به‌هۆی به‌کتریای لیستریاوه‌ له‌ ئوسترالیا 3 که‌س گیان له‌ده‌ست ده‌ده‌ن
به‌کتریای لیستریا له‌ خاکی کێڵگه‌دا هه‌یه‌، زۆر که‌س تووشی نابن، به‌ڵام بۆ ئه‌و که‌سانه‌ی به‌رگری ته‌ندره‌ستیان لاوازو له‌وانیه‌ ببێته‌ هۆی مردن
به ڕێوبه رایه تی ته ندروستی ئوسترالیا ڕایگه یاند 3 که س به هۆی خواردنی کاڵه که وه تووشی به کتریای لیستریا بوون و گیانیان له ده ستداوه ، پێشبینی ده کرێت تووشبوونی زیاتری لێبکه وێته وه . به ڕێوبه رایه تی خۆراک له پێگه ی له سه ر ئینته رنێت بڵاویکرده وه ، به کتریاکه له ڕێگای کاڵه کی جۆری "کانتالۆب" بڵاوبۆته وه ، له باخچه ی ولایه تی "نیوساوث ویڵز" له ڕۆژهه ڵات، ده ستبه چێ کاری کۆمپانیاکه ڕاگیراوه و لێکۆڵینه وه ی لێده کرێت. به ڵام به ڕێوبه رایه تی خۆراک ناوی کۆمپانیاکه ی ئاشکرا نه کردوه. به ڕێوبه رایه تی ته ندره وستی "نیو ساوث ویڵز" دره نگانێکی هه ینی ڕایگه یاند هه موو قوربانیان که 15 که سن و به ته مه نن، له سه رانسه ری وڵاتدا، له ڤیکتۆریاوه بۆ تسمانیا. دکتۆر خاتوو ڤیکی شێپه رد به رێوه به ری ناوه ندی ته ندروستی نه خۆشیه کانی بڵاوده بنه وه له "نیوساوث ویلز " له بڵاوکراوه یه کدا بۆ میدیا ووتی "ئه توانین پشتڕاستیکه ینه وه 13 حا ڵه ت له کۆی 15 به رله وه ی نیشانه کانی نه خۆشیان لێده رکه وێت کاڵه کیان خواردوه . ووتیشی ئه و که سانه ی کاڵه کیان به ر له 1ی مانگی 3 کڕیوه ده بێت به زووترین کات فڕێیده ن و بیفه وتێنن". به ڕێوبه رایه تی ته ندروستی خه ڵکی دڵنیاکرده وه ، هه موو کاڵه که کان له بازارد کۆکراوه ته وه . پێشبینیش ده کرێت حه ڵه تی دیکه ده رکه وێت، به وپێ یه یی ده رکه وتنی نیشانه کانی دوای خواردنی کاڵه کی پیسبوو ده گاته 6 مانگ. نیشانه ی نه خۆشیه که وه ک هه ڵامه ت وایه ، سه رباری ئه وه ش هێڵنجدان و سکچون. به کتریای لیستریا له خاکی کێڵگه دا هه یه ، زۆر که س تووشی نابن، به ڵام بۆ ئه وکه سانه ی به رگری ته ندره ستیان لاوازو له وانیه ببێته په ره سه ندن و هۆی مردن. ناوندی نیشتمانی بۆ نه خۆشیه بڵاوبوه کان ووتی، لیستریا به کتریایه کی ده گمه نه له ئوسترالیا، به ڵام بڵاوبوونه وه ی له مانگی ڕابردودا له باشووری ئه فریکا بوه هۆی گیان له ده ستدانی 170 که س. ئاستی تووشبوونی ئینفله‌وه‌نزا له‌ئه‌مریکا که‌م ده‌بێته‌وه‌ به رپرسانی ته ندروستی ئه مریکا ده ڵێن خراپترین وه رزی ئینفله وه نزای ئه مساڵ که به نائاسایی داده نرێت، ئه هوه نتر ده بێته وه . ڕاپۆرتی هه فتانه ی ناوه ندی ته ندروستی و به رگری له نه خۆشیه کان ڕایگه یاند، ئینفله وه نزا له سه ره تای مانگی 2دا له به رزترین ئاستیدابوو، له ئێستادا به ره وه که مبوونه وه ده چیت. سه رباره ی ئه مه به رپرسانی ته ندروستی ده ڵێن هه رچه نده دۆخه سه ختکه تێپه ری، به ڵام هێشتا بنبڕ نه بوه و پێده چێت بۆ چه ند هه فته ی دیکه به ره ده وام بێت. به پێی ڕاپۆرته که تا ئێستا 45 ولایه ت هێشتا په تای ئینفله وه نزای تێدا بڵاوه . ولایه تی ئیندیانا ڕایگه یاند بۆ ئه م وه رزه 244 حاڵه تی گیان له ده ستدانی په یوه ندیدار به ئینفله وه نزای تێدا تۆمار کراوه . له %75 حاڵه ته کانی مردن که سانی ته مه ن 65 و به ڕه و ژوور بوون، 9 که سیش ته مه نیان له 25 ساڵ که متر بوه . له سه ر ئاستی نیشتمانی، به رپرسانی ته ندروستی ده ڵێن، 144 منداڵ گیانیان له ده ستداوه . وه رزی ئینفله وه نزا له کۆتایی مانگی 12وه ده ستپێده کات و له مانگی 2 دا ده گاته ئه وپه ری. له ساڵی ڕا بردوودا له سه ره تای مانگی 12دا به فراوانی له زۆر له ولایه ته کان بڵاوبویه وه . ئه و جۆره ڤایرۆسه ی ئه مساڵ بڵاوبوو ناسراوه به A(H3H2) که به راورد به جۆره ڤایرۆسه کانی که ی ئینفله وه نزا بۆ ده رمان و ئه نتیبایه تیک زیاتر خۆڕاگره . زاناکان ده ڵێن پێشبینی کردنی ده سپێکی وه زری ئینفله وه نزا سه خته . هۆکارێکی‌که‌ بۆ له‌ ئه‌مساڵدا له‌کۆنترۆڵکردنی ئه‌و په‌تایه‌ گرفت هه‌بووه‌؟، به‌رپرسانی ته‌ندروستی ده‌ڵین ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ئه‌و کووتانه‌ی به‌کار هات، سه‌رکوتنی به‌ده‌ست نه‌هینا و لێکۆڵینه‌وه‌ له‌و هۆکاره‌ ده‌که‌ن بۆچی ئه‌و کوتانه‌ لاواز بوو. ئینفله وه نزا نه خۆشیه که تووشی کۆئه ندامی هه ناسه دان ده بێت، نیشانه کانی بریتیه له تا، کۆکین، ئازاری ماسوڵکه ، سه رئێشه و هیلاکبوون، زۆر له وانه ی تووش ده بن له ماوه ی هه فته یه ک بۆ 2 چاک ده بنه وه ، به ڵام هه ندێک که س لایان په ره ده سه نێت و تووشی هه وکردنی بۆری هه ناسه و لووت و قوڕگ و سیه کان ده بن. کۆمپانیاکانی جیهان به‌نیازن تۆڕی ته‌له‌فوون له‌سه‌ر مانگ دانێن گه وره کۆمپانیاکانی ته کنه لۆجیای جیهان له نه خشه یه کدا هاوکارن بۆ دانانی تۆڕی ته له فوونی ده ستی له سه ر مانگ له ساڵی دهاتوودا. کۆمپانیای فۆدافۆنی ئه ڵمانی و نۆکیا و ئاودی، کارده که ن بۆ تۆڕێکی گه ڕۆک له سه ر ئۆتۆمۆبێلی ڕۆبۆت، وه ک به شێک له گه شتێکی تایبه ت بۆ مانگ. ئه م پرۆژه یه هاوکاتی ساڵیادی 50 ی یه که م دابه زینه له سه ر ئه و هه ساره یه . زاناکانی پرۆژه ی PTS بۆ ناردنی زانیاری به توانای ڕوونی و کواڵتی به رز له ئۆتۆمۆبێلی ڕووڤه رسه وه بۆ بنکه ی سه ر مانگ و دواتر له وێوه بۆ سه ر زه وی تۆڕی جۆری 4G به کاردێنن. زاناکانی پرۆژه که ده ڵێین، سیسته می به کاردێت وزه ی که متر به کاردێنێت له بری ئه وه ی له ڕۆڤه رسه وه خۆی زانیاری بۆ زه وی بنێرێت، به مه ش ئه و وزه یه ی ده مێنێته وه بۆ کار و چالاکی جیاوازی زانستی به کاردێت. به‌گوێره‌ی پرۆژه‌که‌ له‌بنکه‌ی کیب‌که‌ناڤراڵه‌وه‌ له‌ ساڵی داهاتودا ئه‌و جۆره‌ ئۆتۆمۆبێلانه‌ به‌ مووشه‌کی فالکۆن9 له‌ بنکه‌ی سپه‌یس ئێکس بۆ مانگ ده‌نێردڕین.