باری ئابوری و به‌رزبوونی به‌های خۆراك و سووته‌مه‌نی
ماوه‌یه‌كه‌ به‌ره‌وپـێشـچوونی ئابوری له‌ سه‌رانسه‌ری جیهاندا سـست بووه‌ و ئابوری ژماره‌یه‌ك له‌ وڵاتانیش به‌ره‌و پاشه‌وه ‌‌گه‌ڕاوه‌ته‌و
ماوه یه كه به ره وپـێشـچوونی ئابوری له سه رانسه ری جیهاندا سـست بووه و ئابوری ژماره یه ك له وڵاتانیش به ره و پاشه وه گه ڕاوه ته وه . له لایه كی تره وه نرخی خۆراك و سـووته مه نی وه ها به رزبۆته وه كه مه ترسی ڕوودانی برسێتی پـتر بووه . هه ر بۆیه ڕۆژی سێشه ممه بان كی مونی سـكرتێری گشتی نه ته وه یه كگرتووه كان له كۆبوونه وه ی 27 ڕێـكخراوی سه ره كی نێونه ته وه یی له بێرنی پایته ختی سویسرا داوای له وڵاتان كرد 755 ملیۆن دۆلار بۆ ڕێـكخراوی خۆراكی جیهانی دابین بكه ن تا بتوانرێت كاریگه ری به رزبوونه وی به هاكانی خۆراك له سه ر خه ڵـكانی هه ژار كه م بكرێته وه . هاوكات له هه رێمی كوردسـتانیش قه یرانی وشكه سـاڵی له ئێسـتاوه كاریگه ری بۆ سه ر كشتوكاڵ و ئاژه ڵداری ده ركه وتووه و خه ڵـكی گله یی ده كه ن و ده ڵێن ڕۆژ به ڕۆژ نرخی كاڵاكان به رزتر ده بێته وه . له وڵاته یه كگرتووه كانی ئه مریكاش باری ئابوری زۆر خراپ بووه ، بۆ نموونه بودجه ی ساڵی 2001 ی ئه مریكا نزیكه ی 100 ملیار دۆلاری لێ زیاد بووه ، به ڵام له سـاڵی 2007 دا نزیكه ی 250 ملیۆن دۆلار كه می هێناوه . هاوكاتیش له گه ڵ نزیكبوونه وه ی هه ڵـبژاردنه كانی سه رۆكایه تی هاوڵاتیـیانی ئه مریكا زیاتر گرنگی به باری ئابوری ده ده ن وه ك له شه ڕی عێراق، وه ئێسـتا پـرسی ئابوری باڵی كێشاوه به سه ر هه ڵمه ته كانی هه ڵبژاردندا. بۆ گفتوگۆكردن له‌سه‌ر باری ئابوری جیهان و به‌ تایبه‌تی ئابوری ئه‌مریكا و هه‌رێمی كوردسـتان هاوكارمان ئه‌حمه‌د بارزانی له‌ میانه‌ی به‌رنامه‌ی هه‌له‌و واشـنتنی ئه‌م هه‌فته‌یه‌دا میوانداری ئه‌م به‌ڕێزانه‌ی كردووه‌: دكتۆر دلێر ئیسماعیل حه قی شاوه یس، ئه ندامی په رله مانی هه رێمی كوردسـتان و مامۆسـتای ئابوری له زانكۆی سه ڵاحه دین. دكتۆر ئه حمه د فه رهادی، پـرۆفیسـۆر له زانكۆی نیویۆرك. ده توانن گوێبیسـتی ده قی به رنامه كه بن له ڕێـگه ی كلیككردنی ئه و فایله ده نـگیـیه ی سه ره وه . ماوه ی به رنامه كه 45:41 خوله كه .