Nga tổ chức hội nghị thượng đỉnh quốc tế về khí đốt
Tổng thống Nga Dmitry Medvedev, hôm nay (17/1), tổ chức một hội nghị thượng đỉnh quốc tế trong nỗ lực chấm dứt cuộc tranh cãi về khí đốt giữa Moscow và Kiev, sự kiện đã đẩy hàng trăm nghìn người châu Âu vào cảnh thiếu gas hơn một tuần qua giữa mùa đông lạnh giá.
Ông Medvedev đã đề xuất tổ chức cuộc họp gồm các nhà nhập khẩu khí đốt Nga ở châu Âu từ hôm 14/1 sau khi gặp gỡ với thủ tướng các nước Slovakia, Moldova và Bulgary, những quốc gia chịu ảnh hưởng nhiều nhất từ việc gián đoạn cung cấp gas. Kế hoạch hội đàm ba bên được ủng hộ rộng rãi. Tham dự cuộc họp còn có Cao ủy phụ trách năng lượng của EU Andris Piebalgs và Bộ trưởng Năng lượng Cộng hòa Séc, nước hiện đang giữ chức chủ tịch luân phiên EU. Phát ngôn viên EU Johannes Laitenberger nói rằng cuộc họp hôm nay là "cơ hội tốt nhất và cuối cùng" để giải quyết bất đồng. Nếu không thành công, EU sẽ phải xem xét lại các mối quan hệ với Kiev và Moscow "và đánh giá liệu chúng tôi có thể tiếp tục quan hệ kinh doanh như bình thường". Trong một cuộc điện đàm, Tổng thống Medvedev đã đích thân mời người đồng nhiệm Ukraine Viktor Yushchenko, người đã tuyên bố trước đó rằng ông sẽ không tới Moscow và đề xuất tổ chức hội nghị ở Brussels hoặc Prague. Ông Yushchenko đã chọc tức Nga và khiến cho các kế hoạch tổ chức hội nghị của Nga xáo trộn khi tổ chức gặp gỡ một số lãnh đạo châu Âu ở Kiev vào hôm qua để bàn về khủng hoảng gas. Chưa rõ liệu Tổng thống Ukraine có tham gia hội nghị ở Moscow hay không. Có nhiều lời đồn đoán rằng Thủ tướng Yulia Tymoshenko sẽ tham dự vì bà này sẽ có mặt ở Moscow để hội đàm với người đồng nhiệm Vladimir Putin. Nga đã cắt các nguồn cung cấp khí đốt cho châu Âu qua Ukraine ngày 7/1, một tuần sau khi ngừng cung cấp gas cho Kiev do tranh cãi về giá cả. Tập đoàn khí đốt Gazprom của Nga đã mở lại các ống dẫn khí sang châu Âu vào sáng ngày 13/1 theo một thỏa thuận 3 bên gồm Nga, Ukraine và châu Âu nhưng vẫn không có chút khí đốt nào tới được châu Âu. Nga cáo buộc Ukraine phong tỏa dòng chảy của khí đốt trong khi Ukraine lập luận rằng tuyến ống dẫn mà Nga chọn để vận chuyển gas là "không thể chấp nhận được" về mặt kỹ thuật. Bohdan Sokolovsky, phái viên năng lượng của Tổng thống Ukraine, hôm 15/1, nói rằng Kiev sẽ không phục hồi việc trung chuyển khí sang châu Âu nếu như không đạt được thỏa thuận với Moscow về việc bên nào sẽ thanh toán chi phí cho cái gọi là "khí đốt kỹ thuật". Không dừng lại ở mâu thuẫn này, hai nước còn bất đồng về bản hợp đồng cung cấp gas cho năm 2009. Thoạt đầu, Gazprom yêu cầu Ukraine trả 250 USD/1.000 m3 khí nhưng sau đó lại đòi mức "giá thị trường" 450 USD. Các quan chức Kiev nói rằng điều đó là không thể chấp nhận được. Theo phái viên Sokolovsky, mức giá hợp lý cho quý I năm 2009 nên dao động trong khoảng 192,6 USD với tỷ lệ trung chuyển 2,2 USD/1.000 m3 trên 100km tới 218 USD với tỷ lệ trung chuyển 2,47 USD. Tuy nhiên, Gazprom khẳng định hợp đồng với Ukraine quy định phí trung chuyển là 1,6 USD và con số này không thay đổi cho tới năm 2013. Thủ tướng Putin, người đang có chuyến thăm tới Đức, sẽ thảo luận về khủng hoảng gas với người đồng nhiệm Đức Angela Merkel. Trước đó, bà Merkel nói rằng Nga đang mạo hiểm với danh tiếng nhà cung cấp gas uy tín khi gián đoạn các hoạt động xuất khẩu khí đốt sang châu Âu. Một chủ đề khác sẽ được đề cao trong chuyến thăm của ông Putin là dự án đường ống Nord Stream, theo đó khí đốt của Nga sẽ được chuyển thẳng tới Đức qua biển Baltic, không qua Ukraine và một số nước khác. Thanh Hảo (Theo THX, AP)