Rasim Musabəyov:  “Azərbaycanlılar seçkiyə getməsə…”
Politoloqun fikrincə, bu, İrandakı mövcud rejimin böhranının ən böyük təzahürü olacaq
İranın Ali Ruhani rəhbərinin prezidentMahmud Əhmədinejatın səlahiyyətlərini məhdudlaşdırmasına baxmayaraq, bir çoxmüşahidəçilər onun İran prezidentliyinə yenə də əsas namizəd olacağını düşünürlər.Bu fukrin tərəfdarlarından olan politoloq Rasim Müsabəyov “Amerikanın səsi”nəmüsahibəsində İrandakı seçkiöncəsi vəziyyət və ona İran azərbaycanlılarının mümküntəsirləri barədə danışıb: İranda qarşıdangələn prezident seçkilərini necə proqnozlaşdırırsınız? Seçkilərdə sərt xətt tərəfdarlarıqalib gələ bilər, yoxsa islahatçılar? Açığı, bunu indilikbirmənalı demək çətindir. Çünki ortada hələ Rəfsəncaninin tərəfdarları var ki,onlar hansı tərəfə meyllənərsə, həmən tərəfin üstün çıxmaq ehtimalı da artır. Digərtərəfdən, seçkilər ümumi şəraitdən də asılı olacaq. Yəni, İrana qarşı hansıyanaşmalar olacaq. Və o yanaşma o cümlədən daxili seçimə öz təsirini göstərəcək.Habelə, seçkilər neftin qiymətindən də asılı olacaq. Qiymətlər aşağı düşəcəksəvə İran büdcəsində hansısa problemlər yaranacaqsa, o zaman populist addımlaratmaqla elektoratı öz tərəfinə çəkmək imkanları da mövcud iqtidar üçün bir qədərməhdud olacaq. Nəhayət, bu məsələdə çox şey bilavasitə dini rəhbərin mövqeyindənasılı olur. Onun siyasi qüvvələri hansısa istiqamətə yönəltmək imkanı var. Əhmədinejatıda hakimiyyətə əslində, dini rəhbər gətirib və bu vaxta kimi dəstəyini dəverirdi. Lakin hakimiyyətə gətirdikdən sonra, onun səlahiyyətlərini məhdudlaşdırmağabaşladı. Faktiki olaraq, Əhmədinejatın rəqibi olan şəxsin Tehran Meriyasınakeçməsinə imkan yaratdı. Və yaxud, parlamentə spikerliyi yenə də Əhmədinejatınikinci rəqibi, mühafizəkar Laricaninə tapşırdı.Yəni hiss olunur ki, Əhmədinejat hələlik dəstəklənsə də, dini rəhbər eynizamanda onun imkanlarını məhdudlaşdırmağa meyllidir. Məncə, hələlik əsas namizəd yenə də Əhmədinejat göstəriləcək. Bu ay Azərbaycanda keçirilmiş, eləcə də gələn ay Amerikada keçiriləcəkprezident seçkilərinin İrandakı seçkilərə nə kimi təsirləri ola bilər? Hər halda, Azərbaycandakı seçkilərdə gözlənilən nəticə əldə olunub.Düşünmürəm ki, bu, bilavasitə İrandakı vəziyyətə hansısa təsir göstərsin.Əslində, təsirlər daha çox movcud Azərbaycan iqtidarının öz siyasətində hansısadəyişikliklərə yol verib-verməməsi ilə əlaqədar ola bilər. Məsələn, AzərbaycanAmerikaya daha da yaxınlaşaraq, İranın daxili vəziyyətinə təsir göstərə bilər.Amma bilavasitə seçki prosesinin hansısa təsirini düşünmürəm. O ki qaldı,Amerikadakı seçkilərə, bəli, bu, İran üçün vacibdir. Hiss olunur ki, onlarhesab edirlər ki, Obama prezident olsa, bu, İran üçün yaxşı haldır və onunladialoq aparmaq mümkündür. Hərçənd, bunun özü də sual altındadır. Obama dəfələrləelan edib ki, İranla danışmaq lazımdır, halbuki, bu ifadəni istifadə edəndə Əhmədinejatınadını çəkmir, daha çox bu ölkəyə faktiki rəhbərlik edən dini lideri nəzərəalır. Ancaq hər halda, danışıqlar tərəfdarıdır və o, danışıqları təkcə nüvəsilahı ilə yox, daha geniş gündəliyi əhatə etməklə aparmağa hazırlaşır. İranbunda özü üçün bir imkan görür. Düşünürəm ki, həm kompromisə meylli qüvvələr, həmdə Əhmədinejatın komandası bundan istifadə etməyə meylli olacaqlar. Bəs İranda ən böyük çoxluq olan azərbaycanlılar ölkədəki seçkiprosesinə hansı təsirləri göstərə bilərmi? Təbii ki, müəyyən təsirlər ola bilər. Yəni, İran da dəyişikliklər tələbolunan ölkədir. Yeni nəsil gəlir. Və o yeni nəsil üçün köhnə siyasi oyunlar, bir çox hallarda dinə bağlı oyunlar, məhdudiyyətlərqəbulolunan görsənmir. Bəli, İrana hücum ehtimalları barədə əhval-ruhiyyə sünişəkildə vahidlik təmin edirdi, ancaq köhnə baxışlarla yeni nəslin marağınıoyatmaq qeyri-mümkün olacaq. Düşünürəm ki, azərbaycanlıların bir çoxu və yeni nəslintam əksəriyyəti ümumiyyətlə bu seçkilərdən boyun qaçıracaq. Və bu, mövcudrejimin böhranının ən böyük təzahürü olacaq.