مالیکی: که‌ی بۆمان بکرێت مادده‌ی پـێـکهێنانی هه‌رێمه‌کان له‌ ده‌سـتوری عێراقدا هه‌موارده‌که‌ین
ده‌ڵێت له‌ ڕاستیدا تێـکه‌وتووین و ده‌بێت باجه‌که‌شی بده‌ین تا ئه‌و کاته‌ی ده‌رفه‌تێـکی گونجاو ده‌ڕه‌خسێت ئه‌م مادده‌ ده‌سـتوریـیه‌ ڕاست ده‌که‌ینه‌وه‌ و ده‌سـتکاری ده‌که‌ین
کشانه وه ی سوپای ئه مه ریکا له خاکی عێراق له کۆتایی ئه مسـاڵدا مه ترسی هه ڵگیرسـاندنی شه ڕی تایفی لێـده کرێت، به و پـێـیه ی چه ندین دۆسێی سیاسی و ئاسایشی وه ک گرفتێـکی چاره سه ر نه کراو ماونه ته وه و دۆخێـکی ته مومژاوی له نێوان پـێـکهاته سیاسیـیه کانی عێراق دروسـتکردووه . به ر له چه ند ڕۆژێـکیش سه رۆکی هه رێمی کوردسـتان مه سـعود بارزانی ده رباری ئه م بابه ته هۆشیاری داوه ته خه ڵـکی عێراق له بارودۆخی چاوه ڕوانکراوی پاش کشـانه وه ی هێزه کانی ئه مه ریکا له عێراق. ئه مه له کاتێـکدایه بۆ ڕێـگرتن له و مه ترسیـیانه ، ئه نجومه نی کاتی لیبیا و هه روه ها وه ک ده ڵێن حکومه تی سوریاش کۆمه ڵێـک زانیاریان داوه ته حکومه تی عێراق ده رباره ی ئه و به عسـیانه ی له ناو عێراقدا پـلانی شـکسـتپـێـهێنانی پـرۆسه ی سیاسی عێراقی داده ڕێژن. پاڵپـشـتیش بۆ ئه م زانیاریانه به فه رمانی نوری ئه لمالیکی سه رۆک وه زیر هه تا ئێسـتا 615 سه رکرده ی حزبی به عسی هه ڵوه شـاوه ده سـتگیرکراون که زۆربه یان له پارێزگاکانی ناوه ڕاست و باشوری عێراقن. به پـێی ڕاگه یاندنێـکی سه رۆک وه زیری عێراق به عسـیـیه کان پارێزگای سه ڵاحه دینیان وه ک بنکه یه کی سه ره کی چالاکیـیه کانیان دیاریکردووه . له م چوارچێوه یه شـدا له پارێزگای سه ڵاحه دین زیاتر له 100 که س به تۆمه تی په یوه ندیـیان له گه ڵ حزبی به عس له سه ر کار لابراون و ده سـتگیرکراون. دوابه دوای ئه م ڕووداوه ش ئه نجومه نی پارێزگای سه ڵاحه دین له هه نگاوێـکی کتوپـڕدا به هه رێمبوونی پارێزگاکه ی ڕاگه یاند. له هه مان کاتیشـدا ئه نجومه نی پارێزگای موسڵ و ئه نباریش له گه ڵ سه رۆک هۆز و که سایه تیـیه کانی شاره که یدا کۆبۆته وه به مه به سـتی پـێـکهێنانی هه رێمێـکی سه ربه خۆ. له لایه کی تریشه وه و له باشوری عێراق و به تایبه تیش له پارێزگای به سره بۆ جارێـکی تر هه وڵی به هه رێمبوونی پارێزگاکه ی باس ده کات، پاش ئه وه ی له لایه ن هه رسێ پارێزگای زی قار و موسه نـنا و مه یسـانه وه پـشـتگیری و پـشـتیوانی ئه و هه رێمه ده که ن و له ئێسـتاشـدا هه وڵه کانیان به ئاڕاسته ی هه رێمێـکی گه وره ی باشوری عێراق ده ڕوات که هه ر چوار پارێزگاکه له خۆبگرێت که زۆربه ی دانیشـتوانه که ی شیعه مه زهه بن. نوری ئه لمالیکی سه رۆک وه زیری عێراق له چاوپـێـکه وتنێـکیدا له گه ڵ کۆمه ڵـێـک له که سـایه تیـیه کان و سه رۆک هۆزه کانی پارێزگای سه ڵاحه دین و چه ند په رله مانتارێـکی عێراقی که نوێنه رایه تی شاره که ده که ن به مه به سـتی به رهه ڵـسـتیکردنی به هه رێمبوونی پارێزگای سه ڵاحه دین و هاوکات ڕێـگرتن له بڕیاری ئه نجومه نه که یان سه ردانی به غدایان کردبوو، نوری ئه لمالیکی سه رۆک وه زیر له وتارێـکیدا بۆ ئاماده بووان گوتی ئه وانه ی که ئێسـتا له سه ڵاحه دین دژایه تی یه کگرتوویی خاکی عێراق ده که ن و باس له فیدراڵی ده که ن ئه وانه ن که ماوه یه ک له مه وبه ر ده سـتگیرمان کردن. پاشان ده ڵێت ئه و فیدراڵیـیه تایفیـیه و هه روه ها فیدراڵی دروسـتکردنی کێشه یه و ئه و فیدراڵیـیه ته ش بۆ دابینکردنی شوێنێـکی ئارامه بۆ به عسـیـیه کانی له سوریا و لیبیا و یه مه نه وه هه ڵهاتوون. پاشان مالیکی ده ڵێت ئه مه ڕێـگه ی یه که مه بۆ دابه شـکردنی عێراق به سه ر سێ ناوچه ی کوردی و سوننی و شیعه دا. له به شێـکی تری قه سه کانیشـیدا سه رۆک وه زیری عێراق ده ڵێت ئه گه رچی له ده سـتوری عێراقدا ئاماژه به فیدراڵیـیه ت و هه رێم کراوه ، ئه مه بابه تێـکه و له ده سـتوردا نووسیومانه و له ڕاستیدا تێـکه وتووین و ده بێت باجه که شی بده ین تا ئه و کاته ی ده رفه تێـکی گونجاو ده ڕه خسێت ئه م مادده ده سـتوریـیه ڕاست ده که ینه وه و ده سـتکاری ده که ین. له کۆتایی قسه کانیشـیدا مالیکی ده ڵێت ئه م فیدراڵیـیه ته ته نها ڕاگه یاندنی شه ڕ ده بێت له نێوان پـێـکهاته کانی عێراقدا. ئه و که سانه شی که ده ڵێن ئه نجومه نی وه زیران ناتوانێت ئه م داوایه ڕه تبکاته وه ، پـێیان ده ڵێم ده توانین و ڕه تیشی ده که ینه وه . جێـگه ی ئاماژه پـێـکردنه لێـدوانه کانی نوری ئه لمالیکی سه رۆک وه زیری عێراق ئه نجومه نی پارێزگای سه ڵاحه دینی زیاتر نیگه ران و توڕه کرد. له چه ند لێـدوانێـکی جیاوازی لێپـرسـراوانی شـاره که دا هه ڕه شه ی دابڕان و داخسـتنی ڕێـگای سه ره کی به غدا و باکوری عێراق ده که ن و هه روه ها ڕاگرتنی ئاو و کاره بای پایته خت. له گه ڵ ئه وه ی له هه ردوو پارێزگای موسڵ و ئه نباریش ڕه خنه له حکومه تی ناوه ندی ده گیرێت به و کاردانه وه ی هه یه تی سه باره ت به داواکه ی ئه نجومه نی پارێزگای سه ڵاحه دین. ئه حمه د عه لوانی په رله مانتاری عێراق و نوێنه ری پارێزگای ئه نبار پـیرۆزبایی هه رێمی سه ڵاحه دین ده کات و ده ڵێت به هه ڵوێسـتی جوامێرانه یان توانیان پـێش هه ردوو پارێزگای موسڵ و ئه نبار هه رێمی سه ربه خۆی خۆیان ڕابگه یه نن. عه لوانی گوتوویه تی به م نزیکانه ش ئه نبار و موسڵ هه رێمی خۆیان ڕاده گه یه نن. ده توانن گوێبیسـتی ده قی ڕاپـۆرته كه بن له ڕێـگه ی كلیـكـكردنی ئه و فایله ده نـگیـیانه ی سه ره وه ی ده سته چه پ، ماوه كه ی 5 خوله كه .