د.هه‌ڤاڵ ئه‌بوبه‌كر: ئێستا ئێمە بە خۆپارێزیی و هەستیارییەکی زۆرەوە لەناوەڕاستی دۆخەکەوە بەرەو کۆتاییەکەی دەڕۆین
 " خه‌ریكه‌ به‌رگرییه‌كی گشتی له‌سنوری پارێزگای سلێمانی دروست ده‌بێت "
د.هه ڤاڵ ئه بوبه كر پارێزگاری سلێمانی ده ڵێت" دۆخی بڵاوبونه وه ی كۆرۆنا له سلێمانی له دۆخێكی سروشتیدایه ، وه تا ئێستا له ژێر كۆنتڕۆڵدایه و دۆخه كه باشه ، ئێستا ئێمه به خۆپارێزی و هه ستیارییه كی زۆره وه له ناوه ڕاستی دۆخه كه وه به ره و كۆتاییه كه ی ده ڕۆین، سه ره تا ده ستمان پێكرد هاتوینه ته چه قه كه ی ئێستا له چه قه كه یه وه به ره و كه ناره كان ده ڕۆین، خه ریكه به رگرییه كی گشتی له سنوری پارێزگای سلێمانی دروست ده بێت ئه گه ر به م پێیه بڕۆین له دوای 10ی ئه م مانگه وه بارودۆخه كه به ره و ئاراسته یه كی تر ده ڕوات، سه باره ت به ده نگۆی ئاڵوگۆڕ له پۆستی پارێزگاری سلێمانی، د.هه ڤاڵ ئه بوبه كر ده ڵێت"تا ئێستا هیچ زانیاری و قسه و باسێكی وه ها نه له لایه ن یه كێتی نیشتمانی كوردستانه وه وه نه له لایه ن بزووتنه وه ی گۆڕانه وه نه كراوه ، ئێمه به رده وامیین له سه ر جێبه جێكردنی ئه ركه كانمان بارودۆخه كه مان زۆر له وه سه ختره كه دابنیشین به دیار ئه و لێكدانه وانه وه ." له سه ره تای وتووێژه كه دا پارێزگاری سلێمانی وتی" ده توانم بڵێم دۆخی سلێمانی له ئێستادا به به راورد به سروشتی بڵاوبوونه وه ی ڤایڕه سه كه له دنیادا، له دۆخێكی سروشتیدایه ، وه تا ئێستا له ژێر كۆنتڕۆڵدایه ، ڕاسته ژماره ی ئه و كه سانه ی كه هه ڵگری ڤایڕه سه كه ن ڕووی له زیادبوون كردووه له ڕووی ژماره ییه وه چونكه ئه مانه هه ركه سێ كه تا-یه كی هه بێت یان نیشانه یه كی لێده ربكه وێت ئه گه ر هه ڵگری ڤایڕه سه كه ش نه بێت ده چێته ناوه نده ته ندروستییه كان بۆ پشكنین، وه له ئێستادا خه ڵك به جدیتر و به مه ترسیدارتر بڵاوبوونه وه ی په تاكه ی وه رگرتووه بۆیه ئه و ژمارانه ی كه ڕۆژانه تۆمارده بێت ده توانین بڵێین ژماره یه كی ڕاسته قینه یه به ڵام له پاڵ ئه وه دا ژماره یه كی تریش هه یه كه به ڕێگاكانی تری بێجگه له و ڕێگایانه ی وه زاره تی ته ندروستی عێراق و هه رێم پشتی پێده به ستن كه ته نها پشكنینی PCR ه ، به ڵام له ئێستادا به سی-تی سكان-یش ده كرێت هه روه ها به "ئه ی جی جی -ش" پشكنین ده كرێت، به ڕێگای فیزیاییش ده كرێت ، به چه ندین ڕێگای تر ده كرێت كه ئه وانه هیچیان تۆمارناكرێن له داتا ڕه سمییه كان، بۆیه ئه و ژمارانه ی كه بۆ قوربانییه كان ئه وانه ی گیانیان له ده ستداوه ڕاده گه یه نرێت یان بۆ ئه وانه ی كه تووشبوونیان یاخود بۆ ئه وانه ی چاك بوونه ته وه ده توانم بڵێم ژماره یه كی زۆرتر له وانه هه ن له هه موویاندا به ڵام ئه مانه ده مانگه یه نه ته دوو ئامانج چونكه ئێستا ئێمه به خۆپارێزی و هه ستیارییه كی زۆره وه له ناوه ڕاستی دۆخه كه وه به ره و كۆتاییه كه ی ده ڕۆین، سه ره تا ده ستمان پێكرد هاتوینه ته چه قه كه ی ئێستا له چه قه كه یه وه به ره و كه ناره كان ده ڕۆین." د.هه ڤاڵ ئه بوبه كر وتیشی" ئه گه ر بتوانیین ئێمه ئه و هه نگاوانه ی كه گرتومانه ته به ر به رده وام بین وه خه ڵك به رده وام بن له سه ر خۆپارێزی هه روه ها حكومه ت كێشه دارایی و ئابورییه كان چاره سه ر بكات ئه وا ده گه ینه كه ناری ئارامی چونكه ئێستا ده توانیین بڵێین خه ریكه به رگرییه كی گشتی له سنوری پارێزگای سلێمانی دروست ده بێت وه ئه وانه شی كه هه ڵگری ڤایڕه سه كه بوون و چاكبوونه ته وه بوون به سه رچاوه ی چاره سه رسازی بۆ ئه وانه ی تر كه هێشتا بارودۆخیان ناجێگیره ده توانن خوێن و پلازمای خوێن-ییان پێببه خشن، وه ئێستا ئه زموونێكی زۆر له گه ڵ خۆپاراستن هه یه له گه ڵ پابه ندبوون به ڕێنماییه كان و له گه ڵ خۆچاره سه ركردن و هاوچاره سه ركردن هه یه ، هه روه ها ئێستا به رنامه ی ته ندروستی ئێمه ئه وه یه كه ناومانناوه چاره سه ركردن له ماڵه وه به خۆچاره سه ركردن و هاوچاره سه ركردن له ڕێی هێڵه گه رمه كانی 122 په یوه ندی كردن به پزیشكه پسپۆڕه كان وه به ناوه نده ته ندروستییه كان به نه خۆشخانه یان كلینكه ڕاوێژكارییه كان، هه موو ئه مانه به یه كه وه ڕێنماییه كی زۆر ده ده ن به هاوڵاتیان كه تێگه یشتنێكی باشترییان له خۆپاراستنی خۆیان هه بێت." د.هه ڤاڵ ئه بوبه كر ئه وه شی وت" ئاماژه ته ندروستیه كانی كه له به ر ده ستی ئێمه دایه به پێی ئه و زانیاری و داتا و ڕاپۆرتانه ی كه ڕۆژانه به ڕێوه به رایه تی گشتی ته ندروستی و به ڕێوه به رایه تی خۆ پاراستنی ته ندروستی و نه خۆشخانه كانی تایبه ت به كۆرۆنا له ڕێی به ڕێوه به رایه تی گشتی ته ندروستیه وه به ئێمه ی ده به خشن ئه وه یه كه ماوه ی 10-15 ڕۆژی ڕابردوو، ئه و ژمارانه ی كه تووشده بن، بۆ نموونه ئه گه ر 100 پشكنین بكرێت له و 100 پشكنینه 30-35 هه ڵگری ڤایڕه سه كه ن كه ئه مانه هه موویان باری ته ندروستیان ناجێگیرنییه به ڵام هه ڵگری ڤایڕه سه كه ن، بۆیه ئه م ڕێژانه به رده وام دوباره ده بێته وه و ڕێژه كه له 35 نه چۆته سه ره وه ، ئه مه خۆی بۆ خۆی پێمان ده ڵێت كه دۆخه كه له ژێر كۆنتڕۆڵدایه ، له هه مانكاتدا كه هه موو ڕۆژێك ئه و ژمارانه خه ڵك تووشده بن ئه مه به رگریه كی گشتی دروست ده كات، وه ئه و ڕێژه یه ڕۆژانه له زیادبووندایه و ئه و كه سانه چاكده بنه وه كه وه كو وتم جارێكی تر تووشنابنه وه له گه ڵ ئه وه ی وشیاری ته واویان ده بێت بۆ خۆپاراستن و یارمه تی ئه وانیتر هه روه ها ده توانن یارمه تی خوێن و پلازمای خۆێن به وانی تربده ن، بۆیه ئێستا ده توانم بڵێم سلێمانی له دۆخێكی باشدایه ." "ئه گه ر به م پێیه بڕۆین له دوای 10ی ئه م مانگه وه بارودۆخه كه به ره و ئاراسته یه كی تر ده ڕوات وه ئه م په تایه له هه ر شوێنێك بڵاو بوبێته وه پێویستی به كۆنتڕۆڵكردن هه بووه به و ڕێگه لۆژیكیانه ی كه بتوانێت له سه ر سێ ته وه ر، كه مكردنه وه ی مه ترسی توشبووانی په تاكه دابنكردنی بژێوی و داهات و ڕۆژانه ی خه ڵك وه پاراستنی ئابوری و داهاتی ده وڵه ت بپارێزێت، ئێمه له سلێمانی له سه ر ئه م سێ ته وه ره به یه كه وه كارمان كردووه ." پارێزگاری سلێمانی وای وت" سه باره ت به وه ی بۆچی له سلێمانی قه ده غه ی گشتی هاتوچۆ ڕانه گه یه نرا له كاتێكدا له هه فته ی پێشوو له شاری هه ولێر ڕاگه یه نرا له گه ڵ ئه وه ی به پێی ئاماره كان ژماره ی توشبووان و مردووان به هۆی كۆرۆنا ڤایره سه وه له سلێمانی زیاتره ؟ د.هه ڤاڵ ئه بوبه كر وتی" ئێمه له ڕابردووه وه ده ستمان پێكرد و ڕامانگه یاند به ڵام ئه و ئه نجامانه ی كه پێیداین له دوای ته واوبوونی قه ده غه ی هاتوچۆ په تاكه به هێزتر ده ركه وته وه له هه مانكاتیشدا زیانێكی گه وره به ر كارو كه سابه ت و بازاڕ و بژێوی خه ڵك كه وت، وه زیانێكی گه وره ش به ر ئابووری ده وڵه ت كه وت، بۆیه ئێمه ئه و ئه زموونه مان كردووه و پێمان وایه ئه و ئه زمونه ی كه هه مانه بۆ به ره نگاربوونه وه ی كۆرۆنا به قه ده غه ی هاتوچۆ و كه ره نتینه كردنی خه ڵك له لایه ن حكومه ته وه ئه نجامێكی سه ركه وتووی نابێت، وه ناتوانیین به رده وام بین جگه له وه ی ئه و هێزانه ی كه پێویستمانه بۆ جێبه جێكردنی قه ده غه ی ته واوی هاتوچۆ له به رده ستدانین چونكه ماوه ی نزیكه ی 15 ڕۆژه ئه فسه ران و كارمه ندانی به ڕێزی به ڕێوه به رایه تی هاتوچۆی ناوشار و به ڕێوه به رایه تی هاتوچۆی سلێمانی بایكۆتی ده وامیان كردووه ، هه ندێك سێكته ری ناوخۆیی تر بایكۆتیان كردووه ڕایاننه گه یاندووه وه هه ندێكی زۆر له به ڕێزان پزیشك و كارمه ندانی ته ندروستی له ناوه نده ته ندروستیه كان بایكۆتی ده وامیان كردووه ، بۆیه ئه وانه هه مووی پێمان ده ڵێن كه ئه و كاره به ئاسانی جێبه جێ نابێت، جگه له وه ی كه هاونیشتمانیان له به ر بار و بژێوی ژیانیان ناتوانن پابه ندی ئه و قه ده غه ی هاتوچۆیه بن وه ئه مه زیان به ژیانی هه مووییان ده گه یه نێت بۆیه ئێمه له گه ڵ ئه وه داین كه ئه و ڕێكارانه ی له 20ی حوزه یرانه وه په یڕه ویمان كردووه ئه نجامی باشی هه بووه ، وه له سه ر ئه و ڕێكارانه ی خۆمان به رده وام ده بین هه روه ها پێمان وایه ته نها به قه ده غه ی ته واوی هاتوچۆ ناگه ینه ئه و ئه نجامه ی كه كۆنتڕۆڵی ته واوی ڤایڕه سه كه بكه ین به ڵكو كۆمه ڵێك لێكه وته ی مه ترسیدارتری ده بێت زیانه كانی له خودی بڵاوبوونه وه ی ڤایڕه سه كه زیاتره . " ده رباره ی خزمه تگوزارییه ته ندروستییه كان له شاری سلێمانی پاش ئه وه ی ڕاگه یه نرا كه پزیشكان و كارمه ندانی ته ندروستی مان-ییان گرتووه ؟ پارێزگاری سلێمانی ڕایگه یاند " خزمه تگوزاری ته ندروستی و سیسته می ته ندروستیمان و ڕێكاره ته ندروستیه كانمان له ئاستێكی زۆر زۆر باشدان، له ئاستی كۆنتڕۆڵكردنی ته واودان به سوپاسه و ه بۆ پزیشكان و كارمه ندانی ته ندروستی هه موو ئه و خۆبه خشانه ی كه له م بارودۆخه سه خته دا نه خۆشخانه كانیان جێنه هێشتووه ، وه ئه وانه شی كه به شێوه یه كی مه ده نی له لایه كه وه داوا ڕه واكانی خۆیان داواده كه ن له لایه كی تریشه وه خزمه تگوزاری پێشكه شی هاونیشتیمانیه كانیان ده كه ن له ئاستێكی زۆر باشدایه و جێی ڕێزلێگرتنه گرفتمان له وانه دا نییه به ڵام له به رئه وه ی ئێستا ژماره یه كی زۆری خه ڵك داوای پشكنین ده كات بۆ دڵنیابوون له وه ی كه تووشبووه یان تووشنه بووه ، ناوه نده ته ندروسته كانی ئێمه ناتوانێت به ته نها ئه و ژماره زۆره بكات ئێمه له ڕابردوودا 700-800 پشكنینمان ده كرد ڕۆژانه بۆ ئه وه ی چه ند توشبوو یا هه ڵگرێكی ڤایره سه كه بدۆزینه وه ، ئێستا ئه و ژمارانه ی كه خۆیان گومانیان له خۆیانه خۆیان به پێی خۆیان دێنه ناوه نده ته ندروستییه كان، بۆیه ده بێت ئه و خه ڵكانه و داموده زگا ته ندروستییه كانی ئێمه له م دۆخه دا زۆر هه ستیارانه مامه ڵه له گه ڵ ئه و ژماره زۆره دا بكه ن كه داوای پشكنین ده كات چونكه نه خۆشخانه كانمان ئه گه ر وابڕوات ، ئه و خه ڵكه به و ژماره زۆرانه بێن ئه وا له شوێنی چاره سه ركردنی نه خۆشه كانه وه ده بێت به شوێنی تووشبوونی ئه و كه سانه -شی كه هه ڵگری ڤایڕه سه كه نیین چونكه ئه و كه سانه كه به ژماره یه كی زۆر ده ڕۆن له وانه یه چه ند كه سێكیان هه ڵگری ڤایڕه سه كه بن به ڵام له و چاودێری كردن و تێكه ڵاوبوونه دا تاكو پشكنینیان بۆ ده كرێت یه كتری تووش ده كه ن. " هه‌روه‌ها وتی" ئێستا پێویستمان به‌جۆرێك له‌ پشكنینی تره‌ پشكنینمان بۆ ئه‌وه‌ ناوێت كه‌ كێ هه‌ڵگری ڤایڕه‌سه‌كه‌یه‌، به‌ڵكو پشكنینه‌كه‌ بۆ ئه‌وه‌یه‌ تا دڵنیابین له‌وه‌ی كه‌ كێ چاك بۆته‌وه‌ له‌ ڤایڕه‌سه‌كه‌ چونكه‌ ئێمه‌ چه‌ند مانگێكمان به‌سه‌ر ئه‌و دۆخه‌دا تێپه‌ڕاندووه‌ ئێستا به‌ره‌و به‌رگری گشتی ده‌ڕۆین به‌ره‌و ئه‌وه‌ ده‌ڕۆین كه‌ هاوڵاتیان خۆیان بتوانن یه‌كتری بپارێزن. " ده رباره ی ئه و ده رمانانه ی ڕاده گه یه نرێت وه ك چاره سه ری كۆرۆنا له چه ند وڵاتێك دۆزراونه ته وه و وه زاره تی ته ندروستی عیراقی-ش ڕه زامه ندی ده ربڕیووه له سه رییان؟ د.هه ڤاڵ ئه بوبه كر وتی " هه ر شتێك له وانه ی كه دێت كه ده گاته ده ستمان و تاقیكراوه ته وه و ئه زموون كراوه هی ئه وه یه كه به كاری بهێنیین بۆ نه خۆشه كانمان به دڵنیاییه وه به كاریان ده هێنیین وه داواكاریشمان ئه وه یه كه سلێمانی له شوێنه كانی تر به ركه وته ی زیاتره ، بۆیه واده خوازێت له هه موو ئه و كۆمه ك و ده رمان و چاره سه ر و ئامێره پزیشكیانه ی كه دێن دابین ده كرێن بۆ به ره نگاربوونه وه ی كۆرۆنا سلێمانی ده بێت پشكی شێری به ركه وێت. " هه‌روه‌ها ئه‌وه‌شی خسته‌ڕوو " به‌رده‌وام ئێمه‌ داواكاریمان له‌ WHO- له‌ ڕێكخراوی ته‌ندروستی جیهانی وه‌ له‌ وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی عێراق وه‌ له‌ شانه‌ی قه‌یرانه‌كانی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق، له‌ وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی هه‌رێمی كوردستان ، وه‌ له‌ حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ووڵاتانیش هه‌یه‌ به‌پێی ژماره‌ی به‌ركه‌وته‌كان به‌پێی ژماره‌ی دانیشتوان، وه‌ به‌پێی مه‌ترسیداری بارودۆخه‌كه‌ له‌شوێنێك بۆ شوێنێكی تر ئه‌م بابه‌تانه‌ یه‌كلایی بكه‌نه‌وه‌. " له كۆتا به شی وتووێژه كه ی به شی كوردی ده نگی ئه مریكا د.هه ڤاڵ ئه بوبه كر پارێزگاری سلێمانی له باره ی ده نگۆی ئاڵوگۆڕ له پۆستی پارێزگاری سلێمانی به م شێوه یه وه ڵامی دایه وه و وتی " تا ئێستا هیچ زانیاری و قسه و باسێكی وه ها نه له لایه ن یه كێتی نیشتمانی كوردستانه وه وه نه له لایه ن بزووتنه وه ی گۆڕانه وه نه كراوه ، ئێمه به رده وامیین له سه ر جێبه جێكردنی ئه ركه كانمان بارودۆخه كه مان زۆر له وه سه ختره كه دابنیشین به دیار ئه و لێكدانه وانه وه ، ئێستا له بارودۆخێكی نائاساییدایین ئومێد ده كه ین بگه ینه بارودۆخێكی ئاسایی وه ها كه دانیشین به گفتوگۆ و لێكتێگه یشتین بزانیین باشترین به ڕێوه بردن بۆ ئیداره دان و پێشكه شكردنی خزمه تگوزاری بۆ هاونیشتیمانیه كانمان چیین چ له ڕووی كه سه وه ، چ له ڕووی سیسته مه وه ئه وه هه ڵبژێرین."