Uyğur tələbələrin Vaşinqtonda etiraz aksiyası
Ağ Evin qarşısında nümayiş keçirən tələbələr Sincan vilayətində uyğurlara qarşı zorakılıqlardan bütün dünyanın xəbərdar olmasını istəyir
Çinin SincanMuxtar Regionunda bazar günü başlayan iğtişaşlar və təhlükəsizlik qüvvələrinin mülki əhaliyəqanlı divan tutmasına dünya miqyasında reaksiyalar davam edir. Həftə ərzində Türkiyə, Avropa vəAmerikanın başlıca şəhərlərində hadisələr zamanı qətlə yetirilən iki yüz nəfərəyaxın adamın xatirəsini yad etmək, həbslərə, təqib və təzyiqlərə məruz qalan Uyğurlara dəstək məqsədiilə nümayişlər keçirilib. Dünənki, nümayiş Çin rəsmilərinin Sincandakı siyasətini,mülki əhaliyə qarşı həddən artıq dərəcədə güc işlədilməsini qınayan, Çini Sincandauyğurlara qarşı təqib və təzyiqsiyasətini dayandırmağa çağıran Vaşinqtonvə ətrafındakı uyğurların bu həftə təşkil etdikləri ikinci nümayişdir. İkincidünya müharibəsi sonrasında yaranmış və 1949-cu ildə Çinin Uyğuristanı işğalıilə sukuta uğramış Şərgi Türkistan Respublikasının bayraqlarını daşıyan nümayişçilər Ağ Evinqarşısındakı Lafayet Parkında təşkil etdikləri aksiya da Çin hakimiyyətini Sincandakı zorakılıq və təzyiqlərə son qoymağaçağırmışlar. Aksiyanın təşkilatçılarından Vaşinqtondakı CorcVaşinqton Universitetinin tələbəsi Kekenus Sidiq nümayişdə etdiyi çıxışı zamanı, tələbələrin Urumçidəki ailələrindən dəhşətli xəbərləraldıqlarını, xüsusilə Urumçidəki Uyğur əhalinin həyatı təhlükəqarşısında olduğunu söyləyib. O insanların heç bir dəlil olmadan və səbəbgöstərmədən polis özbaşınalığı nəticəsindəevlərindən aparıldıqlarını, saxlanılan insanlar haqqında məlumat alınabilmədiyini söyləyib. O, ABŞ-ı və dünya ictimaiyyətini Sincandakı zorakılıqları dayandırması üçün Çin hökumətinətəzyiq göstərməyə çağırıb. Amerikanın səsinə müsahibə verən Kekenus Sidiqdeyib ki, Çində uyğurlara qarşı amansız ədalətsizlik edilir: Uyğur tələbə deyir ki, Hanlarla uyğurlar arasındabaş verən toqquşmalar da Çin hökuməti tərəfində süni yaradılıb. Kekenus Sidiqinsözlərinə görə, indi Hanlarla uyğurlar bir-birinə düşmən gözü ilə baxır: Uyğur tələbələrin təşkil etdiyi bu tədbir 2 hissədənibarət olub. Əvvəlcə, tələbələr Lafayet parkında toplaşaraq, parkda gəzişəninsanlara broşurlar paylayıb, onları məlumatlardırmağa çalışıblar. Parkda təxminən bir saat yarımdan çox müddət ərzində"Uyğurlara ədalət", "Bəsdir Analarmızı öldürdüz", "Utan Çin" kimi şuarlar səsləndirənnümayişçilər arasında türk və azərbaycanlılar da olub. Corc TaunUniversitetinin Magistraturasında təhsil alan azərbaycanlı tələbə TamerlanVahabov deyir ki, belə etiraz aksiyalarını bütün türkdilli xalqlar dəstəkləməlidir. Aksiyanın ikinci hissəsi isə birbaşa Ağ Evinqarşısında olub. Lafayet Parkından Ağ Evin qarşısına yürüş edən etirazçılarorada Çində zorakılıqları əks etdirən plakatlar qaldırmış və Çin əleyhinəşuarlar səsləndirmişlər. Nümayişdə iştirak edən Corc VaşinqtonUniversitetinin Çin məsələləri üzrə tədqiqatçısı Metyu Hovard deyir ki,kommunist rejim uyğurlara qarşı fərqli siyasət yürüdür: 3 il Çində, 6 ay da Sincanda yaşayan tədqiqatçıdeyir ki, bir neçə gün öncə baş vermiş toqquşma anlaşılmazlıq ucbatında olub.Onun sözlərinə görə, uyğurlar hesab edir ki, Çin kolonistləri onlarıntorpaqlarını zəbt edir: Ağ Evin qarşısında baş tutan dünənki etirazaksiyaları ABŞ prezidentinin çalışdığı yeri ziyarət edən hər bir turistin diqqətinicəlb edib.