Avropa əlavə enerji axtarır
Avropa İttifaqinin komissarı Andris Piebalgs: “Nabukko kəmərinin inşası üçün səyləri ikiqat artırmalıyıq”
Avropa İttifaqıGürcüstan böhranının ardınca Rusiyadan asılılığını azaltmaq üçün dəyəri 12milyard dollar olan Nabukko kəmərinin inşası üçün səylərini ikiqatartırmalıdır. Bu bəyanatı İttifaqın energetika üzrə komissarı Andris PiebalgsAvropa Komissiyasının rəsmi saytında dərc etdiyi məqaləsində verib. Cənab Piebalgs hazırdaBakıdadır. Ondan əvvəl isə o, Türkiyədə olub və ölkə rəsmiləri ilə Nabukko layihəsinimüzakirə edib. Onun səfəri bir neçə gün sonra Bakıda keçiriləcək 4-cü enerjisammitinun ərəfəsinə təsadüf edir. Bir sıra region və avropa ölkələri liderlərininqatılacağı sammitdə Avropanın enerji asılılığının Nabukko layihəsi iləazaldılması məsələsi müzakirə olunacaq. Komissar bəyanatındaxatırladır ki, Qafqazdakı son münaqişə Azərbaycan və Gürcüstandan keçərəkTürkiyəyə getməli olan 3300 kilometrlik bu kəmər ideyasının gündəmdən çıxmasıbarədə mülahizələrə səbəb olmuşdu. Lakin Avropa İttifaqınınenergetika komissarı deyir ki, elə məhz son hadisələrə görə alternativ kəmərmarşrutları indi son dərəcə mühimdir."Biz Nabukko layihəsiqarşısındakı bütün siyasi maneələri aradan qaldırmaq üçün daha çox siyasi cəhdlərdəbulunmalıyıq”, - deyə o vurğulayıb. Bir çox Qərb ekspertləridiqqəti ona yönəldirlər ki, Rusiyanın Qazprom şirkəti bir müddət əvvəl Azərbaycanqazının dünya qiymətlərinə alınması üçün Bakıya müraciət edib və səylərini ikialternativ boru kəməri layihəsinə - Şimal Axını və Cənub Axını layihələrinə yönəldib. "The Finansial times”bugünkü baş məqalılırindən birində bu prosesləri şərh edərək qəzeti yazır ki, Qazpromartıq Almaniya, İtaliya və Avstriya ilə ikitərəfli müqavilələr bağlamaqlaAvropanı parçalayıb və hətta artıq Nabukko layihəsinə qoşulmuş ölkələrə dəözünün transmilli kəmərlər sisteminə bağlanmalarını təklif edib. Lakin bütün bunlarabaxmayaraq, Beynəlxalq Enerji Agentliyinin Avropa İttifaqının enerji siyasətibarədə ilk hesabatını hazırlayan Tanaka şirkəti bildirib ki, RusiyanınAvropadan asılılığı daha böyükdür. Belə ki, Avropa İttifaqıbütün Rusiya enerji ixracının 70 faizinə müştəridir.Agentliyin fikrincə, məhzbuna görə də vahid Avropa enerji bazarına və vahid Avropa səsinə malik olmaqmühümdür. Nabukko layihəsi üzrəaltı əsas partnyorun və Avropa Komissiyasının son məqsədi Yaxın Şərq qazının daİraqdan keçərək Avropaya gətirilməsindir. Bununla belə heç də hamı Avropa İttifaqıenergetika komissarının çağırışlarına optimist yanaşmır. “Financial Times” qəzetininenergetika üzrə redaktoru Ed Kruks yazır ki, Avropanın Rusiyanın enerjiasılılığından çıxmasına illər lazım gələ bilər. Qaz sənayesinin ekspertləri dəAvropa İttifaqının Rusiya qazına ehtiyacında dəyişikliyin yaranacağına ümidsizbaxırlar. Belə ki, yaxın15-20 ildə Avropanın təbii qaza olan tələbağı ən azı 50% artacaq. Bu, yalnızenerji istehlakının artması ilə deyil, həm də elektrik stansiyaları üçün neftvə daş kömür yanacağının qazla əvəz edilməsi ilə əlaqədardır. Hazırda Avropaüç istiqamətdən qaz alır: Şimali Avropa, Rusiya və Şimali Afrika. Lakin artantələbat nəzərə alınmaqla, avropalılar 4-cü dəhliz - Nabucco layihəsini açmaqistəyirlər ki, Xəzər və ola bilsin ki, Yaxın Şərq regionunda qaz idxal olunsun.Ammaekspertlərə görə, Avropanın qaza olan tələbatının həcmi o qədər böyük olacaqki, Rusiya qazı, sadəcə olaraq, kifayət etməyəcək və əlavə mənbələr tələbolunacaq.