Nguyễn Đăng Thường và những bài thơ / nhạc chế 
Nguyễn Đăng Thường đã viết lại lời của nhiều ca khúc và ông cho đăng những sáng tác này vào mục “thơ” của diễn đàn Tiền Vệ
Nguyễn Ðăng Thường sinh tại Battambang, Cambodge (Campuchia). Tốt nghiệp Ðại học Sư phạm Sài Gòn khóa thứ nhất (1961) ban Pháp văn. Ông rời Việt Nam sang Campuchia (1973) rồi sang Pháp (1974), hiện sống ở Anh Quốc. Ông là người đa tài, ngòi bút (nay là bàn phím) của ông tung hoành trên nhiều thể loại: thơ, truyện ngắn, tiểu thuyết, nhận định văn học, dịch thuật, hội họa… Ông nói về cái sự viết của mình: “Thích viết nhưng viết khó và lười và nên không có ước vọng trở thành nhà văn nhà thơ.” Có lần ông gọi những bài thơ của mình một cách hí lộng là những “tử thi” hay “thi hài”; có lẽ ý của ông là không cố tạo ra những “tác phẩm bất tử”, ông ý thức được đời sống ngắn hạn và sự giới hạn về mức độ phổ biến của tác phẩm, nên với ông thì cái gọi là “thơ” chỉ là một trò chơi khinh khoái trong phút chốc thôi chăng? Viết về Nguyễn Ðăng Thường là việc khó khăn, trong bài viết này, chúng tôi chỉ giới thiệu một mảng nhỏ: thơ / nhạc chế của ông. Chữ “nhạc chế” là do chúng tôi mạo muội gán đặt thêm; chúng tôi không dám chắc nó xác đáng và đúng với ý của tác giả, vì Nguyễn Đăng Thường đã viết lại lời của nhiều ca khúc và ông cho đăng những sáng tác này vào mục “thơ” của diễn đàn Tiền Vệ, mong rằng ông bỏ lỗi cho. Nhạc chế là một hiện tượng khá phổ biến trong dân gian VN từ rất lâu rồi, ngày xưa người ta thường gọi là “nhạc sửa lời”. Chúng tôi còn nhớ trước năm 75 có những lời ca được sửa lại như: “Ai đang đi trên Cầu Bông rớt xuống sông ướt cái quần ni-lông…”, hay “Đưa em về dưới mưa, ép em vô gốc dừa…”, chẳng hạn. Đó là những ca khúc, thường là tình ca, được viết lại lời, thường mang tính giễu nhại (parody), đùa cợt chỉ để mang lại tiếng cười mà thôi. Sau 75, một số nhạc đỏ được những người vô danh sửa lại lời nhưng khác với trước đó ở chỗ chúng được mang thông điệp giễu nhại xã hội, thậm chí chính trị. Ví dụ lời bài quốc ca “Tiến quân ca” thành “Đoàn quân Viêt Nam đi, sao mà ốm đói, bước chân phù lang thang trên đường còn xa…”, hay bài “Tình đất đỏ miền Đông” thành “Cây cuốc cong là cây cuốc gãy, cây cuốc gãy thì khỏi đi mần/ Tổ quốc ta từ khi thống nhất, năm mươi triệu con người chỉ nghĩ tới chuyện ăn…”, hay bài “Nối vòng tay lớn” thành “Từ Bắc vô Nam tay cầm bó rau, tay kia cầm sợi dây để bắt con cầy…”. Những sáng tác thuộc thể loại này của Nguyễn Đăng Thường thường theo sát với thời cuộc, thỉnh thoảng một người bạn của chúng tôi ôm guita nghêu ngao hát trong những bàn rượu ở Sài Gòn, nghe rất thấm. Vì sao thấm? Vì trong cái cười, cái hài hước, có nỗi trăn trở và đau đớn trước thời cuộc, rất thật. Quỡn, các bạn thử hát theo những bài dưới đây một lần xem. Chúng tôi mời quý vị thưởng thức bài Torna A Surriento (“Come Back To Sorrento”) của Ernesto di Curtis, với lời ca mới, và những bài quen thuộc khác. *** Trở về cái chuồng xưa? Về quê khi tóc hết còn đen đen? Về quê lúc đời vắng người thân quen? Về quê có pháo hoa có lồng đèn? Ôi lãng du quay về không hèn? Về quê nghe gái gú gọi vô hang? Về quê nếm lạc thú và truy hoan? Về quê có máu tươi có thịt người? Ôi lãng du quay về vui cười? A cái nhà à con ma Và a tiếng ta trong chiều tà Về cười ha há Há ha hí hì hu? Về quê ăn bánh vú và xôi mông? Về quê uống trà ấp và bia ôm? Về quê có mắm tôm có thịt cầy? Ôi lãng du quay về sum vầy? Về quê coi đất nước mình văn minh? Về quê ngó kiều nữ và ô-sin? Về quê có gái trinh có nhạc tình? Ôi lãng du quay về linh đình? Ô cái mồ ồ con khô Và ô cái ô bên bờ hồ Về cười hô hố Hố hô hố hồ hô? Về quê lên phố núi đường xe tăng? Về quê xuống lục tỉnh cầu dây văng? Về quê có chó săn có cò mồi? Ôi lãng du quay về cho rồi? Về quê yêu Đảng, Bác, và Quê Hương? Về quê chối từ những ngày tha phương? Về quê sống bất công chẳng bận lòng? Ôi lãng du quay về thuê phòng? Không thấy nghèo ngoài hiên mưa Và đâu bé thơ vui cùng mùa Một mùa xuân sáng Mắt êm nắng vàng xưa? *** Một người nghèo trông dưa leo Một người treo trông thần chết Một thằng chệt trông nham nhở Một thằng khờ mơ tô phở Một người chờ bao nhiêu phen Nhìn đảng đen thêm đểu cáng Đàn trẻ nhỏ quen tai nạn Người Việt nằm đếm tháng năm Một người mù đi trên mây Một người ngu tin lời bác Một thằng khạc ra trăm bãi Một thằng dài hơn biên ải Một ngày dài mong tin ai Rồi từng đêm sao vàng chói Người Việt thầm trao câu hỏi Người Việt nhìn nhau kêu gọi Một ngày thường trên quê hương Ngày Việt Nam đương chuyển hướng Một ngục tù đông blogger Một ngục tù nuôi da vàng Một ngày nào không bao xa Ngày Việt Nam ta toả sáng Một ngục tù không lãnh tụ Một ngục tù quên căm thù Mưa bẩn mưa tuôn trên tầng tháp đổ Dài chưn em cố nổ máy hông đa Nghe máy xe hư không buồn rổ rổ Đường về hun hút không xế thêm xa Mưa bẩn mưa sa trên hàng quán nhỏ Buổi chiều ngồi ngó những cái mông to Trên bước chưn co trơ vài vết đỏ Chợt hồn xanh mét như người ốm ho Chiều nay còn say em không nên lại Uống mãi trong cơn say dài Mình ta tới khi trời khuya trở mai Quán ơi cho thêm vài chai Mưa vẫn mưa điên cho đường biển động Làm sao em nhớ thuở mới cu si Xin hãy đưa ta qua miền đất mộng Để thành cu mĩ quên mình củ chi Mưa vẫn mưa đen tiêu đời bảng hiệu Làm sao em biết bia đá tan mau Xin hãy cho ta thêm vài cốc riệu Ngày sau sỏi đá cũng cần ném nhau Ngày mai công an sẽ tới thăm em gọi về gọi về tra khảo lê thê nện đầu cho tới hôn mê Ngày mai công an ngồi đứng bên xe đợi chờ mũi súng lăm le phòng hờ nghe lòng nghẹn muôn câu thơ Ngày mai công an chở nhóm sinh viên về đồn gọi thằng kia tới liệu hồn mày nghe chớ có chơi khôn Ngày mai công an thành phố trấn chia từng phường cả toán luân phiên chận đường nghe đời biển động ngàn phương Hôm kia ta về bàn chân trên lối cũ tìm em qua xóm mù hờn lên đây hoang vu Ngày mai công an bỏ xác em trên ruộng đồng chiều hoang súng nổ mênh mông trời cao có thấu hay không Ngày mai công an còn đá dân đen dập vùi hàng xóm trông nhau bùi ngùi nghe ngoài trời mưa không vui Ngày mai công an chỉa súng vô tai họng kề từng đêm canh gác bộn bề từng đêm say máu đê mê Ngày mai công an từng toán xuống lên cặp kè lũ chó nanh nhe gầm ghè trông hình bác mập mà ghê Chiều chưa đi thì đêm chưa xuống Ðâu đấy buông hãi hùng tiếng chuông Cô gái quê bâng khuâng cởi truồng Chùi chân dép rồi leo lên giưòng Thời gian như ngừng trong đau đớn Cây trút lá cuốn theo đời hoa Ai giương mắt, mắt nhung chưa nhòa Sương gió hay công an chờ ta Ðêm khuya, ai ra quán bia ngồi nhìn giai nhân Ðêm khuya, ai không ngẩn ngơ vì đôi mông tròn Ðêm khuya, thi nhân lắng nghe tâm hồn ung thư Ðêm khuya, ca nhi khóc rên đôi bài ca sến Có đô thì vô Có vô thì ôm Có ôm thì bia Có bia là trai Có trai là say Có say là sưa Ðêm xưa, ai trông cố mông Ðường tròn mênh mông Ðêm nay, ai mơ giấc mơ tiên ngày, tiên đêm Ðêm mai, ai lê bước chân chơi bời tha phương Có ai thấu tình thôn nữ đêm khuya trên giường Đêm qua mơ thấy ông râu ria nằm thịt da ướp tươi Bao nhiêu người ngắm riêng tôi đứng xa trên sân nắng trưa Gió thoảng nhẹ đưa, bay qua đường phố Thương dân tôi chắp thêm vần đầy vơi ánh mắt xa vời Tôi yêu đất nước quê hương muôn đời dệt bao ước mơ Tôi như đồi vắng dân như nắng xuân reo muôn ý thơ Biết nói cùng ai, trăm ngàn mộng ước Tim chưa băng giá không ngại ngùng bao năm tháng mong chờ Hận ông từ muôn kiếp trước Oán ông tới thuở bạc đầu Tôi chẳng ưu phiền vì đường tơ vương vấn Nên để cung đàn tiêu hao sầu đau Hư âm tiếng khóc tan trong mưa chiều đẹp bao ước mơ Đê mê còn nhớ đêm qua giấc mơ ai vung nắm tay Tôi muốn cùng dân, nương theo làn sóng Đưa nhau tới cõi thiên đường tự do không có cha già Thận Nhiên, Dallas 08/2015