جۆره‌کانی کۆڵسـترۆڵ و چۆنێتی خۆپاراسـتنی ته‌ندروسـتیمان
کۆڵسـترۆڵ جۆرێـکه‌ له‌ چه‌وری که‌ له‌ش بۆ گه‌لێـک مه‌به‌ستی وه‌ک دروسـتکردنی شـانه‌ی نوێ به‌کاری‌ده‌هێنێت
کۆڵسـترۆڵ جۆرێـکه له چه وری که له ش بۆ گه لێـک مه به ستی وه ک دروسـتکردنی شـانه ی نوێ به کاری ده هێنێت. جگه ری ئاده میزاد زۆربه ی کۆڵسـترۆڵی پـێویست دروسـتده کات. هه روه ها کۆڵسـترۆڵ له خۆراکیشـدا دروست ده بێت. له شی ئاده میزاد ته نها پـێویسـتی به که مێـک کۆڵسـترۆڵ هه یه . کۆڵسـترۆڵی زیایه له پـێویست له له شدا له ده ماره کانی خوێنبه ردا کۆده بنه وه و ده بێته هۆی ئه سـتورکردنی، ئه م پـرۆسه یه ش له سه رخۆ ڕووده دات، به ڵام خراپـتر و خێراترده بێت له گه ڵ تـێپه ڕبوونی ته مه ندا. بۆ تێـگه یشـتن له وه ی کۆڵسـترۆڵ چ ئه نجامێـکی خراپی لێـده که وێته وه بیر له بۆری ژێر سـینکی مونبه ق بکه ره وه کاتێـک چه وری تێدا کۆده بێته وه و ده گیرێت. هه ربۆیه ده ماره کانی خوێنبه ر کاتێـک کۆڵـسـترۆڵیان تێدا کۆده بێته وه ده بێته مایه ی ته سـکـکردنه وه ی و خوێـنێـکی که متر به ره و دڵ و مێشـک ده چێت و یاخود ده گیرێت که ئه وه ش کێشه ی ته ندروسـتی سه ختی وه ک هێرش و جه ڵـده ی دڵ و مێشـکی لێـده که وێته وه . دوو جۆره کۆڵـسـترۆڵ هه یه ، یه که میان به کۆڵـسـترۆڵی چاک ناسـراوه و یاخود (HDL) که زیاتر له پـرۆتیـنه و نه ک چه وری پـێـکهاتووه ، یارمه تی پاکـکردنه وه ی خوێن ده دات له کۆڵـسـترۆڵی خراپ و ڕێـژه یه کی به رزی کۆڵـسـترۆڵی چاک له خوێـندا له هێرش و جه ڵـده ی دڵ ده تپارێـزێـت. جۆره که ی دیکه یان به کۆڵـسـترۆڵی خراپ ده ناسـرێت و یاخود (LDL) که به زۆری چه وریـیه و ده بێته مایه ی داخسـتنی ده ماره کانی خوێنبه ر. باشـترین ڕێـگه ئه وه یه ڕێـژه ی کۆڵـسـترۆڵی چاک واته HDL له 40 که متر نه بێت و پـێویسـته ڕێـژه ی LDL یاخود کۆڵـسـتڕۆڵی خراپ له 100 زیاتر نه بێت. باشـترین ڕێـگه ش بۆ خۆپاراسـتن له هه ڕه شه ی کۆڵـسترۆڵ ئه وه یه که خواردنی ته ندروست بخۆیت و له خواردنی چه ور دوربکه ویته وه و خواردنت زیاتر سه وزه و میوه بگرێته وه و خۆت له خواردنی گۆشـتی سـوور بـپارێزیت گه ر کێشـت به رز بوو هه ڵ بده ئه و چه ند کیلۆگرامه زیایه ش له ده ست بده یت و به رده وام وه رزش بکه هیچ نه بێت هه ر ڕۆژه ی بۆ ماوه ی 30 خوله ک. گرنگترین شـتیش ئه وه یه ئه گه ر جگه ره کێش بیت بڕیارێـکی تا سه ر بۆ وازلێهێنان له جگه ره بده . ئیتر هیوای سه لامه تی و له ش سـاغیتان بۆ ده خوازین.