Charlie Hebdo, Biểu tượng của tinh thần bất khuất của người Pháp trước khủng bố
Tiến sĩ Lê Đình Thông giải thích về lịch sử hình thành tạp chí Charlie, và so sánh những cơn sóng gió mà tuần báo trào phúng này đã trải qua
Thưa quý thính giả, mới đây ở Paris, hai anh em Kouachi đã xông vào toà soạn tuần báo Charlie và hành quyết 12 nhà báo, trong đó có một số nghệ sĩ vẽ tranh hí hoạ nổi tiếng của nước Pháp. Ngay sau vụ thảm sát, một phong trào tự phát bỗng nổi lên tại Paris và nhiều thành phố lớn của thế giới. Sự phẫn nộ dâng cao là động lực khiến hàng triệu người bất chấp thời tiết giá lạnh, rủ nhau xuống đường để nói lên tinh thần liên đới với những nhà báo của tuần báo Charlie. Từ Âu sang Á, sang Mỹ, nhiều người tuyên bố: Je suis Charlie! Tôi là Charlie, Chúng tôi là Charlie! Mục Văn Hoá và Đời sống tuần này xin mời quý thính giả tìm hiểu thêm về tuần báo trào phúng Charlie, giờ đã trở thành biểu tượng của thái độ bất khuất, không đầu hàng khủng bố, và quyết tâm bảo vệ quyền tự do ngôn luận. Cũng trong bài này, ý kiến của một nạn nhân khác của Hồi giáo cực đoan về vụ khủng bố tại Paris: nhà văn Salman Rushdie. Trong một cuộc phỏng vấn dành cho Ban Việt ngữ -VOA mới đây, Tiến sĩ Lê Đình Thông giải thích về lịch sử hình thành tạp chí Charlie, và so sánh những cơn sóng gió mà tuần báo trào phúng này đã trải qua với nhân vật chính trong tác phẩm văn chương nổi tiếng nhất của Việt Nam: nàng Kiều. Tiến sĩ Lê Đình Thông: Vào tháng Hai, 2006, Charlie cho ra mắt một số tranh hí hoạ châm biếm nhà tiên tri Mohamet của Hồi giáo, năm 2011, tờ báo bị các phần tử khủng bố phóng hoả đốt toà soạn. Trong thời gian báo không có cơ sở hoạt động, các chủ biên đã được sự giúp đỡ của tờ báo Liberation, và nhờ đó Charlie vẫn tiếp tục ra báo. Giáo sư Lê Đình Thông: Như nhiều thành phố lớn tại các nước tự do, Paris đã đón nhận đông đảo người tỵ nạn và di dân từ khắp nói đến lập nghiệp và định cư, trong đó có nhiều thành viên của cộng đồng nói tiếng Ả Rập. Tiến sĩ Lê Đình Thông nhận định về mức hội nhập của cộng đồng này: Cuộc biểu tình tại Paris bùng phát ngay sau vụ thảm sát đã có sự tham gia của hơn 50 vị nguyên thủ quốc gia, khiến cho sự vắng mặt của Tổng Thống Obamavà các quan chức cao cấp khác của Mỹ bị chú ý, mặc dù Hoa Kỳ lập tức tuyên bố sát cánh với nước Pháp, và chia sẻ niềm đau của nhân dân Pháp và thân nhân của các nạn nhân. Giáo sư Lê Đình Thông nhận định về tinh thần liên đới quốc tế sau khi xảy ra các vụ khủng bố: Một nạn nhân của Hồi giáo cực đoan là nhà văn nổi tiếng của Ấn độ, Salman Rushdie, tác giả cuốn The Satanic Verses – Những vần thơ của Quỷ Satan, đã làm giới lãnh đạo Hồi giáo Iran nổi giận. Vì đứa con tinh thần này, mà từ năm 1988 tới nay, nhà văn Rushdie phải được bảo vệ gần như 24 trên 24 trong nhiều năm qua vì tính mạng ông bị các phần tử Hồi giao cực đoan đe doạ. Trả lời một câu hỏi của một ký giả hãng tin AP về quan điểm của ông về vụ thảm sát mà nạn nhân là các nhà báo và nghệ sĩ biếm hoạ ở Paris, nhà văn Rushdie biểu lộ sự phẫn nộ cùng cực của ông, nhất là vì các nạn nhân làm việc cho tuần báo Charlie bị vu khống là những kẻ kỳ thị tôn giáo. Ông Rushdie nói, “Người Pháp có một truyền thống báo chí trào phúng, đôi khi rất cay độc. Họ vẫn duy trì truyến thống đó. Điều làm tôi phẫn nộ nhất là những đồng nghiệp của chúng ta, những người chỉ dùng ngòi bút hay viết chì của mình, đã lập tức bị vu khống là những kẻ kỳ thị sắc tộc, kỳ thị tôn giáo. ” Nhà văn nói một số người tin rằng tự do ngôn luận phải tự do, nhưng không được xúc phạm tới bất cứ ai. Nhà văn khẳng định ông không chia sẻ quan điểm đó. Ông nói, “Tổng Thống John F. Kennedy và ông Nelson Mandela có một câu rất ngắn, chỉ có 3 chữ: Freedom is indivisible- Tự do không thể bị chia cắt. Chia nó ra thì nó không còn là tự do. Quý vị có thể ghét tạp chí Charlie, Nhưng sự kiện quý vị không thích tờ báo này, không có liên hệ gì với quyền của họ được phát biểu ý kiến, được lên tiếng. ”