جه‌بار یاوه‌ر: له‌ماوه‌ی شه‌ش مانگدا 137 هێرشی ئاسمانی و زه‌مینی كراوه‌ بۆ سه‌ر سنوره‌كانی هه‌رێمی كوردستان
"سنوره‌كانی هه‌رێمی كوردستان له‌گه‌ڵ ئێران و توركیا له‌ژێر ده‌سه‌ڵاتی هێزێكی سه‌ر به‌ وه‌زاره‌تی ناوخۆی عێراقه‌" 
فه ریق جه بار یاوه ر ئه مینداری گشتی وه زاره تی پێشمه رگه ی حكومه تی هه رێمی كوردستان ده ڵێت: "له ماوه ی شه ش مانگدا، واته له سه ره تای ساڵی 2020 تاكو كۆتایی مانگی پێنج 137 هێرشی ئاسمانی و زه مینی كراوه ، بۆ سه ر سنوره كانی هه رێمی كوردستان، 135 هێرشییان هی توركیا بووه، و 2 دانه یان هی ئێران بووه ، ئه مه به رگری نیه ، له ئێران به ڵكو به پێی ئاماره كه بزانه قه باره ی پێشێلكارییه كان له كوێوه زیاتره ." ده شڵێت: "ئه م بابه تانه به شێوازی یاسایی و به شێوازی گفتوگۆ چاره سه ر ده كرێت له گه ڵ ئه و دوو لایه نه ی، كه بوونه ته هۆكارێك بۆ هاتنی ئه و شه ڕه له ناو هه رێمی كوردستاندا، لایه كی حكومه تی توركیایه و لایه كی تری پارتی كرێكارانی كوردستانه ، ئه وه ی تریشیان لایه كی كۆماری ئیسلامییه، له گه ڵ حیزبه كانی ئۆپۆزسیۆنی ئێرانیدا، كه حیزبی دیموكرات و كۆمه ڵه و حیزبه كانی تره . ئه م كێشه یه چاره سه ره كه ی به مه سه له ی بردنی هێز و له شكركێشی نابێت. هه روه ها سه باره ت به بۆردومانی فرۆكه كان له ناوچه كانی سنوری پارێزگای سلێمانی و دهۆك و هه ولێر، یاوه ر ده ڵێت: "حكومه تی عیراق ڕێگه ده دات، كه فڕۆكه ی جه نگی بێته ئاسمانی عیراق و هه رێمه وه ، نه ك هه رێمی كوردستان. به هیچ جۆرێك له ده سه ڵاتی هه رێمی كوردستان نیه ڕێگە بە فرۆکەی جەنگی بدات بێتە ئاسمانی هەرێمەوە ." له ‌سه‌ره‌تای وتووێژه‌كه‌دا ئه‌مینداری گشتی وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌ی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، سه‌باره‌ت بە هێرشه‌كانی توركیا له ‌ناو خاكی هه‌رێمی كوردستانی عێراق ده‌ڵێت: "سنوره‌كانی هه‌رێمی كوردستان له‌گه‌ڵ ئێران و توركیا له ‌ژێر ده‌سه‌ڵاتی هێزێكی سه‌ر به‌ وه‌زاره‌تی ناوخۆی عێراقه‌، له‌ هه‌رێمی كوردستان سێ لیوای پاسه‌وانی سنور هه‌یه‌ كه‌ پۆلیسن، فه‌رمانده‌یی یه‌كیان، له‌ هه‌ولێر كه‌ پێیده‌ڵێن فه‌رمانده‌یی یه‌كی پاسه‌وانی سنور، كه‌ پۆلیسن و سه‌ر به‌ وه‌زاره‌تی ناوخۆیه‌، هه‌موو ئه‌و پێشێلكارییانه‌ی كه‌ ده‌كرێت له‌سه‌ر سنور، هه‌موو ئه‌و یه‌كانه‌ی كه‌ سه‌ر به‌ وه‌زاره‌تی ناوخۆ-ن، ڕۆژانه‌ دیاریده‌كه‌ن و پێشكه‌شی ده‌كه‌ن به‌ حكومه‌تی فیدڕاڵی عێراق، واته‌ هه‌ر تۆپبارانكردنێك، بۆردومانكردنێك، هاتنه‌ پێشه‌وه‌یه‌كی هه‌ر هێزێك له‌ وڵاتانی دراوسێ بۆ سه‌ر سنوری ده‌وڵه‌تی فیدراڵی عێراق، كه‌ ده‌كه‌وێته‌ هه‌رێمی كوردستان به‌ تایبه‌تی ئێران و توركیا، له‌ سنورن له‌گه‌ڵ هه‌رێمی كوردستان له‌گه‌ڵ به‌شێكی كه‌می سوریایه‌ ئه‌وه‌ هه‌موو ئه‌و یه‌كانه‌ی كه‌ سه‌ر به‌ وه‌زاره‌تی ناوخۆن، هه‌م ئه‌ركی پاراستنی ئه‌و سنورانه‌یان پێسپێردراوه، هەم زانیارییەکان لەوانەوە دەگات بە عێراق‌. " فه‌ریق جه‌بار یاوه‌ر ڕونیكرده‌وه ‌"وه‌كو هێزێكی فیدراڵی هه‌م ئه‌وانه‌ ڕاسپێراون، كه‌ هه‌ر پێشێلكارییه‌ك هه‌بێت ئه‌وان بیده‌ن به‌ حكومه‌تی فیدراڵی عێراق. وه‌كو ئێمه‌ ئاگادارین هه‌موو پێشێلكاریه‌كانییان خوله‌ك به‌خوله‌ك به‌پێی ڕووداو ئه‌وه‌ی كه‌ بۆردومانی فڕۆكه‌یه‌، ئه‌وه‌ی كه‌ تۆپبارانه‌، ئه‌وه‌ی كه‌ ته‌قه‌كردنه‌ به‌ چه‌كی قورس، ڕۆژانه‌ ئه‌وان ئاماری ده‌كه‌ن و ده‌یده‌ن به‌ وه‌زاره‌تی ناوخۆی حكومه‌تی فیدراڵی عێراق، و وێنه‌یه‌ك ده‌ده‌نه‌ ئێمه‌ وه‌كو وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌، ئێمه‌ش ئه‌و وێنه‌یه‌ ده‌ده‌ین به‌ نوێنه‌رایه‌تی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان له‌ به‌غداد و نوێنه‌رایه‌تی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ده‌یدات به‌ وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی حكومه‌تی فیدراڵی عێراق، چونكه‌ ئه‌وان لێپرسراون له‌باره‌ی چۆنیه‌تی "موخاته‌به‌" كردنی وڵاتانی دراوسێ، ده‌رباره‌ی ئه‌و پێشێلكارییانه‌." ده رباره ی ئه وه ی وه ڵامی حكومه تی عێراق چی بووه له كاتی په یوه ندیكردنییان به توركیا و ئێران له سه ر هێرشه كانییان له ناو خاكی هه رێمی كوردستانی-عێراق، یاوه ر وتی: "وه ڵام ناده ن به ئێمه ، چونكه ئه وان به پێی چه ند مادده یه كی ده ستور به تایبه تی مادده كانی 109 و 110 ی ده ستوری ده وڵه تی فیدراڵی عێراق ئه م بابه تانه بابه تێكی "حه صری" سیادیین". پاراستی سنوری عێراق و به ده نگه وه هاتن له سه ری، مۆركردنی ڕێكه وتننامه ، مه سه له ی سنور، ڕێگه دان به هه ر هێزێكی وڵاتانی ده ره وه، كه بێته ناو سنور یان هێزێكی خۆیان بڕواته ده ره وه ی سنور، ئه مه كراوه ته ئه ركێكی "حه صری سیادی"، كه حكومه تی هه رێم ناتوانێت ده ستوه ردان بكات له م بابه تانه دا، چونكه له مادده ی (121 )دا دیسان واده ڵێت حكومه تی هه رێمی كوردستان مافی هه یه ده سه ڵاته یاسایی و جێبه جێكاری و دادوه رییه كانی خۆیان به كاربهێنێت جگه له مادده "سیادییه كان"، كه "حه صرین" بۆ حكومه تی فیدڕاڵی عێراق، له به رئه وه ی حكومه تی فیدراڵی عێراق خۆی له ڕێی وه زاره تی ده ره وه ئه وه ی كه ئێمه ئاگاداربوین بانگهێشتی باڵوێزی توركیا و باڵوێزی ئێرانییان كردووه ." هه روه ها وتی: "سه رۆك كۆمار له مادده ی 67 له ده ستوردا دانراوه ، كه وه كو كه سی یه كه می لێپرسراو، وه كو پارێزه ری سیاده ی عێراق و سه لامه تی عێراق و سه ربه خۆیی عێراق، ئه ویش به هه مان شێوه به یاننامه یه كی ده ركردووه ئیدانه ی ئه و بۆردومانانه ی كردووه و داوای كردووه كه بۆردومانه كان بوه ستێت، جگه له وه ش وه كو ئاگادارین كه لیژنه ی ئاسایش و به رگری په رله مانی عێراق ئه وانیش یاداشتێكییان داوه ته سه رۆكایه تی په رله مان بۆ ئه وه ی كه ئه م كێشه یه چاره سه ر بكرێت، واته سێ ده زگای فه رمی یاسادانان و جێبه جێكردنی عێراق كه وه زاره تی ده ره وه، و سه رۆكایه تی كۆمار، و په رله مانی عێراقن ئه وان ئه م بابه ته یان وروژاندووه ، وه كو بابه تێك كه په یوه ندی به عێراقه وه هه یه". فه ریق جه بار یاوه ر، ئاماژه ی به وه شكرد "حكومه تی هه رێمی كوردستان به پێی ده ستوری ده وڵه تی فیدراڵی عێراق ڕێگه پێدراونییه، كه هیچ ڕێكه وتنێك بكات له گه ڵ هیچ وڵاتێكی دراوسێ له سه ر مه سه له ی ئه منی و سه ربازی، ئه م بابه ته بابه تێكی "سیادییه " ده گه ڕێته وه بۆ ده وڵه تی فیدراڵی، بۆ نموونه ڕۆژانه فڕۆكه ی جه نگی به ئاسمانی هه رێمی كوردستانه وه ده سوڕێته وه و بۆردومان ده كات باشه به رامبه ر به فڕۆكه ی جه نگی وڵاتان حكومه تی هه رێمی كوردستان ڕێگه ده دات بێته ناو ئاسمانی عێراقه وه یان ئه وه ده سه ڵاتێكی "حه صری" عێراقی یه كه ڕێگه ده دات فڕۆكه یه كی جه نگی بێته ناو ئاسمانی خۆیه وه . ئێستا به هۆی نه خۆشی كۆرۆناوە، عێراق هه موو هاتنی فڕۆكه یه كی گه شتیاری قه ده غه كردووه ، بۆ هه موو فڕۆكه خانه كانی. له هه رێمی كوردستان ده بینیین فڕۆكه خانه ی هه ولێر و سلێمانی هیچ فڕۆكه یه كی تیا گه شت ناكات، مه گه ر فڕۆكه یه ك بێت بۆ بابه تی كارگۆ یان بۆ بابه تی ئه وانه ی یوئێن یان بۆ بابه تی نه خۆشی". ئه مینداری گشتی وه زاره تی پێشمه رگه ی حكومه تی هه رێمی كوردستان سه باره ت به هێرش و بۆردومانی فڕۆكه كانی توركیا، له هه رێمی كوردستاندا له ماوه كانی ڕابردوودا، زیاتر ڕونیكرده وه "ده سه ڵاتی فڕینی فڕۆكه له ئاسمانی هه رێمی كوردستان و له ئاسمانی هه موو عێراق "حه صری" ده گه ڕێته وه بۆ حكومه تی فیدراڵی عێراق ناگه ڕێته وه بۆ هه رێمی كوردستان، واته هه رێمی كوردستان نه ده سه ڵاتی هه یه ڕێگری له و فڕۆكانه بكات، كه دێنه ئاسمانه كه ی خۆی، نه ده سه ڵاتیشی هه یه ڕێگه یان بداتێ بێنه ئاسمانه كانی خۆی، زۆربه ی پێشێلكارییه كان كه ده كرێن له ڕێی ئاسمانه وه یه ، چونكه له ئاسمانه وه بۆردومانی ده وروپشتی زاخۆ و ئامێدی، ئاكرێ، سۆران، كونه ماسی، ناوچه كانی سه فره ، ناوچه كانی قه ندیل و ناوچه كانی تر دەکرێت، له به رئه وه ده ڵێم ئه مانه هه مووی په یوه ستن به ده وڵه تی فیدڕاڵه وه ، ده وڵه تی فیدراڵ ده توانێت ئاسمانی خۆی بپارێزێت و ده توانێت داوا له و وڵاتانه بكات و نه هێڵت. ده توانێت ڕێگری بكات چونكه هه رێمی كوردستان ناتوانێت هیچ ڕێگرییه ك بكات، نه له ڕوی یاساییه وه، نه له ڕوی ڕێكه وتنه وه، نه له ڕوی سه ربازیشه وه ". له هه رێمی كوردستانیش حكومه تی هه رێم به یاننامه یه كی ده ركردووه له و باره وه ، باسی پێشێلكارییه كانی كرد، په رله مانی كوردستان به یاننامه یه كی ده ركرد و ئیدانه یكرد، ئه ندامانی فراكسیۆنه كوردییه كان له په رله مانی عێراق ئه وانه ی له لیژنه ی به رگری و ئاسایش-ن، چ ئه وانه ی فراكسیۆنه جیاكانن داوایان له سه رۆكایه تی په رله مانی عێراق كردووه به په له له م بابه ته بدوێن و چاره سه ری بۆ بدۆزنه وه . سه رۆك كۆمار كه خۆی كه سێكی كورده به یاننامه یه كی توندی ده ركردووه له سه رۆكایه تی كۆمار. "فه ریق جه بار یاوه ر وای وت". له وه ڵامی لێدوانی په رله مانتارێكی عیراق كه بۆچی هێزه كانی پێشمه رگه به رگری ناكه ن له پێشڕه وی و هێرشه كانی توركیا له ناو خاكی هه رێمی كوردستان؟"، ئه مینداری گشتی وه زاره تی پێشمه رگه ی حكومه تی هه رێمی كوردستان، به م شێوه یه وه ڵامیدایه وه و وتی: "باشه هه رێمی كوردستان توانای هه یه له ڕووی به رگرییه وه سنوره كانی له گه ڵ توركیا و له گه ڵ ئێران، کە 1400 كیلۆمه تره بپارێزێت؟ ئایا هه رێمی كوردستان ده توانێت 1400 كیلۆمه تر سنوری خۆی له گه ڵ دوو ده وڵه تدا بلۆك بكات به ته واوه تی له ڕووی سه ربازییه وه؟ له گه ڵ ئه وه شدا له خانه قینه وه تاوه كو 1000 كیلۆمه تر هه یه ده بێت به رامبه ر داعش بوه ستێت، ئایا له توانای حكومه تی هه رێمی كوردستاندایه ده توانێت ئه و كاره بكات؟ دووه م له سه ر بابه تی له وجۆره حكومه تی هه رێمی كوردستان ده توانێت شه ڕێك دروست بكات له گه ڵ دوو ده وڵه تی گه وره دا وه كو توركیا و ئێران؟ ئه مانه هه ندێك شتی ناواقیعین، كه داوا ده كرێت له هه رێمی كوردستان، چونكه ئه م بابه ته له بنه ڕه تدا به شه ڕ چاره سه ر ناكرێت به هیچ شێوازێك، ئه م بابه تانه به شێوازی یاسایی و به شێوازی گفتوگۆ چاره سه ر ده كرێت له گه ڵ ئه و دوو لایه نه ی كه بوونه ته هۆكارێك بۆ هاتنی ئه و شه ڕه له ناو هه رێمی كوردستاندا، لایه كی حكومه تی توركیایه و لایه كی تری پارتی كرێكارانی كوردستانه، ئه وه ی تریشیان لایه كی كۆماری ئیسلامییه له گه ڵ حیزبه كانی ئۆپۆزسیۆنی ئێرانیدا، كه حیزبی دیموكرات و كۆمه ڵه و حیزبه كانی تره ، ئه م كێشه یه چاره سه ره كه ی به مه سه له ی بردنی هێز و له شكركێشی نابێت، به ڵكو ده بێت به ڕێگای گفتوگۆ بێت، جا كێ ده سه ڵاتی گفتوگۆی هه یه له گه ڵ ئه و وڵاتانه ؟ بێگومان عێراق ده سه ڵاتی گفتوگۆی هه یه . هه رێمی كوردستان ده سه ڵاتی گفتوگۆی ڕاسته وخۆی نییه " ده رباره ی ده نگۆی بوونی ڕێككه وتنێكی نهێنی له نێوان ئێران و توركیا به ئاگاداری عیراق بۆ هێرشه كانی ئه و دوو وڵاته، له ناو هه رێمی كوردستاندا، فه ریق جه بار یاوه ر ده ڵێت: "ناتوانم بزانم ڕێككه وتن هه بێت یان نه بێت، چونكه من به شداری هیچ كۆبوونه وه یه ك نه بووم له نێوانی ئه و دوو وڵاته به یه كه وه دانیشن و ڕێكه وتنێكی نهێنییان هه بێت له نێوان یه كتریدا، به ڵام ئاماره كان زیاتر ئه و په لاماردانانه له لایه ن توركیاوه یه نەک له لایه ن ئێرانه وه، ئه مه به رگری نیه له ئێران به ڵكو به پێی ئاماره بۆ نمونه ، له ماوه ی شه ش مانگدا واته له سه ره تای ساڵی 2020 تاكو كۆتایی مانگی پێنج 137 هێرشی ئاسمانی و زه مینی كراوه بۆ سه ر سنوره كانی هه رێمی كوردستان، 135 هێرشیان هی توركیا بووه 2 دانه یان هی ئێران بووه ، له به رئه وه بزانه قه باره ی پێشێلكارییه كان له كوێوه زیاتره ."