Các tổ chức nhân quyền kêu gọi đối xử nhân đạo với phụ tá, gia đình Gadhafi
Các đoạn phim TV hỗn loạn về những giây phút cuối của cuộc đời ông Gadhafi làm gia tăng thêm lo ngại trong giới tranh đấu cho nhân quyền
Các tổ chức nhân quyền chính hôm qua kêu gọi giới hữu trách lâm thời ở Libya hãy đối xử với các phụ tá thân cận và gia đình của ông Moammar Gadhafi một cách nhân đạo, và dành cho họ sự phán xử công bằng. Các tổ chức này cũng nói cái chết của nhà cựu độc tài không làm suy giảm sự cần thiết phải gán trách nhiệm về các tội ác đã phạm dưới thời cai trị của ông ta. Thông tín viên VOA David Gollust tại Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ ghi nhận chi tiết trong bài tường thuật sau đây. Các đoạn phim TV hỗn loạn về những giây phút cuối trong cuộc đời của ông Moammar Gadhafi chỉ làm gia tăng thêm lo ngại trong giới tranh đấu cho nhân quyền về tiến trình xét xử ở Libya. Cả Hội Ân xá Quốc tế ở Hoa Kỳ lẫn tổ chức Human Rights Watch đều đưa ra các tuyên bố kêu gọi đối xử nhân đạo với các thành viên còn lại trong gia đình và bộ hạ thân tín của Gadhafi, là những người có thể bị lực lượng an ninh Libya câu lưu. Tổ chức Human Rights Watch nói cái chết của Gadhafi không làm giảm thiểu sự cần thiết đối với người dân Libya phải tìm ra sự thực về những vụ vi phạm đã diễn ra trong thời kỳ được gọi là “những thập niên khủng khiếp” mà ông ta nắm quyền. Nhưng tổ chức này nói rằng bất kỳ việc truy tố các giới chức nào của chế độ cũ đều phải bảo vệ các quyền hợp pháp được xét xử theo đúng thủ tục của những người bị cáo buộc, và phải loại trừ khả năng trừng phạt dã man hay vô nhân đạo, trong đó có án tử hình. Ông David Stamps, Chuyên gia về Libya của Hội Ân Xá Quốc tế ở Hoa Kỳ, nói rằng Hội đồng Chuyển tiếp Quốc gia Libya, tức NTC, cần phải có hành động mau chóng để thiết lập một hệ thống pháp lý đáng tin cậy. Ông Stamps nói: “Một trong các vấn đề mà chính phủ đang và sẽ phải đối phó là không phải phục hồi, mà là khởi sự một hệ thống tư pháp mới công bằng và vô tư. Đây là điều rất quan trọng. Và bất cứ ai, cho dù Gadhafi đã chết, bất cứ ai khác bị cáo buộc về một tội ác đều phải được xét xử một cách công bằng. Điều này rất quan trọng. Nó sẽ đem lại niềm tin lớn cho người dân ở Libya rằng họ có một hệ thống công bằng và cởi mở. ” Tổ chức Human Rights Watch kêu gọi NTC hãy tiến hành các biện pháp cấp thời để ngăn chặn những vụ tấn công trả thù trong đó có cướp bóc và phá hoại tài sản tại các thị trấn cứ địa cũ của Gadhafi như Sirte và Bani Walid. Ông David Stamps thuộc Hội Ân Xá Quốc tế nói rằng bất cứ người Libya nào có những hành vi như thế phải bị đưa ra trước công lý cùng với bộ hạ của Gadhafi. Ông Stamps nói tiếp: “Những người có các hoạt động thuộc kiểu dân phòng này phải chịu trách nhiệm về việc đó. Bởi vì rõ ràng là quý vị không có quyền tra tấn hay giết hại dân chúng, giết hại các binh sĩ sau khi họ đã đầu hàng. Họ được bảo vệ không những qua luật pháp quốc tế mà cả luật pháp của Libya nữa. Ta không giết hại những người vô tội. Ta không giết hại những người không có vũ khí trong tay. ” Hội Ân xá Quốc tế nói giới hữu trách mới của Libya cần phải “tách rời hoàn toàn” khỏi nền văn hóa lạm dụng đã là đặc điểm của chế độ Gadhafi. Tổ chức này kêu gọi NTC tiến hành một cuộc điều tra “đầy đủ, độc lập và vô tư” về tình huống đưa đến cái chết của nhà độc tài đã bị lật đổ và cho dân chúng Libya biết các “sự kiện đầy đủ. ”