رضا ریاحی، انیماتور و از نامزدهای فهرست مقدماتی جایزه اسکار: «نوازنده» داستان دو دلداده است
«نوازنده»، که در فرانسه و با همکاری تعدادی از هنرمندان برجسته آن کشور ساخته شده، در ماه‌های گذشته با واکنش‌های مناسبی از سوی منتقدان مواجه شده است.
آکادمی علوم و هنرهای سینمایی ، اسکار ، چندی پیش اسامی نامزدهای مقدماتی دریافت جایزه اسکار در برخی از شاخه‌ها از جمله انیمیشن کوتاه را اعلام کرد  . رضا ریاحی ، کارگردان ایرانی فرانسوی ، با انیمیشن « نوازنده » یکی از پانزده نفری است که به این مرحله رسیده است و از مدعیان جدی کسب جایزه در این شاخه محسوب می‌شود  . او پس از مهاجرات به فرانسه تحصیلات خود را در آن کشور ادامه داد و در سال‌های اخیر در تولید پروژه‌های متنوع انیمیشن در این کشور مشارکت داشته است  . « نوازنده »، که در فرانسه و با همکاری تعدادی از هنرمندان برجسته آن کشور ساخته‌شده‌است ، در ماه‌های گذشته با واکنش‌های مناسبی از سوی منتقدان مواجه‌شده‌و جوایز مختلفی را از جشنواره‌های انیمیشن دریافت کرده است  . رضا ریاحی در گفت‌وگو با بهنود مکری از صدای آمریکا درباره زندگی ، فعالیت‌های هنری ، و انیمیشن « نوازنده » توضیح داد  . از ابتدا به هنر و تصویر علاقمند‌بودم و در ایران در رشته نقاشی تحصیل کردم ، ولی به تدریج دریافتم که تصویر به تنهایی من را راضی نمی‌کند و به سمت « کمیک استریپ » یا داستان‌های مصور رفتم  .  در این شاخه به دیالوگ ، موسیقی ، و ریتم احتیاج داشتم و به‌طور طبیعی جذب فیلم و انیمیشن شدم ، و به داستان‌پردازی با تصویرهای ساده مشغول شدم  . وقتی به فرانسه آمدم ، در رشته‌های داستان‌های مصور ‌ و کارگردانی انیمیشن‌ تحصیل کردم ، و از سال 2014 در حال ساخت آثار کوتاه هستم  .  داستان‌هایی را که نوشتم می‌سازم ، یا پروژه‌هایی را که به من سفارش می‌دهند ، کارگردانی می‌کنم  . یکی از پروژه‌های بزرگی که داشتم ، کارگردانی هنری انیمیشن « نان‌آور » در سال 2016‌بود  .  پس از آن پروژه ، به سراغ « نوازنده » رفتم که داستان آن را پیش‌تر نوشته‌بودم  . اکثر داستان‌هایی که نوشتم برگرفته از موسیقی است یا به نوعی به موسیقی ارتباط دارد ، در این کارها یا ساز دیده می‌شود یا شاهد ریتم‌های متنوع موسیقی هستیم  . سال 2011 به فرانسه مهاجرت کردم چون زبان فرانسه را دوست داشتم ، و از طرفی فرانسه از قطب‌های مهم انیمیشن در اروپا و جهان است  .  هنرمندان در این کشور آزادی‌های زیادی دارند ، به ویژه در زمینه کارهای دستی ، من خیلی تمایلی به آثار سه‌بعدی و تجاری نداشتم و به همین دلیل اروپا انتخاب نخست من‌بود  . فرانسه امکانات ، بودجه ، و کمک‌های زیادی را در اختیار هنرمندانی مانند من قرار می‌دهد ، و علی‌رغم اینکه رقابت بسیار زیاد است ولی با تلاش و کوشش می‌توان کارهای بزرگی انجام داد  . دلایل زیادی دارد ، من از کودکی به ویولن ، کمانچه ، و سازهای زهی علاقمند‌بودم ولی به دلایلی نشد که ساز بزنم ، به خانواده نگفتم و آن‌ها من را به کلاس نقاشی و کاریکاتور فرستادند و به نوعی موسیقی به حاشیه رفت  .  با این حال علاقه زیادی به سبک‌های مختلف موسیقی مانند سنتی ، راک ، متال ، و حتی کلاسیک دارم و همواره الهام‌بخش من در کارهایی است که انجام می‌دهم  . به نظرم تاثیرگذارترین شاخه هنری ، موسیقی است ، به ویژه موسیقی بدون کلام ، به همین دلیل همیشه در طول تاریخ ، موسیقی با سانسور و محدودیت‌های زیادی مواجه بوده است ، زیرا یک موسیقدان می‌تواند با آثار خود تاثیر عمیقی روی شنوندگان بگذارد و این همیشه برای من جذاب بوده است  . در پروژه‌های انیمیشن خود سعی می‌کنم تا سازهای ایرانی را بعنوان بخشی از میراث فرهنگی خود از طریق تصویر معرفی کنم  .  در همین « نوازنده » به سراغ کمانچه رفتم ، ما ایرانی‌ها با این ساز آشنا هستیم ولی غربی‌ها زیاد کمانچه را نمی‌شناسند و با ویولن آشنا هستند  . به هر حال من متولد ایران هستم و در ایران بزرگ شدم ، بدون شک این موضوع تاثیر زیادی روی من دارد  .  در این‌ سال‌ها با هنرمندانی از کشورهای آمریکا ، ایرلند ، انگلستان و فرانسه همکاری داشتم و‌ روی پروژه‌های بین‌المللی متنوعی کار کردم که نویسنده آن‌ها نبودم ، و خب این ایرانی بودن نقشی‌ در این کارها ندارد  . در ابتدای مهاجرت ، مانند بسیاری با بحران هویت مواجه شدم و مدتی درگیر این موضوع‌بودم  .  به دلیل کنجکاوی‌هایی که سایرین درباره کشور ، گذشته ، ‌و زندگی شما دارند ، ناخودآگاه به کنکاش درونی می‌پردازی تا به پرسش‌های شخصی که درباره هویت یا میراث خود از ایران و خاورمیانه‌داری ، دست پیدا کنی  . به نظرم در آثاری که شخصا می‌نویسم ، ویژگی‌های زیادی از ایران و خاورمیانه وجود دارد ، البته این موضوع ناخودآگاه است و بصورت طبیعی اتفاق می‌افتد ، یعنی تصمیم ندارم تا کارهای خود را ایرانیزه کنم  .  علی‌رغم اینکه چنین نشانه‌هایی در آثارم ، به ویژه کارهای جدیدم نیز دیده می‌شوند ، ولی نمی‌خواهم فقط بعنوان یک هنرمند ایرانی شناخته شوم ، و این ایرانی بودن مقدم بر هنر من باشد  . در « نوازنده » از عناصر ایرانی و مینیاتور تاثیر گرفتم ولی اصراری ندارم که حتما در آثارم چنین رویه‌ای را ادامه دهم  .  در پروژه‌های بعدی به سازهایی مانند شمشاد و دف می‌پردازم و فعلا این مسیر را ادامه می‌دهم ، شاید در آینده این موضوع کمتر یا بیشتر شود ولی برنامه‌ای برای آن ندارم  . بدون شک از شعر ، ادبیات ، فرهنگ ، هنر ، و موسیقی ایران تاثیر می‌گیرم ولی این جریان ناخودآگاه و غیرعمدی است  . « نوازنده » داستان دو دلداده در قرن سیزدهم است که پس از حمله مغول به خاورمیانه و اروپا ، به ناچار از یکدیگر جدا می‌شوند  .  آن‌ها پنجاه سال بعد بصورت اتفاقی یکدیگر را در یک کاخ ایرانی یا مغولی می‌بینند ، یکی از آن‌ها که « نوازنده » است ، برای اجرای موسیقی به این‌کاخ دعوت‌شده‌است و پس از پنجاه سال با معشوقه خود برخورد می‌‌کند ، ماجرا پیرامون رابطه عاشقانه این دو نفر است  . این انیمیشن دو بعدی است ، یکی از دلایل طولانی شدن این پروژه ، استفاده از تکنیک کات‌اوت سنتی‌بود ، تمام عناصری که در انیمیشن می‌بینید ، بصورت جداگانه نقاشی ، رنگ‌آمیزی ، و بریده شده‌اند ، ‌سپس پاپت‌ها را با استفاده از استاپ موشن ، بصورت انیمیشن درآوردیم  . این تکنیک بسیار وقت‌گیر است ، و ساخت تمامی پاپت‌ها واقعا دشوار‌بود ، اصرار داشتم که تمام کار دستی باشد ، به خاطر اینکه می‌خواستم ادای دینی به مینیاتور و هنر دستی خودمان باشد  . به دلیل سختی و دشواری‌های زیاد ، این روزها از تکنیک کات اوت در انیمیشن زیاد استفاده نمی‌شود و به نظرم یکی از دلایلی که شاید باعث موفقیت « نوازنده » در جشنواره‌های جهانی شد ، استفاده از همین تکنیک‌بود  .  از کامپیوتر استفاده نمی‌شود و همه چیز مقابل دوربین گرفته می‌شود و در صورت کوچکترین اشتباهی ، باید تمام صحنه از ابتدا ساخته شود  . خوشبختانه بودجه مناسبی برای تولید این پروژه داشتم و از نتیجه کار راضی هستم  . یکی از عناصر مهم دیگر « نوازنده » موسیقی است چون این انیمیشن دیالوگ ندارد و داستان از طریق موسیقی بیان می‌شود  .  در این پروژه با دوست عزیزم صبا علی‌زاده همکاری کردم ، صدای شخصیت اصلی ، صدای کمانچه صبا علیزاده است و او در اصل با نوازندگی خود ، این‌ نقش را بازی کرده است  . صبا در دوران ساخت این‌ انیمیشن در ایران اقامت داشت و همکاری ما از راه دور با چالش‌های زیادی همراه‌بود ولی بالاخره به نتیجه دلخواه رسید  . از این که به فهرست مقدماتی اسکار رسیدم ، خوشحال هستم ولی راستش تعجب هم کردم ، « نوازنده » برای من پروژه‌ای است که از دل برخاسته است  .  علی‌رغم دشواری‌های زیادی که این پروژه داشت ، هنگام تولید آن به فکر جشنواره و جایزه نبودیم ، و هدف همه ما فقط ساخت یک کار حرفه‌ای‌بود که به آن افتخار کنیم  .  مخصوصا اینکه تا حالا هیچ اثری در این حد درباره مینیاتور ایرانی انجام‌نشده‌است ، و برای ما بسیار مهم‌بود که کار خوبی ارائه دهیم  . خوشحال هستیم که شاید جایزه اسکار بگیریم ، ولی در عین حال کمی عجیب هم است چون جایزه اسکار معمولا به انیمیش‌های دیزنی ، پیکسار ، و آثار سه بعدی با بودجه‌های هنگفت می‌رسد ، و معمولا کارهای ساده ، دو بعدی ، و دستی شانس زیادی برای دریافت این جایزه ندارند  . مطمئنا اگر به فهرست نهایی اسکار برسیم ، و یا برنده این جایزه شویم ، باعث خوشحالی خودم ، و تمام ایرانی‌ها ، به ویژه هنرمندانی خواهد‌بود که در زمینه انیمیشن کار می‌کنند  .  امیدوارم این موفقیت باعث انگیزه و اشتیاق بیشتری در آن‌ها شود ، و بدانند که حتما نباید از تکنیک‌های پیچیده یا سه بعدی استفاده کنند ، یا پروژه‌های بزرگی داشته باشند  . از دریافت جایزه خوشحال می‌شوم ولی موضوع مهم برای من کیفیت کار است و برای جشنواره و جایزه ، فیلم نمی‌سازم  .