ATƏT Azərbaycanda prezident seçkiləri ilə bağlı yekun hesabatını açıqlayıb
Sənəddə deyilir ki, seçkilərdə bir sıra texniki cəhətlər ATƏT standartlarına cavab verməyib
ATƏT-in Demokratik Təsisatlar və İnsan Haqları bürosu 2008-ci iloktyabrın 15-də Azərbaycanda keçirilmiş prezident seçkilərinin nəticələrinədair yekun məruzəni açıqlayıb. Sənəddə deyilir ki, öhdəliklərə və beynəlxalqstandartlara uyğun olaraq prezident seçkilərində irəliləyişlər olmasınabaxmayaraq, seçkilərin idarə edilməsilə bağlı bir sıra texniki cəhətlər ATƏT standartlarınacavab verməyib. Hesabatda seçkilərin dinc atmosferdə keçirildiyi, amma zəifrəqabətlə, yetərli olmayan siyasi diskussiyalarla, KİV-in məhdudlaşdırılmasıilə müşayiət olunduğu qeyd edilir. “Beləliklə, situasiya plüralist və demokratikseçkilər üçün zəruri olan bir sıra prinsipial şərtlərə cavab verməyib.ATƏT/DTİB uzunmüddətli maneələr olduğunu və bütün namizədlərə bərabər şəraityaradılmadığını əsas gətirərək bir sıra müxalifət partiyalarının seçkilərəqatılmamasına təəssüf etdiyini bildirir. Hakimiyyətin bütün namizədlər üçünnisbətən əlverişli şərait yaratması səylərinə baxmayaraq elektron KİV-lərdəyalnız hakim partiyanın namizədinin işıqlandırılması bərabər şəraitinolmamasının göstəricisi idi”.Sənəddə deyilir ki, “Seçki Məcəlləsi”ndə bir çox ciddi çatışmazlıqlar hələ dəqalmaqdadır. “Buradakı dəyişikliklər Avropa Şurası Venesiya komissiyasınıntövsiyyələrinin yalnız bir hissəsini nəzərə alıb. Seçkilərin özü cəmiyyətdə azmaraq oyadıb və yetərli olmayan siyasi debatlarla fərqlənib. Eyni zamandadövlət başçısının ölkə üzrə səfərləri geniş şəkildə işıqlandırılıb. Onuniştirakı ilə müəssisələrin açılışı seçkiqabağı kampaniya kimi qəbul edilib”. Hesabata görə, icra hakimiyyətinin strukturları seçki prosesinə cəlb edilib,tələbə və məktəbliləri isə hakim partiyanın seçkiqabağı aksiyalarına məcburiqaydada gətiriblər. “ATƏT/DTİHB -in müşahidə missiyası yerli hakimiyyətin və yaseçki komissiyalarının nəzarətində olan və hakim partiya ilə bağlı olan büdcətəşkilatlarından olan şəxslərdən ibarət iyerarxik şəbəkənin mövcudluğunu təsdiqedir. Bu şəbəkə səs verənlərin sayının artırılmasına məsul idi”. Azərbaycanda KİV-lərin çoxsaylı olmasına baxmayaraq son illərdəölkədə medianın durumu pisləşib. Bu isə KİV-lərdə plüralizm və müstəqilliyinolmamasının əsas səbəbidir. Bu İctimai TV-nin və dövlət telekanalı olan Az.TV-ninfəaliyyətində özünü əyani göstərir. “Bu kanallar vasitəsilə seçkilərinişıqlandırılması hakimiyyətin namizədinin xeyrinə olmaqla balanslı olmayıb. Uzun müddət seçki prosesi ilə məşğul olan QHT-lər seçkilərin monitorinqindəfaktiki iştirak edə bilməyiblər”. Sənəddə deyilir ki, səsvermə və səslərin sayılması heç də həmişəşəffaf olmayıb, müşahidə missiyasının bəzi müşahidəçilərinə isə səslərinsayılması prosesində iştirak etməyə icazə verilməyib. ATƏT/DTİHB-intövsiyələrində hakimiyyətə və Azərbaycan ictimaiyyətinə (bu bundan əvvəlkiseçkilərdə də olub) seçkiləri ATƏT qarşısındakı öhdəliklərə və demokratikseçkilərin beynəlxalq standartlarına uyğun keçirilməsi tövsiyə olunduğuvurğulanır. Hakimiyyət siyasi qüvvələrlə dialoqu inkişaf etdirməli və seçkinin nəticələrinəinamı təmin etməlidir. Seçki məcəlləsi əvvəllər edilmiş irad və tövsiyələrnəzərə alınmaqla dəyişdirilməlidir. Xüsusilə seçki məntəqələri və Mərkəzi SeçkiKomissiyasının tərkibi siyasi plüralizmi əks etdirməli və ölkənin siyasiqüvvələrinin etibarına səbəb olmalıdır. Həmçinin hərbi hissələrdə səsverməməntəqələrinin ləğv olunması məsələsi də zəruridir. Büdcədən maliyyələşənKİV-lər bütün namizədləri bərabər işıqlandırmalı və seçicilərə könüllü seçimetməkdə yardımçı olmalıdır. İctimai TV və dövlət telekanalı seçkilərin balanslışəkildə işıqlandırılmasını təmin etməlidir. Hesabatda deyilir ki, İctimaiTV-nin müstəqilliyi müstəqil redaksiya siyasət ilə gücləndirilməlidir.