Chuyện xuất cảng thủy sản sang EU và lời ông Thủ Tướng
Cứ như lời ông Phúc mới phát biểu thì trong năm năm vừa qua, hệ thống Tổ công tác do ông chỉ đạo  rất xứng đáng với tám chữ: Quyết liệt, Kịp thời, Hiệu quả, Thực chất…
Chính phủ Việt Nam vừa tổ chức một hội nghị nhằm (1). Cách nay năm năm, sau khi được chọn làm Thủ tướng, ông Nguyễn Xuân Phúc thành lập… hệ thống… do ông trực tiếp chỉ đạo vì ... Ở hội nghị vừa kể, ông Phúc nói thêm rằng, ông thành lập hệ thống này với hy vọng khắc phục tình trạng… . … Cứ như lời ông Phúc mới phát biểu thì trong năm năm vừa qua, hệ thống do ông chỉ đạo rất xứng đáng với tám chữ: *** Vào ngày mà chính phủ Việt Nam tổ chức Tổng cục Thủy sản (TCTS) kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN PTNT): Tổng cục trưởng TCTS vừa mới cảnh báo: (2). Năm 2010, Ủy ban châu Âu (EC) ban hành qui định chống khai thác bất hợp pháp, không khai báo, không theo quy định (illegal, unreported, unregulated fishing – gọi tắt là IUU) và áp đặt IUU đối với toàn bộ hải sản xuất cảng sang thị trường của các quốc gia thuộc Liên hiệp châu Âu (EU). Thủy sản của quốc gia nào đó xuất cảng sang EU sẽ hết sức dễ dàng hoặc sẽ gặp rất nhiều khó khăn, thậm chí bị cấm xuất cảng sang EU nếu được EC xác định là đạt yêu cầu của IUU (thẻ xanh IUU), hoặc bị EC xác định chưa đạt – phải khắc phục (thẻ vàng IUU), hoặc cấm xuất cảng sang toàn bộ các quốc gia thuộc EU (thẻ đỏ IUU). Cách nay bốn năm, EC đã phạt thủy sản Việt Nam xuất sang EU thẻ vàng IUU vì hàng loạt vi phạm: Sử dụng các loại ngư cụ hủy diệt tài nguyên biển, khai thác bất hợp pháp, xác nhận nguồn gốc thủy sản xuất cảng sang thị trường EU không rõ ràng... Trong khi nhiều quốc gia Đông Nam Á như Philippines chỉ mất chừng mười tháng tự điều chỉnh đã thuyết phục được EC thu hồi thẻ vàng thì giờ, theo cảnh báo của TCTS, Việt Nam đối diện với nguy cơ lãnh thêm… thẻ đỏ IUU! Tuy từ 2017 đến nay, toàn bộ thủy sản mà Việt Nam xuất cảng sang EU bị giữ lại kiểm tra nguồn gốc, thời gian lưu giữ từ ba đến bốn tuần, chưa kể mỗi container mất thêm khoảng 700 Mỹ kim phí kiểm tra… thiệt hại cả đơn lẫn kép cho nhiều giới (doanh nhân, ngư dân,…) nhưng hệ thống công quyền Việt Nam vẫn không đưa được thủy sản Việt Nam thoát ra khỏi tình trạng bị phạt thẻ vàng IUU. Dẫu đã có “kế hoạch hành động, kịch bản chung” (3) cho cả hệ thống chính trị (soạn – thông qua Luật Thủy sản, điều chỉnh các quy phạm pháp luật cho phù hợp với tập quán, thông lệ quốc tế, bao gồm cả qui định về IUU của EC), lẫn hệ thống công quyền (ngoài Bộ NN-PTNT, Việt Nam còn kéo cả Bộ Quốc phòng, chính quyền 28 tỉnh ven biển nhập cuộc) (4) nhưng hiệu quả dường như không những không tốt mà còn tệ hơn. *** Kiến nghị và cảnh báo của TCTS chính là ví dụ gần nhất, rõ nhất cho thấy cả thực trạng lẫn hiệu quả hoạt động của hệ thống công quyền Việt Nam. Thủ tướng Việt Nam lạc quan… thái quá khi tặng… tám chữ vàng cho Tổ Công tác vốn vẫn được ca ngợi như sáng kiến của ông. Ông Phúc chắc chắn là người… Việt, rành… tiếng Việt nhưng cách ông dùng tiếng Việt dễ làm đồng bào của ông nghe xong phải… nghĩ. Nếu … thì làm sao lại khen là… ? Chuyện thủy sản Việt Nam vẫn phải cầm… thẻ vàng IUU khi xuất cảng sang EU, thậm chí có thể là còn được tặng thêm… thẻ đỏ IUU có khác gì bằng chứng cho thấy tình trạng… vẫn… còn nguyên! Thủ tướng có tuyên bố, cam kết gì gì đó thì cũng chẳng khác gì ông tiên phong… “” nhằm… trên con đường xây dựng… mà “cạo” xong, đừng mơ… “tiến”? (1) (2) (3) (4) Trân Văn là bút danh của một nhà báo có 28 năm làm việc ở nhiều vị trí khác nhau (Cộng tác viên, Phóng viên, Biên tập viên, Thư ký Tòa soạn) của một số đài truyền hình, đài phát thanh, nhật báo, tuần báo, báo điện tử tại Việt Nam và Hoa Kỳ. Các bài viết của Trân Văn là blog cá nhân và được đăng tải với sự đồng ý của đài VOA nhưng không phản ánh quan điểm chính thức của chính phủ Hoa Kỳ.