Lãnh đạo Châu Á đàm phán thành lập Khu vực Thương mại Tự do
ASEAN đã chính thức tiến hành các cuộc đàm phán dẫn tới Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực, RCEP
PHNOM PENH — Lãnh đạo các nước Châu Á cho biết sẽ khởi sự đàm phán về triển vọng thành lập một khu vực thương mại tự do khổng lồ. Hôm thứ Ba, Hiệp hội các nước Đông Nam Á gồm 10 thành viên, đã đồng ý tiến hành đàm phán hướng tới việc thành lập một khu vực thương mại tự do có khả năng liên kết các nền kinh tế của khối với các nền kinh tế Trung Quốc, Ấn Độ, Nam Triều Tiên, Nhật Bản, Australia và New Zealand. Lãnh đạo các nước trong khối ASEAN đã chính thức tiến hành các cuộc đàm phán dẫn tới Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), trong ngày cuối cùng của hội nghị thượng đỉnh các nước tại Campuchia hôm thứ Ba. Qua các nỗ lực nhằm nối kết các nền kinh tế chủ yếu, kể cả Trung Quốc và Ấn Độ, với kinh tế của các nước Đông Nam Á, hành động này có thể là một bước tiến tới việc hình thành một khối thương mại mới, có tầm cỡ đáng kể. Mặc dầu vấn đề nhân quyền và các cuộc tranh chấp biển là những vấn đề đã được mang ra thảo luận tại hội nghị, các nhà lãnh đạo trong vùng đã cố gắng chuyển sự chú ý sang lĩnh vực thương mại. Trung Quốc mới đây đã quay lại với ý kiến muốn đẩy mạnh đàm phán để thực hiện sáng kiến vừa kể. Các quan sát viên cho rằng đây có thể là một phản ứng của Bắc Kinh trước chiến lược mà Hoa Kỳ đang xúc tiến để chuyển trọng tâm chính sách đối ngoại Mỹ sang Châu Á. Vì Hoa Kỳ chưa có một hiệp định thương mại tự do với khối ASEAN, nước này không hội đủ điều kiện để tham gia các cuộc thảo luận chung về Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP). Thay vào đó, Washington đang theo đuổi mục tiêu hình thành một khu vực thương mại tự do khác, được gọi là Hiệp định Hợp tác Xuyên Thái Bình Dương, gọi tắt là TPP. Hiệp định đó không bao gồm Trung Quốc. Ông Ernie Bower thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế tại Washington (CSIS), nhận định: “Tôi cho rằng hiệp định ấy rất là quan trọng. Cực kỳ quan trọng trong lúc này bởi vì đây là hiệp định thương mại duy nhất liên kết chúng ta với châu Á hiện nay. Chúng ta đã có hiệp định thương mại tự do với Australia, Singapore và Nam Triều Tiên, và một Hiệp định TPP sẽ vạch ra một lối đi cho chúng ta để đạt thêm các thỏa thuận mở rộng thương mại. Nhưng như thế vẫn chưa đủ. Chúng ta còn phải làm việc nhiều hơn nữa. ” Hiệp định TPP có thể không có cơ sở trong khối ASEAN, nhưng Tổng Thống Hoa Kỳ Barack Obama đã bỏ thì giờ tại hội nghị cấp cao lần này để thảo luận về Hiệp định Hợp tác Xuyên Thái Bình Dương với các nước có triển vọng trở thành hội viên. Thủ tướng Australia Julia Gillard tham dự các cuộc thảo luận của cả RCEP lẫn TPP. Bà nói chiến lược của Úc không phải là chọn một hiệp định thương mại có Hoa Kỳ tham dự, thay vì một hiệp định thương mại tập trung vào khối ASEAN hay là Trung Quốc: “Làm thế nào để hội nhập kinh tế phục vụ các quyền lợi của Australia trong khu vực vốn dĩ đã vô cùng khó khăn. Vì thế nếu có bất cứ cơ hội nào để thực hiện nghị trình ấy, chúng ta sẽ cố gắng . . Như thế từ quan điểm của chúng tôi, tham gia cả hai cuộc đàm phán là điều hợp lý để tăng tối đa các nỗ lực của chúng ta hầu thực hiện cả hai hiệp định ấy. ” Tin cho hay là các cuộc đàm phán về Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) sẽ khởi sự sớm, có thể vào đầu năm tới.