Một số nhận định về sự nghiệp của cựu Thủ tướng VN Võ Văn Kiệt
Giáo Sư Carl Thayer và Giáo Sư Đoàn Viết Hoạt nhận định về sự nghiệp của nguyên Thủ Tướng Việt Nam Võ Văn Kiệt, vừa qua đời ở một bệnh
Giáo Sư Thayer nói ông Võ vănKiệt là một trong những người đầu tiên ủng hộ đổi mới, ông được coi làngười đã đẩy mạnh các nỗ lực đưa Việt Nam hội nhập vào khu vực Châu Á-Thái Bình Dương và thế giới, dẫn đến việc Việt Nam mở cửa ra thế giớibên ngoài, và sau cùng, đưa Hà Nội xích lại gần hơn với Washington. GiáoSư Carl Thayer nói ông Võ văn Kiệt đã bị các thành phần bảo thủ trongĐảng Cộng Sản Việt Nam đả kích nặng nề vì chủ trương cải cách của ông,nhưng những gì xảy ra về sau đã chứng minh là ông Võ văn Kiệt đã điđúng hướng và gặt hái được nhiều thành công. Giáo sư Carl Thayernhận định: "Ông Võ văn Kiệt cũng nên được tưởng niệm như một người đãđẩy mạnh các nỗ lực dân chủ hóa Đảng Cộng Sản Việt Nam, sau khi về hưu,ông trở thành một người chỉ trích Đảng Cộng Sản. Ông Võ văn Kiệt hốithúc Đảng Cộng Sản Việt Nam hãy tiếp tục tiến bước trên con đường cảicách mà ông đã chọn và đẩy mạnh hơn nữa các nỗ lực dân chủ hóa trongnội bộ Đảng. " Thế nhưng mặc dù là một người chủ trương cảicách và tỏ thái độ sẵn sàng lắng nghe các tiếng nói dân chủ ở trongnước, không thể coi ông Võ văn Kiệt là một người ủng hộ các nhà dân chủđòi Việt Nam từ bỏ chính sách độc đảng. Giáo Sư Thayer nói:"Mặc dù lên tiếng kêu gọi thay đổi và kêu gọi cải cách dân chủ, thếnhưng ông Võ văn Kiệt chỉ tán thành việc mở đối thoại với các nhóm dânchủ để tìm hiểu nguyện vọng của họ, chứ ông không hoàn toàn ủng hộ chủtrương của các nhóm dân chủ, như khối 8406 chẳng hạn. " Giáo Sư Thayer nói bất chấp những thành công lớn đó, ông Võ văn Kiệt đã không thực hiện cao vọng chính trị của ông. Giáosư Thayer nói trong những năm giữa và cuối thập niên 1990, ông Võ vănKiệt không tiến xa hơn chức vụ Thủ Tướng để trở thành Tổng Bí Thư ĐảngCộng Sản Việt Nam, vốn là cao vọng của đời ông. Vẫn theo Giáo sưThayer thì lập trường của ông Võ văn Kiệt ủng hộ cải cách đã gặp sựchống đối mạnh mẽ của phe bảo thủ trong nội bộ Đảng. Và do đó khi vềhưu, ông Kiệt đã lên tiếng cổ võ việc mở rộng hơn các quyền tự do báochí và các biện pháp khác để kiềm hãm các nhân vật bảo thủ mà theo ôngđã ngăn cản các nỗ lực đẩy mạnh tiến trình hội nhập và tiềm năng pháttriển của Việt Nam. Giáo sư Thayer nói cái chết của ông Võ vănKiệt có nghĩa là phe chủ trương cải cách tại Việt Nam đã mất đi một cấplãnh đạo vốn vẫn bảo vệ họ. Trong những sự giằng co còn đangtiếp diễn giữa cái cũ và cái mới, giữa phe bảo thủ và phe cải cách bêntrong các cấp lãnh đạo Việt Nam, thì sự ra đi của nguyên Thủ Tướng VõVăn Kiệt là một mất mát lớn đối với phe cải cách, trong đó có Thủ TướngNguyễn Tấn Dũng. Về tầm ảnh hưởng của ông Võ văn Kiệt đối vớicác thế hệ lãnh đạo Việt Nam sau ông, liệu họ có tiếp tục đi theo conđường cải cách triệt để như ông mong muốn hay không. Giáo Sư Thayer nóihãy còn quá sớm để trả lời câu hỏi này. Giáo sư Thayer nói: "Cóthể nói cái chết của ông Võ văn Kiệt xảy ra vào một thời điểm khôngthuận lợi, bởi vì trận chiến giữa phe bảo thủ và phe cải cách trong nộibộ Đảng Cộng Sản Việt Nam vẫn chưa ngã ngũ. Chúng ta có thể chứng kiếnđiều đó qua chuyến đi của ông Nông Đức Mạnh sang thăm Bắc Kinh. Tôi chorằng đây là nhằm vạch ra các chính sách kinh tế không thành công củaông Thủ Tướng, và là một cố gắng bên trong nội bộ Đảng để củng cố vịthế của ông Tổng Bí Thư, đối với một Thủ Tướng được coi là chiếm đượccảm tình rộng rãi. Nếu còn sống, ông Võ văn Kiệt đã có thể góp tiếngnói của ông trong cuộc tranh cãi giữa hai phe bảo thủ và cải cách.Nhưng sự ra đi của ông Kiệt có nghĩa là tiếng nói của ông không đượclắng nghe nữa. " Giáo Sư Đoàn Viết Hoạt, một nhà dân chủ sốnglưu vong ở Hoa Kỳ từng bị cầm tù vì những hoạt động dân chủ của ôngtrong thời kỳ ông Võ văn Kiệt còn là Thủ Tướng, nhận định về ông Võ vănKiệt như sau. Giáo sư Đoàn Viết Hoạt nói: "Ngay từ thời kỳ ôngcòn làm Bí Thư thành phố Saigon, thì tôi thấy ông ấy cũng là một trongnhững người khá là tiến bộ. Ông đã dám sử dụng một số những nhà tríthức cũng như là những người làm việc trong chính quyền cũ, những ngườinào mà ông có thể nâng đỡ được thì ông cũng hết sức là cố gắng nâng đỡ,do đó thì ông ấy có một cái đầu óc tiến bộ, vì vậy sau khi mà ông ấythấy thế hệ lãnh đạo sau ông đã không đi theo cái đường hướng tiến bộnhư ông mong muốn, thì ông có cố gắng đóng góp ý kiến cho họ vì ông ấysợ rằng là cái Đảng Cộng Sản sẽ không có thể tồn tại được, nếu cứ tiếptục theo cái đường hướng hiện nay. " Giáo Sư Đoàn Viết Hoạt nói ông sẽ ghi trên bia mộ chí ông Võ văn Kiệt những dòng chữ này. Giáosư Đoàn Viết Hoạt nói: "Ông Võ văn Kiệt là một người cộng sản tiến bộhơn nhiều người cộng sản khác, nhưng mà ông Ông Võ văn Kiệt vẫn là mộtngười cộng sản và ông vẫn chưa phải là một nhà dân chủ và chưa chấpnhận chế độ dân chủ pháp trị thật sự. " Giáo sư Thayer kết luậnvới nhận định như sau: "Tôi nghĩ tôi sẽ ghi trên bia mộ chí của ông,rằng ông là một nhà đấu tranh cải cách đã đưa Việt Nam từ tình trạng bịcô lập hóa đến hội nhập với thế giới." Thưa quý vị, Giáo Sư Carl Thayer thuộc Học Viện Quốc Phòng Australia, hiện đangthỉnh giảng tại đại học Ohio ở Hoa Kỳ, và Giáo Sư Đoàn Viết Hoạt củaĐại Học Catholic University, đang sống lưu vong tại Hoa Kỳ, nhận định về sựnghiệp của nguyên Thủ Tướng Việt Nam Võ Văn Kiệt, vừa qua đời ở mộtbệnh viện ở Singapore, hưởng thọ 85 tuổi.