‘Không còn một cái gì hết:’ Người Việt gắng gượng phục hồi sau bão Florence
Trở về sau khi đi tránh Bão Florence, nhiều người gốc Việt ở bang North Carolina nhận thấy nhà của của họ bị hư hại nặng vì tình trạng ngập lụt. Giờ đây họ đang gắng gượng vượt qua những thiệt hại mà một số người nói chưa từng hứng chịu trong hàng chục năm sống ở bang này.
Chị Trang Nguyễn về tới nhà và nhận ra rằng chị không thể ở đó được nữa, ít nhất là vào thời điểm này. Nước đã xâm nhập mọi ngóc ngách nhà chị và thấm ướt mọi đồ đạc chạm đất. Chị không lường được mình lại bị ngập nặng như vậy. Tuân theo lệnh sơ tán bắt buộc của nhà chức trách, chị rời thành phố Wilmington bang North Carolina, nơi chị sinh sống gần 20 năm qua, vào giữa tuần trước khi cơn bão được cảnh báo là “” ào ạt tiến vào bang bờ Đông này của Mỹ. Florence hạ cường độ từ cấp xoáy cuộn nhiệt đới xuống thành áp thấp nhiệt đới vài giờ sau khi đổ bộ, nhưng những cơn mưa xối xả và triều cường mà nó mang tới mới là ác mộng cho những cư dân bám trụ ở lại, khi sông hồ dâng nước gây ngập lụt nghiêm trọng và thậm chí đe dọa tới tính mạng. Giờ nước đã phần nào rút đi. Nhiều người dân trong vùng đang trở về để đối diện một hiện thực ảm đạm: nhà ở và đồ gia dụng của họ đã bị nước làm hư hại. Và những người như chị Trang đang phải dần quen với những xáo trộn cuộc sống nghiêm trọng. “Bây giờ cứ xách cái va-li chạy chỗ này một chút, chỗ kia một chút khổ muốn chết,” chị Trang nói với VOA qua điện thoại sau khi trở về nhà chị ở khu North Chase hôm thứ Năm từ Florida. “Vứt đồ nhiều lắm, tại vì trước khi đi tụi chị cũng không nghĩ là cơn bão này lớn dữ vậy, thành thử cũng không sắp xếp. ” Khoảng một chục nhà trong khu chị sống đều lâm vào tình cảnh như vậy, chị nói. Đồ đạc của họ chất đầy ngoài đường chờ xe rác tới dọn. Chị Trang, chủ một tiệm làm móng và cũng làm môi giới địa ốc, cho biết chồng chị là cảnh sát và phải ở lại thành phố túc trực trong lúc chị đi tránh bão, nhờ vậy nên sớm phát hiện nhà bị ngập và bơm nước ra ngoài để hạn chế phần nào thiệt hại. Nhưng chị nói chị không có bảo hiểm lụt và điều này có nghĩa là chị phải tự bỏ tiền túi cho những chi phí sửa chữa hoặc dựa vào các chương trình hỗ trợ của liên bang. Giờ đang tá túc tại nhà người thân trong thành phố, chị ước tính khoảng hai tuần tới một tháng nữa mới có thể trở về nhà, dù không chắc khi đó nhà sẽ được hồi phục nguyên trạng. Nhưng không phải ai cũng may mắn như chị Trang. Đối với bà Nga Đỗ Erdman, những thiệt hại mà bà hứng chịu vượt ngoài sức tưởng tượng của bà. Căn nhà nơi bà sinh sống từ năm 2004 giờ “không còn một cái gì hết. ” Trả lời điện thoại của VOA chiều thứ Sáu, bà bật khóc khi được hỏi bà cảm thấy thế nào khi về lại nhà lần đầu tiên sau khi tránh bão. “Không nói nên lời con à, không biết nói làm sao nữa,” bà nghẹn ngào trong nước mắt, nỗi đau xót khiến bà gần như lạc giọng. “Cô giống như người mất hồn vậy. ” Cũng sống trong khu North Chase của Wilmington, bà nói vì là nhà trệt nên bà không thể di chuyển đồ đạc đi đâu cả, và vì người chồng Mỹ của bà luôn cần điện để dùng máy trợ thở nên họ bắt buộc phải sơ tán. Bà ước tính nước tràn vào nhà và dâng cao tới 4-5 feet (khoảng một mét hai tới một mét rưỡi). Mọi thứ đồ đạc từ bàn ghế, giường ngủ cho tới tủ lạnh, xe hơi đều không thể sử dụng được nữa và phải bỏ đi hết. Tình cảnh của bà càng thêm khốn quẫn vì nhà không có bảo hiểm lụt. Hiện tại bà được người chủ tiệm làm móng nơi bà làm việc cho ở tạm. Nhưng bà không thôi nghĩ về căn nhà trống trơn của mình. Sự mất mát khiến bà cảm thấy gần như tuyệt vọng. “Bây giờ cô không có tinh thần gì mà ăn uống mà cũng không nấu nữa,” bà nói. Trong khi người dân bắt đầu nỗ lực dọn dẹp và tái thiết sau bão, những dịch vụ thiết yếu vẫn chưa khôi phục hoàn toàn. Khoảng 55,000 hộ dân và cơ sở kinh doanh, gần như toàn bộ ở bang North Carolina, vẫn còn trong tình trạng mất điện, hãng tin AP cho biết, trong khi các cơ sở kinh doanh chỉ mở cửa phục vụ trong một khoảng thời gian giới hạn trong ngày. Đó là một thử thách đối với chị Châu Nguyễn, một cư dân ở thành phố New Bern cách Wilmington vài tiếng lái xe về hướng bắc. Chị cho biết may mắn là nhà chị ở chỗ cao nên nước không vào tới trong nhà mà chỉ gây hư hại bên ngoài, nhưng tình trạng cúp điện kéo dài đang gây gián đoạn sinh hoạt hàng ngày. “Tại vì nhà cũng có con nhỏ nên chưa có điện thì cũng rất là khó khăn,” chị nói, cho biết thêm rằng máy phát điện được người quen cho mượn không hoạt động. Dù vậy chị nói chị vẫn để mắt giúp đỡ những đồng hương sống xung quanh bị thiệt hại nặng hơn. Đa phần họ là dân tộc thiểu số người Gia Rai ở trong những căn nhà di động ít kiên cố hơn, chị nói. “Những người đó bị [thiệt hại] mái nhà, xe cộ. Họ nói họ có bảo hiểm rồi nhưng không biết làm thế nào. Mình giúp họ liên hệ với cộng đồng người Việt ở [thủ phủ] Raleigh để khai giấy tờ,” chị nói với VOA vào chiều thứ Năm. Các hội người Việt ở các thành phố lớn ở North Carolina đang phối hợp nỗ lực để cố gắng giúp đỡ những đồng hương ở vùng bị ảnh hưởng do bão, theo lời Chủ tịch Cộng Đồng người Việt Quốc Gia ở Charlotte, Nguyễn Thu Hương. Tuy nhiên bà nói hiện giờ vì năng lực có hạn nên hội của bà chỉ có thể đáp ứng được những yêu cầu hỗ trợ đơn lẻ từ những người liên lạc trực tiếp với hội hoặc những trường hợp mà hội biết tới. Hơn nữa đường sá tới một số vùng bị ảnh hưởng vẫn còn bị phong tỏa nên nỗ lực cứu trợ bị hạn chế ít nhiều. Nhiều nơi trên tuyến đường bắc-nam ở bờ Đông, Interstate 95, và tuyến đường chính tới Wilmington, Interstate 40, vẫn bị ngập và có phần chắc vẫn sẽ đóng cho tới ít nhất là gần cuối tháng 9, Bộ trưởng Bộ giao thông bang North Carolina, Jim Trogdon, nói. Hơn một ngàn con đường khác từ những đường cao tốc chính cho tới những ngõ nhỏ trong các khu dân cư hiện đang bị đóng ở cả hai bang North và South Carolina. Một số đường đã bị cuốn trôi hoàn toàn. Thống đốc North Carolina Roy Cooper nói ông biết thiệt hại trong bang của ông sẽ lên tới hàng tỉ đôla, nhưng nói rằng với những ảnh hưởng tiếp diễn của cơn bão, không có cách gì có thể đưa ra ước tính chính xác được. Ghé qua căn nhà bị ngập của bà hôm thứ Sáu ở Wilmington, bà Nga Đỗ Erdman theo dõi công tác sửa chữa bắt đầu với việc tháo dỡ những tấm ván ướt sũng nước. Người bạn thân của bà cũng tới để động viên tinh thần và giúp đỡ. “Không biết khi nào mới sửa xong được nữa,” bà nói giữa những tiếng khoan cắt rào rào từ đằng xa.