የማኅበራዊ ግንኙነት አዋኪነት ዝንባሌ የአዕምሮ ሕመም ወይስ እኩይ ጠባይ?
“bio-psycho social model ይሉታል። በተፈጥሮ በዘር የሚተላለፍ፣ ስነ ልቦናዊው እና ማሕበራዊ ይዘት ያለውም አለ። አንዳንድ ጊዜ ቤተሰብ ውስጥም ይሁን ጎረቤት ያንን ልጅ ክፉኛ እያዋከበ፥ ክብሩን እየናቀና እያዋረደና እያጥላላ የሚያድግበት ሁኔታ የሚፈጥር አዝማሚያ ወደማመጽና በሕብረተሰብ ላይ ከፍተኛ ቁርሾ ወደመያዝና ብሎም ሲብላላ ኖሮ ንጹሃንን በግፍ በማሰቃየት ወደሚደሰት ሥብዕና ሊያመራ ይችላል።” ፕሮፌሰር ዮናስ እንዳለ ገዳ ልብ የነርቭና የአዕምሮ ሃኪም።
ለሌሎች ክብር ማጣት፤ ትክክለኛውን ከስሕተቱ ያለመለየት ያለመቻል። ምክኒያት የለሽ በሆነ የበረታ ጥላቻና ክፋት መጠመድና ንጹሃንን የመበደል ፍላጎት ከዋነኞቹ ምልክቶች ውስጥ ናቸው። ሁሉን አዋቂ ነኝ ባይነትና አንዳንዴም እውነተኛ ጠባይን በመሸሸግ መልካም የሚመስል ጠባይ በማሳየት ሌሎች በማደናገር ለግል ጥቅም አመቺ ሁኔታ ለመፍጠር ማውጠንጠን ይገኙበታል። ይህ ታዲያ እኩይ ጠባይ ብቻ አይደለም። የአእምሮ ሕመም ጭምር እንጂ። በሕምናው ቋንቋ በእንግሊዝኛ antisocial personality disorder በመባል ይታወቃል። ለመሆኑ የዚህ ሕመም ምንጩ ምን ይሆን? በሕክምና ይረዳል? ሥር ከመስደዱ አስቀድሞስ መከላከል ይቻል ይሆን? በተከታታይ የሚቀርበው የሃኪምዎን ይጠይቁ ቅንብር የህመሙን ምንነት፥ ዓይነተኛ መለያዎች፥ የሕክምና አማራጮች ጨምሮ ይዳስሳል። ሞያዊ ትንታኔውን የሚሰጡን ፕሮፌሰር ዮናስ እንዳለ ገዳ፥ በሜዮ ክሊኒክ፥ የነርቭና የአዕምሮ ሃኪም ናቸው።