زاڵمای خه‌لیلزاد به‌هۆی ئێران له‌ لایه‌ن وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ ڕه‌خنه‌ی لێـده‌گیرێت
زاڵمای خه‌لیلزادی باڵیۆزی ئه‌مریكا بۆ نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی سه‌رۆك بوشی حه‌په‌سـاند كاتێـك شه‌ممه‌ له‌ ته‌نیشت وه
كاربه ده سـتان لێره له وه زاره تی ده ره وه ده ڵێن نوێنه ری ئه مریكا پـێشـتر ئیزنی وه رنه گرتبوو كه له گه ڵ موتتـه كی پـێـكه وه له شـوێـنێـك دیاربكه وێت. ئه گه ر هاتبایه و ئیزنیشی وه رگرتبایه پـێی ده گوترا كارێـكی وا نه كات. به ڵام به و حاڵه ش كاربه ده سـتانهه وڵ ده ده ن گرنگی سـیاسی ئه م بۆنه یه كه مبكه نه وه . خه لیلزاد باڵیۆزی پـێشـووی ئه مریكا له ئه فغانسـتان و له عێراق به ڕێوه به رایه تی بوشی حه په سـاند كاتێـك شه ممه له ته نیشت وه زیری ده ره وه ی ئێران ده رچوو له دانشتنێـكی تایبه تی له مه ڕ ڕێبازی ده ره وه ی ئێران له كۆبوونه وه ی داڤۆس. كاربه ده سـتانی به ڕێوه به رایه تی ئاگاداری ئه و ڕووداوه نه بوون تا ڕۆژی سـێشه ممه كه ڤیدیۆی پـێـكه وه دانیشتنیان له سه ر ماڵپه ڕه كانی ئنته رنێت بڵاوبوونه وه . شـان مه كـكۆرمه ك ده مڕاستی وه زاره تی ده ره وه ی ئه مریكا كه بۆ په یامنێران قسـه یده كرد ئاماده نه بوو تێبینی له سه ر ڕاپـۆرتی نیویۆرك تایمز بدات كه گوتوویه تی كاربه ده سـتانی كۆشـكی سـپـی توڕه ن له به ر به شـداری خه لیلزاد له دانیشتنه كه دا. به ڵام مه كـكۆرمه ك پـێشـنیازی كرد كه قسه ی باڵیۆز خه لیلزاد له گه ڵ موتـته كی شتێـكی زیاتر له ڕێبازی ئێسـتای ئه مریكایه كه به دیپلۆماتانی ئه مریكایی گوتراوه ئه گه ر هاتوو له بۆنه كانی كۆمه ڵایه تی تووشی كاربه ده سـتانی ئێران هاتن ڕێزیان نیشـان بده ن به ڵام لێـیان تێـپه ڕن. مه كـكۆرمه ك گوتیشی خه لیلزاد هیچ باسی ڕێبازی ئه مریكای له گه ڵ موتـته كی نه كردبوو، وه ئه گه ر ئێران ده یه وێت بكه وێـته گفتوگۆ ده رگا كراوه یه به مه رجێـك داواكانی نێونه ته وه یی بۆ ڕاگرتنی پـیتاندنی یۆرانیۆم جێبه جێ بكات. " ئێمه له ڕابردوو ئه م جۆره شـتانه مان نه كردوون و چاوه ڕێش ناكه م وا بكه ین، ئه گه ر ئێرانیـیه كان قایل به ڕاگرتنی چالاكی پـیتاندنی یۆرانیۆم و كاره كانی دیكه ی په یوه ندیدار نه بن. ڕێـگا هه ن بۆ ئه وه ی له گه ڵ ئێرانیـیه كان بكه وینه گفتوگۆ، به ڕێـگای سـویس، به ڕێـگای ڕایان كرۆكه ر و شـیانی ئه وه هه یه به ڕێـگای وه زیری ده ره وه ئه و په یوه ندیـیه بكرێت، به مه رجێـك ئێرانیـیه كان ڕاگرتنی پـیتاندنی یۆرانیۆم هه ڵبژێرن." وه زیری ده ره وه ی ئه مریكا كۆنده لیزا ڕایس گوتوویه تی ئه مریكا ئاماده ی وتووێـژی سـیاسی له گه ڵ ئێرانه به مه رجێـك تاران ده ست له پـیتاندنی یۆرانیۆم هه ڵـگرێت، كه كاربه ده سـتانی ئه مریكایی ده ڵێن توانای ئه وه ده داته ئێران چه كی ناوه كی پێ سـازبكات. باڵیۆزی ئه مریكا له عێراق ڕایان كرۆكه ر كۆبوونه وه ی له گه ڵ هاوتای ئێرانی له به غدا هه بووه به ڵام ته نها له سه ر باری ئاسایشی عێراق بوونه . حكومه تی سـویس ڕۆڵی ناوبژیكارانه ی له كاروباری ئاڵوگۆڕی دیپـلۆماسی نێوان هه ردوو وڵات هه بووه كه له وه تای 1980 به ڕه سمی په یوه ندیـیان نه ماون. خه لیلزاد ئه فغانی ئه مریكایی په یوه ندی له گه ڵ كاربه ده ستانی ئێران سه باره ت به مه سه له كانی ئه فغانسـتان هه بوو كاتێـك له سـاڵی 2003 تا 2005 وه ك باڵیۆزی ئه مریكا له كابوڵ خزمه تی ده كرد. ده مڕاستێـكی خه لیلزاد گوتوویه تی ئه و كۆبوونه وه ی جودا و گفتوگۆی نه بووه ته نانه ت ده ستیشی له گه ڵ موتته كی لێـنه دابۆوه له كۆبوونه وه كه ی داڤۆس. له چه ند ڕۆژانی داهاتوو خه لیلزاد سه رۆكایه تی هه وڵه كانی ئه مریكا له ئه نجومه نی ئاسایش ده كات سه باره ت به بڕیاری نوێی سـزادانی ئێران له به ر پـرۆگرامی ناوه كی. هه فته ی ڕابردوو له به رلین وه زیری ده ره وه ی ئه مریكا كۆنده لیزا ڕایس و وه زیرانی ده ره وه ی هێزه گه وره كانی دیكه ی جیهان ڕه شـنووسی بڕیارێـكیان په سه ندكرد كه به پـێی ڕاپـۆرتان ڕێـگای سه ودای بازرگانی له گه ڵ ئێران نادات هی ئه و كه رسـته و ته كنه لۆژیایانه ی كه بۆ دوو مه به ستی له شـكری و مه ده نی به كارده هێنرێن. هه روه ها ڕێـگای پـشـكنیـنه وه ی باره كانی ئاسـمانی و ده ریایی كه به ره و ئێران ده چن ده دات.