قه‌هوه‌چی:ده‌كرێت په‌رله‌مانتار به‌شداربێت له‌و گفتوگۆیه‌ی ئه‌مڕۆ به‌ڵام ناتوانێت پرسیار بكات
"قه‌هوه‌چی:گه‌ر ده‌مانه‌وێت پشتگیری قه‌واره‌ی سیاسی هه‌رێم بین ده‌بێت بڕوامان به‌و ڕاستیانه‌ هه‌بێت كه‌ له‌لایه‌ن حكومه‌ته‌وه‌ باس ده‌كرێت"
مونا قه‌هوه‌چی سكرتێری په‌رله‌مانی هه‌رێمی كوردستان، ده‌ڵێت: "ئه‌گه‌ر ده‌مانه‌وێت پشتگیری قه‌واره‌ی سیاسی هه‌رێمی كوردستان بین ، ئێمه‌ ده‌بێت بڕوامان هه‌بێت به‌و ڕاستیانه‌ی كه‌ له‌لایه‌ن حكومه‌ته‌وه‌ باس ده‌كرێت، ئه‌گه‌ر ئه‌مڕۆ هه‌موو ئه‌م پرسیارانه‌ ڕوون بكرێته‌وه‌ له‌لایه‌ن حكومه‌ته‌وه‌ وه‌ڵامی هه‌بێت وه‌ڵامێكی پڕ له‌ زانیاری و به‌شێوازێك كه‌ "مه‌نتقی" بێت ئیتر بڕوانه‌كردن به‌حكومه‌ت ته‌نها ئه‌وه‌یه‌ خۆیان بڕیاریانداوه‌ كه‌ باوه‌ڕیان به‌و حكومه‌ته‌ نه‌بێت كه‌ "به‌ڕێزان" سه‌رۆكی حكومه‌ت و جێگره‌كه‌ی هه‌موو ئه‌و پرسیارانه‌ی كه‌ پێش دوو ساڵه‌ له‌لایه‌ن په‌رله‌مانتارانه‌وه‌ گه‌ڵاڵه‌ كراوه‌، به‌شێوازێكی شه‌فاف و ڕوون و به‌داتا و به‌ دۆكیومێنت خستیانه‌ به‌رده‌م په‌رله‌مانتار و خه‌ڵكی كوردستانیش شایه‌تحاڵ بوون ئیتر نازانم چۆن سوورن له‌سه‌ر بڕوانه‌كردن به‌حكومه‌ت له‌وه‌ی كه‌مووچه‌ دابین ناكات و به‌ده‌ستی ئه‌نقه‌ست ئه‌وه‌ ده‌كات، هه‌روه‌ها باس له‌چاره‌نووسی داواكاری یاداشتی 23 په‌رله‌مانتاره‌كه‌ بۆ پرساندنی سه‌رۆكی حكومه‌ت. " له سه ره تای وتووێژه كه دا ده رباره ی دانیشتنه كه ی ئه مڕۆی په رله مانی كوردستان سكرتێێری په رله مانی هه رێمی كوردستان وتی "دانیشتنه كه ی ئه مڕۆی په رله مانی كوردستان سه باره ت به و نامه یه یه كه ئاراسته ی ده سته ی سه رۆكایه تی په رله مان كراوه له لایه ن سه رۆكی حكومه ت، به پێی په یڕه وی ناوخۆی په رله مان له مادده ی 66 له بڕگه ی 2-دا هاتووه سه رۆكی حكومه ت ده توانێت داوای دانیشتنكی تایبه ت بكات بۆ خستنه ڕوو و گقتوگۆكردنی ئه و بابه تانه ، وه كو ئه و بابه تانه ی ئێستا له ئارادان، په تای ڤایڕه سی كۆرۆنا، دۆخی ناوچه كانی ده ره وه ی ئیداره ی هه رێمی كوردستان، وه په یه وه ندنیه كانی نێوان حكومه تی فیدڕاڵ و حكومه تی هه رێمی كوردستان به تایبه تی له سه ر مووچه ی فه رمانبه رانی خه ڵكی كوردستان واته ئه و داواكارییه داواكاریه كی په یڕه وییه وه له ناو ئه م دانیشتنه دا به هیچ شێوازێك بابه تی پرساندن و لێسه ندنه وه ی متمانه نایه ته كایه وه كه به پێی مادده ی 66 له بڕگه ی 4دا هاتووه ، له هه مان كاتدا له بڕگه ی 5 دا هاتووه كه هه ر ئه ندامێك ده توانێت به شداری گفتوگۆ بكات." مونا قه هوه چی ڕوونیكرده وه " گفتوگۆ واته به شێوازێك كه سه رۆكی حكومه ت بابه تێك ده خاته ڕوو، ده كرێت په رله مانتار به شداربێت له و گفتوگۆیه بۆ ده وڵه مه ندكردنی بابه ته كه به ڵام ناتوانێت پرسیار بكات چونكه ئه وه بابه تێكی تره و مادده یه كی تره كه له مادده ی 68 هاتووه بابه تی پرساندنه ، وه به پێی ئه و داواكارییه ی "به ڕێزیان" ئێمه ئه م دانیشتنه مان ته رخانكرد بۆ سه رۆكی حكومه ت و جێگره كه ی و وه زیری دارایی سه باره ت به بابه تی پرساندن." سه باره ت به ئه نجامی داواكاری به شێك له په رله مانتاران بۆ پرساندنی حكومه ت، قه هوه چی وتی" له ڕاستیدا ئه م یاداشته كه ئاراسته ی سه رۆكی په رله مان كرا، وه ڕۆژی چوارشه ممه به ڕێز سه رۆكی په رله مانی كوردستان نوسراوی یاداشته كه ی ئاراسته ی سه رۆكایه تی حكومه تی هه رێمی كوردستان كردووه له ماوه یه كدا كه په یڕه و كاته كه ی دیاریكردووه له و ماوه یه دا وه ڵامه كه ی سه رۆكی حكومه ت دێته په رله مانی كوردستان، واته لێره دا بابه تی پرساندن جیایه له و دانیشتنه ی ئه مڕۆ." هه روه ها ده ڵێت" ئه وه ی له سه ر ده سته ی سه رۆكایه تی په رله مانی كوردستانه ، به ده مه وه هاتنه له سه ر سه رجه م یاداشته كان له لایه ن هه ر فراكسیۆنێك ئاراسته ی ده سته ی سه رۆكایه تی بكرێت، ئێمه به خاڵی په یڕه وییه كانی خۆمان جێبه جێی ده كه ین به ڵام یاداشتی پرساندن بێگومان ده بێت نوسراو ئاراسته كراوه و ده بێت چاوه ڕێی وه ڵامی ئه و نوسراوانه بكه ین، وه ڵامه كه شی ده بێت به شێوازێك بێت پڕ به زانیاری و به دۆكیومێنت بێت، واته له سه ر ئاستی په رله مانتاران بێت كه به رچاو ڕوونیه كی باشیان هه بێت سه باره ت به و پرسیارانه ی كه له ناو یاداشته كه دا هه یه ." به ڵام بۆچی له ماوه ی ئه م دوو ساڵه دا سه رۆكی حكومه ت و جێگره كه ی نه هاتوونه ته په رله مان؟ مونا قه هوه چی به مشێوه یه وه ڵامی دایه وه " ده بێت بارودۆخ به پێی ڕێنماییه ته ندروستیه كان هه ڵسه نگاندنیشی بۆ بكرێت، له سه ره تای مانگی 3 ی 2020 كه به هۆی په تای ڤایڕه سی كۆرۆنا هه موو دامه زراوه كان به په رله مان و به حكومه ت و سه رۆكایه تی هه رێمه وه له هه موو دامه زراوه كان كاره كان لاوازكراوه ، نه ده توانرا وه كو ڕۆژانی ئاسایی هه موو ڕۆژێك كاره كانی خۆیان بكه ن، وه په رله مانی كوردستانیش نه یتوانی چه نده ها دانیشتن ئه نجام بدات، به ڵام پاش ئه وه ی بارودۆخه كه به ره و ئاسایی بوونه وه چوو هه ندێك باشتر بوو ئێمه هه وڵماندا دانیشتنه كان چڕ و پڕ بكه ینه وه له هه فته یه كدا دوو ڕۆژ دانیشتن ئه نجام ده ده ین بۆ په سه ندكردنی ئه و پڕۆژانه ی كه په یوه سته به ژیانی خه ڵك." له تۆڕه كۆمه ڵایه تیه كان هه ندێك ده پرسن دوای چوونی سه رۆكی حكومه ه ت و ئه ندامانی كابینه كه ی چی له دۆخ و گوزه رانی خه ڵك ده گۆڕێت؟ له وه ڵامدا مونا قه هوه چی وتی" دوو بابه تی جیاوازه ، سه رۆكی حكومه ت خۆی داوا ده كات دانیشتن ئه نجام بدرێت سه باره ت به و بابه تانه ی كه له به رنامه ی كاردا دیاریكراوه ئه وه به پێی ئه و بابه تانه ده توانن گفتوگۆ بكه ن له گه ڵ سه رۆكی حكومه ت یاخود جێگری سه رۆكی حكومه ت." قه هوه چی ده شڵێت" هه روه ها به رچاوڕوونیه كی باش ده بێت بۆ دۆخه كه كه خه ڵك ده زانێت بۆچی مووچه له كاتی خۆی نادرێت؟ وه بۆچی حكومه ت ناچار بووه به بڕیاری بڕینی 21% یاخود 18%؟ واته ئێمه ده مانه وێت له ڕێگه ی ئه و زانیاریانه وه بۆ خه ڵكیش ڕوون ببێته وه ." "له‌م دانیشتنه‌ی په‌رله‌مان خه‌ڵك شاهیدی ڕاستیه‌كان ده‌بن كه‌به‌شێوازێك ئه‌م دانیشتنه‌ ڕاسته‌خۆ ده‌گوازرێته‌وه‌ كه‌قسه‌كانی "به‌ڕێز" سه‌رۆكی حكومه‌ت و جێگره‌كه‌ی بۆ خه‌ڵك ئاشنا ده‌بن و ڕوون ده‌بێته‌وه‌ كه‌بۆچی حكومه‌ت ناتوانێت مووچه‌ بدات."مونا قه‌هوه‌چی وای وت" مونا قه هوه چی ئه وه شی وت" هه رێمی كوردستان سێ دامه رزاوه ی سه ره كییه كه دامه زراوه ی په رله مان، حكومه ت، سه رۆكایه تی هه رێمه ، هه میشه هه موو هه وڵمان داوه كه بتوانرێت له كاتی خۆیدا مووچه دابین بكرێت به ڵام دۆخی عێراقیش به رچاوڕوونیه كی باشی هه یه وه خه ڵكیش له ئاستێكی ڕۆشنبیریدایه كه ده توانێت هه ڵسه نگاندن بكات كه ئایا دۆخی عێراق له گه ڵ دۆخی هه رێمی كوردستان چۆنه ؟ ئێستا دۆخی عێراق هه ر له ناوخۆدا ناتوانێت كێشه كان چاره سه ر بكات، ڕۆژ له دوای ڕۆژ كێشه ی تازه یان بۆ دروست ده بێت سیناریۆی تازه دروست ده بێت كه بێگومان ئه مه ش كاریگه ری ده بێت له سه ر هه رێمی كوردستاندا جگه له وه ش دۆخی ناوچه كوردستانیه كان یه كجار خراپه بۆیه ئه گه ر ده مانه وێت پشتگیری قه واره ی سیاسی هه رێمی كوردستان بین ، ئێمه ده بێت بڕوامان هه بێت به و ڕاستیانه ی كه له لایه ن حكومه ته وه باس ده كرێت بۆ په رله مانتاره كان و بۆ خه ڵكی كوردستان." هه روه ها ده شڵێت" ئه گه ر ئه و ڕاستیانه ڕوون بوویه وه بۆ په رله مانتاره كان و بۆ خه ڵكی هه رێمی كوردستان بڕوانه كردن به حكومه ت ته نها بۆ ئه وه یه كه خۆیان بڕیاریان داوه كه بڕوایان به حكومه ت نه ماوه ئه گه رنا ئه و ڕاستیانه ی كه سه رۆكی حكومه ت و جێگره كه ی ڕوونی بكه نه وه كه له به ر ئه و هۆكارانه مووچه دواده كه وێت وه هۆكاره كانی نه گه یشتنه ده رئه نجام له گه ڵ حكومه تی فیدڕاڵی عێراق، هۆكاره كانی بارودۆخی خراپی ناوچه كوردستانیه كانی ده ره وه ی هه رێم، وه له به ر په تای ڤایڕه سی كۆرۆنا ئاستی خوێندن و ئاستی ته ندروستی هه ڵسه نگاندنی بۆ بكرێت ئه گه ر هه موو ئه م پرسیارانه ڕوون بكرێته وه له لایه ن حكومه ته وه وه ڵامی هه بێت وه ڵامێكی پڕ له زانیاری و به شێوازێك كه "مه نتقی" بێت ئیتر بڕوانه كردن به حكومه ت ته نها ئه وه یه خۆیان بڕیاریانداوه كه باوه ڕیان به و حكومه ته نه بێت كه "به ڕێزان" سه رۆكی حكومه ت و جێگره كه ی هه موو ئه و پرسیارانه ی كه پێش دوو ساڵه له لایه ن په رله مانتارانه وه گه ڵاڵه كراوه ، به شێوازێكی شه فاف و ڕوون و به داتا و به دۆكیومێنت خستیانه به رده م په رله مانتار و خه ڵكی كوردستانیش شایه تحاڵ بوون ئیتر نازانم چۆن سوورن له سه ر بڕوانه كردن به حكومه ت له وه ی كه مووچه دابین ناكات و به ده ستی ئه نقه ست ئه وه ده كات." واته وه ك خۆت بڕوات به ڕونكردنه وه كانی حكومه ت هه یه ؟ له وه ڵامدا مونا قه هوچی وتی"بێگومان په رله مانی كوردستان له یه كه م ڕۆژی دامه زراندنی كابینه ی نۆیه می حكومه تی هه رێمی كوردستان كاری ته واكاری یه كتری ده كات له گه ڵ حكومه تدا، هه میشه په رله مان و حكومه ت به هه ماهه نگی كارمان ئه نجامداوه ، وه په یوه ندیه كی به هێز و پته ومان هه یه ده بێت پرۆژه كان به هه مه هانگی بێته ناو په رله مانی كوردستان بۆ په سه ندكردن و لایه نی جێبه جێكاری ئه و كاته له ئه ستۆی ده بێت كه جێبه جێكردنی له به رژه وه ندی خه ڵكی كوردستاندایه ." سه بارت به ڕه خنه ی هه ندێك له وانه ی كه ده ڵێن بۆ ئاماده كاری كۆبونه وه كه ی ئه مڕۆ په رله مانی كوردستان فه رشی سوور بۆ حكومه ت ڕاخراوه ؟ له وه ڵامدا مونا قه هوه چی وتی" له ڕاستیدا ئه م پرسیاره به پێویست نازانم وه ڵامی بده مه وه چونكه په رله مان كاری پڕۆتۆكۆڵی خۆی وایه ، ئه گه ر هه ر دامه زراوه یه ك كه سه رۆكایه تی حكومه ت یاخود سه رۆكایه تی هه رێم یان له هه ر وڵاتێكدا بێت كه سه ردانی دامه زراوه ی په رله مانی كوردستان ده كات و له لایه ن ده سته ی سه رۆكایه تیه وه پێشوازی ده كرێت، وه له ڕووی پڕۆتۆكۆڵیه وه له ئاستی جیهانیشدا وایه كه فه ڕشی سوور ڕاده خرێت كه ئه وه ش زۆر شتێكی ئاساییه و ته نها بۆ سه رۆكی حكومه ت ئه م فه ڕشه سووره ڕانه خراوه ، دوێنێ یادی سێیه میین ساڵڕۆژی كۆچی دوایی "به ڕێز مام جه لال" بوو ئێمه دوباره فه ڕشی سوورمان ڕاخست و چونكه ئه و ڕێز گرتنه له خه بات و تێكۆشانی، ڕێزگرتنه له هه وڵ وكۆشش و ماندوبوونی ئه وه زۆر ئاساییه به ڵام ده ربڕینی به شێوازێكی نایاسایی ئه و هیچ مانایه كی لای من نییه زۆر به شتێكی ساده وئاسایی ده بینین."