ایران و آمریکا؛ نقطه جوش
دو جناح اصلی در جمهوری اسلامی همواره بخش عمده ای از توان خود را صرف خنثی کردن تلاش رقیب برای از میان برداشتن دیوار بی اعتمادی با آمریکا کرده و در پی آنند که خود را قهرمان ایجاد رابطه مجدد با واشنگتن معرفی کنند
آیا دیوار بلند بی‌اعتمادیمیان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا در حال فروریختن است  ؟  این پرسشیاست که ذهن ناظران مسایل دو کشور را به خود مشغول کرده است  .  در حالی که تا چندهفته پیش بیم آن می‌رفت که حملات لفظی و قدرت نمایی نظامی در محور پرمخاطره تهران ، تل آویو ، واشنگتن منجر به افروختن آتش جنگی دیگر در منطقه ملتهب خاورمیانه شود ، اکنون گفته می‌شود ایران و آمریکا با ارسال علایمی که در 30 سال گذشته کم سابقهبوده است در پی دستیابی به تفاهم و مدارا هستند  . نقطه عزیمت این تفاهم می‌تواندحضور ویلیام برنز ، معاون وزیر امور خارجه آمریکا ، در گفت وگوهای مذاکره‌کننده هستهای جمهوری اسلامی و مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا باشد  . قرار است سعید جلیلی و خاویرسولانا روز شنبه در ژنو پیرامون بسته پیشنهادی قدرت‌های جهانی به ایران ، که حاویمشوق‌های اقتصادی و سیاسی در ازای توقف غنی‌سازی اورانیوم است ، گفت‌وگو کنند  .  ایناولین بار است که یک دیپلمات ارشد ایالات متحده در این گفت و گوها حاضر می‌شود ، اگرچه کاخ سفید گفته است آقای برنز در این جلسه تنها شنونده خواهد‌بود و بانماینده جمهوری اسلامی گفت‌وگو نخواهد کرد  . در لایه‌ای دیگر از تحولات ، می‌توان به نیت وزارت امور خارجه ایالات متحده برای گشایش دفتر حافظ منافع آمریکا درایران اشاره کرد که اولین بار روزنامه واشنگتن پست از آن پرده برداشت  .  هنوز هیچ یکاز مقامات آمریکا این خبر را تایید نکرده‌اند اما عدم تکذیب آن نیز خود نشانگروجود عزمی هدفمند در خصوص حضور دیپلماتیک آمریکا در ایران است  .  ضمن آن کهکاندولیزا رایس ، وزیر امور خارجه ایالات متحده تاکید کرده است در غیاب چنین دفتری ، ایرانیان برای اخذ ویزای آمریکا و سایر کارهای اداری در تنگنا هستند که باید چارهای برای آن یافت  . این دو تحول در سپهر دیپلماسی آمریکا ، انعکاسی غافلگیر‌کننده درایران داشته است  .  در حالی که محمود احمدی نژاد ، رییس جمهوری اسلامی ، به نطق هایآتشین در مورد نظم جهانی مشهور است و در غالب سخنرانی‌های خود آمریکا را به مقابلهمی خواند ، اکنون او و وزیر امور خارجه اش ، منوچهر متکی ، با روی گشاده از حضوردیپلمات آمریکایی در مذاکرات هسته‌ای و نیز گشایش دفتر حافظ منافع ایالات متحده درایران استقبال می‌کنند  . محمود احمدی نژاد در زمره نیروهای تندرو جمهوری اسلامی است کهآمریکا را به قاعده رهبر انقلاب اسلامی ، آیت‌الله خمینی ، شیطان بزرگ می‌دانند  .  خواستگاه آقای احمدی نژاد در میان همان لباس شخصی‌های تندرویی است که در طول ریاستجمهوری سید محمد خاتمی ، هر ناز و کرشمه دولت او در مقابل دولت آمریکا را سخت نکوهشمی کردند و حتی برای نشان دادن آمریکا ستیزی خود به سوی اتوبوس جهانگردان آمریکاییدر اصفهان ، سنگ و چماق پرتاب کردند  . اما همان‌طور که برخی تحلیلگران سیاسی معتقدند این واکنش‌ها نه از سر خصومت با آمریکا که به دلیل وجود رقابتدر میان جناح‌های سیاسی ایران برای آشتی با ایالات متحده است  .  دو جناح اصلی درجمهوری اسلامی همواره بخش عمده‌ای از توان خود را صرف خنثی کردن تلاش رقیب برای ازمیان برداشتن دیوار بی‌اعتمادی با آمریکا کرده و در پی آنند که خود را قهرمانایجاد رابطه مجدد با واشنگتن معرفی کنند و این برای افکار عمومی ایران ، که تاریخآمریکا و ملت آن را ستایش می‌کنند و از روابط دیرینه دو کشور خاطرات عمدتاخوشایندی دارند ، قطعا از اهمیت برخوردار است  . به نظر می‌رسد در این مقطع ازتاریخ ، رهبر جمهوری اسلامی ، آیت‌الله خامنه‌ای نیز سدی در برابر ایجاد رابطهنباشد  .  او که ظرف 20 سال زمامداری جمهوری اسلامی همواره بر جمعیتی از کارشناسان وفعالان سیاسی که دنبال عادی شدن روابط بوده‌اند ، نهیب زده و گفته است ایجاد رابطهبر مشکلات می‌افزاید و آمریکا از سفارت خانه اش در مسیر جاسوسی استفاده خواهد کرد ، اخیرا در یک سخنرانی گفته است :« هر گاه زمان آن برسد که رابطه از سر گرفته شود ، مناولین نفری خواهم‌بود که آن را اعلام می‌کنم  . » اما پرسشی که به قوت خود باقیمی ماند این است که آیا آمریکا تا پیش از توقف غنی‌سازی اورانیوم توسط جمهوریاسلامی ، حاضر به عادی کردن روابط خواهد‌بود یا نه  ؟  واشنگتن بارها گفته است ادامهغنی‌سازی اورانیوم در ایران را که می‌تواند منجر به ساخت سلاح‌های هسته‌ای توسطجمهوری اسلامی شود تحمل نمی‌کند  .  در اردوگاه مقابل ، جمهوری اسلامی ادامه غنی سازیاورانیوم را با ماهیت ایدئولوژیک خود درهم آمیخته است ، آن را با ملی شدن نفتمقایسه می‌کند و می‌گوید آمریکا و متحدانش باید این عمل انجام‌شده‌را بپذیرند  . و در حالی که آژانس بین المللیانرژی اتمی هنوز پاسخ بسیاری از پرسش‌های خود را در خصوص برنامه هسته‌ای جمهوریاسلامی نگرفته است ، پافشاری بر غنی‌سازی اورانیوم بر شک و تردیدها در خصوص نیاتواقعی ایران می‌افزاید  . به این ترتیب این تحلیل قوت می‌گیرد که ممکن است جمهوری اسلامی با استقبال از گشایش دفتر حافظ منافع آمریکا درایران ، و نیز حضور ویلیام برنز در مذاکرات هسته‌ای ، در پی آن باشد که به شیوه خودبار دیگر در اجماع جهانی شکل گرفته در خصوص برنامه اتمی اش شکاف ایجاد کند  .  اینتاکتیک زمانی جبهه ایران را تقویت می‌کند که رییس‌جمهور فعلی آمریکا در ماه ژانویهسال 2009 دفتر خود را ترک کند ، و معلوم نیست موضع جانشین جورج بوش در مورد نحوهمقابله با برنامه اتمی جمهوری اسلامیچگونه باشد  . در عین حال ممکن است جمهوریاسلامی در شرایط فعلی دچار خطایی استراتژیک شود  .  کاخ سفید اعلام کرده است حضورمعاون وزارت امور خارجه آمریکا در مذاکرات جلیلی و سولانا پیامی قوی برای ایران وجهان است که نشان دهد ایالات متحده در برابرپرونده اتمی جمهوری اسلامی تا چه اندازه به راه حل‌های دیپلماتیک متعهد است  . حال با در نظر گرفتن این که آمریکا همواره گفته است در مقابله باپرونده اتمی ایران همه گزینه‌ها روی میز است ، می‌توان نتیجه گرفت چنانچه تازه ترینفرصت دیپلماتیک از دست برود آن گاه نوبت به استفاده از « سایر گزینه‌ها » برسد  .