Bình Thuận: 2 nơi có mức phóng xạ cao
- Khảo sát phóng xạ nền tại 60 điểm thuộc khu dân cư sống trên vùng sa khoáng ilmenit Tân Long, Lagi, Bình Thuận. Kết quả cho thấy có 2 vị trí cần cảnh báo người dân không nên làm nhà do có mức phóng xạ cao hơn tỉ lệ cho phép.
TS. Thái Khắc Định, Trưởng khoa Vật lý, Trường Đại học Sư phạm TP.HCM và học viên cao học Phạm Thị Kim Loan, Trường ĐH KHTN TP.HCM đã tiến hành khảo sát phóng xạ nền tại 60 điểm thuộc khu dân cư sống trên vùng sa khoáng ilmenit Tân Long, Lagi, Bình Thuận. Kết quả cho thấy có 2 vị trí cần cảnh báo người dân không nên làm nhà do có mức phóng xạ cao hơn tỉ lệ cho phép. Theo các số liệu khảo sát được tại 2 vị trí này, có hàng chục giá trị liều hiệu dụng trung bình hàng năm cao hơn các giá trị trung bình của thế giới và vùng Nam bộ Việt Nam, nhưng chỉ có một giá trị chỉ số nguy hiểm bức xạ vượt quá 1 (1,64) và một giá trị xung quanh 1 (0,99). Đó là hai vị trí cần cảnh báo. Khảo sát tình trạng phóng xạ tự nhiên của nhóm nghiên cứu ngay tại vùng có nhiều nhóm dân cư từ miền Trung, phần lớn sống bằng ngư nghiệp, đã vào định cư tại xóm mới Tân Long - Lagi. Vùng sa khoáng ilmenit dọc bờ biển, sát xã Tân Bình, gần địa danh mũi Kê Gà nổi tiếng. Người dân nơi đây thường làm nhà cấp 4 bằng ván và lợp tôn để sinh sống. Hai vị trí này nằm trên độ cao khoảng 30-40m so với mặt biển, điều này phù hợp với các số liệu đã được tính toán thống kê từ các công trình trước. Đây là hai vị trí cần cảnh báo cho người dân không nên làm nhà. Được biết, mức phông phóng xạ thông thường gần như không đổi trên phạm vi toàn thế giới và nằm trong khoảng 2,4 mSv/năm. Theo đó, mỗi người, trong một năm, nhận một liều hiệu dụng từ các loại bức xạ tự nhiên khoảng 2,4 mSv/năm. (mSv là đơn vị đo liều hiệu dụng, một đại lượng nói lên mức độ tác động của mọi loại bức xạ lên tế bào trong cơ thể con người). Ở Việt Nam, các vùng có mức phông thông thường nằm dọc bờ biển Nam Định, Hà Tĩnh, Thanh Hóa, Phú Yên, Bình Định, Bình Thuận, Ninh Thuận, Vũng Tàu. Nhưng cũng có những nơi cao bất bình thường, được gọi là vùng dị thường phóng xạ. Các vùng này đã được tìm thấy nhiều nơi trên thế giới như ở Brazil, Trung Quốc, Ấn Độ, Úc... Trước đây, vùng dị thường phóng xạ Hàm Tân (Bình Thuận) nói trên đã được một số nhà khoa học khảo sát tương đối chi tiết. Những khảo sát này thực hiện chủ yếu trên vùng chưa có dân cư và đang khai thác titan. Các giá trị hàm lượng phóng xạ của mẫu nước giếng cho thấy, chúng ở mức phông phóng xạ tự nhiên trong nước bề mặt. Hoạt độ phóng xạ chứa trong sa khoáng tại các điểm gần giếng nước đã không thẩm thấu và hòa tan vào nước uống. TS. Thái Khắc Định cũng cho biết, tại hai điểm này do ở độ cao trên đồi nên hiện chưa có người dân ở. Các kết quả nghiên cứu này là kết quả ban đầu và cần có các nghiên cứu khác trên các vùng trong điều kiện tương tự để làm số liệu thống kê và so sánh ảnh hưởng của bức xạ hạt nhân do trầm tích sa khoáng ven biển tạo ra đối với sức khỏe cộng đồng. Được biết, có những điểm khảo sát ở Ấn Độ, Brazil, mức dị thường cao gấp hàng chục lần mức thông thường. Theo ông Nguyễn Hào Quang, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ kỹ thuật, Cục Kiểm soát an toàn bức xạ hạt nhân, cần có thêm những nghiên cứu khác mới có thể có thêm số liệu, đánh giá được ảnh hưởng của bức xạ hạt nhân do trầm tích sa khoáng nơi đây tạo nên. Tuy vậy, theo ông Quang, chưa tới mức báo động khi theo chính khảo sát này, sa khoáng tại vùng Hàm Tân, Bình Thuận vẫn có suất liều hiệu dụng nhỏ hơn 25 lần sa khoáng tại Brazil và Ấn Độ. Thu Hương