Trợ lý Ngoại trưởng Hoa Kỳ: ‘Mỹ sẽ tiếp tục thúc ép VN về nhân quyền’
Ông Posner nói với VOA, 'Mỹ cũng muốn hướng tới quan hệ chiến lược', nhưng Việt Nam 'cần nghiêm túc giải quyết vấn đề nhân quyền'.
Thưa quý vị, Việt Nam và Hoa Kỳ đã tiến hành một cuộc đối thoại thường niên về nhân quyền nhằm trao đổi và thu hẹp các bất đồng hồi cuối năm 2010. Trong cuộc phỏng vấn dành riêng cho Nguyễn Trung mới đây, ông Michael Posner, Trợ lý Ngoại trưởng Hoa Kỳ phụ trách Dân chủ, Nhân quyền và Lao động, người đại diện phía Mỹ tham gia cuộc đối thoại, cho biết, nhân quyền ‘sẽ luôn là một thành tố chính’ trong mối quan hệ Việt – Mỹ. Ông Posner còn cho hay, Washington sẽ ‘tiếp tục thúc ép Việt Nam’ về vấn đề gây tranh cãi giữa hai quốc gia. Mời quý vị theo dõi cuộc trao đổi trong chương trình ‘Câu chuyện Việt Nam’ tuần này. Tôi nghĩ chúng tôi đã có các cuộc thảo luận tốt đẹp, thẳng thắn và mang tính xây dựng. Chúng tôi rõ ràng vẫn có những khác biệt, nhưng tôi cho rằng có sự thừa nhận cả ở phía chính phủ Hoa Kỳ và Việt Nam rằng vấn đề nhân quyền là một thành phần của mối quan hệ. Chúng tôi có mối quan tâm về kinh tế, an ninh và chính trị, và nhân quyền cũng là một thành tố trong tổng thể mối bang giao đó. Chính bởi vậy, chúng tôi tiến hành các cuộc đối thoại thường niên về nhân quyền. Những cuộc trao đổi này rất quan trọng vì đó là dịp chúng tôi nêu lên các quan ngại. Như tôi đã nói, đúng là còn tồn tại những bất đồng, nhưng có những điều chúng tôi vẫn có thể cùng nhau giải quyết. Tôi cho rằng họ đồng tình thông qua hành động. Chúng tôi tiến hành thảo luận hàng năm và các cuộc đối thoại mang rất nhiều thực chất. Có những lĩnh vực chúng tôi đồng ý cùng nhau hợp tác làm việc, ví dụ như, chính phủ Việt Nam nghiêm túc cân nhắc thông qua hiệp ước bãi bỏ các hình thức tra tấn và đối xử thô bạo. Chúng tôi cũng đã ký biên bản ghi nhớ, hợp tác với chính quyền Việt Nam một khi họ thông qua nhằm thực thi tốt nhất hiệp ước đó. Đó là những dấu hiệu chứng tỏ chúng tôi hợp tác với nhau, nhưng đồng thời chúng tôi vẫn còn bất đồng về một số vấn đề. Có. Chúng tôi đã trao đổi với thân nhân của một số người bị cầm tù vì các hoạt động của họ. Chúng tôi cũng tới thăm và nói chuyện với một nhà hoạt động. Chúng tôi cố gắng tiến hành các cuộc thảo luận chính thức với chính quyền Việt Nam cũng như lắng nghe người dân. Nhân quyền được xác định bởi một hiệp ước và thỏa thuận mang tính quốc tế, đó là Tuyên ngôn Quốc tế về Nhân quyền. Tuyên bố này chỉ rõ các quyền dân sự cũng như chính trị, ví dụ như quyền không bị tra tấn, bị giam giữ mà không được đem ra xét xử, hay quyền được bày tỏ quan điểm tự do cũng như quyền tiếp cận pháp lý và được xét xử công bằng. Tất cả những quyền như tự do báo chí, quyền kiến nghị chính phủ tham gia tiến trình chính trị, đều được ghi và công nhận trong hiệp ước và được phần lớn các quốc gia trên thế giới công nhận. Chúng tôi vẫn tiếp tục nêu quan ngại về chuyện hạn chế tự do Internet với chính phủ Việt Nam. Ngoại trưởng Clinton đã nêu vấn đề này khi tới Việt Nam mùa thu năm ngoái. Chúng tôi cũng đã thảo luận nhiều về chủ đề này trong cuộc đối thoại song phương hồi tháng 12. Tôi nghĩ rằng đây cũng là một lĩnh vực chúng tôi còn bất đồng với Hà Nội. Theo quan điểm của chúng tôi, tồn tại tình trạng giới hạn vô lý về tiếp cận mạng toàn cầu và tự do Internet ở Việt Nam. Nhưng xét về một khía cạnh nào đó, chính phủ Việt Nam đã không đồng ý, và cho rằng họ làm điều đó để bảo vệ an ninh quốc gia cũng như bảo vệ luật pháp nội bộ. Đây là một vấn đề chúng tôi sẽ tiếp tục hối thúc nhằm dẫn tới thay đổi. Chúng tôi dĩ nhiên tiếp tục theo dõi tình trạng chặn Facebook, mà chúng tôi biết vẫn diễn ra trong năm vừa qua. Chúng tôi tiếp tục bày tỏ và giữ nguyên quan điểm rằng Internet cần phải được duy trì cởi mở và tự do để người dân có thể tự do bày tỏ quan điểm trong cộng đồng, cũng như trên toàn quốc hay mở rộng ra trên toàn thế giới. Số người sử dụng Internet ở Việt Nam rất lớn, và đó là điều tốt. Nhưng chúng tôi cũng đồng thời cho rằng chính phủ cần phải nới lỏng giới hạn Internet để người dân có thể tự do bày tỏ quan điểm. Nhìn chung, không chỉ riêng Việt Nam, mà còn ở các xã hội châu Á, Mỹ Latin và các xã hội khác, có cơ hội hợp tác và làm việc với các công ty hoạt động trên toàn cầu nhằm thúc ép họ thực hiện các biện pháp cải thiện điều kiện làm việc cho các công nhân làm việc cho họ. Đối với các sản phẩm được sản xuất tại Việt Nam cho các công ty toàn cầu hay công ty Mỹ, tôi nghĩ chúng tôi có cơ hội khuyến khích các công ty nổi tiếng toàn cầu đó gia tăng việc tôn trọng quyền của người lao động ở Việt Nam. Chúng tôi làm việc chặt chẽ với ủy ban này. Chúng tôi dĩ nhiên quan tâm tới những quan ngại của họ. Một phần trong cuộc đối thoại hồi tháng 12, chúng tôi đã thảo luận nhiều về một loạt các vấn đề về tự do tôn giáo. Hiện chúng tôi đang trong quá trình hoàn tất quyết định về việc nước nào sẽ bị đưa vào danh sách CPC. Chúng tôi giữ vững quan điểm đưa ra trong báo cáo. Đây là kết quả làm việc không mệt mỏi của các nhân viên ngoại giao làm việc tại Washington cũng như tại đại sứ quán ở Việt Nam. Nếu chính phủ Việt Nam thấy có vấn đề gì cụ thể hoặc thấy điều gì không chính xác, chúng tôi sẽ xem lại. Nhưng chúng tôi giữ vững quan điểm đã nêu. Tôi nghĩ rằng mối quan hệ chiến lược là điều quan trọng và cũng là điều chúng tôi cũng muốn hướng tới. Nhưng đối với chúng tôi, thành tố quan trọng là các vấn đề nhân quyền cần phải được chính phủ Việt Nam nghiêm túc giải quyết, và cần phải được cải thiện. Đây là một phần của mối quan hệ chiến lược, và sẽ luôn là vậy. Chúng tôi sẽ tiếp tục thúc ép về vấn đề này.