«جدایی نادر از سیمین» اسکار را خواهد ربود!
تا امروزهیچ کشوری ازخاورمیانه نتوانسته است جایزه اسکار فیلم های زبان خارجی را به دست بیاورد و همواره این کشورهای اروپایی بوده اند که یکی پس از دیگری جوایز این بخش از اسکار را به خود اختصاص داده اند
درحالی که نمایش فیلم ایرانی « جدایی نادر از سیمین » هنوز در سینماهای آمریکا آغاز‌نشده‌است ، نشریات و سایت‌های اینترنتی داخل کشور از هم اکنون این فیلم را برنده جایزه اسکار در بخش رقابت‌های فیلم‌های خارجی می‌خوانند  . روزنامه نیویورک تایمز روز جمعه در گزارشی به قلم « لاری رادر » ضمن بررسی فیلم‌های خارجی اسکار می‌نویسد : « بیش از 63 فیلم به نمایندگی از کشورهای مختلف برای ورود به بخش رقابت‌های فیلم‌های خارجی اسکار 2012 ارسال شده‌اند اما اغلب آن‌ها هنوز درسینماهای آمریکا به نمایش درنیامده و برخی از این فیلم‌ها هم ممکن است هرگز در سینماهای آمریکا به نمایش گذاشته نشوند  . » این گزارشگر در ادامه مطلب خود می‌نویسد : « اما از سال 1947 و زمانی که رده‌بندی فیلم‌های زبان خارجی به رقابت‌های جایزه اسکار افزوده‌شده‌تا کنون ، این بخش از جوایز همواره موضوعی برانگیزنده همراه با جنجال و حدسیات بوده و امسال نیز از این قاعده مستثنی نیست  . » نخستین باری که بخش فیلم‌های خارجی « اسکار » با جارو جنجال روبرو شد زمانی‌بود که نماینده « پورتوریکو » از حضور در این جوایز محروم شد  .  در آن زمان آکادمی اسکار به نماینده پورتوریکو اعلام کرد که آن‌ها نمی‌توانند با یک فیلم به زبان اسپانیایی وارد بخشی رقابت‌های فیلم‌های خارجی اسکار شوند چرا که « پورتوریکو » یکی از ایالت‌های آمریکا محسوب می‌شود  . پس از « پورتوریکو » نوبت کشور « آلبانی »‌بود که فیلم « بخشش خون » را به عنوان نماینده خود به آکادمی معرفی کرد اما از آن جایی که در این فیلم از دیالوگ‌هایی به زبان انگلیسی استفاده شده‌بود ، آکادمی آن را رد کرد و در عوض فیلم « عفو » به عنوان نماینده رسمی « آلبانی » به اسکار فرستاده شد  . نشریه معتبر « نیویورک تایمز » در ادامه این مقاله می‌نویسد : « امسال فیلم‌های برجسته‌ای از برخی از موفق ترین کارگردان‌های سینمای جهان که پیش از این نیز نامزد و برنده جوایز اسکار بوده‌اند در فهرست فیلم‌های زبان خارجی قرار دارد  .  اما سئوالی که در اینجا مطرح می‌شود این است که آیا یکه تازی فیلم‌های اروپایی در این بخش از جوایز اسکار امسال هم ادامه خواهد داشت یا نه  ؟ » « از زمان راه‌اندازی بخش رقابت‌های فیلم‌ها به زبانی غیر از انگلیسی در جوایز اسکار ، تنها سه فیلم از قاره آفریقا توانسته است جایزه این بخش را کسب کند  .  به غیر از ژاپن که تا کنون چهار بار برنده جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی اسکار بوده و تایوان که یک بار در سال 2000 این جایزه را از آن خود ساخته است ، تا امروزهیچ کشوری از خاورمیانه نتوانسته است جایزه اسکار فیلم‌های زبان خارجی را به دست بیاورد و همواره این کشورهای اروپایی بوده‌اند که یکی پس از دیگری جوایز این بخش از اسکار را به خود اختصاص داده‌اند  . » نیویورک تایمز در دنباله گزارش خود می‌نویسد : « امسال ، به نظر می‌رسد فیلم ایرانی « جدایی نادر از سیمین » یکی از فیلم‌های محبوب گزینش‌های آغاز فصل جوایز سینمایی است  .  هنوز مشخص نیست که زمزمه شایعات در اطراف برنده شدن این فیلم که « اصغر فرهادی » آن را نوشته و کارگردانی کرده است در بخش فیلم‌های خارجی اسکار از کجا آغاز‌شده‌است  ؟  چرا که این فیلم هنوز در ایالات متحده آمریکا به نمایش عموم گذاشته‌نشده‌است  .  اما در دایره دست اندرکارانی که به کار تبلیغات و فروش فیلم‌های خارجی اشتغال دارند از فیلم « جدایی نادر از سیمین » که قرار است در اواخر ماه دسامبر برای نخستین بار در آمریکا به نمایش در آید تا بتواند شرایط شود از هم اکنون به عنوان برنده جایزه اسکار فیلم‌های خارجی نام برده می‌شود  .  فیلمی که به صورت یک درام خانوادگی آغاز‌شده‌و درنهایت تبدیل به یک داستان کارآگاهی با پایانی نا مشخص می‌شود  . » در این میان ، برخی تصمیمات عجیب کشورهای اروپایی در انتخاب فیلم‌های نماینده اسکار خود موجب‌شده‌است تا فیلم‌هایی مانند « روزی روزگاری در آناتولی » محصول کشور ترکیه ، ‌امید به دریافت جایزه این بخش داشته باشد  .  از جمله این تصمیمات سوال ‌برانگیز می‌‌توان به حذف فیلم « پوستی که در آن زندگی می‌‌کنیم » ساخته پدرو آلمادوار از اسپانیا و فیلم « ما یک پاپ داریم » ساخته نانی مورتی از ایتالیا اشاره کرد  . کشور آلمان نیز با فرستادن مستند « پینا » ساخته « ویم وندرس » به آکادمی اسکار دست به ریسک بزرگی زده است  .  چراکه تاکنون سابقه نداشته اثری مستند جایزه اول این بخش را دریافت کند  .  هرچند پرتغال نیز با انتخاب فیلم « ژوزه و پیلار » که اثری مستند درباره « ژوزه ساراماگو » است ، کور سوی امیدی برای خود ایجاد کرده است  . نمایندگان جایزه اسکار بهترین فیلم زبان خارجی امسال اکثرا با موضوعاتی چون جنگ‌ ، درگیری‌ ، سرکوب و فساد وارد این رقابت شده‌اند ، دقیقا برخلاف سال‌های گذشته که انتقام و تاوان موضوع اصلی فیلم‌های نامزد اسکار خارجی‌بودند  . اعضای آکادمی اسکار امسال برای انتخاب نامزدهای نهایی بهترین فیلم غیرانگلیسی باید صبوری بیشتری داشته باشند  .  حضور فیلم چهار ساعت ‌و نیم « داستان صدیق ؛ نگهبانان رنگین کمان » از تایوان که مقاومت مردم بومی تایوان در مقابل نیروهای پادشاهی ژاپن را به تصویر کشیده است یا فیلم دو ساعت‌ و نیم « گل‌های جنگ » ساخته ژانگ ییمو از چین که موضوعی جنگی دارد از جمله فیلم‌هایی هستند که آکادمی اسکار را بی‌ حوصله خواهد کرد  . اما همه فیلم‌‌هایی که امسال به بخش فیلم‌های خارجی اسکار ارسال شده‌اند هم جدی و طاقت‌فرسا نیستند و می‌ توان به نمونه‌‌هایی که انسان را به تفکر وامی‌ دارد و الهام‌ بخش هستند نیزاشاره کرد  .  فیلم‌هایی چون « Le Havre » ساخته آکه کوریسماکی از کشور فنلاند که یک داستان فانتزی یک ساعت و نیمه درباره یک جوان پناهنده آفریقایی است که تحت حمایت یک مرد « واکسی » فرانسوی درمی ‌آید و از درونمایه سیاسی برخوردار است و البته سخاوت روح و انسانیت بشری را نیز نشان می‌دهد ، از آن جمله است  . امسال فیلم‌های نماینده برای رسیدن به نامزدی جایزه اسکار خارجی از هر ژانری حضور دارند  .  شانس بالای « جدایی نادر از سیمین » هم شاید از این جهت است که این فیلم شباهت‌های زیادی به ملودرام‌های هالیوودی دارد که طرفداران آثار برنده اسکاری چون « کرامر علیه کرامر » ( فیلمی با شرکت مریل استریپ و داستین هافمن درباره طلاق ) از نزدیک با آن آشنایی دارند  . کشور نیوزلند نیز برای اولین‌ بار در این بخش از جوایز اسکار حضور یافته است  .  از سوی دیگر ، دو فیلم تحسین ‌شده‌ سینمای جهان از جمله « پوستی که در آن زندگی می‌ کنم » به کارگردانی پدرو آلمادوار از اسپانیا و « ما یک پاپ داریم » ساخته نانی مورتی از ایتالیا از راهیابی به جمع نامزدهای اولیه‌ جوایز اسکار 2012 بازماندند  . در طول سال‌های گذشته ، از 62 جایزه بهترین فیلم غیرانگلیسی اسکار تا به امروز ، 51 جایزه نصیب فیلم‌های اروپایی‌شده‌است و کشورهای آسیایی تنها پنج بار و کشورهای آفریقایی و قاره آمریکا نیز هریک سه جایزه را از آن خود ساخته‌اند  . یکی از انتقاداتی که همیشه به آکادمی اسکار در برگزاری این بخش وارد می‌‌شود ، محدود بودن کشورها در معرفی تنها یک فیلم است  .  قانون آکادمی اسکار می‌ گوید « هر کشور ، یک فیلم » و این قانون اگرچه فرصت برابری برای همه کشورها در این رقابت ایجاد می‌کند ، اما از سوی دیگر موجب می‌شود تا کشورهایی چون ایتالیا ، آلمان یا فرانسه که از سینمای پویا و قدرتمندی بهره می‌برند ، مجبور به نادیده گرفتن برخی فیلم‌‌های مطرح خود شوند  . منتقد سینمایی روزنامه نیویورک تایمز در پایان مطلب خود می‌نویسد : « در ماه ژانویه از میان تعداد 63 فیلمی که از کشورهای مختلف به اسکار فرستاده‌شده‌9 فیلم انتخاب خواهد شد و در نهایت 5 فیلم عنوان نامزدهای بخش رقابت‌های خارجی اسکار را به دست خواهند آورد  .  شاید آن زمان ، زمان بهتری برای ابراز عقیده در مورد برنده اول این جوایز باشد  . »