Hỏi đáp Y học: Chóng mặt, co giật và rối loạn tuần hoàn não
Trong chương trình Hỏi đáp Y học tuần này, thính giả của đài VOA, Nguyên Bá, gửi câu hỏi thắc mắc về cách chữa trị các triệu chứng chóng mặt, co giật và rối loạn tuần hoàn máu
Thính giả Nguyên Bá ở Bình Định hỏi như sau: Trước hết tôi xin nói rõ là tôi không có khả năng và tham vọng định bệnh cho quý vị đặt câu hỏi. Chỉ xin đưa ra một số nhận xét có tính cách thông tin mà thôi: Thường mạch máu bị nghẽn là động mạch carotid ở cổ đem máu vào óc, phụ trách phần trước của não bộ. Một số trường hợp máu vào bộ óc phía sau không đủ do động mạch từ xương sống (vertebral arteries) vào đáy não bị nghẽn (vertebrobasilar insufficiency). Vùng sau của não bộ quan trọng cho ý thức về thăng bằng cho nên triệu chứng quan trọng nhất là chóng mặt, cảm giác xoay quanh. Lúc bệnh nhân quay đầu, vì động mạch xương sống có thể bị nghẽn ở vị trí này, máu lên đầu không đủ, làm cho bệnh nhân chóng mặt, nhìn một vật thành hai, yếu các cơ 4 đầu ở đùi, khuỵu xuống và có thể té. Các triệu chứng này chỉ xảy ra trong thời gian ngắn (nội trong 24 giờ). Bác sĩ có thể dùng aspirine để làm tiểu cầu (platelets) bớt co cụm, dính lại và giải phẫu bóc các plaque xơ vữa trong động mạch carotid bị nghẽn 70-99% (CEA), (carotid endarterectomy). Nếu không chữa được bằng thuốc, người ta chữa những trường hợp này bằng cách nối một động mạch lành mạnh ngoài da đầu vào óc để nuôi phần óc bị thiếu máu ( micro revascularization procedures). Những biện pháp giảm thiểu các yếu tố cơ nguy như giảm huyết áp nếu quá cao, dùng thuốc statin giảm cholesterol trong máu, giảm cơ năng làm đông máu của tiểu cầu bằng aspirin, thay đổi nếp sống cho lành mạnh hơn (lifestyle modification) như vận động nhiều hơn, tránh ngồi một chỗ, bỏ thuốc lá. Những triệu chứng như chóng mặt, nhức đầu, tay chân co rút, ù tai, mệt mỏi (“co giật các cơ tay, chân, mắt... tôi cũng bị đau vai gáy” ) có thể dính líu tới bệnh trầm cảm (depression). Người ta nghĩ, nếu có, tác dụng chính là cải thiện lưu thông máu (blood flow) ở óc, mắt và các bắp thịt (cơ). Có thể tác dụng tốt đối với bệnh lẫn trí (dementia), gia tăng máu lưu thông đến các cơ quan như não bộ, bắp cơ, làm giảm hiện tượng kết dính các tế bào tiểu bản (platelets) trong máu (do đó giảm các hiện tượng mạch máu tắc nghẽn do tiểu bản kết tụ). Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học chưa chứng minh dứt khoát những lợi ích này trên lâm sàn, và vấn đề liều lượng cũng ảnh hưởng đến kết quả các nghiên cứu. Nói tóm lại, các định bệnh và triệu chứng ông nêu ra có thể hiểu theo nhiều ngả khác nhau, phức tạp và khó ghép vào khuôn khổ một mô hình đơn giản. Do đó ông cần một bác sĩ riêng để nghiên cứu hồ sơ tường tận. Nếu cần nhờ các bác sĩ chuyên khoa về thần kinh (ví dụ: cần xem rõ bác sĩ nói "rối loạn tuần hoàn não" là rối loạn gì, ở đâu và có chứng cớ gì không), bác sĩ tai mũi họng, và bác sĩ chuyên về tim mạch. Nói chung,chữa huyết áp cao (nếu có), hạ mức cholesterol và mỡ trong máu. Nếu bác sĩ thấy có ích thì có thể dùng aspirin để giảm khả năng máu đóng cục. Giảm bớt thời gian "lướt web”, vận động cơ thể, bỏ thuốc lá, bỏ hay giảm rượu, sinh hoạt nhiều hơn với gia đình, cộng đồng có thể đem lại tình trạng sức khoẻ tốt hơn. Chúc bệnh nhân may mắn. Bác sĩ Hồ Văn Hiền --------------------------------------------- Cảm ơn bác sĩ Hồ Văn Hiền. Chúng tôi cũng xin cảm ơn thính giả đã tham gia chương trình Hỏi đáp Y học này. Quý vị có thể nghe lại các bài giải đáp trên mạng Internet ở địa chỉ voatiengviet. com Qúy vị muốn được giải đáp các thắc mắc về những vấn đề y học thường thức, xin mời liên hệ với chúng tôi bằng cách: Các bác sĩ của chuyên mục Hỏi đáp Y học Trực tiếp của đài VOA sẽ cố gắng giải đáp các thắc mắc về y học của qúy vị.