Quan hệ Hoa Kỳ và Nhật Bản đã có từ 150 năm
Nhờ có quan hệ lâu đời, hai bên đã nhanh chóng khắc phục hậu quả do chiến tranh để lại
Hoa Kỳ và Nhật Bản đang kỷ niệm 50 năm ký hiệp định An ninh và Hợp tác Hỗ tương, sau khi Chiến tranh Thế giới lần thứ hai chấm dứt. Ít ai còn nhớ, phái bộ ngoại giao đầu tiên của Nhật đã có mặt tại Mỹ cách nay 150 năm. Trong những năm trước khi Hoa Kỳ có cuộc nội chiến, 77 hiệp sĩ samurai Nhật Bản đã đặt chân đến cảng San Francisco trên chiếc tàu chiến Kanrin Maru. Họ trở thành phái bộ ngoại giao đầu tiên của Nhật tại Mỹ. Giáo sư Ronald Toby đang dạy ngôn ngữ và văn hóa châu Á tại trường đại học Illinois. Mới đây ông đã nói chuyện trong một chương trình do Thư viện Quốc hội Mỹ tổ chức nhân dịp kỷ niệm 150 năm phái bộ ngoại giao Nhật đến Mỹ: “Đó là phái bộ ngoại giao chính thức đầu tiên mà chính phủ Nhật đã phái đi đến một quốc gia không phải là quốc gia Đông Á. Đó cũng là cuộc hành trình thành công đầu tiên xuyên Thái Bình Dương cho một sứ mạng ngoại giao. Trước đó cũng đã có công dân Nhật sống tại California vì nhiều lý do khác nhau, nhưng chiếc tàu Kanrin Maru là cuộc hành trình đầu tiên của Nhật thả neo tại bờ biển miền Tây của Mỹ với chủ đích là ngoại giao. ” Dịp này, Đại sứ Nhật Bản Ichiro Fujisaki nói rằng phái bộ đó đã đặt nền móng cho các nhà ngoại giao Nhật Bản ngày nay: “Cách đây 150 năm, khi các đại sứ đầu tiên này đến, chắc chắn họ sẽ ngạc nhiên, thậm chí còn bị sốc, khi chứng kiến văn minh, văn hóa phương Tây lần đầu tiên. Nhưng thực ra họ đã tiếp thu một cách khéo léo. Giờ đây, những người phục vụ trong ngành ngoại giao như chúng tôi luôn luôn nghĩ rằng chúng tôi phải học hỏi rất nhiều từ họ. ” Nhóm ngoại giao đầu tiên của Nhật định đến thủ đô Washington để trao đổi văn thư phê chuẩn hiệp định Hữu nghị, Thương mại và Hàng hải giữa hai nước. Vì thế, họ có dịp đi suốt từ Tây sang Đông. Theo lời giáo sư Toby, nhóm người Nhật có dịp hòa mình với nền văn hóa của Mỹ và mang về Nhật: “Họ quan sát đủ mọi thứ, từ cách người Mỹ đứng nói trước Quốc hội cho đến cách họ la hét với nhau. Đó là một trong những thói quen trong một chế độ dân chủ nghị viện mà Nhật Bản sau này rất thuần thục. ” Các samurai ghi chép và phác họa thành những hình vẽ về những gì họ quan sát được. Họ cũng ghi nhận những khác biệt đáng chú ý giữa họ và các giới chức của Mỹ. Sự hiện diện của 77 chàng samurai cũng được nhân dân và báo chí Mỹ chú ý. Đám đông đã vây quanh họ, tò mò trước loại quần áo, kiểu tóc, và nhất là các thanh kiếm. Các tờ báo của Mỹ có đầy các câu chuyện về sinh hoạt của những người khách châu Á. Chuyến đi năm 1860 đã mở đường cho các trao đổi văn hóa hai nước trong 150 năm kế tiếp. Nhờ vậy hai bên đã nhanh chóng khắc phục được những hậu quả đau đớn cho chiến tranh thế giới lần thứ nhì để lại. Liên hệ phong phú giữa Hoa Kỳ và Nhật Bản sẽ được nhắc lại một lần nữa vào năm 2012, đánh dấu 100 năm Nhật Bản tặng các cây anh đào, dẫn đến lễ hội Hoa Anh Đào hằng năm tại thủ đô Washington.