د.ئه‌یوب سماقه‌یی: له‌كوردستان كێشه‌ی ئابوریمان نیه‌ داهاتی ناوخۆ هه‌مه‌ چه‌شنه‌ بایی ئه‌وه‌نده‌ ده‌كات كه‌بتوانرێت مووچه‌ی پێ دابین بكرێت
"بۆ له‌مه‌ودوا وه‌ك چاره‌سه‌رێك بۆ مووچه‌ی فه‌رمانبه‌ران حكومه‌ت ده‌توانێت له‌سه‌رۆكی هه‌رێمه‌وه‌ هه‌تا سه‌رۆكی حكومه‌ت و هه‌موو به‌ڕێوه‌به‌ره‌ گشتیه‌كان به‌ته‌واوه‌تی مووچه‌یان هه‌ر ڕابگرێت "
د.ئه یوب ئه نوه ر سماقه یی مامۆستا له زانكۆی سه ڵاحه دین كۆلێژی به ڕێوه بردن و ئابوری به شی ئابوری." كۆرۆنا و دابه زینی نرخی نه وت كاریگه ری هه یه له سه ر دۆخی ئابوری، به ڵام داهاتی ناوخۆش له هه رێم زۆره داهاتی ناوخۆ هه مه چه شنه ، بایی ئه وه نده ده كات كه بتوانرێت مووچه ی پێ دابین بكرێت ماده م پاره ی پێی دابین ناكرێت زۆر مووچه ی نایاسایی و ناشایسته هه یه ده توانێت ڕایبگرێت، ده توانێت له سه رۆكی هه رێمه وه هه تا سه رۆكی حكومه ت و هه موو به ڕێوه به ره گشتیه كان به ته واوه تی مووچه یان هه ر ڕابگرێت، ناكرێت مووچه ی كه مئه ندام ببڕێت ناكرێت مووچه ی كه م ئه ندام و كه سوكاری شه هیدان به رده وام نه بێت هه ندێك مووچه هه یه زه روریاته مامۆستایه كی سه ره تایی مووچه ی 500 هه زاره و له 30 ڕۆژ ناكرێت به رده وام نه بێت به ڵام ده كرێت مووچه ی هه موو خانه نشینی وه زیر و به ڕێوه به ری گشتی و ئه وانه ی ده وام ده كه ن و ئه وانه شی خانه نشینن به یه كجاری ببڕدرێت یان ڕابوه ستێنرێت بۆ ماوه یه كی تر." له سه ره تای وتووێژه كه دا د.ئه یوب سماقه یی ده رباره ی تێپه ڕاندنی یاسای قه رز و بڕینی 320ملیار دینار له لایه ن په رله مانی عیراقه وه وه كاریگه ری له سه ر هه رێمی كوردستان وتی" ئه وه ی كه له به رچاوه و ده بینرێت نه ك ئه وه ی باوه ڕم پێی هه یه ئه ویش ئه وه یه كه ئه گه ر هاتوو ئه و پاره یه نه نێردرێت له وانه یه هه رێم نه توانێت له كاتی خۆیدا مووچه به لێبڕینه وه دابه ش بكات كه ئه وه ش جارێكی تر ترس و دڵه ڕاوكێ لای خه ڵك دروست ده كات و ده بێته هۆی سستكردنه وه ی دووباره ی بازاڕه كانی هه رێمی كوردستان." سماقه یی وتیشی" كاریگه ری ئه وه ی ده بێت كه خه ڵك ناوێرێت پاره خه رج بكات جۆرێك له ترس و جۆرێك له "ئیرهابی ئابوری" دروست ده كات كه هه م حكومه تی هه رێم بۆخۆی توانای نییه و هه م لایه نه سونی و شیعه كان له به غداد فشارێكی زۆریان كردووه بۆ بڕینی 320 ملیار دیناره كه ، وه دواجار بڕیشیان ئه وه واده كات كه بازاڕ دوباره سست ببێته وه ، كه بازاڕ سست بێته وه چالاكی ئابوری كه م ده بێته وه و بێكاری زیاترده بێت هه ژاری زیاتر ده بێت ناڕه زایه تی خه ڵك و دڵه ڕاوكێ و ده نگه ده نگ و خۆپیشاندان و ته نانه ت دیسان ده وامی فه رمانگه كان سست ده بێته وه ته نانه ت خوێندن ده چێته بارێكی زۆر ناخۆش و زۆر نه ویست." ئه و پسپۆڕه ئابورییه ده شڵێت" ئێمه له كوردستان كێشه ی ئیداره دانی ئابوریمان هه یه كێشه ی ئابوریمان نییه وه ناشكرێت مووچه و قوتی خه ڵك ببه سرێته وه به ڕێكه وتنی سیاسی پێویسته له سه ر حكومه تی هه رێم مووچه و قوتی خه ڵك بۆخۆی دابینی بكات ده كرێت خزمه تگوزارییه كان و پرۆژه كان ببه ستێته وه به ڕێكه وتنی سیاسی له گه ڵ به غداد به ڵام به هیچ شێوه یه ك ناكرێت مووچه و قوتی خه ڵك ببه سترێته وه به گه مه ی سیاسی یان ڕێكه وتنی سیاسی." د.ئه یوب سماقه یی وتیشی" ئه مه سزادانێكی ئابوریه له به رئه وه ی هه رێمی كوردستان پابه ند نیه به ڕاده ستكردنی نه وت بۆ عێراق وه ئه وان نیه ت باشی خۆیان پیشاندا به ڵام گرفته كه له وه یه حكومه تی هه رێم ده بێت وه ڵامی ئه وه بداته وه كه هۆكاری چییه هه تا ئێستا نه وتی ڕاده ست نه كردووه ؟ ته نها ده ڵێن به ڵێن ده ده ن و ده ڵێن پابه ندده بین و له ڕووی كرداریش پابه ندنین." "به غداد ئه گه ر نیه تی ڕێكه وتنی نه بێت، ئه وه لایه نه سیاسیه كه یه تی من نایزانم به ڵام لایه نه ئابوریه كه ی ئه وه یه "سلم بلم"، ئه وان ماده م نه وت ناده ن ، ئه ویش پاره نادات. ده كرا هه رێمی كوردستان نیه ت پاكی خۆی پیشان بدات به لایه نی كه م چه ند مانگێك نه وت ڕاده ست بكات. "د.ئه یوب سماقه یی وایوت " واته حكومه تی هه رێم بێ ناردنی به شه بودجه له به غداده وه ده توانێت مووچه ی فه رمانبه رانی خۆی بدات؟ له وه ڵامدا د.ئه یوب ئه نوه ر سماقه یی مامۆستا له زانكۆی سه ڵاحه دین كۆلێژی به ڕێوه بردن و ئابوری به شی ئابوری ده ڵێت" به ڵێ ئه گه ر ئیداره یه كی باش بێت و شێوازی دابه شكردنی مووچه كه بگۆڕن ده كرێت ئه و پاره یه ی هه یه به شی وه زاره تێك ده كات دابه شی بكه ن و به شی وه زاره تێكی تر كه كۆده بێته وه دابه شی بكه ن نه ك هه رهه مووی كۆبكه نه وه پاشان دابه شی بكه ن وه ده كرێت له ڕێگه ی حساباتی بانكییه وه حساب بۆ هه موو فه رمانبه رێك بكه نه وه و نیوه ی مووچه ی هه ر فه رمانبه رێك ببێته حسابی ژماره یی و بتوانێت ئه و ژماره یه مامه ڵه بكات له گه ڵ بازاڕ و له گه ڵ ده وڵه ت ، چاره سه ر ده بێت، چاره سه ره كان زۆر ئاسانه به ڵام گرفته كه له نه بوونی ئازایه تی و بوێری حكومه تی هه رێمه كه ناتوانێت متمانه به بانكه كانی خۆی بدات وه ناتوانێت متمانه له نێوان خۆی و میلله ت بگه ڕێنێته وه ئه گه ر ئه و سێ شته ی توانی چاره سه ری گرفتی نه بوونی سیویله و نه بونی پاره و گرفتی مووچه ده كرێت به ڵام بۆ نایكه ن نازانم.!" سه باره ت به چاره نووسی مووچه ی فه رمانبه رانی هه رێم پاش بڕیاره كه ی په رله مانی عیراق؟ د.ئه یوب سماقه یی ڕایگه یاند" چاره سه ری مووچه له تونێلێكی تاریكدا ده بێت و پشێویه كی زۆر و دڵه ڕاوكیه كی زۆردروست ده كات هیچ ڕووناكیه ك نامێنێت له وه ی كه بتوانرێت لانیكه م مووچه 30 ڕۆژ جارێك به لێبڕینیشه وه دابه ش بكرێت." د.سماقه یی پێشبینی زیاتری سه باره ت به مووچه ی فه رمانبه رانی هه رێم خسته ڕوو له و ڕووه وه ده ڵێت" حكومه تی هه رێمی كوردستان له مه ودوا ئه گه ر وای لێبێت ده توانێت 60 ڕۆژ جارێك مووچه به لێبڕێنێكی زیاتر له وه ی كه هه یه بدات به ڵام من بۆخۆم قه ناعه تم به وه نییه من قه ناعه تم به وه هه یه له كوردستان كێشه ی دارایی نییه به ڵكو كێشه كه ئه وه یه كه له وانه یه ڕه هه ندی سیاسی یان ڕه هه ندی سه ربازی یان هه ر ڕه هه ندێكی دیكه ی تری هه بێت به ڵام من نابینم كێشه یه كی دارایی هه بێت له هه رێمی كوردستان." ئاماژه ت به وه كرد كێشه ی دارایی نابینیت له هه رێمی كوردستان به ڵام دابه زینی نرخی نه وت و بڵاوبوونه وه ی ڤایره سی كۆرۆنا وه ك به رپرسانی حكومه تی هه رێم ده ڵێن كاریگه ری هه بووه له سه ر دۆخی ئابوری و نه بوونی مووچه ؟ به ڵام د.ئه یوب سماقه یی ده ڵێت " كۆرۆنا و دابه زینی نرخی نه وت كاریگه ری هه یه له سه ر دۆخی ئابوری، به ڵام داهاتی ناوخۆش له هه رێم زۆره داهاتی ناوخۆ هه مه چه شنه بایی ئه وه نده ده كات كه بتوانرێت مووچه ی پێ دابین بكرێت ماده م پاره ی پێی دابین ناكرێت زۆر مووچه ی نایاسایی و ناشایسته هه یه ده توانێت ڕایبگرێت، ده توانێت له سه رۆكی هه رێمه وه هه تا سه رۆكی حكومه ت و هه موو به ڕێوه به ره گشتیه كان به ته واوه تی مووچه یان هه ر ڕابگرێت، ناكرێت مووچه ی كه مئه ندام ببڕێت ناكرێت مووچه ی كه م ئه ندام و كه سوكاری شه هیدان به رده وام نه بێت هه ندێك مووچه هه یه زه روریاته مامۆستایه كی سه ره تایی مووچه ی 500 هه زاره و له 30 ڕۆژ ناكرێت به رده وام نه بێت به ڵام ده كرێت مووچه ی هه موو خانه نشینی وه زیر و به ڕێوه به ری گشتی و ئه وانه ی ده وام ده كه ن و ئه وانه شی خانه نشینن به یه كجاری ببڕدرێت یان ڕابوه ستێنرێت بۆ ماوه یه كی تر." د.سماقه یی ڕونیده كاته وه " ئه وانیش (پله باڵاكان) پێویستیان به مووچه یه به ڵام هه میشه زه روریات هه یه واته ناچارن مادام ناچارن پێویسته ده ست بۆ قووتی ده وڵه مه نده كان ببه ن بۆ ئه وه ی هه ژاره كان به رده وام بژین." سه باره ت به كاریگه ری جێبه جێكردنی یاسای چاكسازی له هه رێمی كوردستان له سه ر پێدانی مووچه به فه رمانبه رانی هه رێم ؟ د.ئه یوب سماقه یی ده ڵێت" له یاسای چاكسازی ته نها بڕێك ڕۆشنایی هه یه ، له م ڕۆژانه دا بیستم كه 16 هه زار كه س مووچه كانیان ڕاده گیرێت له بایۆمه تری ده رچووه له گه ڵ ئه وانه ی كه دوو مووچه یان هه یه و ئه وانه ی كه پله كانیان به ناشایسته وه رگرتووه ته نها ئه و تروسكاییه دیاره له بواری مووچه ئه گه رنا چاكسازی له بواره كانی تر هیچ جێ په نجه ی دیار نییه ." جه ختیشیكرده وه " ئه وانه ئه گه ر به رده وام بێت كاریگه ری باشی ده بێت چونكه مووچه خۆرێكی زۆر به ناشایسته مووچه وه رده گرن."