ڕێبین هه‌ردی ڕه‌خنه‌ی توند له‌ ده‌سه‌ڵاتدارانی هه‌رێمی کوردسـتان ده‌گرێت
ڕێبین هه‌ردی ده‌ڵێت به‌ڵی ڕاسته‌ هیچ جیاوازیـیه‌کی له‌گه‌ڵ ڕژێمه‌کانی پـێشـوودا نیـیه‌ ته‌نها ئه‌وه‌ نه‌بێت ده‌سه‌ڵاتی به‌عسیان نیـیه‌، به‌ڵام ئه‌وه‌ی ده‌یکه‌ن ڕه‌فتاری به‌عسیانه‌یه
ڕۆژی پـێـنجشه ممه ڕێـکخراوی Human Rights Watch واته ڕێـکخراوی چاودێری مافه کانی مرۆڤ بنکه له نیویۆرک ڕاپـۆرتێـکی بڵاوکرده وه ، تیایدا ده ڵێت حکومه تی ناوه ندی عێراق و به ڕێوه به رایه تی هه رێمی کوردسـتانی عێراق به شێویه کی ناڕه وا خۆپـیشـانده ران ده گرن که وا داوای چاکسـازی ده که ن، بۆ ئه مه ش چه ند نمونه یه کی هێناوه ته وه ، ئه مه ش ده نگدانه وه یه کی مه زنی به تایبه تی له هه رێمی کوردسـتانی عێراق بووه و لیژنه ی داکۆکی له ئازادی ڕۆژنامه نووسان له سه ندیکای ڕۆژنامه نووسانی کوردستان ڕه خنه ی له ڕاپـۆرته که ی ڕێـکخراوی چاودێری مافه کانی مرۆڤ گرتووه و ده ڵێت ڕاپـۆرته که دور له بنه ماکانی ڕۆژنامه گه ری و واقعی ڕۆژنامه نووسان داڕێژراوه . ئه مه ش هه رایه کی زۆری ناوه ته وه . ئه‌مه‌ بابه‌تی مێزگردی ئه‌م هه‌فته‌یه‌ بوو‌ که‌ هاوکارمان حه‌یده‌ر که‌ریم به‌ڕێوه‌ی‌برد و ئه‌م به‌ڕێزانه‌ش میوانه‌کان بوون: ڕێبین هه ردی، نووسه ر و ڕوناکبیر. ئه نوه ر حسێن بازگر، سـکرتێری لیژنه ی داکۆکی له ئازادی ڕۆژنامه نووسان. ڕێبین هه ردی ده ڵێت ئه و ڕوونکردنه وه یه ی لیژنه ی داکۆکی له ئازادی ڕۆژنامه نووسان له سه ر ڕاپـۆرته که ی ڕێـکخراوی چاودێری مافه کانی مرۆڤ هه موومانی سه رسام کرد، وه پـێمان وابوو ئه و لیژنه یه ده سـتپـێشـخه ری بکات له ئیدانه کردن و گوشـارخسـتنه سه ر ده سه ڵات بۆ ئه وه ی کۆتایی به م ڕه وشه نائاسایـیه ی پـڕ له سه رکوتکردنه بهێنێت، که چی به پـێچه وانه وه ئیدانه ی ڕاپـۆرتێـک ده کات که سه رله به ری ڕاسته و هه موومان به چاوی خۆمان دیومانه . ده شڵێت ئه و لیژنه یه له ڕاپـۆرتی سـاڵانی ڕابردوو زۆر شتی باشی تێدا بووه و دانی به و پـێشـێـلکاریانه ده هێنا که له کوردسـتاندا هه یه ، به ڵام له م سـاته وه خته دا که سه رکوتکردن گه یشـتۆته ڕاده ی زۆر ناشرین و توند و نایاسایی، ئه وان به پـێچه وانه ی ئه وه ی پـێشـبینی ده کرا ده ڵێن ئه و ڕاپـۆرتانه ڕاست نین، ئه مه ش بێ گومان هه موومانی سه رسام کردووه . ئه نوه ر حسێن سـکرتێری لیژنه ی داکۆکی له ئازادی ڕۆژنامه نووسان له وه ڵامدا ده ڵێت کاک ڕێبین بۆ خۆی شـایه تی دا که لیژنه که مان له ماوه ی ڕابردوودا چه ند هه وڵی ڕژدی داوه بۆ داکۆکی له ڕۆژنامه نووسان و به تایبه تی ئه و هه وڵانه ی له دوای ڕووداوه کانی 17 ی مانگی دووه وه دراون، له وانه له دوو ڕاگه یاندندا باس له نزیکه ی 160 پـێشـێـلکاری کراوه که له 17 ی مانگی دوو هه تا 28 ی مانگی سێ ڕوویانداوه و له 80% ی ئه وانه بوون که له لایه ن ده زگاکانی ئاسایشـه وه به رامبه ر میدیای ئۆپـۆزسیۆن و ئه هلی کراون. ده شڵێت ڕه خنه کانی ئێمه له Human Rights Watch له سه ر ئه وه نیـیه که پـێشـێلـکاری له هه رێمی کوردسـتان نه بووه ، به ڵـکو دوو ڕه خنه ی ڕژدمان له ڕێـکخراوه که هه بووه، وه ئێمه پـێشـمان وایه هیچ ڕێـکخراوێـک و لایه نێـک به پـیرۆز نازانین که تا ئه و ڕاده یه ی ڕه خنه ی لێ نه گرین، وه ئه مه ش مانای ڕه خنه گرتن نیـیه له و ڕێـکخراوه به قازانجی ده سه ڵات. له به ر ئه وه ی ئێمه وه ک لیژنه ی داکۆکی خۆمان به به شێـک له ده سه ڵات نازانین، به ڵام خۆمان به به شێـک له و ئه زموونه ده زانین. ئه‌نوه‌ر حسێن پاشـان ده‌ڵێت: یه که م ئه وه ی Human Rights Watch ناوی ده بات به ڕێزگرتنی حکومه ت بۆ مافی ئازادی ڕاده ربڕین زیاتر نیـیه له حکومه ته که ی پـێشـوو، ئه مه به ڕاستی زیاده ڕه ویـیه که ده کرێت که له کاتێـکدا 1200 که ناڵی میدیا له هه رێمی کوردسـتاندا هه یه و ئازادی هه تا ڕاده یه کی زۆر هه یه و کاک ڕێبین خۆشی ده زانێت و خۆی چه ند وه خته شت ده نووسێت له و که ناڵانه ی که ئه و پـشـتیوانی بووه ، وه ئێمه پـێمان وابووه ئه و که ناڵانه و به تایبه تی میدیای ئه هلی جێـگای شـانازیـیه بۆ هه رێمی کوردسـتان. دووه م به شێـک له و زانیاریانه ی که له ڕاپـۆرته که دا هه یه ڕاست نیـیه ، بۆ نمونه باس ده کرێت که دوو ڕۆژنامه نووسیان بینیوه که نه یانویسـتووه ناوی خۆیان بڵێن هه وڵی ڕفاندنیان دراوه . هه روه ها باس له وه ده کات به ڕێزان مه سعود بارزانی و مام جه لال هه وڵیان داوه سکاڵای یاسایی له سه ر ڕۆژنامه و ڕۆژنامه نووسان تۆمار بکه ن. سه باره ت به و به شه ی له ڕاپـۆرته که ی Human Rights Watch دا هاتووه که ده ڵێت کرداره کانی حکومه تی هه رێمی کوردسـتان به رامبه ر به وانه ی داوای چاکسـازی ده که ن هیچ جیاوازی نیـیه له گه ڵ حکومه تی پـێشـوو، ڕێبین هه ردی ده ڵێت به ڵی ڕاسته هیچ جیاوازیـیه کی له گه ڵ ڕژێمه کانی پـێشـوودا نیـیه ته نها ئه وه نه بێت ده سه ڵاتی به عسیان نیـیه ، به ڵام ئه وه ی ده یکه ن ڕه فتاری به عسیانه یه و ئه وه ی له م ماوه یه دا ڕوویدا ته واو بۆی ده رخستین ئێمه له به رده م ده سه ڵاتێـکداین به ئاسانی ده بێته وه به به عس و ئه گه ر ناتوانێت بیکات ئه وه شـتێـکی تره ، چونکه له کوردسـتاندا هه مه ڕه نگی هه یه و ناتوانن سه رکوتی هه مووی بکه ن. ده توانن گوێبیسـتی ته واوی مێزگرده که بن له ڕێـگه ی كلیـكـكردنی ئه و فایله ده نـگیـیانه ی سه ره وه ی ده سته چه پ ، ماوه كه ی 28:49 خوله كه .