كورده‌كانی عێراق بانگه‌شه‌ی به‌شداریكردن له هه‌ڵبژرادنه‌ په‌رله‌مانتارییه‌كاندا ده‌كه‌ن
ژماره‌یه‌ك كاربه‌ده‌ست و  شیكه‌ره‌وه‌ و خه‌ڵكی گشتی كوردستانی عێراق دیدوبۆچونی خۆیان به‌رامبه‌ر به پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردن ڕاده‌گه‌یه‌نن.
به نزیك بونه وه له ڕۆژی هه ڵبژاردن له عێراق، توندوتیژی له هه ندێ له به شه كانیعێراقدا پتر بوون. به ڵام له ناوچه ی كوردستانی باكوری عێراق، شه قامه كان تا ڕاده یه ك ئاشتی و ئارامی تیا به دی ده كرێت و پارته سیاسیه كان تیشكیان خستۆته سه ر هه وڵه كانیان بۆ هاندانی خه ڵك ده نگ بده ن و به شداری هه ڵبژاردنه كان بكه ن. په یامنێری ده نگی ئه مریكا برایه ن پادن له شاری هه ولێری كوردستانی عێراقه وه ڕاده گه یه نێت نزیكه ی هه موو ئه و پرۆگرامانه ی له ڕادیۆی یه كێتی نیشتمانی كوردستانه وه بڵاوده كرێته وه سه باره ت به هه ڵبژاردنه كانی عێراقه . خانمێكی بێژه‌ر به زمانی كوردی له‌و ڕادیۆوه‌ ده‌ڵێت سه‌رۆك جه‌لال تاڵه‌بانی له‌گه‌ڵ ڕێكخراوه‌كانی ژنان و لاوان كۆبوه‌ته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی تیشك بخاته‌ سه‌ر گرنگیه‌كانی هه‌ڵبژاردن بۆ خه‌ڵكی كوردستان. له شاری سلێمانی باكوری عێراق، له‌سه‌ر پۆسته‌ره‌كان به جدی داوا له خه‌ڵكی ده‌كرێت ده‌نگ بده‌ن و دروشمه‌كانی وه‌ك " ده‌نگی ئێمه‌ چاره‌نووسمانه‌" و " ده‌نگی ئێمه‌ به‌خته‌وه‌ری داهاتوومانه‌" ده‌بینرێت. فه رمانداری شاری سلێمانی، دانا ئه حمه د مه جید، ده ڵێت "خه ڵكی كوردستانئاماده یه كی زۆری هه یه بۆ به شداری كردن له و پرۆسه یه دا چونكه ئاكامی هه ڵبژاردنه كانی پێشوویان بینیووه و باوه ڕده كرێت له سه دا 85 ی خه ڵك به شداری بكات." سونیه كان له هه ڵبژاردنه كانی پاردا به شدارییان نه كرد، به ڵام ئه مجاره ئاماده یی خۆیان نیشانداوه، به م شێوه یه ش پارسه نگی ده سه ڵات له عێراقدا له گۆڕاندایه . سه رباری به شداریكردنێكی زۆری كورده كان له م هه ڵبژاردنه ی پانزده ی دیسه مبه ردا، پێشبینی ده كرێت ئه مجاره ژماره یه ك له كورسیه كان له ده ست بده ن. سه لام خان، ئه ندامی پێشووی په رله مانی كوردستانی عێراق ده ڵێت زۆربه ی پارتهكوردییه كان جیاوازییه كانیان به لاوه ناوه بۆ ئه وه ی لیستیك له كاندیده كانی هاوپه یمانی كورد پێك بهێنن. ئه و لیسته ش دوو پارتی كوردستان و یه كێتی نیشتمانی كوردستانه . هه روه ها سه لام ده ڵێت " ئێمهه پێمان وایه به بێ پێشبڕكێ بۆ به غدا باشتر ده بێت، ده نا ده نگی ئێمه له نێو دوو پارته كه دا دابه ش ده بێت و پێكه وه بوون بۆ خه ڵكی كورد باشتره ." له زانكۆی سه ڵاحه دین ی شاری هه ولێری كوردستانی عێراق، په یامی یه كگرتن بۆ ئه وه ی ئاستی فیدرالیزمی ئێستا بپارێزرێت ، هه ستێكه له لای هه ندێ له خوێندكارانی وه ك په یام كازم هه یه . په یام ده ڵێت " ئه م هه ڵبژاردنه له لای من زۆر موهیمه ، پێم وایه هه ر كه سێك كه خۆی به كورد ده زانێت ده بێت به شداری له م هه ڵبژاردنه دا بكات." كه سانی تری وه ك عه بدوڵڵا به ختیار هیچ پێشكه وتنێكی ڕاسته قینه به ئه نجام نه گه یه ندراوه و هه روه ك باوه ، به هۆی سیاسه ته وه خۆیان بێ لایه ن ڕاده گرن. عه بدوڵڵا ده ڵێت " باوه ڕ بكه ، ئه وه ش هه ڵه ی ده زگای ڕاگه یاندنه، ئه وان نیشانی ناده ن به خه ڵكی كه مانای به شداری كرد به گشتی چیه . " بۆ گه‌لێك كه‌سی دیكه‌، بژاره‌یه‌كی ڕوونتر و جێگای ڕه‌زامه‌ندی ئه‌وه‌یه‌ كه كوردستان كه سانی تری وه ك عه بدوڵڵا به ختیار هیچ پێشكه وتنێكی ڕاسته قینه به ئه نجام نه گه یه ندراوه و هه روه ك باوه ، به هۆی سیاسه ته وه خۆیان بێ لایه ن ڕاده گرن. عه بدوڵڵا ده ڵێت " باوه ڕ بكه ، ئه وه ش هه ڵه ی ده زگای ڕاگه یاندنه، ئه وان نیشانی ناده ن به خه ڵكی كه مانای به شداری كرد به گشتی چیه ." بۆ گه لێك كه سی دیكه ، بژاره یه كی ڕوونتر و جێگای ڕه زامه ندی ئه وه یه كه كوردستانببێته ووڵاتێكی سه ربه خۆ، به ڵام عه زیز ڕه ئوف، شیكه ره وه ی سیاسی بۆ ڕۆژنامه ی چاودێر ده ڵێت " من باوه ڕم به سه ربه خۆیی هه یه بۆ كوردستان، به ڵام هه روه ك تاڵه بانی و هه موو پارتیه كانی تری كوردستان ده ڵێن فیدرالیزم بۆ كوردستان باشترین چاره سه ره ." ببێته ووڵاتێكی سه ربه خۆ، به ڵام عه زیز ڕه ئوف، شیكه ره وه ی سیاسی بۆ ڕۆژنامه ی چاودێر ده ڵێت " من باوه ڕم به سه ربه خۆیی هه یه بۆ كوردستان، به ڵام هه روه ك تاڵه بانی و هه موو پارتیه كانی تری كوردستان ده ڵێن فیدرالیزم بۆ كوردستان باشترین چاره سه ره ." دوای هه ڵبژاردن، باسی هه ره سه ره كی كورده كان پاراستنی شاری كه ركوكی ده وڵه مه ند به نه وته له ژێر كۆنتڕۆڵی كورده كاندا . ئه گه ر كورده كانیش به م مه به سته نه گه ن، به ڵێنی كورده كان بۆ مانه وه یان وه ك به شێك له عێراقێكی دیموكرات، ده خاته ژێر تاقیكردنه وه .