Faruk Loloğlu:  ‘Qarabağ məsələsində yeni fürsət pəncərəsi açılıb ‘
Türkiyənin Azərbaycanda və ABŞ-dakı keçmiş səfiri hesab edir ki, ‘İmkanları düzgün dəyərləndirmək lazımdır’
Türkiyənin nüfuzlu diplomatı, 1996-cı ildən 2006-cı ilədək bu ölkəninAzərbaycanda və Birləşmiş Ştatlarda səfiri olmuş Faruk Loloğlu hesab edir ki,Azərbaycan, Ermənistan və Türkiyə imkan pəncərəsini təcili dəyərləndirməlidirlər.Cənab Loloğlu “Amerikanın səsi”nə müsahibə verib. Hazırda Avrasiya SiyasıAraşdırmalar Mərkəzinə rəhbərlik edən keçmiş səfir hesab edir ki, DağlıqQarabağ münaqişəsinin həlli uğrunda yaranmış şansları düzgün istiqamətləndirməklazımdır. Azərbaycan və Ermənistanın xarici işlər nazirlərinin Türkiyəninvasitəçiliyi ilə Nyu Yorkda keçirilmiş görüşündən artıq 2 ay ötür. Yaxınvaxtlarda isə bu dialoqun davamı olaraq, nazir Əli Babacanın Bakıya, EdvardNalbandyanın isə Ankaraya səfərləri təyin edilib. Hətta 3 nazirin növbəti birgəgörüşü barədə ehtimallar səslənir. Bu cür çoxmərhələli təmasların hədəfi nədir? Belə başa düşmək olar ki, daha əvvəlllər prezidernt Abdulla GülünYerevana səfəri ilə başlayan, sonra isə BMT-də aparılan təmaslar indi davam etməkdədir.Əlbəttə, bunlar hamısı cəsarət verici addımlardır. Mən həmişə demişəm ki,Türkiyə ilə Ermənistan və Azərbaycan arasında yaxşı münasibətlər qurula biləcəksəvə Dağlıq Qarabağ məsələsi həll ediləcəksə, bunu ən yaxşı və düzgün şəkildə buölkələrin özləri edə bilərlər. Ona görə də, bu gün verilən açıqlamalar, xüsusilədə Türkiyə xarici işlər nazirinin Bakıya,Ermənistan xarici işlər nazirinin isə Ankaraya səfərlərinin elan edilməsi- bütün bunlar sülhə və həllə cəsarətləndirən addımlardır. Digər tərəfdən, bu yaxınlardaMoskvada Azərbaycan, Ermənistan və Rusiya prezidentlərinin birgə bəyanatimzalayaraq, Qarabağ münaqişəsinin həllinə dair siyasi iradələrini elan etmələridə xoş hadisədir. Amma burada vacib olan hazırkı yeni fürsət pəncərəsini bütünölkələrin, xüsusilə də Azərbaycan, Ermənistan və Türkiyənin çox təcili vədüzgün şəkildə dəyərləndirməsi və illərdir ki, uzanan münaqişəninin nəhayət, həqiqi həll yolunun tapılmasıdır. Həm Yerevanda, həm də Bakıdavə Ankarada rəsmilər üçtərəfli təmaslardan razılıqla bəhs etsələr də, eynizamanda, səslənən bəyanatlardan tərəflərin mövqelərində heç bir dəyişiklik başvermədiyi aşkar görünür. Paralel olaraq, Türkiyə və Ermənistan rəsmilərinin dəara-sıra gizlin görüşmələri barədə xəbərlər yayılır. Hazırkı mərhələdə nazirlərdə ikitərəfli müstəvidə müzakirə aparmaqda maraqlı görünür. Bu, sanki ortadahansısa diplomatik “alış-veriş”in getdiyi təsəvvürü yaradır... Tərəflər arasında hansısa formada məxfi görüşlərin keçirilməsini hərhalda, dəqiq bilmirik. Amma bir şey məlumdur ki, Daglıq Qarabağ məsələsi iləbağlı əvvəllər də Amerikanın və digər qüvvələrin vasitəçiliyi ilə sülhəyaxınlaşma, hətta bir çox idiaların səsləndiyi mərhələlər olub. Bu, onu göstərirki, əgər tərəflər konkret bir nöqtədə siyasi iradələrini ortaya qoya bilərlərsə,əslində bu problemi həll etmək olar. Ona görə də əgər ictimaiyyətə məlum olandanışıqların arxasından, əlavə olaraq gizlin görüşlər də həyata keçirilirsə, mənbunda pis heç nə görmürəm. Çünki son nəticədəbu problemi müzakirə yolu ilə həll etmək başqa yollara baxanda daha qazanclı vəağıllı bir vasitədir. Siz alış-veriş sözünü işlətdiniz. Əlbəttə ki, münaqişənihəll etmək üçün hər iki tərəf bəzi addımlar atmalıdır, ortaq nöqtəyə gəlmək lazımdır. Belə məsələlərdəəlaqələndirməklə güzəştə getmək ifadələri arasındakı keçid çox həssasdır.Xüsusilə də, Azərbaycan və Türkiyə ictimaiyyəti Dağlıq Qarabağ məsələsində çoxhəssasdırlar. Amma mən deyirəm ki, əgər həqiqətən də, ortada bir həll imkanıyaranıbsa, bu imkan düzgün istiqamətləndirilsin və məsələ nəhayət ki, həllolunsun. Hər halda üçtərəfli danışıqların davam etməsi və növbəti mərhələlərinhazırlanması nəyinsə əlaməti olmalıdır.Ola bilərmi ki, tərəflər həqiqətən də hansısa bir anlaşmaya gəlirlər,amma bunu ictimaiyyətlərə açıqlamaqda ehtiyat edirlər. Bu elə bir həssas vəziyyətdir ki, detallı bilmək olmur. Mən özüm dahadiplomatiyanın içində deyiləm, ammaprosesləri izləyirəm. Hər halda, bağlı qapılar arxasında nəsə bir qərara gəlindiyininə təsdiq, nə də təkzib etmək olur. Artıq ABŞ-da yeni administrasiya formalaşır. Tezliklə Türkiyənin başnazirinin Vaşinqtona gələcəyi gözlənilir. Ankara Qafqazdakı sülh səylərini Obama administrasiyası ilə hansı formada əlaqələndirməlidir? Amerikada yeni seçilmiş prezident Barak Obama vəzifəsinə düzdür, yanvarayinda başlasa da, artıq özünü Amerikasiyasətində hiss etdirməyə başlayır. Mən növbəti mərhələdə Türkiyə ilə ABŞ arasındakı münasibətlərinyenə də əvvəlki əhəmiyyətini qoruyub saxlayacağına əminəm. Düzdür, yenivitse-prezidentin erməsi məsələsinə münasibəti müəyyən narahatlıqlar doğurur.Amma, buna rəğmən, mən Türkiyə ilə Ameirkanın Qafqazda, Qara dənizdə, Balkanbölgəsində, enerji məsələsində, İran və İraq mövzularında təqib etdikləri vahidsiyasi kursun davam edəcəyini ehtimal edirəm Və bu kurs, əlbəttə ki, Obamaya vəonun komandasına da izah ediləcək.