ABŞ Mətbuatı: Prezident Obama və yeni siyasi era
Bir çoxları Obama prezidentliyini Amerika siyasi tarixində dönüş nöqtəsi kimi dəyərləndirir
Demokrat namizəd Barak Obamanın BirləşmişŞtatlara prezident seçilməsindən sonra ölkənin daxili və xarici siyasətininperspektivləri geniş müzakirə mövzusuna çevrilib. Bir çoxları Obama prezidentliyini Amerikasiyasi tarixində dönüş nöqtəsi kimi dəyərləndirir. Bu gün New York Times qəzetindəki yazısındaPol Kruqman Barak Obamanı 1932-ci ildə Böyük Depressiya dönəmində prezident seçilmişFranklin Delano Ruzveltlə müqayisə edir.Müəllifin fikrincə ABŞ-da son onillərdə hökmranlıq edən, azad bazarprinsiplərini təbliğ edən Reyqan cərəyanı başa çatmaq üzrədir. Ruzveltin siyasi islahatlarınıümumilikdə uğur kimi dəyərləndirən Kruqman Obamanı o zaman baş vermiş bir sıraxətalardan yan keçməyi tövsiyə edir.Ruzveltin təsis etdiyi New Deal – yəni Yeni Razılıq proqramı ümummillisəviyyədə bir sıra instututların yaranmasına və sosial layihələrə yol açdı ki,onların izləri indi də qalmaqdadır.Məsələn o zaman həyata keçirilən nəhəng ictimai layihələr yol, məktəbinşalarına yol açdı. Hökumət banklara qoyulmuş əmanətlərə 100 mindollar məbləğində zəmanət verdi ki, bu da insanların bank sisteminə etimadınıbərpa etdi. Lakin Ruzvelt hakimiyyətininilk iki dönəmində iqtisadi qurtuluş baş vermədi. Buna başlıca səbəblər vergilərin artırılması və hökumətxərclərinin azaldılması idi. Kruqmantövsiyə edir ki, növbəti Prezident Obama iqtisadiyyatla aqressiv məşğul olsunvə ölkədaxili ticarəti stimullaşdıran təşəbbüsləri əsirgəməsin. Qarşı cəbhədə mühafizəkar BillKristol Weekly Standard məcmuəsində seçkiləri təhlil edərəkən Con Makkeyninməğlubiyyətini Amerika siyasətinin təəssüf doğuran tendensiyası ilə izahedir. Bir vaxtlar İraqda durum çox ağırolanda cənab Makkeyn qoşun artımına tərəfdar çıxan tək-tük siyasətçilərdənidi. Müharibəni uduzmaqdansa seçkiləriuduzardım deyən Makkeyn sonda İraq müharibəsində qələbə əldə edilməsinə nailoldu. Lakin Arizonalı qocaman senator seçkiləriuduzdu. Bill Kristol Makkeyninməğlubiyyətini Vinston Çörçilin İkinci Dünya Müharibəsinin ardınca 1945-ci ildəseçkiləri uduzmasına bənzədir. Müəllifinfikrincə ümumiyyətlə post-müharibə erasında xarici siyasət sınaqları arxa planakeçəndə bundan adətən Demokrat namizədlər faydalanır.Respublikaçı prezidentlərin xarici siyasətdə qazandığı uğurlar sonradandiqqətin daxilə yönəlməsi ilə nəticələnir ki, bu, da Demokratlarınqalibiyyətinə yol açır. Prezident DvaytAyzenhauerdən sonra Con F. Kennedinin prezident seçilməsini, Cerald Fordunhakimiyyətindən sonra Cimmi Karterin qələbəsini, və Birinci İraq müharibəsininardınca Bill Klintonun Corc Buşu məğlub etməsini müəllif buna nümunəgətirir. Kristol sonda ümid etdiyinibildirir ki, Prezident Obamanın siyasəti ondan əvvəlki Demokrat prezidentlərinzəif xarici siyasət kursundan fərqlənəcək və Amerikanın mövqeyi gücləndiriləcək. Washington Post yazarı Farid Zakariya isə bufikirlə büsbütün razılaşmır. Onunyazdığlna görə əgər İraqda zorakılqılar davam etsəydi, onda bu, Respublikaçılarüçün daha böyük məğlubiyyət olacaqdı. Onunfikrincə Buş administrasiyasının zor gücünə rejim dəyişmək və demokratiyanıyaymaq siyasəti iflasa uğrayıb. Məhz buiflas Con Makkeynin prezidentlik şanslarına ciddi zərbə endirdi. Zakariya yeni prezidentə öz qərarlarındamötədil olmağı, birtərəfli siyasətə son qoymağı və dünyanın başqa ölkələri ilə sıxəməkdaşlıq münasibətləri qurmağı məsləhət görür.