Dru Sallivan: Jurnalisti susdurmaq olmaz [Video-Müsahibə]
Mütəşəkkil Cinayətkarlıq və Korrupsiyanın Araşdırılması Layihəsinin həmtəsisçisi Panama Sənədlərini şərh edir
Dru Sallivan: Fikrimcə ən böyük tapıntı Azərbaycan prezindetinin ailəsinin ölkədəki iki ən nəhəng mədən konsorsiumlarına sahib olmasıdır. Bu, bir çoxlarında təəccüb doğurdu. Bu konsorsiumlar bağlananda işçilər etiraz etdilər və hökümətdən konsorsiumların kimə məxsus olduğunu öyrənməyə çalışdılar. Hökümət də cavab olaraq, onların hansısa xarici şirkətə məxsus olduğunu dedi. Əslində isə ofşor şirkətlər prezidentin qızları tərəfindən idarə olunurdu. Bu da o, deməkdir ki, prezident mədən sanayəsinin 56 faiz hissəsinə sahib idi - yəni ölkədəki ən böyük mineral ehtiyatları olan konsorsiuma. Dru Sallivan: Nəzəri cəhətdən məqsəd işləri asanlaşdırmaqdır. Orada şirkət qurmaq asandır, vergilər aşağıdır. Ofşor şirkətləri ilə iş aparmaq asan və səmərəlidir, çünki orada sənəd işi də az olur. Reallıqda isə, insanların şirkətləri bu regiondakı bir çox ölkədə açmağının məqsədi vergidən yayınmaq və çirkli pulları yumaqdır. Yəni bu baxımdan şirkətlərin Azərbaycanda qurulmasını əngəlləyən heç nə yoxdur və bu şirkətlər elə Azərbaycanda da təsis olunmalıdır. Dru Sallivan: Bu, bir tək Rusiyaya xələl gətirmək üçün çox geniş-miqyaslı bir kampaniya olardı. Bu araşdırma nəticəsində İslandliya baş naziri daxil olmaqla bir çox insan zərər görüb və bir çox ölkədə istintaqlar başlayıb. Məncə cənab Putin bu araşdırmanı öz dünyası çərçivəsində görür. Amma əslində bu qlobal fenomendir. Bu araşdırmada bütün dünya üzrə 100-dən çox media qurumundan 400-dən çox jurnalist iştirak edib. Bu, Latın Amerikasında, Yaxın Şərqdə böyük bir məsələyə çevrilib. Rusiya isə bu araşdırmanın bir hissəsidir və böyük bir hissəsidir. Ancaq Rusiyaya qarşı belə bir konspirasiyanın olduğuna dair heç bir sübut yoxdur. Fikrimcə hər hansı bir konspirasiya üzərində işləmək üçün 400 jurnalisti bir araya gətirmək də mümkün olmazdı. Dru Sallivan: OCCRP ilə bizim bir çox araşdırmalarımızda iştirak etmiş Xədicə ilə bağlı mesajım budur ki, jurnalizmi dayandırmaq olmaz. Jurnalizm davam edəcək. Jurnalisti həbsə atıb, işin dayanacağını gözləmək olmaz. OCCRP-də biz Xədicənin işini davam etdirməkdə qərarlıyıq. Biz bununla bağlı “Xədicə Layihəsinə” start vermişik, və biz bu layihəni Xədicə həbsdən çıxanadək davam etdirəcəyik. Cəmi bir neçə saat öncə xəbər aldım ki, “Xədicə Layihəsi” Beynəlxalq Araşdırmaçı Reportyorlar və Redaktorlar təşkilatının (IRE) illik mükafatına layiq görülüb. IRE Amerikada ən iri araşdırmaçı layihə sayılır. Və onlar “Xədicə Layihəsini” özlərinin Arizona layihəsinə oxşar görürlər. Müxbir öldürüləndən sonra jurnalistlər bir araya gələrək onun qatillərini araşdırmağa başladılar. Və bu, 30-40 il öncə ABŞ-da böyük rezonans doğurdu. Biz də “Xədicə Layihəsi” ilə bunu etmişik. Jurnalisti həbsə atanda, onun yerini 20-si doldurur. Dru Sallivan: Zənnimcə aydıdnır ki, Azərbaycanda cinayətkarlıq siyasi məsələdir. Heç kimə qarşı ittiham irəli sürülməyəcək, heç bir şirkətdə yaxud mineral yataqları ilə bağlı kontraktda dəyişiklik olmayacaq. Fikrimcə hər şey olduğu kimi qalacaq. Bu, birinci ailə ilə bağlı məsələdir. Uzun dönəmdə isə daha çox adam öz ölkəsinin necə idarə olunduğunu anlayacaq və sadə azərbaycanlılar öz milli sərvətlərinin necə istifadə olunduğunu görəcəklər. Fikrimcə, bu, sonda təzyiqlə nəticələnəcək ki, sistem ölkəyə nəzarət edən siyasi elitanın mənafeyi üçün yox, xalqın mənafeyi üçün işləsin.