د.ڕەهێڵ فەرەیدوون: پێمان وایە به‌شی زۆری ئێستای توشبووانی کۆرۆنا لەهەرێم له‌جۆره‌ گۆڕاوه‌كه‌یە
 "ئێمه‌ پێشبینیمان ده‌كرد كه‌ئه‌مه‌ ورده‌ ورده‌ زیاد بكات به‌تایبه‌تی له‌ مانگی سێ و زیاتر له‌ناوه‌ڕاست سێ به‌دواوه‌ "
د.ڕەهێڵ فەرەیدوون بریکاری وەزارەتی تەندروستی حکومەتی هەرێمی کوردستان دەڵێت" پێمان وایە به شی زۆری ئێستای توشبووان له جۆره گۆڕاوه كه یه ، وه ئه گه ر كۆنه كه شی بێت و شه پۆلێكی دیكه بێت ئێمه پێشبینیمان ده كرد كه ئه مه ورده ورده زیاد بكات به تایبه تی له مانگی سێ و زیاتر له ناوه ڕاستی سێ به دواوه به ته واوه تی زیادبوونه كه به رچاوده بێت لەگەڵ ئەوەی حاڵەتەکە مەترسیدارە بەڵام خاڵێکی دڵخۆشکەر ئەمجارە هەیە.... دەشڵێت" هێشتا نەگەیشتوینەتە ڕاگەیاندنی قەدەغەی هاتوچۆ بەڵام دەبێت ڕاگرتنی هاتوچۆ لەگەڵ شارەکانی تری عێراق بەردەوام بێت، سەبارەت بەوەی ئەمساڵ بەهۆی مەترسییەکانی کۆرۆناوە ئایا ئاهەنگەکانی نەورۆز ئەنجام دەدرێت؟ د.ڕەهێڵ فەرەیدوون وتی"وەک بۆچوونی خۆم دۆخەکە بەمجۆرە بێت دەتوانرێت ئاهەنگەکانی نەورزۆ بکرێت ئەگەر ڕێژەکە زیاد نەکات" لەسەرەتای وتووێژەکەدا بریکاری وەزارەتی تەندروستی حکومەتی هەرێمی کوردستان ڕایگەیاند" وه كو كه ناڵێكی ڕاگه یاندن وه كو خۆتان له نزیكه وه چاودێری بارودۆخه كه تان كردووه كۆرۆنا وه ك پێشبینیمان ده كرد چ جۆره گۆڕاوه كه ی بێت كه پێشتریش ڕامانگه یاندووه پێمان وایه به شی زۆری ئێستای توشبووان له جۆره گۆڕاوه كه یه ، وه ئه گه ر كۆنه كه شی بێت و شه پۆلێكی دیكه بێت ئێمه پێشبینیمان ده كرد كه ئه مه ورده ورده زیاد بكات به تایبه تی له مانگی سێ و زیاتر له ناوه ڕاستی سێ به دواوه به ته واوه تی زیادبوونه كه به رچاوده بێت و دووهێندە و سێ هێندە زیاتریش ده بێت به تایبه تی ئه گه ر به راوردی بكرێت به دوو هه فته ی ڕابردوو بۆ دواتره وه كه ژماره كان له 100 كه س كه متربوون به ڵام ئه وه ڕۆژانی ڕابردوو ژماره كان 300 ی تێپه ڕاند." د.ڕەهێڵ فەرەیدوون ئاماژەی بەئامارەکانی تووشبووانی کۆرۆنا کرد لەهەرێمی کوردستان و وتی" ئه م ژمارانه ش ئه و ژماره یه یه كه تۆماركراوه له ڕێگه ی نه خۆشخانه و سه نته ره كانی شیكاری سه ر به فه رمانگه و سه نته ره كانی حكومه ت کەتۆمارده كرێن به دڵنیاییه وه كه یسی دیكه هه یه له ڕێگه ی كه رتی تایبه ت و شیكاری كردووه و پۆزه تیڤ ده رچووه به ڵام له به رئه وه ی نیشانه كانی وه كو پێویست نه بووه و كه م ده ركه وتووه ته نها به خۆكه ره نتینه كردن و خۆپارێزی و له گه ڵ هه ندێك جۆری "سه پلیمێنت" و ئه وانه به كارده هێنن هه تا ئه وكاته ی نیشانه كانی واپێویست بكات سه ردانی نه خۆشخانه بكات واته زیادی كردووه و له وه زیاتریشه ئێستا ئێمه ده یبینین له ڕێگه ی بڵاوكراوه كانه وه كه به رده وام ڕۆژانه له ڕێگه ی بڵاوكراوه كانی حكومه تی هه رێم و له به غدادیش كه ده كرێت وه كو حكومه تی فیدڕاڵ هه رێمی تێدایه." بریکاری وەزارەتی تەندروستی حکومەتی هەرێمی کوردستان ئەوەشی وت"هۆكاری سه ره كی زیادبوونی ڕێژەی تووشبووانی کۆرۆنا پێشتریش ووتومانه کەبه ڕاستی هاتوچۆیه كی به ربڵاوی بێ سانسۆر له نێوان شاره كانی دیكه ی عێراق هه رێمی كوردستاندا هەیە بۆ ته ئكید کردنه وه ی ئه م قسه ی منیش ئه وه یه كه ئێستا ده بینرێت هه تا ڕۆژی یەکشەممە له شاری هه ڵه بجه هیچ كه یسێك نه بووه ، له گه رمیان چه ند كه یسێكی زۆر كه ممان هه بووه ، به گشتی هه ڵه بجه هه تا شەممە و یەکشەممە یه ك كه یس نه بووه له هه ڵه بجه ، له سێمانی له دهۆك و هه ولێر كه متربووه ، له ڕانیه و له گه رمیانیش زۆر كه مبووه ئه مه هۆكاره كه ی ئه وه یه كه چه ندجاریش باسم كردووه ساڵی پار به پێچه وانه وه بوو به ڵام ئه وكاته كۆمه ڵێك لێكدانه وه ی دیكه ی بۆ ده كرا، ئه وه ی ئه مساڵ ئه وه یه كه ئێمه سنوره كانمان له گه ڵ ئێراندا له گه ڵ فڕۆكه خانه كان زۆر به شێوازێكی باش كۆنتڕۆڵ كراوه و هیچ هاوڵاتیه ك به بێ شیكاری تایبه ت به كۆڤید نایه ته ئه مدیوه وه و سانسۆری له سه ره به ڵام هاتوچۆی نێوان شاره كانی ئێمه كه به داخه وه له دوو هه فته ی ڕابردووشدا وه كو پێشنیار داماننا لیژنه ی باڵای ڕووبه ڕووبوونه وه ی كۆرۆنا كه به هه موو شێوازێك گه شتیار نه مێنێت ته نها ئه و شانده فه رمی و ڕێكخراو و ئه مانه بتوانن مامه ڵه بكه ن به ڵام به داخه وه كه م تازۆر لێره و له وێ ده بینیین له ناو بازاڕ و له شوێنه گشتیه كاندا ئه م هاتوچۆیه به رده وامه و نه توانراوه وه كو پێویست سانسۆری بخرێته سه ر بۆیه ئه مه هۆكاری سه ره كییه ." د.ڕەهێل فەرەیدوون دەربارەی ئەوەی چیتان کردووە بۆ پێشگیری کردن لەزیادبوونی ڕێژەی تووشبوون بەکۆرۆنا وەک خۆت دەڵێی پێشتر پێشبینیتان کردبوو؟ لەوەڵامدا د.ڕەهێڵ دەڵێت" پێشتر پێشبینیمانكرد هۆكاری سه ره كیه كه ی ئه وه بوو هه مان ئاماژه كانی ساڵی ڕابردوو هه بوون وه كو فاكته ری كارا و یاریده ده ر بۆ سه رله نوێ هه ڵكشانه وه ی حاڵه ته كه بۆیه ئێمه به ڕاستی به رده وام له سه ره تای ساڵی تازه شه وه چونكه من زیاتر له سه ره تای ساڵی تازه وه ده ستبه كاربووم وه كو بریكاری وه زاره تی ته ندروستی پێش منیش وه زاره تی ته ندروستی به رده وام له دوو هه فته جارێك له كاتی داكشانه كه دا كۆبوونه وه ی لیژنه باڵاكه ده كرا ڕێنمایی پێویستی و هۆشیاریشی ده دا كه بارودۆخه كه به ره و كوێ ده ڕوات و له چ ئاستێكدایه ، ئه وه بوو ئێمه له سه روبه ندی مانگی دووشدا و له مانگی یه كیشدا وه زاره تی په روه رده مان ئاگاداركرده وه دوای ئه وه ی داواكارییان پێشكه شكرد كه بارودۆخ له باره له ئێستادا ده توانیین قوتابخانه كان بكه ینه وه ده توانیین ده رگای خوێندن بۆسه رجه م قۆناغه كانی یه ك تا دوانزه و زانكۆ و په یمانگاكان بكه ینه وه چونكه ئه وكاته باش بوو به ڵام له هه مانكاتدا هۆشداریمان ده دات بارودۆخه كه ئه گه ری خراپبوونی هه یه له به رئه وه ی شه پۆله كه هه موو دنیای گرتۆته وه به كۆڤیده گۆڕاوه كه ئێمه به ڕاستی به دوور نیین له هه موو دنیا به رامبه ر ڤایڕه سه كه بۆیه ئێمه له گه ڵ ئه و حاڵه ته شدا به رده وام هۆشدای ته ندروستیمان له خۆپارێزی و تاكپارێزی هه م له ڕێگه ی كه ناڵه كان و هه م له ڕێگه ی سۆشیال میدیاوە بڵاوکردۆتەوە." "قسه مان له سه رئه وه كرد پێویسته به ده ر له و ڕێكاریانه كۆمه ڵێك ڕێكاری تر هه یه له كاتی خۆیدا به گونجاوی بكرێت، بۆنموونه ئه و لیژنانه ی هه بوون به رده وام وه كو پێشتر سه ردانی شوێنه تایبه ته كان بكات هه وڵبدات قه ڕه باڵغی له شوێنه داخراوه كان خۆپارێزی بكرێت و قوتابخانه كان كه كرانه وه به رده وام چاودێری بكرێن، خاڵی سێیه میش چه ند پێشنیارێكمان دایه لیژنه ی باڵا هاتوچۆی دەرەوە قه ده غه بكرێت به شێوازی گشتی یان ته نها شانده فه رمی و بازرگانی و ڕێكخراوه نێوده وڵه تییه كان بێن به ڵام به بوونی ڕازی بوونی پێشوه خت و هه روه ها تێستی كۆرۆنا و ناونیشان بدرێت وه كو بەڵێننامەیەک هاوشێوه ی خاڵه سنورییه كان و فڕۆكه خانه كان بۆ ئه وه ی ئێمه هیچ نه بێت به ر له شه پۆله كه بگرین چونكه له ده ره وه ی وڵات دێت له ناو وڵات داكشان و ڕێژه یه كی زۆر كه م هه بوو ڕێژەی مردنیش زۆر زۆر كه مبووبوویه وه به ڵام وه كو باسمكرد ئه مانه وه كو پێویست نه توانرا چونكه شه پۆلی خێرای هاتوچۆ و گه شتی هاوڵاتیان له چه ند ڕۆژی ڕابردوو به ڕاستی له هه ولێر كه م تازۆر جێبه جێده كرا چونكه شه پۆله كه زۆر زیاتربوو له سلێمانی تائێستا وه كو پێویست جێبه جێ نه كراوه واته نه ده توانرا له به رئه وه ی لیژنه ی باڵا ده یانوت كێشه ی ئابوری و گه شتیاری و داخستنی كه رتی گه شتیاریه كه له هوتێله كان و چێشتخانه كان و ناوبازاڕدا به ڕاستی سه رله نوێ له و بارودۆخه ئابورییه ناخۆشه ی كه ئێستا هه یه له هه رێمی كوردستاندا توشی گرفتمان ده كات." د.ڕەهێڵ فەرەیدوون بریکاری وەزارەتی تەندروستی هەرێم وایوت" هەروەها وتی" خه ڵك به شێوازی گشتی بێباك بوو هیچ متمانه ی به وه نه مابوو كه كۆرۆنا بوونی هه یه و شه پۆلی دیكه دێت و ئه مانه هه رهه مووی هاوشێوه ی هه موو وڵاتان ئه وه ی كه ده كرا ئێمه ش كردوومانه له هۆشداری." دەربارەی ئەگەری ڕاگەیاندنی قەدەغەی هاتوچوۆ بریکاری وەزارەتی تەندروستی هەرێم دەڵێت " ئێمە لەئێستادا جه ختكردنه وه یه كی ته واو لەوە دەکەین کەبه هیچ شێوازێك نابێت بهێڵدرێت هاتوچوی گه شتیاری له نێوان ئێمه و شاره كانی دیكه ی عێراق بۆ ئه وه ی ئێمه هه وڵبده ین مه سه له ی كه ره نتینه كردن چ كه ره نینه ی ته واوه تی بێت یان كه ره نتیه نه ی جزئی هاتوچۆ بێت له هه رێمی كوردستاندا نه گه یشتوینه ته ئه و ئاسته به ڵام ئه گه ر وابڕوات به ڕاستی ده گه ینه ئه و ئاسته بۆیه هۆشداریه كی توندترو مه ترسیدارترە هەروەها جه خت ده كه ینه وه له سه ر ئه و پێشنیارانه ی كه پێشتر كردوومانه به تایبه تی ڕێگرتنی ته واوه تی له هاتوچۆی هاوڵاتیان له نێوان شاره كانی دیكه ی عێراق و هه رێمی كوردستاندا شاره كانی هه رێم نه گه یشتۆته ئه و ئاسته هه ندێك شار تائێستا سفره ڕێژه ی تووشبوون." د.ڕەهێڵ فەرەیدوون ئەوەشی وت" ئه‌گه‌ر بارودۆخه‌کە به‌م شێوازه‌بێت هاتوچۆی گه‌شتیاری بوه‌ستێنیین ئه‌وكاته‌ ئێمه‌ ژینگه‌یه‌كمان هه‌یه‌ ته‌وقی ئه‌و بارودۆخه‌ ده‌ده‌ین بۆنموونه‌ ڕێژه‌كه‌ هه‌رچه‌ندبێت له‌ناو كوردستاندا ته‌وق ده‌درێت خاڵێكی دڵخۆشكه‌ر هه‌یه‌ ئەویش ئەوەیە به‌ڵێ ڕاستە ڕێژه‌كه‌ زیادی كردووه‌ به‌ڵام من به‌دواداچوونم كردووه‌ به‌شێك له‌و توشبووانه‌ی كه‌له‌ئێستادا تووشبوون وه‌كو هاوشێوه‌ی ساڵی پار له‌مانگی 5-6 له‌هه‌ڵكشانی یه‌كه‌مدا له‌دوو هه‌فته‌ به‌دوا چاكده‌بنه‌وه‌ چونكه‌ له‌مانگی 10-11 ی ڕابردوو ئه‌وانه‌ی كه‌تووشده‌بوون به‌خۆشمه‌وه‌ له‌چواره‌م هه‌فته‌دا نه‌خۆشه‌كان به‌ره‌و چاكبوونه‌وه‌ ده‌ڕۆیشتن چونكه‌ گۆڕینێكی به‌سه‌ردا هاتبوو له‌دوو هه‌فته‌ هه‌تا چوار هه‌فته‌ی ده‌ویست ئێستا ئه‌گه‌ر سه‌یری ڕێژه‌ی هه‌موو دنیاش بكرێت به‌ڵێ ڕێژه‌كه‌ زیادی كردووه‌ به‌ڵام هه‌ر كڕیتیكه‌ڵ كه‌یس له‌هه‌مانكاتدا پۆینت 4 ماوه‌ته‌وه‌ له‌هه‌مانكاتدا ڕێژه‌ی مردنیش 3% یه‌ واته‌ ڕێژه‌ی مردن به‌وشێوازه‌ زیادی نه‌كردووه‌ له‌ئێستادا ئه‌گه‌ر خوێندنه‌وه‌یه‌كی واقیعی ژماره‌یی واته‌ لێكۆڵینه‌وه‌ی زانستی نییه‌ واته‌ حاڵه‌ته‌كان ئه‌وه‌نده‌ ئاڵۆز نیین وە له‌دوو هه‌فته‌ به‌دواوه‌ چاكده‌بنه‌وه‌ بۆیه‌ ئه‌گه‌ر ئێمه‌ ژینگه‌كه‌مان به‌م حاڵه‌ته‌ی ئێستا ته‌وق بده‌ین ده‌توانیین مامه‌ڵه‌ له‌ناو شاره‌كاندا ڕانه‌گرین. " دەربارەی ئەوەی وەک پزیشکێک بۆچونت چیە لەسەر ئەنجامدانی ئاهانگەکانی نەورۆز لەمساڵدا ئایا دەکرێت؟ لەوەڵامدا د.ڕەهێل فەرەیدوون وتی " ئاهەنگ و مەراسیمەکانی نەورۆز ئه‌گه‌ری هه‌یه‌ ئەمساڵ ببێت و ئه‌گه‌ری هه‌یه‌ نه‌بێت وەک بۆچونی خۆم ئاوا بێت ده‌توانیین بیكه‌ین به‌ڵام زیاتربێت به‌ڕاستی ئه‌وكاته‌ نه‌خێر مه‌ترسیدار ده‌بێت و ناتوانیین به‌رده‌وام بین له‌سه‌ری مه‌رج نییه‌ ئەم هەفتەیە ئه‌و بڕیاره‌ بدرێت له‌وانه‌یه‌ له‌دوای هه‌فته‌یه‌كی تریش كۆبوونه‌وه‌یه‌ك بكرێت و بڕیاری كۆتایی بدرێت چونكه‌ ڕۆژانه‌ بارودۆخه‌كه‌ گۆڕانكاری به‌سه‌ردا دێت. "