سـاڵیادی هه‌ڵه‌بجه‌
کیمیابارانی هه‌ڵه‌بجه‌ و هه‌روه‌ها شـاڵاوی ئه‌نفال پـێـکه‌وه‌ وه‌بیرهێنه‌ره‌وه‌یه‌کی کوشـنده‌ی ترس و قێزه‌وه‌نن ئه‌وه‌ی که‌ ده‌سه‌ڵاتێـ
ڕۆژی 16 ی ئازاری سـاڵی 1988 جه نگی ئێران و عێراق له و سـاڵه یدا له به رزترین ئاسـتی کوشـنده یـیدا بوو. شـاری هه ڵه بجه ی عێراقی نزیک سـنووری ئێران پـێـشه وه ی به ره کانی ئه و جه نگه بوو. بۆمبارانێـکی ئاسـمانی و تۆپـخانه یی ئه و شـاره 50 هه زار هاوڵاتیـیه ی هه ژاند و دانیشـتوانه که ی ناچارکرد خۆیان له ژێر زه میندا قایم بکه ن. کاتێـک ئێواره باڵی به سه ر شـاره که دا کێشـا، هه لیکۆپـته ر و فڕۆکه ی جه نگی عێراقی بۆمبی کیمیاویـیان به سه ر شـاره که دا باران. هاوڵاتی نوری حه مه عه لی زیندووماوی کیمیابارانه که یاده وه ری سـامناکی دوای بۆمبارانه که ده گێڕێته وه و ده ڵێت: " زۆرینه یه ک له ژنان و منداڵان ده سـتیان به گیاندان کرد، هه وری ئاکامی بۆمبی کیمیاوی نیشـتبووه سه ر زه وی، هه ورێـکی چڕ و خه ست بوو. منداڵان و هه روه ها که سـانی به ته مه نیش له سه ر لێـواری جاده که به جێـهێڵدرابوون. ئه و که سـانه ڕایان ده کرد و پاشـان له هه ناسه دان ده که وتن و گیانیان ده سـپارد." نزیکه ی 5 هه زار له پـیاوان و ژنان و هه روه ها منداڵانی کورد له و هێرشه ی ڕژێمی سه دام حسێندا کوژران. هاوکات له کیمیابارانی شـاری هه ڵه بجه دا نزیکه ی 10 هه زار که سی ئه و شـاره دووچاری برینداری هه تا هه تایی بوون و هه روه ها نابینا بوون و به خراپی ڕوخسـاریان شـێوێنرا. کیمیابارانه که ی هه ڵه بجه خۆراک و سه رچاوه ئاویـیه کانی شـاره که ی ژه هراوی کرد. پـسـپـۆڕانی ته ندروسـتی به ڵـگه نامه یان نووسـیوه و تیایدا ده ڵێن زیندووماوانی ئاکامی کیمیابارانه که ی هه ڵه بجه به هۆی زیادبوونی ئاسـتی شێرپه نجه ی کۆڵۆن و نه خۆشـیـیه کانی کۆئه ندامی هه ناسه و هه روه ها به هۆی به رزبوونه وه ی ڕێژه ی منداڵ له بارچوون و نه زۆکی ژنان ده ناڵێنن. کیمیابارانی شـاری هه ڵه بجه نه لادان و نه کاردانه وه یه کی بێ ئومێدی ڕژێمی عێراقی بوو، ئه وه ی له جه نگێـکی به بنبه ست گه یشـتوودا چه قیبوو، به ڵـکو کیمیابارانه که به شـێـک بوو له هه ڵمه تی به مه به سـتی ناسراو به ئه نفال، ئه وه ی له لایه ن ڕژێمی سه دام حسێن بۆ مه به ستی کوشـتن و ئاواره کردنی هاوڵاتیـیانی باکوری عێراقی زۆرینه کورد نشین پـیاده کرا. ئه و لێـکۆڵینه وه یه ی له لایه ن گرووپی چاودێری مافه کانی مرۆڤ له سـاڵی 1994 دا بڵاوکرایه وه گه یشـته ئه و ده رئه نجامه ی شـاڵاوی ئه نفال کوژرانی به لای که م 50 هه زار و ڕه نگه 100 هه زار که سی لێـکه وتبێته وه . کیمیابارانی هه ڵه بجه و هه روه ها شـاڵاوی ئه نفال پـێـکه وه وه بیرهێنه ره وه یه کی کوشـنده ی ترس و قێزه وه نن ئه وه ی که ده سه ڵاتێـکی ڕقاوی و سـته مکار به مرۆڤی بگه یه نێت. ئینجا هه ر بۆیه نابێت جیهان هه رگیز ئه وه ی له یاد بچێت.