Thu thuế chuyển nhượng nhà đất có khả thi?
- Nghị định 100/2008/NĐ-CP hướng dẫn thực hiện Luật Thuế thu nhập cá nhân quy định người dân có từ 2 nhà ở, quyền sử dụng đất ở trở lên khi chuyển nhượng phải chịu thuế. Tuy nhiên, cơ quan thuế bằng cách nào có thể xác minh được điều này?
Những ngày cuối của năm 2008, người dân xôn xao về việc sẽ phải nộp thuế thu nhập cá nhân từ 1/1/2009, trong đó người dân đặc biệt quan tâm đến việc phải nộp thuế thu nhập cao khi thực hiện giao dịch mua bán, chuyển nhượng nhà đất. Cũng vì quy định mới này mà các phòng công chứng ở thành phố Hà Nội bỗng trở nên quá tải. Khoản 5 Điều 3 của Nghị định 100/2008/NĐ-CP quy định thu nhập chịu thuế đối với người chuyển nhượng bất động sản. Nhiều người dân mua bán giấy tờ viết tay với nhau hàng chục năm nay giờ cũng phải nhanh chóng tìm đến phòng công chứng để công chứng hợp đồng làm thủ tục sang tên bất động sản. Vì nhiều người dân xác lập với nhau bằng giấy tờ mua bán khá lâu (có người hàng 10 năm) nhưng suy nghĩ đơn giản là hai bên không có tranh chấp gì thì cứ ở như vậy không phải ra công chứng. Đến khi nghe thấy thông tin chịu thuế thu nhập mới “co giò” lên chạy và lạy lục nhà đã bán để xin chữ ký của họ. Có những người đã lợi dụng vào việc này để yêu cầu một khoản thù lao cho họ. Kể ra cũng thật “khốn khổ” cho người đi mua được căn nhà. Theo tôi được biết, nhiều người có hàng chục “sổ đỏ, sổ hồng” (tên gọi dân dã của Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở), hay có hàng chục căn hộ chung cư. Nhưng để quản lý được điều này thì thật không phải dễ. Khoản 2 Điều 4 của nghị định này quy định về miễn thuế thu nhập từ “Thu nhập từ chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở và tài sản gắn liền với đất ở của cá nhân trong trường hợp người chuyển nhượng chỉ có duy nhất một nhà ở, quyền sử dụng đất ở tại Việt Nam”. Điều khoản này không khả thi bởi nó không xác thực. Chúng ta làm cách gì để chứng minh được một người chỉ có duy nhất một nhà ở, một quyền sử dụng đất ở tại Việt Nam? Dùng phương pháp thống kê xã hội học chăng? Trong khi bản thân người sở hữu có thể đi công chứng sang nhượng ở bất cứ phòng công chứng nào, các phòng công chứng không thể nắm bắt, quản lý được thông tin này. Các phòng công chứng trên cả nước chưa có một phần mềm kết nối để có thể kiểm soát chặt chẽ vấn đề này. Chẳng có người dân nào “dại dột” đến cơ quan công quyền khai báo rằng tôi có nhiều nhà đất, hay một nhà, đất... Hơn nữa, hiện nay, người dân mua bán, sang nhượng nhà đất đã rành hơn rất nhiều. Họ “không dại gì” xác lập nhiều hợp đồng mua bán để phải chịu các khoản thuế mà họ xác lập với nhau bằng hợp đồng ủy quyền. Hơn nữa, khi xác lập giao dịch này, pháp luật không cấm nên nó là một biện pháp hữu hiệu cho nhiều người trốn thuế, cả thuế chuyển quyền cũng như thuế thu nhập cá nhân. Nhà nước quy định thuế thu nhập cá nhân là cần thiết, song quy định như thế nào cho đúng và chặt chẽ là điều không phải dễ. Để nghị định này đi vào đời sống của nhân dân, cơ quan pháp luật phải hoàn thiện thêm nhiều khâu đoạn nữa mà trước hết là sự kết nối giữa các phòng và văn phòng công chứng để quản lý được những thông tin này. Phạm Thị Hường