بزاڤكارانی مافه‌كانی ژنانی ئێرانی له مه‌ترسیدان
بزاڤكارانی مافه‌كانی ژنانی ئێرانی له مه‌ترسیدان و ڕژێمی ئێرانی به‌رده‌وامه‌ له سه‌ركوتكردنیان/Iranian women's rights advocates in danger
ڕژێمی مه لا ئاینی یه كانی ئێران به رده وامن له سه ر سه ركوتكردنی بزاڤكارانی مافه كانی ژنان. خانمێكی ته مه ن 21 ساڵ به ناوی زه ینه ب پێغه مبه رزاده خوێندكارێكی زانكۆیه و چالاكانه هه وڵی كۆكردنه وه ی یه ك ملیۆن ئیمزا له سه ر یاداشتنامه یه ك ده دات كه تیایدا ناڕه زایی ده رده بڕێت له دژی مامه ڵه ی نایه كسانی له گه ڵ ژنان دا له ژێر په رده ی یاسای ئێرانی دا. خانم پێغه مبه ر زاده له م ماوه یه ی دواییدا نێردراوه بۆ به ندیخانه ی ئه ڤین دوای ئه وه ی ڕایگه یاند كه وا خێزانه كه ی ناتوانێت ئه و پاره زۆره بدات كه له لایه ن دادگای باڵای شۆڕشی ئیسلامی یه وه له تاران لێی داواكراوه وه ك سزادانێكی دارایی. ئه مه ش به هۆی ئه وه ی خانم پێغه مبه ر زاده به شداری خۆپیشاندانێكی ئاشتیخوازانه ی مافه كانی ژنانی له تاران كردووه كه له مانگی سێی ڕابردوودا به ڕێوه چوو. سه ركوتكردن له دژی ئه و ژنانه ی كه به شێوه یه كی ئاشتیخوازانه هه وڵی گۆڕانكاری له و یاسایانه ی ئێران دا ده ده ن كه جیاوازی له گه ڵ ژنان دا ده كه ن، له ساڵی 2006 ه وه زیادییان كردووه . كاربه ده ستانی ئاسایش به شێوه یه كی توندوتیژانه ئه شكه نجه ی ئه و خۆپیشانده ره ژنانه ی مافه كانی ژنان ده ده ن كه به شداری ڕێپێوانه كه ی تارانیان كردووه . دوا به دوای ئه و ڕێپێوانه ، 70 كه س ده ستگیركراوه و داوا له دوانزده كه سیش كراوه له دادگا ئاماده بن. دادگایی كردنی پێنج بزاڤكاری ژن له مانگی سێی ئه مساڵدا بووه هۆی خۆپیشاندانێكی نێو هۆڵی دادگا ساز بكرێت. خانم پێغه مبه ر زاده شان به شانی 32 كه سی دیكه لێیدراوه و ئازار دراوه و ئه شكه نجه دراوه له لایه ن هێزه كانی ئاسایشی ئێرانی یه وه و هه روه ها كۆمه ڵێك كه س ده ستگیر كراون. ڕۆژنامه وان و بزاڤكاری مافه كانی ژنان مه حبوبه عه باس غۆلی زاده و پارێزه ری مافه كانی مرۆڤ شادی سه در بۆ ماوه ی زیاتر له دوو هه فته له به ندیخانه ی ئه ڤین ده ستگیركرابوون. له مانگی چواریش دا، شه ش بزاڤكاری ژن كه به شدارییان له خۆپیشاندانه كانی مانگی شه شی ساڵی 2006 دا كردبوو حوكمی زیندانی كردنیان به سه ردا چه سپێنرا به هۆی ئه وه ی له دژی هێزی ئاسایشی نیشتمانی هه ڵوێستیان وه رگرتووه . ئێركا باركس ره گڵس جێگری یاریده ده ری وه زیری ده ره وه ی ئه مه ریكایه بۆ كاروباری دیموكراسی و مافه كانی مرۆڤ و پیشه و كار ده ڵێت ئه مه ریكا پشتیوانی له هه موو ژنانی سه رانسه ری جیهان ده كات كه كار ده كه ن بۆ دامه زراندنی ئه و جۆره كۆمه ڵگانه ی ڕێز له مافه كانی هه موو هاوڵاتیه كانیان ده گرن. به ڕێز باركس ڕه گسڵ له میانه ی كۆنفراسێكی تایبه ت به مافه كانی ژنانی موسوڵمان له ناوه ندی توێژینه وه ی ئیسلامی و دیموكراسی ده ڵێت: "مافه كانی ژنان، مافه كانی مرۆڤن. مافه كانی مرۆڤیش هه ر مافی ژنانن. ئه گه ر نیوه ی كۆمه ڵ مافی نه بێت، ئه ی چۆن كۆمه ڵگایه كی ته واو ده توانێت ئازاد بێت؟" ووته بێژی وه زاره تی ده ره وه ی ئه مه ریكاش شان مه ككۆرمه ك ده ڵێت ووڵاته یه كگرتووه كانی ئه مه ریكا ده یه وێت گه لی ئێران هه مان ئه و ئازادییه ی هه بێت كه خه ڵكانی دیكه هه یانه . " ئه وه مافێكی جیهانی یه و بۆ هه موو كه سێكه كه بتوانێت به شێوه یه كی ئازادانه ڕاوبۆچوونی خۆی ده رببڕێت و بتوانێت به و شێوه یه له كۆمه ڵگادا بژی هه روه ك به گونجاوی داده نێن بێ ئه وه ی مه ترسی سزادانیان له لایه ن حكومه ته وه هه بێت. ئه مه ش له ئێران به دی ناكرێت. به ڕێز شان مه ككۆرمه ك گوتیشی ووڵاته یه كگرتووه كانی ئه مه ریكا له قسه كردن له سه ر ئه م مه سه لانه به رده وام ده بێت.