Dép – Phiếu tín nhiệm bản sắc Việt Nam
Đã  nói đi thì phải nói lại. Đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm không phải là trường hợp cá biệt. Bà Tâm chỉ là ví dụ minh họa cho tầng lớp đại diện “ý chí, nguyện vọng” của nhân dân trên toàn Việt Nam suốt từ trước đến nay.
Buổi gặp gỡ giữa các thành viên của Đoàn Đại biểu cho dân chúng TP.HCM ở Quốc hội Việt Nam với cử tri quận 2, hôm 7 tháng 5, lại trở thành chủ đề nóng cả trên hệ thống truyền thông chính thức lẫn mạng xã hội. Theo hệ thống truyền thông chính thức thì cử tri lại xúm vào chất vấn bà Nguyễn Thị Quyết Tâm, rằng suốt hai nhiệm kỳ vừa qua, bà đã làm được gì cho hàng chục ngàn người mất nhà, mất đất đã kêu oan suốt hai thập niên vẫn không sinh kế và tiếp tục sống vật và, vật vờ không có tương lai? Giống như trước đây, bà Tâm xác nhận, hệ thống chính trị, hệ thống công quyền đã sai, sẽ sửa. Cho dù sửa sai là “quá chậm”, là vi phạm cam kết về thời điểm sửa sai nhưng bà Tâm hứa sẽ… tiếp tục thúc giục sửa sai và “nếu thấy cần thiết sẽ tiếp tục đưa vụ Thủ Thiêm ra nghị trường Quốc hội” (1). Còn theo mạng xã hội thì trong buổi gặp gỡ vừa kể, cử tri quận 2 lại tiếp tục bày tỏ sự tín nhiệm với những cá nhân đại diện cho họ bằng… dép. Cho dù nhiều người sử dụng mạng xã hội tiếc vì lá phiếu tín nhiệm đó không đính được vào mặt ai nhưng cần phải thấy rằng, chẳng phải vì thế mà sự tín nhiệm của cử tri giảm giá trị (2)! *** Khá nhiều người sử dụng mạng xã hội tỏ ra ngạc nhiên khi bà Tâm lại xuất hiện, đặc biệt là xuất hiện tại quận 2 với tư cách đại diện cho cư dân quận 2 tại Quốc hội Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Chẳng lẽ họ sai khi hoan hỉ tán thưởng sự kiện bà Tâm nghỉ hưu từ đầu năm nay? Thật ra tin làm họ mừng không sai: Đúng là đầu năm nay, bà Tâm đã thôi làm Phó Bí thư Thành ủy TP.HCM và vì nghỉ hưu, bà phải nhường chức vụ Chủ tịch Hội đồng nhân dân TP.HCM cho người khác. Tuy nhiên do được… dân cử, bà sẽ tiếp tục đại diện cho dân chúng quận Thủ Đức tại Hội đồng nhân dân TP.HCM đến năm 2021 và tiếp tục đại diện cho dân chúng TP.HCM tại Quốc hội cũng đến năm 2021. Nếu đừng lấy tiêu chí bám sát, tranh đấu cho “ý chí, nguyện vọng” của dân chúng làm trọng tâm khi xem xét tư cách, hiệu quả công việc của một đại biểu – đại diện cho dân cư một khu vực tại các cơ quan dân cử, thay mặt dân chúng giám sát, đặt định mục tiêu cho hoạt động của hệ thống công quyền – thì về… hình thức, đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm đã tiến bộ hơn trước. Ít nhất là lần này, mặt bà Nguyễn Thị Quyết Tâm vừa… nghiêm, vừa… buồn. Bà không còn ngoác miệng ra cười trước những cử tri bu quanh bà, mếu máo bày tỏ nỗi niềm nữa (3). Còn bà có “đồng hành với cử tri” có “đấu tranh trực diện với các cơ quan có thẩm quyền để tìm hướng giải quyết vấn đề Thủ Thiêm” như bà vừa hứa hay không thì… không chắc lắm. Chuyện đơn giản nhất, đưa vấn đề Thủ Thiêm ra “nghị trường” chẳng phải đã được bà Tâm chú thích cẩn thận là “nếu thấy cần thiết” đó sao? *** Đã nói đi thì phải nói lại. Đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm không phải là trường hợp cá biệt. Bà Tâm chỉ là ví dụ minh họa cho tầng lớp đại diện “ý chí, nguyện vọng” của nhân dân trên toàn Việt Nam suốt từ trước đến nay. Cũng vì vậy, về lý thuyết, đại biểu là đại diện cho cử tri nhưng tại Việt Nam, còn có chuyện lựa chọn cử tri để đại diện cho… các cử tri khác. Hôm 4 tháng 5, sau khi hệ thống truyền thông chính thức tường thuật về buổi gặp gỡ giữa các thành viên của Đoàn Đại biểu cho dân chúng Hà Nội ở Quốc hội Việt Nam với cử tri quận Hoàn Kiếm, rồi dẫn lời cử tri Trần Quốc Hoàn để bày tỏ tình cảm với Đại biểu Nguyễn Phú Trọng (kiêm Tổng Bí thư đảng CSVN, kiêm Chủ tịch Nhà nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam):  (4) – người sử dụng mạng xã hội tiếng Việt đã thử thống kê và dễ dàng chứng minh, ông Hoàn là một trong vài “cử tri” mà buổi gặp gỡ nào giữa đại biểu Nguyễn Phú Trọng với cử tri cũng có mặt, cũng góp ý kiến và ý kiến cũng được hệ thống truyền thông chính thức quảng bá rộng rãi để chứng tỏ sự tin yêu của cử tri với đại biểu Nguyễn Phú Trọng, sự tín nhiệm của nhân dân với đồng chí Nguyễn Phú Trọng! Đã có rất nhiều người thắc mắc, tại sao lại phải lựa chọn cử tri để đại diện cho… các cử tri khác mà dân chúng miệt thị là… “chim mồi” (5)? Câu trả lời rất đơn giản, đó là cách tốt nhất để tránh chuyện phải nghe cử tri cật vấn, phải thấy cử tri dùng những thứ như… dép để bày tỏ sự tín nhiệm của họ. Không như thế thì làm sao… tạo ra được… sự tín nhiệm của… cử tri, sự tín nhiệm của… nhân dân để ông Trọng trở thành đại diện cho nhân dân ở Quốc hội Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam suốt… 17 năm vừa qua và tiếp tục là đại diện cho nhân dân ở Quốc hội thêm hai năm nữa. Xứ khác có thể là không nhưng tại Việt Nam, đại diện không nhất thiết phải cần… thể diện! (1) (2) (3) (4) (5) Trân Văn là bút danh của một nhà báo có 28 năm làm việc ở nhiều vị trí khác nhau (Cộng tác viên, Phóng viên, Biên tập viên, Thư ký Tòa soạn) của một số đài truyền hình, đài phát thanh, nhật báo, tuần báo, báo điện tử tại Việt Nam và Hoa Kỳ. Các bài viết của Trân Văn là blog cá nhân và được đăng tải với sự đồng ý của đài VOA nhưng không phản ánh quan điểm chính thức của chính phủ Hoa Kỳ.