چشم انداز تعامل ایران و آمریکا در سوریه پس از اسد
نقش ایران در مذاکرات یافتن جانشین اسد به معنای اذعان آمریکا به نقش مهم ایران در امنیت منطقه ای است که می تواند راه را برای گفتگوی اتمی هموار کند
نقش ایران در یافتن جانشین اسد معادل اذعان آمریکا به نقش مهم آن کشور است در امنیت منطقه‌ای  .  برگردان مقاله باربارا اسلیون را در این مورد می‌خوانید  . برگردان مقاله باربارا اسلیون ، پژوهشگر « مرکز شورای جنوب آسیای آتلانیتک » و خبرنگار نشریه الکترونیکی « المانیتور »: بیش از دو سال پس از آن که پرزیدنت باراک اوباما گفت زمان کناره‌گیری رئیس جمهوری سوریه از قدرت فرا رسیده است ، بشار اسد هنوز در سوریه حکومت می‌کند  .  اما شواهد جدیدی که سازمان ملل متحد در مورد استفاده گسترده حکومت اسد از سلاح‌های شیمیایی ارائه کرده است ، احتمال این را قوی تر کرده که اسد با ارائه یک طرح صلح بین‌المللی از قدرت خلع شود  . پس از توافق آمریکا و روسیه برای پاکسازی سوریه از سلاح‌های شیمیایی و نابودی همه جنگ افزارهای شیمیایی این کشور ، گروه‌های مخالف حکومت دمشق و حامیان آن‌ها با انتقاد شدید از این طرح صلح آن را ضامنی برای ماندن اسد بر مسند قدرت تا اجرای طرح در اواسط سال 2014 خوانده‌اند  .  با این وجود ، نقض گسترده حقوق‌بشر و قتل صدها غیرنظامی در حومه دمشق در 21 اوت در سوریه ، اسد را از حمایت جدی ترین و سرسخت ترین متحدانش ، به ویژه ایران هم محروم خواهد کرد چرا که ایران نیز قربانی حمله شیمیایی عراق در جنگ هشت ساله با حکومت صدام حسین بوده است  . مقامات ایران مدت‌ها پیش از افشاگری‌های اخیر در مورد تمایل خود برای به قدرت رسیدن چهره جدیدی در دمشق ابزار تمایل کرده‌بودند ، اما دولتمردان جمهوری اسلامی حامی جانشینی برای اسد هستند که منافع تهران را در دمشق حفظ کند  . علی لاریجانی ، رئیس مجلس ایران یک سال پیش در پاسخ به پرسشی در مورد حمایت ایران از حکومتی که حدود 20 هزار نفر را به کشتن داده است ، گفته‌بود « به شما چه ارتباطی دارد که بگویید ( اسد باید برود ) ؟  مردم سوریه باید در این مورد تصمیم بگیرند  . » به‌طور قطع پرسش‌های بسیار در مورد احتمال برگزاری انتخابات در سوریه و چگونگی آن در بحبوحه جنگ داخلی در این کشور مطرح می‌شوند  .  اما طی سال‌های گذشته مقامات ایالات متحده با دولتمردان روسیه ، کشورهای دیگر و مقامات سازمان ملل متحد در مورد ضرورت جایگزین کردن اسد با یک دولت وحدت ملی به رهبری فردی گفتگو کرده‌اند که شخصا در جنایت علیه مردم سوریه دخالت نکرده باشد  . جن پساکی ، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا روز 17 سپتامبر دیدگاه ایالات متحده در این مورد را تصریح کرد و گفت : « موضع ما تغییر نکرده است و اسد در آینده سوریه جایگاهی ندارد  .  او با مردم کشورش با بی‌رحمی بسیار برخورد کرده و بیش از 100 هزار زن ، مرد و کودک جان خود را در دوران ریاست جمهوری اش در آن کشور از دست داده‌اند  .  البته توصیه ما استقرار یک نهاد نظارتی و دولت‌گذار است » . یکی از راه‌ها برای هموار کردن راه برای‌گذار این خواهد‌بود که اسد اعلام کند برای دوره هفت ساله آینده انتخابات ریاست جمهوری نامزد نخواهد شد  .  بشار پس از درگذشت حافظ اسد در سال 2000 تا به حال بدون هیچ‌گونه رقابتی بر مسند ریاست جمهوری نشسته است  . فاروق الشرع ، معاون اول رئیس جمهوری سوریه ( که سنی است ) یکی از کسانی است که نامش به عنوان جانشین احتمالی بشار اسد مطرح‌شده‌است  . یک کارشناس در کنفرانس امنیتی که هفته پیش در واشنگتن برگزار شد ، گفت یکی از مشاوران روحانی به او گفته است که سوریه به چهره‌ای همچون « کرزی » نیاز دارد ، اشاره او به حامد کرزی ، رئیس جمهوری افغانستان است که در اواخر سال 2001 از بین گروهی از مذاکره کننده‌های چندجانبه برای رهبری افغانستان دستچین شد  . کارشناس دیگری نیز ایده گفتگوهای پشت پرده را با مقامات آمریکایی ، عربستان سعودی و ایرانی در مورد چگونگی طراحی سناریوی‌گذار از اسد به رئیس جمهوری جدید مطرح کرده است  .  چنین گفتگوهایی یادآور دیدارهای سال 2001 در بن هستند که طی آن‌ها محمد جواد ظریف ، معاون وزیر امور خارجه وقت ( و وزیر خارجه کنونی ) ایران با جیمز روبین ، دیپلمات ارشد ایالات متحده ، در مورد‌گذار افغانستان پس از طالبان همکاری نزدیک داشت  . ایران مدت‌های طولانی است که خود را برای برکناری اسد از قدرت آماده کرده است و شبه نظامیان و ستیزه جویان شیعه و علویان را ، به ویژه گروه حزب الله لبنان که حافظ منافع ایران در سوریه هستند برای سوریه پس از اسد آماده کرده است  .  با وجودی که سوریه برای جایگاه امنیت منطقه‌ای ایران از اهمیت خاصی برخوردار است ، حمایت عمومی بسیار اندکی از این ائتلاف و علاقه شخصی بسیار کمی نسبت به اسد بین مردم ایران وجود دارد  . بی‌تفاوتی ایرانیان که شاهد بوده‌اند بودجه ارزی محدود کشور برای حمایت از حکومت اسد صرف می‌شود ، به خشم و پس از استفاده از سلاح‌های شیمیایی توسط نیروهای دولتی سوریه به نفرت بدل‌شده‌است  .  بیشتر ایرانیان فردی را می‌شناسند که بر اثر حمله شیمیایی دوران جنگ ایران و عراق کشته‌شده‌و یا مجروح‌شده‌است  . ایفای نقش ایران در مذاکرات برای یافتن جانشینی برای اسد در واقع به معنای آن است که ایالات متحده نقش مهم ایران در امنیت منطقه‌ای را پذیرفته است ، امری که می‌تواند راه را برای گفتگوهای اتمی با ایران نیز هموار کند  . انسجام و هماهنگی بین گروه‌های مخالف اسد که بتواند در مذاکرات و گفتگوهای سوریه پس از اسد مشارکت داشته باشد ، قطعه گمشده این معادله است  .  مخالفان اسد تا به حال از مذاکره با نمایندگان دولت اسد خودداری کرده‌اند اما با ارائه ضمانت‌هایی برای کناره‌گیری اسد از قدرت شاید موضع خود را تغییر دهند  . پساکی روز سه شنبه خاطرنشان کرد که « ائتلاف مخالفان سوریه » احمد تومه را برای مقام نخست‌وزیر موقت انتخاب کرده است و وی برای تشکیل دولت در سرزمین‌های شمال سوریه که تحت کنترل مخالفان هستند تلاش خواهد کرد  .  « ائتلاف مخالفان سوریه » گروهی است که ایالات متحده و متحدان آن به‌طور رسمی به عنوان گروهی از مخالفان اسد که به گروه‌های افراطی وابسته نیستند ، به رسمیت می‌شناسند  . پساکی می‌گویدکه « ائتلاف مخالفان سوریه » همچنین « درصدد است یک طرح‌گذار جامع تدوین کند که ضمانت برای محافظت از نهادهای دولتی و همه شهروندان پس از پایان دولت اسد در آن منظور شود  . » از آنجا که هیچ نهاد و فردی نمی‌خواهد مسئولیت بازسازی سوریه را به عهده بگیرد ، به احتمال قوی ، اهداف ایالات متحده ، ایران و روسیه برای محافظت از سوریه پس از خلع احتمالی اسد همگرایی خواهند داشت  .