ئه‌مریکا و هه‌رێمی دژه‌ فڕین له‌ سوریادا
هه‌روادێ و فشاره‌کان بۆسه‌ر وڵاته‌ یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکا و وڵاتانی تریش زیاد ده‌بن بۆ دانانی هه‌رێمی دژه‌ فڕین له‌ سوریادا.
هاوکاتی ئه وه ی ژماره ی کوژراوه کان له سوریادا به نزیکه ی 23 هه زار که س مه زه نده ده کرێن، ڕه خنه گران وڵاته یه کگرتووه کانی ئه مریکا گوناهبار ده که ن به وه ی خۆی دووره په رێز گرتووه . فڕۆکه و هه لیکۆپته ره جه نگیه کان هێرشده که نه سه ر سه رهه ڵداوان له شاره کاندا. دانانی هه رێمی دژه فڕین به مه به ستی پاراستنی خه ڵکی سیڤیڵه له سوریادا و هه روه هاش بۆ پشتیوانی سه رهه ڵداوانی سوریایه دژی حکومه ته که ی به شار ئه لئه سه د. ساڵی پار هێرشه ئاسمانیه کانی ئه مریکا و ناتۆ پشتیوانی له سه رهه ڵداوانی لیبیا ده کرد و ئه و هێرشانه ش به پاڵپشتی کردنی نه ته وه یه کگرتووه کان و هاوپه یمانه سه ره کیه کان بوو له وڵاتانی عه ره بیدا. به ڕێوبه رایه تیه که ی سه رۆک ئۆباما ده ڵێت سوریا جۆرێکی تره . جه ی کارنی ده مڕاستی کۆشکی سپی ده ڵێت "ئه و هێرشه هه ر ده بوو ، ئۆپزسیۆنی یه کگرتووش داوای بڕیاری نێونه ته وه یی ده کرد، هاوڕاییه کی نێونه ته وه یی هه بوو، له سه ر هه ردوو ئاستی ئه نجومه نی ئاسایشی نه ته وه یه کگرتووه کان و هه روه هاش هاوڕایی گشتی له ڕێی کۆمکاری عه ره به وه . ئێمه له سوریا ئه وه مان نییه" . وڵاته یه کگرتووه کانی ئه مریکا له راوێژکردندایه له گه ڵ تورکیا و ئوردون و ئیسرائیل و لوبنان و وڵاتانی تری ناوچه که دا، به ڵام واشنتۆن ناکۆکه له گه ڵ ڕوسیا و چین له سه ر چۆنیه تی کارکردن له سه ر دۆسێی سوریا. لیۆن په نێتا، وه زیری به رگری ئه مه ریکا ده ڵێت واشنتۆن سه نگی خستۆته سه ر یارمه تیدانی ئۆپزسیۆنی سوریا . وه‌زیری به‌رگری ئه‌مریکا ده‌ڵێت" ئامانجمان ئه‌وه‌یه‌ ئه‌وه‌ی له‌ تواناماندایه‌ بیکه‌ین، کۆمه‌ک کردنیان به‌ شێوه‌یه‌ک که‌ له‌م شه‌ڕه‌دا زیاتر کاریگه‌رییان هه‌بێت، مه‌سه‌له‌ی هه‌رێمی دژه‌ فڕینیش ‌، بۆ ئێمه‌ مه‌سه‌له‌یه‌کی سه‌ره‌کی نییه‌" ڕۆبێرت زاره تی، شیکه ره وه له نێوه ندی سیاسه تی ده ره وه یی، له گه ڵ زیاتر له 60 شاره زای تردا داوایان له سه رۆک ئۆباما کردوه تا هه رێمێکی دژه فڕین له سوریادا دابنێت. ڕۆبێرت ده ڵێت "ڕێک ئه مه ئه و مه سه له یه یه که هه وڵمان ده دا ڕێی لێیبگرین له لیبیادا. به رده وامیش وه ها ده مینێته وه که ئایا ئه مریکا بۆخۆی خواستی چییه تا له ڕۆژان و مانگه کانی داهاتوودا بیکات". یه کێک له فاکته ره کانی تر چونه ده ره وه ی په نابه ران و ئاواره کانی ناوخۆی سوریان و هه روه هاش نیگه رانی له سه ر ئه گه ری به کارهێنانی چه کی کیمیایی له لایه ن حکومه تی سوریاوه. شیکه ره وه کریس چێڤیس له نێوه ندی ڕاند ئاماژه به وه ده کات ئه و هه رێمی بێ بۆ دڵنیا بوونه له به کار نه هێنانی چه کی کیمیاوی، بۆ که م کردنه وه ی ئاستی کاریگه ریی شیانه کان ، کاریگه ریه کانی ئه لقاعیده ، و سێهه میش بۆ خۆلادان له شه ڕێکی خوێناویانه ی تایفه یی و پاکتاوکردنی نه ژادی ، کاتێک که ڕژێمه که ی ئه سه د ده ڕوخێت. هه روه ها ده شڵێت ئه مریکا و هاوبه شه کانی ده توانن زۆر شت بکه ن بۆ یارمه تیدانی سه رهه ڵداوانی سوریا، به ڵام ده شڵێت ده بێت وڵاتانی جیهانیش پلانێکی درێژخایه نیان هه بێت بۆ سه قامگیری له پاش به شار ئه لئه سه د که ده شێت پێویست به هێزی بیانی بکات له ناو سوریادا.