Avropa komissarı Andris Piebalgs: `Qaz böhranı adi məsələ deyil`
Amerikanın səsinə müsahibə verən avrokomissar deyib ki, qaz böhranı ölkədən-ölkəyə dəyişir
Rusiya ilə Ukrayna arasında əvvəlcə kommersiya mübahisəsikimi təqdim olunan qaz problemi get-gedə siyasi xarakter almaqdadır. Və onun təsiriniartıq mübahisə mərkəzindən kənarda da hiss etməyə başlayıblar. Belə ki, Avropanınağır çəkili diplomatları neçə gündür ki. Rusiya ilə Ukrayna arasında son qazçəkişməsinə cavab axtardığı bir vaxtda, Bolqarıstan və Türkiyə də daxil olmaqlabir sıra ölkələr artıq bu səhərdən Rusiyadan gələn qazın tamamilə kəsildiyinielan ediblər. Qaz qıtlığı əvvəlcə Şərqi Avropada hissolunmağa başladı. Bolqarıstanın enerji naziri deyib ki, Bolqarıstan, Türkiyə, Yunanıstan vəMakedoniyaya qaz təchizatı dayandırılıb. Rəsmi Sofiya ölkədəböhranlı vəziyyət yarandığını elan edib. Bunun ardınca isə Macarıstan ilə Rumıniya da təchizatınazaldılmasından şikayətləndilər. Avstriyabildirib ki, rus qazının təchizatı adi həcmdən 10 faizə qədər düşüb. Sonmübahisəninin təsirini başqa yerlərdə də hiss edirlər. AvropaBirliyinin energetika üzrə komissarı Andris Piebalgs “Amerikanın səsi”nə açıqlamasınadeyib ki, vəziyyət həqiqətən də gərgindir: “Avropa ilknövbədə qaz təchizatının qəfil azaldılmasından narahatdır. Bizim insanlarılmzqazsız qalıb. Qaz böhranı adi məsələ deyil. Bu, asnlaşılmazlıq da deyil. Biztəmaslarımızı intensivləşdiririrk”. Avrokomissar diqqəti ona yönəldir ki, Ukrayna iləRusiya qaz mübahisəsini həll etmək üçün danışıqları hələ indi bərpa edirlər. Buisə bəzi Avropa ölkələri, xüsusilə də qaz ehtiyqatı tükənmiş Şərqi Avropa üçünvaxt itkisi deməkdir. Piebalqsa görə, indi Avropadavə Rusiya qazından asılı olan digər ölkələrdə qaz böhranı ölkədən-ölkəyədəyişir. Belə ki,məsələn Ukrayna üzərindən qaz təchizatı dayananılar arasında Türkiyə də var,amma bu ölkə alternativ kəmərlərdən istifadəni artıra bilər. Ukraynanın özü dəən azı yarım illik qaz ehtiyatına malikdir. Amma heç də bütün Avropa ölkələribelə bəxtli deyil. Bolqarıstan təkcə Rusiyadan asılı vəziyyətdədir və qazehtiyatı da cəmi 2-3 günlükdür. Buna görə də Avropa Birliyi bumübahisə üzündən bəzi Avropa ölkələrinə qaz satışının əhəmiyyətli dərəcədəazaldılmasından hiddətlənib. Birlik bu gün yaydığı bəyanatda son qazmübahisəsini qəbuledilməz adlandırıb. Sənəddə deyilir ki, tərəflər dərhal danışıqlarmasası arxasına əyləşməlidirlər və qaz təchizatı dərhal bərpa edilməlidir. Ammasiyasi ekspertlər hətta yaranmış böhran şəraitində də dialoqların sakit tərzdəaparılacağından o qədər də nikbin deyillər. Belə ki, Qazprom faktiki olaraqUkraynanı oğurluqda ittiham edir və təchizatıdayandırmasından sonra bunu, onun təbirincə desək, Ukraynanın Yeni İl günüoğurladığı qaz həcmi ilə əlaqələndirir. İndi bütün Avropa ölkələrini ən çox maraqlandıran sual bu mübahisəninnə qədər davam edəcəyidir. Avropa ekspertlərideyirlər ki, son böhranının ardınca Rusiyadan qaz asılılığını azaltmaqüçün dəyəri 12 milyard dollar olan Nabukko kəmərinin inşası üçün səylər ikiqatartırılmalıdır. Rusiya Avropanın qaza ehtiyacının 42, neftə ehtiyacının isə 30faizini ödəyir, lakin bəzi Avropa ölkələrinin Rusiyadan enerji asılılığı 80faiz təşkil edir.