Hội thảo về Chiến tranh Việt Nam
Tuy đã kết đã gần 32 năm, nhưng cuộc chiến tranh Việt Nam vẫn còn thu hút sự chú tâm của rất nhiều học giả và các cựu chiến binh ở Mỹ
Chủ đề của cuộc hội thảo diễn ra hồi cuối tuần qua tại Trung tâm Việt Nam của Đại học Công nghệ Texas ở thành phố Lubbock là tác động của văn hóa, sắc tộc và tôn giáo đối với chiến tranh Việt Nam. Một trong số những kết luận nổi bật của những cuộc thảo luận trong hai ngày này là: Sự thiếu hiểu biết của Hoa Kỳ về văn hóa, lịch sử và dân tộc Việt Nam đã góp phần mang đến thất bại của nước Mỹ ở Đông Nam Á. Nhiều học giả tham dự hội nghị cho rằng: trong lúc các quân nhân Mỹ đang hy sinh chiến đấu ở Iraq, những bài học của cuộc chiến Việt Nam lại không được giới hữu trách ở Washington chú tâm học hỏi. Học giả James Bruton phát biểu như sau về vấn đề này: Ông Bruton rõ ràng là muốn đề cập tới cuộc chiến tranh đang kéo dài sang năm thứ 5 ở Iraq, cuộc chiến tranh mà ngày càng có nhiều người mang ra so sánh với cuộc chiến tranh Việt Nam diễn ra cách nay hơn 4 thập niên. Cũng tương tự như tình trạng hiện nay ở Iraq, Hoa Kỳ đã ồ ạt đưa quân sang miền Nam Việt Nam trong những năm của thập niên 1960 trong lúc chỉ chú trọng tới những vấn đề có tính chất kỹ thuật như hiệu năng tổ chức, phương cách đạt được mục tiêu, và làm thế nào để đánh bại kẻ thù. Cái nhìn thuần kỹ thuật này đã khiến cho người Mỹ không mấy chú trọng tới Khổng Giáo, một bộ phận quan trọng của văn hóa Việt Nam. Theo giáo sư Bruton, sự thiếu hiểu biết của người Mỹ đối với những giá trị truyền thống của Á Châu đã gây ra sự xung đột giữa người Mỹ và người Việt ngay từ lúc đầu. Ông Bruton nói tiếp: Theo Giáo sư Tạ Văn Tài của Đại học Luật khoa Harvard, một sai lầm quan trọng của Washington là không nhận thức được rằng tinh thần dân tộc đã bị các nhà lãnh đạo Cộng sản Việt Nam lợi dụng để kêu gọi dân chúng tham gia chiến đấu. Tiến sĩ Richard Verrone cũng tán đồng nhận xét của giáo sư Tạ Văn Tài. Ông Verrone nhấn mạnh đến tầm quan trọng của việc hiểu rõ đối thủ và nói thêm rằng chính phủ Mỹ hiện nay vẫn chưa chú tâm đầy đủ tới việc này. Ông James Donovan là một cựu binh sĩ thủy quân lục chiến từng phục vụ ở Việt Nam trong chương trình CAP (Combined Action Platoons), là chương trình được các cựu quân nhân mô tả là một một trong những chương trình gặt hái nhiều thành công nhất trong thời chiến tranh Việt Nam. Hai năm trước đây, các giới chức bộ quốc phòng Mỹ đã tham khảo ý kiến của ông Donovan và các cựu chiến binh khác về cách đối phó với cuộc nổi dậy ở Iraq. Ông Donovan thuật lại như sau về những gì mà ông đề nghị: Giết ai đã trở thành một vấn đề cực kỳ phức tạp ở Iraq, nơi mà nhiều phe phái không rõ phe ta hay phe địch đang giao tranh với nhau trong một cuộc chiến tranh phi qui ước. Nhiều bài học từ cuộc chiến Việt Nam có thể áp dụng cho cuộc chiến Iraq có liên hệ tới những nhóm dân quân như Bình Xuyên và những lực lượng của các giáo phái như Cao Đài, Hòa Hảo vốn có nhiều ảnh hưởng ở các tỉnh vùng đồng bằng sông Cửu Long trong những năm của thập niên 1940 và 1950. Theo nhà nghiên cứu quân sự Carmen Steigman, các viên chỉ huy quân đội Mỹ ở Iraq nên tìm hiểu về vai trò của những lực lượng không thuộc nhà nước ở Việt Nam. Một chuyên gia nổi tiếng về vấn đề Việt Nam của đại học Cornell là giáo sư Keith Taylor. Ông đã học tiếng Việt một năm trước khi sang phục vụ tại Việt Nam và so với các quân nhân Mỹ lúc đó, ông là người có chút ít kiến thức về văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, ông cho rằng những khác biệt về văn hóa không có tầm quan trọng cao như nhiều người vẫn thường nêu lên. Mời quí vị bấm vào đường dẫn ở trên để nghe hoặc tải xuống toàn bộ bài tường trình: