‘Quan hệ quân sự Việt – Mỹ đã tiến một bước dài’
Trợ lý Ngoại trưởng Hoa Kỳ nói cuộc đối thoại thường niên Việt - Mỹ là ‘cơ hội tốt để củng cố mối quan hệ song phương sâu rộng'
Thưa quý vị, cuộc đối thoại lần thứ ba về chính trị, an ninh và quốc phòng giữa Hoa Kỳ và Việt Nam đã diễn ra ở Hà Nội đầu tuần qua với sự tham dự của các giới chức cấp cao hai nước. Về phía Việt Nam có ông Phạm Bình Minh, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao, trong khi đại diện Hoa Kỳ là ông Andrew Shapiro, Trợ lý Ngoại trưởng phụ trách về chính trị và quân sự. Mời quý vị nghe Nguyễn Trung tường thuật về cuộc đối thoại được cho là nhằm ‘củng cố hợp tác song phương’ Hà Nội - Washington trong chuyên mục ‘Câu chuyện Việt Nam’ tuần này. Thứ Trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh cho biết, lần đối thoại thứ ba được tiến hành để ‘thực thi thỏa thuận cấp cao giữa hai nước’. Ông Minh cho hay rằng, hai bên đã thảo luận một loạt các vấn đề liên quan tới chính trị, quân sự và quốc phòng. Theo giới chức ngoại giao này, lãnh đạo cấp cao của hai nước đã thống nhất về việc ‘xây dựng, thiết lập quan hệ trên nhiều mặt và trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau, bình đẳng, cùng có lợi’. Giới chức ngoại giao này nói: ‘Chúng tôi trao đổi vấn đề chống phổ biến vũ khí giết người hàng loạt, chống khủng bố, phòng chống ma túy và tội phạm xuyên quốc gia. Ngoài ra, chúng tôi cũng thảo luận vấn đề cứu trợ thiên tai, an ninh trên biển, tìm kiếm cứu nạn, các chuyến thăm của tàu hải quân cũng như các kinh nghiệm trong việc gìn giữ hòa bình. Chúng tôi cũng thảo luận về hậu quả chiến tranh như vấn đề chất da cam cũng như vấn đề tìm kiếm quân nhân Hoa Kỳ mất tích trong chiến tranh Việt Nam’. Trong khi đó, Trợ lý Ngoại trưởng Hoa Kỳ Andrew Shapiro nhận xét rằng cuộc đối thoại là ‘một cơ hội tốt để củng cố mối quan hệ sâu rộng giữa Việt Nam và Hoa Kỳ’. Ông nói: ‘Cuộc đối thoại rất hiệu quả, và tập trung vào một loạt các vấn đề an ninh và chính trị mà cả hai bên cùng quan tâm. Chúng tôi bàn về các vấn đề cụ thể như an ninh quốc tế và khu vực, trong đó cam kết chung về việc đảm bảo một khu vực châu Á – Thái Bình Dương hòa bình, ổn định và an toàn cũng như tầm quan trọng của việc hợp tác kinh tế giữa hai quốc gia'. Trợ lý Ngoại trưởng Hoa Kỳ nói thêm: 'Tôi hài lòng vì hai bên đã hợp tác và đạt được tiến bộ trong nhiều lĩnh vực và mối quan hệ chính trị - quân sự tiếp tục phát triển’. Ông Shapiro còn cho rằng lần thảo luận thứ ba này càng có ý nghĩa hơn nữa trong bối cảnh Hoa Kỳ và Việt Nam sắp chính thức kỷ niệm 15 năm bình thường hóa quan hệ giữa hai quốc gia. Nhà ngoại giao này nói: ‘Lễ kỷ niệm này là một cơ hội hiếm có để hai bên ngồi lại thảo luận mối quan hệ hợp tác trên mọi cấp độ giữa chính phủ hai nước nhằm tìm ra các tiến bộ đã đạt được trong 15 năm qua và các vấn đề trọng tâm cho các hợp tác trong tương lai. Cuộc đối thoại chính trị và quân sự chỉ là một trong nhiều lĩnh vực hợp tác giữa Hoa Kỳ và Việt Nam’. Trợ lý Ngoại trưởng Hoa Kỳ cũng bày tỏ lạc quan rằng mối bang giao giữa hai quốc gia sẽ ‘phát triển sâu rộng hơn’. Theo ông Shapiro, ‘điều tốt đẹp nhất vẫn còn đang ở phía trước’. Trong khi đó, giáo sư Vũ Hồng Lâm (Alexander Vuving) từ Trung tâm Nghiên cứu An ninh châu Á – Thái Bình Dương ở Hawaii, nhận định rằng ‘so với 5 năm trước, quan hệ quân sự Việt – Mỹ, nhất là sự tin cậy lẫn nhau, đã tiến một bước rất dài trong thời gian qua’. Chuyên gia này đánh giá: ‘Cuộc đối thoại chiến lược thường niên này rất bổ ích cho cả hai bên. Tôi nghĩ cả hai nước đều hài lòng với việc có được cuộc đối thoại đó, cũng như các tiến triển, và kết quả của các cuộc đối thoại trước đây. Đối thoại giúp cho hai bên hiểu biết nhau hơn, và giúp hai bên tạo lòng tin lẫn nhau. Qua mỗi một lần làm việc như vậy thì niềm tin được củng cố hơn và hai bên đi đến các thỏa thuận hợp tác mới, tăng cường hạng mục hợp tác giữa hai nước’. Trước khi cuộc đối thoại diễn ra, ông Shapiro cho báo giới biết rằng tranh chấp ở biển Đông là một trong các chủ đề thảo luận. Ông được trích lời nói rằng Hoa Kỳ ‘muốn nghe đánh giá của Việt Nam về vấn đề này’. Một số chuyên gia nhận xét rằng mối quan hệ quân sự Việt – Mỹ được tăng cường thời gian qua là kết quả nỗ lực của cả hai nước nhằm cân bằng sức mạnh đang lên cũng như ảnh hưởng của Trung Quốc ở khu vực. Đồng quan điểm đó, giáo sư Lâm cho rằng cuộc đối thoại không ‘trực tiếp nhắm vào vấn đề biển Đông, vào Trung Quốc’, nhưng các cuộc đối thoại như vậy ‘cũng tạo ra kênh chính thức để hai phía trao đổi về các vấn đề cùng quan tâm, trong đó có biển Đông, nhất là khi Trung Quốc đang ngày càng hiện diện và hoạt động mạnh mẽ hơn ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương’. Tin cho hay, Đô đốc Robert Willard, Tư lệnh Bộ chỉ huy Quân đội Mỹ ở Thái Bình Dương, cũng tới Việt Nam tham gia cuộc đối thoại lần này. Tại Việt Nam, ông Willard nhấn mạnh lại tuyên bố trước đó của Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Robert Gates tại diễn đàn an ninh khu vực ở Singapore. Ông được báo chí trong nước trích lời nói: ‘Chúng tôi phản đối bất cứ bên nào đòi quyền sở hữu toàn bộ khu vực này thông qua các biện pháp không hòa bình và không tuân theo các công ước quốc tế’. Vị Đô đốc tuyên bố hải quân Hoa Kỳ sẽ tiếp tục đóng vai trò trong việc duy trì ‘an ninh khu vực’. Cuộc đối thoại thường niên về các vấn đề an ninh, quốc phòng và chính trị Việt Nam – Hoa Kỳ nhằm củng cố mối bang giao song phương diễn ra lần đầu tiên năm 2008.