دەباغ:ئێران دڵنیاییدا بڵاوکردنەوەی فیلمەکە سیاسەتی ئێران نیە وە لێپێچینەوە دەکات و به‌دوای ئه‌وه‌شدا ده‌گه‌ڕێن كێ له‌پشت ئه‌م كاره‌وه‌بووبێت
 " ئێمه‌ له‌چاوماندایه‌ كه‌ هاوكارمان بوون، وه‌هاوكاریان بووین دژی حكومه‌تی عێراقی به‌عسی فاشیست "
میدیاکانی کۆماری ئیسلامی ئێران کورتە فیلمێکییان بڵاوکردەوە بەناوی (تەوەکول)کەتێیدا باس لەهاوکاری ئێران دەکات بەسەرۆکایەتی (قاسم سلێمانی) لەپاراستنی هەولێری پایتەختی هەڕێمی کوردستانی عیراق لەهێرشی داعش، بڵاوکردنەوەی ئەو فیلمە کاردانەوە و نیگەرانی لای بەشێک لەهەرێمی کوردستان و تەنانەت حکومەتی هەرێمی کوردستان لەڕێگەی فەرمانگەی پەیوەندییەکانی دەرەوەی هەرێمەوە دروستکردووە. نازم دەباغ نوێنەری حکومەتی هەرێمی کوردستان لەتاران لەم وتووێژەدا باس لەوەدەکات ئێران دڵنیایی کردونەتەوە ڕێوشوێن دەگرنەبەر دژی ئەو لایەنەی فیلمەکەی بەرهەمهێناوە وەدەیانەوێت دڵنیاببنەوە کێ لەپشتیەوەیەتی. لەسەرەتای وتووێژەکەدا نوێنەری حکومەتی هەرێمی کوردستان لە تاران وتی"دیاره بۆ به دواداچوون له گه ڵ به رپرسانی كۆماری ئیسلامی ئێرانی له وباره وه له گه ڵ سێ چوار له و كه ناڵانه ی كه په یوه ندیمان هه یە وە په یوه ندیمان كردووه دڵنیاییان دا کەئه مه سیاسه تی كۆماری ئیسلامی ئێرانی نیه و وه كو سیاسه تی كۆماری ئیسلامی ئێرانی ڕێزگرتنه له سه ركرده كانی كورد و به تایبه تی ئه وانه ی كه كاریزمایان هه یه ، هه ر بۆ ئه و مه به سه ته ش داوایان له سه ركونسوڵی خۆیان كردووه له هه ولێر كه به زووترین كات كۆنفڕانسێكی هه واڵی ببه ستێت، له و كۆنفڕانسه دا ره تی بكاته وه كه ئه وه كاری كۆماری ئیسلامی ئێرانی بێت به ڵكو كه سانێك یان كۆمپانیایه ك ئه م كاره ی كردووه بۆ به رژه وه ندی خۆی وه به دوای ئه وه شدا ده گه ڕێن كه كێ له پشتی ئه م كاره دا بووبێت." نازم دەباغ ئەوەشی وت" له ڕاستیدا من ده مه وێت بۆچوونی خۆم بڵێم له و بابه ته دا چونكه هه ندێك كێشه و هه ندێك شت هه یه له وانه یه به دووادانه چوونی زیاتر بێت له قازانج به ڵام له كاتی خۆشیدا پێویسته ئێمه وه كو كوردێك و وه كو نوێنه ری حكومه ت وه ڵاممان هه بێت، ئه م بابه تانه كه ده وروژێن بابه تێكن من وایده خوێنمه وه و پێم وانییه كه ئه مه كۆماری ئیسلامی ئێرانی بێت به ڵام ده كرێت بڵێن كه كه سانێك یان ئۆرگانێك بێت به مه ستێكی تایبه تی ئه م بابه تانه باس بكات." دەباغ دەشڵێت" ئێمه وه كو كورد له هه رێمی كوردستان، "به نده وه كو نوێنه ری حكومه ت چه ندین جار جه ختمان له سه ر ئه وه كردۆته وه كه كورد به وه فایه ، وه چاكه و پیاوه تی و كۆمه كەكانی هیچ كه سێكی له بیرناچێت له وانه كۆماری ئیسلامی ئێرانی كه له قۆناغه سه خته كاندا هاوكاری خه ڵكی عێراق بووه به كورد و عەره ب و نه ته وه كانی تره وه ، دیاره وه كو كوردیش زیاتر به ڵام ئه گه ر بێته سه رئه وه ی هاوكارییه كان به چاوی یه كدابده ینه وه ، پێم وایه كوردیش كه می نه كردووه یه كێك له وانه خانه واده ی "ماڵی مه لا مسته فا" هه شت هه زار كه سیان ئه نفال كرا له سه ر ئه و كار و هاوكاریانه ی كه له كاتی خۆی هێزه كانی پێشمه رگه ی كوردستان له ناوچه ی حاجی هۆمه ران هاوكاری له گه ڵ كۆماری ئیسلامی ئێرانی كرد له شه ڕه كانی ئێران دژ به عێراق واته ئێمه ناكرێت هه موو جارێك بڵێین ئه گه ر پێشمه رگه نه بووایه له فڵانه خاڵی مه رزی یان له فڵانه شه ڕدا سوپای ئێران یان پاسدارانی ئێران ئه م شكسته یان ده كرد یان ئه م سه ركه وتنه یان مسۆگه ر نه ده كرد، بۆیه به درێژایی خه بات و تێكۆشان هه موو لایه ك منه تمان به سه ر یه كدا هه یه به ڵام ئه و منه ته له چوارچێوه ی واجب و ئه ركدا بووه ." نازم دەباغ زیاتر وتی"ئێمه وه كو كورد پێویستیمان به هاوكاری ئێران بووه ، وه كاتی خۆیشی بۆ ئه و مه به سته من خۆم یه كێك بووم له وانه له لایه ن چه ند به رپرسێكه وه به دوایاندا ناردووم له و بابه ته وه قسه مان كردووه ، وه من خۆم بۆچوونم وابووه ئه گه ر هاتوو كۆماری ئیسلامی ئێرانی ئه و ڕۆژه ی كه داعش په لاماری هه ولێری-دا "جه نابی كاك مه سعود" و كورد داوای كۆمه كیان له كۆماری ئیسلامی ئێرانی كرد من پێم وایه ته نها بۆ ئه وه نه بوو كه ئێمه بپارێزن به ڵكو بۆ ئه وه بوو كه خۆشیان بپارێزن، له به رئه وه من ئه و ڕۆژه له گه ڵ چه ندین به رپرس له و باره وه ڕاوێژمان كردووه وتوومه ئه گه ر كۆماری ئیسلامی ئێرانی له هه ولێر و له ناوه وه شه ڕی داعش نه كات و ڕێگه بده ین داعش سه ربكه وێت پێم وایه ده بێت ئێران له ناو وڵاتی خۆی له سه ر مه رزه كانی شه ڕی داعش بكات جگه له وه ی جارێكی تر بۆی هه یه گه لی كورد ئاواره بێت، واته شه ڕی داعش شه ڕێك بووه هه م بۆ كورد هه م بۆ ئێران هه م بۆ هه موو ئه وانه ی كه دژی تیرۆریست بوون ئه مه منه تی ناوێت به ڵكو ئه وه هاوكاری ده وێت." سەبارەت بەوەی مەبەست چیە لەبڵاوکردنەوەی ئەو فیلم و باسکردنی ئەو بابەتە لەمکاتەدا؟ لەوەڵامدا نازم دەباغ دەڵێت" له مكاته دا بۆی هه یه لایه نێك له وانه ی كه مه به ستیان بێت بۆ لاوازی كورد و بۆ شكاندنی كورد به شێوه یه ك كه هه میشه كوردیش بەرگری كردووه خۆ چه ندین ساڵه ته نها به هه ندێك كۆمه ك نه بووه ، وه ئه و شه ڕانه ی كه كراوه ڕاسته له قۆناغی یه كه م له وانه یه هێزێك بشكێت به ڵام كه ڕاده وستێت و خۆی ده گرێته وه ،به دڵنیایی هێزی پێشمه رگه ش ڕۆڵی هه بووه له سه ركه وتنی له شه ڕه كاندا وه كو خۆشیان ده ڵێن به حه فتا كه س ناكرێت مه رزێكی هه زار و په نجا كیلۆمه تری بپارێزیت له داعش ئه گه ر هێزی پێشمه رگه و خه ڵكی قاره مانی هه رێمی كوردستانیش نه بێت به ڵام من جارێكی تر جه ختده كه مه وه كورد سوپاسی هه موو ئه و هاوكارییانه ده كات كه هه ركه سێك كردبێتی له وانه كۆماری ئیسلامی ئێران، وه نه ده بووایه به م شێوه یه سه ركرده یه كی كوردی پێ بشكێنن و به وشێوه یه به چاوی ئه و كه سانه یدا بده نه وه ، به پێچه وانه ئێستا له هه رێمی كوردستان هێزی باڵا كه په یوه ندییه كانی له گه ڵ كۆماری ئیسلامی ئێران باش بێت له م قۆناغه ی ئێستا له هه موویان په یوه ندییه كان پته وتر پارتی دیموكراتی كوردستانه ." لەوەڵامی ئەو پرسیارەی ئایا پێتان وایە کۆماری ئیسلامی ئێران لێپێچینەوە و لێکۆڵینەوە لەسەر بڵاوکردنەوەی ئەو ڤیدۆیە بکات لەوەڵامدا نازم دەباغ وتی "به‌پێی ئه‌زموونی خۆمان له‌وبارانه‌وه‌ زۆرجار ئیجرائاتی خۆی كردووه‌ به‌ڵام له‌چوارچێوه‌ی یاسایی خۆیاندا، له‌كۆماری ئیسلامی ئێرانیش زۆرجار ڕۆژنامه‌كان له‌نێوان خۆشیاندا یاخود باڵه‌كانی ناو كۆماری ئیسلامی ئێرانی، ئه‌وه‌ی ڕیفۆرم خوازه‌ و ئه‌وه‌ی "موحافزكاران له‌ڕۆژنامه‌كان په‌لاماری یه‌كده‌ده‌ن بۆیه‌ له‌چوارچێوه‌یه‌كدا ده‌توانن لێپرسینه‌وه‌ی ئه‌و كه‌سانه‌ بكه‌ن، وه‌ لێپێچینه‌وه‌یان لێ بكه‌ن كه‌به‌چ مه‌به‌ستێك ئه‌م كاره‌یان كردووه‌ چونكه‌ به‌دوای ئه‌وه‌شدا ده‌گه‌ڕێن كه‌كێ له‌پشتی ئه‌م كاره‌وه‌ بووبێت. " دەباغ باس لەوەشدەکات" من پێم وایه زۆرجار له م بابه تانه ی كه پێی ده وترێت دژایه تی و یان پێی ده وترێت شكاندن كراوه و باسكراوه چ له ڕاگه یاندنه كانی كۆماری ئیسلامی ئێرانی دژ به هه ندێك كه سی كورد وه كو له مڕۆژانه دا خه ڵك له سه ر جل و به رگی كوردی خه ڵك قسه ی كرد وه ڵامدانه وه یه كی باشی هه بوو له سۆشیال میدیاكاندا، وه هه روه ها له هه رێمی كوردستانیش له وانه یه ڕاگه یاندن و ڕاگه یاندكار ئه م بابه تانه ی هه بێت، كاری ئێمه وه كو نوێنه رایه تی حكومه تی هه رێمی كوردستان به دواداچوونه گه یاندنی گله ییه كانه ، وه دۆزینه وه ی ڕێگه چاره سه ریشه چونكه ئێمه له هه موو قۆناغه كان پێویستمان به یه كتری هه یه به تایبه تی شه ڕی تیرۆر، چه ند ساڵ له مه وپێش له بیرمه كه وترا مه سه له ی ڕاگه یاندن له كۆماری ئیسلامی ئێرانیدا قۆناغێكی به خۆوه گرتووه زۆرجار ڕه خنه له ئیمام خومه ینیش گیراوه له ڕۆژنامه كان، زۆرجار قسه به یه كتریش ده ڵێن له به ر ئه وه ڕاگه یاندن قورسایی خۆی هه یه به ڵام به دڵنیاییه وه ئه و كه ناڵانه ی كه ته مسیلی سیاسه تی كۆماری ئیسلامی ئێرانی ده كه ن ڕێگایان پێنادرێت." نازم دەباغ دەڵێت" من پێم وایه له ئێران ئه وه نده بیروڕاو بۆچون وخه ت و ئه ملاو ئه ولا هه یه پێم وانیه كه ناڵی ڕه سمی به رپرس ئه م كاره ی كردبێت، له وانه یه كه سانێك هه بن بۆخۆی به سروشتی بزانن كه فیلمێكی دیكیومێنتاری بڵاو بكه نه وه ، ئه وه ی خۆی زانیاری هه یه ئه گه رنا كوردیش ئه گه ر بیه وێت له زۆر قۆناغدا هاوكاری باشی سوپای ئێرانی وپاسدارانی كردووه له شه ڕه كانی دژ به عێراق به ڵام ده كرێت ئێمه ئه وانه بكه ینه منه ت ئێمه به منه تمان نه زانیووه ئێمه بەڕێكه وتنمان زانیووه ." "من پێم وانییه‌ ئه‌وه‌ هه‌ڵوێستی فه‌رمی كۆماری ئیسلامی ئێرانی بێت به‌ڵام ده‌كرێت ئۆرگانێك به‌باشی زانیبێت بۆخۆی و ئه‌م بڕیاره‌ی دابێت و ئه‌م كاره‌ی كردبێت، ئه وان چه ندین جار شتی وای هاتۆته پێش، له سۆشیال میدیاكانی ئێران له ڕۆژنامه كانی ئێران جاری واهه یه په لاماری كه سایه تی سه ركرده كورده كانیان داوه به تایبه تی "جه نابی كاك مه سعود" پێمان ڕاگه یاندوون وه ڵامیان داوینه ته وه ئه وه ی سیاسه تی ڕه سمی بێت له ڕۆژنامه و له سایته كان و له ده زگا هه واڵیه كانی ڕه سمیه كانی كۆماری ئیسلامی ئێرانی له سه ر ئێران حسابه ، ئه وانه ی ترده كرێت له چوارچێوه ی ئازادی ڕاگه یاندن حسابی بۆ بكرێت." نازم دەباغ نوێنەری حکومەتی هەرێم لەتاران وای وت" واتە لە ئێراندا ئازادی ڕادەربڕین بەوشێوەیە ڕێگەی پێدەدرێت لەکاتێکدا بەپێی ڕاپۆرتی ڕێکخراوەنێودەوڵەتیەکان ئێران لەریزبەندی یەکەمەکانی پێشێلکاری ئازادی ڕادەربڕینە؟ لەوەڵامدا نازم دەباغ وتی" من پێم وانیه‌ ئازادی به‌و شێوه‌یه‌ بێت کەبەدڵی من و تۆ بێت، یا هه‌موو كه‌سێك ڕازی بكات به‌ڵام ڕۆژانه‌ شت ده‌خوێنینه‌وه‌ ڕه‌خنه‌ له‌یه‌كتر و ڕه‌خنه‌ی باڵی چاكسازی ڕه‌خنه‌ی كه‌سانی ئیسڵاحی و ڕه‌خنه‌ی كه‌سانی پارێزگار زۆر به‌ڕاشكاوی هه‌یه‌ و له‌ زۆربه‌ی ڕۆژنامه‌كان ده‌بینرێت تەنانەت ڕەخنە لەحکومەت و لەسەرۆک کۆماریش لەئێراندا دەگرن. " هەروەها ئاماژەی بەوەشکرد " له هه موو قۆناغه كان له و ڕۆژه وه كۆماری ئیسلامی ئێرانی هه یه و سه ره تا پێش یه كێتی پارتی له په یوه ندیدا هه بووه ، وه له شه ڕه كانی كۆدۆ و حاجی هۆمه ران و زۆر شوێنی تر هاوكار بوون و به شداربوون دوای ئه وه ش له عه مه لیه تی فه تحی یه كه وه یه كێتی نیشتیمانی كوردستان به شدار بووه ، به نده ش كه سێك بووم به رپرس بووم له كۆمه ڵێك هه ماهه نگی بۆ فه تحی یه ك و دوو وسێ، ئێمه له چاوماندایه كه هاوكارمان بوون، وه هاوكاریان بووین دژی حكومه تی عێراقی به عسی فاشیست، وه ئه م شته مان نه به منه ت زانیووه بۆ سه ر كۆماری ئیسلامی ئێران وه ئه وانه ی ئه وانیش تاڕاده یه ك له به رئه وه ی ئێمه میلله تێكی مه زڵوم و هێزێكی به رامبه ر عێراق تاڕاده یه ك لاواز بووین چاویشمان له وه بێت كۆماری ئیسلامی ئێرانی هاوكاری كردووین بۆیه ئه م هاوكارییانە له و چوارچێوه یه دا بووه کەهاوكاربین له گه ڵ یه كدا." باشە هۆکاری چیە ئەوە چەندین جارە ئێران بەمشێوازە بەتایبەت پارتی دیموکراتی کوردستان و خودی (کاک مەسعود) بارزانی دەکاتە ئامانج لەو فیلمانەدا لەکاتێکدا وەک خۆت ئاماژەتپێکرد ئێران هاوکاری یەکێتیش بووە وە هەولێر پایتەختی هەرێمی کوردستانە کە یەکێتی و حیزبەکانی تریشی لێیە؟ نازم دەباغ بەمشێوەیە وەڵامی دایەوە و دەڵێت" له وانه یه یه كێك له هۆكاره كان ئه وه بێت ئه مڕۆ له گۆڕه پانی هه رێمی كوردستان نازم پێی خۆش بێت یان پێی ناخۆش نه بێت كه سێكی وه كو كاك مه سعود، وه كو سه رۆك بارزانی بۆته كاریزمایه ك كه ڕووی تێكراوه ، وه یه كێتی نیشتیمانی كوردستانیش به شێكه له و حكومه ته ی هه رێمی كوردستان كه ئێستا له هه ولێره ، ئه سڵی كاره كه په یوه ندیه كه هه ولێر بووه له هه ولێریش په یوه ندیه كه "جه نابی كاك مه سعود" بووه ، "جه نابی كاك نێچیرڤان" بووه ئه مانه به تایبه تی له گه ڵ به رپرسانی كۆماری ئیسلامی ئێرانی ئه و شه وه په یوه ندییان كردووه كه بارودۆخی هه ولێر وایه ، وه داعش په لاماری داوه و پێویستمان به هاوكاری ئێوه هه یه ، هه روه كو خۆشیان باسیان كردووه په یوه ندیان به ئه مه ریكاشه وه كردووه ، به توركیاشه وه كردووه به ڵام ئه وه ی زوو هاتۆته ده ست بۆ هاوكارییه كه كۆماری ئیسلامی ئێرانی بووه ." دەباغ زیاتر وتی" به‌ڵام ئه‌وان دێن فیلمێك ده‌رده‌كه‌ن و هه‌ندێك ته‌عبیر و شتی تر به‌ناوی "جه‌نابی كاك مه‌سعود" ده‌وترێت جێگای "نەقدە"، وه‌ جێگای گله‌ییه‌ ده‌بێت چاك بكرێت ئه‌مه‌ كه‌س له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ نییه‌، واته‌ مه‌سه‌له‌كه‌ ناكرێت كاك قوبادی تێدانه‌بێت و كاك قوبادیش بخرێته‌ ناو بابه‌ته‌كه‌وه‌ یان كاك بافڵ و كاك لاهوری تێدا نه‌بێت.ئه‌وه‌ی كه‌ كاره‌كته‌ری وتوێژو هاوكارییه‌كان بوون ئه‌م دووكه‌سه‌ بوون "جه‌نابی كاك مه‌سعود جه‌نابی كاك نێچیر." نوێنەری حکومەتی هەرێمی کوردستان ڕەخنەی ئەوەشی گرت کەهەندێکجار بیروبۆچونەکانی لەسەر کۆماری ئیسلامی ئێران حساب دەکرێت لەکاتێکدا ئەو نوێنەری حکومەتی هەرێمی کوردستانە، لەو ڕووەوە دەڵێت" من نازمم هه ندێك كه س شیكردنه وه ی دژی من كردووه كه ئه مه نوێنه ری كۆماری ئیسلامیه ، من نوێنه ری حكومه تی هەرێمی کوردستانم، كه نوێنه ری حكومه تم له چوارچێوه ی ئه و سیاسه ته ی كه ڕێگه م پێده درێت قسه له سه ر ئێران ده كه م به ڵام له هه موو حاڵه ته كان ناوی من دێت له به رئه وه ی نوێنه ری حكومه تم به ڵام یه كێتیم . حكومه تی هه رێمی كوردستان،به تایبه تی ئه وه ی كه به رپرسیارێتی یه كه می هه بووه و هاواری كردووه و داوای كۆمه كی كردووه دوو كاراكته ر بوون كاراكته ری یه كه م "جه نابی كاك مه سعود" بووه ، كاراكته ری دووه م "جه نابی كاك نێچیرڤان" بووه ، وای لێهاتووه خه ڵك له سه ر پارتی ده یان خوێنێته وه به رله وه ی له سه ر كورد بخوێنرێته وه ئه مانه كاراكته ری ئەساسی بوون له داواكاری كۆمه ك و یارمه تی بۆیه خه ڵكانێك به مه به ستی تایبه تی ده توانێت وه كو خۆی باسی بكات، وه كو ئێستا باره گای بارزانی كه وه زیرێك دێت بۆ هه رێمی كوردستان ده چێت له پێشه وه ئه ویش ده بینێت، ئه مه به ناوی پارتی قسه ی له سه ر ده كرێت جا له شوێنێكدا له به رژه وه ندیدابێت پارتییه و له شوێنێكدا له به رژه وه ندیدا نه بێت زیاتر چوارچێوه یه كی گشتی به خۆ وه بگرێت ده گوترێت حكومه تی هه رێمی كوردستان."