İran Islam Inqilabından 30 il keçir
Son dəyişikliklər ABŞ-İran münasibətlərinin yaxşılaşmasına zəmin yarada bilər
30 il bundan əvvəl İranın Islam Inqilabı ABŞ-İran münasibətlərinə sonqoyub. 1979-cu ilin fevral ayının 1-i İranın ali ruhani rəhbəriAyətulla Ruhulla Xomeyni Fransadan vətəniİrana dönür. Artıq başlayan Islam Inqilabı o zaman onun ətrafında vəhdəttapır. Həmin ilin noyabr ayının 4-üradikallar Amerikanın Tehrandakı səfirliyinə hücum edir, 53 diplomat vəmühafizi girov götürür. 30 il əvvəl təməli qoyulanqəzəb və qarşıdurmalar 2002-ci ildə ABŞ prezidenti Corc Buşunİranı "şər mehvəri" ölkəri sırasına salması kulminasiya nöqtəsinəyüksəlir. İranın Amerikaya qəzəbi buölkənin İran şahına dəstək verməsindən qaynaqlanırdı. Məhəmməd Rza Pəhləvi 1953-cü ildə MərkəziKəşfiyyat Agentliyinin yardımı ilə İranın seçkilər yolu ilə hakimiyyətə gələnhökumətini devirmişdi. İranlıların çoxunun qəddar adlandırdığı şah islamçı hərəkatının güclənməsinə səbəboldu. 1979-cu ilin oktyabr ayının22-də ABŞ-ın ağır xəstə olan İran şahını qəbl etməsi hiddər və qəzəblərin dahada artmasına yardım etdi. ABŞ İranəlaqələrindəki gərginliyin dərinləşməsinə Səddam Hüseyinin 1980-ci ildə İranahücumu zamanı Amerikanın ona dəstək verməsi oldu. Səddam Hüseyn devrildikdənsonra Amerika İranı İraqda ABŞqüvvələrinə qarşı mübarizə aparanları silahla təmin etmtəkdə günhaldırdı. Digərbir problem isə İranın nüvə ambisiyaları oldu. Bu gün İran inqilabından 30 ilsonra prezident Mahmud Əhmədinejad İranın diplomatik donun açılması üçüntələblərini davam etdirir. ABŞ prezidentiObama da başqa mövqedən çıxış edir. ABŞ prezidenti Barak Obamanın İranladialoqun mümkünlüyünü irəli sürməsil və İranın buna münasibət bildirməsiilə tərəflər biri-birinə müsbət işarələrgöndərib. Barak Obama Əl-Ərəbiyyə tele-kanalına verdiyi müsahibəzamanı "İran yumruğunu acsa, bizim uzanan əlimizi tuta bilər"-deyə bildirmişdi. Ekspertlərinfikrincə son dəyişikliklər keçmiş narazılıqlarıarxada qoyub, münasibətlərin yaxşılaşmasına zəmin yarada bilər.