Amerika mətbuatı Azərbaycan barədə
İnternational Herald Tribune: `İlham Əliyev Qarabağı qaytarmaq istəyir, ancaq başa düşür ki, bunu güc yolu ilə etsə, Moskva ona imkan v
Amerikamətbuatı Birləşmiş Ştatların yeni seçilmiş prezidenti Barak Obamanın gələn ildənvəzifəsinə başlaması ərəfəsində ABŞ-ın müxtəlifölkələrlə münasibətlərinə dair silsilə məqalələr dərc etməyə başlayıb. Amerikanınsəsi radiosu Vaşınqtondavə Miçiqan mətbuatında Azərbaycan barədə dərc olunmuş belə məqalələrdən ikisinidiqqətə çatdırır: ABŞ-ın nüfuzlu "İnternationalHerald " qəzeti Azərbaycanla bağlı məqaləsinə belə sərlövhəverib: “Qafqaza açar”. Müəllif Stanli Veys bu yaxınlarda Amerikanın biznesnümayəndələri ilə birlikdə Bakıda olub. O yazır ki, Amerikanın Azərbaycandakı səfiriEnn Dersi onları belə salamlayıb: “Qafqazın Hyustonuna xoş gəlmisiniz”. Başqabir ABŞ diplomatı isə onlara deyib ki Azərbaycan Amerikanın dünyanın bu hissəsindəreallaşdırmaq istədiyi planlarda mərkəzirol oynayır. Müəllifdaha sonra xatırladır ki Azərbaycan Qərbin dəstəyi altında yürütdüyü enerjisiyasəti ilə Rusiyadan kənar enerji layihələri reallaşdıra bilib, indi isəqalıb bu marşrutlara Qazaxıstan və Türkmənistan kimi dövlətləri cəlb etmək. AmmaStenli Veys Bakıdakı ab-havadan belə qənaətə gəlib ki, Əliyev Rusiyaya münasibətdəməsələn, gürcüstanlı həmkarı Mixail Sakaşviliyə oxşamaq istəmir, belə ki onunMoskvanı qıcıqlandırmaq niyyəti yoxdur. “ÖlkəNATO ilə əməkdaşlıq etsə də, ora üzvlüyə can atmır”. Sonramüəllif Azərbaycanı Türkiyə ilə müqayisə edir. Belə ki ölkə müsəlmanların əksəriyyəttəşkil etdiyi çoxmillətli sistemə malikdir. 20 milyon Azərbaycan türkü İrandayaşayır, onların arasında hətta ayətullahlar da var. Amma müəllif daha dərhalxatırladır ki, Bakı İsraillə diplomatik əlaqəsiolan azsaylı müsəlman paytaxtlarındandır. Bununla yanaşı qəzet yazır ki, indi Azərbaycanın inkişafına əsas əngəllərdənbiri Dağlıq Qarabağ münaqişəsidir : ”Əliyev istəyir ki, Qarabağ qayıtsın ancaqbaşa düşür ki, bunu güc yolu ilə etsə, Moskva ona imkan verməyəcək”. Ermənistanisə 16 illik iqtisadi blokadasına son qoyaraq, Azərbaycan və Türkiyə iləmünasibətlərini qurmaqda maraqlıdır. Öz növbəsində Türkiyə Ermənistanla əlaqələriniyaxşılaşdırmaq istəyir. Avropanı isə Nabukko kəmərinin keçəcəyi ərazilərdə yeniböhrana imkan verməmək qayğılandırır. Beləliklə,yeni diplomatik mənzərədə Rusiya və Türkiyə regionun liderləri qismində təşəbbüslərəbaşlayıb. Amma qəzet yazır ki, donmuş münaqişələrin həlli heç də asan başa gəlmir.Və əgər Qərb buna həqiqətən də nail olsa, Qafqazın inkişafına açar əldə edəcək. İndi Vaşınqtonda maraq doğuran digər suallar isə Azərbaycan kimiölkələrin ABŞ-ın yeni prezidenti Barak Obamanın dövründə hansı siyasi kursutəqib edəcəyidir. Miçiqanda dərc olunan “Flint” jurnalının qənaətincə isə, AzərbaycanınVaşinqton və Avropa İttifaqı üçün Xəzər neftinin istehsalçısı və ötürücüsüolması, üstəlik İranla qonşu və Rusiyanın planlarına əngəl NATO meylli ölkəsayılması, buradakı insan haqları və demokratiyadan narahatlıq üzərinə kölgəsalıb. Lakin Azərbaycanda, qonşusu Ermənistan və Gürcüstanda baş verən bukimi işləri “xalça altında” gizlətmək 2009-cu ildə həmişəkindən daha çətinolacaq. Jurnal yazır ki, Azərbaycan vəErmənistanın Qarabağa görə kəskin silahlanma yarışında olduqları bölgəyəAmerika da İrana qarşı hərbi əməliyyat niyyətilə gəlsə, onda Qafqaz boyuncagərginlik qaçılmaz olacaq. “Bütün bunlar azmış kimi - yazır,müəllif Con Tomlinson - Gürcüstandakı hadısələr sübut etdi ki, qeyri-sabitQafqaz üçün Kosovonun bir il əvvəl özmüstəqiliyini birtərəfli qaydada elan etməsi əsil tətik effekti verə bilər”. "Qərb hökumətləri nə deyirlərsə desinlər, Kosovo Qafqaz separatçılarının, vaxtın onlarıntərəfində olduğu və əvvəl-axır müstəqilliklərinin tanınacağı barədə inamlarınıgücləndirib" . Məqalənin başqa bir yerində isə deyilir ki, Azərbaycan varlandıqca,demokratiyası bir o qədər azalır.