د.سەیوان عەلی: ئه‌گه‌ر کۆرۆنا ببێتەوە به‌هه‌ڕه‌شه‌یه‌كی گشتگیر ئێمه‌ش ناچارین هه‌نگاوی گشتگیر بنێین
"ئه‌و كاتانه‌ی كه‌ ئێمه‌ دامانناوه‌ به‌شی ئه‌وه‌ ده‌كات كه‌ پڕگرامی خوێندن ته‌واو بكرێت"
د.سەیوان عەلی بریکاری وەزارەتی پەروەردەی حکومەتی هەرێمی کوردستان دەڵێت." ئه گه ر کۆرۆنا ببێتەوە به هه ڕه شه یه كی گشتگیر، ئێمه ش ناچارین هه نگاوی گشتگیر بنێین هەروەک "جه نابی وه زیری په روه رده " چه ند ڕۆژ له مه وپێش ئاگاداری ئه وه شیدا له حاڵه تێك "ئه گه ر خوانه خواسته " ڤایره سی كۆرۆنا له كوردستاندا گه شه بسه نێت و ببێته هۆی هه ڕه شه له ژیانی قوتابیه كان و مامۆستا به ڕێزه كان، ئێمه ئه وكاته ناچار ده بین هه نگاوی تر بنێین كه به پێی لێكدانه وه كانی ئێمه مه جبور ده بین ده وام ڕابگرین."، دەشڵێت" بەڵام تا ئێستا هیچ حاڵەتێکی تووشبوون بەکۆرۆنا لەقوتابخانەکاندا تۆمارنەکراوە لەسەر دەنگۆکانی بڵاودەکرێنەوە لەوبارەیەوە ئێمە بەدواداچوون دەکەین." لەسەرەتای وتوێژەکەدا بریکاری وەزارەتی پەروەردەی حکومەتی هەرێمی کوردستان وەڵامی ئەو پرسیارەی دایەوە ئایا ئەمساڵ فریای تەواوکردنی پڕۆگرامی خوێندن دەکەون یا ڕێگا چارەیان چیە بۆ قەرەبوو کردنەوەی ئەو ماوەیەی خوێندن تێیدا ڕاگیرابوو لەوەڵامدا د.سەیوان عەلی وتی" ئێمه له گه ڵ ڕێكخراوی یونیسێف دا دانیشتووین و قسه مان له گه ڵدا كردوون مه رجه كانی ئه وان جێبه جێ ده بێت به ڵام ئێمه ئه مساڵ وه رزی یه كه ممان هه تا 1/6 ده وام ده بێت پاش ئه وه تاقیكردنه وه كان ده ستپێده كات له ناوه ڕاستی مانگی شه شدا یا له 20/6 پشووه كان ده ست پێده كه ن كه پشووی هاوینه یه ، هەروەها له 1/9 وه رزی دووه می ئه مساڵ ده ست پێده كات هه تا مانگی 11، له ناوه ڕاستی مانگی 11 ش تاقیكردنه وه ده ستپێده كات، له 1/12 وه رزی یه كه می ساڵێكی تر ده ستپێده كات ئه مه ش به پێی ئه و بڕیارانه ی كه یونسكۆ داویه تی ، وه ئێمه له گه ڵیان دانیشتووین و ئه و ڕێنماییانه ی كه ئه وان كردوویانه ، ئه و كاتانه ی كه ئێمه دامانناوه به شی ئه وه ده كات كه پڕۆگرامی خوێندن ته واو بكرێت." هەروەها وتیشی" ئه گه ر به ته واویش ته واو نه بێت لە 85% -90% مه نهه جه كه ده خوێنرێت كه ساڵی پار مه نهه جمان 71%- 75% ته واو كردبوو، وه ساڵه كه به چاكیش ته واوكراو هیچ كێشه یه كی ئه وتۆ نه بوو كه ببێته كێشه یه كی گه وره ." د.سەیوان عەلی وەڵامی ئەو پرسیارەشی دایەوە ئایا لەبەرنامەیاندا هەیە لەپشووی هاوین قەرەبووی تەواوکردنی پڕۆگرامی خوێندنی ئەمساڵ بکەنەوە؟ لەوەڵامدا وتی "پشووی هاوینه بۆ ئێمه تۆزێك قورس ده بێت چونكه پله ی گه رمی له وڵاتی ئێمه له 45 به رز ده بێته وه هه تا 50 ش ده ڕوات هه ندێكجار قوتابی ناتوانێت له هۆڵه كانی خوێندندا به رده وام بێت له خوێندن له و گه رمایه له به ر ئه وه من پێشبینی ناكه م بتوانیین له هاویندا ده وام بكه ین، وه بڕیارێكی واشمان نییه كه هاوین ده وامی تێدابكه ین له به ر ئه و گه رمایه و له به ر ئه و بارودۆخه ی كه به سه ر كوردستاندا هاتووه ، وه كو ده زانین هاوین ده گاته 45 پله كه واته ده بێت هه رچی قوتابخانه یه سپلێتی تێدا بێت و ئامێری موبه ریده به ش ناكات و قوتابیه كان بێزار ده بن، وه پێشبینی ناكه م فێرببن ئه گه ر له و گه رمایه دا وانه بخوێنرێت و توانای تێگه یشتنی وانه كانیان نابێت. " سەبارەت بەوەی ئەگەر جارێکی تر ڕێژەی تووشبوون بەکۆرۆنا لەکوردستاندا بەرز بێتەوە ئایا بڕیاری داخستنی قوتابخانەکان دەدەنەوە؟ لەوەڵامدا د.سەیوان عەلی وتی " "جه نابی وه زیری په روه رده " چه ند ڕۆژ له مه وپێش ئاگاداری ئه وه شیدا له حاڵه تێك "ئه گه ر خوانه خواسته " ڤایره سی كۆرۆنا له كوردستاندا گه شه بسه نێت و ببێته هۆی هه ڕه شه له ژیانی قوتابیه كان و مامۆستا به ڕێزه كان، ئێمه ئه وكاته ناچار ده بین هه نگاوی تر بنێین كه به پێی لێكدانه وه كانی ئێمه مه جبور ده بین ده وام ڕابگرین." بریکاری وەزارەتی پەروەردەی حکومەتی هەرێمی کوردستان ڕونیکردەوە " له‌فه‌رمانه‌ وه‌زارییه‌كاندا تیایه‌تی له‌حاڵه‌تی بڵابوونه‌وه‌ی ڤایڕه‌سه‌كه‌ له‌پۆلێكدا له‌قوتابخانه‌یه‌كدا ئه‌و لیژنه‌ی په‌روه‌رده‌ی قه‌زا بۆی هه‌یه‌ كه‌ ئه‌و پۆله‌ دابخات، ئه‌گه‌ر له‌قوتابخانه‌یه‌كدا بڵاوبوویه‌وه‌ ئه‌وه‌ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی په‌روه‌رده‌ ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌ی داوه‌تێ قوتابخانه‌كه‌ دابخات واته‌ ده‌سه‌ڵاته‌كان شۆڕكراوه‌ته‌وه‌ بۆ پارێزگاكان و بۆ قه‌زاكانیش كه‌په‌روه‌رده‌ی قه‌زاكان ده‌توانن یه‌ك پۆل دابخه‌ن به‌ڕێوه‌به‌رەگشتیه‌كان ده‌توانن قوتابخانه‌یه‌ك دابخه‌ن وه‌زاره‌تیش ئه‌و توانایه‌ی هه‌یه‌ كه‌سه‌رتاسه‌ری ده‌وام ڕابگرێت ئه‌گه‌ر حاڵه‌ته‌كه‌ بزانیین ده‌بێته‌ هه‌ڕه‌شه‌ی جددی له‌سه‌ر ژیانی خوێندكاران و مامۆستایان و به‌شێوه‌یه‌كی گشتی له‌سه‌ر كۆمه‌ڵگه‌ی كوردستان. " دەربارەی دەنگۆی بوونی حاڵەتی کۆرۆنا لە چەند قوتابخانەیەک؟ د.سەیوان عەلی وتی "به شێوه ی ڕه سمی هه تا ئه م ساته هیچ شتێكمان پێ نه گه یشتووه ، به دڵناییه وه ئێمه به دواداچوونی بۆ ده كه ین و له ڕاستی و دروستی ئه و هه واڵه ده كۆڵینه وه و له و حاڵه ته ئه گه ر ڕاست بێت په روه رده ی گشتی ئه و مافه ی دراوه تێ كه قوتابخانه یه ك دابخات ، په روه رده ی قه زاكانیش ئه و مافه ی دراوه تێ كه یه ك پۆل دابخات به ڵام من دڵنیا نیم له و هه واڵه چونكه من له ده زگاكانی ڕاگه یاندنه وه من بیستوومه و له تۆڕه كۆمه ڵایه تیه كانه وه خوێندومه ته وه من نازانم له ڕاستی و دروستی ئه و هه واڵه ، بزانیین ئه و حاڵه ته ئه گه ر ڕاست بێت و ئه گه ر بزانیین هه ڕه شه یه له سه ر ژیانی قوتابیان به دڵنیاییه وه ئه و قوتابخانه یه داده خرێت. " بریکاری وەزارەتی پەروەردەی حکومەتی هەرێمی کوردستان جەختی لەوەشکردەوە" ئه‌گه‌ر کۆرۆنا ببێت به‌هه‌ڕه‌شه‌یه‌كی گشتگیر، ئێمه‌ش مه‌جبورین هه‌نگاوی گشتگیر بنێین به‌ڵام ئێستا ده‌سه‌ڵات دراوه‌ به‌به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی په‌روه‌رده‌ی قه‌زاكان، وه‌ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی پارێزگاكان بۆ داخستنی قوتابخانه‌یه‌ك یان پۆلێك له‌قوتابخانه‌كان. " "قوتابخانه‌كان له‌وانه‌یه‌ مه‌ترسیدارترین شوێن بن بۆ مه‌سه‌له‌ی بڵاوبوونه‌وه‌ و گه‌شه‌ كردنی ڤایڕه‌سی كۆرۆنا له‌به‌رئه‌وه‌ ئێمه‌ قوتابخانه‌كانمان داخستبوو، هیچ شوێنێك نییه‌ وه‌كو وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده‌ خه‌ڵك به‌كۆمه‌ڵ له‌وێ كۆببێته‌وه‌، هه‌ندێك قوتابخانه‌ له‌ 500 خوێندكار زیاتریان هه‌یه‌ كه‌ئه‌مانه‌ ڕۆژانه‌ كۆده‌بنه‌وه‌، قوتابخانه‌كان یه‌كه‌م شوێنه‌ چونكه‌ زۆرینه‌ی زۆری قوتابیان له‌یه‌ك قوتابخانه‌دا كۆده‌بنه‌وه‌به‌ڵام ئێمه‌ ئه‌وه‌مانكردووه‌ كه‌گه‌رمی پێو و "ته‌عقیم" و ئه‌و شتانه‌مان له‌ قوتابخانه‌كاندا داناوه‌ و به‌دواداچوونمان كردووه‌ و لیژنه‌مان داناوه‌ بۆئه‌وه‌ی ئه‌گه‌ر له‌حاڵه‌تێكدا قوتابیه‌ك یان خوێندكارێك دیارده‌یه‌ك یان نیشانه‌یه‌كی نه‌خۆشیه‌كانی پێوه‌ بێت به‌زووترین كات لێی بكۆڵدرێته‌وه‌، وه‌ ئه‌گه‌ر زانیان تووشبووه‌ جیابکرێتەوە و بنێردرێت بۆ نه‌خۆشخانه‌ و چاره‌سه‌ری پێویستی بۆ بكرێت."د.سەیوان عەلی بریکاری وەزارەتی پەروەردەی حکومەتی هەرێمی کوردستان وایوت" د.سەیوان عەلی دەشڵێت" ئێمه‌ له‌قوتابخانه‌كاندا هه‌تا ئه‌مڕۆش یه‌ك حاڵه‌تی نه‌خۆشكه‌وتنی قوتابیان نه‌بووه‌ به‌ڵام ئێمه‌ حه‌ز ناكه‌ین هه‌ندێكجار ئه‌و خه‌ڵكه‌ كۆمه‌ڵ بێت بۆ وه‌رگرتنی پله‌ی گه‌رمیان به‌ڵام هه‌ندێكجار كۆنتڕۆڵ ناكرێت به‌سه‌ریدا خه‌ڵكه‌كه‌ كۆده‌بێته‌وه‌ و هه‌موو كه‌س حه‌ز ده‌كات پله‌ی گه‌رماكه‌ی بپێوێت و بڕوات بۆ قوتابخانه‌كه‌ و به‌ ئیسراحه‌ت ده‌وامی خۆی بكات به‌ڵام هه‌ندێكجار كه‌ئه‌و قوتابیانه‌ به‌یه‌كه‌وه‌ كۆده‌بنه‌وه‌ به‌ڕاستی كۆنتڕۆڵی به‌سه‌ردا ناكرێت واته‌ چی بكه‌ین ده‌سه‌ڵاتمان چیه‌"