توێژینه‌وه‌یه‌ک ده‌ڵێت هۆرمۆنی خۆشه‌ویستی کلیلی جینێکه‌ بۆ بوونی په‌یوه‌ندی باشتر
چالاکبوونی جینێکی تایبه‌ت له‌وانیه‌ ده‌ستنیشانی په‌یوه‌ندی کۆمه‌ڵایه‌تی بکات و به‌هێزی بکات
چالاکبوونی جینێکی تایبه ت له وانیه ده ستنیشانی په یوه ندی کۆمه ڵایه تی بکات و به هێزی بکات. جینه که ناوی به رپرسه له نه وه یه ک له هۆرمۆن به ناوی ئۆکسیتۆسین زۆر جار به ناوی "هۆرمۆنی خۆشه ویستی" ئاماژه ی پێده درێت، توێژه ره وان له زانکۆی جۆرجیا ده ڵێن که مبوونی ئاستی لای هه ندێک که س ده بێته هۆی گرفت له ده ربڕینی ده مووچاو و نیگه رانی له په یوه ندی له گه ڵ که سوکاریاندا. توێژه ره وان ده ڵێن پرۆسه یه ک هه یه پێی ده ڵێن "مێسله یشن" ده بێته هۆکاری که مبوونه وه ی دواتر که مبوونه وه ی ئۆکسیتۆسین. برایان هاس گه وره به رپرسی توێژینه وه که و یاریده ده ری پرۆفیسۆر له توێژینه وه ی زانستی ده رونیدا له کۆلێجی فرنکلین ئووگاس بۆ هونه ری زانستی ده ڵێت " مێسله یشن توانای ڕژان له جینه کانه وه دیاری ده کات" بۆیه کاریگه ری له سه ر کاری تایبه تی جینێکان هه یه . ده شڵێت تاقیکردنه وه کانمان ئاماژه به وه ده دەن، جینی ڕۆڵی گرنگی له ڕه فتار و ڕه وشتی کۆمه ڵایه تی و کاری مێشکدا هه یه . بونی ئاستی نزم له له که سه کاندا، ئاستی چالاکی مێشکیان له ناوچه کانی په یوه ندی به ئاوێته بونی کۆمه ڵایه تیه وه هه یه که متره . هه روه ها ده ڵێت ئه گه ر له تاقیکردنه وه ی زیاتردا له ئاکامه کانی دڵنیابوون، ئه وا له وانیه ببیته به ده ستهێنانی چاره سه ری باشتر بۆ ژماره یه کی زۆر له پشێوی له ڕه فتاه ری کۆمه ڵایه تیدا. ئاوی ڕووباری فلینت بۆته هۆی به رزبونه وه ی ئاستی قوڕقووشم له خوێنی منداڵاندا. به رپـرسانی ته ندروستی فیدراڵی وڵاته یه کگرتووه کانی ئه مەریکا دووپاتیان کردوه ، له شاری فیڵینت له ولایه تی میشگن ، قوڕقووشمی مه ترسیدا له خوێنی منداڵاندا له ئاستێکی له به رزدایه ، دوای ئه وه ی شاری دیترۆیت بۆ که متر تێچوون سه رچاوه ی به کارهێنانی ئاوی بۆ ڕووباری فلینت گۆڕیوه . به رله وه ی له ڕووی یاسایی یه وه به ڕێوبه رایه تی شاره که له ئاستی ئاوێته بوونی ئاوه که له گه ڵ لووله کۆنه کانی گواستنه وه ی ئاودا له و شاره دا به کارهاتوه دڵنیابێته وه ، له ساڵی 2014دا سه رچاوه ی به کارهێنانی ئاویان له شاره کدا بۆ ڕووباری فلێنت گۆڕی. له گه ڵ داڕزانی هه موو لووله ئاوکانی شاره که وه ، ئاوی خواردنه وه به ئاسن پیسبوه و له لووله بچووکه کانه وه قورقووشم تواوه ته وه و بۆ ماڵه کان گوازراوه ته وه و نزیکه ی 100 هه زار که س تووشبوون. زۆر بوونی ئاستی قوورقووشم له ئاودا له وانیه ببێته هۆی کێشه ی ته ندروستی به رده وام، به تایبه تی لای منداڵان که مێشک و سیستمه ی هه سته ده ماریان له دۆخی نه شونمادایه . به هۆی ئه م قه یرانه ی ئاوی فلینت، ژماره یه ک به رپرسی حکومه تی ولایه تی میشیگن ڕووبوڕووی توومه تی تاوان بوونه ته وه . زاناکانی واڵایی گێژه ڵووکه یه کی تاریک له سه ر نیپتۆن به دی ده که ن. تلسکۆبی ئاسمانی هابڵ وێنه ی کواڵتی به رزی ناردوه و توێژه ره وان ده ڵێن کێژه ڵووکه یه کی له سه ره به گه وره یی خاکی وڵاته یه کگرتووه کانی ئه مەریکایه . کێژه ڵووکه له سه ر نیپتۆن سیسته مه ێکی فشاری به رزه و له ناو هه وردا ڕووده دات. له ساڵی 2015دا زاناکانی فه له ک له هه وری ئه و هه ساره یه دا په ڵه یه ک ڕيشایی یان به دیکرد، له ساڵی 2016دا دڵنیابوون له وه ی کێژه ڵۆکه یه . له ڕێگای فڕۆکه ی ئاسمانی (فۆیجه ر 2) له ساڵی 1989دا کێژه ڵۆکه له سه ر هه ساره ی نیپتۆن به دیکراوه و له ساڵی 1994دا هابڵ زیاتر زانیاری ناردووه . زاناکانی گه ردوون ناسی ده ڵێن، له ساڵانی چاودێریکردنیان جۆری جیاوازی گێژه ڵووکه یان به دی کردووه که مایه ی سه رسووڕماندن بووه ، له ڕووی قه بار، شێوه ، ئارامی، پانتایی، خێرایی و هه ندێک جار خاویش. زاناکان ده‌ڵێن به‌راورد به‌ گێژه‌ڵووکه‌کانی سه‌ر هه‌ساره‌ی  (بیرجیس) ، که‌ بۆ ده‌یان ساڵ به‌رده‌وام ده‌بێت ته‌مه‌نیان کوورتره‌. زاناکان به هیوان توێژینه وه ی زیاتر زانیاری و تێگه یشتنی زیاتر ئاشکراکات له چۆنێتی په ره سه ندنی کێژه ڵووکه وه و هۆکاری دروستبوون و جوڵانه وه و ئاوێته بوونی له گه ڵ ژینگه دا.