ABŞ Mətbuatı: Qlobal iqtisadi böhrandan çıxış yolları
Qlobal iqtisadi böhran dərinləşdikcə Amerikanın artıq uzun müddətdir ki, problemlərlə üzləşən avtosənayesi daha böyük çətinliklərlə üzl
Buş administrasiyasının 700milyard dollar həcmində maliyyə sektorunu xilas paketini qəbul etməsinəbaxmayaraq, dünya boyu səhm indeksləri düşməkdə davam edir. İşsizlik artıb, daha artıq şirkətlər müflisolur, və ev satışları rekord aşağı səviyyəyə düşüb.New York Times-ın bugünküredaktor məqaləsində administrasiyanın planı icrası tənqid olunur. Qəzet yazır ki, xilas paketi ilk əvvəl işədüşəndə Maliyyə Naziri Henri Polson bankların pis vəsaitlərini almağı təsbit edən orijinalplanı dəyişdirdi. Belə ki, o, anladı ki,təklif olunan plan maliyyə bazarlarına lazım olduğundan xeyli ləng və mürəkkəbdir. Əvəzində o, birbaşa banklara 250 milyarddollar yatırım qoymaq qərarı verdi.Lakin bu, ürkək investorların federal hökumətə etimadını qırdı və beləbir təsəvvür yaratdı ki, hökumət özü də nə etdiyini bilmir. Cənab Polson AmericanInternational Group adlanan sığorta şirkətinə milyardlarla dollar ayırıb ki, bupulların haraya xərcləndiyi məlum deyil.Əvəzində federal hökumət böhranın özəyini təşkil edən ev bazarındakıitkiləri aradan qaldırmağa meylli görünmür.Bu xüsusda Times iqtisadiyyatın sürətlə gerilədiyivə bazarların təlatümlə üzləşdiyibir zamanda federal hökuməti ayıdn liderlik nümayiş etdirməyə səsləyir. Qlobal iqtisadi böhrandərinləşdikcə Amerikanın artıq uzun müddətdir ki, problemlərlə üzləşənavtosənayesi daha böyük çətinliklərlə üzləşir.Bloomberg qəzetində məqalə iləçıxış edən Amerika Sahibkarlıq İnstitutunun iqtisadi siyasət üzrə ekspertiKevin Hassett hökuməti avtomobil sənayesinə yardım etməməyə çağırır. Onun fikrincə iqtisadiyyat idmankimidir. Bəzən məğlub olursan, amma döyüşməkdə davam edirsənsə, yenidənqələbə çalmaq şansı qalır. Hasset ərzedir ki, ABŞ iqtisadiyyatı tarix boyu geriləmələrlə üzləşib və hər dəfə də busınaqlardan üzüağ çıxıb. Onun sözlərinəgörə ABŞ iqtisadiyyatı qarşıdan gələn aylarda kiçilməkdə davam edəcək. Lakin əgər keçmiş bu istiqamətdəgöstəricidirsə onda demək olar ki, 1947-ci ildən bəri orta hesabla hər il ABŞiqtisadiyysatı 3.2 faiz genişlənib.Hassetin fikrincə buna səbəb ABŞ-da mövcud olan azad bazarprinsipləridir ki, bu, istər iqtisadi uğura, və lazım gələrsə rəqabətcillikqabiliyyətini itirmiş şirkətlərə səhnədən getməyə imkan verir. Bu xüsusda müəllif ABŞ avto-sənayesinə 50milyard dollar maliyyə yardımı ayrılmasının əleyhinə çıxır. Belə ki, hökumətin müdaxiləsi mülfisləşməkimi ağrılı prosesi bir qədər də uzadacaq.Bəzi adamlar şirkətin bankrot olmasını onun ölməsi kimidəyərləndirir. Amma əslində şirkət özünümüflis elan edəndə bu daha çox intensiv müalicəni xatrıladır. Şirkətlər nəhəng çətinliklərlə üzləşəndə onlarbu prosesə baş vurur və sonda ortaya yeni, daha yaxşı təşkil olunmuş şirkətlərmeydana çıxır. Amerika kapitalizmininqayəsi məhs bu rəqabətcilliyi qoruma xarakterindən qaynaqlanır. General Motors kimi korporasiyalar nə qədərtez öz işlərini səhmana salsalar bir o qədər tez iqtisadiyyat düzgünistiqamətdə irəliləməyə başlaya bilər.Vergiverənlərin pulunu uğursuz şirkətlərə ötürməyin isə faydası yoxdur,deyə Hasset yazısını bitirir.