Phái viên Mỹ bi quan về tiến trình hòa bình Trung Đông
Phái viên Trung Đông của Tổng thống Obama cảnh báo hôm 30/1 rằng nỗ lực thúc đẩy tiến trình hòa bình Israel-Palestine của chính quyền mới sau cuộc chiến tranh ở dải Gaza đối mặt với những rào cản lớn và nhiều trở ngại phía trước.
Đánh giá u ám này của cựu Thượng nghị sĩ George Mitchell được đưa ra sau hai ngày hội đàm giữa ông với các lãnh đạo Israel, Palestine về việc củng cố thỏa thuận ngừng bắn mong manh. Thỏa thuận này chấm dứt 22 ngày tấn công vào Gaza của quân đội Israel. Trong các cuộc hội đàm, Israel đã từ chối tái mở cửa hoàn toàn các cửa khẩu với Gaza để tạo điều kiện cho hoạt động tái thiết. Ông Mitchell nói rằng củng cố thỏa thuận ngừng bắn và "ngay lập tức" giải quyết nhu cầu nhân đạo cho 1,5 triệu dân Gaza là những ưu tiên hàng đầu của chính quyền Bush. "Sau đó, chúng ta phải tiến lên", ông nói thêm, viện dẫn cam kết của Obama về việc tích cực tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình. Các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ hậu thuẫn giữa Palestine và Israel đã đình trệ kể từ năm ngoái do bất đồng về việc mở rộng các khu định cư Do Thái và tương lai của Jerusalem. Giới ngoại giao nói rằng khởi động lại các cuộc đàm phán này sau cuộc chiến tranh vừa qua ở Gaza sẽ rất khó khăn và mất thời gian. Theo chính sách bấy lâu của Mỹ, ông Mitchell không gặp các quan chức Hamas trong suốt chuyến công du Trung Đông lần này. Hamas đã giành thắng lợi trong cuộc bầu cử 2006 tại Palestine song đã bị phương Tây coi là khủng bố do từ chối từ bỏ bạo lực và công nhận Israel. Israel đã thắt chặt việc phong tỏa Gaza sau khi Hamas đánh bật phong trào Fatah trung thành với Tổng thống Abbas khỏi vùng lãnh thổ này. "Bạo lực bi kịch ở Gaza và ở miền Nam Israel là lời nhắc nhở nghiêm túc về những thách thức lớn và những trở ngại sẽ tới. Tuy nhiên, Mỹ vẫn cam kết tích cực tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình vĩnh viễn giữa Israel và Palestine, cũng như giữa Israel và các nước láng giềng Ảrập khác", ông nói. Tại Gaza, ông Mitchell tuyên bố Obama đã phê chuẩn một khoản viện trợ mới trị giá 20 triệu USD cho Gaza. Số tiền này sẽ được các cơ quan LHQ và Hội chữ thập đỏ sử dụng để mua lương thực, thuốc men và cung cấp nơi trú ẩn cho người dân Gaza. Mục tiêu của Israel trong cuộc tấn công quân sự vào Gaza hôm 27/12 là nhằm buộc Hamas ngừng nã rocket vào các thành phố ở miền Nam Israel. Khoảng 1.300 người Palestine đã thiệt mạng, trong đó có khoảng 700 dân thường. Hơn 5.000 người Palestine bị thương và hàng nghìn người mất nhà cửa. 10 binh sĩ và ba dân thường Israel thiệt mạng trước khi hai bên ngừng bắn hôm 18/1. Căng thẳng vẫn rất cao. Một binh sĩ Israel đã bị giết trong một cuộc tấn công hồi tuần này của Hamas và không quân Israel đã trả đũa bằng một cuộc oanh kích mà khiến 10 người Palestine bị thương. Tuy nhiên, Bộ trưởng Quốc phòng Ehud Barack nói rằng ông tin thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hiện nay sẽ không sụp đổ. Cho tới nay Israel vẫn từ chối mở cửa biên giới cho các mặt hàng như xi măng, sắt thép và kính cần để sửa chữa chữa các tòa nhà bị hư hỏng nặng. Đó là những nguyên vật liệu mà Israel cho rằng Hamas có thể sử dụng để xây dựng các đường hầm buôn lậu vũ khí. Lãnh đạo Israel nói rằng việc tái mở cửa hoàn toàn các cửa khẩu với Gaza phụ thuộc vào việc Hamas phóng thích một binh sĩ Israel bị bắt hồi năm 2006. Minh Sơn (theo BBC, AP)