوفیا لورن تا به حال ، در سینما سابقه نداشته ولی این منتقد و بعضی دیگر از منتقدها ، انتقاد کرده‌اند از سناریوی فیلم که به نظر این دسته ، پر است از عبارات شعاری و جمله‌بندی درس‌های اخلاقی ، یادآور فیلم‌های احساساتی قرن گذشته که البته برای آن‌ها که با این منتقدها هم‌عقیده هستند ، چیز تعجب‌آوری نیست ، چون تهیه‌کننده فیلم ، شرکت دیزنی است  . با این حال ، شرکت دیزنی را باید شایسته تقدیر دانست به خاطر اینکه چهار سال پیش ، کتاب مستند نوشته « تیم کروترز » در باره این دختر نوجوان کمروی اوگاندائی را خرید و سلیقه آن را داشت که پروژه تهیه فیلم داستانی از روی آن کتاب را به خانم « نایر » بسپارد ، که سینماگری تصویری است ، و به خاطر تصویرهای درخشان فیلم‌هایش از جوامع دیگر ، معروف است  . اولین فیلم او ، « سلام بمبئی » بچه‌های فقیر روسبیان بمبئی را نشان می‌داد که در فاحشه‌خانه‌ها بزرگ می‌شوند  .  در فیلم « می‌سی سی پی ماسالا » دعوای ماهیگیران مهاجر اوگاندائی و هندی را نشان می‌داد که پس زمینه عشقی نامتجانس بین زن و مرد جوانی از دو جامعه مختلف و مهاجر در آمریکا‌بود  . خانم نایر با زبان بصری پرملاطش ، در فیلم « عروسی مان سون » Monsoon Wedding به آداب طبقه متوسط مرفه هند پرداخت و در فیلم Namesake مشکل هویت اعضای نسل دوم مهاجران هندی در آمریکا را بررسی کرد  . اما علیرغم سناریوی نه چندان پرتخیل فیلم « ملکه کت‌وی » خانم « نایر » لحظاتی از عزت و شکوه پیدا کرده برای برجسته کردن ، مثل وقتی دخترک ، با بازی هنرپیشه « مدینا نال وانگا » در آغاز اولین پروازش ، از پنجره هواپیما بیرون را نگاه می‌کند و صادقانه از مربی می‌پرسد « آیا اینجا بهشت است  ؟ » سناریست‌ها معمولا دنبال تلاقی منافع یا برخورد میان شخصیت‌ها می‌گردند که موضوعی مثل برآمدن شطرنج‌باز نوجوان را به اصطلاح « دراماتیک » بکنند  .  وقتی این کار زورکی انجام بشود ، به فیلم لطمه می‌زند  . به قول شری لیندن ، منتقد مجله « هالیوود ریپورتر »، وقتی روی مثبت‌گرائی شجاعانه چکش بکوبیم ، دیگر جا برای مداخله تماشاگر ، باقی نمی‌ماند  . اما نکاتی که بعضی از منتقدها ضعف این فیلم می‌دانند ، از دید برخی دیگر ، قوت است  .  مثلا همین دیالوگ‌هائی که منتقد « جو مکگاورن » در هفته‌نامه EW شعاری می‌داند ، از دید یک منتقد دیگر ، « بیگه ابیری » در « ویلج وویس »، نشانه سبک خاص فیلم است که او آن را « اعلام‌گر » یا « آگهی مانند » توصیف کرده و نوشته در دست هنرمند کم استعدادتر ، ممکن‌بود ، نتیجه معکوس بدهد و موعظه‌گرانه به نظر برسد  . « ایبری » نوشته خانم « نایر » قدرت سینماگری‌اش را در نمایش تقلای روزمره فیونا و مادرش نشان می‌دهد ، و مثل فیلم‌های دیگرش ، قادر است که یک « زیست محیط » یا « اکوسیستم » کامل را در اطراف شخصیت‌های فیلم ، بنا کند : جهانی پر قیل وقال ، سرشار از نشاط ، تهدید ، کلک بازی ، و رضا  . خیابانهای شهرک ، هم خطرناک هستند و هم پر از رنگهای شگفت و سرزنده و ترس‌های ناگفته  .  منتقد دیگر ، کلادیا پیوئیگ ، خانم « نایر » را استادکار و فیلم او را قوی ، و البته فیلمی روحیه‌بخش می‌داند  .