Đại sứ Hoa Kỳ: ‘Mạng xã hội là một phần cuộc sống ở Việt Nam’
Trả lời VOA nhân dịp kết thúc nhiệm kỳ, ông Michael Michalak cho rằng tự do Internet ở Việt Nam 'xấu đi'.
Thưa quý vị, tin tức cho hay, ông David Shear, Phó Trợ lý Ngoại trưởng Hoa Kỳ đặc trách các vấn đề Đông Á và Thái Bình Dương, đã được Tổng thống Barack Obama đề cử làm tân đại sứ Mỹ tại Hà Nội. Người tiền nhiệm của nhà ngoại giao này, ông Michael Michalak, sẽ rời Việt Nam trong tháng Giêng sau hơn ba năm làm việc tại đây. Trong cuộc phỏng vấn dành cho Nguyễn Trung hôm 5/1, ông Michalak đề cập đến những kết quả đã đạt được trong việc thúc đẩy quan hệ quan hệ giữa hai nước cũng như những thách thức trong tương lai. Mời quý vị theo dõi cuộc trao đổi trong chương trình ‘Câu chuyện Việt Nam’ tuần này. Chắc chắn là tôi sẽ nhớ phở. Tôi không nghĩ là tôi có thể tìm được một bát phở ngon ở ngoài biên giới Việt Nam. Nhưng điều làm tôi nhớ nhất chính là sự nồng hậu và tình bạn hữu của người dân Việt Nam. Tôi cũng sẽ nhớ những bãi biển đẹp, những ngọn núi hùng vĩ ở Tây Nguyên hay tại khu vực miền bắc như ở Sa Pa chẳng hạn. Và cả sông Mekong nữa. Đây là một đất nước xinh đẹp sẽ khiến tôi phải nghĩ về nó sau khi rời Việt Nam. Nhưng điều đó không có nghĩa là tôi sẽ mãi rời Việt Nam. Tôi dự định sẽ làm việc trong mọi khả năng của mình để cải thiện quan hệ Việt – Mỹ. Trong hơn ba năm tại Việt Nam, tôi đã chứng kiến mối quan hệ cải thiện đáng kể cũng như lòng tin và sự tôn trọng lẫn nhau tiếp tục được củng cố. Điều này cũng nhờ có công của những người tiền nhiệm của tôi đã tạo một nền móng tốt để hai bên có thể tiếp tục xây dựng, mở rộng và tăng cường mối bang giao trong tương lai. Về mặt quan hệ kinh tế, mức tăng trưởng thật ngoạn mục. Thật khó tưởng tượng ra rằng 15 năm trước thương mại hai chiều chỉ đạt hơn 400 triệu đôla, và năm ngoái con số đó tăng lên tới 16 tỷ đôla. Dòng chảy đầu tư của Hoa Kỳ vào Việt Nam vẫn tiếp tục rất lớn, mà ví dụ là việc khai trương nhà máy bán dẫn của Intel trị giá một tỷ đôla, cũng như một nhà máy sản xuất turbine gió của công ty GE trị giá hơn 70 triệu đôla tại Hải Phòng. Như vậy về kinh tế, chúng tôi đã hoàn thành xuất sắc. Về giáo dục, đúng là tôi đã cam kết tăng gấp đôi số sinh viên Việt Nam sang Hoa Kỳ du học. Trên thực tế, con số đã tăng gấp ba, và giờ có hơn 13 nghìn sinh viên Việt Nam đang học ở Mỹ. Hàng trăm biên bản ghi nhớ đã được ký giữa các trường đại học hai nước nhằm giúp Việt Nam hoàn thành mục tiêu cải thiện hệ thống giáo dục. Còn về nhân quyền, tiến bộ chưa đồng đều. Chúng tôi vẫn còn nhiều khác biệt về nhân quyền. Thực tế, tôi đã trao đổi với ngài Chủ tịch gần đây, và chúng tôi đã nói rằng đây là lĩnh vực hai bên cần phải nỗ lực hơn nữa để giải quyết. Nhưng tôi tin rằng thông qua đối thoại, các bất đồng sẽ được thu hẹp lại. Cho dù vẫn còn khác biệt về quan điểm, chúng tôi phải thừa nhận rằng Việt Nam đã đạt tiến bộ lớn về xóa đói giảm nghèo cũng như cải thiện điều kiện hành đạo của các tín đồ. Vậy nên trong số ba ưu tiên, nhân quyền là lĩnh vực chúng tôi ít thấy tiến bộ nhất. Thực ra chúng tôi đối mặt với nhiều thách thức. Mối quan hệ giữa chúng tôi dựa vào một số trụ cột, đó là trụ cột kinh tế, trụ cột an ninh, nhân quyền, giáo dục cũng như biến đổi khí hậu. Mỗi một lĩnh vực đều có cơ hội và thách thức. Nhưng tôi nghĩ rằng phần lớn người dân ở Việt Nam có thể đều đồng tình rằng chúng ta cần phải tiếp tục và mở rộng các cuộc đối thoại về nhân quyền. Không ai trong số họ nói về chuyện Facebook bị chặn, mà họ chỉ tỏ ra vui mừng vì trở thành ‘bạn’ của Trung tâm Thông tin Hoa Kỳ trên trang này cũng như tận dụng nguồn thông tin của trung tâm. Nhưng cho dù có đề cập tới việc chặn Facebook, việc sử dụng phần mềm độc để theo dõi người dân, hay việc phá hoại các trang web, hay không thì như tôi nói nhân Ngày Quốc tế nhân quyền, rằng đúng là tự do Internet tại Việt Nam xấu đi. Tôi nghĩ điều này khá tệ vì tôi cho rằng nếu Việt Nam tiếp tục phát triển tự do Internet, tự do báo chí, tự do thảo luận thì chúng sẽ là những thành tố quan trọng giúp Việt Nam giải quyết nhiều vấn đề khác. Đây là một trong các vấn đề chúng tôi mang ra thảo luận tại cuộc đối thoại nhân quyền thường niên cũng như trong các cuộc đối thoại cấp cao chúng tôi tiến hành với chính phủ Việt Nam. Ngoại trưởng Clinton đã nêu những vấn đề đó khi bà tới đây. Chúng tôi tiến hành đối thoại mạnh mẽ và thẳng thắn về những vấn đề vừa kể, và tôi hy vọng sẽ thu hẹp các khác biệt. Nhìn chung, các mạng xã hội, như Facebook, Twitter hay LinkedIn, đã trở thành một phần cuộc sống trong xã hội chúng ta. Chúng đang trở thành một cách thức để giao tiếp, liên lạc, trao đổi thông tin việc làm hay đưa ra ý kiến. Thế nên, chúng tôi nghĩ rằng nếu Hoa Kỳ muốn hòa nhập với xu hướng của thế kỷ 21, thì chúng tôi phải tham gia mạng xã hội, không chỉ ở Việt Nam mà còn ở khắp nơi trên thế giới. Chúng tôi tin rằng đây là một phương thức thành công để quảng bá thông tin về các chương trình của chúng tôi cũng như giúp mọi người hiểu biết hơn về nước Mỹ. Như tôi đã nói, chúng đóng một vai trò quan trọng. Bất chấp các vấn đề mà chúng tôi đã đề cập, Việt Nam vẫn là một trong những nước có người sử dụng Internet lớn nhất Đông Nam Á. Việt Nam có hàng chục triệu người lên mạng mỗi ngày để trao đổi và thu thập thông tin cũng như liên lạc. Tôi nghĩ rằng cũng giống với các nước khác trên thế giới, mạng xã hội đã trở thành một thành phần trong xã hội Việt Nam, và đây cũng là điều chúng tôi muốn chứng kiến tiếp tục phát triển tự do và cởi mở nhằm giúp mọi người làm kinh doanh, trao đổi quan điểm hay thậm chí là hẹn hò. Tức là thực hiện bất cứ điều gì họ muốn trên mạng xã hội. Tôi thích Việt Nam, tôi thích Hà Nội, tôi thích TP Hồ Chí Minh, tôi thích Đà Nẵng. Đây là một đất nước xinh đẹp với những người dân tuyệt vời với một tương lai tươi sáng, và chúng tôi muốn giúp một đất nước Việt Nam vững mạnh, phồn thịnh và dân chủ.