ناخشنودی کشورها‌ی عرب خلیج فارس از نزدیکی ایران و آمریکا
مارک کاتس: بهبود رابطه آمریکا و ایران برای کشورهای عرب خلیج فارس خوب است. اگر ایران سود خود را در خوبی رابطه با آمریکا ببیند، به نفعش خواهد بود.
مارک کاتس در مقاله‌ای در « نشنال اینترست » در دیدار هفته گذشته‌ام از دوبی عمق ناخشنودی دولت‌های عرب خلیج‌فارس از تلاش‌های دولت ( باراک ) اوباما در بهبود روابط با ایران را دریافتم  .  در این منطقه به ایران به چشم کشوری نگریسته می‌شود که از دیرباز درپی سلطه بر تمامی منطقه خلیج‌فارس بوده و این سودای دیرین ، تنها با بهبود رابطه تهران - واشنگتن به یکباره محو نمی‌شود  . ترس افرادی در این منطقه که با آن‌ها صحبت کردم این‌بود که ، حتی اگر آمریکا و شرکایش در زمینه برنامه هسته‌ای ایران با آن کشور به توافقی دست یابند ، خارج کردن نیروهای آمریکایی ازعراق همراه با بی‌میلی آشکار دولت باراک اوباما ( رئیس جمهوری ایالات متحده ) از بکارگیری نیروهای نظامی ، به نوعی دعوت از ایران به اعمال نفوذ برهمسایگان ضعیف‌ترو کوچک‌تر است ؛ و چنانچه ایران بدین گونه عمل کند ، نگرانی کشورهای منطقه ازآن است که واشنگتن نخواهد یا نتواند مانع تهران بشود  . این مقاله که روز دوشنبه منتشر شد می‌افزاید ، دورنمای چنین امری از دید بسیاری از کشورهای منطقه نه تنها ممکن ، بلکه گریزناپذیر است  .  یک منبع عرب امارات به من گفت « این امری بدیهی است  .  چرا آمریکا این چنین عمل می‌کند  ؟ » او همچنین گفت منطق واشنگتن را درک نمی‌کند  .  یک شهروند سعودی می‌گفت آمریکا به آن‌ها پشت کرده و می‌خواهد خطر امنیت دوستانش درمنطقه را قربانی مناسبات بهتر با رژیمی کند که بی‌هیچ تردیدی ، با متحدان واشنگتن در منطقه و منافع آن‌ها دشمنی می‌ورزد  . امر مهم دراین منطق ، درستی یانادرستی آن نیست ، در باور داشتن آن است ؛ باوری که پایه اقدام و عمل می‌شود  .  چند تن از کسانی که طرف گفتگویم‌بودند می‌گفتند اگر آمریکا اکنون با ایران متحد شود ، کشورهای عرب هم دنبال متحدان دیگری خواهند رفت ، ازجمله روسیه و چین  .  دیدار ( سرگئی ) لاورف ، وزیر امورخارجه روسیه ، از عربستان سعودی درهفته گذشته این طور تعبیر شد که مسکو آماده است هرجا واشنگتن بازنده است حضوریابد  . به نظر من ، این که روسیه بتواند در کشورهای عرب خلیج‌فارس جای آمریکا را بگیرد ، هم نامحتمل است و هم نامطلوب  .  مسکو خواهان فروش جنگ افزارهای بیشتر ، کالاهای روسی بیشتر ، یا نیروگاه‌های هسته‌ای بیشتر به این کشورهاست ، اما در چنان موقعیتی نیست که اگر این کشورها کمک بخواهند ، بتواند درصورت تهدید جدی ، ازآنها دفاع کند  .  ضمن این که روسیه حاضر نیست دوستی با ایران یا رژیم اسد درسوریه را فدای بهبود مناسبات با کشورهای عرب خلیج‌فارس کند ، چون این کشوها با تهران و دمشق دشمن هستند  . از اینها گذشته مسکو در حال حاضر گرفتار بحران اوکراین است و چین هم با همسایگانش درمورد حاکمیت بر آب‌های دریای چین مساله دارد  .  پکن ترجیح می‌دهد آمریکا محافظ منابع نفتی خلیج‌فارس باشد  .  از چین و روسیه هم که بگذریم ، هیچ کشور دیگری نیست که بتواند یا بخواهد به عنوان حامی این کشورها ، جای آمریکا را بگیرد  . اما آنچه درغرب نامحتمل و شاید نامطلوب جلوه کند ، از دید برخی از کشورهای منطقه تهدید علیه موجودیت شان انگاشته می‌شود  .  آنهایی در منطقه که این طرز فکر را دارند ، شاید به این مساله بیندیشند که درشرایط نومیدکننده از نظر آنان ، به ناچار باید به راه ‌حل‌هایی متوسل شد که سراب و رویایی به نظر می‌رسند  . این که همه کشورهای عرب خلیج‌فارس اینطور فکر کنند ، اصلا در راستای منافع ایالات متحده نیست  .  البته من خودم بر این باورم که بهبود رابطه آمریکا و ایران برای کشورهای عرب خلیج‌فارس خوب است  .  اگر ایران سود خود را در خوبی رابطه با آمریکا ببیند ، به نفعش خواهد‌بود که در قبال همسایگان عرب خود ، خویشتن‌داری نشان بدهد  .  واشنگتن هم دراین میان باید به متحدان عرب منطقه تضمین بدهد که رفتار غیرخصمانه ایران با همسایگان عرب خلیج‌فارس ، پیش شرط نزدیکی واشنگتن با تهران و عادی‌سازی مناسبات خواهد‌بود  . توفیق دراین باره برای آمریکا اهمیت زیادی دارد تا مانع از آن شود که آن‌ها نومیدانه جویای متحدان دیگری بشوند ، که احتمال موفقیت آن‌ها دراین راه زیاد نیست ، اما وضعیت تلاش‌های کاخ سفید در کسب حمایت کنگره به منظور حمایت از این کشورها را درصورت نیاز پیچیده تر می‌کند  . بی‌تردید پاسخ کاخ سفید و دولت اوباما ، این خواهد‌بود که این دقیقا همان دیپلماسی که واشنگتن در قبال کشورهای عرب خلیج‌فارس دنبال می‌کند است  .  پاسخ من هم به این سخنان این است که دیپلماسی یاد‌شده‌، تاکنون خوب عمل نکرده است  .  بسیاری از طرف‌های صحبت من در کشورهای منطقه خلیج‌فارس نیز با این سخن من موافق‌اند  .