زانایان هه‌وڵی نه‌هێشتنی كه‌ڵه‌كه‌بوونی گازی دووه‌م ئۆكسیدی كاربۆن له ئاسماندا ده‌ده‌ن
باوه‌ڕده‌كرێت، گازی دووه‌م ئۆكسیدی كاربۆن هۆكاری گه‌رمبوونی كه‌ش و هه‌وای جیهان بێت و بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ پڕۆژه‌یه‌كی ئه‌مه‌ریكی له‌ ئار
زانایان له هه وڵی دۆزینه وه ی ئه و ڕێگایانه ن كه به هۆیه وه كه ڵه كه بوونی گازی دووه مئۆكسیدی كاربۆن له ئاسماندا نه هێڵن، ئه و گازه ی كه باوه ڕده كرێت هۆكاری گه رمبوونی كه ش و هه وای جیهان بێت. بۆ ئه و مه به سته ش، پڕۆژه یه كی ئه مه ریكایی له ئارادایه و باس له په ره پێدانی گه شه ی ڕووه كی ئاوی پلانكتۆس له ئۆقیانوسه كاندا ده كات. ئه م پڕۆژه یه ش، هه ندێ مشتومڕی له باره ی ئه گه ری كاریگه ری پڕۆژه كه وه هێناوه ته گۆڕێ. گروپ و ڕێكخراوه كانی ژینگه پارێز له مێژه وه پشتگیرییان له بیرۆكه ی چاندنی دار و دره خت كردووه وه ك ڕێگه یه ك بۆ پێچه وانه كردنه وه ی كه ڵه كه بوونی گازی دووه م ئۆكسیدی كاربۆن له ئاسماندا. ڕووه ك بۆ به رده وامی ژیانی، بڕێكی كه م له كاربۆن دایۆكساید هه ڵده مژێت. هاوكات، زانایانی ده ریایی ده ڵێن ڕواندنی زینده وه ری بچووكی ناسراو به پلانكتۆس له ئۆقیانوسدا، یارمه تی كه مكردنه وه ی ئاستی كاربۆن دایۆكساید له ئاسماندا ده دات. میڵۆدی گره یڤس پسپۆری پلانكتۆس ده ڵێت كانزای ئاسن، خۆراكی سه ره كی پێویسته بۆ گه شه ی پلانكتۆس و ئاسن هۆكارێكی یاریده ده ره له پرۆسه ی تیشكه پێكهاتنی ئه و كانزایه ی كه له نێو ئۆقیانووسدا نی یه . توێژه ره وان ده ڵێن گه شه كردنی پلانكتۆس له ئۆقیانوسه كاندا كه م بۆته وه له به رئه وه ی تۆزی ئاسن كه با ده یڕێژێته سه ڕووی ئۆقیانوسه كان به ڕێژه ی له سه دا 30 له ماوه ی ساڵی ڕابردوودا كه م بۆته وه. له و ده مه ی كه ڕه نگه شاره زایان كۆك نه بن له سه ر چاكترین ڕێگا بۆ ڕێگرتن له ده رهاوێژه ی گازی كاربۆن دایۆكساید بۆ واڵای ئاسمانی. هاوكات، ئه وان ته بان له سه ر ئه وه ی كه مكردنه وه ی بڕی ده رهاوێژه ی گازی سووته مه نی به ردی به ته نیا خۆی كاریگه ری نابێت. خه ڵكانێكی زۆر ده ڵێن بۆ پێچه وانه كردنه وه ی كاریگه ری ده یان ساڵ له ده رهاوێژه ی گازی له ئاسماندا، پێویسته جیهان ڕێگه چاره بۆ كێشانه وه ی ئه و ده رهاوێژه گازییانه له ئاسماندا بدۆزێته وه .