د.سەیوان عەلی: له‌پلانماندا بووه‌ وه‌ له‌پلانماندایه‌ هه‌تا ئێستاش ساڵی خوێندن نه‌فه‌وتێت و ده‌وام بكرێت
 "نامانه‌وێت ساڵه‌كه‌ ببێت به‌ساڵێكی "سوه‌ریی" و ته‌نها خوێندكاره‌كان ده‌ربچێنین "
لیژنەی پەروەردەی پەرلەمانی عێراق بڵاویکردەوە، تاوتوێی پێشنیارێک دەکەن بۆ کۆتایی هێنان بەپڕۆسەی خوێندنی ئەمساڵی عێراق پاش ئەنجامدانی تاقیکردنەوەکانی نیوەی ساڵ، د.سەیوان عەلی بریکاری وەزارەتی پەروەردەی حکومەتی هەرێمی کوردستان لەم وتوێژەدا باس لەچارەنوسی پڕۆسەی ئەمساڵی خوێندن لەهەرێم دەکات. لەسەرەتای وتووێژەکەدا بریکارەکەی وەزارەتی پەروەردەی حکومەتی هەرێم دەربارەی ئەو پێشنیارەی لیژنەی پەروەردەی پەرلەمانی عێراق دەڵێت" ئه وه ی ڕاستی بێت ئێمه له وه زاره تی په روه رده ، وه زاره تی په روه رده ی عێراقمان نه كردووه به نموونه یه ك بۆئه وه ی له سه ر ئیشه كانی ئه وان بڕۆین چونكه ئێمه پڕۆگرامی خۆمانمان هه یه ، بۆچوونی خۆمان هه یه ، شێوه ی كاركردنی خۆمان هه یه بارودۆخی كوردستانیش هه تا ڕاده یه كی زۆر جیاوازه له بارودۆخی عێراق هه تا ئه گه ر مه سه له ی ڤایڕه سه كه ش بێته پێشه وه ئێره وه ك بەشەکانی تری عێراق نیە ئه وه نده گه شه ی نه كردووه تابه وشێوه یه ی عێراق لێی بترسین." د.سەیوان عەلی جەختیکردەوە" ئێمه نامانه وێت به هیچ شێوه یه ك ئه مساڵی خوێندن بفه وتێت واته قۆناغی 12 وه كو قۆناغه كانی تر بێت، عێراق پڕۆسەی خوێندن ڕادەگرێت كه یفی خۆیانه چۆن ده توانن بیكه ن ئێمه نامانه وێت، هه رچه ندە به ڕاستی ئه مساڵ زیانێكی زۆرمانكردووە له مه سه له ی كات و له مه سه له ی خوێندن به ڵام ئێمه نامانه وێت ساڵه كه ببێت به ساڵێكی "سوه ریی" و ته نها خوێندكاره كان ده ربچێنین و ببڕێته وه واته ئێمه ده مانه وێت لانی كه می خوێندن و فێركردن هه بێت له كوردستاندا ئیتر ئه مه به چوونه ناو پۆله كانه وه یە به خوێندنی ئه لكترۆنیه ، به ئاماده بوونی قوتابیانه كه یە كێک له ئه گه ره كان ئه وه یه دایک وباوک یان مامۆستایان له ده ره وه ی خوێندن وانه یان پێبڵێنه وه به هه رحاڵ هه ندێك له دایک و باوکەكان بەڵێننامەیان نوسیووه كه خۆیان فێركردنی مناڵه كانیان ده گرنه ئه ستۆی خۆیان به یارمه تی وه زاره تی په روه رده و خوێندنی ئه لكترۆنی وخۆشیان له لایه كی تره وه له به رئه وه ڕوونكردنه وه كه ئه وه یە كه ئێمه به ڕاستی عێراقمان نه كردووه به نموونه بۆئه وه ی له سه ر كار و ئیشه كانی ئه وان بڕۆین چونكه ئێمه شێوه ی خوێندنمان جیاوازه." هەفتەی ڕابردوو لیژنەی باڵای بەرەنگاربوونەوەی کۆرۆنا لەهەرێم بڕیاری ڕاگرتنی پڕۆسەی خوێندنی دا جگە لەپۆلی دوانزە، لەوەڵامی ئەو پرسیارەی ئایا پڕۆسەی خوێندن دەستپێدەکاتەوە هی قۆناغەکانی تری خوێندن؟ بریکاری وەزارەتی پەروەردەی حکومەتی هەرێمی کوردستان وتی" كێشه كه له یه ک شت دایه نه ك هه ر له كوردستاندا به ڵكو له سه رتاسه ری دنیادا كه س نازانێت ئه م ڤایڕه سه هه تا 25 ی مانگ چی لێ به سه ردێت؟ واته ئایا گه شه ده كات یاخود ده بێت به مه ترسیه كی گه وره له سه ر كۆمه ڵگه ی كوردستان به شێوه یه كی گشتی و له سه ر قوتابیان و مامۆستایان و دایک و باوكان، ئێمه نازانیین به ڵام له پلانماندا بووه وه له پلانماندایه هه تا ئێستاش ساڵی خوێندن نه فه وتێت و ده وام بكرێت ئیتر بارودۆخه كه ش چۆن ده بێت ئێمه نازانیین." هەروەها ڕاشیگەیاند" به دڵنیاییه وه ئێمه خۆمان وه كو وه زاره تی په روه رده به ته واوه تی په یڕه و و بڕیار و ڕێنماییه كانی لیژنه ی باڵای به ره نگاربوونه وه ی كۆرۆنا په یڕه و ده كه ین. چونكه ئه وان له كاری خۆیاندا پڕۆفیشناڵن و ده زانن و هه موو سه رژمێری كوردستانیشیان لایه نه ك هه ر قوتابخانه كان كه زۆر زۆر گرنگتره چونكه ئێمه له وه زاره تی په روه رده ئه گه ر سه رژمێریه كیشمان لابێت ته نها ئه وه مان لایه كه له قوتابخانه كان ڕووده ده ن به ڵام وه زاره تی ته ندروستی هه موو كوردستانی له لایه." سەبارەت چارەنوسی پڕۆسەی خوێندنی پۆلی دوانزە کە لە ئێستادا بەردەوامە؟ د.سەیوان عەلی دەڵێت " پۆلی دوانزه كان یه كه م هه تا ڕاده یه كی زۆر كامڵن وه كو بازنه ی یه كه می خوێندن نیین، وه كو بنه ڕه تیه كان نیین هه تا ڕاده یه ك گه نجانێكی كامڵن وه ئه مساڵی تر له هه رزه كارییه وه ده رده چن واته پێ ده نێنه قۆناغی كامڵ بوون و زانكۆ له به رئه وه زیاتر ده توانن خۆیان بپارێزن هەروەها زیاتر ده توانن سوود له ڕێنماییه كانی وه زاره تی ته ندروستی و وه زاره تی په روه رده ببینن وه ئه و داواكاری و ڕێنماییانه چییه جێبه جێی بكه ن واته قوتابیه كی پۆلی یه ك هه تا نۆی بنه ڕه تیش هه رگیز ناتوانرێت واڕه چاوبكرێت كه خۆپارێزی بكات وه كو ئه و قوتابیه ی كه له پۆلی دوانزه دایه ، مه سه له ی دووه میش ئه وه یه كه پۆلی دوانزه ، پۆلێكی زۆر هه ستیاره واته ساڵێكی تر ئه گه ر دوانزه ده وام نه كات خوانه خواسته خوێندنه كه یان بفه وتێت ئه ی زانكۆكان كێ وه ربگرن؟ له به رئه وه زۆر بایه خ به پۆلی دوانزه ده درێت." هەروەها وتیشی" من پێشبینی ده كه م وه زاره تی په روه رده شتێكی باش ده كات كه گرنگی ده دات ئێمه پلانی خۆمان هه یه هه م بۆ تاقیكردنه وه كانیان كه تۆزێک دواده خرێت به ڵام ده كرێت خولی یه كه م و دووه م ئه گه ر ڕۆژێك دوابكه وێت هه ماهه نگیمان هه یه له گه ڵ وه زاره تی خوێندنی باڵا بۆئه وه ی دوایی له چۆنیه تی وه رگرتنی قوتابیه كان له زانكۆ و په یمانگاكاندا تووشی كێشه و گرفت نه بین له گه ڵیاندا، وه به هاوكاری هه موولایه ك (ئینشالله ) ئه مساڵ به شێوه یه كی جوان و سه ركه وتووانه ته واو ده كه ین و بزانیین بارودۆخه كه ش چۆن ده بێت هیچ كه سێك ناتوانێت بڕیاری سه د له سه د بدات." بریکاری وەزارەتی پەروەردەی حکومەتی هەرێمی کوردستان ئەوەشی وت" هه تا ئه م ساته هیچ پلانێك نییه بۆ ڕاگرتنی خوێندن له پۆلی دوانزه كاندا، به پێچه وانه وه پلانمان داناوه بۆ تاقیكردنه وه كانیان بۆ خوێندنه كانیان له كه یدا ئه زمونه كانیان ده ست پێده كات و له كه یدا ده وام ده ستپێده كاته وه بۆ وه رزی یه كه م و دووه م بۆ تاقیكردنه وه كانی كۆتایی خولی یه كه م و خولی دووه میش به ته واوه تی هه تا مانگی نۆی ئه مساڵ پلان دانراوه بۆ پۆلی دوانزه و تاقیكردنه وه كانیان ده كرێت، تاقیكردنه وه ی گشتی وه زاری ده كرێت و خولی یه كه م و دووه میش تاقیكردنه وه ده بێت واته هه موو پلانێك دانراوه پێشبینی ده كه م به یانی ببێت به فه رمانی وه زاری و به شێوه یه كی دروست بڵاوبكرێته وه ، ئه م قسانه ی من ئێستا ده یكه م هیچیان ئێستا فه رمانی وه زارییان بۆ ده رنه چووه و پێشبینی ده كه م له سبه ینێوه فه رمانی وه زاری ده ربچێت بۆ ئه و مه سه لانه بۆ پۆلی دوانزه ، واته ئه زموونه كانی وه رزی یه كه م كه ی ده ستپێده كات و ئه زموونه كانی وه رزی دووه م كه ی ده ستپێده كات، وه تاقیكردنه وه كانی كۆتایی خولی یه كه م و دووه می كۆتایی كه ی ده ستپێده كات واته هه مووی به شێوه یه كی جوان و ڕێكوپێك پڕۆگرامی بۆ دانراوه و كاته كانیان دیاریكراوه له به رئه وه به هیچ شێوه یه ك پلانی ئه وه نییه كه پۆلی دوانزه واز لێبهێنیین یان نه خوێنن، هه موو كارێك ده كه ین بۆئه وه ی پۆلی دوانزه بتوانن به سه ركه وتووی ساڵه كه ته واو بكه ن و تاقیكردنه وه كانیان بكه ن و ساڵێكی تر له زانكۆ و په یمانگاكاندا ده ست به خوێندن بكه ن."