Hành trình trốn chạy của 'Bác sĩ Tử thần'
Aribert Ferdinand Heim, được mệnh danh là "Bác sĩ Tử thần" do những tội ác tàn bạo mà hắn tiến hành tại các trại tập trung của Đức Quốc xã, đã sống ở Cairo, Ai Cập, trong hơn 40 năm, thoát khỏi sự truy lùng của các nhà điều tra Đức.
Thậm chí khi đã về già, bác sĩ người Đức, với vóc dáng cao và thể thao này, vẫn duy trì thói quen đi dạo khoảng 24km mỗi ngày qua các khu phố sầm uất ở thủ đô Cairo, Ai Cập. Hắn thường lui tới ngôi đền Al Azhar nổi tiếng thế giới, nơi hắn đã cải giáo sang đạo Hồi, tới quán cà phê J. Groppi ở trung tâm, nơi hắn đặt mua bánh sôcôla để gửi tặng bạn bè và mua kẹo mút cho con cái của họ, những người gọi hắn là bác Tarek Hussein Farid. Trốn chạy Bạn bè và người quen tại Ai Cập cũng nhớ Terek là một nhiếp ảnh gia không chuyên, người luôn đeo một chiếc máy ảnh ở cổ song không bao giờ để người khác chụp ảnh bản thân. Lý do thật dễ hiểu: Tarek là Aribert Ferdinand Heim, thành viên của lực lượng Waffen-SS tinh nhuệ của Adolf Hitler, và là bác sĩ tại các trại tập trung Buchenwald, Sachsenhausen và Mauthausen Chính đằng sau những bức tường đá xám màu của trại Mauthausen ở Áo, bác sĩ Heim đã phạm những tội ác chống lại hàng trăm người Do Thái cũng như các tù nhân khác. Những tội ác đó đã khiến Heim có biệt danh là Bác sĩ Tử thần và là tên tội phạm Đức Quốc xã bị truy lùng gắt gao nhất. Heim bị cáo buộc tiến hành các cuộc phẫu thuật cho tù nhân mà không dùng thuốc gây mê, cắt bỏ nội tạng của các tù nhân khỏe mạnh rồi để họ chết trên bàn mổ, tiêm thuốc độc, gồm cả xăng, vào tim của nạn nhân và lấy sọ của ít nhất một nạn nhân làm đồ lưu niệm. Trong hơn một thập kỷ sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai, Heim hành nghề y tại thành phố nghỉ dưỡng Baden-Baden của Đức, nơi hắn có một vợ, hai con trai. Các nhà điều tra suýt tóm được hắn vào năm 1962. Các nhà điều tra ở Israel và Đức đã nhiều lần nói rằng họ tin Heim vẫn còn sống và đang trốn ở Mỹ Latinh, gần nơi ở của cô con gái không hợp pháp của hắn tại Chile. Các nhân chứng từ Phần Lan cho tới Việt Nam, từ Ảrập Xê-út cho tới Argentina đã cung cấp tin tức và thông báo đã nhìn thấy Heim. Một chiếc vali phủ đầy bụi bặm, với khóa đã hoen gỉ, đã che giấu sự thật đằng sau chuyến bay của Heim tới Trung Đông. Những tập tài liệu ố vàng trong chiếc vali cũ kỹ, gần như bị bỏ quên ở Cairo này đã hé lộ câu chuyện về cuộc đời của Heim và cái chết của hắn cách đây 17 năm tại Ai Cập. Tập tài liệu gồm có những bức thư và kết quả kiểm tra y tế của Heim, giấy tờ tài chính và một bài báo viết về cuộc truy lùng và phiên tòa xét xử Heim vắng mặt, và thậm chí cả những bức tranh về những người lính và những con tàu của hai đứa con mà hắn đã bỏ lại tại Đức. Một số tài liệu có đề tên Heim, những tài liệu khác lại là Farid. Tuy nhiên, những giấy tờ đề tên Farid, chẳng hạn như đơn xin cư trú tại Ai Cập, có cùng ngày sinh (28/6/1914) và cùng nơi sinh (Radkersburg, Áo). Mặc dù không ai trong số 10 bạn bè và người quen ở Cairo biết nhân thân thực của Heim song họ đã mô tả những dấu hiệu rằng, hắn có lẽ đang lẩn trốn. "Tôi nghĩ rằng ông ta có lẽ bất hòa với người Do Thái", Tarek Abdelmoneim el Rifai, con trai của Abdelmoneim el Rifai, 88 tuổi, nha sĩ đồng thời là bạn thân của Heim tại Cairo, nói. Giấy chứng tử từ nhà chức trách Ai Cập đã khẳng định những lời kể của các nhân chứng rằng người đàn ông tên là Tarek Hussein Farid đã chết năm 1992. "Tarek Hussein Farid là tên mà cha của tôi đã lấy khi cải giáo sang đạo Hồi", con trai Ruediger Heim của Heim cho biết. Trong một cuộc trả lời phỏng vấn tại dinh thự của gia đình Heim ở Baden-Baden, Heim, 53 tuổi, đã thú nhận công khai lần đầu tiên rằng ông đã gặp cha tại Ai Cập, vào thời điểm Heim chết do ung thư trực tràng. "Lúc đó đang có Thế vận hội. Có một chiếc vô tuyến trong phòng và ông đang xem các sự kiện của Olympics. Ông hẳn là chịu đựng đau đớn cùng cực", Heim, người cao lớn, giống cha, với khuôn mặt buồn rầu và nói năng nhỏ nhẹ, thận trọng, cho biết. Aribert Heim qua đời một ngày sau khi Olympics bế mạc, vào ngày 10/8/1992, theo lời con trai hắn và giấy chứng tử. Heim nói rằng, ông biết về nơi ở của cha thông qua bà cô, người hiện đã chết. Ông không tiết lộ thông tin do không muốn gây phiền phức cho bất kỳ người bạn nào của cha tại Ai Cập. Mặc dù đã phát hiện ra bằng chứng mới về Heim ở Ai Cập song các nhà điều tra vẫn chưa thể khép lại vụ này vì nơi chôn cất Heim vẫn là một bí ẩn. Cái chết của Heim sẽ đánh dấu một mốc quan trọng trong chiến dịch truy lùng những tên tội phạm Đức Quốc xã. Thông qua chiến dịch này, người ta đã bắt giữ, xét xử và tử hình Adolf Eichmann, kẻ lập kế hoạch tàn sát người Do Thái. Tuy nhiên, họ không bao giờ bắt được Josef Mengele, bác sĩ nổi tiếng nhất trong số các bác sĩ Đức Quốc xã, kẻ đã chết ở Brazil năm 1979. Thiên đường ẩn náu Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, các cựu đảng viên Đức Quốc xã được hoan nghênh ở Ai Cập do họ có những hiểu biết về kỹ thuật quân sự. Ruediger Heim nói rằng, cha của ông biết về những đảng viên Đức Quốc xã khác ở đó song đã tìm cách tránh xa họ. Mặc dù vậy, vẫn chưa rõ làm thế nào Heim có thể thoát khỏi những người truy tìm hắn trong khi vẫn nhận tiền từ châu Âu, chủ yếu từ người em đã quá cố, Herta Barth, và liên lạc với bạn bè cùng gia đình qua những bức thư dài. "Thế giới Ảrập là nơi trú ẩn tốt hơn và an toàn hơn Nam Mỹ", Efraim Zuroff, Giám đốc Trung tâm Simon Wiesenthal, người truy lùng Heim và đã tới Chile vào tháng 7/2008 để thú hút sự chú ý của người dân về trường hợp của Heim, cho biết. Zuroff hoàn toàn bị sốc khi được thông báo về số phận của Heim. Trung tâm này chuẩn bị tăng tiền thưởng cho những ai cung cấp thông tin giúp bắt giữ Heim từ 400.000USD lên 1,3 triệu USD. Việc truy lùng Heim bắt đầu ngay sau Chiến tranh trong khi hắn vẫn là một tù nhân chiến tranh của Mỹ. Một nhóm điều tra tội phạm chiến tranh đã ghi lại lời khai từ Josef Kohl, một cựu tù nhân tại trại tập trung Mauthausen, vào ngày 18/1/1946, chưa đầy một năm sau khi Đức Quốc xã đầu hàng. "Bác sĩ Heim có thói quen kiểm tra miệng của tù nhân để xác định liệu răng của họ có hoàn hảo hay không. Nếu đúng như vậy, hắn sẽ giết tù nhân đó bằng một mũi thuốc độc, cắt lìa đầu rồi cho vào lò thiêu trong nhiều giờ cho tới khi chỉ còn lại hộp sọ. Sau đó, hắn lấy hộp sọ này làm vật trang trí trên bàn làm việc của hắn và của bạn bè", Kohl nói. Zuroff nói rằng, do Heim chỉ ở trại Mauthausen trong một thời gian ngắn, vào đầu cuộc chiến (mùa thu năm 1941), nên hắn nghĩ rằng không một tù nhân nào đã qua tay hắn còn sống và có thể làm chứng về những tội ác của hắn. Các nhà điều tra Đức cho biết, Heim rất thận trọng trong suốt thời kỳ hậu chiến. Heim, một người rất giỏi chơi khúc côn cầu trên băng, đã tránh không chụp ảnh với đồng đội thậm chí sau khi họ giành giải vô địch Đức. Heim sở hữu một tòa chung cư ở Berlin mà các nhà điều tra nói là trong nhiều năm đã mang lại cho hắn một khoản thu nhập phục vụ cuộc sống thay tên đổi họ. Tại trụ sở cảnh sát bang Baden-Württemberg tại Stuttgart ngày nay, những viên nam châm nhỏ nằm rải rác trên bản đồ thế giới, đánh dấu những địa điểm nơi có những manh mối hoặc thông báo về Heim. Các nhà điều tra đã liên tục tìm kiếm kể từ khi Heim biến mất năm 1962, kiểm tra hơn 240 manh mối và loại trừ nhiều người mà họ đã nghĩ là Heim. Mặc dù chưa bao giờ bắt được tên tội phạm này song dường như họ đã tiến sát tới nơi ẩn náu của hắn tại Trung Đông. "Có thông tin rằng Heim đã ở Ai Cập, làm việc như một bác sĩ cảnh sát từ năm 1967 tới đầu những năm 1970. Manh mối này sau đó được chứng minh là sai’’. Joachim Schaeck, người đứng đầu đơn vị truy lùng của cảnh sát bang, cho biết. Theo Ruediger, Heim đã rời Đức và lái xe qua Pháp và Tây Ban Nha trước khi vào Morocco và cuối cùng định cư tại Ai Cập. "Cảnh sát không thể bắt giữ tôi bởi tôi không ở nhà vào thời điểm đó", Heim đã viết thư cho tạp chí Spiegel của Đức, sau khi những tội ác chiến tranh của hắn được đăng tải trên tạp chí này vào năm 1979. Vẫn chưa rõ có phải hắn là người gửi bức thư này hay không. Bức thư được tìm thấy trong số tài liệu của hắn. Trong bức thư, hắn cũng cáo buộc Simon Wiesenthal, người bị giam cầm tại trại tập trung Mauthausen, đã bịa đặt những tội ác. Hắn tiếp tục thảo luận về cái mà hắn gọi là các cuộc thảm sát người Palestine của Israel. Heim đã thiết lập các mối quan hệ thân thiết với những người hàng xóm, trong đó có gia đình Doma. Gia đình này điều hành khách sạn Kasr al Medina, nơi Heim đã sống trong 10 năm trước khi qua đời. Mahmoud Doma, con trai của người sở hữu khách sạn này, nói rằng Heim nói tiếng Ảrập, tiếng Anh và tiếng Pháp, ngoài tiếng Đức. Người láng giềng của Doma này còn đọc và nghiên cứu kinh Koran, trong đó có một cuốn bằng tiếng Đức mà gia đình Doma đã đặt mua cho hắn. Mahmoud Doma, 38 tuổi, đã cảm động khi nói về người mà anh gọi là bác Tarek. Tarek luôn tặng sách cho Doma và khuyến khích Doma học tập. "Ông ấy giống như một người cha. Ông ấy yêu mến tôi và tôi cũng yêu mến ông ấy". Doma nhớ lại cách bác Tarek đã mua vợt và dựng lên một chiếc lưới tennis trên tầng thượng của khách sạn, nơi Doma và các anh chị em của Doma cùng chơi với Tarek cho tới lúc chạng vạng tối. Tuy nhiên, tới năm 1990, sức khỏe của Heim bắt đầu giảm sút và ông ta được chẩn đoán mắc bệnh ung thư. Sau khi qua đời, con trai Ruediger quả quyết rằng, họ làm theo ý nguyện của Heim là trao thi thể của hắn cho khoa học - một nhiệm vụ không dễ dàng ở một quốc gia Hồi giáo nơi người chết phải nhanh chóng được chôn cất và việc giải phẫu tử thi bị phản đối. Mahmoud, người muốn chôn bác Tarek trong khu hầm mộ của gia đình, cạnh cha của anh, đã phản đối kế hoạch này. Thi thể của Heim được tắm rửa và được bọc trong một tấm chăn trắng theo truyền thống đạo Hồi và được đặt vào một chiếc quan tài gỗ. Doma nói rằng, họ đã hối lộ cho một quan chức bệnh viện để nhận thi thể của Doma, song nhà chức trách Ai Cập sau đó đã phát hiện ra. Cuối cùng, Heim được mai táng tại một ngôi mộ tập thể vô danh. Minh Sơn (theo IHT, BBC)