‘Trung Quốc đánh dấu một bước leo thang mới ở biển Đông’
Một học giả nhận định rằng vụ việc mới đây cho thấy ý đồ bành trướng biển Đông của Bắc Kinh.
Thưa quý vị, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm 7/6 đã kêu gọi Việt Nam nghiêm túc nỗ lực giải quyết những căng thẳng xung quanh khu vực lãnh hải tranh chấp ở biển Nam Trung Hoa (tức biển Đông), sau khi hàng trăm người Việt tập hợp, phản đối hành động cắt cáp tàu thăm dò địa chấn của Việt Nam. Cuộc tuần hành hiếm hoi diễn ra sau khi Hà Nội cho rằng Bắc Kinh cố tình làm dư luận hiểu nhầm khu vực không có tranh chấp thành khu vực tranh chấp. Trả lời VOA Việt Ngữ, học giả Dương Danh Dy, nguyên Tổng lãnh sự Việt Nam ở Quảng Châu, Trung Quốc, nói ông không ngạc nhiên khi Việt Nam mạnh mẽ lên tiếng chỉ trích nước láng giềng phương Bắc. Mời quý vị theo dõi cuộc phỏng vấn trong chuyên mục ‘Câu chuyện Việt Nam’ tuần này. Không những là nghiêm trọng nhất mà nó còn đánh dấu một bước leo thang mới của Trung Quốc trong việc bành trướng ra biển Đông. Tại sao tôi lại nói như thế? Trước đây, mấy tàu ngư chính có va chạm thì chỉ va chạm với tàu đánh cá của Việt Nam thôi, nhưng bây giờ thì đường hoàng ba cái tàu có số hiệu hẳn hoi dám cắt cáp của một đơn vị quốc doanh của Việt Nam chứ không phải dân thường. Tôi đánh giá rõ ràng đây là một bước leo thang mới rất nghiêm trọng của nhà cầm quyền Trung Quốc trong ý đồ bành trướng, và nếu Việt Nam cũng như các nước trong khu vực hay các nước lớn trên thế giới không biểu thị thái độ đúng mức thì chắc chắn nhà cầm quyền Bắc Kinh sẽ còn đi những bước mới nữa. Mà tôi xin nói lại rằng ông Lương Quang Liệt, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc, nói rằng quân đội Trung Quốc không dính líu gì tới vụ này. Nghe thế, người không biết thì cho rằng có thể đó không phải là quân đội Trung Quốc, nhưng mà tôi chỉ xin đặt một câu, nếu như các chiến sĩ hải quân thuộc Quân Giải phóng Trung Quốc thay đổi áo thường phục, thì lập tức họ sẽ trở thành mấy sĩ quan và thủy thủ trên tàu hải giám vừa rồi. Tôi theo dõi thì thấy nói chung là họ cũng rón rén đấy. Tôi phải nói lại như này, gọi là biểu tình thì cũng không chuẩn xác, mà gọi là tụ tập thì cũng không chuẩn xác. Theo tôi, phải gọi đúng là đây là một cuộc tuần hành để thể hiện ý chí bảo vệ chủ quyền lãnh hải của nhân dân Việt Nam. Đấy là điểm thứ nhất, và thứ hai là để cảnh cáo cho những kẻ âm mưu bành trướng ở biển Đông là hãy coi chừng, hãy thấy được ý chí và thấy được sức mạnh của nhân dân Việt Nam. Tôi thấy rằng là phía Trung Quốc đưa tin thì lúc đầu họ không dám đưa thông tin của họ đâu, mà họ đưa lại tin của AFP. Họ cũng dùng chữ tụ tập và chỉ đưa tin về việc vài trăm người ở Hà Nội bị xua đuổi. Họ không dám nói tới cuộc tuần hành lớn ở TP HCM. Họ lờ đi không nói đến. Rồi sau đó dần dần mức độ đưa tin cũng leo thang dần lên, nhưng theo tôi thấy thì cũng có mức độ thôi. Như tôi đã nói ban đầu, đây là bước leo thang mới của nhà cầm quyền Bắc Kinh, mà cái này chắc chắn là, những vị ở Bộ Ngoại giao Việt Nam thấy rõ điểm này, cho nên người ta phải lên tiếng mạnh dạn. Còn phía Trung Quốc vì ý đồ bị bóc trần trước dư luận thế giới thì buộc phía Trung Quốc phải tung ra luận điệu bào chữa cho thái độ bành trướng ngang ngược của họ thôi. Sau khi Trung Quốc làm việc này thì lập tức Hội nghị ASEAN ở Singapore lên án, rồi sự đồng thuận của ASEAN trong việc không làm căng thẳng tình hình biển Đồng, rồi giải quyết vấn đề biển Đông thông qua đa phương, không tán thành ‘đường lưỡi bò’ của Trung Quốc và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ lên tiếng. Tôi không ngạc nhiên vì theo tôi đó là lẽ đương nhiên. Đến lúc chúng ta phải làm. Người Việt Nam dù có nhân nhượng đến đâu, có muốn hòa bình chung sống với Trung Quốc đến đâu cũng không thể lùi được nữa rồi vì đây là một bước leo thang mới. Đây là lần đầu tiên tàu Trung Quốc xuất hiện trước một đoàn tàu khảo sát của Việt Nam. Họ xuất hiện không phải với tàu ngư chính mà là tàu hải giám có số hiệu. Những tàu đó thực chất, theo tôi, là chiến hạm trá hình, và có thể có cả các sĩ quan hải quân mặc thường phục ở trên đó. Mà xâm phạm là xâm phạm tàu quốc doanh của Việt Nam làm nhiệm vụ chứ không phải là tàu đánh cá. Đây là một cái mới. Nếu ta không ngăn chặn, không phản đối thì Trung Quốc sẽ làm nữa. Tôi cho rằng thái độ của chính quyền Việt Nam cũng như của nhân dân Việt Nam thì một mặt biểu hiện rõ tinh thần kiên quyết bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của mình và một mặt khác cũng thể hiện rõ cái kiềm chế và vẫn muốn giữ gìn quan hệ với Trung Quốc, không đi đến chỗ căng thẳng thêm. Theo tôi, tất nhiên đây là một việc không đẹp trong quan hệ. Người Việt Nam không mong muốn có bước này. Nhưng đây là do nhà cầm quyền Trung Quốc gây ra thôi nên họ phải gánh chịu thôi. Hậu quả như thế nào họ phải gánh chịu thôi. Nhân dân Việt Nam không thể nào im lặng trước những việc làm ngang ngược của Trung Quốc như vậy được. Nếu Trung Quốc còn có những hành động ngang ngược, ngang trái, leo thang hơn nữa, thì tôi dám chắc rằng những cuộc tuần hành, thể hiện ý chí của nhân dân Việt Nam sẽ còn mạnh mẽ hơn nữa.