Ngày thơ Việt, thời thơ mất giá
- Ngày thơ Việt Nam tổ chức ở TP.HCM sớm hơn Hà Nội một ngày, tuy không buồn nhưng cũng chẳng vui, nó... như mọi năm, cũng trầm, chậm, ở một góc công viên có cái tên rất hợp với thơ - Bách Tùng Diệp.
Một chút an ủi khi ở các bàn trà thơ, một số nhà thơ hào hứng khoe bán được lẫn... tặng được tác phẩm của mình. Trong khoảng một giờ, bên chiếc bàn tre có đãi bánh kẹo và trà miễn phí, còn thơ thì ghi rõ là "bán", cây bút trẻ Phan Trung Thành cho biết đã bán được 10 cuốn thơ Đồng hồ một kim của mình. Nhà thơ nữ Nguyễn Ngọc Mai mặc yếm đào đi tiếp thị thơ, nói cũng đã tặng được "một số tập thơ đáng kể" mà chị mang tới ngày thơ. Thơ trong thời mất giá nên xem ra một số nhà thơ thay vì chấp nhận thực tại, đã rất xông xáo ở khâu tiếp thị thơ. Cây bút trẻ Đoàn Quỳnh Như bày ra giữa bãi cỏ một tấm giấy điều rực rỡ, tự nguệch ngoạc bài thơ Ngày phồng rộp để giới thiệu tập thơ... chưa ra mắt của mình. Cây bút hiện sống bằng nghề viết kịch bản phim và đóng vài vai diễn nho nhỏ này cho biết do thơ của mình quá bạo liệt nên mãi cả năm rồi chưa xin được giấy phép. Tuy chẳng bán được gì, nhưng "tiết mục" của Quỳnh Như cũng được chấm giải ba "hạng mục" tập thơ trình bày ấn tượng. Nhà thơ trẻ Ngô Liêm Khoan thì xén rời tập Trở mình trong máng xối của mình ra thành những tờ rơi, đích thân đi phân phát tận tay từng người kèm câu khuyến mãi "anh chị muốn mua nguyên tập, xin ghé qua bàn bên kia". Giữa ngày hội của thơ ca, có một cây bút trẻ nhiệt thành như những nhân viên tiếp thị tờ rơi giữa ngã tư đường phố, vừa thấy phục nhà thơ và vừa thấy thương cho thơ. Phan Trung Thành còn đưa cả vợ con theo để "tiếp tay" cho bàn trà thơ và công cuộc bán thơ của người chồng - cha thi sĩ. Thành xếp những tập thơ được đồng nghiệp tặng trong bao năm "hành nghề" thơ thành hình một cây chổi, còn các tập thơ của mình, Thành dồn lại thành một đống rác có ghi chú đây là "thơ rác Phan Trung Thành". Vậy nhưng cái "đống rác" này lại có nhiều người ghé qua hỏi thăm, chụp ảnh và mua. Thơ mất giá, nhưng làng thơ lại ngày càng có nhiều nhà thơ tự phong, nhiều người lao vào thơ, tưởng hấp dẫn như lao vào hoa hậu. Hay chính vì cái sự người người làm thơ kia mà thơ mới trở nên trượt giá, ngôi đền thơ mới trở nên hết thiêng? Một nhà thơ trẻ cho biết trong khi... giá đất đang cao, 15 triệu/mét vuông, anh cũng đã chấp nhận bỏ ra gần chục triệu đồng để in một tập thơ: "Bạn bè làm doanh nghiệp hỗ trợ cho vài trăm cuốn là hòa vốn, bằng không thì coi như bẻ mét đất ra in thơ tặng bạn bè chơi". Ngược lại, cũng có một số nhà thơ gia nhập làng thơ nhờ có vốn, tất nhiên vốn phần nhiều được hiểu là vốn tài chính, chứ không phải vốn tài năng (thi ca). Nhà thơ nghèo thì chục triệu để có tập thơ có vẻ hơi khó khăn, chứ với những nhà thơ vừa nói trên thì chỉ một cái phẩy tay. Tiềm lực tài chính có thể cho ra thơ hoặc... không hẳn là thơ, cho ra thơ hay hoặc thơ... chưa hay, nhưng dù sao cũng là một chút sắc màu quệt vào cho cái làng thơ bớt tẻ và bớt mang cái tiếng nghèo. Nói thơ mất giá thì đã muốn nhìn thơ như một món hàng ở thời mà cái gì cũng có giá hoặc có thể định giá được. Một nhà thơ trẻ kể ngày thơ năm ngoái, cuốn thơ của anh không in giá bìa, nhưng cũng được một quan chức yêu thơ mua với giá 300 nghìn đồng. Xuýt xoa. Thế nên phải định giá, để biết thơ đang ở đâu, ai đang đọc thơ, trong dòng chảy kim tiền cuồn cuộn hôm nay. Ngày thơ Việt Nam ở giữa TP.HCM - thành phố "ồn ào" nhất Việt Nam, phải chăng vì thế mà trầm buồn. Chỉ có những nhà thơ, già đến trẻ, cũ đến mới, bạn bè, người thân nhà thơ và những ai có chút dính líu, duyên nợ với thơ, thì mới đến với ngày thơ (năm nay được rút ngắn chỉ còn vài giờ, và lại đôn lên sớm một ngày để né ngày đầu tuần vì sợ... ế). Còn thì ngay bên cạnh công viên, cạnh các bàn trà thơ, cạnh các nhà thơ, là hai con đường một chiều ào ào người xe của đời sống công nghiệp lướt qua mau, mặc cho thơ ca đang cất tiếng da diết gọi mời. Võ Tiến