‘Căng thẳng ở biển Đông sẽ ngày càng leo thang’
Nhà nghiên cứu nhận định rằng Trung Quốc muốn các nước khác không dám hợp tác với Việt Nam trong vấn đề biển Đông.
Thưa quý vị, báo chí Việt Nam tiếp tục mạnh mẽ lên tiếng về vụ tàu hải giám của Trung Quốc quấy nhiễu trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam’, trong khi Đô đốc Hải quân Hoa Kỳ Robert Willard lên tiếng bày tỏ quan ngại về những căng thẳng gia tăng giữa Trung Quốc với các nước láng giềng ở vùng biển Nam Trung Hoa (tức biển Đông). Trả lời VOA Việt Ngữ, ông Dương Danh Huy, nhà nghiên cứu thuộc Quỹ Nghiên cứu Biển Đông, một tổ chức trên mạng có đăng ký ở Hoa Kỳ, cho rằng Hà Nội không nên nhượng bộ trước những sự kiện như vậy. Mời quý vị theo dõi cuộc phỏng vấn trong chuyên mục ‘Câu chuyện Việt Nam’ tuần này. Vùng này ở cách bờ biển đất liền Việt Nam 120 hải lý, tức là chắc chắn nó nằm bên trong vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý của Việt Nam. Ngoài ra, vùng này nó cũng gần đất liền Việt Nam hơn là gần hai quần đảo Hoàng Sa – Trường Sa đang bị tranh chấp. Thành ra vùng biển này không thuộc về tranh chấp Hoàng Sa – Trường Sa. Hành động của Trung Quốc là một hành động phá đám. Họ muốn là các nước khác không dám hợp tác với Việt Nam để cho cuối cùng Việt Nam đành phải đi theo chủ trương của họ, là gác tranh chấp, cùng khai thác những vùng nước của Việt Nam. Đây không phải là hành động đầu tiên và cũng không phải là hành động cuối cùng. Nó chỉ là một trong nhiều bước mà Trung Quốc đã làm và sẽ tiếp tục làm để lấn tất cả các vùng biển của Việt Nam. Trong những năm qua, Trung Quốc có hai chính sách rất là lợi hại, đó là dùng tàu ngư chính và hải giám. Đó là những phương tiện có khả năng quân sự. Đó là những tàu rất to, chạy rất nhanh và trên tàu ngư chính có trang bị cả súng nữa. Đó là phương tiện quân sự, nhưng dùng nó với danh nghĩa dân sự. Điều đó nó cho phép Trung Quốc có những hành động rất cứng rắn ở biển Đông, nhưng lại không mang tiếng là dùng quân sự. Với những phương tiện đó, Trung Quốc sẽ tiếp tục tăng cường những việc như đàn áp ngư dân Việt Nam cũng như phá hoại các hoạt động dầu khí của Việt Nam ở biển Đông. Tôi nghĩ, nói chung thì xung đột ở biển Đông thế nào cũng ngày càng leo thang, nếu Trung Quốc không bỏ đi yêu sách đường lưỡi bò của họ. Và cụ thể lần này, lần đầu tiên Việt Nam tuyên bố rằng hải quân Việt Nam sẽ làm những gì cần thiết để bảo vệ chủ quyền. Từ trước tới giờ, trong tranh chấp trên biển, Việt Nam chưa bao giờ tuyên bố như vậy. Thành ra, nếu Trung Quốc tiếp tục làm như họ làm và Việt Nam làm đúng theo như mình đã nói, thì thế nào tranh chấp cũng leo thang. Điều Việt Nam cần làm nhất là không bao giờ nhượng bộ những sự kiện như vậy, vì nếu mình nhượng bộ, thì mấy công ty dầu khí nước ngoài không bao giờ dám hợp tác với Việt Nam trong các vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Mình sẽ không có khả năng khai thác các vùng đó thì từ từ các vùng đó sẽ rơi vào tay Trung Quốc hay là mình sẽ đành phải chấp nhận đề xuất gác tranh chấp cùng khai thác của Trung Quốc. Thành ra điều quan trọng nhất là Việt Nam không bao giờ nhượng bộ trong những sự kiện như thế này. Bên cạnh sự đe dọa của Trung Quốc thì đó cũng là một cơ hội để cho Việt Nam làm cho thế giới thấy sự vô lý của Trung Quốc. Thành ra điều rất quan trọng là Việt Nam phải tận dụng cơ hội đó. Nếu Trung Quốc lấn lướt mình, mà mình không làm cho thế giới thấy sự vô lý thì coi như Trung Quốc không phải trả giá gì hết. Đúng vậy. Lôi kéo ASEAN thì có lẽ cũng hơi khó vì ASEAN rất là chia rẽ. Miến Điện hay Campuchia thì có thể hơi nghiêng về phía Trung Quốc, thành ra khó có thể lôi kéo cả ASEAN một cách có ý nghĩa. Việt Nam phải vận động từng nước một, xem nước nào có thể ủng hộ được mình, không chỉ trong khu vực mà còn cả các cường quốc như Mỹ hay Nhật. Tôi thấy người dân có vẻ rất là sôi sục về vấn đề này. Nhưng mà tôi không phải là nhà nghiên cứu về xã hội, chính trị, thành ra tôi cũng không biết chuyện gì sẽ xảy ra.