İndi tenqidlere bir qeder ara verildiyi vaxt demokratlar prezident Buşun xarici siyasetini sual altına alırlar - 2002-07-17
Onlar bunu bütövlükle birterefli ve barışmaz bir siyaset kimi qiymetlendirirler
Re’y sorğularına esasen respublikaçılar ölkenin onlara arxalandığını düşünürler. Birleşmiş Ştatlar senatının ekseriyyet lideri Tomas Deşlin öten qış prezident Buşu xarici siyasetine göre yüngülvari tenqid etmesi ile respublikaçılar onun vetenperverliyini şübhe altına almışdılar. Tenqidleri sengiden de mehz bu olmuşdu. İndi ise “Vaşinqton Post” qezeti demokratların yeniden seslerini ucaltdıqlarını yazır. Senator Con Kerri xarici siyasete diqqet verilmediyinden şikayetlenir. O, bunun mecburi, ziddiyyetli, be’zen ise elaqesiz olduğunu deyir. Senator Kerri Efqanıstanın yenidenqurma ve berpa işlerinde Amerikanın ve’dlerine bütölükle emel etmediyinden narahatlığını bildirir. Demokrat partiyasından prezidentliye namizedliyini ireli süren Albert Qorun xarici siyaset üzre müşaviri Leon Fuert prezident Buşun dünya ictimaiyyetinin fikrine ehemiyyet vermemesinin şok yaratdığını söyleyir. Prezident Amerika haqda bu ölkenin heç kimle hesablaşmadığı teessüratını yaratmışdır. Kennedi adına hökumet mektebi ve “Amerika qüdretinin paradoksu” adlı eserin müellifi Cozef Nay geciken tenqidlerin gözlenildiyini deyir. “Sentyabrın 11-den sonra Amerikaya xas olan prezident fenomeni etrafında bir birlik yarandı. O vaxt milli tehlüke ve ikipartiyalılıq hissiyyatları xeyli güclendi. Mehz bu, Buş administarsiyasına sentyabrdan son zamanlaradek serbest hereket imkanı yaratdı.”-deye Cozef Nay bildirir. Cenab Nayın fikrince vaxt ötdükce demokratlar indi bir çox-düşmen ve dost ölkenin şikayetlendiyi Amerikanın birterefli siyaseti meselesini qaldırırlar.O deyir-“Bunun tehlükesi Amerikanın heç kimi dinlememesi, başqalarının desteyine ehtiyacı olmamasındadır. Avropa ve Yaponiyanın şikayetleri Amerikada demokratların fikirlerinde öz tecessümünü tapır.” Cenab Nay deyir ki, Efqanıstanda parçalanma yaranarsa, demokratlar Buş administarsiyasının terrorizmle mübarizedeki besitliyi ve herbi emeliyyatlara olduqca güvendiyi haqda mesele qaldıra bilerler.O,-“Herbi emeliyyatlar terrorizmle mübarizenin bir hissesidir. Lakin bu tam cavab deyil. Amerika uğur elde etmek isteyirse öz iqtisadi, daha yümşaq ve celbedici qüdretinden istifade etmelidir”-deye bildirir. Bu tenqidler respublikaçıları narahat etmir. Onlar bu super qüdretin xüsusi cavabdehlik ve öz yolu ile meselenin öhdesinden gelmeli olduğunu bildirirler-Bu, Siyasi Araşdırmalar Merkezinin “Yeni Amerika esri” layihesinin icraedici direktoru Gerri Şmittin sözleridir. “Men deyerdim ki, birterefli siyaset ittihamları Kiyoto sazişi ve ya beynelxalq cinayet mehkemesi haqda sazişleri imzalamaqdan imtina eden bir administrasiyaya qarşı tipik herekedir. Bu administrasiya bizim müttefiqlerimizi de ehate eden en’enevi çoxterefli siyaset haqda yalnız danışmaq deyil, daha artıq iş görmek arzusundadır”-Cerru Şmitt. Cenab Şmittin fikrince Amerika Efqanıstandakı çoxterefli siyasetine güvenmelidir. Buş administarasiyası, xüsusile İraq olmaqla, başqa yerlerde terrorizmle mübarizesini davam etdirmek üçün Efqanıstadakı berpa işleri üçün daha artıq qüvvenin işe celb edilmesine hevessizdir. Cenab Şmitt elave ederek bildirir ki, administarisyanın öz tarixi keçmişi vardır. Soyuq müharibe dövründe prezident Herri Trumen münaqişenin sadeleşdirildiyinde günahlandırılırdı. O vaxt kimin xeyir, kimin şer olduğu sual qaldırmırdı. Demokratlar xarici siyasete destek olaraq Birleşmiş Ştatların Vyetnam müharibesindeki meğlubiyyetini de misal gösterirler. Amma tehlilçiler hele ki, respublikaçıların siyasetinin zefer çaldığını bildiriler.