Manatın dövriyyəyə buraxılmasından 25 il keçir...
Azərbaycan manatı 1992-ci il avqustun 15-də dövriyyəyə buraxılıb
Bu gün, avqustun 15-də Azərbaycanın milli valyutası - manatın dövriyyəyə buraxılmasından 25 il keçir. Bu barədə AzadlıqRadiosunun məlumatında deyilir. Keçmiş prezident Əbülfəz Elçibəy 1992-ci il iyulun 15-də “Milli valyutanın dövriyyəyə buraxılması haqqında” fərman imzalayıb. 1992-ci il avqustun 15-də 1, 10 , 250 manatlıq əskinaslar, noyabrda 5, 10, 20, 50 qəpiklik sikkələr, dekabrda da 5 manatlıq əskinaslar dövriyyəyə buraxılıb. 1993-cü ilin martında da insanlar 50, 100, 500 və 1 000 manatlıq əsginaslarla tanış olublar. Azərbaycanın ilk pulları Fransa Mərkəzi Bankında hazırlanıb. 1992-ci ilin avqustundan 1994-cü ilin yanvarına qədər Azərbaycan ərazisində 1 manat 10 rubla bərabər olub. Üstəlik, hər iki valyutadan istifadə edilib. Prezident Heydər Əliyev 1993-cü il dekabrın 11-də “Milli valyutanın respublika ərazisində yeganə ödəniş vasitəsi elan olunması haqqında” fərman verib. Bununla da Milli Bank müstəqil pul və məzənnə siyasəti həyata keçirməyə başlayıb. Ancaq o vaxt manat xarici valyutalara nisbətdə sürətlə ucuzlaşırdı. 1994-cü ilin əvvəlində Azərbaycanda 1 ABŞ dolları 118 manata bərabər olub. Bir il sonra bir dollar 4182 manata yüksəlib. 2005-ci il fevralın 7-də prezident İlham Əliyev “Pul nişanlarının nominal dəyərinin və qiymətlər miqyasının dəyişdirilməsi (denominasiyası) haqqında” fərman imzalayıb. Fərmana uyğun olaraq, 2006-cı il yanvarın 1-dən etibarən Azərbaycan ərazisində yeni manatdan istifadə edilməsinə başlanıb. Bu zaman 1 yeni manat 5000 köhnə manata bərabər tutulub və bir il hər iki əskinas qüvvədə olub. 2007-ci il yanvarın 1-dən isə tamamilə yeni manata keçilib. Sonrakı illər neftin yenidən bahalaşması manatın məzənnəsinə də təsir edib. Nəticədə bir dollar 78 qəpiyə bərabər olub. Ancaq 2015-ci ildə baş verən iki devalvasiya manatı xeyli dəyərdən salıb. Bir dollar birinci devalvasiyada, 1 manat 5 qəpik, ikinci devalvasiyada isə 1 manat 55 qəpik səviyyəsinə yüksəlib. Bu il 2017-ci ildə isə manatın 4 faiz möhkəmləndiyi bildirilir. Hərçənd ilin əvvəlində əks proses gedib. Bir dollar bir manat 92 qəpiyə kimi yüksəlib. Hazırda bir dollar bir manat 70 qəpiyə bərabərdir. Bəzi ekspertlər isə düşünür ki, hazırda manatın möhkəmlənməsinin heç bir iqtisadi əsası yoxdur. Sadəcə reallıqda məzənnə inzibati qaydada müəyyən edilir. Onlar hesab edirlər ki, hərraclar formal keçirilir.