Thảm đỏ: Trải hay dệt?
- Người kêu cứ kêu, người gọi cứ gọi nhưng nhân tài không về địa phương mà đổ về các thành phố lớn như TP.HCM, Hà Nội… Đó là hiện tượng một số cán bộ, công chức sau khi được địa phương đưa đi đào tạo không chịu quay về hoặc có về thì ít tháng lại tìm cớ ra đi. Trong bài viết này, tôi lấy tỉnh Trà Vinh là một minh chứng, bởi đây là tỉnh có chính sách trải thảm đỏ khá tốt trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Trải không như mong đợi Mới đây, trong cuộc họp Hội đồng Tư vấn của ĐH Trà Vinh - trường có số nhân lực trình độ cao nhiều nhất tỉnh Trà Vinh - Chủ tịch Hội đồng Tư vấn cũng là Chủ tịch tỉnh, ông Trần Hoàn Kim, đã thừa nhận một thực tế: “Chính sách có, thảm đỏ có nhưng không ai về” bởi đa số những nhân lực có trình độ cao đều đòi hỏi một môi trường làm việc cùng một chế độ lương bổng hấp dẫn mà điều này các tỉnh cũng đành chịu. Sau khi nhận được một số tiền trợ cấp (khoảng 50-100 triệu/người) thì cách trả lương cho các “nhân sĩ” này cũng phải theo quy định hiện hành của Nhà nước. Trong khi đó, nếu ở các thành phố lớn, với học vị như vậy, chỉ cần dạy cho các trung tâm luyện thi, một năm họ cũng thu được gần trăm triệu. “Bồi” thêm cho thực trạng này, GS.TS Lê Quang Minh, PGĐ ĐH Quốc gia TP.HCM, phát biểu: “Tiến sĩ thì cũng có nhiều dạng, dạng mà về địa phương chỉ để nhận một nhà công vụ và một trăm triệu thì nên xem lại. Với một tiến sĩ “xịn”, điều họ cần là môi trường tốt để làm việc và cống hiến”. Dệt không khéo mất luôn chài “Bó tay” với chính sách trải thảm đỏ, các địa phương phải đưa người của mình đi đào tạo trong nước hay bằng các đề án ở ngoài nước. Nhưng xem ra chính sách này cũng đang gặp không ít khó khăn do xuất hiện một xu hướng mới mà kinh nghiệm dân gian vẫn gọi là “có giò cò bay”. Các cán bộ sau khi đã được đào tạo, một là tìm mọi cách ở lại các thành phố để có thu nhập cao hơn, hai là về quê phục vụ ít tháng lại tìm cách “bay” cũng vì lí do thu nhập, cuộc sống và môi trường làm việc. Không “bay” sao được khi mà về lại địa phương, ngoài một số tiền trợ cấp như “muối bỏ biển” so với số tiền túi mà mình bỏ ra để học tập, các sĩ tử không nhận được sự quan tâm cần thiết của lãnh đạo các tỉnh về nơi ăn chốn ở (bởi chỉ chăm chăm lo cho người ngoài tỉnh), về trang thiết bị để nghiên cứu, giảng dạy, đặc biệt là tiền lương (không thêm đồng nào so với trước khi đi học). Thử hỏi trong thời buổi kinh tế này, các tỉnh lấy gì giữ chân họ? 3, 4 thạc sĩ được đưa đi đào tạo xong về ở chung trong một phòng ọp ẹp trong khu tập thể, 15m2 cho 3 cái giường, 3 xe gắn máy. Mùa khô thì nóng bức, mùa mưa thì ngập nước đến chỗ nằm, người ta có thể vừa nằm vừa câu cá thì thử hỏi các tỉnh lấy gì giữ chân họ? Thế là họ đi, hoặc ở lại cũng làm chiếu lệ; bởi họ phải kiếm sống bằng một “nghề tay trái”. Xét ở cấp vĩ mô, đây là một sự lãng phí rất lớn về mặt kinh tế, đồng thời tạo ra một tiền lệ không tốt trong tâm lý của cán bộ công chức. Trải, dệt đồng bộ: Khó nhưng không phải là không thể Góp ý với chủ tịch tỉnh Trà Vinh, trong phiên họp trên, GS.TS Lê Quang Minh đã đề xuất ý kiến: “Trước mắt, Trà Vinh nên tập trung chăm lo cho đội ngũ sĩ tử là người địa phương. Bởi so với các sĩ tử khác, họ còn mối quan hệ với quê hương, gia đình, có hậu đãi với đội ngũ này mới có thể nói tới thu hút người từ nơi khác đến”. Ý kiến này đã nhận được sự đồng tình của các thành viên trong phiên họp, những khách mời bên ngoài và đại đa số các giảng viên có học vị trong trường bởi đó chính là tâm tư, nguyện vọng của đội ngũ này. Một chung cư trung bình dành riêng cho giảng viên tạm an cư, một máy tính xách tay trung bình trang bị cho giảng viên tạm nghiên cứu, một mức lương tạm động viên để họ an tâm công tác, giảng dạy chắc là sẽ không quá tầm tay của tỉnh Trà Vinh nếu muốn giữ chân nhân tài tỉnh nhà. Ngoại giao thu hút nhân lực ngoài tỉnh là quan trọng nhưng chăm lo cho nội lực mới là yếu tố quyết định. Rất mong lãnh đạo tỉnh Trà Vinh suy ngẫm và cho xúc tiến thực hiện các yêu sách trên. Đừng để lỡ… chung cư xây xong, máy tính trang bị sẵn mà không còn ai ở, ai dùng… Lâm Quang Vinh