Jamestown Fondunda Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinə dair forum
Ankaranın Cənubi Qafqaz regionunda son təşəbbüslərinə və bu səylərin potensial müsbət aspektlərinə nəzərə yetirən tədbirdə Avropada Sab
Jamestown FondundaTürkiyə-Ermənistan münasibətləri mövzusunda forum keçirilib. Ankaranın Cənubi Qafqaz regionunda sontəşəbbüslərinə və bu səylərin potensial müsbət aspektlərinə nəzər yetiriləntədbirdə Avropada Sabitlik Təşəbbüsünün aparıcı təhlilçisi Diba Nigar Göksel,və politoloqlar Armen Xarazyan və Pol Qobl çıxış ediblər. Forumu giriş sözü ilə açan QlenHovard Türkiyə prezidenti Abdulla Gülün Ermənistana tarxi səfəri və bu səfərdənsonra regionda intensivləşən diplomatik səylərə diqqət yetirdi. Onun sözlərinə görə Rusiyanın Gürcüstanahərbi müdaxiləsindən sonra cərəyan edən olaylar Türkiyənin Cənubi Qafqazdakırolunun genişlənməsi ilə müşaiyət olunur.Eyni zamanda Birləşmiş Ştatlar Ankaranın Cənubi Qafqazda göstərdiyitəşəbbüslərə müsbət münasibət bəsləyir. Son aylarda Ermənistana bir neçədəfə səfər etmiş Türkiyəli ekspert Diba Nigar Göksel Vaşinqtondan və Ankaradanregional problemlərə baxışlarda böyük fərq olduğunu önə çəkdi. Xanım Gökselin sözlərinə görə, yaxınkeçmişədək ABŞ-ın regional siyasətinə dəstəkçi rolunda çıxış edən Ankarahazırda öz maraqlarını müstəqil kontekstdə dəyərləndirir. Bu xüsusda ekspert Türkiyənin Rusiya iləistiləşən münasibətlərini qeyd etdi.Onun sözlərinə görə, Türkiyənin bir sıra siyasi-intellektual dairələriRusiyaya Soyuq Müharibədən qalmış baxışlarına yenidən nəzər salır. Bəziləri güman edir ki, Moskva ilə əməkdaşlıqTürkiyənin regionda öz hədəflərinə yetişməsində yardımçı ola bilər. Hazırda Türkiyədə hakimiyyətdə olan Ədalətvə İnkişaf Partiyası öz siyasətini praqmatik əsaslarda qurmağa çalışır. Bu baxımdan rəsmi Ankara Ermənistana doğrudiplomatik jestlər göstərməklə münasibətlərdə yeni səhifə açmağa hazırlığınınümayiş etdirir. Bununla belə,Türkiyə-Ermənistan münasibətlərində tarixi fikir ayrılıqları və Dağlıq Qarabağprobleminin mövcudluğu başlıca maneələr kimi qalmaqdadır. Amerikanın Erməni AssambleyasındaAraşdırma və Təhlil Departamentinin direktoru vəzifəsində çalışmış və hazırdamüstəqil politoloq qismində fəaliyyət göstərən Armen Xarazyan Türkiyə iləErmənistan arasında hələ 1990-cı illərdə başlayan təmaslara diqqət yönəltdi. Xarazyanın fikrincə, diplomatik münasibətlərinyoxluğuna və sərhədlərin qapanmasına baxmayaraq Ankara ilə Yereven arasındaaşağı səviyyəli təmaslar Türkiyə prezidenti Abudllah Gülün Yerevana səfərinəzəmin yaratmişdı. Onun sözlərinə görə,hər iki dövlətdə münasibətlərin normal məcraya qayıtmasına maraq sezilir. Lakin rəsmi Yerevan israr edir ki, TürkiyəErmənistanla danışıqlara şərtlər tətbiq etməsin. Ermənistan hökuməti hesab edir ki, Dağlıq Qarabağ probleminin vəgenosid haqda iddiaların aradan qaldırılmasını danışıqlarla əlaqələndirməkonların uğur şanslarını azaldır. Politoloq Pol Qobl cərəyan edən proseslərənikbinliyini izhar etməklə yanaşı, münasibətlərdə mövcud olan köklü problemlərinəzərdən qaçırmamağı tövsiyə etdi.Cənab Qoblun sözlərinə görə Rusiyanın Gürcüstana müdaxiləsi Cənubi Qafqazdakımünasibətlər kaleydoskopunu dəyişdi. Bununmüsbət və mənfi tərəflərini önə çəkən Qobl regionda Rusiyaya qarşı şübhələrinartdığını, eyni zamanda ABŞ-ın nüfuzunun azaldığını qeyd etdi. Ekspert onu da əlavə etdi ki, regionda mövcudolan problemlərin dərin kökləri var və güman etmək olmaz ki, hanısa bir hadisə qüvvələr balansını vəgeo-strateji münasibətləri qəflətən dəyişsin.Bu mənada o, diqqəti Türkiyənin uzun müddətli və geniş maraqlarınayönəltdi ki, burada Ankaranın Orta Asiya və Cənubi Qafqazdakı məqsədləri nəzərəalınmalıdır. Ekspert əlavə etdi ki, Rusiyaregiondakı münaqişələrin çözülməsində maraqlı deyil və hazırda gedəndanışıqların mütləq hansısa razılıqla nəticələcəyini güman etmək yanlış olardı.