Lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ, Israel 'choảng nhau' tại Davos
Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ hôm 29/1 đã đỏ mặt tía tai bước khỏi bục diễn thuyết tại Diễn đàn Kinh tế thế giới Davos sau khi chỉ trích Tổng thống Israel về cuộc tấn công quân sự vào Gaza bằng cách nói rằng "Các ông đã giết người".
Đông đảo cử tọa, trong đó có cố vấn Valerie Jarrett của Tổng thống Obama, kinh ngạc khi Thủ tướng Erdogan của Thổ Nhĩ Kỳ và Tổng thống Shimon Peres của Israel cao giọng và cáo buộc lẫn nhau. Ông Peres đã cao giọng, ra sức bảo vệ chiến dịch quân sự kéo dài ba tuần của Israel chống các chiến binh Hamas ở dải Gaza. Khi nói, ông Peres thường quay về phía ông Erdogan, người đã chỉ trích việc Israel phong tỏa Gaza. Khi cử tọa vỗ tay hoan nghênh ông Peres, Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ nói rằng: "Tôi cảm thấy rất buồn khi mọi người hoan nghênh điều ông nói. Các ông đã giết người và tôi nghĩ rằng việc làm đó là rất sai trái. Tôi nhớ những trẻ em chết trên các bãi biển. Tôi nhớ hai cựu Thủ tướng Israel nói rằng họ cảm thấy hạnh phúc khi họ có thể tiến vào Palestine trên những chiếc xe tăng". Trong bài diễn văn, ông Erdogan nói rằng ông Peres đã nói to để che giấu "tội lỗi" của ông. Theo ông Erdogan, Gaza là một "nhà tù ngoài trời, bị cô lập với thế giới bên ngoài", đồng thời đề cập tới 1.300 người Palestine thiệt mạng trong đó hơn 50% là dân thường. Ông Peres đã nói với cử tọa rằng Israel buộc phải tấn công Hamas do nhóm này đã nã hàng nghìn quả rocket và đạn pháo vào miền Nam Israel. "Bi kịch của Gaza không phải là Israel mà là Hamas. Tại sao họ bắn rocket? Chẳng có sự bao vây nào chống Gaza. Tại sao họ chống lại chúng tôi, họ muốn gì? Chưa bao giờ có một ngày thiếu đói nào ở Gaza", ông Peres nói. Tổng thống Israel cho rằng ông Erdogan hẳn sẽ phản ứng giống như Israel nếu những quả rocket được nã vào Istanbul. Người điều tiết chương trình là nhà báo David Ignatius của tờ Bưu điện Washington đã cho ông Erdogan một phút để đáp lại, sau đó yêu cầu ông kết thúc diễn văn, nói rằng mọi người cần ăn tối. "Tôi không nghĩ là tôi sẽ trở lại Davos sau này bởi ông không để tôi nói", ông Erdogan hét lớn trước khi bước khỏi bục diễn thuyết trước sự hiện diện của ông Peres, Tổng thư ký LHQ Ban Ki-moon cùng các cử tọa khác là các bộ trưởng và quan chức quốc tế. Tại cuộc họp báo sau đó, ông Erdogan đã phàn nàn rằng ông chỉ được phép nói 12 phút so với 25 phút dành cho ông Peres. Ông rời Davos không phải do bất đồng với ông Peres mà do thời gian ông được nói quá ít. Vị thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ này đã được một đám đông gồm hơn 5.000 người ủng hộ hoan nghênh nhiệt liệt khi máy bay chở ông đáp xuống sân bay Istanbul vào rạng sáng 30/1. Tại sân bay, ông nói rằng ông đã bị xúc phạm. "Trách nhiệm của tôi là bảo vệ danh dự của Thổ Nhĩ Kỳ". Ông nói thêm rằng ông Peres đã gọi điện cho ông trước khi ông rời Davos và ông Peres đã lấy làm tiếc về sự va chạm trên. Thổ Nhĩ Kỳ là một trong ít các nước Hồi giáo có quan hệ với Israel. Tuy nhiên, các mối quan hệ đã bị kéo căng kể từ khi đảng AK của Thổ Nhĩ Kỳ lên cầm quyền năm 2002. Cựu Ngoại trưởng Ai Cập là ông Moussa, nói rằng hành động của ông Erdogan là có thể hiệu được. "Ông Erdogan đã nói điều ông muốn nói và sau đó bỏ đi. Ông ấy đúng. Israel không lắng nghe". Minh Sơn (theo BBC, AP)