وتاری هه‌فتانه‌ی سه‌رۆک ئۆباما و کۆماریـیه‌کان به‌ بۆنه‌ی 11 ی سێپته‌مبه‌ره‌وه‌
سه‌رۆک ئۆباما له‌ وتاره‌که‌یدا ڕایگه‌یاند ڕۆژی 11 ی سـێپته‌مبه‌ر ڕۆژی نیشـتیمانی یادکردنه‌وه‌یه‌ وه‌ک ڕێزلێنانێـک بۆ ئه‌وانه‌ی گیانیان له‌ده‌سـتدا
سه رۆک ئۆباما وتاری ڕادیۆیی هه فتانه ی خۆی ته رخان کرد بۆ نۆیه مین سـاڵیادی هێرشه تێرۆرکاریـیه کانی 11 ی سـێپـته مبه ر که کرانه سه ر وڵاته یه کگرتووه کانی ئه مه ریکا. له و هێرشـانه دا نزیکه ی 3 هه زار که س کوژران و وه ک سه رۆک ئۆباما له وتاره که یدا ئاماژه ی پـێـکرد، خوێناویترین هێرش بووه له مێژووی ئه مه ریکادا که له ناو خاکی ئه مه ریکادا کرابێت. تێرۆریسـتانی ئه لقاعیده پاش ڕفاندنی 4 فڕۆکه له سه رله به یانی ڕۆژی 11 ی سـێپـته مبه ری 2001 دا، دووان له فڕۆکه کانیان به کارهێنا بۆ هێرشـکردنه سه ر هه ردوو باڵه خانه که ی نێوه ندی بازرگانی جیهانی له نیویۆرک و فڕۆکه یه کیشـیان بۆ هێرشـکردنه سه ر په نتاگۆن و فڕۆکه ی چواره میش له سـتانی په نسـلڤانیا که وته خواره وه . سه رۆک ئۆباما له وتاری ڕادیۆیی هه فتانه یدا ده ڵێت هه رگیز ئه و توڕه یی و خه مه ی هه مانبووه و هه ستمان پـێـکردووه له بیر ناکه ین، وا 9 سـاڵ به سه ر ئه و به یانیـیه ی مانگی نۆدا ڕه تده بێت، به ڵام هه رگیز کات نابێته هۆکارێـک بۆ که مکردنه وه ی ئه و ئازارانه ی له ئاکامی ئه و هێرشـانه ی کرانه سه ر ئه مه ریکا هاتنه ئارا. سه رۆک ئۆباما ده ڵێت هه ر له م ڕۆژه دا به ڕێز و نه وازشه وه ده ڕوانینه هه موو ئه وانه ی له پـێناو ژیانی خه ڵـکی تردا گیانیان له ده سـتدا، ئاگرکوژێنه وه کان، ئه و ده سـته و تاقمانه ی یه که م جار به سه ر پـێپلیکه کانی هه ردوو باڵه خانه که ئاگرگرتووه که ی نێوه ندی بازرگانی جیهانیدا سه رکه وتن، سه رنشینه کانی ئه و فڕۆکه یه ی له ئاسـمانی سـتانی په نسلڤانیادا به گژ ڕفێنه ره کاندا چوونه وه و هه روه ها ئه و ژن و پـیاوانه ی له م چه ندان سـاڵه ی پاش 11 ی سـێپته مبه ره وه له له شـکردا بوون و ژیانی خۆیان به ختکرد تا منداڵه کانمان بتوانن له جیهانێـکی بێ وه یدا گه وره بن. له میانه ی ئه م وتاره هه فتانه یه یدا سه رۆک ئۆباما ئاماژه به وه ش کرد هاوکاتی یادکردنه وه ی 11 ی سێپته مبه ر نابێت هاوهه ڵوێسـتی و ڕێبازی هاوبه شی ئه مه ریکا له بیر بکرێت له چۆنێتی وه ڵامدانه وه و به ره نگاربوونه وه ی به دترین جۆری ڕه فتاری نامرۆڤانه دا. سه رۆک ئۆباما ده ڵێت هه موو سـاڵێـک و له م کاته دا سووربوونی خۆمان نوێ ده که ینه وه دژی ئه وانه ی ئه و کاره تێرۆریسـتیـیه دڕندانه یه یان کردبوو، هه روه ها دژی ئه وانه ش که به رده وام پـیلانی دژی ئه مه ریکا و گه لی ئه مه ریکا ده گێڕن و هه رگیزاوهه رگیز دوودڵ نابین له پارستن و به رگریکردن له وڵاته که مان. سه رۆک ئۆباما ده ڵێت 11 ی سێپته مبه ر وانه یه کی گرنگه بۆ ئه مه ریکا و ئه مه ریکایـیه کانیش. سه رۆک ئۆباما ده ڵێت ئه گه ر وانه یه ک له م سـاڵیاده ی هێرشه تێرۆرکاریـیه کانی 11 ی سـێپته مبه ردا هه بێت، ئه وه یه که ئێمه یه ک وڵاتین، یه ک گه لین و هه ر ته نها خه مه کانی 11 ی سـێپته مبه ر پـێـکیـه وه نه به سـتووینه ته وه ، به ڵـکو ژماره یه ک ئامانجی هاوبه ش هه موومانی پـێـکه وه به سـتۆته وه و به پاڵپـشتی کۆمه ڵـگاکه مان و خزمه تکردنی گه ڵی ئه مه ریکا له ڕوانگه ی پـێداویسـتیـیه کانیـیه وه ، جه ختکردنه وه یه له ئامانجه کانمان بۆ ڕووبه ڕووبوونه وه ی ئه وانه ی ده یانه وێت زیانی گه وره له ئه مه ریکا بده ن. سیناتۆر جۆن کایڵ وتاری هه فتانه ی کۆماریـیه کانی پـێشـکه ش کرد و تیایدا گه ڕایه وه بۆ ڕۆژانی پاش هێرشه تێرۆرکاریـیه کانی 11 ی سـێپته مبه ر. سیناتۆر جۆن کایڵی کۆماری ده ڵێت له و هاوهه ڵوێسـتیـیه ی ده ستبه جێ پاش 11 ی سـێپته مبه ر هاته ئارا، ژماره یه ک بڕیار دران، کونگرێس و وڵاتیش کردیانه بڕیار که چیدی نابێت ئه فغانسـتان جێی داڵده دانی ئه لقاعیده بێت، له به ر ئه وه کۆنگرێس ده سه ڵاتی به کارهێنانی هێزی دا و هه روه هاش یاسای پاتریۆت ئاکتی په سه ندکرد که ده رفه تی ڕه خسـاند تا ده زگا موخابه راتیـیه کان و ده زگاکانی جێبه جێکردنی یاسا پـێـکه وه کاربکه ن. سیناتۆر جۆن کایڵ ده ڵێت له شکری ئه مه ریکا له ئه فغانسـتاندا تاڵیبانه کان و ئه لقاعیده ی ڕاو نا و هه روه ها پاش که وتنی سه دام حسێن زیادکردنی هێزه سه ربازیـیه کانی ئه مه ریکا له عێراقدا یارمه تیده ر بوو بۆ به ره نگاربوونه وه ی هه ڵکشـانی ئه لقاعیده له عێراق، وه ده شڵێت ڕێبه ره سه ره کیـیه کانی ئه لقاعیده ده ستگیرکران و زانیاری به سودیان داوه که به هۆیه وه ڕێ له هێرشی زیاتری تێرورکاران گیراوه . سیناتۆر جۆن کایڵ ده ڵێت ئه و بڕیارانه ئه مه ریکا و گه ڵی ئه مه ریکاشی خسـته بارێـکی پارێزراوتره وه له هه وڵه کانی ئه وانه ی به دوژمنانی ئه مه ریکا ناودێری کردن. سیناتۆر جۆن کایڵ ده ڵێت دوژمن ئایدیۆلۆژیـیه تی توندڕه وی ئیسلامیـیه که به ئاشـکرایی و بێ چه ند و چوون و به بێ هیچ له به ر دانه واندنێـک هه وڵی له ناوبردنی ئازادیـیه کانی فه رهه نگی ڕۆژئاوایی و حکومه ته کانی ڕۆژئاوا ده دات و ده یانه وێت له بری ئه و فه رهه نگه ژیانی سه ده کانی ناوه ڕاست له ڕوانگه ی خه لافه تی ئیسلامیـیه وه پـێـکبهێنن و شه ریعه ت به ڕێوه ی بـبات. له میانه ی وتارکه یدا سیناتۆر جۆن کایڵ ئاماژه به وه ش کرد که ئایدیۆلۆژیای توندڕه وی ئیسلامی هاوشێوه ی کۆمۆنیزم له سه ر بنچینه ی تۆتالیتاریـیه و پـشـت به هێزی وێرانکاری ده به سـتێت بۆ تۆقاندن، وه ده شڵێت پـێویسته ئاینی ئیسلام له و توندڕه وانه جیابکرێته وه . سیناتۆر جۆن کایڵ ده ڵێت نۆیه مین سـاڵیادی 11 ی سێپته مبه ر پـێویسته بمانخاته به رده م بیرکردنه وه یه کی قوڵه وه سه باره ت به و دوژمنه ی هێرشی کرده سه ر ئه مه ریکا و جارێـکی تریش هێرش ده کاته وه ئه گه ربێت و له هه وڵه کانماندا خاو بـبینه وه ، وه ده شڵێت بۆ سبه ینێ و ڕۆژانی داهاتووش پـێویسته ئه مه ریکا هه ر یه کگرتووبێت بۆ به ره نگاربوونه وه ی ئه و دوژمنه که ئه مه ش ڕووبه ڕووبوونه وه ی دیموکراته کان یان کۆماریـیه کان نیـیه ، به ڵـکو ڕووبه ڕووبوونه وه یه کی ئه مه ریکایی یه . سه رۆک ئۆباما له وتاره که یدا ڕایگه یاند ڕۆژی 11 ی سـێپته مبه ر ڕۆژی نیشـتیمانی یادکردنه وه یه وه ک ڕێزلێنانێـک بۆ ئه وانه ی گیانیان له ده سـتدا.