چین به‌ وڵاتێـكی جێـگای نیگه‌رانی ده‌مێنێـته‌وه‌
وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی وڵاته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا دوایـین لیستی ناوی ئه‌و وڵاتانه‌ی كه‌ به‌ تایبه‌ت نیگه‌رانی پـێشـێـلـكاری به‌هێزی
وه زاره تی ده ره وه ی وڵاته یه كگرتووه كانی ئه مریكا دوایـین لیستی ناوی ئه و وڵاتانه ی كه به تایبه ت نیگه رانی پـێشـێـلـكاری به هێزی ئازادی ئاینی لێده كرێن ڕاگه یاندووه . وڵاتی چین و بۆرما و كۆریای باكور و ئه ریتیریا و ئێران و شـانشینی عه ره بسـتانی سـه عودی و هه روه ها سـودان دووباره ناویان له نێو ئه و لیسـته دا ده سـتنیشـانـكردۆته وه . جۆن هانفۆرد باڵیۆز بۆ ئازادی ئاینی نێونه‌ته‌وه‌یی ده‌ڵێت وڵاتی چین به‌ به‌راورد له‌گه‌ڵ بیست سـاڵ له‌مه‌وبه‌ریدا هه‌ندێـك پـێشـكه‌وتنی به‌ده‌ستهێناوه‌، ده‌شـڵێت به‌ڵام هێشـتا هه‌ر كه‌مه‌: " ئێمه هێشـتا ده سـتگیركردن به دی ده كه ین له م دوایـیه دا له وه ده چێت چین ئه و پارێزه رانه بكاته ئامانج ئه وانه ی داكۆكیـیان له كه سـانی خاوه ن بیروباوه ڕی ئاینی كردووه وه ك پـێشـێـلكاریـیه ك ته نانه ت له دژی قانونی چین ئه و كه سـانه یان ده سـتگیركردووه . چین له هه ندێ بواردا به ره وپـێشـچوونی به خۆوه بیـنیـوه و هاوكات له هه ندێ بواری دیكه دا ئه و به ره و پـێشـچوونه نیـیه به ڵام به دڵـنیایـیه وه چین ئه و جۆره پـێشـكه وتنه ی كه ئێمه ده مانه وێت به شـێوه یه كی ڕێـكوپـێـك له پـێناو ئه وه ی ناوی چین له نێو لیستی وڵاتانی پـێشـێلكه ری مافه كانی ئایندا هه ڵـبگیرێت ئه نجامی نه داوه ." نوێترین ڕاپـۆرتی ئازادی ئاینی ده ڵێت له و ده مه ی بارودۆخی ئازادی ئاینی له ناوچه یه كه وه بۆ ناوچه یه كی دیكه له سه رانسه ری چیندا ده گۆڕێت هاوكات كاربه ده سـتانی چینی له هه ندێ ناوچه دا به رده وامن له سه ر په نابردن بۆ گرتنه به ری ڕێوشـوێنی توند له دژی ئه و گروپه ئاینیـیانه ی ناونووس نه كراون. هێزه كانی پـۆلیس له چین و له هه ندێ ناوچه دا ئه و مزگه وت و په رسـتگا و هه روه ها كڵـێسـای ڕۆمان كاثۆلیك و پـرۆتسـتانانه ی ناونووس نه كراون دایخسـتوون. هاوكات حكومه تی چین ئه وپه ڕی مامه ڵه ی سه خت و توند ده رحه ق ئه وگروپه ئاینیـیه ناونووس نه كراوانه ی به نه ریتی ئاینی ناویان ده بات پـیاده ده كات، وه ك له دژی بزوتنه وه ی ڕوحی ناسراو به فالون گۆنگ. له مانگی دوانزه ی سـاڵی 2005 دا پارێزه رێـك له په كین نامه یه كی كراوه ی ئاڕاسـته ی هوو جینتاوی سه رۆكی چین كرد و تیایدا ئه و به دڕه فتاریـیانه ی خسـته ڕوو كه له دژی گروپی فالون گۆنگ ده كرێن. له نێو به دڕه فتاریـیه كان كه به تایبه ت ئاماژه ی پـێدابوون له كاره بادان و ئه شـكه نجه دان و هه روه ها لێدان تا گیان له ده ستدانی یه كێـك له موریدانی بزوتنه وه ی ڕوحی فالون گۆنگ بوو. له وه ڵامدانه وه ی حكومه تی چین له مه ڕ نامه ی پارێـزه ره كه ، كاربه ده سـتانی چینی مۆڵه تی كاركردنیان پـوچه ڵ كرده وه . پارێزه ره كه به بێ تومه ت له مانگی هه شـتدا ده سـتگیركرا و پاش چه ند هه فته یه ك و به شـێوه یه كی فه رمی به تۆمه تی نادیار به هاندانی خه ڵـكان بۆ دژایه تیـكردنی حكومه تی چین حوكم درا. ئازادی ئاینی مافێـكی جیهانیـیه و له نێو یاسـای نێونه ته وه یـیـدا پارێـزراوه . وڵاته یه كگرتووه كانی ئه مریكا درێژه به پـشـتگیری ئازادی په رستن له په یوه ندیـیه كانی خۆی له گه ڵ وڵاتانی دیكه دا ده دات. سه رۆك بوش ده ڵـێت ئازادی ئاینی یه كه مین ئازادی ڕوحی مرۆڤه . ده شـڵێت ده بێت ئێمه داكۆكی له و ئازادیـیه له نێو وڵاته كه ماندا بكه ین. هه روه ها ده بێت ئێمه له پـێـناو ئه و ئازادیـیه دا له جیهاندا ده نـگمان هه ڵبڕین. .