شايد شيطان <BR> Le Diable probablement - 2002-07-27
<B> درباره شايد شيطان گفته اند که فرياد پيامبر گونه ای است عليه جهانی که بسرعت بسمت شيطان ميرود
کارگردان : روبرت برسون بازیگران : آنتوان مونی یر ، تینا ابریساری محصول فرانسه ، 1977 ، رنگی ، 95 دقیقه برسون « شاید شیطان » را در سال 1977 ساخت ولی این فیلم تا 20 سال بعد یعنی 1997 پایش به آمریکا نرسید  .  شاید شیطان آخرین فیلم برسون است و درباره اش گفته‌اند که فریاد پیامبر گونه‌ای است علیه جهانی که در بست و بسرعت بسمت شیطان میرود  . فیلم با نشان دادن تیترهای درشت روزنامه‌ها که خبر از خودکشی جوانی را میدهند آغاز می‌شود ، سپس به عقب برگشته و در واقع دربرگیرنده روزهای آخر زندگی جوانی ناراضی و عصیانگر است بنام چارلز  .  او صریحا اعلام می‌کند که نمیخواهد در جهانی پست و عبث موجودی بدرد بخور و مسئول باشد  .  چارلز نگران آلودگی هوا ، نابودی محیط زیست و خطر انفجار اتمی است و در جستجوی آرامش و تسکین در زندگیش در طول فیلم با یک گروه انقلابی زیرزمینی ، با کلیسا ، با عشق و همچنین با روانشناسی پسیکوآنالیز برخوردهایی پیدا می‌کند  . اگرچه که فیلم بطرز فاتالیستیکی تاریک و تلخ است و اینجا و آنجا صحنه‌های مستند گونه‌ای از تل خاکروبه ، کشتار حیوانات دریایی و انفجارات اتمی در سرتاسر فیلم دیده می‌شود ، با اینهمه شاید شیطان ، که در پاریس همیشه بیدار فیلم‌برداری‌شده‌، فیلمی است بی‌اندازه زیبا و پر از لحظه‌های اوجگیرنده و سیالیت شعرگونه نظیر صحنه یک قایق نورانی بر روی رود سن ، و مونتاژ زیبایی از درختان درحال سقوط  .  اما به اعتقاد بسیاری از منتقدین زیبا ترین صحنه فیلم آنجاست که چارلز مستاصل و درمانده در سر راهش بطرف مرگ از حرکت باز میایستد و به موسیقی موزارت که از پنجره‌ای بیرون میطراود گوش می‌کند  . این اثری است از یک استاد ماهر و چیره دست که در هفتادسالگی هنوز هم با عوالم جوانی پیوند داشت و بیم و امیدش را میشناخت ، و این موضوع ، یعنی پرداختن به مسایل و مشکلات جوانان هیچگاه کهنه نمیشود زیرا در همین زمان خودمان هم کماکان مورد دارد  .  اصلا در جهانی که روزبروز با مخاطرات شیمیایی و اتمی و تروریستی روبروست ، امروز بنظر میرسد که این فیلم سالها از زمان خودش جلوتر بوده است  .