ژیان لە فەرهەنگدا: ڕۆزا حوسەین
ڕۆزا، شاعیرێکە لە ڕووبەرەکانی ئاگاهییەوە، هەست دەنوسێتەوە و لەگەڵ نەستی ئێمەی خوێنەردا دەروازەکانی دیالۆگێکی گەورە دەکاتەوە و شیعر دەکەوێتە ئاخاوتن.
شیعر هەمیشە ئەو هەستە باڵایەیە لە شاڕێگەکانی نێوان قسەکردن و بێدەنگیدا بە ئارامی هەنگاودەنێت و دەبێتە میوانێکی هەمیشە ئازیزی ڕامانمان لە وێنە جوانەکان و لە موزیکە ناوازەکەی. ئەوەش کە وەهای کردووە ئەم ژانرە فەرهەنگییەمان درێژە بە ژیانی خۆی بدات ئەوەیە کە خۆی نابەستێتەوە بە هیچ یەکێک لەو کۆت و بەندانەی ناویان لێنراوە یاسا و ڕێساکانی شیعر، هەمیشە وەک یاخییەک ڕەفتار دەکات و کۆت و بەندەکانی خۆی دەشکێنێت و خۆی نۆژەن دەکاتەوە و داهێنانی نوێ دەخاتە سەر خەرمانی مێژووی خۆی و هەرگیزیش ڕێگەنادات لە چوارچێوەی یەک پێناسەدا قەتیس بکرێت. ناشبێت ئەوەشمان بیربچێت کە شیعر سنور ناناسێت، بە ئاسانی دەتوانێت لەوپەڕی ڕۆژهەڵاتەوە بۆ ئەوپەڕی ڕۆژئاوا سنورەکان تێبپەڕێنێت و ئاشنایەتییەکی تۆکمەش لەنێوان شارستانییەکاندا دروستبکات، نە هەر ئەوەندە بەڵکو مێژووش ناناسێت و خوێنەرانی ڕاستەقینەی شیعر چێژ لەو شیعرانەش دەبینن کە سەدان ساڵ لەمەوبەر نوسراون و دەشبنە جێی سەرنجی قوڵیان. ڕۆزا حوسەین، ئەو شاعیرەیە بۆخۆم درەنگ وەک شاعیرێک ناسیم، پێشتر وەک چالاکوانێکی میدیایی و داکۆکیکار لە مافەکانی ژنان ناسیبوم و چەند بەرنامە و وتووێژیشم کردووە لەگەڵ ئەم خانمەدا، تا چەند مانگێک لەمەوبەر لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبوک بە ڕێکەوت چەند وێنەیەکی شیعریم بینی کە ڕۆزا پۆستی کردبوون، وێنە شیعرییەکان سەرنجیان ڕاکێشام، لێم پرسی ئەوانە شیعری خۆتن؟ - نەمزانیبوو شیعریش دەنوسیت؟ _بەڵێ دەنوسم، بەڵام وەک تاقیکردنەوەیە و بۆخۆم دەنوسم و پۆستیان دەکەم تا بزانم کاردانەوەکان چۆن دەبن. هەرچۆنێک بێت بەردەوام سەیری ئەژمارەکەی ڕۆزام دەکرد و ناوبەناو شیعرێک یان چەند وێنەیەکی شیعریی پۆست دەکرد و لەگەڵ هەر خوێندنەوەیەکدا دەگەیشتمە ئەو بڕوایەی، نا ئەم شیعرانە هەر تەنها بۆ ئەوە نەنوسراون وەک تاقیکردنەوەیەکی سادە لێیان بڕوانرێت یان هەر ئەوە بن بگوترێت "بۆ خۆمم نوسیون" ڕۆزا، شاعیرێکە لە ڕووبەرەکانی ئاگاهییەوە، هەست دەنوسێتەوە و لەگەڵ نەستی ئێمەی خوێنەردا دەروازەکانی دیالۆگێکی گەورە دەکاتەوە و شیعر دەکەوێتە ئاخاوتن و پێمان دەڵێت وەرن با بە ژمارەیەک پرسیاری نوێوە کە لە هێزی شیعرەوە سەرچاوە دەگرن لە گومانەکانی بوون و دێڕە پەنهانەکانی مان و نەمان بڕوانین. من بۆخۆم ئاوەهام ئەو ساتانەی هەوڵی خوێندنەوەی دەقێک دەدەم دەشێت یەکەم شت کە بمەوێت بیزانم ئەوەبێت؛ ئایا ئەو تێکستە دەخوازێت خۆیم بۆ ڕاڤە بکات؟! یان تێکستەکە پێم دەڵێت تاوێک بە دیارمەوە دابنیشە با بکەوینە ئاخاوتن تا بگەینە لێکتێگەیشتن. ئه و کاته تۆ هه ست به شیعری داهێنه رانه ده که یت که پاش خوێندنه وه ی هه ر هیچ نه بێت بۆ چه ند ساتێک له ژێر سرووتی ئه و شیعره دا بژیت، بتکاته به شێکی دانه بڕاو له ململانێکانی ژیان له گه ڵ بووندا، بتکاته به شێک له گه ڕان به دوای وه ڵامی پرسیاره کانی سه رده مدا، ئه فسانه کانت بێنێته وه یاد و به روارده گه وره کانت بۆ بکات و شه ڕی کۆن و نوێت بۆ هه ڵگیرسێنێت و یاریه کی به رده وامیش بێت له نێو بواره ڕۆشنبیریه کاندا و به زمانی ئه مڕۆوه سه نگه ر له ڕه وشه باوه کان بگرێت تا ئه و کاته ی ملیان پێده دات هه ر به گژیاندا بچێته وه. ئایا دەشێت شاعیر لە نوسینی دەقێکی شیعریدا خۆی، خوی سانسۆر بکات؟ ئایا شیعر دەتوانێت پەیوەندییەکانی خۆی لە نێوان ئەمڕۆ و سبەینێ و دیار و نادیاردا بدۆزێتەوە؟ بۆچی گرنگە شاعیر دنیابینییەکی جیاوازی هەبێت لە خوێنەرانی؟ ئایا دەکرێت بگوترێت شیعری کوردی توانیویەتی دەربڕبێت بۆ ڕۆشنبیری جا لە هەر قۆناغێکدا بێت؟ ئایا هێشتا شیعر لە کۆمەڵگەی کوردیدا تەنها ژانرێکە بتوانێت مرۆڤ بنوسێتەوە؟ ڕۆزا حوسەین، شاعیر، لە بەرنامەی ژیان لەفەرهەنگدا وەڵامی ئەم پرسیارانە و پرسیار و سەرنجەکانی ئێوەی ئازیزیش دەداتەوە: