Çin Şimali Koreyanı ələ keçirsə nələr baş verə bilər?
The Economist jurnalının keçmiş baş redaktoru Çinin Şimali Koreyanı ələ keçirməsini təsvir edən bir ssenari hazırlayıb
Qlobal qüdrət siyasəti üzrə mütəxəsisləşən jurnal redaktoru bu yaxınlarda Çinin Şimali Koreyanı ələ keçirərək dünya və Vaşinqtona nüvə silahı olmayan Koreya Yarımadası bəxş etdiyinə dair bir ssenari irəli sürüb. jurnalının keçmiş baş redaktoru Bill Emmot deyib ki, Çinin belə bir addımı Pekinin təkcə Koreya Yarımadasında güclü dayaq nöqtəsi əldə etməsinə deyil, həm də geosiyasi mövqeyini və qüdrət statusunu gücləndirməsinə və mümkündür hətta barışdırıcı reputasiyası əldə etməsinə gətirib çıxara bilər. Emmot bunun Şimali Koreyanın üzləşdiyi ən pis hərbi ssenari deyib, çünki bu, Cənubi Koreya və Yaponiya da daxil olmaqla, ABŞ-ın Asiyadakı müttəfiqlərinin Şimali Koreyanın cavab tədbirlərindən qoruyacaq. Çinin Şimali Koreyanı ələ keçirməsiilə Şimali Koreya Çinin nüvə çətiri altına keçəcək və təhlükəsizlik zəmanətindın faydalanacaq. O həmçinin deyib ki, Şimali Koreyalılarən bu plana əməl etmələri üçün bəzi sövqedici motivlər var. “ABŞ-la nüvə mübadiləsini viranəliyə bərabər olaraq görə bilərlər, amma Çinə tabe olmaq onlar üçün muxtariyyətlərin davam etməsi demək olacaq”, deyə Emmot bildirib. Emmot deyib ki, bu strategiya Şimali Koreya ordusunun Kimə yaxın olan qismini çıxmaqla böyük hissəsinin Çinin tərəfində keçməsinə gətirib çıxara bilər. O deyir ki, bu cür ələ keçirmənin nəticəsində ən çox qazanan tərəf Çin olacaq. Bundan əlavə müvəffəqiyyətli hərbi kampaniya Çinə böyük yumşaq güc ehtuyatı ilə təmin edəcək ki, buna region və bütün dünyada gələcək hadisələrə təsir göstərmək bacarığı daxildir. Vaşinqtonun Şimali Koreyanın nüvə silahlarına sahib olmadığından əmin olmak istəyi, bir çoxlarının ABŞ-ın ən böyük geosiyasi rəqibi olaraq gördüyü Çinə Asiya-Sakit okean regionunda ABŞ ilə daha böyük strateji və güc bərabərliyi əldə etməsinə imkan yaradır, eyni zamanda isə, Emmotun sözlərinə görə, həm Vaşinqton həm də Pekinə təhlükə yaradan qeyri-sabitlik mənbəyi yaradır. Bu planın mənfi tərəfi Birləşmiş Ştatların Asiyadakı statusunu və azadlıqlarını itirməsidir, Emmot deyib. Çinin kommunist rejim olaraq qalmağa davam etdiyi müddətdə dayaq nöqtəsini genişləndirməsi demokratik cəmiyyətlər üçün ciddi narahatlıq mənbəyi olaraq qalır. Cümə axşamı Vaşinqtonda ABŞ prezidenti yüksək rütbəli ordu liderləri və onların xanımlarını Ağ Evdə qəbul edib və bu görüşü “fırtınadan öncəki sakitlik” olaraq təsvir edib. Müxbirlər fırtına deyərkən nəyə istinad etdiyini soruşanda isə o, “görəcəksiniz” deyə cavab verib. Trampın keçmiş müşaviri Stiv Bannon Ağ Evdəki vəzifəsindən ayrılmadan öncə verdiyi müsahibədə deyib ki, Cənubi Koreya Şimali Koreya ilə qonşu olduğuna görə, Vaşinqton üçün bu məsələnin hərbi çıxış yolu yoxdur. “Biri mənə şərti silahlardan ilk 30 dəqiqədə Seulda 10 milyon insanın ölməyəci bir yol göstərməyənədək, mən burada heç bir hərbi çıxış yolu görmürəm,” Bannon deyib. Hazırkı ABŞ rəsmiləri Şimali Koreyaya qarşı hərbi çıxış yolunu istisna etməsələr də, Vaşinqton diplomatik həll yolları axtarmaga davam edir.