زاناكان هه‌سـاره‌یه‌ك ده‌دۆزنه‌وه‌ كه‌ له‌ زه‌وی ده‌چێت
زاناكان له‌ ڕوانگه‌ باشوریـیه‌كه‌ی ئه‌وروپاوه‌ كه‌ له‌ شـیلی كار ده‌كه‌ن هه‌سـاره‌یه‌كی نوێـیان له‌ ده‌ره‌وه‌ی ئه‌م سـیسـتمی خۆره‌ی خۆم
زاناكان له ڕوانگه باشوریـیه كه ی ئه وروپاوه كه له شـیلی كار ده كه ن هه سـاره یه كی نوێـیان له ده ره وه ی ئه م سـیسـتمی خۆره ی خۆمان دۆزیوه ته وه كه زۆر له م هه سـاره ی زه ویـیه ی خۆمان ده چێت. له ڕووی ئه ستێره ناسـیـیه وه ئه م هه سـاره نوێـیه نزیكه له گۆی زه ویـیه وه و دوریـیه كه ی ته نها 200 تریلیۆن كیلۆمه تره . له ئێسـتاشدا گه ردوون ناسـان زانیاری زیاتریان پـێویسته به ر له وه ی باس له ئه گه ر و نه گه ری هه بوونی ژیان بكه ن له سه ر ئه و هه سـاره یه . پله ی گه رما له سه ر ئه م هه سـاره دۆزراوه یه له نێوان 3 پله له ژێر سفری سه دیدایه بۆ 40 ی سه دی، ئه مه ش نه ئه وه نده سـارده و نه ئه وه نده ش گه رمه بۆ هه بوونی ژیان، وه بێ له وه ش ئه و شـیانه شی هێناوه ته ئارا كه له وانه یه ئاوی شل له سه ر هه سـاره كه هه بێت. ده سته یه كی زانایان له ڕوانگه باشوریـیه كه ی ئه وروپاوه كه ئه ركه كه یان لـێـكۆڵینه وه و توێژینه وه كردنه له ناو واڵایـیدا و بنكه شـیان له وڵاتی شیلیـیه بوونی ئه م هه سـاره یه یان پـشـتڕاست كردۆته وه . یه‌كێـك له‌و زانایانه‌ی له‌و بنكه‌یه‌دا كار ده‌كات ده‌ڵێت پـێشـبینی ده‌كرێت ئاو له‌و هه‌سـاره‌یه‌دا هه‌بێت، وه‌ كه‌ باسیش له‌ ئاو بكرێت ئه‌وا ده‌شێت قسه‌ش له‌سه‌ر بوونی ژیان بكرێت. دۆزینه وه ی ئه م هه سـاره یه له نێو سه دان ملیار ئه سـتێره ی تردا ده ستكه وتێـكی زانسـتیـیانه یه . ستیف ماران زانایه كی گه ردوونناسه و ده ڵێت هێشـتا بۆمان ده رنه كه وتووه ئایا ڕێـك و ڕه وان وه ك زه وی وایه یان نا؟ یانیش له چیدا له زه وی ده چێت و له چیشـدا جیاوازه له گه ڵ زه ویدا، به ڵام ده شـڵێت تا ئێسـتا به به راورد له گه ڵ ئه و زیاتر له 200 هه سـاره یه ی تر كه دۆزراونه ته وه ئه م هه سـاره نوێـیه زیاتر له زه وی ده چێت، وه زاناكان ده ڵێن نزیكه ی له سه دا په نجا له م زه ویـیه ی خۆمان گه وره تره . ئه و خۆره ش كه ئه م هه سـاره یه به چوارده وریدا ده سوڕێته وه خۆرێـكی سوره و زۆریش له م خۆره ی خۆمان بچوكتر و سـاردتر و ڕوناكیـیه كه شی ڕه نگێـكی سورتری تیادا زاڵه به سه ریدا. ئه م هه سـاره نوێـیه ش له و خۆره وه نزیـكتره وه ك له زه ویـیه كه ی خۆمان له خۆره وه و هه ر 13 ڕۆژ جارێـك به چوارده وری خۆره كه یدا ده سوڕێته وه . وێنه كۆمپـیوته ریـیه كانیش وا نیشـان ده ده ن ته ختی ئه م هه سـاره یه به رده ڵان بێت وه ك زه وی و یان ئۆقیانوسیشی تیادا بێت. به ڵام پـرسـیاره سه ره كیـیه كه ئه وه یه ئایا ئه و نیشـانانه ی هه ن بوونی ژیان له سه ر ئه و هه سـاره یه ده سه لمێنێت یان نا؟ له گه ڵ ئه م پـرسـیاره دا پـرسـیارگه لێـكی تر زۆر هه ن و چاوه ڕوانی وه ڵامن.