توێژینه‌وه‌یه‌ک: پـیاوانی نه‌زۆک زیاتر به‌ نه‌خۆشی دڵ ده‌مرن
توێژه‌ر و دکتۆر مایکڵ ئاینسبێرگ له‌ زانکۆی سـتانفۆردی کالیفۆرنیا ده‌ڵێت به‌ڵگه‌کان وای ده‌رده‌خه‌ن که‌ نه‌زۆکی په‌یوه‌ندی به‌ نه‌خۆشی دڵه‌وه‌ له‌ پـیاواندا هه‌یه‌
هه واڵێـکی ته ندروستی ده ڵێت ئه و پـیاوانه ی که منداڵیان نیـیه زۆرتر بۆیان هه یه به نه خۆشی دڵ گیان له ده ستبده ن. توێژه رانی ئه مه ریکایی له توێژینه وه یه کی زانستی نوێدا گه یشتوونه ته ئه و ده رئه نجامه ی که ئه و پـیاوانه ی منداڵیان نیـیه مه ترسی مردنیان به هۆی نه خۆشی دڵه وه زیاتره له و پـیاوانه ی که منداڵیان هه یه . توێژینه وه که ده ڵێت ڕه نگه نه زۆکی مایه ی نیشـانه ی سه ره تایی بێت بۆ گرفته کانی دڵ. له و باره یه وه توێژه ر و دکتۆر مایکڵ ئاینسبێرگ له زانکۆی سـتانفۆردی کالیفۆرنیا ده ڵێت به ڵگه کان وای ده رده خه ن که نه زۆکی په یوه ندی به نه خۆشی دڵه وه له پـیاواندا هه یه . دکتۆر مایکڵ و تیمه که ی له هه وڵی دۆزینه وه ی نیشـانه کانی تردان سه باره ت به په یوه ندی نه زۆکی و به نه خۆشیـیه کانی تره وه له پـیاواندا. ناوبراو ده شڵێت پـیاوانی نه زۆک مه ترسی دووچاربوونه وه یان به هه ندێـک جۆری شێرپه نجه زیاتره . ئه م توێژینه وه یه له سـاڵی 1996 ده سـتیپـێـکردووه و 10 سـاڵی خایاندووه و له سه ر 135 هه زار پـیاو ئه نجامدراوه . توێژه رانی ئه وانه ی لێـکۆڵینه وه ی زانستیان له سه ر پـیاوانی ته مه ن 50 سـاڵ و به ره وژوور ئه نجامداوه ، به ڵام تیمی توێژه ران نه یانزانیوه که ئاخۆ ئه و پـیاوانه به خواستی خۆیان منداڵیان نه بووه یان نا. هه ر بۆیه پـیاوانی خێزانداریان بۆ مه به ستی توێژینه وه که هه ڵبژاردووه . به درێژایی 10 سـاڵی ماوه ی توێژینه وه که ڕاده ی نزیکه ی له 10% ی ئه و پـیاوانه گیانیان له ده سـتداوه . یه ک له سه ر پـێـنجی حاڵه ته کانی مردنیش به هۆی نه خۆشی دڵه وه ڕوویانداوه . ده رئه نجام و به لێـکدانه وه ی حاڵه تی خێزاندارێتی پـیاوه کان ئه و به شـداربووانه ی که منداڵیان نه بووه به ڕاده ی 17% مه ترسی دووچاربوونیان به نه خۆشی دڵ هه بووه به به راورد به و پـیاوانه ی که منداڵیان هه بووه . دکتۆر مایکڵ ده ڵێت له و باوه ڕه دام که په یوه ندیـیه کی بایه لۆژی له نێوان نه زۆکی و نه خۆشی دڵدا هه بێت، به ڵام توێژه ران جه خت له سه ر ئه وه ده که نه وه که مه رج نیـیه بێ منداڵی بـبێته هۆکاری نه خۆشی دڵ، ده ڵێن ئاماری ئه م توێژینه وه یه یارمه تی دۆزینه وه ی خێرای نه خۆشی دڵ ده دات. ده توانن گوێبیسـتی ده قی ڕاپـۆرته كه بن له ڕێـگه ی كلیـكـكردنی ئه و فایله ده نـگیـیانه ی سه ره وه ی ده سته چه پ ، ماوه كه ی 2:10 خوله كه .