Mỹ và ASEAN tăng cường quan hệ
Sự phồn vinh của Mỹ và ASEAN “ngày càng đan xen” với nhau
Hội nghị cấp cao lần hai giữa ASEAN-Hoa Kỳ diễn ra chiều thứ Sáu ở New York, bên lề Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc. Hai bên đưa ra quyết tâm tăng cường quan hệ và nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược ngày càng tăng của mối quan hệ này. Thông cáo báo chí của Tòa Bạch Ốc cho biết hội nghị tập trung vào đề tài kinh tế cùng các đề tài khu vực và toàn cầu, như cấm phổ biến vũ khí hạt nhân, chống khủng bố và khí hậu biến đổi. Thông cáo nói rằng sự phồn vinh của Mỹ và ASEAN “ngày càng đan xen” với nhau, ghi nhận các nền kinh tế ASEAN gộp lại với nhau là thị trường xuất khẩu đứng hạng 4 của Mỹ, trao đổi thương mại hai chiều năm ngoái đạt 146 tỉ đôla. Lãnh đạo các nước ASEAN trình bày kế hoạch lập ra Cộng đồng Kinh tế ASEAN để trở thành một thị trường chung và cơ sở sản xuất chung trước 2015. Tổng thống Obama đưa ra lời hứa giúp đỡ cho mục tiêu này. Ông nói tiếp với tư cách là một quốc gia Thái Bình Dương, Hoa Kỳ có một cơ may to lớn tại khu vực bao gồm các nước ASEAN: “Chúng tôi cần hợp tác với các nước châu Á để đáp ứng các thách thức của tình hình kinh tế ngày càng tăng trưởng của chúng tôi, ngăn ngừa việc phổ biến vũ khí hạt nhân và giải quyết vấn đề khí hậu biến đổi. Với tư cách là Tổng thống, tôi muốn nói rõ rằng Hoa Kỳ có ý định đóng vai trò lãnh đạo tài châu Á. Do đó, chúng tôi đã củng cố các liên minh cũ, chúng tôi hợp tác sâu đậm hơn với các đối tác, như chúng tôi đang làm với Trung Quốc, và chúng tôi đã giao tiếp trở lại với các tổ chức khu vực, kể cả ASEAN. ” Tổng thống Obama xác nhận ông đã nhận lời đến dự hội nghị cấp cao do ASEAN tổ chức ở Jakarta năm tới. Chủ tịch nước Việt Nam Nguyễn Minh Triết, Chủ tịch hiện nay của ASEAN phát biểu: “Việt Nam và ASEAN luôn luôn ủng hộ thắt chặt thêm quan hệ giữa ASEAN và Hoa Kỳ trên cơ sở song phương và đa phương. Chúng tôi muốn nâng quan hệ lên một tầm mới, tiến tới chỗ toàn diện hơn và có thực chất hơn cho hòa bình, ổn định và phát triển khu vực chúng tôi. ” Dù không được nêu ra công khai nhưng vấn đề Bắc Triều Tiên và Miến Điện đã được nói đến trong khi họp. Tòa Bạch Ốc nói rằng Tổng thống Obama một lần nữa kêu gọi chính phủ quân sự Miến Điện bước vào quy trình hòa giải quốc gia bằng cách thả tất cả tù chính trị, kể cả bà Aung San Suu Kyi; tổ chức bẩu cử tự do và công bằng vào tháng 11. Trong thông cáo chung sau hội nghị, lãnh đạo ASEAN hoan nghênh việc Hoa Kỳ tiếp tục giao lưu với chính phủ quân sự Miến Điện, hy vọng điều này sẽ khuyến khích Miến Điện thực hiện các cải cách chính trị và kinh tế, tạo thuận lợi cho việc hòa giải quốc gia. Về vấn đề Bắc Triều Tiên, Hoa Kỳ và ASEAN nhắc lại tầm quan trọng của các nghị quyết Liên Hiệp Quốc. Họ kêu gọi Bình Nhưỡng thực thi các cam kết đã đưa ra tại các cuộc đàm phán 6 bên, là từ bỏ mọi vũ khí hạt nhân cùng chương trình hạt nhân hiện hành, và quay lại, vào ngày sớm nhất, với Hiệp định Không Phộ biến Hạt nhân, và những cách bảo vệ an toàn hạt nhân của IAEA. Thông cáo chung nói rằng Tổng thống Obama và lãnh đạo ASEAN cũng đồng ý là cần giải quyết hòa bình các tranh chấp khu vực, tự do lưu thông trên biển, ổn định, tôn trọng luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước về Luật Biển UNCLOS cùng các luật hàng hải quốc tế khác. Bản tóm lược của Tòa Bạch Ốc nói rằng điều này bao gồm cả Biển Nam Trung Quốc. Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton sẽ tham gia hội nghị sơ bộ Đông Á ở Hà Nội vào cuối tháng 10, và Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Robert Gates cũng đến dự hội nghị bộ trưởng quốc phòng châu Á Thái Bình Dương, cũng ở Hà Nội vào tháng 10.