به‌ڕێوبه‌رایه‌تی ده‌رمان و خۆراکی ئه‌مریکا به‌نیازه‌ ئاستی نیکۆتینی جگه‌ره‌ که‌مکاته‌وه‌
هه‌ڵمژینی دوکه‌ڵی جگه‌ر بۆ منداڵان زیانی هه‌یه‌ ئه‌گه‌ر نه‌یشی کێشن به‌ڵام بۆ ئه‌وانه‌ی ده‌یکێشن له‌وانیه‌ کووشنده‌ بێت
به پێی ڕاپۆرتی ناوه ندی کۆنترۆڵی نه خۆشیه کان و خۆپاراستن لێی له ئه مریکا، نزیکه ی 500 که س ساڵانه له و ووڵاته به هۆی جگه ره کێشان گیان له ده ست ده ده ن، ئه مه ش له سه ر ئابووری ئه مریکا بۆ چاودێری ته ندروستی ساڵانه 300 ملیار دۆلار ده که وێت. بۆ یارمه تیدانی ده ستهه ڵگرتن له جگه ره کێشان و ئه م خوه کووشنده یه و ڕێگری کردن له فێربونی منداڵان، به ڕێوبه رایه تی ده رمان وخۆراکی ئه مریکا پێشنیانزی کرد ئاستی نیکۆتینی جگه ره که مکاته وه یاخود هه ر له جگه ره دا نه مێنێت. سکات گۆتلایب به رپرسی به رێوبه رایه تی ده رمان و خۆراک ووتی "ئه م هه نگاوه ده مانخاته سه ر ڕێگای به ده ستهێنانی یه کێک له گه وره ترین سه رکه وتنه کانی ته ندروستی گشتی له مێژووی نوێدا، هه روه ها پاراستنی گیانی ملێۆنه ها که س له م پرۆسه یه دا". ووتیشی "به ڕێوبه رایه تی ده رمان و خۆراک ڕوانگه ی بۆ جیهان هه یه که چیتر ئالووده بوونی جگه ره نه مێنێت". له ڕووی یاسایی یه وه به رێوبه رایه تی ده رمان و خۆراکی وڵاتیه کگرتوه کانی ئه مریکا ده سه ڵاتی یاسایی هه یه بۆ ڕێکخستنی ئاستی نیکۆتین له جگه ره دا، به ڵام به رده وام ڕوبه ڕووی ڕکه به ری داواکانی کۆمپانیاکانی به رهه مهێنانی جگه ره له دادگا ده بێته وه . نیکۆتین به سروشتی له تووتندا هه یه ، کووشنده نه یه به ڵام ئه وه ی جگه ره ده کێشێت ئالوده ی ده بێت به وپێیه ی جگه ره کێش چێژی لێوه رده گرێت. ئه وه ی ده بێته هۆی شێرپه نجه و هه وکردنی سیه کان و نه خۆشی کووشنده سووتانی توتنه که یه که ماده ی کیمیاوی لێ ده که وێته وه . هه ڵمژینی دوکه ڵی جگه ر بۆ منداڵان زیانی هه یه ئه گه ر نه یشی کێشن به ڵام بۆ ئه وانه ی ده یکێشن له وانیه کووشنده بێت. کۆڤاری نیوئینگلاند ئۆف میدسن بڵاویکرده وه ، "ئه گه ر ئاستی نیکۆتین که مبکرێته وه ئه وا 5 ملێۆن جگه ره کێش ده ستی لێ هه ڵده گرن، هه روها ژماره ی ئه وکه سانه ی جگه رده کێشن له 15% بۆ 1.4% که مده بێته وه و گیانی 8 ملێۆن که س باڕێزراو ده بێت. له‌ئه‌مریکا بۆ به‌رزکردنه‌وه‌ی ژماره‌ی ئاسکی "ئێلک" 10 گورگ ده‌کوژرێت. له سه ر داوای به ڕێوبه رایه تی گه مه ی ڕاوی ئاژه ڵان و ماسی بۆ به رزکردنه وه ی ژماره ی ئاسکی جۆری "ئێلک"، به رپرسانی فیدراڵی ده ڵێن ئه گه ری هه یه ژماره ی زیاتر بکووژرێت. به رێوبه رایه تی خزمه تگوزاری ژیانی کێوی له وه زاره تی کشتوکاڵی ئه مریکا ڕایگه یاند "له کۆتایی مانگی 2ی رابردوودا و سه ره تای مانگی 3 بۆ کووشتنی گوورگه کان له پارکی نیشتمانی کارمه ندان هه لیکۆپته ریان به کارهێناوه" . تانیا ئیسپینۆزا ده مڕاستی به ڕێبه رایه تیه که ووتی "له سه ر داوای ئایداهۆ کوورگه کان له و ناوچه یه که مکراونه ته وه ". به رپرسانی ئایداهۆ ده ڵین له 25 ساڵی ڕابردوودا ژماری ئاسکی جۆری "ئێڵک" له ناوچه که که به "لولو" ناسراوه که مبۆته وه، له 16 هه زاره وه بۆته 2000، هۆکاریش ده گه ڕێته وه بۆ گۆرگ و وورچی ڕه ش و شێری شاخ، هه روه ها دوورکه وتنه وه ی ئاسکه کان بۆ ناوچه کانی دیکه . گه مه ی ڕاوکردن په رنسپی تایبه تی بۆ ڕاوی وه رچ و گورگ و شێری شاخ هه یه ، به ڵام ڕاوکردنی گورگ سه ختر و مه ترسیداره . له 6 ساڵی ڕابردوودا به رێوبه رایه تی گه مه ی ڕاو هه وڵیانداوه ژماره ی گورگ که مکه نه وه ، تا ژماره ی ئاسکی ئێڵک وه ک خۆی بمێنێته وه . هه روه ها گه مه ی ڕاوکردنی ئاسکی ئێڵک یه کێکه له گه مه کانی له ولایه تی ئایداهۆ خواستی زۆری له سه ره . ڕاوچیه کان گازنده یان زۆره بوه به هۆی که مبوونی ژماره ی ئاسکه کان له ناوچه که و ڕێگه پێنه دانیان بۆ ڕاوکردن، که ئه مه ش داهاتێکی گوونجای بۆ ولایه ته که دابین ده کرد. جیم هادین شاره زای باێۆلۆجی له به رێوبه رایه تی گه مه ی ڕاو ده ڵێت " به ڵێنمان داوه ئاستی ئاسکه کان به رزکه ینه وه ، له وانه یه نه گاته ئاستێکی به رز، به ڵام به لانی که مه وه بگاته ئه و ئاسته ی ڕێگا به راوکردنیان بدرێت". کرووپه کانی پاراستنی گیانداران ڕه خنه ی تووندیان له کاره ی به ریوبه رایه تی گه مه ی ڕاو گرت، سه نگیشیان خسته سه ر ئه وه ی ئاماره کان داوی کووشتنیان بڵاو ده کرێته وه ، نه ک به ر له هه ستان به وکاره و به نیازی جین. کاردی ڤیزا ته‌کنه‌لۆجیای بایۆمه‌تری په‌نجه‌مۆر بۆ پاره‌دان تاقیده‌کاته‌وه‌ كۆمپانیاکانی کارتی دراو لێکۆڵینه وه و تاقیکردنه وه له جۆریک کارد ده که ن هه ڵگری په نجه مۆری خاوه نه کی بێت، واته به جۆریک بتوانێت بۆ پاراستنی ئه و کارتانه له دزین له ڕێگه ی په نجه مۆره وه له کاتی پاره داندا کارکات. به م جۆره ته کنه لۆجیایه خاوه ن کارد ده توانێت بێئه وه ی ژماره ی کارد و زانیاریه کانی به کاربێنێت ئۆتۆماتیک له ڕێگه ی په نجه مۆره وه ڕێگابدات هه موو ئه و زانیاریانه بگوازرێته وه . پێشتر ده بێت خاوه ن کارد په نجه مۆری له سه ر چپی "کریپتۆگرام" له سه ر کارته که تۆمار کرابێت، له کاتی پاره داندا ڕه نگی سه وز نیشانیه بۆ دروستیی گواستنه وه ی زانیاری، ڕه نگی سوور پێچه وانه یه واته ئه و په نجه مۆره خاوه نی نیه و کارناکات. مات سمیث جێگری سه رۆکی ستراتیجیه تی کاردی ڤیزا ده ڵێت "په نجه مۆر ناسنامه ی مرۆڤه و ته نها خاوه نه که ی ده توانێت به کاری بێنێت". له ساڵی ڕابردوودا کۆمپانیای "ماسته ر کارد" کارده کانی له ئه فریکای باشوور تاقیکردوه . هه روه ها ڤیزا ڕاپرسی بۆ هه زار که س له ئه مریکا کرد، ڕوانگه ی خۆیان له سه ر به کارهێنای په نجه مۆر ده ربڕن، %86 له وانه گرنگیان پێداو و وه ک شێویه کی متمانه پێکراوه په سه ندیان کردوه .