Danh ca Aretha Franklin
Aretha Franklin là một trong vài nữ ca sĩ của Hoa Kỳ được xếp vào hàng danh ca. Bà nổi tiếng nhờ loại nhạc Soul của người Mỹ gốc Phi Ch
Tênthật là Aretha Louise Franklin, sinh năm 1942 tại Memphis Tennessee,thân phụ của bà là mục sư theo đạo Baptist của Mỹ. Năm lên 6 tuổi, chamẹ găp trở ngại hôn nhân và họ sống ly thân. Năm lên 10 tuổi, mẹ quađời vì bệnh tim và cùng cha dời lên thành phố Detroit Michigan sinhsống. Ngay từ nhỏ, Aretha Franklin được nhiều người chung quanh xem làcó thiên tài về giọng. Lên 14 tuổi bà được hãng đĩa Checker Records kýhợp đồng. Vào thập niên 50, nền âm nhạc Hoa Kỳ đang trong giai đoạnphát triển, hệ thống thu âm còn còn sơ khai nên phải đến thập niên 60khi bà ký hợp đồng với hãng Columbia Records lúc đó mới có những đĩahát đầu tiên ra đời. Đây cũng là lúc Billboard phân loại và xếp hạngcác bài hát. Năm 1967 Aretha Franklin phát hành bài hát đầu tiên mangtên I Never Loved a Man the way I love you (tôi chưa yêu người nào nhưyêu anh) theo thể điệu Blues đã nhảy lên hàng số một liên tục trong 7tuần lễ. Thính giả yêu thích ngày giọng hát của Aretha Franklin vì sựdiễn tả rất mạnh và truyền cảm Nhạc phẩm I never loved a man the way i love you là bài hát pháthành đầu tiên trong đời của danh ca Aretha Franklin. Đến lúc này têntuổi của Franklin đã được cả nước Mỹ nhắc đến. Thêm một bài hát thứ nhìlà bài Respect hay tôn trọng, thực sự đưa bà trở thành một nữ danh cathời đại năm 1967 và bán hàng triệu đĩa. Vào đầu năm 1968, bà đoạt haigiải Grammy đầu tay trong bảng xếp hạng giọng ca nữ hay nhất và theosau thắng luôn 8 giải trong những năm kế. Liên tục trong 7 năm kể từngày đầu tiên ra mắt, bà dẫn đầu về số bán và giải thưởng âm nhạc caoquí Nhạc phẩm Respect hay tôntrọng, trích từ đĩa hát đầu tay của Aretha Franklin. Trong suốt nhiềunăm đĩa hát của Aretha Franklin có số bán cao và được mệnh danh là nữhoàng nhạc Soul của thế giới. Đến năm 1972, đĩa hát Amazing Grace, bántrên 2 triệu đĩa và là đĩa nhạc Gospel hay nhạc nhà thờ có số bán caonhất. Đĩa hát của Franklin tiếp tục bán mạnh liên tục cho đến giữa năm1975 thì bị chậm lại vì nhạc vũ trường Disco bắt đầu lấn chiếm thịtrường và các ca sĩ trẻ hơn với giọng hát hấp dẫn hơn dần dần được mọingười chuyển hướng chiếu cố. Nhạc phẩm Over The Rainbow hay bên kia cầu vòng phát hànhnăm 1973. Từ năm 1975 đến 1980, hoạt động âm nhạc của Aretha Franklinhầu như dậm chân tại chỗ vì sự cạnh tranh của các loại nhạc Disco vànhiều giọng hát gốc phi châu tên tuổi khác. Thời gian này AreathFranklin lâm vào hai hoàn cảnh khó khăn nhất trong đời. Do sự bê trễ vềthuế má, bà đã bị sở thuế liên bang phạt tài chánh rất nặng khiến bàlâm vào hoàn cảnh túng thiếu dù trước đó kiếm tiền bạc triệu. Hợp đồngvới hãng đĩa cũng ngưng lại vì đĩa hát không bán được. Năm 1979, bố củabà bị kẻ cướp tấn công, ông bị lâm vào tình trạng hôn mê cho đến khimất năm 1984. Đây là những năm khó khăn nhất trong đời của ArethaFranklin. May mắn thay, đến năm 1980, bà xuất hiện trong cuốn phim TheBlues Brothers và hát nhạc phẩm Think, hãng Arista đã đồng ý ký hợpđồng thu âm trở lại với bà. Nhạcphẩm tên Think, hay suy nghĩ, bài hát trong năm 1980 đã đưa bà trở lạivới sân khấu nghệ thuật. Trong vòng vài năm sau đó, các bài hát của bàlại được khởi sắc khi người thưởng ngoạn tìm lại âm thanh họ đã lãngquên từ nhiều năm qua. Đến năm 1985 bài hát Freeway of Love đã đượcphát thanh rộng khắp nước Mỹ và tiếng hát trong bài hát mới như mộtluồng gió mát thổi vào giòng nhạc đương thời. Bài hát được xem là thànhcông rất lớn vào giữa thập niên 1980. Một điểm đáng quan tâm với tiếnghát của Aretha Franklin, người thưởng ngoạn có ý thích thể nhạc Pop quagiọng hát của bà hơn là những đĩa nhạc Soul và nhà thờ, đa số các đĩahát theo thể điệu Gospel hay nhạc nhà thờ đều có số bán rất chậm và ítngười để tâm. Dù vậy, tình yêu nhạc nhà thờ vẫn đưa bà trở lại vớiphòng thu, trong suốt thập niên 1980 bà dành nhiều thì giờ để hát nhạcSoul và nhạc Gospel. Qua thập niên 1990 bà quay lại với giòng nhạcđương thời, thu bài hát theo thể nhạc nhẹ trữ tình mang tên Willing toForgive, sẵn lòng tha thứ và nhảy lên đầu bảng xếp hạng của Billboard. Nhạc phẩm Willing to Forgive , sẵn lòng tha thứ, theo thểđiệu nhạc nhẹ trữ tình Ballad. Năm 1987, aretha Franklin là ca sĩ đầutiên trong lịch sử âm nhạc Hoa Kỳ được đưa vào Viện Âm nhạc danh tiếngRock and Roll Hall of Fame, cũng vào năm này bà được trao tặng bằngtiến sĩ danh dự từ trường đại học Detroit, và sau đó nhiều bằng tiến sĩdanh dự khác. Trong suốt quá trình hoạt động âm nhạc, Aretha Franklindành được 20 giải thưởng Grammy với 11 giải dành cho giọng hát nữ haynhất thể nhạc R&B của người Mỹ gốc phi châu. Tháng 10 năm 2007, bàthu âm bài hát Put You Up On Game, đưa anh vào trò chơi đã trở thànhbài hát được phát thanh nhiều nhất.