توند و تیژی له عیراق
گه‌لی عیراق هه‌موو پـێـكه‌وه‌ كار ده‌كه‌ن بۆ بنیادنانی عیراقێـكی باشتر و سه‌ركه‌وتوتر و ئارامتر و ژیانێـكی ئازادتر
له سه ره تای ئه مساڵه وه به هۆی هێرشی یاخیبوان، زیاتر له 180 وڵاتی عیراقی گیانیان له ده ستداوه ، توند و تیژی یه كان له پاش هه ڵبژاردنه كانی مانگی كانوونی یه كی 2005 ده ستی پـێـكرد كه تیایدا نزیكه ی 11 ملیۆن عیراقی ده نگیان دا بۆ هه ڵبژاردنی 275 ئه ندامی په رله مان. شان مه كۆرمه ك گوته بێژی وه زاره تی ده ره وه ی وڵاته یه كگرتووه كان ده ڵێت زۆر ئاشكرایه ئه م هێرشانه هه وڵێكه بۆ دابه شكردنی گه لی عیراق. به ڵام ئه و وه ڵامه ی جار له دوای جار له لایه ن گه لی عیراقه وه ده یبینین ڕووبه ڕووبوونه وه یه ، ئه وان ڕێگا ناده ن ئه و كه سه كه مانه ی كه ڕقیان له دڵدایه هه موو ئه و شتانه له ناو به رن كه گه لی عیراق خه ریكی بنیادنانین، گه لی عیراق هه موو پـێـكه وه كار ده كه ن بۆ بنیادنانی عیراقێـكی باشتر و سه ركه وتوتر و ئارامتر و ژیانێـكی ئازادتر. له به ر ئه وه ئه مانه یه به ره نگاربوونه وه . به ڕێز شان مه كۆرمه ك ده ڵێت عیراقی یه كان به سه ر ئه م به ره نگاربوونانه وه دا زاڵده بن. هه میشه ئه مه یان سه لماندووه كه ئاماده یی به ربه ره كانی ئه و سه ختی یانه ن، له كاتێـكدا پـرۆسه ی سیاسی به ره و پـێشـه وه ده ڕوات و له كاتـێـكدا خه ریكی ته واوكردنی ژماردنی ده نگه كانن وه له كاتێـكدا هه وڵ ده ده ن سه ودایه كی سه ختی سیاسی بكه ن بۆ پـێـكهێنانی هاوپه یمانێـتی و هه ڵبژاردنی سه رۆك و جێـگره كانی و ئه نجومه نی وه زیران، گرنگ لێره دا ئه وه یه هه وڵده ده ن زاڵببن به سه ر جیاوازی سیاسی وجموجۆڵه كانی نه ژادی و تایفی یان، به ئومێدی بنیاد نانی ئه و هاوبه ندی یانه و ئه نجامدانی كاری درووست بۆ هه موو عیراقی یه كان. سه دره دین قوبه نچی، پـێـش نوێژی ده كات له مزگه وتی ئیمام عه لی له نه جه ف به په یامنێرانی ڕاگه یاندووه ، ئێمه وڵات و ده ستور و دامه زراوه مه ده نی یه كانمان هه یه . ئیمام قوبه نچی ده ڵێت تیرۆریزمان به ته نها وامان لێ ده كه ن زیاتر سوور بین و پابه ندی ئه م ڕێگایه بین. سه رۆك جۆرج بوش ده ڵێت له عیراق هێشتا توند و تیژی ده بێت و هه ندێ كه سان ده بن كه هێشتا له و باوه ڕه دان كه ده توانن به ڕێگای توند وتیژی و خراپی كار بكه نه سه ر ئه نجامه كانی سیاسی له عیراق. سه رۆك بوش ده ڵێت، به ڵام ئه م هه ڵبژاردنه ی دوایی ڕاستترین نیشانه یه بۆ ڕه تكردنه وه ی سه دامی یه كان و ئه لقاعیده . عه ره به سونی یه كان كه له پـرۆسه ی سیاسی كشا بوونه وه جارێـكی تر به شداری پـرۆسه كه یان كرد. سه رۆك بوش ده ڵێت، له كاتێـكدا ئه مان ئه مه یان كرد ئه وانه ی ده یانه وێت پـرۆسه ی ئازادی ڕابگرن ئه وا تا دێت له عیراقدا كه م ده بن.