ABŞ Mətbuatı: Stimullaşdırma paketi tənqid olunur
Bəzi mütəxəssislər bu planın yalnız hökumət xərclərini çoxaldacağını və əslində iqtisadiyyata lazım olan təkanı verməyəcəyini proqnozla
ABŞiqtisadiyyatının dərin böhranla üzləşdiyi məqamda gözlər Obamaadministrasiyasının atacağı addımlara dikilib.Hazırda ABŞ Konqresində iqtisadiyyatı stimullaşdırma paketi nəzərdənkeçirilir. Nümayəndələr Palatasındaqəbul edilən, lakin heç bir Respublikaçının lehinə səs vermədiyi stimul paketibir sıra tənqidlərlə üzləşir. Bəzimütəxəssislər bu planın yalnız hökumət xərclərini çoxaldacağını və əslində iqtisadiyyatalazım olan təkanı verməyəcəyini proqnozlaşdırır. New York Post qəzetində Heritage Fondununiqtisadiyyat üzrə eksperti Ronald Utt 800 milyard dollar həcmində stimul layihəsininperspektivlərinə şübhə ilə yanaşır. Onunsözlərinə görə planın müəllifləri belə təəssürat yaratmağa çalışırlar ki,əslində pul infrastruktur layihələrinə xərclənəcək. Həqiqətdə isə ictimai nəqliyyat və yolinşasına yalnız 7 faiz ayrılıb ki, bu miqdarın da böyük əksəriyyəti ehtiyacduyulan bu il ərzində xərclənməyəcək. Əvəzində Demokratlar ictimai yaşayışbinalarına 5 milyard dollar xərcləmək istəyirlər. Nəzərə alanda ki, iqtisadi böhranın kökündəməhz ifrat inşaaat layihələri dayanır, onda bu paket mövcud problemigenişləndirmək riski ilə müşayiət olunur.Cənab Utt-ın fikrincə paketə habelə stimullaşdırma qabiliyyəti zəif vəya heç olmayan bir sıra federal proqramlar – Milli İncəsənət İnstitutu,Balıqçılıq və Qoruq Xidmətləri, enerji baxımdan səmərəli federal binatikintiləri və başqa ictiami layihələr daxildir. Onun sözlərinə görə bu addım böhranla üzləşəniqtisadiyyata stimul verməyəcək. Əksinə, pulları israfçılıqla xərcləyəcək buplan nəticəsində vəziyyət daha da pisləşə bilər. “Bu ölçü yəqin ki, bir ildən sonra işsizliyi ikirəqəmlihəddə çatdıracaq. Konqres isə buna cavabolaraq yeni stimul paketi qəbul edəcək, və sonda Amerikanın iqtisadiyyatı birsıra Avropa ölkələrində olan kimi qeyri-qənaətbəxş səviyyəyə enəcək,” deyə o,bildirir. Wall Street Journal qəzetindəməqalə ilə çıxış edən sabiq Konqresmen Dik Armi Obama administrasiyasınındəstəklədiyi stiuml paketinin arxasında Keynes iqtisadi fəlsəfəsinin durduğunuyazır. 1936-cı ildə dünya BöyükDepressiya ilə üzləşəndə ingilis iqtisadçı Con Meynard Keynes “İşlililk, Sələmvə Pul haqda Ümumi Nəzəriyyə” adlı kitab yazmışdı. Həmin kitabda Keynes iddia edirdi ki, hökumət özxərclərini çoxaltmaqla iqtisadi böhrana son qoya bilər. Belə iri hökumət proqramları və layihələriyeni iş yerləri yaradaraq təılabatı artırır, və nəticədə iqtisadi mühərrikyenidıən işə düşür. Lakin Keynesin bunəzəriyyəsini Avstriya iqtisadçısı Fredrik Hayek sərt tənqid etmişdi. Hayek Keynes nəzəriyyəsinin yanlış əsaslarasöykəndiyini, cəmiyyətdə iqtisadi bölğü balansını ədalətsizcəsinə pozduğunu, vəhökumətin artan xərclərinin iqtisadiyyatı iflasa uğratdığını bildirirdi. Hökumətin pul xərcləməsinin yalnız 2 yoluvar. Birincisi vergiləri artırmaqdır ki,bu, sahibkarlıq həvəsini öldürür.İkincisi isə əlavə pul çap etməkdir ki, bu da inflyasiyanı gücləndirirvə pulun dəyərini salır. Dik Arminin fikrincə təklif olunan stimul planıəhəmiyyətsiz federal layihələrə nəhəng məbləğdə pul ayırmaqla fərdi təşəbbüsəvə ənənəvi kapitalizmə əsaslanan Amerika iqtisadiyyatını təhlükə qarşısınaqoyur.