ژیان لە فەرهەنگدا: پێشەوا کاکەیی
پێشەوا کاکەیی، یەکێکە لە شاعیرە دیارەکانی نەوەی خۆی و جێی سەرنجێکی وردی نەوەی پێش خۆشیەتی و دەخوازێت جیاواز لە هاوتەمەنەکانی بزێوتر بێت و سەرکێش تریش بێت.
زۆر جار کە باس لە نەوەی نوێی شیعر دەکرێت هەمیشە یەکەم پرسیاری دەکرێت سەبارەت بە دنیابینی و ئەو ڕوانینانەیانە کە لەگەڵ تێکستەکانیاندا بە ئێمەی خوێنەری ئاشنا دەکەن. بە دڵنیاییەوە کارێکی قورسە بکەوینە شەنوکەوکردنی تایبەتمەندێتییەکانی شاعیرێک، چونکە پێویستی بە وردبینییەکی زۆر و گەڕانێکی گەورەش هەیە بەناو پانتایی دەستەواژە و چۆنیەتی دەربڕینی وێنە شیعرییەکان و ئەو پاشخانە هزریەی شاعیر خۆی لەسەر بونیات دەنێت. ئەڵبەت ئەمە بێ لەوەی پێویستی بە شارەزاییش هەیە لە ڕابردووی شیعردا و پێکەوە بەستنی دوێنێ لەگەڵ ئەمڕۆدا تا هەردووکیان بتوانن لە پێشوازی سبەیدا بن. بێگومان ئەوە بەشێکی گەورە و گرانی ڕەخنە و لێکۆڵینەوەکانە لە شیعر کە بتوانێت ئەو شتانەی لە دەقدا شاراوەن لەبەردەم خوێنەردا ئاشکرای بکەن و دنیابینی شاعیرمان بۆ شیتاڵ شیتاڵ بکەن، بە مەبەستی ئاشناکردنمان بە تێکستی داهێنەرانە و نوێخوازانە و هەروەهاش ببنە پەنجەرەیەکی کراوە بەسەر تێکستەکانی ئەو شاعیرانەی دەیانەوێت ڕێگە سەختەکانی شاعیر بوون ببڕن و تێکستە شیعرییەکانیان بە هیچ شێوەیەک لە ڕۆشنبیری دانابڕن. زۆر شاعیرمان هەن لە تێکستە شیعرییەکانیاندا ناخوازن، ئاسایی بنوسن، بەڵکو بزێون و سەرکێشی دەکەن، بزێویەکە لەو شێوەیەیە کە زۆر نوسەر ئارەزووی لەو جۆرە بزێویەیە بەڵام پاشخانە ڕۆشنبیرییەکەی ڕێگەی نادات بزێویەکانی جوان و نوێ بنوێنن، زۆرێکی تری نوسەرانیش دەخوازن لەم ژانرەدا سەرکێش بن و وەک کەسێکی سەرکێش ڕەفتار بکەن، بەڵام تێنەگەیشتن لە خودی سەرکێشی دەیانبات بەرەو بە یەکدادان لەگەڵ دیوارە ڕەق و تەقەکانی بێ ئەنجامیدا. کەم نین ئەوانەی پێیان وایە ئەو بزێوی و سەرکێشییە پێویستە لە هەموو سەردەمێکدا سەرهەڵبدات و پەرە بەخۆی بدات تا بتوانێت ببێتە ناسنامەی سەردەمی خۆی و پێی بناسرێتەوە، لەوبڕوایەشدانین پێکهێنانی ئەو ناسنامەیە بەتەنها کار و ئەرکی یەک شاعیرە بەڵکو وەک کارێکی بە کۆمەڵ لێی دەڕوانن. بۆ شاعیر زۆر گرنگە خۆی لە دووبارەکردنەوەی پێش خۆی بپارێزێت و ببێتە خاوەنی زمانی خۆی لە تێکستەکانیدا و دەق بە ستایلی تایبەت بە خۆی بنوسێت تەنانەت ئەگەر لەو سەروەختەشیدا ڕووبەڕووی ڕەتکردنەوە بێتەوە. پێشەوا کاکەیی، یەکێکە لە شاعیرە دیارەکانی نەوەی خۆی و جێی سەرنجێکی وردی نەوەی پێش خۆشیەتی و دەخوازێت جیاواز لە هاوتەمەنەکانی بزێوتر بێت و سەرکێش تریش بێت، بەڵام پەلەی تیادا ناکات و هێدی هێدی بە کۆڵان و شەقامەکانی شیعردا گوزەر دەکات و لە هەر شوێنێکدا وچانێک بگرێت ئەوا چرایەک لەوێدا جێدەهێڵێت. زۆر جار بووە کاتێک دەقێکی شیعر دەخوێنیتەوە ماندووت دەکات و یان دووچاری دڕدۆنگییەکی کوشندەت دەکات، لەملاوە دەتبات بەرەو ئەولا و لە ناکاو لە شوێنێکدا کە نازانیت کوێیە، تەنیا لەبەردەم تراویلکەیەکدا جێت دەهێڵێت و ئیتر بە هیوابڕانەوە هەڵدەستیتەوە و بەڵام کاتێک بە نێو ئەو وێنە شیعریانەی پێشەوا کاکەییدا ڕۆ دەچیت ئەوا هەست بە ئاسودەییەکی زۆر دەکەیت، ڕێک وەک بڵێی شاگەشکە بوویت بە خوێندنەوەی دەقێك لێوان لێو لە فەنتازیا و پڕ پڕ لە شیعر و شێوازێکی جیاواز لە نوسین. ئاو، گەر بێ ڕەنگ و بێ بۆن و بێ تام نەبوایە: قەت نەدەچۆوە سەر خۆی، هێندەی مرۆڤ بیشێوێنێت. وێنە شیعرییەکانی پێشەوا کاکەیی بەردەوام وەک گەشتیارێکن بە سوچ و کون و کەلەبەرەکانی گەردوون و پێکهاتەکانی گەردووندا دەگەڕێت، گەشتیارێکی شاعیرە و ورد سەرنج دەدات و وێنەکان بە زمانێکی پاراو دەپێچێتەوە و پێمان دەڵێت ئەوە خۆم و شیعر، ئەو ئیشی من و شیعر، ئیتر ئەوە ئێوە و خوێندنەوەتان بۆ شیعر. *ئایا دەشێت تایبەتمەندێتی بکەینە پێوانەیەک بۆ جیاکردنەوەی نەوەکانی شیعر؟ *ئایا پێشەوا کاکەیی شاعیر، توانیویەتی "هاوسەنگییەک بۆ وشە بگێڕێتەوە و چییدی وشە لە خودێتی مرۆڤدا قەتیس نەکرێتەوە."؟ *ئایا کردەی نوسین لە پێناوی چیدایە، درێژەدان بە ژیان، یان بۆ ئاشنابوون و ناسینی ئەودیوو تخوبەکانی دنیایە؟ پێشەوا کاکەیی، لە بەرنامەی ئەم هەفتەیەی ژیان لە فەرهەنگدا وەڵامی ئەم پرسیارانە و پرسیار و سەرنجەکانی ئێوەی ئازیزیش دەداتەوە: