چرا اتحادیه اروپا تصمیم به تحریم نفتی ایران نگرفت؟
به اعتقاد سردبیران یک مجله سرشناس اقتصادی آمريکا استدلال ها گرچه معتبر بنظر می رسند اما قانع کننده نیستند
مجله اقتصادی بلومبرگ - نیوزویک در تفسیری زیرعنوان " شانه خالی کردن اتحادیه اروپا از برقراری تحریم‌های نفتی برای متوقف ساختن فعالیت اتمی ایران " که منعکس‌کننده نظرات سردبیران این مجله است ، می‌پرسد چه کسی می‌توانست تصور کند هفته‌ای که سفارت بریتانیا در تهران صحنه یورش‌های توام با خشونتی معترضینی‌بود که همه چیز را زیر و رو کردند ، ممکن است با یک واکنش توام با نرمش اروپا در مورد رژیم ایران به پایان برسد  ؟  اما این دقیقا همان چیزی است که رخ داد  . وزیران امور خارجه کشورهای اتحادیه اروپا روز اول دسامبر در جلسه‌ای در بروکسل در واکنش به حمایت مداوم ایران از تروریسم ، و یک گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که می‌گوید ایران در مورد تسلیحات اتمی فعالیت هائی سرّی داشته است ، 180 فرد و شرکت را مشمول تحریم‌های تنبیهی ساختند  .  انتظار چنین اقدامی از پیش می‌رفت ، که شایسته پاسخی مثبت است  .  ( نظیر تحریم‌های جدیدی این که وزیران علیه سوریه اعلام کردند ) . اما خبر واقعی ، اقدامی است که اتحادیه اروپا انجام نداده است : یعنی اعلام توافق در مورد تحریم کامل واردات نفت از ایران ، که فرانسه پیشنهاد کرده‌بود ، و بریتانیا ، آلمان و هلند از آن حمایت می‌کردند  .  بجای اعلام چنین توافقی ، کاترین اشتون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفت بررسی‌های مربوط به اقدام علیه بخش انرژی ایران از طریق کارشناسان فنی انجام خواهد گرفت  . دو استدلال اصلی علیه تحریم اروپائی در مورد واردات نفت از ایران مطرح است : نخست اینکه چنین اقدامی می‌تواند به گونه‌ای بی‌تناسب به ضعیف ترین کشورها از نظر اقتصادی در اتحادیه اروپا ، نظیر یونان و اسپانیا ، لطمه وارد کند ، و دیگر اینکه ایران می‌تواند در صورت بسته شدن بازارهای اروپائی به روی نفت آن کشور به سادگی سراغ بازارهائی دیگر برود  .  هر دواستدلال گرچه معتبر بنظر می‌رسند ، اما قانع‌کننده نیستند  . تحریم واردات نفت از ایران بی‌شک می‌تواند بر قیمت‌های نفت در اروپا اثر بگذارد  .  خرید‌های یونان از ایران اخیرا به سبب نگرانی صادرکنندگان دیگر از ریسک و مخاطرات اعتباری یونان بیشتر‌شده‌است  .  اسپانیا و ایتالیای درگیر با مشکلات اقتصادی نیز اکنون بیشتر از فرانسه از نفت ایران استفاده می‌کنند  .  با تمامی این احوال ، ایران فقط 5 و 7دهم واردات نفت اروپا را تامین می‌کند  . تحریم ایران را می‌توان با افزایش واردات از سایر تولید‌کنندگان هماهنگ ساخت ، و اروپا هم اکنون شاهد افزایشی در واردات نفت از لیبی پس از بالارفتن تولید در آن کشور در پی سرنگونی معمر قذافی است  .  هزینه‌های تحریم را می‌توان تحمل کرد  . در این مورد هم که ایران می‌تواند خریداران دیگری پیدا کند باید توجه داشت که هم اینک نیمی از صادرات نفتی آن کشور روانه چین ، هند و ژاپن می‌شود و هیچ کشوری مایل نیست بیش از حد به یک تولید‌کننده متکی باشد  .  اگر اروپا سراغ تحریم ایران برود ، غیر منطقی نخواهد‌بود که ژاپن برای پیوستن به متحدین سیاسی و نظامی خود در غرب فشار بیشتری حس کند  . تحریم برای اینکه به هدف فشار بیاورد ، الزاما نباید جهانی باشد  .  چنین وضعیتی هم اینک در مورد ایران مشهود است  .  به گمان دست اندرکاران در صنعت نفت ، ایران برای آنکه خریداران خود را حفظ کند ، بخاطر تحریم هائی که آمریکا ، بریتانیا و دیگران در مورد موسسات مالی ایران وضع کرده‌اند - که نقل و انتقال‌های مالی را مشکل تر می‌کند - بزودی تخفیف هائی را در مورد قیمت‌ها ارائه خواهد داد  .  ( اگر تا کنون چنین نکرده باشد ) . ایران همچنین بازار را برای هند ، از طریق ارائه امتیازاتی به مراتب بیشتر از آنچه که کشورهائی دیگر نظیر عربستان سعودی عرضه می‌کنند ، به اصطلاح شیرین کرده است  .  به اعقاد مارک وبویتز ، کارشناس امور ایران در بنیاد دفاع از دمکراسی‌ها ، ایران ممکن است مجبور شود به چین تخفیف هائی تا 40 درصد عرضه کند ، اگر اروپا ، ژاپن و کره جنوبی از واردات نفت ایران چشم‌پوشی کنند  . همانگونه که قبلا هم استدلال‌شده‌است هدف از تحریم‌های علیه ایران آن است که داد وستد با ایران تا آن حد دشوار شود که حتی کشورهای مخالف با پیوستن به تحریم‌ها نیز سراغ طرف هائی دیگر بروند  .  اعلامیه‌ای بدون ابهام توسط اتحادیه اروپا در جلسه آتی آن در ماه ژانویه گامی مهم در این زمینه خواهد‌بود  .  اما اگر اوضاع در جنوب اروپا مانع از چنین اقدامی باشد ، فرانسه و بریتانیا که تحریم هائی یکجانبه علیه ایران را مد نظر دارند باید وارد عمل شوند و از آلمان نیز بخواهند به آن‌ها ملحق شود