Dùng tiền Tết của người nghèo để... xây cổng văn hóa
- Anh Phan Văn Thuyên khẳng định, gia đình nhận được 1 triệu đồng, nhưng đã nạp cho trưởng xóm 800 ngàn để... xây cổng văn hóa xóm. Không chỉ riêng nhà anh Thuyên, rất nhiều người nghèo ở Hà Tĩnh cũng bị xà xẻo tiền hỗ trợ Tết.
Không nạp tiền sẽ bị cắt... chế độ hộ nghèo! Chuyện khó tin này xảy ra tại xóm 7 xã Sơn Ninh, huyện Hương Sơn (Hà Tĩnh) trong đợt nhận tiền hỗ trợ Tết Kỷ Sửu của Chính phủ vừa qua. Xóm 7 xã Sơn Ninh huyện Hương Sơn có 35 hộ nghèo được nhận hỗ trợ tiền Tết theo Quyết định 81 của Thủ tướng Chính phủ. Tuy nhiên, số tiền thực mà người nghèo ở đây nhận được ít hơn nhiều so với quy định. Khi chúng tôi hỏi tại sao chị và nhiều hộ khác lại chấp nhận nạp lại số tiền lớn như thế cho xóm mà không phản đối, chị Hiền buồn rầu cho biết: ”Nếu như chúng tôi không làm theo, ông xóm trưởng dọa sang năm sẽ cắt mất chế độ hộ nghèo”. Khi chúng tôi đề cập vấn đề này với xóm trưởng Nguyễn Xuân Hùng, lúc đầu ông Hùng khăng khăng chối là không hề có chuyện thu tiền của các hộ nghèo để xây cổng, nhưng sau đó ông thừa nhận là chỉ mới có chủ trương, và tiền thì chưa thu. Tuy nhiên, khác với những lời của ông xóm trưởng, qua tiếp xúc với nhiều hộ nghèo ở xóm 7 được biết, trong số 35 hộ được nhận tiền hỗ trợ đã có 20 hộ đã đến tận nhà nạp tiền cho ông Hùng. Anh Phan Văn Thuyên khẳng định: ”Gia đình nhận được 1 triệu đồng, nhưng tôi đã nạp cho ông Hùng 800 ngàn để xây cổng văn hóa xóm”. Gia đình bà Nguyễn Thị Lan 82 tuổi (xóm 7) thuộc diện nghèo nhất xóm, con trai và con dâu bà phải vào Nam làm thuê kiếm sống bà một mình nuôi hai cháu nhỏ nhưng trong đợt nhận tiền hỗ trợ vừa qua, bà cũng chỉ nhận được 190 ngàn đồng. Mặc dù, sự việc này diễn ra khá lâu ở xóm 7, nhưng khi làm việc với chúng tôi, ông Nguyễn Văn Hạ - Phó Chủ tịch xã lại tỏ ra khá bất ngờ: ”Đến thời điểm hiện tại tôi chưa hề nghe bất cứ thông tin nào về việc này”. Các hộ dân nghèo ở xã Sơn Ninh ngoài việc phải nạp lại cho ông xóm trưởng một khoản tiền lớn để xây cổng văn hóa thì trong khi nhận tiền họ còn bị xã nợ mỗi khẩu 10.000 đồng với lý do là còn thiếu. Ông Nguyễn Chí Thanh - Chủ tịch UBND xã Sơn Ninh cho biết: ”Do nhận tiền từ huyện thiếu 15 triệu đồng nên chúng tôi phải nợ dân mỗi khẩu là 10.000 đồng, khi nào huyện trả đủ thì xã sẽ tiếp tục phát”. Giải thích về việc này, ông Phan Tiến Hùng - Quyền Trưởng phòng Phòng LĐTB&XH huyện Hương Sơn cho hay: ”Do thời gian lập danh sách nhận tiền gửi lên tỉnh quá gấp nên có xã nhận thiếu, có xã thừa, nhưng sau đó chúng tôi sẽ điều chỉnh lại”. “Tuy nhiên, UBND huyện đã quán triệt nếu xã nào thiếu thì phải lấy tạm ngân sách để phát chứ tuyệt đối không để bà con thiếu đồng nào. Tôi sẽ cho kiểm tra ngay việc này, nếu đúng sẽ xử lý nghiêm” - ông Hùng cho biết thêm. Rà soát xong trước ngày 28/2 Ngày 10/2, ông Nguyễn Xuân Lập - Phó Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội (Bộ LĐTBXH) đã có cuộc trao đổi với PV VietNamNet về những vấn đề liên quan đến việc tiền hỗ trợ Tết của người nghèo ở một số địa phương bị xà xẻo, sử dụng sai mục đích. Ông Lập cho biết, trước Tết Kỷ Sửu, Bộ LĐTBXH đã đề nghị UBND các tỉnh, thành phố (đặc biệt là những địa phương bị thiệt hại do thiên tai) rà soát những hộ gia đình có nguy cơ thiếu lương thực trong dịp Tết, xây dựng phương án trợ giúp trình Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố quyết định; đồng thời tổ chức cứu trợ kịp thời cho những gia đình nghèo thiếu lương thực. Sau đó, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định số 81 ngày 15/1 về việc hỗ trợ kinh phí cho hộ nghèo với mức 200 nghìn đồng/người nhưng không quá 1 triệu đồng/hộ. Tổ chức thực hiện quyết định này là Bộ Tài chính (tạm ứng ngân sách dự phòng) và Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (triển khai thực hiện hỗ trợ, đồng thời kiểm tra giám sát việc thực hiện hỗ trợ đúng đối tượng, kịp thời). Dù Bộ LĐTBXH không có tên trong quyết định 81, nhưng ngay hôm sau (16/1), Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Ngân đã có điện khẩn gửi Sở LĐTBXH các tỉnh, yêu cầu phối hợp với các sở, ngành khác tiến hành rà soát, thống kê, tổng hợp đầy đủ số hộ, số nhân khẩu thuộc diện nghèo. - Vậy toàn quốc có bao nhiêu hộ nghèo thưa ông? - Khoảng 2,4 triệu hộ, tức là trên dưới 10 triệu người. - Có khá nhiều địa phương xảy ra việc xà xẻo tiền Tết của người nghèo, theo ông nguyên nhân do đâu? - Trong tổ chức triển khai cấp tiền, gạo, cấp thôn, bản, xã tại một số địa phương như Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Nam, Trà Vinh… đã để xảy ra sai sót. Việc các phương tiện thông tin phản ánh điều này tôi khẳng định là có thật. Chủ yếu do cán bộ xã, thôn, bản nhận thức chưa đúng về ý nghĩa việc hỗ trợ này, trình độ kém; cũng do chưa có cán bộ chuyên trách về LĐTBXH ở cấp xã phường để phối hợp thực hiện, nên đã có những việc làm tùy tiện: cấp tiền kiểu cào bằng; cấp cho người thân quen, khá giả; khấu trừ vào tiền làm đường trong xã, tiền điện sinh hoạt… - Vậy theo ông, cần quy trách nhiệm chuyện này ra sao? - Đương nhiên, chịu trách nhiệm đầu tiên phải là chính quyền cấp ủy. Mỗi cấp xã, phường đều có Đảng ủy và lực lượng thanh tra nhân dân; để xảy ra việc cấp tiền sai có nghĩa là vai trò chỉ đạo của cơ sở yếu. - Về phía mình, Bộ LĐTBXH đã làm gì sau khi sự việc xảy ra? - Bộ đã cho thành lập ngay các đoàn kiểm tra, giám sát. Thứ trưởng Bùi Hồng Lĩnh hiện nay đang kiểm tra tại Nghệ An, trước đó, ông đã dẫn đoàn đi Quảng Bình và Hà Tĩnh; đoàn của Phó Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội Ngô Trường Thi cũng đang có mặt ở Thanh Hóa từ hôm 9/2… Ngay trong hôm nay (10/2), chúng tôi đã yêu cầu Sở LĐTBXH tất cả các tỉnh, thành tổ chức kiểm tra, rà soát lại toàn bộ việc cấp phát tiền, gạo hỗ trợ người nghèo ăn Tết ở cơ sở. Khắc phục và kiên quyết xử lý những nơi làm sai. Tiền cấp sai phải được thu hồi, tiền cấp thiếu phải bổ sung, nơi nào làm chưa kịp thì khẩn trương cấp phát cho dân. Đối với cán bộ làm sai thì cần làm rõ trách nhiệm, mức độ sai phạm để đề nghị cấp thẩm quyền có hình thức xử lý nghiêm. Các Sở LĐTBXH phải tổng hợp số liệu chính thức và báo cáo bằng văn bản về Bộ LĐTBXH trước ngày 28/2. Dịp Tết Kỷ Sửu, Chính phủ đã chi 3.800 tỉ đồng để hỗ trợ người nghèo ăn Tết, mỗi nhân khẩu 200.000 đồng hoặc 1 triệu đồng/hộ. Thế nhưng, chủ trương hợp lòng dân đó đã bị một số nơi làm méo mó. Phổ biến nhất là tình trạng tiền cho dân nghèo bị xà xẻo hoặc lấy của người nghèo chia cho người không nghèo khiến dư luận vô cùng bức xúc. Tại một số xã ở huyện Hương Khê lại có chuyện chính quyền thôn xã cắt xén tiền hỗ trợ người nghèo để chia đều cho các hộ dân. Hệ quả là tiền người nghèo bị chia năm xẻ bảy để giúp cho người… không nghèo. Điển hình là gia đình chị Nguyễn Thị V ở thôn 12, xã Hòa Hải được xếp vào hàng “đại gia” trong vùng nhưng trong đợt hỗ trợ vừa rồi, nhà chị vẫn được nhận 300.000 đồng, chia đều cho 5 khẩu, nghĩa là mỗi khẩu được 60.000 đồng. Từ phản ánh của hàng loạt bạn đọc, Báo Thanh Niên đã đi sâu tìm hiểu và kết quả cho thấy tình trạng cán bộ cơ sở ăn chặn, địa phương khấu trừ... tiền Chính phủ hỗ trợ người nghèo dịp Tết Nguyên đán 2009 không phải là chuyện cá biệt. Theo điều tra của Báo Thanh Niên, tại thôn Minh Tiến, xã Đức Đồng, Đức Thọ, Hà Tĩnh, đến ngày 3/2 (tức ngày 9/1 âm lịch), trưởng thôn mới chỉ cấp cho mỗi hộ nghèo 200.000 đồng; nhiều hộ không nghèo vẫn được xóm, xã đưa vào diện nghèo để được nhận hỗ trợ. Tại xã Đức Châu (Đức Thọ), xóm 5 xã Tùng Lộc (Can Lộc) và 26 xóm khác ở huyện Kỳ Anh, tiền hỗ trợ được cào bằng chia đều cho cả xóm, không phân biệt giàu nghèo. Ở các xã Đức Tùng, Đức Yên (Đức Thọ), xã và xóm giữ lại tiền mà không cấp đủ cho hộ nghèo. Thậm chí tại xã Thạch Tiến (Thạch Hà), tiền hỗ trợ được cấp “nhầm” cho người... không nghèo để mua điện thoại di động, trong khi một số hộ thực sự nghèo lại không được đồng nào. Một số xã như Hương Bình, Hòa Hải, Phú Gia (Hương Khê) thì mỗi hộ nghèo chỉ được cấp từ 100.000 đồng - 110.000 đồng/khẩu; số tiền còn lại trưởng xóm tự quyết chia đều cho những hộ khác từ 47.000 - 50.000 đồng/khẩu, kể cả hộ giàu. Theo Báo VTC, tại xã Hương Giang lại còn có kiểu cấp kỳ cục hơn: Cào bằng theo kiểu ai đến trước được nhận 96.000 đồng, đến sau chỉ được nhận 92.000 đồng. Tại xã này, hộ nào có số dư là tiền lẻ thì xã trừ lại để “lo Tết cho người nghèo khác”. Nghệ An: Bán gạo hỗ trợ người nghèo cho dân buôn Theo một nguồn thông tin của người dân cung cấp cho Báo Dân Trí ngày 9/2, tại xã Thanh Khê, huyện Thanh Chương (Nghệ An): Dịp Tết vừa qua, một số hộ nghèo sau khi nhận tiền hỗ trợ ngoài phong bì ghi 500.000 đồng, nhưng khi xé phong bì ra xem thì chỉ có 400.000 đồng. Đem chuyện này lên “cấp trên” hỏi, thì mới hay biết số tiền được “trích lại” một ít để làm quỹ khuyến học cho xã. Theo Báo Người Lao động, tại xóm 7, xã Võ Liệt, huyện Thanh Chương, Nghệ An hầu hết hộ nghèo thực nhận gạo hỗ trợ ăn Tết thấp hơn số ký nhận. Hộ bà Tâm (5 nhân khẩu) ký nhận 50kg gạo, nhưng thực nhận chỉ có 15kg. Tương tự, hộ bà Loan ký nhận 50kg gạo, nhưng cũng chỉ nhận được 15kg... Điều đáng nói, sau đó, ông Hùng (trưởng xóm 7) đã gọi dân buôn đến để bán số gạo còn thừa. Báo Tuổi Trẻ đưa tin: Tại hai xã Nam Cường, Nam Phúc (huyện Nam Đàn), xã Hưng Trung (huyện Hưng Nguyên) của tỉnh Nghệ An cũng có những kiểu xà xẻo tương tự nhưng mức độ nặng nề hơn. Mẹ liệt sĩ Hoàng Thị Dung ở xóm 6, xã Nam Cường thuộc hộ nghèo nhưng chỉ nhận được 69.000 đồng. Quảng Bình: Cán bộ xã khá giả cũng được nhận tiền Tết như hộ nghèo Theo Báo Người Lao động, tại Quảng Bình, không chỉ có thôn Thống Nhất, xã An Ninh, huyện Quảng Ninh, mà ở nhiều xã của huyện Minh Hóa cũng có hiện tượng chi sai tiền Chính phủ hỗ trợ ăn Tết cho người nghèo. Trong đó, đặc biệt nghiêm trọng là Trung Hóa, xã được hỗ trợ lên đến nửa tỷ đồng, nhưng số tiền này bị cào bằng, chia đều cho toàn dân trong xã (100.000 đồng/một khẩu). Đảng ủy, UBND xã đưa ra quyết định cào bằng với lý do “không để bất cứ ai trong xã không có tiền Tết”. Vì vậy, cán bộ xã từ bí thư, chủ tịch đến cán bộ chuyên trách đều có tiền hỗ trợ Tết như người nghèo. Cà Mau: Người nghèo không được nhận tiền hỗ trợ Tuy nhiên, ở những nơi như Quảng Nam, Hà Tĩnh, sự việc còn khá hơn, vì tại Sóc Trăng, Cà Mau vẫn còn những hộ nghèo thậm chí chưa được nhận tiền hỗ trợ ăn Tết. Cũng theo Báo Tuổi Trẻ, nhiều hộ dân ở ấp Chắc Tưng, xã Tài Văn (Mỹ Xuyên, Sóc Trăng) kéo nhau đến gặp chính quyền địa phương để đòi quyền lợi vì cho rằng mình nghèo nhưng không được nhận tiền hỗ trợ quà Tết Kỷ Sửu. Bà Sơn Thị Kim Hà cho biết ngày 28 Tết thấy những hộ nghèo trong ấp đến UBND xã Tài Văn nhận tiền, bà cũng mang theo sổ hộ khẩu, thẻ bảo hiểm y tế dành cho người nghèo vừa được Bảo hiểm xã hội tỉnh Sóc Trăng cấp để đi nhận tiền. Nhưng bà chờ đến chiều 30 Tết đành về tay không vì cán bộ xã cho biết gia đình bà không có tên trong danh sách phát tiền hỗ trợ. Trong khi đó, ở xã Lương Thế Trân (Cái Nước, Đầm Dơi, Cà Mau) cũng có hộ nghèo nhưng không có tên trong danh sách nhận quà Tết. Ông Nguyễn Văn Quang ở ấp Hòa Trung (xã Lương Thế Trân) bị bệnh tai biến mạch máu sống cùng vợ là bà Nguyễn Thị Sơn trong căn nhà trống trước hở sau. Bà Sơn cho biết: “Trước Tết trưởng ấp thông báo đến xã nhận quà nhưng chờ hoài không thấy vì không có tên trong danh sách”. Rà soát đến đâu, sai đến đó Sau khi các báo đồng loạt phanh phui những sai phạm trong việc chi tiền Tết hỗ trợ cho hộ nghèo, ở từng địa phương đã có những bước xử lý sai phạm khắc phục hậu quả. Ông Đặng Văn Việt, Chủ tịch UBND xã Khánh Sơn (huyện Nam Đàn, Nghệ An) trả lời phỏng vấn Báo VTC, cho biết: Đến nay, tất cả 12 hộ nghèo trong xóm 1 đã nhận đủ số tiền còn thiếu từ tay xóm trưởng. Xã Khánh Sơn cũng đang rà soát lại việc cấp phát tiền, gạo cho người nghèo ở tất cả các xóm. Nếu phát hiện ra sai phạm sẽ xử lí nghiêm minh, đảm bảo đúng quyền lợi cho người nghèo. Tuy nhiên, đến nay xã Khánh Sơn vẫn chưa có hình thức xử lí đối với hành vi sai phạm của ông xóm trưởng Nguyễn Đình Tân. Ông Thái Văn Hằng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An đã có buổi làm việc với Báo Dân Trí sáng 9/2, cho biết UBND tỉnh Nghệ An đã chỉ đạo các huyện thành lập đoàn thanh tra đến các phường, xã, thôn bị cắt xén để làm việc cụ thể. Theo đó, UBND tỉnh đã có công văn yêu cầu giám đốc các sở, ban ngành liên quan, UBND các huyện đã phát hiện sai phạm là Nam Đàn, Nghi Lộc, Hưng Nguyên, Anh Sơn… phải kiểm tra thật kỹ càng, có biện pháp khắc phục và xử lý nghiêm tập thể, cá nhân sai phạm, đồng thời chỉ đạo khắc phục các sai phạm phát hiện qua thanh tra, kiểm tra. Rút bài học kinh nghiệm trong việc chỉ đạo, thực hiện quản lý, cấp phát các khoản hỗ trợ đối với nhân dân. Chỉ đạo chấn chỉnh công tác bình xét, phân loại, chứng nhận hộ nghèo, xác nhận hộ đói trên địa bàn, đảm bảo đúng đối tượng, tiêu chuẩn quy định. Kết quả kiểm tra, xử lý phải báo cáo UBND tỉnh, Tỉnh ủy trước ngày 20/2/2009. Ông Hằng cũng cho biết thêm, “quan điểm của tỉnh là thu hồi tiền và tài sản thất thoát (nếu có) theo quy định của pháp luật đã chi sai và cấp phát lại cho đúng đối tượng. Sau đó phải nghiêm túc kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của cá nhân, tập thể, đặc biệt là những cán bộ, đảng viên có sai phạm”. Tại Hà Tĩnh, hàng loạt nơi bị phát giác có lập lờ trong việc này cũng đang chờ sự xử lý của chính quyền. Ông Trần Đình Vân - Giám đốc Sở LĐ-TB&XH Quảng Bình, trong bài trả lời phỏng vấn Báo Dân trí, nói rằng Sở LĐ-TB&XH Quảng Bình đã có công văn gửi đến UBND các huyện, thành phố trong tỉnh đề nghị chỉ đạo các phòng, ban chức năng và UBND xã, phường điều tra, rà soát hộ nghèo 2009 một cách công khai, minh bạch theo thông tư của Bộ LĐ-TB&XH. Sở LĐ-TB&XH Quảng Bình cũng đã có quy định hướng dẫn cụ thể về quy trình cấp phát tiền, gạo hỗ trợ cho người nghèo ăn Tết. Ngày 5/2, Sở đã thành lập đoàn kiểm tra việc cấp phát tiền, hàng cứu trợ của Chính phủ cho dân nghèo. Nhìn chung, hầu như rà soát đến đâu là phát hiện sai đến đó, không sai tiền thì sai gạo. Đây cũng là một thực trạng để các ngành, trong đó có ngành LĐ-TB&XH có sự tham mưu chính xác hơn. Hiện đoàn vẫn đang tiến hành kiểm tra ở các huyện và sẽ có kết quả trước ngày 15/2/2009. Nếu có dấu hiệu tham ô, sẽ xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật. Còn nếu sai phạm chỉ dừng lại ở mức sai đối tượng, mục đích nhưng không có dấu hiệu vụ lợi cần xử lý kỷ luật tùy mức độ nghiêm trọng. Theo VnExpress đưa tin, UBND tỉnh Quảng Bình đã quyết định thành lập 2 đoàn thanh tra trên toàn tỉnh nhằm phát hiện và làm rõ sai phạm trong việc chia tiền hỗ trợ Tết của Chính phủ cho người nghèo. UBND tỉnh cũng đã có công văn yêu cầu Sở Lao động, UBND hai huyện đã phát hiện sai phạm là Quảng Ninh và Minh Hóa phải kiểm tra, có biện pháp khắc phục và xử lý nghiêm tập thể, cá nhân sai phạm. Kết quả kiểm tra, xử lý phải báo cáo UBND tỉnh trước ngày 15/2. Trước đó, ngày 7/2, Chủ tịch UBND xã An Ninh (Quảng Ninh, Quảng Bình), ông Hồ Văn Miến đã ký quyết định tạm đình chỉ chức trưởng thôn Thống Nhất đối với ông Võ Văn Thắng vì đã chia tiền hỗ trợ ăn Tết của người nghèo cho người giàu. Hiện tất cả 15 cán bộ từ xã đến thôn liên quan đến sai phạm (đã nhận tiền hỗ trợ, hoặc gia đình có người nhận tiền, nhưng không báo cáo) đang phải làm kiểm điểm. Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam Lê Minh Ánh đã có cuộc trao đổi điện thoại với Báo Tuổi Trẻ, tỏ rõ quan điểm và chỉ đạo Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh thành lập đoàn kiểm tra. Trước nhất là thu lại tiền để hỗ trợ những người đúng đối tượng. Trường hợp cán bộ nào sai thì tỉnh sẽ xử lý nghiêm khắc về mặt Đảng và chính quyền. Theo Báo Thanh Niên, sáng 9/2, Chủ tịch UBND tỉnh Trà Vinh Trần Hoàn Kim đã có công văn khẩn gửi Chủ tịch UBND H. Trà Cú yêu cầu kiểm tra lại sự việc báo nêu, đồng thời báo cáo về UBND tỉnh nguyên nhân chậm trễ phát tiền cho dân. Cùng ngày, UBND tỉnh cũng chỉ đạo Sở LĐ-TB&XH tiến hành hành rà soát, kiểm tra lại quy trình thực hiện việc cấp phát tiền Chính phủ trợ cấp cho dân tại các huyện, thị còn lại để báo cáo về UBND tỉnh trong thời gian sớm nhất. VietNamNet tổng hợp