Nabukko Avropanın enerji təhlükəsizliyi üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir
Layihənin ən nikbin tərəfdarları belə həll edilməmiş bir çox problemin qaldığını deyirlər
Dünən Avropanın Rusiya qazından asılılığını azaldacaq Nabbukolayihəsinə dair razılıq imzalandı. Türkiyə, Bolqarıstan, Avstriya, Rumıniya vəMacarıstanın baş nazirlərinin Ankara görüşü zamanı əldə etdikləri razılığaəsasən Nabukko Xəzər dənizindən Qərbi Avropaya qaz nəqlini nəzərdə tutur.Razılığın əldə edilməsinə baxmayaraq, qaz kəməri ilə problemlər hələ də qalmaqdadır.3300 km-lik qaz kəməri razılığı 7 illik müzakirələrin nəticəsidir. Azərbaycandanstart alacaq kəmər Türkiyədən Bolqarıstan və Rumıniyadan keçməklə, Avstriyayaqədər uzanmalıdır. İmza mərasimində iştirak edən Avropa İttifaqı Komissiyasının rəhbəri Hose Manuel Barroso bu kəmərin tarixiəhəmiyyətini vurğulamışdı."Nabukko layihəsi Avropa vəTürkiyənin enerjitəhlükəsizliyi üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir.Kəmər əlavə mənbələr və marşrutlarla təminat daxil edilməklə, etibarlı istehlakçı bazarı, etibarlıtəminatçılar və etibarlı tranzit martşrutları özündə əsk etdirir." Nabukko OrtaAsiayadan Rusiya, Ukrayna vəBalkanlardan keçməklə İtaliyaya qədər uzanacağı nəzərdə tutulan və Rusiyanındəstəklədiyi Cənub Axını layihəsinə rəqib hesab edilir. Ödəniş problemlərinəgörə Rusiyanın ötən yanvar ayı Ukraynaya qaz nəqlini dayandırması Rusiyaya olanetibarı azaltmışdır. Bunun ən ağır təsirinə məruz qalan ölkə Bolqarıstanolmuşdu. Bolqarıstanın baş naziri SergeyStanişev bu baxımdan Nabukkonun onun ölkəsi üçün böyük əhəmiyyət daşıdığınıdeyib. "Bolqarıstan hökuməti və yanvar ayında xoşagəlməz qaz böhranı yaşayanBolqarıstan xalqı üçün imza mərasimi həm siyasi, həm də iqtisadi baxıımdangüclü bir mesajdır." Macarıstan da yanvar böhranının açı təcrübəsini yaşamalıolmuşdu. Bu ölkənin baş naziri Qordon Baynai boru kəmərini daha genişəməkdaşlığın rəmzi olduğunu dyib."Bu böhrandan çıxış bizim ölkələrimizin daxiliyolları ilə deyil, əməkdaşlıq, koordinasiya və inteqrasiyasının yüksəksəviyyəsi ilə mümkündür." Avropanın enerji təminatına alternativ yollaraxtarması Ankara tərəfindən təkcə iqtisadi deyil, siyasi bir imkan kimi qiymətləndirilir.Özünü Yaxın Şərqlə Avropa arasında enerji körpüsü hesab edən Türkiyənin başnaziri Rəcəb Teyyub Ərdoğan sazişin qazkəmərindən daha dərin məna kəsb etdiyini bildirib. Ankara Avropanın enerji ehtiyaclarının qarşılanmasına yardımgöstərməklə, Avropa İttifaqına üzvlük məsələsinə təkan verəcəyinə ümidbəsləyir. Lakin Nabukkonun davamlılığıməsələsinə dair bir çox sual mövcuddur. Hazırda Avropa bazarlarına xidmətedəcək iki layihənin inşası planlaşdırılır.Təhlilçilərin fikrincə, bu ayınəvvəllərində Azərbaycanla qaz almaq barədə razılıq əldə edən Rusiya Nabukkonutəmin edəcək qazı satın almağa çalışır. Türkiyənin Bilgiuniversitetinin beynəlxalq əlaqələr üzrə eksperti Soli Özəl bunun Nabukko üçünyaxşı xəbər olmadığını deyir. "İranın heç yerdə olmasıilə Azərbaycansız bu layihənin inşasıbaş tuta bilməz. Çünki İran Qərblə yaxşı əlaqərələ malik deyil. Nabukko layihəsinə start verilərkənAzərbaycan qazı hesaba alınmalıdır." Layihəni dəstəkləyənlər AzərbaycanınRusiya və Nabukko istehlakçılarını təminetmək üçün kifayət qədər qaz ehtiyatına malik olduğunu deyirlər. NabukkoAzərbaycandan kifayət qədər olmasa, Misir,İran, İraq və Türkmənistandan qaz alabiləcək. Lakin Nabukkonun ən nikbin tərəfdarları belə həll edilməmiş bir çoxproblemin qaldığını deyirlər.