برنامه اتمی ایران؛ شکستن دور باطل
یک توافق متوسط شاید پیچیدگی فنی برنامه اتمی ایران را رفع نکند اما می تواند مسیر سیاسی جریان را به هدفی بهتر هدایت کند.
ری تکیه ، کارشناس شورای روابط خارجی آمریکا در مطلبی که در روزنامه نیویورک تایمز منتشر‌شده‌می‌نویسد با بازگشت دوباره بحث رابطه ایران و آمریکا ، یک مانع روانی عجیب همچنان در این میان جا خوش کرده است  . در ادامه این مطلب با عنوان « اولین گام با ایران » آمده است کشورهای بزرگ جهان مشغول اعمال تحریم‌های سنگین بر ایران هستند و می‌خواهند ایران دست از فعالیت‌های حساس هسته‌ای بردارد  .  از سوی دیگر ایران حاضر به کوتاه آمدن نیست چرا که می‌داند گسترش برنامه هسته‌ای به معنای افزایش قدرت چانه زنی است و هیچ یک از طرفین نمی‌خواهد اهرم فشار خودش را تضعیف کند  . تکیه می‌گوید بهترین راه شکستن این دور باطل این است که به دنبال یک توافق عمده نبود ، بلکه اهداف و توافق‌های محدودی در نظر گرفته شود که منجر به شکستن دیوار بی‌اعتمادی شود و راه را برای کنترل تسلیحاتی هموار کند  . استراتژی آمریکا این است که افزایش فشارهای اقتصادی احتمال مذاکره را افزایش می‌دهد  .  اشکال این استراتژی آنجاست که موفقیتش فراتر از حد انتظار مخالفان این سیاست‌بود و واشنگتن توانست بخش زیادی از جامعه بین‌الملل را متقاعد به درپیش گرفتن تحریم ایران کند  .  در عین حال ، با موفقیت بیشتر تحریم‌ها ، دیگر قدرت‌های بزرگ حاضر نیستند که حاصل کار را با توافق‌های جزئی معاوضه کنند  . جمهوری اسلامی ایران مسحور دستاوردهای خود‌شده‌است  .  تهران معتقد است که آمریکا بیشتر از آن که نگران برنامه اتمی ایران باشد ، این امر را بهانه‌ای برای تغییر رژیم در این کشور قرار داده است  .  تهران با گسترش مدام زیربنای هسته‌ای اش ، می‌خواهد خود را در جامعه بین‌الملل در موقعیت قوی تری قرار دهد  . ری تکیه می‌نویسد حاکمان مذهبی ایران اسیر دستاوردهای خود شده‌اند : هر چه برنامه اتمی تهران پیشرفته تر شود ، رهبران تهران تمایل کمتری به کوتاه آمدن دارند  . خطر چنین روندی این است که با عبور تهران از نقطه بی‌بازگشت فنی ، حاکمیت تهران بیشتر به این باور خواهد رسید که ایران مسلح به بمب هسته‌ای برای بازگشت به اقتصاد جهانی موضع بهتری خواهد داشت  . ایران و آمریکا معمولا در یک جا به هم می‌رسند : تولید اورانیوم غنی‌شده‌20 درصدی  .  آمریکا این نوع اورانیوم غلیظ را خطرناک ترین فعالیت هسته‌ای ایران می‌داند  .  تهران نیز در چندین موقعیت اعلام کرده که حاضر به توافق بر سر اورانیوم با غلظت بالا است  . ایران می‌گوید جامعه بین‌الملل سوخت کافی برای فعالیت راکتور تحقیقاتی تهران ارائه نمی‌کند و به همین دلیل مجبور‌شده‌به غنی‌سازی اورانیوم با غلظت بالا روی ببرد  .  جزئیات هر چه که باشد ایران می‌گوید در ازای لغو تحریم‌ها حاضر است بر سر غنی‌سازی 20 درصدی مذاکره کند  . منتقدان می‌گویند توافقی که تنها بر غنی‌سازی 20 درصدی تمرکز دارد فعالیت‌های اتمی ایران را متوقف نمی‌کند و به درستی دلیل می‌آورند که دانش ایران در تکنولوژی پیشرفته اتمی را متوقف نمی‌کند  . اما هدف عمده این معامله دور کردن دو طرف از موضع فعلی شان است  .  چنین توافقی می‌تواند قدرت‌های غربی را متقاعد سازد که می‌توان ایران را کنترل تسلیحاتی کرد  .  همچنین توقف غنی‌سازی 20 درصدی ، می‌تواند برخی نگرانی‌های غرب و اسرائیل را کاهش دهد و موضع ایران را تضعیف کند که می‌گوید دیپلماسی ابزاری برای افزایش فشار بر حاکمیت تهران است  . هر چند مناقشه اتمی میان ایران و آمریکا اغلب اختلاف بر سر مسائل فنی تصویر می‌شود ، شکستن موانع روانی برای رسیدن به توافق اهمیت زیادی دارد  . ری تکیه در پایان می‌گوید با آن که چندین پیشنهاد ارائه‌شده‌است ، اما سطح بی‌اعتمادی میان دو طرف بسیار بالا است  .  یک توافق متوسط شاید پیچیدگی فنی برنامه اتمی ایران را رفع نکند اما می‌تواند مسیر سیاسی جریان را به هدفی بهتر هدایت کند و تنها در آن صورت است که قدرت‌های بزرگ و ایران می‌توانند به سوی راه حل بنیادین اختلاف‌نظر عمیق خود حرکت کنند  .