Việt Kiều trẻ về Việt Nam tìm cơ hội kiếm tiền
Bất chấp những vết sẹo gây ra bởi cuộc chiến Việt Nam vẫn còn ám ảnh cha mẹ mình, những người Việt Kiều trẻ đang tìm cách về Việt Nam đầu tư, tìm kiếm lợi nhuận. Với họ, Việt Nam là cơ hội kiếm tiền, không hơn không kém.
Đầu năm 2017, Bí thư Thành uỷ TP. HCM, ông Nguyễn Thiện Nhân, khiến dư luận dậy sóng khi tuyên bố muốn xây dựng thành phố này thành không gian khởi nghiệp như thung lũng Silicon, Hoa Kỳ. Và gần như ngay lập tức, câu nói này của ông Nhân trở thành chủ đề đàm tiếu trên các trang mạng xã hội. Nhiều người tỏ ra hoài nghi, cho rằng mong muốn của ông là ‘không tưởng’. Tuy nhiên, Bình Trần, một nhà đầu tư đến từ chính Thung lũng Silicon trứ danh, lại nghĩ khác. “Các bạn có một nền tảng nhân sự công nghệ rất mạnh, Việt Nam có rất nhiều kĩ sư công nghệ thông tin tốt nghiệp từ các trường đại học, họ có nền tảng về toán và khoa học, cũng như những kĩ năng về lập trình, phát triển phần mềm và đặc biệt là đạo đức làm việc của họ rất cao. Tôi nghĩ rằng những tài năng về công nghệ của Việt Nam đang đứng hàng đầu trong khu vực. ” Bình nói. Sinh ra tại Việt Nam, nhưng qua Mỹ khi chỉ chưa đầy hai tuổi, sau ngày Sài gòn sụp đổ, đối với Bình, hai từ Việt Nam không có ý nghĩa gì nhiều, ngoài những cơ hội làm ăn sinh lời. Là người đồng sáng lập một startup về công nghệ khá thành công tại thung lũng Silicon, giờ đây, công việc chính của anh là cộng tác với công ty 500 Startups điều hành một quĩ đầu tư trị giá 10 triệu đô la tại Việt Nam. “Đúng, tôi là người Việt Nam, nhưng tôi sống ở Mỹ, Việt Nam không phải nhà của tôi, gia đình tôi không ở Việt Nam. Vì vậy, tôi đến đây không phải để giúp đỡ người Việt như cái cách mà mọi người hay nghĩ.” Bình Trần chia sẻ. Nhiệm vụ chính của Bình tại Việt Nam, đó là tìm kiếm những công ty khởi nghiệp tiềm năng, rót vốn và mang lợi nhuận về cho các nhà đầu tư. “Cách tốt nhất để giúp người Việt đó chính là tạo công ăn việc làm cho họ. Những nhà đầu tư, họ cần có lợi nhuận. Và công ty 500 của chúng tôi cũng thuần tuý hoạt động vì lợi nhuận. Tôi nghĩ đó cũng là cách tốt nhất để giúp Việt Nam. ” Bình Trần không phải là người Mỹ gốc Việt đầu tiên quay trở lại Việt Nam làm ăn kinh doanh. Trước đó đã có những tên tuổi lớn, những doanh nhân thành đạt tại Hoa Kỳ, đã tìm kiếm cơ hội tại quê nhà. Làn sóng đầu tư góp phần vào lượng kiều hối đổ về Việt Nam hàng năm, đóng vai trò then chốt trong nền kinh tế của quốc gia Đông Nam Á này. Theo Ngân hàng Thế giới (World Bank), trong năm 2015, hơn 13 tỉ đô la kiều hối đã được chuyển về trong nước, tăng 900% so với năm 2000. Nhận thức được vấn đề này, chính phủ Việt Nam từ lâu cũng đưa ra những chính sách nhằm thu hút dòng tiền từ hải ngoại, như miễn thị thực 5 năm, cho phép nhập khẩu xe hơi đã qua sử dụng mà không phải chịu thuế … “Mang tiền đến khiến bạn có lợi thế. Ở Việt Nam, các công ty khởi nghiệp tìm kiếm bất kì nguồn vốn nào có thể giúp họ phát triển” Đó là câu trả lời của Bình khi được hỏi liệu gốc gác Việt Nam có giúp anh nhiều trong công việc tại quê nhà hay không. Theo anh, danh xưng “người Mỹ gốc Việt” thậm chí còn mang đến cho anh nhiều vấn đề. “Cái mác ‘người Mỹ gốc Việt’ nhiều lúc còn khiến người ta không tin tưởng mình, bởi lẽ có rất nhiều trường hợp nhà đầu tư nước ngoài đến và lợi dụng các công ty khởi nghiệp tại Việt Nam.” Bình nói. Theo anh, xây dựng được lòng tin là việc không dễ dàng, đòi hỏi những nhà đầu tư nước ngoài như anh phải hành động nhiều hơn hứa hẹn. Nhìn về hướng ngược lại, bản thân các nhà đầu tư quốc tế như Bình, khi tìm kiếm cơ hội tại Việt Nam, cũng phần nhiều dè dặt khi đối mặt với một hệ thống đầy rẫy những vấn đề của nền kinh tế Việt Nam. “So với các nước trong khu vực như Malaysia hay Thái Lan, Việt Nam vẫn còn đang tụt lại phía sau trong việc giảm bớt các thủ tục hành chính. Tất nhiên là mọi thứ đang dần tốt lên, nhưng vẫn còn xa mới bằng các nước kia. Chính sách thuế cũng là một trở ngại.” Bình Trần nói. Theo anh, chính những trở ngại này khiến nhiều nhà đầu tư quay lưng lại với thị trường Việt Nam. “Bố mẹ tôi đã ngồi thuyết giáo hàng giờ khi biết tôi có ý định về đầu tư tại Việt Nam. Họ không tin chính quyền trong nước. Họ rất cảnh giác.” Bình chia sẻ. “Đó cũng là điều dễ hiểu. Tôi không phải trải qua những gì mà cha mẹ tôi đã từng. Vết sẹo quá khứ trong tôi không thể sâu đậm như của cha mẹ.” Bình Trần nói. Tuy nhiên, theo nhà đầu tư gốc Việt này, tương lai mà anh đang xây dựng không dựa trên cuộc chiến trong quá khứ mà dựa trên sự toàn cầu hóa và hội nhập. “Cả khu vực (Đông Nam Á) đang mang đến những cơ hội rất lớn cho tất cả mọi người. ” Cách tư duy của Bình, có lẽ cũng giống như không ít Việt Kiều thế hệ trẻ, vốn thấm đẫm triết lí của nước Mỹ, đất nước nổi tiếng với sự thực dụng của mình. Với họ, cuộc chiến ý thức hệ đã không còn. Giờ là lúc đồng tiền nói chuyện.