ژیان لە فەرهەنگدا: نەورەس موحەمەد
نەوەی نوێی شیعر ڕێگە نادات ژانرە خۆشەویستەکەی بەرەو مەرگ بڕوات، چونکە ئەم نەوەیەش وەک نەوەی پێش خۆی دەگەڕێت بە شوێن داهێنان و نوێبوونەوەدا، ئەڵبەت لێرەدا مەبەستم لەو شاعیرانەیە کە شیعر دەبێتە خەمیان و بە بەرپرسیارێتییەوە سەروسەودا لەگەڵ وێنە شیعرییەکاندا دەکەن
هەمیشە دیالۆگ وەک سەرچاوەیەکی گرنگ لێی دەڕوانرێت بۆ پەرەپێدانی شیعر. دەشێت ئەو دیالۆگە لەگەڵ خودی خۆتدا بێت، یان لە نێوان تۆ و کەسی دووهەمدا، هەر وەک چۆن دەشێت ئەو دیالۆگە لە نێوان تۆی شاعیری ئەمڕۆ و ئەوی شاعیری دوێنێدا بێت. بەڵام کام دیالۆگە؟ بێگومان ئەوانە نا تەنها ڕەتکردنەوەی یەکتر بەڕێوەیان دەبات، بەڵکو ئەوانەی ماناکان و چێژی شیعر ورد دەکەنەوە و لە نەوەیەکەوە دەیگوێزنەوە بۆ نەوەیەکی تر. نەوەی نوێی شیعر ڕێگە نادات ژانرە خۆشەویستەکەی بەرەو مەرگ بڕوات، چونکە ئەم نەوەیەش وەک نەوەی پێش خۆی دەگەڕێت بە شوێن داهێنان و نوێبوونەوەدا، ئەڵبەت لێرەدا مەبەستم لەو شاعیرانەیە کە شیعر دەبێتە خەمیان و بە بەرپرسیارێتییەوە سەروسەودا لەگەڵ وێنە شیعرییەکاندا دەکەن، نەک بە شوێن دووبارەکردنەوە و جوینەوەی وێنەکانی پێش خۆیان بن. یەکێک لە سەرنجە گشتییەکان لەسەر شیعری نەوەی نوێی شیعر ئەوەیە کە "شاعیرەکانیان" خۆیان سنوردار ناکەن بە ئامانجێکی دیاریکراوەوە، بە شوێن تەکنیکی زیاتری نوسیندا دەگەڕێن و خواستێکی گەورەیان هەیە بۆ خوڵقاندن. کاتێک شیعرەکانی نەورەس دەخوێنیتەوە، وەها هەست دەکەیت شاعیر خۆی هاتووە و دیالۆگێکی جوانت لەگەڵ دەکات، ئیدی گرنگ نییە ئەو خانمە شاعیرە لە کوێی ئەم جیهانەدایە، بەڵکو گرنگییەکە لەوەدایە ئەو کاتەی شیعرەکانی دەخوێنیتەوە، هەست دەکەیت دەمێننەوە، هەست دەکەیت دەبنە بەشێک لە ناسنامەی شیعر لای من و تۆی خوێنەر. لەم ماوەیەی ڕابردوودا گەلێک هەواڵم لەسەر دیوانە شیعری "شقارتە" خوێندنەوە، دواتر دەستم کرد بە خوێندنەوەی شیعرەکانی نەورەس، هاوڕێی ئەزیزم نارین ڕۆستەم باجەلان، نەورەسی پێ ناساندم. لەگەڵ خوێندنەوەی هەر دەقێکی ئەم شاعیرەماندا، زیاتر بەلامەوە ڕوون دەبووەوە کە نەورەس، شیعر وەک زمانێکی واڵای جوانکارانە و بیرکەرەوەش دەبینێت و لە زۆربەی وێنە شیعرییەکانیشیدا دەخوازێت ببێتە خاوەنی زمانێکی تایبەت بە خۆی و خۆیشی لە دووبارەکردنەوە دەپارێزێت و نایەوێت لاپەڕەکانی بە چەند دێڕێک ڕەش بکاتەوە بەڵکو دەخوازێت بە شیعر ڕووی لاپەڕەکان سپی بکاتەوە. بوێری گرنگە بۆ تێپەڕاندنی بارە باوەکان، زۆر جار ئەم بوێرییە هەیە لە شیعردا، بە تایبەتیش لای نەوەی نوێی شیعر، بەڵام ئەوەش دەبینین ئەو بوێرییە هاوتەریب نییە لەگەڵ هونەری شیعردا(ڕۆشنبیری بۆ نوسینی شیعر) ؟ نەورەس وەک شاعیرێکی گەنج چۆن ئەم دیاردەیە دەخوێنێتەوە؟ لە دیوانە شیعری "شقارتە"دا نەورەس دەخوازێت چی دابگرسێنیت؟ یان دەیەوێت چی گڕ بدات؟ ئایا خوێنەری ڕژد دەتوانێت کاریگەر بێت بەسەر دنیابینی شاعیرێکەوە؟ لە نێوان مرۆڤ بوون و ژن بووندا کامیان گرنگترە لای نەورەسی شاعیر تا بیکاتە زەمینەیەک بۆ شیعری خۆی؟ نەورەس موحەمەدی شاعیر، لە بەرنامەی ئەم هەفتەیەی ژیان لە فەرهەنگدا، وەڵامی ئەم پرسیارانە و ژمارەیەک پرسیاری تریش دەداتەوە: