محه‌مه‌د ڕه‌وف:ئه‌وه‌ی كار بۆ هاوپه‌یمانێتی ده‌كات كۆكه‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی ئایدۆلۆژیا به‌جێ بهێڵێت له‌ سیاسه‌تدا
"ئه‌گه‌ر له‌كۆنگره‌ی پێنجه‌وه‌ یه‌كگرتوو بڕیاری بدایه‌ حیزبێكی نیشتمانی بێت بۆ هه‌موو هاوڵاتیان دوور له‌ ئایدۆلۆژیا به‌دڵنیاییه‌وه‌ له‌ناو یه‌كگرتوودا ده‌مامه‌وه‌ و چیم ده‌كرد له‌ناو هاوپه‌یمانی.؟"
محه مه د ڕه وف ئه ندامی ده سته ی دامه زرێنه ری هاوپه یمانی بۆ دیموكراسی و دادپه روه ری كه پێشتر یه كێك بوو له سه ركرده باڵاكانی یه كگرتووی ئیسلامی كوردستان له گفتوگۆیه كدا له گه ڵ به شی كوردی ده نگی ئه مریكا وتی"جگه له نه بوونی سیستمی حكومڕانی له كوردستاندا كێشه یه كی ترمان هه بووه ئه ویش دابه ش بوونی حیزبه كانه به سه ر ئایدۆلۆژیا و كاریگه ری له سه ر حكومڕانی،به ڵام ئه وه ی ئێمه ی كۆكرده وه ئه وه یه كه هه مووان كۆك بوین له سه ر ئه وه ی ئایدۆلۆژیا به جێ بهێڵین،وه هه ركه سێك بیروباوه ڕی شه خسی خۆی چۆنه ئه وه بیروباوه ڕی خۆیه تی واته پڕۆژه كه ی ئێمه مرۆڤ سه نته ره تێیدا بۆ حكومڕانیه كی ڕه شید،ده شڵێت"ئه گه ر یه كێتی یا هه ر حیزبێك به پارتیشه وه بتوانن خۆیان چاك بكه ن واته وه ك ئه و هاوپه یمانێتیه ی ئێستا هه یه خۆیان وا لێبكه ن ئه وا ئێمه هیچ كێشه مان نیه چۆن دانوستان بكه ین بۆ هاوپه یمانێتی." محه مه د ڕه وف له باره ی كاریگه ری شێوازی هه ڵبژاردنه كانی عیراق كه كراوه به شێوازی فره بازنه یی له سه ر ڕێژه ی ده نگی لیسته نوێكان وتی"ئه گه ر به ژماره قسه بكه ین هێشتا ماوه چونكه هه ڵمه تی هه ڵبژاردن هێشتا كاتی نه هاتووه ،به ڵام ئێمه گه شبینین چونكه هه م كاندیدی ده سته گوڵ بژێرمان له سه ر ئاستی كوردستان هه یه وه بۆ ئه و قسانه ی كه له ناو خه ڵكه وه بۆمان دێته وه ،ئێمه چاومان له ویژدان و ده نگی توڕه ی خه ڵكی هه موو كوردستانه به تایبه ت له توێژی گه نجان له ته مه نی(١٨-٣٥)ساڵ كه له ٧٠%ی خه ڵكی كوردستان پێكدێنێت،له ناوچه جێناكۆكه كانیشدا چاومان له ده نگی خه ڵكی به ش مه ینه ته كه جارێكی تر سته می لێ ده كرێته وه ." وتیشی"پێكهاته ی هاوپه یمانی بۆ دیموكراسی و دادپه روه ری پێكهاتووه له هه موو حیزبه كانی كوردستان جگه له یه كێتی،له گۆڕان،كۆمه ڵی ئیسلامی،یه كگرتوو،وه له كاندیده كانماندا هه تا خه ڵكی پارتی دیموكراتی كوردستانیشی تێدایه ." به شێك له دامه زرێنه رانی هاوپه یمانێتی بۆ دیموكراسی و دادپه روه ری له پێشوتردا پۆستیان له كابینه كانی حكومه تدا هه بووه ،له باره ی بۆچی ئێشتا ئه و ڕه خنانه ده گرن كه به شێك له و هاوپه یمانێتیه خۆیان پێشتر له حكومه تدا بووه ؟محه مه د ڕه وف وتی"مرۆڤ ده بێت هه موو كات به رپرسیارێتی له ئه ستۆ بگرێت،ئه و سه رده مه ی دكتۆر به رهه م سه رۆكی حكومه ت بووه كاره كانی دیاربووه و جێ ده ستی دیاربووه ،وه منیش كه پێشتر وه زیری بازرگانی بووم ئه و وه زاره ته بونی نه بووه له و چوارساڵه دا یه ك دۆلاری بۆ ته رخان نه كراوه ،وه ئه وه ی كردومانه به هه وڵی كه سی بووه له گه ڵ چه ند براده رێك،ئه وه ی ڕوویداوه ئه و دوو حیزبه لێی به رپرسن به ته نها كه گوێیان بۆ كه س نه ده گرت تا به كاره ساتی ڕیفراندۆم كۆتایی پێهات." ده رباره ی ئه وه ی چۆن كه سایه تیه عه لمانی و ئاینیه كان له یه ك هاوپه یمانێتیدا كۆبونه ته وه كه به شێك له وانه مه لان یاخود له حیزبه ئیسلامیه كان پۆستی باڵایان هه بووه ،ئایا سبه ی ده سه ڵات بگرنه ده ست په یڕه و و پڕۆگرامی هاوپه یمانی چی ده بێت؟ محه مه د ڕه وف وتی"سوپاستان ده كه م بۆ ئه و پرسیاره ،ئه وه ی كه ئێمه ی كۆكردۆته وه ،كێشه ی گه وره له كوردستان ئه وه یه كه سیستمی حكومڕانی هه رنه بووه ،به میزاج و بنه ماڵه حوكم كراوه ،به ڵام له كوردستاندا كێشه یه كی ترمان هه بووه ئه ویش دابه ش بوونی حیزبه كانه به سه ر ئایدۆلۆژیا و كاریگه ری له سه ر حكومڕانی،به ڵام ئه وه ی ئێمه ی كۆكرده وه ئه وه یه كه هه مووان كۆك بوین له سه ر ئه وه ی ئایدۆلۆژیا به جێ بهێڵین،وه هه ركه سێك بیروباوه ڕی شه خسی خۆی چۆنه ئه وه بیروباوه ڕی خۆیه تی واته پڕۆژه كه ی ئێمه مرۆڤ سه نته ره تێیدا بۆ حكومڕانیه كی ڕه شید." وتیشی"وه ئه وه ی له كۆنگره به شداربووه وه ئه وه شی ئێستا كار له گه ڵ هاوپه یمانی ده كات له ناو بازنه كاندا یا كاندیده هه موومان به كۆی ده نگ بێ جیاوازی یه ك ده نگیش كۆكین له سه ر جێ هێشتنی ئایدۆلۆژیا له پڕۆژه كه ماندا." سه باره ت به په یوه ندی یه كێتی نیشتمانی كوردستان یا لایه نه سیاسیه كان له گه ڵ حیزبه نوێیه كه ی هاوپه یمنێتی بۆ دیموكراسی و دادپه روه ری؟ محه مه د ڕه وف وتی"په یوه ندی گشتی له گه ڵ هه موو لایه نێكدا باشه په یوه ندی و هاوپه یمانێتی تایبه تیمان له گه ڵ هیچ كه س و لایه نێكدا نیه ،به ڵام له ناو هه موو حزیبه كاندا به سه ركردایه تی و ئه ندامانیانه وه خه ڵكانێك هه ن هاوسۆزن له گه ڵمان و بڕوایان به پڕۆژه كه مان هه یه و پێییان وایه كه پڕۆژه كه مان ئاینده ی ده بێت." هه روه ها ئاماژه ی به وه شكرد"دكتۆر به رهه م پێش ئاماده كردنی لیست بۆ هه ڵبژاردنی كوردستان نه ك ئه مه ی به غداد نامه ی ده سله كاركێشئنه وه ی داوه ته یه كێتی و كاك كۆسره ت، ئیتر چی ماوه بیكات؟!قابیله وه ك ئه و عورفه ناشرینه ی پێشتر هه بووه له كوردستان كه بێته سه ر ته له فزیۆن و قسه به مێژووی ڕابردووی خۆمان بڵێین،ئێمه شتی واناكه ین." ده رباره ی ئاینده ی به ستنی هاوپه یمانێتیه كان؟ محه مه د ڕه وف ئه ندامی ده سته ی دامه زرێنه ری هاوپه یمانێتی بۆ دیموكراسی و دادپه روه ری وتی"ئه گه ر یه كێتی یا هه ر حیزبێك به پارتیشه وه بتوانن خۆیان چاك بكه ن واته وه ك ئه و هاوپه یمانێتیه ی ئێستا ئێمه هه مانه ،خۆیان وا لێبكه ن ئه وا ئێمه هیچ كێشه مان نیه چۆن دانوستان بكه ین بۆ هاوپه یمانێتی،جگه له وه ئێمه نه هاتوین بۆ دژایه تی كردنی حیزبێكی دیاریكراو،هه ر رۆژی یه كه م به نیه تی ئۆپۆزسیۆن هاوپه یمانێتیمان دروست نه كردووه هه ر یه كه م ڕۆژ به نیه تی به ره و ده سه ڵات دروستمان كردووه ." هه روه ها ئه وه شی وت"دكتۆر به رهه م بۆ یه كجاریش باسی گه ڕانه وه ی بۆ ناو یه كێتی نه كردووه گه ڕانه وه بۆ ناو یه كێتی بابه تێكه ،چاكسازی له ناو یه كێتی بابه تێكی تره ،وه هاوپه یمانێتی له گه ڵ یه كێتی دوای چاكسازی بابه تێكی تره ئه مانه هیچیان په یوه ندییان به یه كه وه نیه ." پێشتر محه‌مه‌د ڕه‌وف چه‌ند پۆستێكی هه‌بووه‌ له‌ناو یه‌كگرتووی ئیسلامی كوردستان له‌وانه‌(سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی ئه‌و حیزبه‌ له‌دوای كۆنگره‌ی شه‌ش،هه‌روه‌ها له‌ كۆنگره‌ی حه‌وته‌مدا كاندیدی ئه‌مینداری یه‌كگرتووی ئیسلامی كوردستان بوو،سه‌باره‌ت به‌هه‌ڵوێستی یه‌كگرتووی ئیسلامی له‌سه‌ر ده‌سله‌كاركێشانه‌وه‌كه‌ی له‌و حیزبه‌؟: محه مه د ڕه وف وتی"دكتۆر به رهه م چۆن له سه ر خه ت بوو له گه ڵ یه كێتی منیش پێش وازهێنان له یه كگرتوو به و شێوازه له سه ر خه ت بووم له گه ڵ یه كگرتوو،هه ڵبه ت پێگه مان جیاوازه ،به ڵام هه وڵم ده دا قه ناعه ت به یه كگرتوو بهێنم كه واز له و شێوازی حیزبایه تیه بهێنن سیاسه ت له ده عوه و په روه رده جیابكه نه وه به شه سیاسیه كه ی ببنه حیزبێكی سیاسی و هاوپه یمانی له گه ڵ هاوپه یمانێتی ببه ستن به لام قه ناعه تیان نه كردووه ،له دوای ده سله كاركێشانه وه م نه من عه زێتی ئه وانم كردووه نه ئه وانیش عه زێتی منیان كردووه ،بۆ ناوخۆی خۆیان ڕاگه یه نراوێكیان بڵاوكرده وه كه مامۆستا محه مه د په یوه ندی به یه كگرتوه وه نه ماوه ،به ڵام له به ر ئه و شێوازی حیزبایه تیه ی له (٢٥ )ساڵی ڕابردوودا هه بووه هه مووی شتی شه خسی و قسه وتن بووه به یه كتر دوای وازهێنان،به ڵام ئێمه له گه ڵ دكتۆر به رهه م ویستمان ئه وه تێپه ڕێنین و دور بكه وینه وه له و هه را هه رایه ." محه مه د ڕه وف ئه وه شی وت" له كۆنگره ی پێنجه وه داوای جیاكردنه وه ی سیاسه ت و ده عوه م له یه كگرتوو كردووه ، ئه وه بابه تێكی كۆن و قوڵه پێش دروستكردنی هاوپه یمانێتی بۆ دیموكراسی و دادپه روه ری من كێشه م له گه ڵ یه كگرتوو ئه وه بوو كه ده عوه و سیاسه ت له یه كتر جیابكاته وه و ببێته حیزبێكی نیشتمانی،ئه گه ر له كۆنگره ی پێنجه وه یه كگرتوو بڕیاری بدایه حیزبێكی نیشتمانی بێت بۆ هه موو هاوڵاتیان دوور له ئایدۆلۆژیا به دڵنیاییه وه له ناو یه كگرتوودا ده مامه وه و چیم ده كرد له ناو هاوپه یمانی.؟" هه روه ها وتی"چونكه حیزبه ئایدۆلۆژییه كان ئه وه نده گرنگیان به ئایدۆلۆژیا ده دا ئه وه نده گرنگیان به نیشتمان و هاوڵاتی بدایه ئه وا ڕۆژمان به و ڕۆژه نه ده بوو ."