"حكومه‌تی هه‌رێم مولزه‌مه‌ به‌وه‌ی ئه‌و پاره‌یه‌ی به‌غداد ده‌ست به‌جێ دوای جه‌ژن دابه‌ش بكات به‌سه‌ر فه‌رمانبه‌راندا"
"ئەگەر موچەی فەرمانبەران نەدرێت ئەوا ئەو تۆزە متمانەیەی عێراق بە هەرێمی هەیە ئەوەش نامێنێت"
ئه حمه د حاجی ڕه شید ئه ندامی لیژنه ی دارایی و ئابوری په رله مانی عیراق له فراكسیۆنی كۆمه ڵی ئیسلامی كوردستان سه باره ت به ده نگۆی ناردنی بڕی چوارسه د ملیار بۆ هه رێمی كوردستان ده ڵێت" حكومه تی هه رێم مولزه مه به وه ی ئه م پاره یه ده ست به جێ دوای جه ژن دابه ش بكات به سه ر فه رمانبه راندا چونكه بۆ فه رمانبه ران هاتووه ، هه ر گۆڕانكارییه ك له م پاره ، ئینجا بیدات به و كۆمپانیایانه ی كه به حسابی خۆی قه رزی لێ وه رگرتوون یاخود دواخستنی بۆ مانگی داهاتوو، ئه وه حكومه تی هه رێم ئه و لێپرسراویه تیه هه ڵده گرێ له به رامبه ر فه رمانبه راندا كه مووچه یان له كاتی خۆیدا ناداتێت، وه ئه گه ر ئه م پاره یه مانگی داهاتوو نه هات، ئه وه هۆكاری ئه وه یه حكومه تی عێراق ئه و نه خته متمانه یه ی هه یه تی به هه رێم، هه رێم ئه وه شی له ده ست داوه ، له وه ڵامی ئه و پرسیاره ی ئایا پێتان وانیه نه ناردنی موچه ی فه رمانبه رانی هه رێم له لایه ن به غداده وه وه بڵاوبونه وه ی كۆرۆنا ڕێگربێت له به رده م نه دانی موچه به فه رمانبه ران ؟ ئه حمه دی حاجی ڕه شید له وه ڵامدا وتی" به هیچ شێوه یه ك نه من بڕوام هه یه وه خۆشیان بڕوایان پێی نیه ،بۆیه ده ڵێم ئه م به ڕێزانه ی كه له هه رێم سیاسه ت ده كه ن و له ده سه ڵاتی سیاسیدان، ڕوئیه ی ڕوونیان نیه له باره ی پاشه ڕۆژه وه ، بۆیه هه رچیه ك هه یه شتی ڕۆژانه یه ، ئه مانه به كه ڵكی ئیداره ی ده وڵه ت نایه ن، ئه مانه ناتوانن پێشبینی سێ مانگی خۆیان بكه ن بۆیه كه وتنه ئه و هه ڵه گه وره یه وه كه ده یانووت به ئابوری سه ربه خۆ ده توانیین ده وڵه تیش ئیداره بده ین ." له سه ره تای وتووێژه كه دا سه باره ت به ده نگۆی ناردنی بڕی 400 ملیار دینار له لایه ن حكومه تی عیراقه وه بۆ هه رێمی كوردستان ده ڵێت" له پێشه وه ده بێت شیكاری بڕه كه بكه ین بۆ ئه وه ی بزانیین ئه مه چییه ؟ ئه و بڕه ی كه نێردراوه بڕیار وابوو كه 370 ملیار بێت، به ڵام دواتر كراوه به 400 ملیار كه واته ئه و بڕه پاره یه نیه كه له بودجه ی 2019 دا دیاری كرا بوو، كه بریتییه له 1/12 واته 453 ملیار ده بوایه بنێردرایه ، وه به یاسای به ڕێوه بردنی دارایی ده ڵێت ئه گه ر موازه نه ته شریع نه كرا، ئه وا "نه فه قاتی فیعلی به رده وام ده بن ، واته یه ك له سه ر دوانزه ی ئه و بڕه پاره یه ی ساڵی 2019 سه رف كراوه بۆ هه رێم، هه مان بڕه پاره به رده وام ده بێت كه بۆ مانگی یه ك و دوو و سێ به رده وام بووه ، ئه م بڕه ی كه نێردراوه 400 ملیاره ، كه واته 53 ملیاری كه مه ، كه واته له وه تێده گه ین كه ئه مه جۆرێكه له نیاز پاكی حكومه ته كه ی كازمی به رامبه ر به هه رێمی كوردستان، چونكه له چه ند لایه نێكه وه به به ڕێز كازمی وتراوه له وانه نه ته وه یه كگرتووه كان پێیان وتووه و پێشنیاریان بۆ كردووه هه رێمی كوردستان دۆخی خراپه پێویسته عیراق هاوكاری بكات." ده رباره ی ئه وه ی هه ر لایه نێك له هه رێمی كوردستان هۆكاری ناردنی ئه و بڕه پاره یه ده ڵێت به هۆی فڵانه به رپرسه وه بووه ؟ ئه حمه دی حاجی ڕه شید ده ڵێت" من له دوو سه رچاوه وه پێیان ڕاگه یاندم یه كێكیان له نه ته وه یه كگرتووه كان و ئه ویتریان له سه رۆك كۆماره وه كه 10 ڕۆژ پێش ئێستا ئه و بابه تانه یان له گه ڵ مسته فا كازمی-دا تاو وتوێ كردووه . بۆیه ئه ویش جۆرێك له به ڵێنی دابوو، هه فته ی پێشتریش من له چاوپێكه وتنه ڕۆژنامه وانیه كانمدا باسم له وه كردبوو كه به ڵێ پاره پێش جه ژن ده گاته هه رێمی كوردستان. له ڕاستیدا له به رئه وه ی هه رێم زۆر زه رووره به پاره و ده ستی پێ ناگات ئه گینا ده بوایه هه رێم داوای 453 ملیاره كه ی بكردایه چونكه ئه وه لایه نه یاساییه كه یه تی، ئه مه به شه مووچه ی فه رمانبه رانه ، به ڵام بۆ پاره كه به ته واوه تی نه نێردراوه ؟ ده بێت ئه م پرسیاره كازمی وه ڵامان بداته وه له گه ڵ هه رێمی كوردستان كه بۆ داكۆكی ناكه ن؟ كه ئه مه دۆسێیه كی یاساییه و ده بوایه عێراق پابه ند بوایه به 1/12 ی مووچه وه ، به ڵام دیاره هه رێمی كوردستان داكۆكی ناكات له سه ر ئه م بابه ته ده بێت مه سه له كه ئه وان وه ڵامی بده نه وه كه بۆ 453 ملیار نیه ؟" هه روه ها زیاتر ڕونیكرده وه " دوو بابه تی سه ره كی هه یه ئه وه ی كه من بڕوای ته واوم پێ هه بووه له كۆبوونه وه یه كی "به ڕێز كازمی له گه ڵ "به ڕێز دكتۆر به رهه م" سه رۆك كۆماردا باسی ئه و بابه ته كراوه و كازمی جۆرێك له به ڵێنی داوه ، خاڵی دووه م( جنین بلا سه خار) له یه كێك له كۆبوونه وه كانی له گه ڵ كازمی دا ته ئكیدی لێكردۆته وه و داكۆكی له وه كردۆته وه كه هه رێمی كوردستان پێویسته هاوكاری بكرێت له م مانگه ، ئه ویش (كازمی) به "جنین" ی وتووه به ڵێ هاوكاریان ده كه م به ڵام جارێ با لێم بوه ستن ، ئه وه له سه ره تادا بوو. ئه م دوو هه وڵه من به ڕه سمی ئاگام لێیانه ، ئه وه ی تری باس ده كرێت، ده كرێت هه موو لایه نێك به شداریان كردبێت و داوایان كردبێت. ئه گه ر به تویتێك یان به لێدوانێك داوای كردبێت یان ئه گه ر به رپرسێكی بینی بێت یان كازمی یان بینی بێت و سه ردانیان كردبێت، ئه مانه هه مووی ده چنه ئه و خانه یه ی كه هه موو هه وڵیان داوه بۆ ئه وه ی ئه م پاره یه بێت، ئه وه ی به ڕه سمی به من گه یشتووه نێرده ی تایبه تی نه ته وه یه كگرتووه كان جنین بلا سه خار داوای كردووه له گه ڵ سه رۆك كۆمار." ئه حمه د حاجی ڕه شید جه ختیكرده وه " ئه مه پاره یه كه (400 ملیار دیناره كه ) نێردراوه بۆ ئه وه ی له م مانگه دا بدرێته مووچه ی فه رمانبه ران، ئه گه ر حسابی مووچه ی بۆ بكه ین حكومه تی ناوه ندی مانگی یه ك و دوو و سێ پشكه كه ی هه رێمی ناردووه ، كه واته ئه مه هی پشكی مانگی چواره ، بۆیه حكومه تی هه رێم مولزه مه به وه ی ئه م پاره یه ده ست به جێ دوای جه ژن دابه ش بكات به سه ر فه رمانبه راندا، هه ر گۆڕانكارییه ك له م پاره ، ئینجا بیدات به و كۆمپانیایانه ی كه به حسابی خۆی قه رزی لێ وه رگرتوون یاخود دواخستنی بۆ مانگی داهاتوو، ئه وه حكومه تی هه رێم ئه و لێپرسراویه تیه هه ڵده گرێ له به رامبه ر فه رمانبه راندا كه مووچه یان له كاتی خۆیدا ناداتێت، وه ئه گه ر ئه م پاره یه مانگی داهاتوو نه هات، ئه وه هۆكاری ئه وه یه حكومه تی عێراق ئه و نه خته متمانه یه ی هه یه تی به هه رێم، هه رێم ئه وه شی له ده ست داوه ." وتیشی" چاوه ڕێ ده كه ین بابزانیین هه ڵوێستی حكومه تی عێراقی چی ده بێت؟ ئه گه ر مانگی داهاتوو موچه ی فه رمانبه رانی نه نارد، ئه وه دیاره ئه و نه خته متمانه یه ی كه هه یه تی به حكومه تی هه رێم ، ئه و متمانه یه ش نه ماوه یاخود دیوه كه ی تری وه كو هاوكاری ئه و بڕه پاره یه ی ناردووه بۆ فه رمانبه ران، له هه موو حاڵه تێكدا ئه م پاره یه بۆ فه رمانبه ران نێردراوه ، ئه م پاره یه هی فه رمانبه رانه حكومه تی هه رێم بۆی نیه دوای بخات یاخود بیداته وه به قه رز." سه باره ت به ئه نجامی سه ردانی شانده كه ی هه رێمی كوردستان بۆ به غداد ؟ ئه حمه دی حاجی ڕه شید ده ڵێت" ئه وه ی من بیستوومه ، چاوه ڕێی ئه وه ده كه ن دوای جه ژن كابینه كه ی موسته فا كازمی ته واو ببێت، وه ئه و ڕێكه وتنه واژوو بكرێت، له سه ر ئه و ڕێكه وتنه نوێیه مامه ڵه له گه ڵ هه رێمدا ده كه ن. وه ئه گه ر نه گه نه ڕێكه وتن یاسای بودجه باس له یه ك له سه ر دوانزه ده كات، ده بێت ئه و یه ك له سه ر دوانزه یه خه رج بكرێت بۆ مووچه خۆرانی هه رێم ئه گه ر نه یكات به غداد سه رپێچیكاره له مه به ڵام ئه گه ر هه رێمی كوردستان پاره كه به كار بهێنێت بۆ شوێنێكی تر ،یا دوای بخات ،یاخود هه ربابه تێكی لادان له و بڕه پاره یه ی بۆ فه رمانبه ران هاتووه ،ئه وا حكومه تی هه رێم ته حه مولی ئه و به رپرسیارێتیه ده كات." هه روه ها وتی" ئه وه ی ئێمه ئاگاداربین ئه م وه فده دانوستانیان كردووه له سه ر دوو بابه ت، له سه ر بابه تی نه وت و له سه ر بابه تی داهاتی ناوه ندی به گشتی، داهاته ناوه ندییه كان بریتییه له گومرگه كان و باج و داهاتی نه وتیش باس له وه كراوه ، حكومه تی ناوه ندی داوای ئه وه ی نه كردووه كه هه موو نه وته كه ڕاده ست بكه ن وه ك جاران داوایان ده كرد، بۆ داوایان نه كردووه ، چونكه ده ڵێن ئێمه نازانیین چۆن ئه و گرێبه ستانه كراوه له هه رێمی كوردستان، بۆیه ئه وان ئه وه یان بۆ ڕوون بۆته وه كه نیوه ی ئه و نه وته ی هه رێم ده ری ده هێنێت و ده یفرۆشێت، نیوه ی ده داته كۆمپانیاكان، هه ڵبه ته ئه مه مه سه له یه كه بۆ عێراق چاره سه ر نابێت و ناتوانێت بگاته بابه ته هه ستیار و ڕاسته قینه كان چونكه هه رێمی كوردستان تا سه ر ئێسقان ناشه فافه وه نازانیین ئه م كۆمپانیانه چۆن گرێبه ستی له گه ڵدا كردوون؟ ئه و قه رزانه چۆنن؟ كه س سه ری له وه ده رناچێت كه ئه م بابه ته چۆن كراوه ؟ بۆیه حكومه تی ناوه ندی ڕازییه به وه ی 250 هه زار به رمیل نه وتی ڕاده ست بكرێت، به حسابی ئه وه ی ئه گه ر 500 هه زار به رمیلیش هه نارده بكات، ئه وا 250 هه زاری بۆ خۆی ده مێنێته وه . گومرگه كان نیوه ی داهاته كه یان، ئه مه له یاسای به ڕێوه بردنی دارایدا وه رگیراوه له گه ڵ یاسای ئه نجوومه نی پارێزگای "غه یر مونته زه مه " كه ده ڵێت داهاتی پارێزگاكان نیوه ی گومرگی له و پارێزگایه هه ن ،داهاته كه ی ده درێته وه به و پارێزگایه، بۆیه گه یشتوونه ته ئه م " سیغه یه " كه 250 هه زار به رمیل ، نیوه ی داهاته فیدراڵییه كان له گومرگ و باج ڕاده ستی عێراق بكرێت، عێراق له به رامبه ردا پاره یه كیان بداتێت هه رێم داوای 600 ملیاری كردووه ، ئه وان یه كه مجار باسی 453 ملیاره كه یان كردووه به س مووچه ی فه رمانبه ران بده ن، له ئێستادا جۆرێك له ڕه زامه ندیان ده ربڕیووه له سه ر 500 ملیاری مانگانه ، ئینجا ماوه ته وه سه ر ئه وه ی واژۆی ئه و بابه ته بكرێت." له كۆتا به شی وتووێژه كه دا ئه حمه د حاجی ڕه شید وتی" حكومه تی هه رێم ماوه ی ساڵێكه نه یتوانیووه چاكسازی بكات، وه نه یتوانیووه كێشه كان له گه ڵ حكومه تی ناوه ندی چاره سه ر بكات،ئه م كابینه یه له سه ره تادا به رنامه ی وه زاری نه بوو واته ده نگ نه درا له سه ر به رنامه وه زاریه كه ی ته نها وتارێك بوو سه رۆكی ئه نجومه نی وه زیران خوێندیه وه ،كۆمه ڵێك بابه تی باس كرد تائێستا هیچ كام له و بابه تانه ی نه خستۆته بواری جێبه جێكردنه وه وه نه توانیویه تی چاكسازی بكاتنه ت وه نه یوتوانیووه كێشه كان له گه ڵ حكومه تی ناوه ندی چاره سه ر بكات وه نه توانیویه تی موچه ی فه رمانبه ران بدات وه كو ئه وه ی كه به ڵێنیدا، بۆیه له ئێستادا ئه م حكومه ته باشتر وایه ده ستله كاربكێشێته وه و حكومه تێكی كاربه ڕێكه ر پێكبهێنرێت وه له ماوه ی شه ش مانگدا هه ڵبژاردنی تازه بكرێت به سه رپه رشتی نه ته وه یه كگرتووه كان، ئه گه ر نا هه مان ته زویری جاری پێشوو ده كه نه وه ، هه مان ئه نجامی ده بێته وه بۆیه پێویسته نه ته وه یه كگرتووه كان سه رپه رشتی هه موو هه ڵبژاردنه كان بكه ن چ له عێراق وه چ له هه رێمی كوردستان." له وه ڵامی ئه و پرسیاره ی ئایا پێتان وانیه نه ناردنی موچه ی فه رمانبه رانی هه رێم له لایه ن به غداده وه وه بڵاوبونه وه ی كۆرۆنا پێتان وانیه ڕێگربێت له به رده م نه دانی موچه به فه رمانبه ران ؟ ئه حمه دی حاجی ڕه شید له وه ڵامدا وتی" به هیچ شێوه یه ك نه من بڕوام هه یه وه خۆشیان بڕوایان پێی نیه ، خۆیان باسیان له وه ده كرد كه ئابوری سه ربه خۆ په یڕه و ده كه ن و خۆیان ده توانن مووچه ی فه رمانبه ران دابین بكه ن." ئه حمه دی حاچی ڕه شید دووباره جه ختی له قسه كه ی كرده وه ، وتی" به دڵنیاییه وه بڕوام به وه نیه كۆرۆنا و نه ناردنی بودجه له لایه ن عیراق وه هۆكار بێت و ده ڵێت" بۆیه ده ڵێم ئه م به ڕێزانه ی كه له هه رێم سیاسه ت ده كه ن و له ده سه ڵاتی سیاسیدان، ڕوئیه ی ڕوونیان نیه له باره ی پاشه ڕۆژه وه ، بۆیه هه رچیه ك هه یه شتی ڕۆژانه یه ، ئه مانه به كه ڵكی ئیداره ی ده وڵه ت نایه ن، ئه مانه ناتوانن پێشبینی سێ مانگی خۆیان بكه ن بۆیه كه وتنه ئه و هه ڵه گه وره یه وه كه ده یانووت به ئابوری سه ربه خۆ ده توانیین ده وڵه تیش ئیداره بده ین كه ڕیفرادۆمیان له سه ر ئه و بنه مایه كرد و دوایی هه م ڕیفرادۆمه كه شكستی هێنا هه م پێدانی مووچه كانیشیان شكستی هێنا."