دیاری ڕەفیق: هێزی ئەمنی کەتەقەیان کردووە بەسەر خۆپیشاندەرانی سەیدسادقدا فرمانی مەرجەعی خۆیان جێبەجێکردووە،من بەهیچ جۆرێک فرمانی وام نەکردووە
"کەبەشێکیان وەزارەتی ناوخۆ مەرجەعیانە بەشەکەی تریش دەزگای ئاسایش "
لەم وتووێژەدا دیاری ڕەفیق قائیمقامی قەزای سەیدسادق باس لە هەڵوێستی خۆی دەکات لەسەر تۆمارکردنی سکاڵای یاسایی لەسەری لەلایەن کەسوکاری قوربانیانی خۆپیشاندانەکانی مانگی ڕابردووی قەزای سەید سادق. لەسەرەتای وتووێژەکەدا دیاری ڕەفیق سەبارەت بەسکاڵای کەسوکاری قوربانیانی خۆپیشاندانەکانی مانگی ڕابردوو لەسەر ئیدارەی شارەکە و ناوبراو وتی" له‌ڕووی یاساییه‌وه‌ ته‌واوه‌ ئێمه‌ وه‌كو قائمقام سه‌رۆكی لیژنه‌ی ئه‌منین و سه‌رۆكی یه‌كه‌ی ئیدارین به‌ڵام ئه‌و حاڵه‌ته‌ی كه‌بوو به‌داخه‌وه‌ ئێمه‌ لێره‌وه‌ جارێكی دیكه‌ سه‌ری ڕێز و نه‌وازش بۆ ئه‌و قوربانیانه‌ و بۆ كه‌سوكاریان داده‌نه‌وێنین، من بۆ خۆم هیچ گرفتێكم نییه‌ وه‌كو سه‌رۆكی لیژنه‌ی ئه‌منی و سه‌رۆكی یه‌كه‌ی ئیداری ئه‌گه‌ر سكاڵایان تۆمار كردبێت به‌مافی خۆیان ده‌زانم به‌ڵام ئه‌وه‌ی كه‌جێگه‌ی نیگه‌رانی و تێبینیه‌ بۆ ئێمه‌، من ئه‌و ڕۆژه‌ی كه‌ئه‌و دوو هاوڵاتییه‌ له‌سه‌یدسادق به‌داخه‌وه‌ گیانیان له‌ده‌ستداوه‌ له‌و شاره‌دا نه‌بووم، وه‌ كه‌سوكاری هه‌ردوو قوربانیه‌كه‌ش زانیاریان هه‌یه‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ من بۆخۆم له‌وێ نه‌بووم ، له‌ 7ی مانگ كاتێك كه‌ باره‌گای حیزبی و داموده‌زگای ئیداری و ماڵه‌كه‌ی خۆشم سوتا، من ئه‌و ڕۆژه‌ شاره‌كه‌م به‌جێهێشت، هه‌موو که‌سێك و ڕاگه‌یاندنه‌كانیش ئاگاداری ئه‌وه‌ن، بۆ ڕۆژی 8/12 ئه‌و "دوو گه‌نجه‌ جوانه‌ شه‌هیدكران " به‌ڕاستی بۆ ئێمه‌ش جێگه‌ی تێبینیه‌ و پێمان سه‌یر بوو كه‌ له‌كاتێكدا داموده‌زگای ئیداری و حیزبی هه‌مووی سوتێنرابوو، نه‌مانزانی هۆكار چی بوو له‌وه‌ی كه‌ ته‌قه‌ به‌ڕووی خۆپیشانده‌راندا كرا. " قائیمقامی سەید سادق ئەوەشی وت "من له‌ڕووی یاساییه‌وه‌ سه‌رۆكی لیژنه‌ی ئه‌منی و سه‌رۆكی یه‌كه‌ی ئیداریم به‌ڵام ئه‌و ڕۆژه‌ بۆ ئێمه‌ هیچ یه‌كێك له‌سه‌رۆكی یه‌كه‌ ئیدارییه‌كان ده‌سه‌ڵاتی لیژنه‌ی ئه‌منیمان نه‌بوو بۆیه‌ "ئیعازدان " به‌هێزی ئه‌منی به‌هیچ شێوه‌یه‌ك له‌لایه‌ن منه‌وه‌ نه‌بووه‌. " هەروەها دەڵێت " من له 7ی مانگ له سه یدسادق بووم، هێزه ئه منییه كان بۆ بڵاوه پێكردنی خۆپیشانده ران ته قه كرا به سه ر ڕووی خۆپیشانده ران نه ك به ڕووی خۆپیشانده ردا به ڵام ئه م گه نجانه له 8 ی مانگدا "شه هید بوون " ئه و ڕۆژه ی كه ئه مان "شه هیدده بن" من له وێ نه بووم وه كو سه رۆكی یه كه ی ئیداری په یامه كه م داوه به پارێزگاری سلێمانی و مه رجه عی خۆم، دادگا و هێزی ئه منیم ڕاسپاردووه كه ڕۆژی دووه م له ناو سه یدسادق دا نه بووم بۆیە هیچ فه رمانێك له لایه ن ئێمه وە ده رنه چووه بۆ ته قه كردن له خه ڵكی "ڕه شوڕووت " و برسی ئه و شاره وه پێشمان وتوون ئێمه به رپرس نیین له ڕشتنی خوێنی خه ڵك له به رئه وه ی ئێمه به شه وه كه ی پێش كوژران و شه هیدبوونی ئه و كوڕانه ڕامانگه یاند ماڵه كه ی ئێمه سوتا بابه س بێت، باكوڕی خه ڵكی "شه هید نه كرێت " و خوێنی گه شی مناڵێكی ئه و شاره نه ڕێژرێت بۆیه داوامان كرد له هێزی ئه منی كه به هیچ شێوه یه ك ته قه به ڕووی خۆپیشانده راندا نه كه ن، به داخه وه بۆ ڕۆژی دواتر ئه و دوو حاڵه ته مان هه بوو كه ئه و دوو كوڕه گه نجه له و شاره "شه هیدكران ". قائیمقامی قەزای سەید سادق دەشڵێت "من كه‌ له‌وێ نه‌بووم ئاگاداری مه‌رجه‌عی خۆمم كردووه‌ كه‌ له‌وێ نیم و حكومه‌تیش ئاگاداربوو كه‌ له‌وێ نه‌بووم، دووه‌م ئه‌وه‌ ئیشی دادگایه‌ كه‌ یه‌كلایی بكاته‌وه‌ ئایا كێ فه‌رمانی به‌ته‌قه‌كردن كردووه‌، له‌به‌رئه‌وه‌ به‌شێك له‌و كه‌سانه‌ی كه‌ له‌ ڕۆژی دووه‌م و سێیه‌م ده‌ستگیركران بۆ دادگا سه‌لمێنراوه‌ هێزه‌ ئه‌منیه‌كانیش ئێستا ئاگاداری ئه‌وه‌ن كه‌به‌شێك له‌ خۆپیشانده‌رانیش چه‌كیان پێ بوو، یه‌ك دوو گه‌نجیان چه‌ك و ده‌مانچه‌یان پێ بووه‌ من ناڵێم ئه‌وانه‌ن به‌ڵام مه‌به‌ستم ئه‌وه‌یه‌ تائێستا دیاری نه‌كراوه‌ له‌به‌رئه‌وه‌ی هێزێكی ئه‌منی زۆر له‌وێ بووه‌ له‌ئاسایش و پۆلیس و به‌رگری فریاكه‌وتن من نازانم كێ ته‌قه‌ی كردووه‌. " لەوەڵامی ئەو پرسیارەی ئایا هیچ جێگرێک لەشوێنی تۆ نەبووە کەوەک خۆت دەڵێی ڕۆژی ڕووداوەکان لەقەزاکە نەبویت؟ لەوەڵامدا دیاری ڕەفیق وتی " نه خێر قائیمقام هیچ یاریده رێك یان هیچ جێگرێكم نییه كه كاره كانم بۆ به ڕێ بكات من ته نانه ت بۆ ڕۆژی دووه م هیچ ته له فونێكیشم نه كردووه له گه ڵ هێزی ئه منی، هێزی ئه منی فه رمانی سه روو خۆیان و مه رجه عی خۆیان جێبه جێ كردووه كه به شێكیان وه زاره تی ناوخۆن و به شێكیان ده زگای ئاسایشه مه رجه عیان، (به رگری فریاكه وتن و پۆلیسی چالاكی مه ده نی مه رجه عیان وه زاره تی ناوخۆیه ئه مه به و واتایه ی كه ئه وان فه رمانی سه روخۆیان جێبه جێ كردووه واته هیچ فه رمانێكی ئێمه وه كو قائیمقام وسه رۆكی یه كه ی ئیداری ئه و ڕۆژه جێبه جێ نه كراوه ، له به رئه وه ی له ڕۆژی یه كه م هیچ هێزێكی ئه منی فه رمانی ته قه كردنی پێ نه بوو ته قه نه كراو كه سیش "شه هیدنه كرا "، ڕۆژی دووه م كه ئێمه له وێ نه بووین ئه و حاڵه ته ڕوویداوه ، بۆیه له ڕووی یاساییه وه هیچ لێپرسراویه تیه ك لای ئێمه نییه له به رئه وه ی ئێمه مه رجه عی خۆمان كه پارێزگای سلێمانی و وه زاره تی ناوخۆیه و دادگایه ، ئاگادارمان كردوون ئه و ڕۆژه ی كه ئه و حاڵه ته ڕوویداوه ئێمه له ئه ركدا نه بووین له به ر ئه وه من ماڵه كه م سوتێنرا، قائیمقامیه ت سوتێنرا وازم هێنا واته من شاره كه م جێهێشت له به رئه وه ی كه كوڕی خه ڵكی شه هید نه كرێت و خوێنی نه ڕژێنرێت. ئه گه ر مه به ستیش بوایه ڕۆژی یه كه م ئه و هه موو زیانه له قه زای سه ید سادق و له داموده زگای حیزبی و ئیداری و ماڵه كه ی منیش كه وت، ئه گه ر ئامانجمان خه ڵك كوشتن بووایه ، به ڕاستی ئه و ڕۆژه ده كرا بۆیه پێمان سه یربوو له ڕۆژی دووه مدا ئه و حاڵه ته ڕوویداوه . " لەوەڵامی ئەو پرسیارەی ئایا کەس دەستگیرکراوە لەسەر تەقەکردن لەخۆپیشاندەرانی سەیدسادق؟ لەوەڵامدا قائیمقامی قەزاکە وتی " نه خێر كه س ده ستگیرنه كراوه له ته قه كردن به ڕووی خۆپیشانده راندا چونكه تائێستا دیاری نه كراوه كێیە، ئه و ماڵانه كه به داخه وه ئه و كوڕانه یان "شه هیدكراون " دوێنێ سكاڵایان تۆمار كردووه . " هەروەها دیاری ڕەفیق ئاماژەی بەوەشکرد "له‌حه‌ڤده‌ی شوباتیش خه‌ڵك "شه‌هیدكرا " له‌ 2014ش له‌و شاره‌ خه‌ڵك "شه‌هیدكرا " واته‌ دیاریكراو نییه‌ له‌ناو 300-400 كه‌س ته‌قه‌ بكرێت، نازانرێت كێ ته‌قه‌ی كردووه‌، بۆیه‌ دیاری نه‌كرێت به‌بۆچوونی من قورس ده‌بێت به‌ڵام ده‌كرێت له‌ڕووی یاساییه‌وه‌ ئه‌و كه‌سه‌ی كه فه‌رمانی ته‌قه‌ كردنی داوه‌، یاسا لێپرسینه‌وه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌و كه‌سه‌ بكات به‌ڵام ئه‌گه‌ر كه‌سێك دیاری بكرێت كه‌ ئه‌و فیشه‌كی ئاراسته‌ی یه‌كێك له‌خۆپیشانده‌ران كردبێت، باوه‌ڕم وایه‌ تۆزێك دۆزینه‌وه‌ی قورس بێت وه‌ له‌ملاولاشه‌وه‌ ته‌قه‌ کراوه‌ هه‌ر هێزی ئه‌منی نه‌بووه‌ خه‌ڵك و جێگه‌ی دیكه‌ش كردوویانه‌، به‌پێی ئه‌و لێكۆڵینه‌وانه‌ی كه‌ ئێمه‌ كردومانه‌ بۆ نموونه‌ هێزی ئه‌منی ئاگادارییان كردووین ته‌قه‌یه‌كی زۆر به‌ڕووی هێزی ئه‌منیشدا كراوه‌. " ئەو خەڵک و جێگەیەی تر کە خۆت دەڵێی تەقەیان کردووە کێن؟ لەوەڵامدا دیاری ڕەفیق وتی " من ناڵێم خۆپیشانده ر بووه ڕه نگه ده ستێك هه بێت له ناو شاردا مه به ستی بووبێت له جێگه یه كی تره وه ئه و ئیشه ی كردبێت بۆ ئه وه ی كه خوێنی خه ڵك بڕژێت و دۆخی ئارامیی شاره كه تێكبچێت كه من ناڵێم خۆپیشانده ران به هیچ شێوه یه ك، دیارینه كراوه ئه و ده سته كێیه نازانم ڕه نگه خه ڵكی دیكه هه بێت." لەبەشێکی تری قسەکانیدا سەبارەت بەچارەنووسی سکاڵای قوربانیەکان، دیاری ڕەفیق دەڵێت " چاره‌نوسی ئه‌و قوربانیانه‌ دادگا بڕیارده‌دات دادگا بواری لێكۆڵینه‌وه‌ی فراوانه‌ ، ده‌بێت هه‌موو بواره‌ ڵێكۆڵینه‌وه‌كانی خۆی له‌ڕوودان و شوێنی شه‌هید بوون و ئه‌و هێزه‌ی كه‌پارێزگاری كردووه‌ له‌و شوێنه‌ی كه‌ته‌قه‌یان به‌ڕووی خۆپیشانده‌رداكردووه‌ ده‌بێت لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كی ورد و چڕ بكرێت، ده‌سه‌ڵاتی قه‌زایی و دادگا لێكۆڵینه‌وه‌ی وردی خۆی بكات كه‌ به‌بۆچوونی من قورس ده‌بێت به‌ڵام هه‌موو شتێك ئه‌نجامی ده‌بێت ئه‌گه‌ر به‌ لێكۆڵینه‌وه‌ی ورد كاری تێدابكرێت، ئه‌ركی دادگایه‌ و له‌ تایبه‌تمه‌ندی دادگایه‌ كه‌ له‌بواری لێكۆڵینه‌وه‌ی خۆی لێكۆڵینه‌وه‌ له‌سه‌ر هه‌ر كه‌سێك بكات له‌سه‌ر سه‌رۆكی یه‌كه‌ی ئیداری و هێزی ئه‌منی. " قائیمقامی قەزای سەید سادق قسەکانی خۆی دووپاتکردەوە و وتی "من سه‌رۆكی یه‌كه‌ی ئیداری ئاماده‌م بڕۆمه‌ به‌رده‌می دادگا، ئه‌گه‌ر بۆ دادگا سه‌لمێنرا له‌وه‌ی كه‌ من له‌و ڕۆژه‌ له‌و شاره‌دا بووم و فه‌رمانی ته‌قه‌م كردووه‌، ئاماده‌م و قبوڵمه‌ دادگا و یاسا هه‌رشتێك به‌سه‌ر مندا بسه‌پێنێت به‌ڵام وه‌كو باسم كرد ئێمه‌ ئه‌و ڕۆژه‌ له‌وێ نه‌بووین ، وه‌ ئاماده‌ی هه‌ر ڕێكارێكی یاسایی-شین دژی ئێمه‌ و دژی هه‌ر هێزێکی ئه‌منی بگیرێته‌ به‌ر له‌لایه‌ن دادگاوه‌ پێمان وایه‌ كه‌دادگا سه‌روه‌ره‌ هیچ كه‌سێكیش بۆی نییه‌ دەستوەربداتە ئیشی دادگا. " دیاری ڕەفیق ئەوە زیاتر وتی" له‌به‌رئه‌وه‌ی من پرسم به‌ مه‌رجه‌عی خۆم كردووه‌ كه‌ من ماڵه‌كه‌م سوتاوه‌ بۆ ئه‌وه‌ی كوڕی خه‌ڵكی نه‌كوژرێت شاره‌كه‌م به‌جێهیشتووه‌ له‌به‌رئه‌وه‌ ئه‌و شه‌وه‌ی ئه‌و حاڵه‌ته‌ ڕوویدا لێكدانه‌ویه‌كی هه‌ڵه‌ له‌تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی كرا كه‌ ئێمه‌ چۆن كرابووین به‌ ئامانج بۆ ئه‌وه‌ی كه‌بێنه‌ سه‌ر ماڵه‌كه‌مان بۆیه‌ هه‌ر زوو له‌تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی بڵاومان كردووه‌ كه‌ئێمه‌ به‌رپرس نین پێش كوشتنی ئه‌و كوڕانه‌ ئامادەین ماڵ و حاڵمان بسوتێت به‌ڵام كوڕی خه‌ڵك په‌نجه‌ی خوێنی لێ نه‌یه‌ت. " قائیمقامی سەید سادق ڕونیکردەوە"من ڕۆژی یه كه م ماڵه كه م سوتێنرا 7ی مانگ بوو، ئه و كوڕانه 8ی مانگ شه هید كران، واته ڕۆژی دووه م ماڵه كه ی من سوتا بوو. ڕۆژی یه كه م كه ماڵی ئێمه و قائیمقامیه ت ده سوتێت په نجه ی هیچ كه س خوێنی لێ نه هاتووه ، ئه و گرته ڤیدیۆیه هی ڕۆژی یه كه مه و ته قه ش نه كراوه ته نها ده مانچه كه مان به ده سته وه یه به سه ر خۆپیشانده راندا و له لایه ن كۆمه ڵێك هێزی ئه منی بۆئه وه ی مناڵه كانم له ناو ماڵدا بێنه ده ره وه ." قائیمقامی سەید سادق زیاتر وتی " به‌به‌ڵگه‌ هیچ كه‌سێك ناتوانێت بیسه‌لمێنێت ئه‌و ڕۆژه‌ی كه‌ ئه‌و كوڕانه‌ "شه‌هیدبوون " من له‌سه‌یدسادق بووم. ئه‌وه‌ی كه‌گرته‌ی ڤیدیۆیی یان وێنه‌ بێت با بڕواته‌ به‌رده‌م دادگا ئه‌گه‌ر ڕێكه‌وتی 8ی مانگ بێت، دانده‌نێم به‌وه‌ی كه‌ منم، به‌ڵام ئه‌وه‌ هی 7ی مانگه‌، 7ی مانگیش ئه‌و كوڕانه‌ له‌من ساغ و سه‌لیم تر بوون. " بەڵام گرتەی ڤیدۆیی بڵاوکرایەوە دەوترێت تەقە دەکەیت ؟ لەوەڵامدا دیاری ڕەفیق قائیمقامی قەزای سەیدسادق دەڵێت " نه خێر من به هیچ شێوه یه ك ته قه م به سه ر هیچ كه سێكدا نه كردووه ته نها ده مانچه م به ده سته وه یه بۆ ئه وه ی مناڵه كانم بێنه ده ره وه ئه و گرته ڤیدیۆیانه ی به شێكیان ده ستكاری كراون به شێك له نامه ی ئێمه ده ستكاری كراوه فۆتۆشۆپ كراوه و هیچی وا نییه ، وه ئێمه له كاتی خۆیدا وه ڵاممان ده بێت و له ڕاگه یاندنیشدا باسی ده كه ین كه هیچ په یوه ندیه كی به ئێمه وه نییه . " دیاری رەفیق باسی لەوەشکرد کەچەندین جار داوای دەستەلەکارکێشانەوەی کردووە بەڵام حکومەت قبوڵی ناکات لەو ڕوەوە دەڵێت " من له‌ ساڵی 2014 قائیمقامم، له‌ 2018 حه‌وت جار داوای وازهێنانم له‌ پۆسته‌كه‌م كردووه‌ داومه‌ به‌ پارێزگای سلێمانی و مه‌رجه‌عی خۆم و ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیران كه‌ بمبه‌خشن له‌ پۆسته‌كه‌م له‌ 2018 هه‌تا 2020 حه‌وت جار داوام كردووه‌، بۆ ئێستا داوا ناكه‌م دیاره‌ شتێكی تێدایه‌ بابه‌ته‌كه‌ خۆشی مێز و كورسی نییه‌ ته‌نها ئامانجمانه‌ كه‌ دۆخی شاره‌كه‌ بگه‌ڕێته‌وه‌ دۆخێكی ئاسایی خۆی. ئێمه‌ حكومه‌تیشمان ئاگادار كردۆته‌وه‌ كه‌سێكی تر دیاری بكات بۆ قائیمقام ، وه‌ ناكرێت بۆشایی یاسایی دروست بێت ڕۆژانه‌ موراجعێكی زۆر هه‌یه‌ ئیشی و كاری هه‌یه‌، ئێستاش حكومه‌ت خه‌ڵك دانامه‌زرێنێت قائیمقام دانامه‌زرێنێت، وه‌ ئێمه‌ ڕامانسپاردوون كه‌سێك دیاری بكرێت بۆ جێگه‌كه‌مان وه‌ لایه‌نی به‌رپرس كه‌پارێزگای سلێمانی و ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیران و وه‌زاره‌تی ناوخۆشمان ئاگاداركردووه‌ كه‌ته‌نها مه‌به‌ستمانه‌ ئیشی هاوڵاتیان نه‌وه‌ستێت ده‌نا ئه‌وه‌ نه‌بێت ئه‌وه‌نده‌ دڵمان خۆش بێت به‌و كورسی و مێزه‌ كه‌جێی نه‌هێڵین. " هەروەها وتیشی "ئه گه ر وانه بووایه سه د له سه د ده ستم له كارده كێشایه وه . ئه و دوو كه سه ی كه "شه هیدبوون " هه ردووكیان كه سوكارو خزمی خۆمن، له نه خۆشخانه ش له گه ڵیاندا بووم په یوه ندیمان هه بووه سه ره خۆشیم لێكردوون ئاماده یی هه موو شتێكم بۆ ده ربڕیون نه ك هه ر بۆ "شه هیدبوونیان " بۆ حاڵه تی سوتاندنی یه ك بینای حكومه ت من ئاماده یم نه بووه له سه ر كورسیه كه م بمێنم، من كاتێك ئه مه ڕووینه داوه من داوای وازهێنانم كردووه ، جا ئێستاش كه ئه و حاڵه تانه ڕوویداوه و جه رگی دایكی ئه و دوو كوڕه سوتابێت هه زار پۆست ده كه م به قوربانی یه ك دڵۆپ له خوێنی ئه وان بۆیه مانه وه ی من ته نها له سه ر فه رمانی حكومه ته تا ئه و كاته ی كه سێك دیاری ده كرێت، ئه و كاته من له کۆنگره یه كی ڕۆژنامه نوسیدا، هه موو شته كان ڕوون ده كه ینه وه وازیش ده هێنیین و هه موو پۆست و داموده زگای ئیداری وحیزبیش ده كه ین به قوربانی نینۆكی مناڵێكی ئه و شاره . "