Tomas de Vaal: “Azərbaycan və Ermənistan prezidentləri hədsiz ehtiyatlılıq göstərirlər”
«Qara bağ» kitabının müəllifi Dağlıq Qarabağ problemi ətrafında son təmasları Amerikanın səsinə şərh etdi
Qərb dairələrində Dağlıq Qarabağ nizamlamasıətrafındakı son diplomatik fəallıqların münaqişənin həllinə yeni imkanlaraçdığı güman olunur. Tanınmış tədqiqatçı, «Qara bağ»kitabının müəllifi Tomas de Vaal hesab edir ki, indi Azərbaycanla Ermənistanarasında sülh sazişini imzalamaq için bütün imkanlar var, sadəcə belə görünürki, prezidentlər buna getməkdən ehtiyatlanırlar. "Amerikanınsəsi"nə müsahibəsində cənab de Vaal münaqişənin həlli perspektivini bədbinqiymətləndirib və bu zaman qeyd edib ki, Ermənistan və Azərbaycan liderlərihədsiz ehtiyatlılıq göstərirlər, belə ki, öz ölkələrinin ictimaiyyətiniproblemin mümkün həllinə hazırlamaq istiqamətində heç nə etmirlər. Düzdür, ekspert onu da vurğulayırki, indi hər iki ölkədə vaxt o vaxt deyil ki, sülh təkliflərinə diqqətiyayındırmaq üçün ictimaiyyətə müharibə bəyanatları aşılansın. Ancaq de Vaaləmindir ki, indi masa üzərində olan təkliflər Azərbaycanın maraqlarını maksimumdərəcədə təmin edir. Buna baxmayaraq, ekspert ondan narahat ki, prezidentlərməhz Gürcüstandakı müharibədən ehtiyatlanaraq danışıqları elə oldugu nöqtədə -nə sülh, nə müharibə vəziyyətində saxlamağa çalışırlar. Tomas de Vaaldeyir ki, aydın görünür ki, Gürcüstandakı müharibədən sonra Qarabağ münaqişəsi ətrafındamənzərə dəyişib. Amma onun sözlərinə görə, regional sülhün əldə olunması üçüntərəflər aydın mövqe bildirməlidilər ki, doğrudan da sülhün əldə olunmasını istəyirlər,yoxsa status-kvo vəziyyətini saxlamaqda daha maraqlıdırlar . Ekspertdeyir ki, indiki vəziyyətin saxlanması başqa bir problemlə də bağlı ola bilər –tərəflərin bir-birinə etibarsızlığı. Dağlıq Qarabağın danışıqlarda tərəf kimiiştirakına təkid edən Ermənistan özü də açıq demir ki, Azərbaycan qaçqınlarının 90%-nin məskəni olanDağlıq Qarabağ ətrafındakı zəbt edilmiş əraziləri azad edəcək, ya yox. Tomas de Vaal əlavə edir ki, indiQərb dairələrində münaqişənin Dağlıq Qarabağa gələcəkdə müəyyən statusverilməsi əvəzində ərazilərin qaytarılmasından başqa həllini görmürlər. Bununla yanaşı, belə bir təəssürat yaranır ki,tərəflər özləri son 15 ildə olduğu kimi, indi də sülh sazişinə ehtiyatlı yanaşırlar,hərçənd ki, əvvəlkindən fərqli olaraq, indi Minsk Qrupuna həmsərdlik edənölkələrin siyasəti də daha yekdil təəssürat bağışlayır. Tomas de Vaaldeyir ki, məsələn, indi Moskvada münaqişənin həllini istəyənlər istəməyənlərdəndaha çoxdur. ABŞ və Fransa isə əvvəldən sülh arzularını açıq ifadə edirdilər. Buisə birmənalı şəkildə Ermənistanın mövqeyini dəstəkləmək mövqeyi deyil. Azərbaycanagəldikdə, sirr deyil ki, indiki danışıqlarda əsas ideya Qarabağın statusunun müəyyənləşdirilməsiməsələsinin təxirə salınmasıdır. Həmin səsverməninnədən ibarət olması da razılaşdırılmayıb. Ekspert deyir ki, əslində bu yaxşı plandır, amma məsələ burasındadır ki,tərəflər bir-birinə kifayət qədər etibar etmir.