د.ڕێبوار كه‌ریم: پڕۆژه‌مان ئاماده‌كردووه‌ مووچه‌ی فه‌رمانبه‌رانی ڕاسته‌قینه‌ی هه‌رێم بخه‌ینه‌ سه‌ر به‌غداد 
"هه‌موو فه‌رمانبه‌رێكی هه‌رێم له ‌به‌غداده‌وه‌ حسابی بانكی بۆ بكه‌ینه‌وه‌، و‌ له‌وێوه‌ پاره‌كه‌ی بۆ بێته‌ سه‌ر حسابی بانكی خۆی "
د. ڕێبوار كه ریم په رله مانتاری سه ربه خۆ له په رله مانی عیراق ده ڵێت: " له نزیكترین كاتدا كە گه ڕاینه وه، بۆ به غداد پڕۆژه یه كمان ئاماده یه، تا مووچه ی فه رمانبه رانی هه رێم بچێته سه ر به غداد. هه موو فه رمانبه رێك حساب بانقی خۆی هه بێت، ڕاسته وخۆ مووچه كه ی له به غداده وه بۆ بێته سه ر حسابه كه ی، نه ك حكومه تی هه رێم، چونكه هیچ گره نتییه ك نیه . ئه وه خیانه ت نیه خۆ حكومه تی هه رێم دائیره ی دابەشکردنی مووچه نیه . ده شڵێت: " بۆچونێك دروستبووه له ناو حكومه تی هه رێم، كه نایه وێت ڕێككه وتن له گه ڵ به غداد بكرێت، چونكه نرخی نه وت به رزبۆته وه، هه روه ك نوكته ش ده ڵێن، حكومه تی هه رێم به قسه ی فه له كناسێك ده كات كه پێیوتوون نرخی نه وت ده بێته 70$، له گه ڵ به غداد ڕێكمه كه ون خۆتان نه وته كه تان بفرۆشن، بۆیه ڕه نگه حكومه تی هه رێم بیه وێت به قسه ی ئه و فه له كناسه بڕوات و نه یه وێت ڕێكکه وتن بكات له گه ڵ به غداد-دا. ده بێت حكومه تی هه رێم نه خه ڵه تێت به قسه ی فه له كناس و هه ندێك كه سی تر، كه له ناو حكومه تدان و پێیانوایه ئه م نه وته گران ده بێت و گرنگه هه رێم پشت به خۆی ببه ستێت له گه ڵ به غداد ڕێككه وتن بكات، چونكه ئه گه ر ڕێكنه كه ون به غداد ئیتر هیچ پاره یه ك بۆ هه رێم نانێرێت." له سه ره تای وتووێژه كه دا، د. ڕێبوار كه ریم ڕایگه یاند " هه ر له سه ره تاوه ئه م بابه ته مان وروژاند، كه 400 ملیار گه یشتۆته هه رێمی كوردستان، دوای ئه وه ی حكومه تی عێراقی چه ند مه رجێكی به سه ر هه رێمدا سه پاند، له ڕۆژی 19/5 نوسراوێكی ئاراسته ی حكومه تی هه رێمی كرد، كه ئه گه ر به م مه رجانه ڕازیبێت، ئه وا بڕی 400 ملیار دینار بۆ هه رێم ده نێڕێت، ئه وه بوو حكومه تی هه رێم هه ر هه مان ڕۆژ به په له وه ڵامی دایه وه ، كه "به ڵێ ڕه زامه ندم"، له ماوه ی مانگێكدا وه كو ئه وه ی كه به غداد داوایكردووه ڕێكه وتن ده كرێت. دواتر له ڕۆژی 24/5 دا، بڕی ئه و پاره یه گه یشته هه رێمی كوردستان، ئه وه ئه و كاته بوو كه حكومه تی هه رێم مووچه ی مانگی 1ی دابه شكردبوو. ئه وه ی كه گرنگه ئه وه یه، كه ئه و مووچه یه دابه شكرابوو، و ئه و پاره یه ش هاتبوو بۆ مووچه یه كی تر، كه واته ده بوو له و پاره یه ، كه بڕه كه ی 400 ملیار دیناره به نوسراوی فه رمی، و له و 400 ملیاره ، ده بووایه ده ستبكرایه به دابه شكردنی مووچه . هه رێمی كوردستان كاتێك كه پاره ی بۆ دێت له به غداوه ، له هه موو ئه و پارانه ی كه بۆی هاتووه ، بڕی 12 ملیار ده بڕدرێت بۆ بانكه ئه هلییه كان، مافی ئه و قه رز و هه ندێك ئاڵوگۆڕ كه هه یه له كاتی تردا كه ئه مه ڕێككه وتنی له سه ر كراوه ، بۆیه 388 ملیار دینار به فه رمی گه یشتۆته ده ستی حكومه تی هه رێمی كوردستان، به ڵام هه تا ئه م ساته حكومه تی هه رێمی كوردستان دابه شینه كردووه ." هه روه ها ده ڵێت: " من پێش چه ند ڕۆژێك له مه وبەر، له كۆنگره یه كی ڕۆژنامه وانیدا باسم له وه كرد، كه حكومه تی هه رێم به نیازه ئه و پاره یه بداته وه به قه رز، به یانزه سه رمایه دار، كه به حسابی خۆی قه رزی لێكردوون، گوایه قه رزی لێكردوون بۆ مووچه ی مانگی یه ك، له كاتێكدا هیچ دۆكیومێنتێك نییه بۆ ئه م قه رزه ، کە داویه تییه وه به و چه ند سه رمایه داره ." سه باره ت به و ڕوونكردنه وانه ی حكومه تی هه رێمی كوردستان و وه زاره تی دارایی له سه ر ئه وه ی به شێك له و بڕه پاره یه دراوه ته وه به قه زری سه رمایه داره كان، د. ڕێبوار كه ریم ده ڵێت: " جارێ له ڕووی مه بده ئیه وه ، ئه و پاره یه ، پاره ی مووچه یه ، پاره ی هیچ شتێكی تر نییه ، به ڵام هه رێم به ئێمه ده ڵێت من ئه و قه رزه ی كه كردوومه ، بۆ مووچه كردوومه ، باشه ، یه كه م ئایا قه رز چۆن ده كرێت به بێ ئه وه ی په رله مان ئاگادار بێت؟ نابێ حكومه ت دۆكیومێنتێكی ڕه سمی نیشانی خه ڵك بدات و بڵێت به م دۆكیومێنته من قه رزم كردووه و به م دۆكیومێنته قه رزه كه م دایه وه ؟ دووه م قه رزی ده كه س، یانزه كه س كه متر، له پانزه ڕۆژدا ده ته وێت بیده یته وه له كاتێكدا قه رزی چه ندین ساڵ و چه ندین مانگی 1ملیۆن و 256 هه زار كه ست له لایه، كه چی ئه وه ناده یته وه . واته ئه مه چ عه قڵێكه كه پێیوایه قه رزدانه وه ی 10-11 كه س گرنگتره، له قه رزدانه وه ی 1 ملیۆن و 256 هه زار كه س. بۆیه من پێموایه ئه و بابه ته به و شێوازه نییه، ئه مان نایانه وێت بچنه ژێر باری ئه و مووچه یه ی كه حه قی خه ڵكی كوردستانه ." ڕاشیگه یاند" نه خێر بڕوام به و ڕونكردنه وانه ی حكومه تی هه رێم نیه، كه ده ڵێت داومانه ته وه قه رزی كۆمپانیاكان، چونكه ئه و كۆمپانیایانه به شی هه ره زۆری كۆمپانیای حیزبین، كۆمپانیای كه س-ین نه ك حیزبی، و پاره له خه ڵك وه رگیراوه و دراوه ته وه به و كۆمپانیایانه . ئه و پاره یه ی كه هاتووه مووچه ی فه رمانبه رانی هه رێمی كوردستانه ، هه ر جوڵه یه كی تر، هه ر یاریكردنێك به و پاره یه وه ، یاریكردنه به ئاگر، و به داخه وه م كه پاڵپشتێك نیه له ناو حكومه ته وه بڵێت، ڕاسته ئه و پاره یه براوه، له كاتێكدا ئه وان له ئێمه دڵنیاترن كه ئه و پاره یه خوراوه . " ئه و په رله مانتاره كورده جه ختده كاته وه " نه خێر حكومه تی هه رێم نایه وێت به 30 ڕۆژ جارێك مووچه بدات، و ئێستا ئیش له سه ر كه مكردنه وه ی ده كات، خۆشبه ختانه ئێمه ئه و به ڕه یه مان له ژێر پێیان ده رهێنا، چونكه چه ند جارێك كۆبوونه وه یان كردبوو و دوایان خستبوو، تا بزانن له به غداد بڕیارێك ده رده چێت له په رله مان ڕێگه بدات له حكومه ته وه، كه مووچه ببڕدرێت، ئێمه دوێنی له په رله مانی عێراق ئه و بڕیاره ماندا، كه حكومه تی عێراقی بۆی نییه مووچه ی فه رمانبه ران ببڕێت، مووچه ی فه رمانبه ران هێڵی سووره ." سه باره ت به بڕیاره كه ی په رله مانی عیراق، بۆ ڕه تكردنه وه ی كه مكردنه وه ی مووچه ی فه رمانبه ران، د. ڕێبوار كه ریم وتی: " به ڵام ئێمه ئه و بڕیاره ی داومانه حكومه تی عێراقی بۆی هه یه مووچه ی پله ی تایبه ت، پله باڵاكان، كه ئێمه ی تێداین ببڕێت، یان كه م بكاته وه ئێمه هیچ لاریمان نیه، به ڵام ناكرێت مووچه ی فه رمانبه ری ئاسایی كه م بكرێته وه . له ڕاستیدا ئه م بڕیاره ئیلزامیه / ناچارییه بۆ هه ر كه سێك، كه مووچه ی له به غداوه بۆبێت. مووچه ی هه رێم له به غداوه دێت، بۆیه هه رێم مولزه مه ده ستكاری مووچه نه كات." د.ڕێبوار ده شڵێت: " هه رێمی كوردستان سه ره تا، كه هاتووه ڕازی بووه هه موو نه وته كه ی ته سلیمی به غداد بكات، و هه موو داهاتی ته سلیمی به غدا بكات، له به رامبه ر ئه وه دا به غداد پاره ی بداتێ بۆ مووچه ، به ڵام دواتر كه نرخی نه وت تۆزێك جوڵا، هات وتی 250 هه زار به رمیل ده ده م به به غداد، له گه ڵ نیوه ی داهات. ئێستا له سه ر ئه مه جۆرێك ڕێكه وتن كراوه و گه یشتونه ته خاڵی كۆتایی، ئه م هه فته یه ی كه دێته وه، هه فته ی یه كلاكه ره وه یه، كه له 19/5 نوسراو كراوه هه رێم ڕه زامه ندی ده ربڕیووه ، كه له ماوه ی یه ك مانگدا ڕێكه وتن بكرێت. ده بێت هه ردوولا بگه نه ڕێكه وتنێكی كۆتایی سه باره ت به م بابه ته ، یه كه م ده بێت هه رێمی كوردستان ڕێكه وتن بكات له به غداد. به داخه وه م ئاگادارم، بۆچوونێك هه یه له ناو حكومه تی هه رێمدا، كه ده ستی ده ستی یان خاو و خلیچكی بكه ن به ڕێكه وتنه كه ی به غداد له به ر ئه وه ی نرخی نه وت به رز بۆته وه ." د. ڕێبوار كه ریم، هه ر له سه ر ڕێككه وتنی نێوان هه رێم و حكومه تی ناوه ندی، درێژه ی به قسه كانیدا و ده ڵێت: " ته نانه ت ئێستا خه ریكه ده بێته نوكته، كه ده ڵێن فه لكناسێك وتویەتی له ماوه ی چه ند مانگی داهاتوودا نرخی نه وت ده بێت به 70 دۆلار، بۆیه ڕه نگه حكومه تی هه رێم بیه وێت به قسه ی ئه و فه له كناسه بڕوات و نه یه وێت ڕێكه وتن بكات له گه ڵ به غدا . ئه مه كاره ساته ، ئه مه كێشه یه كی گه وره یه ، بۆیه ناكرێت حكومه ت پلانێكی ستراتیجی نه بێت، حكومه تی هه رێم پار، كه نه وتیش گران بووه ، له 2019 دا، نه یتوانیووه به بێ به غدا مووچه بدات، كه واته هه رێم به بێ به غداد ناتوانێت مووچه بدات، نرخی نه وت هه رچه ندێك بێت، بۆیه ده بێت نه خه ڵه تێت به قسه ی فه له كناس و هه ندێك كه سی تر، كه له ناو حكومه تدان و پێیانوایه ئه م نه وته گران ده بێت. گرنگه هه رێم پشت به خۆی ببه ستێت، نه خه ڵه تێت به و قسانه ، پێویسته هه رێم بێت له گه ڵ به غداد ڕێكه وتن بكات و حه قی مووچه ی فه رمانبه ران له 30 ڕۆژ جارێكدا به بێ ده ستكاری بدات." له وه ڵامی ئه و پرسیاره ی ئایا حكومه تی هه رێم په شیمان بۆته وه له ڕێككه وتن له گه ڵ به غداد؟ د. ڕێبوار كه ریم وتی: " نه خێر په شیمان نه بۆته وه ، به ڵام بۆچوونێك دروستبووه، له ناو حكومه تی هه رێمدا، كه ورده ورده نه وت به رز ده بێته وه ، و ئه گه ریش هه یه له داهاتوودا به رزبێته وه ، وه كو ئه و فه له كناسه ده فه رموێت، له به ر ئه وه با ڕێکنه كه وین له گه ڵ به غداد و پشت به خۆمان ببه ستین." چ لایه نێكی ناو حكومه ت ئه و بۆچوونه ی هه یه ، كه ڕێككه وتن له گه ڵ به غداد نه كرێت، به هۆی به رزبونه وه ی نرخی نه وت؟ له وه ڵامدا د. ڕێبوار ڕایگه یاند " له ڕاستیدا حكومه ت بریتی نیه له كۆمه ڵێك وه زیر، هه ندێك جار بۆچوونی ناو حیزبه كانیشه ، نایشارمه وه و ئه وه ش به ڕوونی دیاره ، به ڵام هه ر بڕیارێك له هه رێمه وه ده ربچێت بۆ ڕێكه وتن یان ڕێکنه كه وتن له گه ڵ به غداد بڕیاری هه موویانه ، ئه وه ی حكومه تی پێكهێناوه ، ئه و سێ هێزه ، كه سیان ناتوانن بڵێن من ڕازای نیم له گه ڵ ڕێككه وتن. هه رسێكیان هاتبوون بۆ به غداد و ئێمه له گه ڵییان دانیشتین، و به ڕاستی له گه ڵ به غداد دا دانیشتوون و هه رسێكیان ڕازی بوون، كه ڕێكه وتن بكرێت، ئێستاش هه ر ته گه ره یه كی بۆ دروست ببێت، هه رسێ لایه نه كه به رپرسن." هه روه ها وتی" من پێم وایه براده رانی پارتی دیموكرات زۆر له گه ڵ ئه وه دان كه چاویان له وه بێت خۆیان به ته نیا ئیشه كه بكه ن ( نه وت بفرۆشن )به بێ به غداد، وه به رده وامیش ده بن چونكه كه متر له نیوه ی نه وت ده درێت به به غدا." "من نایشارمه وه ، ئه گه ر ڕێكه وتن بكرێت بۆ خه ڵكی كوردستان باشه . من بۆ خۆم له گه ڵ ئه وه دانیم هه وڵ بدرێت به غداد ڕێگه له ناردنی ئه م پاره یه بگرێت، به ڵام له گه ڵ ئه وه دام كه په رله مانی كوردستان ئه ركی ڕاسته قینه ی ئه وه بێت لێپرسینه وه بكات و بڵێت كوا پاره كان؟ كوا داهاته كانی تر؟ نه ك هه ر ئه م 400 ملیاره . كوا داهاتی تری ئه م وڵاته له نه وت و له داهاتی ناوخۆ و له گومرگ؟ بۆیه به غدا له قۆناغی داهاتودا دوای ڕێكه وتن لێپرسینه وه ده كات و به ڕاستی ئێمه ش ده ستكراوه ی ده كه ین، ئه گه ر پاره دیار نه مێنێت، له مه سه له ی شوێنی ئه و پارانه ، و ئه گه ر هه رێم و به غداد ڕێكنه كه ون ئه وا به غداد هیچ پاره نانێرێت. ئه گه ر هه رێم و به غدا ڕێكبكه ون له سه ر ئه وه ی به غداد بڕێك پاره بدات، به هه رێمی كوردستان و بۆ مووچه بێت له به رامبه ردا هه رێمی كوردستان ئه و پاره یه نه دات به مووچه ، به غدا ده یبڕێت." د. ڕێبوار كه ریم مه حمود واده ڵێت" له ئێستادا له تۆڕه كۆمه ڵایه تییه كوردییه كانی هه رێمی كوردستانی عیراق، هه ڵمه تێكی فراوانییان، له لایه ن به شێك له هاوڵاتییانه وه ده ستپێكردووه ، له ژێر ناوی (#کوا_٤٠٠_ملیارەکە) . د. ڕێبوار كه ریم، له وه ڵامی ئه و هاوڵاتییانه ی ده پرسن، ده ڵێت: " 400 ملیاره كه ، خورا، تاڵانكرا، كه سیش نیه له هه رێمی كوردستانه وه ، له دامه زراوه كانی هه رێمی كوردستانه وه ، له دامه زراوه ی "ته شریعی" هه رێمی كوردستانه وه ، وه كو دامه زراوه نه ك وه كو كه سه كان، كه س لێپرسینه وه ناكات. دامه زراوه یه ك نییه لێپرسینه وه بكات، هیچ ده زگایه ك نییه بڵێت كوا 400 ملیاره كه ؟ كه س نازانێت چۆن دیزه به ده رخۆنه كرا، تاڵانكرا؟." هه روه ها د. ڕێبوار ئه وه شی وت: " له ڕاستیدا ئه وه ی كه گرنگه بیزانین ئه مه یه، بۆخۆم هیچ باوه ڕم به حكومه تی هه رێمی كوردستان نییه ، هیچ متمانه یه كم پێیان نیه . پاره ی هه موو كوردستانییان له به ر ده ستدا بوو، ده یان و سه دان قه یرانییان دروستكرد، دوایی هاتونه ته ده ره وه به و هه موو پاره زۆره وه ده ڵێت قه رزارین، پاره یه كی زۆر زۆریان له عێراقه وه بۆ ده هات به و پاره زۆره وه هاتووه ده ڵێت قه رزارن و شكستیان خوارد. ئابوری سه ربه خۆ و ئابوری له گه ڵ به غداد هه مووی شكستی خوارد." له به شێكی تری وتووێژه كه ی به شی كوردی ده نگی ئه مریكا، د. ڕێبوار كه ریم ئاماژه ی به وه كرد " به رنامه مان ئەوەیە و هه وڵیشمان له گه ڵ هاوڕێكانم ئه وه یه ، ئیتر كاتی ئه وه یه مووچه ی فه رمانبه رانی هه رێمی كوردستان، فه رمانبه رانی ڕاسته قینه دوای پاككردنه وه ی لیست بخرێته سه ر به غداد. ئه مه ئه و پرسیاره یه كه خه ڵك لێمان ده كه ن به رده وام، كه ئێوه ئه م قسانه ده كه ن چاره سه ر چییه ؟ له ڕاستیدا ئێمه چاره سه ر ده زانیین، ورده ورده ده مانه ویست خه ڵك بڕوا بكات، كه ئه مانه تاڵانی داهات و مووچه و پاره ی ناوخۆ و پاره ی به غداد هه موویان كردووه ، ئه وه باشترین به ڵگه 400 ملیاره كه یه ." ئه و په رله مانتاره كورده داوای كرد هه مووان هاوكاری بن، تا مووچه ی فه رمانبه رانی هه رێم بخرێته سه ر به غداد له و ڕوه وه ده ڵێت: " داوا ده كه م له سه رجه م فراكسێونه كانی كوردستان له په رله مانی عێراق، له سه رجه م په رله مانتاره ئازا و سه ربه خۆكان و به هه وڵی جه نابی سه رۆك كۆمار، و ئه و وه زیره به ڕێزانه ی كه له به غدادن، داوا ده كه م هه ر هه موومان پێكه وه قۆناغی داهاتوومان، قۆناغی ئه وه نه بێت ئیتر پاره هات هه رێم دای به مووچه ، بردی، تاڵانی كرد وه كو سه رچاوه كانی تر، ئیتر كاتی ئه مه نه ما. كاتی ئه وه یه بڕۆین بۆ چاره سه ر. چاره سه ریش ئه وه یه مووچه ی فه رمانبه رانی هه رێمی كوردستان بخه ینه سه ر به غداد دوای پاككردنه وه ی لیسته كان، ئه گه ر هه رێم خۆی لیستی پاككرده وه باشه ، پاكی نه كرده وه ، له به غدادەوه پاكی ده كه ینه وه . دوای ئه وه ده بێت هه موو فه رمانبه رێكی هه رێم له به غداده وه حسابی بانكی بۆ بكه ینه وه ، و له وێوه پاره كه ی بۆ بێته سه ر حسابی بانكی خۆی ئیتر هیچ ڕێگه یه كی تر نیه ." وتیشی" هیچ متمانه تان به هه رێمی كوردستان نه بێت. له نزیكترین چوونه وه مان بۆ به غداد، ئێمه به ڕه سمی ئه م داوایه پێشكه ش ده كه ین، وه ئیتر كاتی ئه وه نه ماوه هیچ جۆره متمانه یه ك به حكومه تی هه رێم بكرێت به تایبه ت له مه سه له ی مووچه دا. تكاده كه م هاوڵاتییانی هه رێمی كوردستان پاڵپشتمان بن، هێزه سیاسییه كان پاڵپشتمان بن. ده بێت مووچه بخه ینه سه ر به غداد، و له به غداوه هه موو كه سێك حسابێكی بانكی بۆ بكه ینه وه ، ئه گه ر ئه م پاره یه بگاته هه ندێك ده ستی ئه م ده سه ڵاته ، به ته واوه تی تاڵانی ده كه ن. بۆیه ده بێت به زووترین كات ڕێگه بگرین له وه ی كه ئه م پاره یه بگاته ئه وان. چۆن له به غداد ڕاسته وخۆ له حكومه ته وه ده چێته سه ر حیسابی فه رمانبه ران، ئاوهاش له حكومه تی عێراقه وه بچێته سه ر حسابی بانكی فه رمانبه رانی هه رێمی كوردستان. ئه مه ش خیانه ت نییه ، كه س به خیانه ت نه یخوێنێته وه ، ئه مه پاره ی مووچه یه، بۆچی ده چن له به غداد داوای پاره ده كه ن بۆ مووچه . ئێ باشه به غدا خۆی ده یدات خۆ حكومه تی هه رێم دائیره ی دابه شكردنی مووچه نیه، خۆی بۆ ده چێت له به غداد ده پاڕێته وه بۆ وه زیر و بۆ به ڕێوبه ری گشتی و بۆ چایچی به خیانه تی نازانیت، به ڵام نابێت به خیانه تی بزانیت كه من شه ڕ بكه م له سه ر ئه وه ی مووچه ی فه رمانبه رانی هه رێم بچێته به غداد و له به غداد ڕاسته خۆ بچێته سه ر حسابی فه رمانبه ر." د.ڕێبوار كه ریم ئه وه شی ڕاگه یاند" هیچ گه ره نتیه ك شك نابه م كه بڵێم به م گه ره نتیه ئه گه ر پاره له به غدادوه بێت، ده چێته ده ستێكی ئه مین." دەنگی ئەمەریکا هەوڵی دا ڕاوبۆچوونی حکومەتی هەرێم لەم بارەیەوە وەربگرێت، بۆیە پەیوەندی کرد بە جوتیار عادل، گوتەبێژی حکومەت، ئەویش لە وەڵامدا گوتی" وەڵامی ئەم جۆرە بابەتانە نادەم، چونکە ئەگەر هەر بەڕێزێک شتێکی وت دەبێ هەر خەریکی وەڵامدانەوە ئەم و ئەو بین. سیاسەتی حکومەت هەر دوو حەفتە جارێک ڕادەکەینین."