Tháng 11, nghĩ về Hiến Pháp VN Dân Chủ Cộng Hòa 1946
Từ lâu đã có nhiều ý kiến, nhất là ý kiến của chính “những người cộng sản phản tỉnh”, đề nghị đảng và nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam tu chỉnh Hiến pháp hiện hành dựa trên Hiến pháp Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa 1946.
Trong bài trước, chúng tôi đã viết về nền cộng hoà được xác lập và thực hiện đầu tiên tại Việt Nam là . Mặc dầu trước đó, tại Việt Nam đã có một , tuy có xây dựng trên nền tảng cộng hòa thật, theo đúng ý nghĩa chân chính của từ ngữ cộng hòa, nhưng chưa bao giờ được thực thi, nên chưa có giá trị pháp lý và thực tế, mà chỉ mang ý nghĩa lịch sử và chính trị. Vì sao? Bài viết lần lượt trình bày: Theo sử liệu tổng hợp, thì ngày 11-3-1945 tức ngày 27 tháng Giêng năm Bảo Đại thứ 20, Nhật đã trao trả độc lập cho vua Bảo Đại. Sau đó chính phủ quốc gia Trần Trọng Kim được thành lập. Tháng 8 năm 1945, lợi dụng tình hình tranh tối tranh sáng, sự rụt rè của chính quyền quốc gia Trần Trọng Kim và sự phân tán của các chính đảng quốc gia,   nhờ tính tổ chức cao và kinh nghiệm đấu tranh lật đổ,  mới tiếp nhận độc lập từ tay Nhật chưa đầy 6 tháng, ép của Vua Bảo Đại thoái vị. Việt Minh cộng sản gọi cuộc cướp chính quyền không đổ máu này là như là cuộc  của đảng cộng sản Bolsevick Nga lật đổ chế độ Nga Hoàng cướp chính quyền năm 1917, thành lập nước (). Nhưng vì thế lực của đảng CSVN vào thời khoảng này còn yếu kém so với các chính đảng quốc gia; và cũng vì quốc tế đang coi chủ nghĩa cộng sản là một hiểm họa toàn cầu của nhân loại cần ngăn chặn loại trừ; nên lãnh tụ cộng đảng Việt Nam   () Sau khi cướp được chính quyền không đổ máu, bằng sức mạnh của quần chúng nhân dân biểu tình khắp nơi, ngày 02/ 09/ 1945, lãnh tụ Cộng đảng Việt Nam Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Tại phiên họp đầu tiên của chính phủ liên hiệp Quốc-Cộng do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch, đề ra 6 nhiệm vụ cấp bách trước mắt, một trong sáu nhiệm vụ đó là xây dựng hiến pháp. Ngày 20/ 9/ 1945, Chính phủ Lâm thời ra sắc lệnh thành lập Ban dự thảo Hiến pháp (). Ngày 19/12/1946 Việt Minh cộng sản phát động cuộc kháng chiến toàn quốc. Do hoàn cảnh chiến tranh hiến pháp 1946 không được công bố, việc tổ chức tổng tuyển cử bầu Nghị viện Nhân dân không có điều kiện thực hiện. Tuy nhiên, chính phủ và quốc hội liên hiệp Quốc-Cộng sau đó do Việt Minh () độc chiếm, lũng đoạn, dưới sự chủ đạo kháng chiến chống Pháp của lãnh tụ cộng đảng Hồ Chí Minh và đảng CSVN. Thế nhưng, Việt Minh cộng sản luôn dùng Hiến pháp 1946 để “” để che dấu bộ mặt cộng sản trước nhân dân () và trước thế giới (). Thực tâm Ông Hồ và đảng CSVN không bao giờ muốn thực hiện bản Hiến pháp Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa 1946 tại Việt Nam. . Điều muốn này của ông Hồ và đảng CSVN đã được thực hiện sau khi cướp được chính quyền trên một nửa nước Miền Bắc qua Hiệp định Genève 1954 chia đôi Việt Nam, với các bản hiến pháp 1959, 1980, 1992… dù hình thức Hiến pháp 1959 vẫn giữ bảng hiệu  của Hiến pháp 1946, để che đây bộ mặt “ngụy dân tộc” để tiến hành cuộc chiến tranh cộng sản hóa Miền Nam dưới ngọn cờ chống ngoại xâm, giải phóng dân tộc.Thế nhưng sau khi cưỡng chiếm được Miền Nam bằng bạo lực quân sự, ”, vẫn còn chút  (). Vì thực chất cũng như thực tế chế độ mệnh danh ” từ quá khứ đến hiện tại chỉ là một ”, với chủ quyền tuyệt đối thuộc về đảng CSVN; độc lập, tự do, dân chủ, nhân quyền chỉ là bánh vẽ, biến thành ân huệ của nhà cầm quyền CSVN ban phát cho người dân nào chỉ biết phục tùng mệnh lệnh của “” mà thôi ! Kẻ nào giám chống lại sẽ bị đàn áp dã man bởi các công cụ là mật vụ, công an, quân đội, toà án, nhà tù, pháp trường… Hiến pháp nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa năm 1946 là một văn bản lập hiến tương đối ngắn, gọn, song khá đầy đủ những điều cơ bản hiến định. Lời nói đầu khẳng định ba nguyên tắc cơ bản của bản Hiến pháp này: 1 -" . ” 2 3 quy định chính thể của Việt Nam là Dân chủ xây dựng trên nền tảng Cộng hòa (). quy định nghĩa vụ và quyền lợi công dân, xác nhận sự bình đẳng về mọi phương diện của tất cả công dân Việt Nam trước pháp luật. quy định về nghị viện nhân dân. () quy định về chính phủ - cơ quan hành chính cao nhất của toàn quốc quy định phương diện hành chính, bộ, tỉnh, huyện, xã; quy định về cơ quan hành chính (ủy ban hành chính và hội đồng nhân dân) các cấp. quy định về cơ quan tư pháp bao gồm toà án tối cao, các toà án phúc thẩm, các toà án đệ nhị cấp và sơ cấp. quy định về việc sửa đổi Hiến pháp, trong đó có quyền phúc quyết hiến pháp của dân. về hình thức và nội dung, Hiến pháp Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa 1946 mang tính tiến bộ, hiện tại vẫn còn phù hợp, nếu được thực thi tại Việt Nam sau khi tu chỉnh để hoàn chỉnh, thích dụng với trình độ dân trí và trào lưu dân chủ thời đại, đáp ứng được khát vọng tự do dân chủ bấy lâu nay của quốc dân Việt Nam trong cũng như ngoài nước. “” và quy định tương đối đầy đủ ngắn gọn, các dân quyền cơ bản: dân chủ, dân sinh, nhân quyền; với các cơ chế tổ chức guồng máy công quyền quốc gia theo nguyên tắc tam quyền phân lập () bảo đảm được các quyền tự do dân chủ của người dân. Sở dĩ có được các ưu điểm này, có lẽ là nhờ trong Ban Dự thảo Hiến pháp có một số thành viên là các nhà luật học, trong đó chúng tôi thấy có tên của Tiến sĩ Nguyễn Cao Hách, sau năm 1954 đã là một trong các Giáo sư Khoa Trưởng Đại học Luật khoa Sài gòn, nay đã quá vãng. so với các bản Hiến pháp sau đó cho đến Hiến pháp ” hiện hành. Hiến pháp 1946 phản ánh đúng tinh thần pháp quyền - ". Điều đó, theo ông được thể hiện ở 5 điểm: Ts. Dũng đánh giá "". khi cho rằng các điểm nổi bật của Hiến pháp 1946 là: Tư tưởng quyền lực thuộc về nhân dân; Tư tưởng pháp quyền; Những quy định về quyền con người và đảm bảo quyền công dân; Cơ chế bảo hiến; Sửa đổi hiến pháp.v.v. về nền lập hiến Việt Nam. , Đại học Saarland, Cộng hòa Liên bang Đức quốc: Rằng đây là bản hiến pháp được soạn thảo theo tinh thần "": lập pháp (), hành pháp () và tư pháp () và hiến pháp của các nước cộng hòa khác. Điều 1 của Hiến pháp 1946 ghi rõ: "". Nó không hề có một điều khoản nào quy định là một đảng phái nào hay một ý thức hệ nào là độc tôn và độc quyền lãnh đạo đất nước như các bản hiến pháp sau này của Việt Nam Dân chủ Cộng Hoà 1959 hay Cộng Hoà Xã Hội Chủ nghĩa Việt Nam. (-) . Ông cho rằng thực tế Hiến pháp 1946 đã có những yếu tố nhất định thể hiện cơ chế phân công quyền lực, kiểm soát và cân bằng quyền lực. , thì cho rằng Hiến pháp năm 1946 là "" và " Ông tỏ ý tiếc rằng sáu mươi năm sau Việt Nam ." Theo ông, Hiến pháp 1946 vẫn phù hợp với hoàn cảnh hiện tại của Việt Nam và "". được hình thành trong một bối cảnh lịch sử đặc biệt, nên chưa được ban hành và thực thi, nên không có giá trị pháp lý cũng như thực tế, mà chỉ có ý nghĩa lịch sử và chính trị. Bản Hiến pháp này được các nhà lập hiến soạn thảo trên nền tảng cộng hòa đúng theo ý nghĩa chân chính của từ ngữ “), với cơ cấu tổ chức chính quyền dân chủ được thiết định thể hiện và bảo đảm được các quyền tự do dân chủ của người dân buộc nhà cầm quyền phải tôn trọng, bảo vệ và hành xử () . . Vì trước cũng như sau khi cướp được chính quyền, trong nhiều thập niên qua, đảng Cộng sản Việt Nam chỉ “” để thực hiện một chế độ độc tài toàn trị cộng sản  Hệ quả tàn hại nghiêm trọng, toàn diện, di hại lâu dài cho nhân dân, dân tộc và đất nước như thế nào không cần nói ra thì quốc dân Việt Nam từng là nạn nhân đều đã biết rõ qua thực tiễn. “”, đề nghị đảng và nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam tu chỉnh Hiến pháp hiện hành dựa trên Hiến pháp Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa 1946. Đây như là một thông điệp, rằng đã đến lúc, tuy có quá trễ, những chưa quá muộn, đảng CSVN cần “”, được thể hiện qua ” chế độ độc tài toàn trị cộng sản hiện nay qua chế độ dân chủ pháp trị theo đúng ý nguyện của toàn dân, vì lợi ích quốc gia dân tộc và tương lai của các thế hệ dân Việt mai sau. Tổng bí thư đảng CSVN kiêm Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và các đảng viên đảng Cộng sản Việt Nam nghĩ sao? – Bao giờ Việt Nam mới có một chế độ dân chủ pháp trị, với một bản Hiến pháp dân chủ xây dựng trên nền tảng cộng hòa từng được Hiến pháp Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa xác lập năm 1946, mà chưa thực hiện được? (1)-   cho thấy các chính đảng quốc gia được chia cho 70 đại biểu trên tổng số 403 còn lại là của đảng CSVN và các tổ chức ngoại vi hay những cá nhân không đảng phái do đảng CSVN chọn lựa và khống chế. , trong đó có 333 đại biểu được bầu (  ) bao gồm Việt Minh 120 ghế,  46 ghế,  24 ghế,  143 ghế. Việc có các đại biểu đặc cách không qua bầu cử này là theo thoả thuận trước cuộc bầu cử đạt được ngày 24 tháng 12 năm 1945 giữa  với Việt Cách và Việt Quốc. Việc này thể hiện chủ trương của Việt Minh về “”, để che đậy bộ mặt cộng sản hầu tập trung được các lực lượng kháng chiến quốc gia chống thực dân Pháp. :  () được Quốc hội bầu ra ngày  năm 1946 gồm có 11 thành viên: , , ,  (),  (),  ( (). Ban này tiếp tục nghiên cứu dự thảo hiến pháp. Đa số cũng thuộc đảng CSVN (6/5). . Sau đó, Quốc hội ra nghị quyết giao nhiệm vụ cho Ban Thường trực Quốc hội   đã làm việc tổ chức tổng tuyển cử bầu Nghị viện nhân dân (Quốc hội) không có điều kiện để thực hiện. . Thiện Ý nguyên luật sư tại Sài Gòn trước 1975, hiện là Chủ tịch Câu Lạc bộ Luật khoa Việt Nam ở Houston. Các bài viết của Thiện Ý là bài viết cá nhân và được đăng tải với sự đồng ý của đài VOA nhưng không phản ánh quan điểm chính thức của chính phủ Hoa Kỳ.