İnsafəli Hidayət: 'Azərbaycanlıların Tehrandakı hadisələrə dəstəyi az oldu'
İran üzrə ekspertin sözlərinə görə, İranda etnik azlıqlar az təcrübəyə malikdir
İrandaprezident seçkilərindən sonra etiraz nümayişləri zamanı həlak olanlarınxatirəsi anıldı. Ölənlərin 40-nın qeyd edilməsi üçün azərbaycanlılar nə kimitədbirlər təşkil edib? Azərbaycanlılar İranın hər yerində olduqları üçün tam bəlli deyil. Ancaq Ürmiyəşəhərində dəqiq demək olar ki, azərbaycanlıların bir çoxu küçələrə çıxaraq,şüarlar səsləndiriblər və ölənlərin xatirəsini yad ediblər. Paytaxt Tehranınözündə küçələrə çıxanların çoxu türklərdi. Hətta ölənlərin də bir çoxu, ocümlədən gənc qız Neda Ağasultan türkdü. Habelə orada, tutulanlar, Təbrizdəhəbs edilənlər hələ də azad olunmayıbdır. Hər halda, deməliyəm ki, Azərbaycanmahallarında Tehranda baş verən bu hadisələrə çox az dəstək oldu. Həqiqətən də başqa yerlərlə müqayisədə Azərbaycan vilayətlərində sakitlik hissolunurdu. Təkazərbaycanlılar deyildi. Kürdlər də, ərəblər, bəluclar, türkmənlər də sakitidilər. Çünki onların təcrübəsi yoxdur. Məsələn 8 il əvvəl Tehranuniversitetinin tələbələri yatan binalara polis hücum edir və onları həbs edir,öldürür. O zaman islahatçıların əlində olan parlament hadisənin araşdırılmasıüçün bir komitə yaradır. İki gün sonra Təbriz universitetinin tələbələriküçələrə axışır. Eyni hadisə burada təkrarlanır. Bəsicilər, pastarlaruniversitetə daxil olaraq tələbələrə hücum edir. Ölənlər, yaralananlar və həbsedilənlər olur. Parlamentdə isə bu hadisəni araşdırırlar. O zaman parlamentdəTəbrizi təmsil edən Əkbər Ələmi böyük çətinliklə bir komitənin yaradılmasınanail olur. Araşdırmaların nəticəsi göstərir ki, hadisə zaman çoxlu azərbaycanlıölmüşdü və Tehranla müqayisədə Təbriz universitetində baş vermiş faciə daha irimiqyaslı olmuşdu. Ancaq parlament, məhkəmə heç bir şey etmirdi. Yəni bugəstörir ki, azərbaycanlılar siyasi islahatçılardan da (hazır da Mir HüseynMusəvi və Mehdi Kərrubi) dəstək almır. İrandaseçkilərin tarixinə və siyasi hadisələrə nəzər salanda Azərbaycanda nədənsəTehrana ehtiyatla yanaşırlar. Buna səbəb nədir? Azərbaycanlılar tarixi yaddan çıxartmırlar. Ona görə, görürlər ki, Tehrandatutulanlar, nümayiş keçirilənlər, döyülənlər siyasi adamlardır. Azərbaycanbunlara etimad etmir.