وته‌بێژی یه‌كگرتوو: خۆپیشاندانه‌كه‌ی دهۆك تاوان نیه‌ تا تۆمه‌ت بده‌نه‌ پاڵ یه‌كگرتوو خه‌ڵكی ئێمه‌ وه‌ك فه‌رمانبه‌ر به‌شداربوون نه‌ك حیزب
 "ئه‌مه‌ كه‌ی مه‌نتیقه‌ مووچه‌ی خه‌ڵكی نه‌ده‌ن و نه‌هێڵن خه‌ڵكیش قسه‌ بكات."
خه لیل ئیبراهیم وته بێژی فه رمی یه كگرتووی ئیسلامی كوردستان ڕه تیده كاته وه یه كگرتوو ده ستی هه بوبێت له خۆپیشاندانه كانی شاری دهۆك و ده ڵێت" ئه وه ناڕاسته و نادروسته كه ده بینین لێدوانی چه ند به رپرس و په رله مارنتارێك یان له ملاو له ولا قسه ده كرێن تۆمه ت بۆ یه كگرتوو دروست ده كه ن، كه سی ئێمه وه كو خه ڵك چووه ، ئێمه له دهۆك جه ماوه رمان هه یه مامۆستا و فه رمانبه رن و وه ك هه ركه سێكی تر موچه ی نیه ،ده شڵێت" له سكاڵاكردن و هه ڵگرتنی پارێزبه ندی سه ر په رله مانتاران-مان ناترسین باسكاڵای خۆیان بكه ن، به ڵام ده ڵێن ده ستی پۆلیسێكیان شكاندووه ، چیه خۆ ئه میتایه ، بڕوسلییه یان جاكیشانه ده ستی خه ڵك ده شكێنێت، ئه و قسانه مرۆڤ پێكه نینی پێی دێت." هاوكات وه ڵامی قسه كانی له به شی كوردی ده نگی ئه مریكا ده داته وه و ده ڵێت" ئه و به رپرسه ی یه كگرتوو كه به شداری خۆپیشاندانی كردبوو مامۆستایه وه ك هه ر خه ڵكێكی تر." له سه ره تای وتووێژه كه دا وته بێژی فه رمی یه كگرتووی ئیسلامی كوردستان سه باره ت به تۆمه تباركردنی حیزبه كه ی به وه ی له پشت خۆپیشاندانه كه ی شاری دهۆك-ه وه یه ، ده ڵێت" جارێ ئه مه تاوانێك نیه تا ناوی بنێین تۆمه ت، ئه وه ی له دهۆك شتێكی دیار و ئاشكرایه گردبوونه وه یه ك بوو كه پێشتر ڕاگه یه نرابوو، فه رمانبه ران و به تایبه تی مامۆستایان، ئه وان ئه نجوومه نێكیان هه بوو بۆ خۆیان ئه و كاره یه یان كردبوو، ئه و گردبوونه وه یه بۆ ماوه یه كی كورت بوو تا یاداشتێك بده ن كه ئه مه ش شتێكی مه ده نی و ئاشتیانه و دیموكراسیانه یه ، ڕێگری كردن لێیان شتێكی زۆر خراپه و زۆر ناته ندروسته ، ئه و مامه ڵه یه ی هێزه ئه منیه كان و حكومه تی خۆجێی دهۆك له گه ڵ خۆپیشانده ران كردیان مامه ڵه یه كی ته ندروست نه بوو وه باش نه بوو." خه لیل ئیبراهیم ده شڵێت" خه ڵك خاوه ن مافه و موماره سه ی مافی خۆی ده كات و داكۆكی له مافی خۆی ده كات باسی بژێوی خۆی ده كات كه ئه مه شتێكی زۆر سرۆشتی و ئاسایی یه . سه باره ت به ئێمه وه كو یه كگرتووی ئیسلامی كوردستان، پڕه نسیبی ئه خلاقی ئێمه وایه كه ئێمه بۆ ئه وه دروست بووین به رگری له مافی خه ڵك بكه ین و به رگری له مافه ڕه واكانی خه ڵك بكه ین." دوێنێ" ڕموزی براده‌رانی یه‌كگرتوو له‌ناو خۆپیشانده‌رانی دهۆك-دا هه‌بوو كه‌ ئه‌وه‌مان له‌یه‌كگرتوو پێشبینی نه‌ده‌كرد. " به ڵام وته بێژی فه رمی یه كگرتووی ئیسلامی كوردستان ده ڵێت" ئێمه وه كو یه كگرتوو پشتگیری هه ر داوایه كی ڕه وا به شێوه یه كی دیموكراسی و ئاشتیانه و مه ده نیانه كه له سنوری یاسا بكرێت ئێمه پشتیوانین، ئه مه شتێكی نه گۆڕه ، ئێمه نابینه شتێكی تر، به ڵام ئه وه ناڕاسته و نادروسته كه ده بینین لێدوانی چه ند به رپرس و په رله مارنتارێك یان له ملاو له ولا قسه ده كرێن تۆمه ت بۆ یه كگرتوو دروست ده كه ن، كه سی ئێمه وه كو خه ڵك چووه ، ئێمه له دهۆك جه ماوه رمان هه یه ، مامۆستا و فه رمانبه ر هه یه ، سروشتی كه سی ئێمه ی تێدابێت و خه ڵكی تریشی تێدایه ، نه خێر ئه و گردبوونه وه یه گردبوونه وه یه كی جه ماوه رییه و مافه كانیان ڕه وایه ، هیچ شتێكی نایاساییان نه كردووه ، ئه و ڕێگرییه لێیان باش نه بوو، ئه مه كه ی مه نتیقه مووچه ی خه ڵكی نه ده ن و نه هێڵن خه ڵكیش قسه بكات." به رپرسانی لۆكاڵی یه كگرتوو له ناو خۆپیشاندانه كه دا بووه ، وابزانم به رپرسی مه ڵبه ندیان بووه كابرایه ك ناوی بابیرییه برایه كی ئه ندام سه ركردایه تی ئێمه یه ، با مرۆڤ واقیعی بێت. من كه ده چمه ئه و گۆڕه پانه گوزارشت له خۆم ناكه م، خه ڵكێك كراسه كه ی حیزبه كه ی من ده بینێت، من ده ڵێم ئه گه ر مامۆستاش بێ، به ڵام كراسه كه ی مه ڵبه ندی یه كگرتووی له به ر دایه ." لای خۆیه وه خه لیل ئیبراهیم وتی" یه كه م كه سی ئێمه چووه وه كو خاوه ن ماف، سروشتی یه كه سی ئێمه به شدار بێت. ئه ندام مه ڵبه ندی ئێمه مامۆستایه یان فه رمانبه ره سروشتی یه بچێت داوای مافی خۆی بكات هیچ عه یبی تێدا نیه . عه یب ئه وه یه كه ئه وه ببێته جێگه ی پرسیار، سه باره ت به بوونی په رله مانتاری یه كگرتوو-ش له ناو خۆپیشانده راندا په رمانتار نوێنه ری خه ڵكه ئه و په رله مانتاره له سه ر لیستی یه كگرتووه به ڵام ئه و نوێنه ری خه ڵكه و به ڵێنی داوه وه به رنامه ی هه ڵبژاردنی هه بووه بۆ به رژه وه ندی خه ڵك چۆته ئه وێ وه وێنه ی په رله مانتاره كه كه دووسه دو په نجاییه كی به رزكردۆته وه ئه وه هی ئه و كاته بووه كه په رله مانتار نه بووه ، وێنه كه كۆنه و هی 2017 یه ." وته بێژی فه رمی یه كگرتووی ئیسلام كوردستان ئه وه شی وت" له وانه یه كه سانێك چووبێته ئه وێ و فه رمانبه ریش نه بوو بن، ده كرێت پیاوێك چوبێت كه خێزانی فه رمانبه ره یان ئافره تێك چووبێت هاوسه ره كه ی فه رمانبه ره یان مامۆستایه ، زۆرینه ی خه ڵك ژیانیان له سه ر ئه و مووچه یه یه ، ئه گه ر ئه و مووچه یه نه هات كاریگه ری له سه ر دوكاندار و كه رتی تایبه ت و ده رفه تی كار ده بێت، واته هه موو شته كان تۆڕێكن پێكه وه گرێدراون له به ر ئه وه هه موو خه ڵكی له وه دا زیانمه نده ، ماڵێك نیه موچه خۆرێكی تێدا نه بێت خه ڵك هه موو برسیه و پاره له گیرفانیدا نیه ، ئه مه كێشه یه كی ڕاسته قینه یه ." ده رباره ی ده نگۆی ئه وه ی سكاڵا له سه ر په رله مانتارێكی یه كگرتوو (هه لز ئه حمه د) تۆمارده كرێت به هۆی به شداری كردنی له و خۆپیشاندانانه ، وه هێرش كردنه سه ر پۆلیسێك به پێ وته ی به ڕێوه به ری پۆلیسی دهۆك، هه روه ها ئه گه ری هه ڵگرتنی پارێزبه ندی له سه ر په رله مانتاره كه یان؟ وته بێژی فه رمی یه كگرتووی ئیسلامی كوردساتن وتی" زۆر سروشتی یه ، ئێمه له پارێزبه ندی ناترسین، ئێمه له گه ڵ یاساین، ئه گه ر پارێزبه ندیش هه ڵنه گیرێت، براده رانی ئێمه هه موو جارێك هه رشتێك په یوه ندی به دادگاوه بێت و به سیسته می قه زاییه وه هه بێت، ئێمه ئاماده ین و ملمان له موو باریكتره ، "سوپاس بۆ خوا" یه كگرتوو نموونه ی مه ده نیه ت و شارستانیه ته و حه ز له ئۆقره یی سیاسی و خه باتی مه ده نی ده كات، ئێمه ناترسین با سكاڵای خۆیان بكه ن، ده ڵێن ده ستی پۆلیسێكیان شكاندووه ، چیه خۆ ئه میتایه ، بڕوسلییه یان جاكیشانه ده ستی خه ڵك ده شكێنێت، ئه و قسانه مرۆڤ پێكه نینی پێی دێت." وتیشی" ده بێت ئه و پرسیاره له وان بكه ن، بۆچی یه كگرتوو تۆمه تبار ده كه ن به ئه نجامدانی ئه و خۆپیشاندانانه ، به ڵام ئێمه هه ین له دهۆك خه ڵكمان هه یه ، سروشتی یه له شتێكی یاسایی و شارستانی به شدار ببن." هه روه ها ڕایگه یاند" ئێمه حیزبێكی سیاسیین و به رنامه ی خۆمانمان هه یه ئامانج و ستراتیجیاتی خۆمانمان هه یه ، ئێمه خه بات ده كه ین له پێناو دۆزی میلله تی خۆمان وه له پێناو خۆشگوزه رانی خه ڵكی خۆمان وه له پێناو ئه وه ی ئه زموونی ئێمه ئه زموونێكی ته ندروست بێت و به ره و پێش بچێت و ئێمه سه ربه رز بین له ناو میلله تان و خه ڵك بتوانیین نموونه یه كی باشی حكومڕانی پێشكه ش بكه ین یه كگرتوو خه باتێكی چاكسازی ده كات، چاكسازی ڕشه یی و چاكسازی له هه موو سێكته ره كان كه ئه مه ستراتیجیه ت و به رنامه و ئامانجی ئێمه یه ، به شێوازی مه ده نی و ئۆپۆزیسیۆنی خۆمان ئه و كاره ده كه ین." وته بێژی فه رمی یه كگرتووی ئیسلامی كوردستان ئه وه شی وت" به داخه وه خۆزگه وانه بووایه ، خه ڵكی دهۆك خه ڵكێكی ئارامه و هه ست به به رپرسیارێتی ده كات وه خه ڵكێكی خه باتكار و مرۆڤدۆستن له گه ڵ میلله تی خۆیانن، هیچ كات خه ڵكی دهۆك له گه ڵ تێكده رنه بوون، "سوپاس بۆ خوا" هه موومان یه كتر ده ناسین و تێكه ڵاوین، هه ر وه سفێك بۆ دهۆك كه بوترێت خه ڵكی تێكده رن، وه سفێكی باش نیه ، ئێمه داوا له حكومه ت ده كه ین له و بابه ته په رپرسانه مامه ڵه بكات به پێی یاسا و به پێی عورف و نه ریتی دیموكراتی مامه ڵه له گه ڵ ئه و شتانه بكات." سه باره ت به وه ی ده وترێت خۆپیشانده ران مۆڵه تیان نه بووه و داوای مۆڵه تی پێش وه خته یان نه كردبوو؟ وته بێژی فه رمی یه كگرتووی ئیسلامی كوردستان ده ڵێت" به پێی یاسای خۆپیشاندانی ساڵی 2010 دیاره داوایان كردووه ئێمه وه كو حیزب ئاگامان لێی نیه به ڵام ئه و ئه نجوومه نه داوایان كردووه و ڕاشیانگه یاندووه كه ڕۆژی شه ممه له و كاتژمێره دا گردبوونه وه یه ك ده كرێت، وه ڵامیش نه دراونه ته وه كه ناكرێت، ئه گه ر 48 كاتژمێر تێپه ڕی له و بابه ته (داواكردنی مۆڵه تی خۆپیشاندان) ئه وه مانای وایه كه ڕوخسه تیان هه یه ." له وه ڵامی ئه و پرسیاره ی ئایا ئه و ڕووداوانه ی دهۆك چ كاریگه رییه كی ده بێت له سه ر په یوه ندییه كانی پارتی دیموكراتی كوردستان و یه كگرتووی ئیسلامی كوردستان؟ خه لیل ئیبراهیم ده ڵێت" نازانم بۆ ده یبه نه ئه و ئاقاره ، من باسم كرد كه ئه مه ئیشێكی جه ماوه ری بووه ، سروشتی یه كه سی ئێمه و لایه نی ئێمه به شدار بووبێت، به ڵام بڵێیت ئه مه ته واو خۆپیشاندانێكی حیزبیه نه خێر وانیه ، ئێمه وه كو یه كگرتوو به رده وام ده بین له ئۆپۆزیسیۆن بوونی خۆمان و له خه باتی مه ده نی خۆمان، په یوه ندیه كانیشمان باشه له گه ڵ هه موو لایه نه سیاسیه كان." له وه ڵامی هه ندێك ده نگۆ كه باسی له ئه گه ری سوتانی باره گاكانی یه كگرتووی ده كرد له دوای خۆپیشاندانه كه ی ڕۆژی شه ممه هاوشێوه ی ساڵی 2005، وته بێژی فه رمی یه كگرتووی ئیسلامی كوردستان وتی" نه خێر ئێمه هیچ مه ترسیمان نه بووه ، وه به هیچ شێوه یه ك ئه و شتانه ش ڕوو ناده ن، شتێكی وا نه بووه كه ببێته پاساو." ده رباره ی ئه وه ی چه ند ئه ندامی حزبه كه تان له دهۆك به هۆی به شدار كردنیان له خۆپیشاندانه كه ی ڕۆژی شه ممه ده ستگیركراوه ؟ خه لیل ئیبراهیم وتی" ئێمه ناپرسین ئه و خه ڵكه چۆته ئه وێ و دێته ماڵی خۆی بگیرێت به ر ده بێت، ئه و بابه ته لای ئێمه نییه ، تیمی پارێزه هه یه بۆ هه موو كه س پارێزه ری ئێمه شی تێدایه به رگری له و خه ڵكانه ده كه ن، باسی حیزب نییه به ڵكو باسی جه ماوه ر و فه رمانبه رانی دهۆكه ."