سه‌رۆک ئۆباما داوای چاره‌سه‌رێـکی مامناوه‌ندی بۆ مه‌سه‌له‌ی قه‌رزی وڵاته‌که‌ی ده‌کات
شه‌وی دووشه‌ممه‌ سه‌رۆک باراک ئۆباما وتارێـکی ته‌له‌فیزیۆنی پـێشـکه‌ش کرد به‌ مه‌به‌سـتی زیادکردنی گوشـار له‌سه‌ر کۆنگرسی ئه‌مه‌ریکا بۆ چاره‌سه‌رکردنی قه‌یرانی مه‌سه‌له‌ی قه‌رز و لاسه‌نگی بوجه‌ی وڵاته‌که‌
شه وی دووشه ممه سه رۆک باراک ئۆباما وتارێـکی ته له فیزیۆنی پـێشـکه ش کرد به مه به سـتی زیادکردنی گوشـار له سه ر کۆنگرسی ئه مه ریکا بۆ چاره سه رکردنی قه یرانی مه سه له ی قه رز و لاسه نگی بوجه ی وڵاته که . ئه مه ش له کاتێـکدا دوا مۆڵه تی زیادکردنی ئاستی قه رزی حکومه ت که له 2 ی مانگی هه شته نزیک ده بێته وه . سه رۆک ئۆباما له وتاره که یدا داوای له ئه مه ریکایـیه کان کرد گوشـار بخه نه سه ر یاسادانه ران تاوه کو به چاره سه رێـکی مامناوه ندیانه بگه ن. دوای چه ندان هه فته له کۆبوونه وه ی توند و گرژ له کۆشـکی سـپی و هه روه ها له کۆنگرس، ئه وه ی کۆماریـیه کان لێی کشـانه وه سه رۆک باراک ئۆباما وتاره که ی که له کۆشـکی سـپـیه وه پـێشـکه شی کرد بۆ زیادکردنی گوشـار ته رخانی کرد. پـێشـتر هاری ڕیدی دیموکرات و ڕابه ری زۆرینه ی ئه نجومه نی پـیران پـێشـنیازی پـلانی که مکردنه وه ی خه رجیـیه کانی به بڕی 2.7 ترلیۆن دۆلار کرد به بێ ئه وه ی له خه رجیـیه کانی خانه نشینی و پـرۆگرامه کانی خزمه تگوزاری ته ندروسـتی که م بکرێنه وه . هه روه ها پـلانه که ی پـێشـنیازی به رزکردنه وه ی ئاسـتی قه رزکردن له سـاڵی ئاینده ی هه ڵبژاردنه کانی سه رۆکایه تی و کۆنگرس له خۆ ده گرێت و هه روه ها کۆمیته یه کی هه ردوو پارتی دیموکرات و کۆماری پـێشـنیازی که مکردنه وه ی زیاتری خه رجیـیه کان بکات. هاوکات پـلانی جۆن به ینه ری کۆماری و سه رۆکی خانه ی نوێنه رانی ئه مه ریکا دوو قۆناغ له خۆ ده گرێت و تێـیدا که مکردنه وه ی خه رجیـیه کانی حکومه تی به بڕی 1.2 ترلیۆن و هه روه ها زیادکردنی ده سـتبه جێی ئاسـتی قه رزکردن به بڕی یه ک ترلیۆن دۆلار له خۆ ده گرێت و شیانی زیادکردنێـکی دیکه ی ئاسـتی قه رز له سـاڵی داهاتوودا، ئه وه ی به مه رج ده بێت. هه روه ها پـێشـنیازه که ی جۆن بۆینه ر ئاماژه به دامه زراندنی کۆمیته یه کی پـێـکهاتوو له ئه ندامانی هه ردوو حزب ده دات و هه ر به گوێره ی پـێشـنیازه که ده بێت یاسادانه ران ده نگ له سه ر گۆڕانکاریـیه کی ده سـتوری بده ن بۆ بوجه ی هاوسه نگ. سه رۆک ئۆباما گوتی پـلانه که ی جۆن بۆینه ر به شێـکه له گه مه یه کی مه ترسیدار، ئه وه ی پاش شه ش مانگی تر ده بێته مایه ی دووباره بوونه وه ی هه مان مشـتومڕ. سه‌رۆک ئۆباما ده‌ڵێت: "به م شێوه یه وڵاتێـکی هه ره مه زنی جیهان به ڕێوه نابرێت. ئه مه گه مه یه کی ترسـناکه و ئێمه هه رگیز له مه وپـێش نه مانکردووه و ناشـتوانین ئێسـتاش ئه و گه مه یه بکه ین، له و کاته ی کار و بژێوی چه ندان خێزان له مه ترسیدان، ئێمه ناکرێت ڕێگه بده ین هاوڵاتیانی ئه مه ریکایی بکه ونه به ر زیانی لاوکی جه نگی سیاسی واشنتن." له ده مێـکی پـێش وه ختدا سیناتۆر هاری ڕیدی کۆماری پێ ده چوو سووربێت له سه ر شه رمه زارکردنی سه رۆک و پێ له سه ر به ره نگاربوونه وه ی له سه ر مه سه له ی ئاسـتی قه رزکردن داگرێت، ناوبراو پـێـکه وه له گه ڵ هاوڕێی دیموکراتی چارڵس شومه ر گوتیان پـلانه که ی جۆن بۆینه ر له لایه ن ئه و یاسادانه رانه وه سه پـێندراوه که په یوه ندی نزیکیان له گه ڵ کۆنه پارێزان و لیبراڵیـیه کان و هه روه ها بزوتنه وه ی ناسراو به Tea Party هه یه . دوای وتاره‌که‌ی سه‌رۆک ئۆباما، سه‌رۆکی خانه‌ی نوێنه‌ران جۆن به‌ینه‌ر له‌ وتارێـکی په‌خشی ته‌له‌فیزیۆنیدا گوتی سه‌رۆک ئۆباما خۆی له‌ خه‌رجکردنێـکی ئێجگار زۆر به‌ په‌رۆشه‌وه‌ دا، دوای ئه‌وه‌ی سه‌رۆک داوای زیادکردنێـکی مێژوویی له‌ قه‌رزی وڵاتدای کرد. جۆن به ینه ر ده ڵێت: "ڕاستیـیه تاڵه که ئه وه یه سه رۆک ئۆباما شه ش مانگ له مه وبه ر چه کێـکی به سـپـێتی گه ره ک بوو، هه روه ها ئه مڕۆش سه رۆک چه کێـکی سـپی گه ره که ، ئینجا ئه مه ڕوو نادات و به رجه سـته نابێت." جۆن به ینه ر ده ڵێت پـێشـبینی ده که م ئه م پـێشـنیازه ی په یوه ست که دوێنێ دووشه ممه ئاشـکرای کرد له خانه ی نوێنه راندا ده رباز بکرێت و هه روه ها ناوبراو پـێشـبینی ئه وه ش ده کات له نێو ئه نجومه نی پـیرانیشـدا که دیموکراته کان زۆرینه ن په سه ندبکرێت و ده شڵێت ئه گه ر سه رۆک ئۆباما مۆری بکات و بیکاته یاسا، ئه وا قه یرانه که ئه وه ی وه ک ده ڵێت سه رۆک ئۆباما خولقاندویه تی نامێنێت. سه رۆک ئۆباما له وتاره که یدا هه ڕه شه یه کی تایبه تی نه کرد له وه ی ڤیتۆی پـلانه که ی جۆن بۆینه ر بکات. سه رۆک ئۆباما گوتی ئه و گه ره کێتی ڕابه رانی کۆنگرس له ماوه ی چه ند ڕۆژی داهاتوودا بگه نه چاره سه رێـکی مامناوه ندی ڕه وایانه ، ئه وه ی بتوانرێت له نێو خانه ی نوێنه ران و هه روه ها ئه نجومه نی پـیراندا ده رباز بکرێت، بۆ ئه وه ی خودی سه رۆک واژووی بکات. سه رۆک ئۆباما گوتیشی ئه مه ریکایـیه کان له واشنتن بێزاربوون و ده ڵێت: " ئه مه ریکایـیه کان ده یانتوانی ده نگ بۆ حکومه تێـکی ناکۆک و که رتبوو بده ن، به ڵام ئه مه ریکایـیه کان ده نگیان بۆ حکومه تێـکی په کـکه وته نه دا." له و ده مه ی سه رۆک ئۆباما پـشـتیوانی له پـێشـنیازی سیناتۆر هاری ڕید کرد، هاوکات به ڕێز ئۆباما چاره سه ری درێژخایه نی بۆ کێشه کانی دارایی وڵاتی دووباره کرده وه .