Almaniyada Azərbaycan Diasporunun Mərkəzi Şurasının prezidenti Tengiz Sade baron zu Romkerhalla müsahibə
2007-ci ildə yaranmış mərkəzi şura Maqdeburq şəhərində fəaliyyət göstərir
Almaniyada "Azərbaycan Diasporunun Mərkəzi Şurası" 2007-ci ildən Maqdeburq şəhərində fəaliyyət göstərir. Mərkəzi Şuranın prezidenti Tengiz Sade baron zu Romkerhall deyir ki, şuranın fəaliyyətinin əsas məqsədi Azərbaycan diaspor təşkilatlarının işini əlaqələndirilməkdən ibarətdir. Tengiz Sade baron zu Romkerhall hüquqşünas kimi Almaniyada yaşayan azərbaycanlıların maraqlarını dövlət orqanları və ictimai təşkilatlar qarşısında müdafiə edən nümayəndə qismində çıxış edir. Tengiz bəylə müsahibəni təqdim edirik. Sual: Almaniyada bir neçə diaspor təşkilatı fəaliyyət göstərir. Onlar hansılardır və bu təşkilatlar arasında iş necə əlaqələndirilir? Cavab: Mənim məlumatıma görə, Almaniyada 50-yə yaxın diaspor təşkilatı fəaliyyət göstərir. Təşkilatlar o qədər fəal deyil. Bu təşkilatlar müstəqil fəaliyyət göstərir və ildə bir neçə dəfə bayramlar keçirməklə kifayətlənir. Mən yeni yaranmış diaspor təşkilatlarına zəng edib mərkəzi şuranın xidmətlərini təklif etdim, amma mənə dedilər ki, onlar müstəqil fəaliyyət göstərmək istəyir. Halbuki bizim xidmətlərimiz pulsuzdur. İşlərin əlaqələndirilməsinə gəldikdə, onu demək istəyirəm ki, Berlində Samirə xanım İsmaylovanın koordinasiya mərkəzi fəaliyyət göstərir. Sual: Diaspor təşkilatlarının işinin əlaqələndirilməsində problem nədən ibarətdir? Cavab: O vaxt mərkəzi şura yarananda biz belə düşünürdük ki, bütün təşkilatlar mərkəzdən məlumat alsınlar. Mərkəz səfirlik tərəfindən dəstəklənir. Azərbaycan Respublikasının tədbirləri də mərkəz tərəfindən bütün o biri təşkilatlara paylanır. Şura 2007-ci ildə yaradılıb. Onun məqsədi və fəaliyyəti Almaniyada yardıma ehtiyacı olan Azərbaycan diaspor üzvlərinə yardım göstərmək, həmyerlilərimizin bərabər hüquqlara malik olduğunu təmin etməkdən ibarətdir. Mən özüm hüquqşünas olduğum üçün həmyerlilərimizi məhkəmələrdə təmsil edib, onlara yardım göstərirəm. Bundan başqa, Almaniyada yaşayan əhalini Azərbaycanın mədəniyyəti, musiqisi, tarixi və siyasəti ilə tanış etmək, digər dövlət və qeyri-dövlət idarələri ilə Azərbaycan Respublikası arasında sıx əlaqələrin yaradılmasından ibarətdir. Sual: Almaniyada yaşayan azərbaycanlılar cəmiyyətə necə inteqrasiya ediblər? Onların fəallıq səviyyəsi necədir? Almaniyada yaşayan azərbaycanlılar kimlərdir? Cavab: Fəallıq dərəcəsi ilə bağlı birinci sualınıza cavab vermək istəyirəm. Açığını deyim ki, çox passiv bir səviyyədədir. Nəyə görə? Birlik yoxdur. Hər hansı bir tədbir keçiriləndə başqalarına məlumat verilmir. Inteqrasiya məsələsinə gəldikdə, Almaniya cəmiyyətində mən tanıdığıma görə, azərbaycanlı olan və artıq inteqrasiya prosesini keçən çox gözəl həkimlər, cərrahlar, elmi işçilər, dil və tarix üzrə professorlar var, incənəsət ustaları var, Almaniyanın siyasi partiyalarının sıralarında olan vətəndaşlar da var. Biz hamımız, mən də, ailəm də çalışırıq ki, yeni nəsil milli ruhda böyüsün, dilimizi, adət-ənənələrimizi unutmasınlar. Mənim ailəmdə də, tanıdığım ailələrdə də hamı Azərbaycan dilində danışır. Internet və peyk vasitəsilə də Azərbaycandan gündəlik məlumatları dinləyirik. Sual: Almaniydakı azərbaycanlıların gənc nəsli necə böyüyür? Onlar Azərbaycan mədəniyyəti ilə tanışdırlarmı? Cavab: Mən dil haqda kitablar yazmışam və bu mövzuda çıxışlar da etmişəm. Əgər ailə qarışıq ailədirsə, uşaqlar Azərbaycan dilini o qədər yaxşı bilmir. Məsələn, ana azərbaycanlıdır, ata türk. Amma nədənsə uşaqlar Azərbaycan dilinə üstünlük vermirlər və ananın özü də türk dilində danışmağa başlayır. Hər iki valideynin azərbaycanlı olduğu ailələrdə uşaqlar təmiz Azərbaycan dilində danışır. Amma uşaqlar məktəbə gedəndən sonra onlar dəyişir. Sual: Bu yaxınlarda Azərbaycanın Eurovision müsabiqəsində qələbəsini Avropada yaşayan azərbaycanlılar böyük qələbə kimi qarşıladı. Gənclər buna necə reaksiya verdi? Cavab: Mən özüm orada idim. Bütün şəhər sanki bayram içində idi. Hamı bizimlə görüşür, təbrik edirdi. Bütün Düsseldorf Azərbaycanın qələbəsini qeyd edirdi. Mən Sosial Demokrat partiyasının üzvüyəm. Biz qərara gəldik ki, Azərbaycanın Eurovision-da qələbəsinə həsr edilmiş poçt markası buraxılsın. Biz 4 min ədəd poçt markası buraxdıq, onlar internetdə də var. Bu günə kimi mənim azərbaycanlı olduğumu bilənlər bizi təbrik edirlər. Mən bu ilin yanvar ayında “Azərbaycan:həqiqətdə olan nağıllar” adlı kitabımı buraxmışam. Əgər Eurovision müsabiqəsinə qədər 10 kitab satılmışdısa, Eurovision-dan bu günə qədər 127 kitab satılıb. Jurnalist və yazar Dilşad Əliyarlı 20 ildən artıqdır "Amerikanın səsi"ndə çalışır. Azərbaycan xidmətində televiziya proqramlarının yaradıcılarından biri olan Dilşad Əliyarlı proqramının redaktoru və aparıcısıdır. Dilşad Əliyarlı ABŞ-dan Azərbaycan dilində yayımlanan ilk televiziya xəbər proqramının ilk aparıcısı olub.