Cənubi Qafqazdakı münaqişə bölgələrində zorakılıq halları getdikcə artır
Cənubi Qafqazdakı münaqişələrin həlli prosesinə ABŞ və Avropa Birliyinin marağı artıb
Müşahidə etdiyimiz ümumitendensiya belədir ki, Cənubi Qafqazdakı münaqişə bölgələrində zorakılıqhalları getdikcə artır. Xüsusilə bu, gürcü-abxaz münaqişəsində daha çoxmüşahidə edilir. Bu barədə Beynəlxalq Böhran Qrupunun proqram rəhbəri SabinaFreyzer "Amerikanın səsi" radiosuna müsahibəsində bildirib. O, misal kimi Rusiya hərbi təyyarələrininGürcüstan ərazisinə uçuşlar etməsini və gürcü pilotsuz təyyarələrini vurmasınıxatırladıb. "Bütün bu hallar hazırda diqqəti daha çoxgürcü-abxaz münaqişəsinə cəmləşdirib. Bu heç də o demək deyil ki, DağlıqQarabağ münaqişəsi daha az təhlükəlidir. Münaqişə bölgələrində hərbi büdcələrçox böyük həcmdə artırılır. Bu da gələcəkdə münaqişələrin aktivləşməsitəhlükəsini artırır". Onun fikrincə, gərginliyinartmasının müxtəlif səbəbləri var. "Bu münaqişələr on ildən çoxdur davamedir. İnsanların sülh yolu ilə nizamlanma prosesinə inamı azalır, mövcuddanışıqlar mexanizmlərinə şübhələr getdikcə artır, münaqişə tərəflərindən ənazı biri danışıqlar çərçivəsini dəyişməyə cəhd edir. Çünki danışıqların mövcudçərçivəsinin faydasını görmür. Üç ölkə - Azərbaycan, Gürcüstan və Ermənistaninkişaf edir, onların iqtisadiyyatları güclənir. Buna uyğun olaraq, hər üçdövlət özünə daha çox əminlik hiss edir və mövqelərini daha güclü müdafiəetməyə çalışır". Xanım Freyzer hesab edir ki, Avropa Birliyivə ABŞ-ın Cənubi Qafqazdakı münaqişələrə marağı da artır. "Beləliklə,dünya ictimaiyyətinin bu münaqişələrə diqqəti də artmaqdadır". O, bölgədəkimünaqişələrdən hansının sülhə daha yaxın olduğunu deməyə çətinlik çəkib."Ancaq danışıqlar və proseslər gürcü-abxaz münaqişəsində daha sürətləgedir, nəinki Dağlıq Qarabağ münaqişəsində. Müəyyən dərəcədə bunu Gürcüstanınuğuru saymaq olar. Çünki Gürcüstan öz siyasəti vasitəsi ilə Avropa Birliyininmünaqişənin həlli prosesinə cəlbi baxımından daha çox uğur qazanıb. Eynizamanda, dünya ictimaiyyətinin münaqişə ilə bağlı məlumatlandırılmasına dahaçox nail olub". Ermənistan-Azərbaycan danışıqlarınavasitəçilik edən Minsk Qrupu formatına gəlincə, xanım Freyzer hesab edir ki, buformatın nə ilə isə dəyişilməsi barədə bəlkə də düşünmək lazımdır."Gürcüstan da danışıqların formatını dəyişməyə ümid edir. Gürcüstandanışıqlarının formatının nə ilə əvəz edilməsi barədə konkret təkliflərlə çıxışedir. Bu dəyişikliklərdən biri, Avropa Birliyinin danışıqlarda daha böyükvasitəçi rolunun olmasıdır. İndi Gürcüstan çalışır ki, digər münaqişətərəflərini də danışıqlar formatının dəyişdirilməsinə inandırsın. Güman ki,Azərbaycan tərəfi də Minsk Qrupu formatını dəyişmək istəsə digər münaqişətərəflərinin də razılığını almalıdır". O, münaqişə tərəflərinin hansının sülh prosesinə səmimiolmasını deməyin çətin olduğunu bildirir. Hər bir münaqişə tərəfi özlüyündə özistədiyi şəkildə sülh istəyir. "Gürcüstanla bağlı münaqişələrdə vəziyyətbir az fərqlidir. Gürcüstan rəhbərliyi daha uğurlu siyasət aparır və dünyaictimaiyyətini münaqişənin hansı şəkildə nizamlanmasını istədiyi barədə dahaçox məlumatlandıra bilib".