Bài toán rác thải nông thôn: Cần chung tay!
- Tình trạng ô nhiễm vệ sinh môi trường nông thôn một phần do điều kiện sống thấp kém, dưới mức chuẩn. Phần khác do nghèo khó, nhận thức về vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường còn hạn chế...
Thay đổi nhận thức: Việc không dễ! Câu chuyện về nông nghiệp, nông thôn, nông dân chưa lúc nào nóng như hiện nay. TS. Đặng Kim Sơn, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách nông nghiệp nông thôn nhìn nhận, 18% dân số của 61 triệu người sống ở nông thôn vẫn đang thuộc diện nghèo đói. Đời sống quá khó khăn khiến họ chỉ lo cho miếng cơm, manh áo, chứ nói gì đến đời sống tinh thần, vệ sinh môi trường, vệ sinh ăn, ở. Một bộ phận không nhỏ người dân nông thôn đang sống thiếu những điều kiện sinh hoạt tối thiểu nhất như nước sạch, nhà tiêu hợp vệ sinh. Việc thay đổi nhận thức, thay đổi thói quen của họ không thể một sớm, một chiều. Bà Hoàng Thị Viên, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện An Lão (Hải Phòng) dẫn chứng cụ thể, hàng chục năm nay, nhiều xã của huyện An Lão luôn là điểm nóng về rác thải, điểm đen về ô nhiễm nguồn nước, ô nhiễm môi trường. Nghiêm trọng nhất là ở xã Thái Sơn, con sông Đa Độ chảy qua đây là nguồn cung cấp nước chính cho TP. Hải Phòng, nhưng bị xâm hại nặng nề. Rác thải của người dân lấp kín dòng chảy, nguồn thải từ các trang trại chăn nuôi gia súc, gia cầm ven sông vô tư xả thẳng ra sông. Người dân trong xã biết các bệnh thường gặp là do ô nhiễm môi trường nhưng do ý thức kém nên đâu lại hoàn đấy. Chia sẻ với thực trạng này, ông Nguyễn Tiến Thược, Chủ tịch UBND xã Quảng Thanh (Quảng Trạch, Quảng Bình) lo ngại về vấn đề rác thải ứ đọng, nước rỉ rác theo nước mưa ngấm vào lòng đáy gây ô nhiễm nguồn nước ngầm trong toàn xã. Ông Thược cho biết, tỷ lệ người nghèo ở Quảng Thanh là 30%, cận nghèo là 20%. Nghèo đói, dân trí thấp và cơ sở hạ tầng nghèo nàn khiến Quảng Thanh không khác gì một “bãi rác” lộ thiên ô nhiễm tăng lên từng ngày. Mong chờ từ dự án Năm 2008, một loạt các dự án vệ sinh và sức khỏe cộng đồng đã được Quỹ Unilever Việt nam (UVF) tài trợ cho các địa phương nhằm cải thiện cuộc sống người dân trong đó có mô hình thu gom rác thải giữ gìn vệ sinh môi trường do Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện An Lão (Hải Phòng) đề xuất. Bà Viên tỏ ra phấn khởi, như vậy, xã Thái Sơn – điểm đen về ô nhiễm rác thải sẽ triển khai làm điểm dự án, rồi nhân ra 17 xã và thị trấn. 4 tổ phụ nữ thu gom rác thải tại 4 thôn của xã Thái Sơn đã được thành lập. 8 xe thu gom rác cũng sẽ được trang bị. Tiếp đến là tổ chức truyền thông giữ gìn vệ sinh bảo vệ môi trường tại 17 xã và thị trấn trong huyện. Khi kết thúc dự án, chắc chắn Thái Sơn nói riêng và toàn huyện An Lão nói chung sẽ là điển hình về đô thị xanh, sạch, đẹp. Bà Viên nói. Sự kỳ vọng từ các dự án vệ sinh và sức khỏe cộng đồng của UVF sẽ thay đổi bộ mặt đời sống nông thôn luôn là suy nghĩ của những người đề xuất và triển khai dự án ở địa phương. Ông Thược cũng không là ngoài lệ. Ngay sau khi nhận được tài trợ của UVF cho dự án Cải thiện điều kiện vệ sinh môi trường, nâng cao chất lượng cuộc sống cộng đồng tại xã Quảng Thanh, ông đã lập tức lên kế hoạch chuẩn bị triển khai dự án này. Ông cho rằng, môi trường tại xã ông đang ở mức báo động. Sức khỏe người dân đang từng ngày, từng giờ bị đe dọa. Dự án sẽ thay đổi hoàn toàn cuộc sống người dân Quảng Thanh – nơi có quan điểm “sống chung” với rác thải. Một chiến dịch thay đổi hành vi cho 870 hộ gia đình trong xã sẽ là bước tiến quan trọng. Mua sắm trang thiết bị thu gom rác thải và chọn 10 hộ để hỗ trợ xây dựng hệ thống vệ sinh là những bước triển khai tiếp theo. Ông Thược tiết lộ. Theo ông Trần Vũ Hoài, Phó Chủ tịch Quỹ Unilever Việt Nam, mỗi một dự án nhận được tài trợ của Quỹ Unilever Việt Nam đều hướng về cộng đồng nghèo, những người chịu thiệt thòi nhất trong xã hội. Cải thiện điều kiện sống cho nhóm đối tượng này từ hoạt động tài trợ thường niên của UVF sẽ hiện thực hóa cam kết của Unilever, gắn bó lâu dài và sát cánh cùng người dân Việt Nam để cùng giải quyết các khó khăn trong cuộc sống. Hải Anh