هیومن ڕایتس واچ: ڕۆژئاوا زۆر نه‌رمه‌ به‌رامبه‌ر به‌و حکومه‌تانه‌ی پێشێلکاری له‌ مافه‌کانی مرۆڤ ده‌که‌ن
له ڕاپۆرته‌ 648 لاپه‌ڕه‌ییه‌که‌یدا، ڕێکخراوی چاودێری مافه‌کانی مرۆڤ ‌ره‌خنه‌ له‌ وڵاته‌ دیموکراسیه‌کان ده‌گرێت له‌ به‌ر 'کاردانه‌وه‌ی نه‌رمیان' به‌رامبه‌ر به‌ ڕژێمه‌ چه‌وسێنه‌ره‌کان
ڕێکخراوی چاودێری مافه کانی مرۆڤ (هیومن ڕایتس واچ) ڕه خنه ئاراسته ی ڕۆژئاوا ده کات که ئه وه ی پێویسته نه یان کردووه بۆ فشار خستنه سه ر ڕژێمه چه وسێنه ره کان تا مافه سه ره تاییه کانی مرۆڤ بپارێز ن. له ڕاپۆرته 648 لاپه ڕه ییه که یدا، ڕێکخراوی چاودێری مافه کانی مرۆڤ ره خنه له وڵاته دیموکراسیه کان ده گرێت له به ر 'کاردانه وه ی نه رمیان' به رامبه ر به ڕژێمه چه وسێنه ره کان. به ڕێوه به ری '-هیومن ڕایتس واچ' له له نده ن تۆم پۆرتیۆس له گفتوگۆی تایبه تی له گه ڵ به شی کوردی ده نگی ئه مه ریکا ده ڵێت یه کێک له مه سه له کانی ئه مساڵ ئه م ڕێکخراوه یه زه قی کردۆته وه ئه وه یه ئه و حکومه ت و لایه نانه ی وه ک ئه مه ریکا، یه کێتی ئه وروپا و که نه دا که به په رۆشن باری مافه کانی مرۆڤ له سه رانسه ری جیهان باشتر بکرێت، فشاری پێویستان نه خستۆته سه ر ئه و حکومه تانه ی که پێشێلکاری له مافه کانی مرۆڤ ده که ن تا ڕێبازیان بگۆڕن، له بری خۆیان له په نا ئه م بیرۆکه یه شاردۆته وه که ئه وان به ڕێگای په یوه ندی به رهه مدار و دیبلۆماسی بێده نگ هه ڵسوکه وت له گه ڵ پێشێلکاریه کانی مافه کانی مرۆڤ ده که ن. پۆرتیۆس ده ڵێت ئاشکرایه ئه مانه دۆریان هه یه به ڵام 'قسه ' کاریگه ریان نه بووه و ئه م شێوازه نه بۆته مایه ی باشتر بوونی باری مافه کانی مرۆڤ بۆیه پێویستی به فشارو ڕێبازی زیاتر هه یه . ڕاپۆرته که به ناو باسی ئه مه ریکا، یه کێتی ئه وروپا، و نه ته وه یه کگرتووه کان ده کات که سه رنجی زۆریان خستۆته سه ر گفتوگۆ تاڕوبه روبونه وه به رامبه ر به پێشێلکارانی مافه کانی مرۆف. یه کێک له و زیاتر له 90 وڵاتانه ی'-هیومن ڕایتس واچ' ڕه خنه ی له باری مافه کانی مرۆڤی گرتووه ، ئێرانه . ڕاپۆرته که ده ڵێت ڕژێمی ئێران به رده وام بووه له به کارهێنانی ئه شکه نجه دان و هه راسان کرد ن بۆ ئه وه ی فشار بخاته سه ر جودابیران و ده سه ڵاتیش له ده ست خۆدا بهێڵێته وه. له وه ڵامی ئه و پرسیاره که ڕه خنه یه کی زۆر له ڕۆژئاوا و ئه مه ریکا هه یه چونکه بایه خی زۆریان به پرۆگرامی مشت و مه ڕ له سه ری ئێران داوه و کێشه ی پێشێلکاریه کانی مافه کانی مرۆڤ دراوه ته لا، پۆرتیۆس ده ڵێت ئاشکرایه زۆر له وڵاتانی ڕۆژئاوا نیگه رانی پرۆگرامی ناوکی ئێرانن به ڵام ئه وه نابێت بکرێت به بیانو بۆ خستنه لای مافه کانی مرۆڤ که به تایبه تی له وه تای هه ڵبژاردنه کانی 2009 خراپتری لێهاتوه و بۆته قه یرانێکی زۆر جدی، ژماره یه کی زۆر ئێعدام کراون، داکۆکیکاران له مافه کانی مرۆڤ کراونه ته ئامانج به تایبه تی پارێزه ران. ئه و ده ڵێت زۆر گرنگه بۆ حکومه تانی سه رانسه ری جیهان چاره یه ک بدۆزنه وه و ته نها سه باره ت به کێشه ی ناوکی هه ڵسوکه وت له گه ڵ ئێران نه که ن به ڵکو باسی ماڤه کانی مرۆفیشیان له گه ڵ بکه ن. به رێوه به ری '-هیومن ڕایتس واچ' له له نده ن تۆم پۆرتیۆس پێشنیاز ده کات وڵاتانی ڕۆژئاوا ده بێت ڕێبازی ڕوون وئاشکرا دیار بکه ن بۆ ئه وه ی گوشار بخه نه سه ر حکومه تان بۆ کۆتایی هێنان به پێشێلکاریه کانی مافه کانی مرؤڤ و هه رنه بێت باشتر کردنی باری مافه کانی مرۆڤ. ئه و ده ڵێت پێشێلکاریه کان ده بێت له قاو بدرێن و ناپه سند بکرێن. هه روه ها ده بێت فشاری ئابوریان بخرێته سه ر تا پێشێلکاریکان نه مێنن وه ئه گه ر پێشێلکاریه کان له ڕاده به ده ر خراپ و زۆر بوون، ده بێت پشتیوانی پێویست هه بێت تا له به رده م(سیسته می) دادوه ری به رپرسیار بناسرێن و له پڕۆسه ی دادوه ری دا،ئه گه ر پێویست بیت له هی نێونه ته وه یی دا، چاره سه ری بۆ پێشێلکاریه کانی مافه کانی مڕۆڤ بدۆزرێنه وه .