وزیر خارجه ایران: برداشتن تحريم‌ها موضوع راحتی نيست
محمدجواد ظریف گفت همه تحريم‌های شورای امنیت مربوط به مساله هسته‌ای است، اما تحريم‌های آمريكا و اروپا متفاوت هستند و پيچيدگی موضوع آنجاست كه بايد تحريم‌های مختلف را بررسی كنيم.
وزیر امور خارجه ایران با اشاره به پیچیدگی‌های گفتگوهای هسته‌ای جاری با قدرت‌های جهانی ، گفت برداشتن تحریم‌ها موضوع راحتی نیست ، چرا که کشورهای غربی در طول 8 سال گذشته ، تحریم‌های متعددی را با استفاده از قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد علیه ایران تصویب کرده‌اند  . محمدجواد ظریف چهارشنبه شب در گفتگویی تلویزیونی با تشریح مذاکرات هسته‌ای که از سال گذشته با شش قدرت جهانی از سر گرفته شد ، با اشاره به این که ایران با تحریم‌های مختلفی از سوی شورای امنیت سازمان ملل ، ایالات متحده و اتحادیه اروپا روبروست ، گفت « همه تحریم‌های شورای امنیت به برنامه هسته‌ای ارتباط دارند ، از این رو به نظر ما همگی باید برداشته شود  . » به گزارش خبرگزاری ایرنا آقای ظریف در ادامه افزود « اما تحریم‌های آمریکا و اروپا شکل دیگری دارند ، چرا که آمریکا از اول انقلاب تاکنون همواره جمهوری اسلامی ایران را تحریم کرده که برخی ازآنها مربوط به برنامه هسته‌ای است  .  پیچیدگی موضوع آنجاست که ما باید تحریم‌های مختلف را بررسی کنیم که کدام آن‌ها مربوط به برنامه هسته‌ای ایران است‌  . » به گفته وزیر امور خارجه ایران به همین دلیل است که یک گروه کارشناسی در تهران ، متشکل از دستگاه‌های مختلف صنعتی ، نفتی و بانک مرکزی و وکلای آن‌ها ، دراین خصوص در حال کار هستند تا ببینیم نخست با چه نوع تحریم‌هایی روبرو هستیم ، و سپس روش لغو یا تعلیق آن‌ها را چگونه باید باشد  . روند تحریم‌های ایالات متحده علیه ایران پس از انقلاب 1357 و اشغال سفارت آن کشور در تهران آغاز شد و در طی سه دهه گذشته به دلایل گوناگون ادامه و گسترش یافته است  .  اما تا پیش از دوران ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد ، تحریمی به خاطر فعالیت‌های اتمی ایران ، بر آن کشور اعمال نشده‌بود  . در دوران هشت ساله ریاست جمهوری احمدی‌نژاد و به دنبال اتخاذ مواضع تند ایران در عرصه سیاست خارجی از جمله موضوع هسته‌ای ، گفتگوهای هسته‌ای ایران و غرب رو به افول گذاشت و روند اعمال تحریم‌های بین‌المللی بخاطر عدم پایبندی ایران به قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل ، آغاز شد و به تدریج رو به افزایش گذاشت  . ایران می‌گوید اهداف برنامه ‌هسته‌ای آن کشور صلح‌آمیز بوده ، هیچ‌گونه ابعاد نظامی نداشته و قصد تولید سلاح هسته‌ای ندارد  .  ایالات متحده آمریکا و متحدان اروپایی آن که به فعالیت‌های اتمی ایران با تردید نگاه می‌کنند ، می‌گویند این ادعای ایران باید در عمل برای آن‌ها اثبات شود  . پس از روی کار آمدن حسن روحانی به عنوان رئیس جمهوری ایران در سال گذشته ، رویکرد ایران در عرصه سیاست خارجی و مساله هسته‌ای تغییر یافت و مذاکرات با گروه 1 + 5 شامل آمریکا ، بریتانیا ، فرانسه ، چین ، روسیه و آلمان از سر گرفته شد و اندکی بعد در 3 آذر 1392 دو طرف در شهر ژنو سوئیس ، به یک توافق موقت دست یافتند  . بر مبنای این توافق موقت که « برنامه اقدام مشترک » نام گرفت ، دو طرف باید ظرف شش ماه ، یعنی تا 29 تیر ماه سال جاری ، به یک توافق جامع و نهایی دست ؛ اما از آنجا که به گفته مقام‌های دو طرف مذاکره ، هنوز « شکاف‌های عمیقی » باقی مانده است ، دو روز مانده به رسیدن ضرب‌الاجل تعیین‌شده‌، این گفتگوها برای مدت 4 ماه دیگر و تا سالگرد توافق موقت ، یعنی 3 آذر 1393 تمدید شد  . یکی از موارد اصلی مورد اختلاف در این گفتگوها ، علاوه بر موضوع غنی‌سازی اورانیوم در ایران ، نحوه برچیده شدن تحریم‌ها علیه ایران است  . وزیر خارجه ایران ، در ادامه صحبت‌های خود در برنامه تلویزیونی « شب آفتابی »، با بیان این که اگر بخواهیم به توافق نهایی برسیم ، باید در خصوص موضوعات دیگری نیز توافق کنیم ، گفت « مثلا باید توافق کنیم که در زمان مشخصی ، طرف مقابل در شورای امنیت حاضر شود و قطعنامه‌ای را در جهت رفع تحریم‌ها به تصویب برساند  . » آقای ظریف گفت « درخصوص مدت زمان انجام این کار توافق کرده‌ایم و این همان متنی است که ما گفته‌ایم 60 درصد آن تمیز‌شده‌است ، اما هنوز نکاتی از آن مانده است  . » ایران و گروه 1 + 5 قرار است دور جدید گفتگوهای اتمی را از روز 16 سپتامبر ( 25 شهریور ماه ) آغاز کنند ، اما مقام‌های دو طرف از احتمال انجام ملاقات‌های دوجانبه و چندجانبه در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک ، پیش از آغاز دور جدید گفتگوها خبر داده‌اند  . در گزارش‌های اولیه از این گفتگوی تلویزیونی ، از وزیر خارجه ایران همچنین نقل شد که لغو تحریم‌ها ، لازمه همکاری ایران و غرب علیه گروه افراطی « دولت اسلامی » است ؛ اما ساعاتی بعد ، رسانه‌های ایران ، از جمله خبرگزاری ایرنا ، ضمن تغییر سرخط آن خبر ، بدون ارائه توضیح ، این جمله محمدجواد ظریف را از متن خبر حذف کردند  . این در حالی است که پیش از آن در روز چهارشنبه ، مرضیه افخم سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به اظهارات نخست‌وزیر بریتانیا ، در مورد همکاری تهران و لندن برای مقابله با تهدید گروه افراطی دولت اسلامی ( داعش ) گفت « ایران با کشورهای مختلف ، از جمله کشورهای اروپایی ، درباره خطرات تروریسم و تکفیری‌ها و گسترش فعالیت‌شان گفتگوهایی را آغاز کرده است و رایزنی‌ها در جریان است  . » روزنامه بریتانیایی ایندیپندنت ، روز یکشنبه در گزارشی نوشت که دیوید کامرون در یادداشتی ، ضمن هشدار نسبت به قصد افراطیون اسلام‌گرای سنی در عراق و سوریه برای تشکیل « یک دولت تروریستی » که مرزهای آن تا سواحل مدیترانه می‌رسد ، گفته است بریتانیا باید آماده باشد تا در نبرد علیه « تهدید مشترک » داعش ، با ایران هم‌پیمان شود  . وزیر امور خارجه فرانسه نیز روز چهارشنبه از ایران خواست در هر اقدام هماهنگ علیه نیروهای « دولت اسلامی » شرکت کند ، اما تاکید کرد که به مساله عراق و موضوع هسته‌ای ، باید بطور مستقل پرداخته شود و نباید یکی را با دیگری معاوضه کرد  . پس از آغاز تحرکات دولت اسلامی عراق و شام ( داعش ) در مناطق غرب و شمال عراق در اواخر خرداد ماه ، که اندکی بعد با اعلام یک خلافت خودخوانده اسلامی نام خود را به « دولت اسلامی » تغییر داد ، صحبت‌هایی در باره امکان همکاری ایران و ایالات متحده علیه نیروهای افراطی سنی در منطقه ، بویژه در عراق ، مطرح شد  . حسن روحانی رئیس جمهوری ایران اواخر خرداد ماه ، در یکی از نخستین اظهارنظرها در این زمینه ، تهران آماده است در چارچوب قوانین بین‌المللی کمک کند ، و در ادامه افزود « ایران کمک به آمریکا در عراق را نیز ، اگر تصمیم بگیرد علیه داعش وارد عمل شود ، بررسی خواهد کرد  . » چند روز پس از اظهارات آقای روحانی ، باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا در سخنانی ، ایران می‌تواند نقشی سازنده در عراق داشته باشد اگر چنانچه همان پیامی که آمریکا به دولت عراق می‌فرستد را به بغداد بفرستد « یعنی منافع سنی ، شیعه و کرد ، همگی محترم شمرده شود  . » روز بعد از این سخنان ، علی اکبر ولایتی ، مشاور ارشد رهبر ایران در امور بین‌الملل و وزیر پیشین امورخارجه ایران با اشاره به بحران عراق ، و در سخنانی که به نظر می‌رسید در واکنش به اظهارات رئیس جمهوری آمریکاست ، تهران و واشنگتن در عراق هم جهت هستند ، اما همکاری نمی‌کنند  . اما آیت‌الله علی خامنه‌ای ، رهبر جمهوری اسلامی ایران در جریان یک ، با بیان این که مردم و دولت عراق توانایی پایان دادن به بحران بوجود آمده در عراق را دارند ، ایالات متحده را متهم کرد که می‌خواهد کنترل عراق را بدست بگیرد و با اعزام نیروی نظامی آمریکا جهت مبارزه با شورشیان داعش در عراق مخالفت کرد  . با این حال ، اوایل تیر ماه و در حاشیه یکی از نشست‌های ایران و غرب در وین برای گفتگو بر سر یک توافق جامع هسته‌ای ، ویلیام برنز معاون وزیر امور خارجه آمریکا « به‌طور خلاصه » درباره وضعیت عراق با دیپلمات‌های ایرانی گفتگو کرد  .  واشنگتن گفته‌بود اگر قرار باشد هرگونه مذاکره احتمالی بیشتری با ایران بر سر عراق داشته باشد ، در سطوح پائین‌تر خواهد‌بود  . پس از آن ، در مورد مذاکرات احتمالی بیشتر میان ایران و آمریکا در مورد نحوه برخورد با افراطیون « دولت اسلامی »، که تا پیش از اعلام یک خلافت خودخوانده اسلامی خود را دولت اسلامی عراق و شام ( داعش ) ، گزارشی منتشر نشد  .