Đáng lo ngại nhất là tiêu cực trong vay vốn hỗ trợ
- Các ngân hàng thương mại (NHTM) đang nhanh chóng hoàn tất các quy trình hướng dẫn để DN có thể tiếp cận với vốn vay được hỗ trợ lãi suất. Hầu hết các ngân hàng đều cho rằng, sẽ không có gì khó khăn trong việc tiếp cận vốn, vấn đề còn lại chính là sử dụng vốn đúng và quyết toán với Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính.
Ngân hàng thương mại sốt sắng vào cuộc Sáng 5/2, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tiếp tục tổ chức hội nghị triển khai việc hỗ trợ lãi suất cho DN với các ngân hàng thương mại ở phía bắc. Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Giàu đã yêu cầu các tổ chức tín dụng khẩn trương ban hành các qui định cụ thể để triển khai hỗ trợ lãi suất, góp phần chia sẻ khó khăn với nền kinh tế. Đáp lại, đa số các NHTM cho biết họ đã xây dựng xong quy chế hướng dẫn của riêng mình và sẽ công bố trong 1 -2 ngày tới. Cũng trong ngày 5/2, Ngân hàng Đầu tư - Phát triển (BIDV) đã chính thức công bố hướng dẫn thực hiện hỗ trợ lãi suất trong hệ thống ngân hàng của mình. Trong tuần tới, ngân hàng này sẽ thực hiện việc tập huấn cho các đơn vị trong hệ thống và tổ chức các hội nghị khách hàng về vấn đề này. Trong khi đó, NHTM cổ phần Phát triển nhà TP.HCM (HDBank) cũng đã thông báo chính thức về việc tổ chức thực hiện cho vay hỗ trợ lãi suất 4%/năm. HDBank cũng áp dụng thời hạn vay được hỗ trợ lãi suất tối đa là 8 tháng đối với các hợp đồng vay được ký, giải ngân từ ngày 1/2 đến 31/12/2009. Theo các ngân hàng việc triển khai hỗ trợ lãi suất sẽ không gặp nhiều khó khăn vì tất cả các khoản vay đều phải tuân theo quy đinh tín dụng thông thường, rồi mới áp dụng hỗ trợ lãi suất. Có nghĩa là để được vay vốn hỗ trợ lãi suất, các DN phải đúng đối tượng, đáp ứng đủ điều kiện tín dụng và sau đó là điều kiện để hỗ trợi lãi suất. Ông Phan Đức Tú - Phó Tổng giám đốc BIDV cho rằng sẽ không có nhiều khó khăn có thể làm chậm việc đưa vốn đến với khách hàng. Vì cho vay theo quy định thông thường, sau đó ai được hỗ trợ thì đã rõ ràng. "Việc còn lại là xác định mục đích sử dụng vốn thì sẽ có các cán bộ quản lý theo sát từng khách hàng nắm rõ. Đối với khách hàng mới dự đoán là không nhiều. Vì thế, tôi cho rằng sẽ không có nhiều vấn đề phức tạp. BIDV dự kiến sẽ có số dư nợ đối với các đối tượng được hỗ trợ lãi suất khoảng 65 - 70 ngàn tỷ và sẽ dùng đến 2.500 - 2.800 tỷ tiền hỗ trợ lãi suất"- ông Tú nói. Ngăn chặn tiêu cực trong sử dụng vốn Tuy vậy, điều khiến các ngân hàng lo lắng nhất không phải là việc xác định đối tượng, xét duyệt hồ sơ mà chính là làm sao vốn được sử dụng đúng mục đích. Vì rất nhiều người quan niệm hỗ trợ lãi suất là khoản cho không của Chính phủ nên rất muốn tiếp cận để vay vốn. Đây sẽ là sức ép lên các ngân hàng và các cán bộ thực hiện trong khi thực hiện hỗ trợ lãi suất. Ông Trần Bắc Hà - Chủ tịch HĐQT BIDV cho rằng, đây là khoản hỗ trợ từ ngân sách cho các DN và có rất nhiều DN mong muốn tiếp cận nguồn vốn giá rẻ này, nếu làm không tốt rất có thể sẽ xảy ra tiêu cực. Vì thế, khó khăn lớn nhất mà các ngân hàng quan ngại chính là việc vốn sử dụng đúng mục đích. Vốn hỗ trợ lãi suất là để DN vượt qua khó khăn, kinh doanh sản xuất tốt lên chứ không phải là để gia tăng thêm nợ xấu. Dự báo được vấn đề này, trong buổi làm việc sáng nay, Thống đốc Nguyễn Văn Giàu cũng đã lưu ý các DN trong việc tăng cường kiểm soát nội bộ và đảm bảo uy tín của ngân hàng. Tuy nhiên, cũng đề phòng tình huống lo sợ trách nhiệm mà các cán bộ tín dụng và chi nhánh quá thận trọng, gây mất thời gian trong việc xét cho vay vốn, các ngân hàng đã có các đường dây nóng, các cơ chế phản ánh để khách hàng có thể phản ánh trực tiếp lên Hội sở chính và thậm chí lên cả NHNN. Bên cạnh đó, một số ngân hàng trước đây vốn lo ngại về việc quyết toán có thể khó khăn và kéo dài nhưng vấn đề này dường như đã được tháo gỡ khi NHNN công bố sẽ cấp ngay 80% số tiền hỗ trợ lãi suất khi có báo cáo và quyết toán đầy đủ. Theo một chuyên gia ngân hàng, việc quyết toán là không đáng ngại vì khi tính toán lãi suất, các ngân hàng đã đưa đẩy đủ chi phí và lợi nhuận vào lãi suất. Vì thế, nếu có xảy ra chậm bù lãi suất sẽ không ảnh hưởng nhiều đến lợi nhuận của các NHTM. Tuy nhiên, hiện nay, các ngân hàng cũng đang mong chờ một hướng dẫn quyết toán từ phía Bộ Tài để có hướng chuẩn bị thực hiện... Bởi vì đây là tiền ngân sách nên việc quyết toàn phải được làm chuẩn từ khách hàng - các chi nhánh - hội sở chính các ngân hàng thương mại - NHNN và đến Bộ Tài chính nhằm tránh những vướng mắc về sau. Phước Hà