Mỹ cấp học bổng như thế nào?
Từ khi Cá bắt đầu viết blog Like-Go-America thì có lẽ câu hỏi 'muốn xin được học bổng đi du học Mỹ thì làm thế nào?' là câu mà Cá gặp nhiều nhất,
Cá có người bạn được học bổng toàn phần du học từ năm cấp 3 của một trường nội trú, cho nên người bạn đó đã sang Mỹ từ năm lớp 10 để du học. Sau đó thì bạn ấy tiếp tục đi học đại học cũng theo diện học bổng toàn phần. Tính đến nay thì bạn ấy cũng đã ở đây được bốn, năm năm rồi. Cá kể cho các bạn nghe điều này để các bạn yên tâm rằng không nhất thiết phải chờ đến khi học đại học hay cao học thì mới có thể có học bổng hay đi du học nói chung. Tuy nhiên, để xin được học bổng thì lại là một câu chuyện khác. Vậy nói chung thì Mỹ cấp học bổng như thế nào? Từ khi Cá bắt đầu viết blog Like-Go-America thì có lẽ câu hỏi xin học bổng du học Mỹ như thế nào câu hỏi mà Cá gặp nhiều nhất, bất kể là học bổng trung học hay đại học hay cao học. Do đó mà trong blog này, Cá xin trình bày lại cho các bạn một cách ngắn gọn về chuyện các trường tại Mỹ cấp học bổng như thế nào. Các bạn cũng lưu ý là đây là những thông tin dựa trên hiểu biết và kinh nghiệm mà Cá đã trải qua khi xin học bổng, cho nên chỉ mang tính tham khảo thôi nha. Và trong khuôn khổ bài viết có hạn, Cá sẽ chỉ đề cập qua những dạng học bổng thường thấy thôi, vì dù sao thì Cá cũng không làm trong ngành giáo dục nên không thể biết hết tất cả mọi thứ được. Khi đi du học, theo Cá biết thì các du học sinh thường sẽ được cấp một trong hai dạng visa là visa J1 và visa F1. Visa J1 áp dụng trong một năm và thường được sử dụng trong các chương trình giao lưu, trao đổi văn hóa có thể là ở trung học, đại học, hay thậm chí là cao học. Visa F1 thì cho phép học sinh học đến khi nào tốt nghiệp thì thôi. Xin nói về dạng visa J1 trước. Ở Việt Nam hiện nay có rất nhiều chương trình học bổng giao lưu văn hóa, và những học sinh theo các chương trình này sẽ được cấp dạng visa J1 để đi học, với mục đích chính dĩ nhiên là trao đổi văn hóa. Việc tìm kiếm các học bổng dạng này không khó vì bây giờ có vẻ nó khá phổ biến ở Việt Nam, nhất là ở các trung tâm dạy tiếng Anh. Tuy nhiên, cũng vì bắt đầu phổ biến và có nhiều nơi tổ chức nên các bạn cần phải cẩn thận trong việc lựa chọn đâu là nơi uy tín, có thể tin tưởng được, để ‘giao phó’ bản thân mình hay con mình cho họ trong một năm học. Tuy nhiên, nếu muốn theo học trung học ở Mỹ hơn một năm và không phải trong chương trình giao lưu văn hóa gì hết thì thường mọi người sẽ chọn phương pháp kiếm học bổng tại các trường tư hoặc trường nội trú. Những người theo học dạng này sẽ có visa F1. Nhưng tại sao lại không phải trường công mà là trường tư hay trường nội trú? Nếu là công dân Mỹ và gia đình thuộc diện trung lưu hay dưới mức đó thì thường mọi người sẽ cho con mình đi học trường công, vì trường công ở Mỹ là miễn học phí cho công dân Mỹ. Còn nếu gia đình khá giả hay giàu có thì mới gửi con mình vào trường tư hay nội trú vì chi phí ở các trường này rất đắt, nếu không muốn nói là cực kỳ tốn kém. Tuy nhiên, đó là công dân Mỹ, còn công dân mình thì theo luật của Mỹ (bạn đọc trang này để hiểu thêm nhé: ), du học sinh phải đóng học phí mà không có hình thức nào để miễn cả…Trong khi đó, tại các trường tư hay trường nội trú, du học sinh không những được nhận học mà còn có cơ hội được học bổng, cho nên đó là lí do mà các bạn đi du học tại các trường như thế này. Và đây là trang web các bạn có thể tham khảo về danh sách các trường nội trú Mỹ có học bổng Nhưng các bạn cần phải vào website của từng trường để tìm hiểu chính sách trao học bổng cho học sinh quốc tế là như thế nào cũng như các thông tin quan trọng khác. Cũng giống như ở trung học, các sinh viên cũng sẽ có thể có visa J1 nếu đi giao lưu, hoặc visa F1 nếu muốn lấy bằng đại học. Nhưng khác với trung học, sinh viên có thể có cơ hội xin học bổng ở bất kể hệ thống trường nào, công, tư, cao đẳng v..v… Tuy nhiên, nếu không phải có chương trình đào tạo liên kết với các trường tại Việt Nam, thì các trường đại học công tại Mỹ vẫn cấp rất ít học bổng cho sinh viên quốc tế. Nói đơn giản, ‘cơm thì vẫn có nhưng không nhiều.’ Các trường công Cá nói ở đây là nói chung, không tính những trường top đầu trong nhóm Ivy League. Nếu bạn nghĩ mình hay con mình muốn thử sức tại các trường Ivy League này thì chuyện được học bổng toàn phần sau khi được nhận là hoàn toàn có thể. Nhưng đó là số ít, ở đây Cá đang nói đến các trường công nói chung. Còn tại các trường tư thì số tiền học bổng, hỗ trợ tài chính như Cá đã nói trong một số bài viết trước đó thì thường hào phóng hơn. Ví dụ: một năm tại một trường công tốn khoảng $30,000 và họ cho bạn $10,000, như vậy bạn phải đóng $20,000. Với số tiền tương đương như thế, nhưng tại các trường tư, bạn có thể có cơ hội được học bổng toàn phần (sau khi đã vượt qua một chặng đường tranh giành học bổng quyết liệt) hoặc ít ra số tiền phải đóng có thể chỉ là $10,000, $15,000, hoặc thấp hơn. Hai phần mà Cá mới đề cập ở trên mới chỉ là trong phạm vi học bổng do trường cấp. Bây giờ mới là chuyện kiếm học bổng ở ngoài, từ một tổ chức hay cá nhân nào đó. Ở bậc trung học, nếu có tổ chức hay cá nhân tài trợ tiền học cho bạn đi học tại một trường công thì vẫn hoàn toàn được, nhưng số tiền tài trợ đó vẫn phải là nguồn tài trợ tư nhân, không phải là nguồn tài trợ công. Bạn có thể đọc kỹ ở trang  mà Cá đã đính kèm ở trên. Ở bậc đại học hay cao học thì chuyện này ‘dễ thở’ hơn. Bạn muốn kiếm học bổng ở đâu cũng được. Miễn là bạn giành được học bổng thì tất cả các trường đều nhận bạn. Hình thức thi học bổng ngoài tuy rất cạnh tranh nhưng cũng rất thú vị. Nó thú vị ở chỗ là không chỉ được thực hiện qua những hình thức truyền thống như hùng biện, viết luận, một số tổ chức ngoài còn cho phép bạn thi qua hình thức làm video, làm dự án cá nhân hay theo nhóm. Cho dù là học bổng nào thì số tiền bạn thắng đều có thể được sử dụng để đi học. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý là học bổng ngoài cũng vẫn có một số hạn chế như về độ tuổi, giới tính (thường là chỉ dành cho phụ nữ), hoặc là sẽ có học bổng chỉ dành cho công dân Mỹ hay thường trú nhân (thẻ xanh. ) Vì thế khi tìm học bổng, bạn cũng cần phải để ý kỹ chuyện này nữa. Trên đây là sơ qua những gì mà Cá biết về cách thức Mỹ cấp học bổng. Giải thích thì dài nhưng tóm gọn lại thì có mấy điểm sau mà Cá nghĩ bạn nên nhớ cân nhắc: Chúc các bạn một cuối tuần vui vẻ và không bị cắt điện (đối với những ai đang ở Việt Nam)!! Mong với những trải nghiệm nho nhỏ nhưng rất thật của mình với tư cách là một du học sinh ở Mỹ, mình có thể giúp được một số người, đặc biệt những ai Thích Đi Mỹ, có thể hiểu hơn chút ít về miền đất Bắc Mỹ này.