Nghệ sĩ Vân Ánh đem tiếng đàn tranh đến đất Mỹ
Vân Ánh, nghệ sĩ đoạt giải Emmy, nói điều quan trọng đối với người chơi nhạc dân tộc ở nước ngoài là phải giữ được cái hồn nhạc Việt.
Thưa quí vị trong tiết mục Câu chuyện Phụ nữ kỳ này, Minh Anh xin giới thiệu đến quí vị nữ nghệ sĩ đàn tranh Võ Vân Ánh, người đã từng đoạt nhiều giải thưởng âm nhạc quốc tế trong đó có giải Emmy năm 2009 cho bản nhạc nền trong phim tài liệu Bolinao 52 do cô đồng sáng tác và thu âm. Nghệ sĩ Vân Ánh cũng là người rất tích cực tham gia các hoạt động từ thiện để gây quĩ cho trẻ em nghèo và người khuyết tật Việt Nam. Hiện tại cô đang giới thiệu tiếng đàn tranh tới với cộng đồng người Việt và người dân Mỹ qua các lớp dạy nhạc của mình ở California. Sinh ra trong một gia đình nghệ sĩ, Vân Ánh đã có niềm đam mê âm nhạc từ khi còn rất nhỏ. Tuy nhiên, dù có bố là một nghệ sĩ guitar, nhưng cô bé Vân Ánh khi đó mới 4 tuổi lại quyết định chọn cho mình một nhạc cụ dân tộc để theo học. Vân Ánh nhớ lại: Để có thể chuyên sâu vào con đường âm nhạc, Vân Ánh đã thi vào Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam khi lên trung học, nơi cô vừa phải học văn hóa vào buổi sáng, rồi lại phải học các môn âm nhạc vào buổi chiều tối. Điều làm Ánh nhớ nhất là những buổi đạp xe đi học từ 6 giờ sáng và tới tận 9 hay 10 giờ tối mới đạp xe về nhà. Người Việt có câu “khổ luyện thành tài”, và Vân Ánh khi đó đã tự nguyện gác lại mọi chuyến đi chơi xa, hay đi thăm quan, cắm trại cùng bạn bè chỉ để ở nhà luyện đàn và đọc sách. Những nỗ lực không mệt mỏi của Ánh đã được đền đáp bằng tấm bằng tốt nghiệp đại học loại ưu và mở ra cho cô nhiều cơ hội trong sự nghiệp của người nghệ sĩ. Năm 1995, Vân Ánh đã giành giải nhất trong cuộc thi đàn tranh quốc gia của Việt Nam cùng với giải nhất cho màn độc tấu nhạc dân tộc hiện đại. Cô cũng đã được lựa chọn để tham các chuyến trình diễn nhạc dân tộc Việt Nam ở khoảng 20 nước trên thế giới. Vân Ánh đã trở thành một nghệ sĩ quốc tế có tên tuổi từ khi cô sáng tác và chơi nhạc cho bộ phim mang tựa đề “Người con gái Đà Nẵng” – “Daughter from Da Nang”, một bộ phim nửa truyện nửa tài liệu kể về hoàn cảnh éo le của người mẹ Việt và đứa con lai. Bộ phim đã đoạt giải đặc biệt tại Liên hoan phim Sundance năm 2002 và đề cử Oscar năm 2003. Gần đây nhất, tác phẩm nhạc nền mà cô đồng sáng tác cho bộ phim tài liệu ‘Bolinao 52’ đã đoạt giải Emmy năm 2009, giúp Vân Ánh trở thành nghệ sĩ chơi nhạc dân tộc đầu tiên của Việt Nam tham gia được vào những giải thưởng âm nhạc quan trọng trong dòng âm nhạc chính thống của nước Mỹ. Vân Ánh chia sẻ cảm tưởng khi nhận được những giải thưởng lớn này: Trong một chuyến lưu diễn ở Mỹ, Vân Ánh đã gặp, rồi sau đó yêu và kết hôn với một Việt Kiều Mỹ, anh Steven Huỳnh. Nhưng điều đặc biệt hơn cả là chính mối nhân duyên đó đã đem lại cơ hội để cô đến với các hoạt động từ thiện sau này. Kể từ khi theo chồng sang Mỹ định cư, Vân Ánh đã tham gia vào rất nhiều buổi trình diễn gây quĩ cho người nghèo, cho các em nhỏ và người tàn tật. Một buổi biểu diễn năm 2006 với sự tham gia của cô đã thu về 150.000 đôla cho người nghèo, cùng với hơn 1.000 xe lăn cho người tàn tật Việt Nam. Vân Ánh cho biết khi cô bước chân sang nước Mỹ, cô không có ý thức nhiều về việc làm từ thiện và cô cảm thấy đó là những công việc hết sức mới mẻ. Tuy nhiên, chính anh Steven Huỳnh là người đã giới thiệu cô đến với những hoạt động đó. Hiện tại, ngoài các hoạt động từ thiện và các buổi biểu diễn đàn tranh trên đất Mỹ, nghệ sĩ Vân Ánh cũng đang truyền đạt lại bộ môn âm nhạc dân tộc này tới những người yêu thích văn hóa, âm nhạc Việt Nam ở nơi đây. Ấ Vân Ánh cho biết nhạc dân tộc Việt Nam được đón nhận rất nồng nhiệt ở nước ngoài bởi những bản nhạc đó gắn liền với chiều dài lịch sử của Việt Nam và phản ánh lên cuộc sống cũng như văn hóa của người Việt cũng như những bản sắc, đặc điểm vùng miền khác nhau của Việt Nam. Vân Ánh nói rằng sau nhiều năm sinh sống và biểu diễn ở nước ngoài, theo cô điều quan trọng nhất của một người nghệ sĩ khi chơi nhạc dân tộc ở nước ngoài là phải giữ được cái hồn nhạc Việt. Sắp tới, nghệ sĩ Vân Ánh sẽ cho ra một đĩa CD mới với tựa đề tiếng Anh là “She’s not She” với sự kết hợp của nhạc dân tộc Việt Nam với cách trình tấu mang tính quốc tế nhằm quảng bá rộng rãi hơn nữa âm nhạc Việt Nam tới bạn bè thế giới. Ngoài đàn tranh, nghệ sĩ Vân Ánh còn trình diễn các loại nhạc cụ dân tộc khác như đàn bầu, đàn tam thập lục, đàn t’rưng, hay k’longput. Quý vị có thể thưởng thức một số bản nhạc của nghệ sĩ Vân Ánh tại trang web: