Trẻ nghèo mưu sinh đón Tết
- Tết đến, niềm vui mừng lớn nhất của bọn trẻ là được mẹ mua bộ áo quần mới. Thế nhưng, đâu đó trên nẻo đường mưu sinh, vẫn còn những đứa trẻ nông thôn hối hả, vật lộn với bóng đêm, với cái rét của những ngày cuối năm để có thêm bữa ăn no, bộ quần áo mới đón xuân về.
"Thân cò" trên đầm cá Khoảng giữa tháng chạp, khi các đầm cá ở các xã Phú Dương, Phú Mậu, Phú Thanh… (Phú Vang, TT-Huế) đều đến mùa thu hoạch thì đó cũng là cơ hội mưu sinh cho bao trẻ nghèo nơi đây. Những em nhỏ với chiếc áo phong phanh, lầm lũi rảo chân trên khắp đầm hồ để bòn mót mấy con cá, con tôm còn sót lại. Sau tiết học cuối ở trường, bọn trẻ về nhà, ăn vội chén cơm nguội lót dạ rồi thoăn thắt ra đồng tìm cá. Có đứa sợ bạn bè tranh mất chỗ nhiều cá mà để bụng đói chạy ra đầm. Trời vẫn đang mưa tầm tã, đôi chân trần, gầy guộc vẫn băng băng trong gió rét; mấy tấm nilon mỏng manh không che hết mái đầu. “Đầm cá ở xa lắm, phải chạy bộ gần 3 cây số mới tới được”, một bé trai nhanh nhảu. Đến nơi, lũ trẻ ùa xuống như đàn chim kiếm được miếng mồi ngon. Những mẻ cá lớn, cá ngon chủ đầm đã bắt sạch, trên đầm giờ còn đám cá tôm nhỏ xíu còn sót lại. Bọn trẻ chia nhau từng đám mà xông xuống. Với đôi tay nhỏ bé, chúng khuấy sâu vào bùn đất, lôi từng con cá vẫn còn núp dưới đầm. Bắt được con nào, chúng khoe nhau rồi tiếp tục cắm mặt xuống bùn mò cá. Em Lê Văn Dương (11 tuổi), nói rít qua kẽ răng vì lạnh: “Cá bữa ni ít lắm chị à, phải kiên nhẫn mới tìm bắt được”. Bắt được chừng mươi phút thì mặt đứa nào đứa nấy đã lấm lem bùn đất. Có đứa bùn đã vấy lên tận đầu, tận cổ, chúng đưa tay quệt ngang rồi lại tranh nhau bắt cá. Chủ đầm đã giới hạn, khoanh vùng đầm cá lại, đứa nào mon men bắt đến chỗ cấm là bị ném bùn đất ngay. Ấy thế, không đứa nào chịu thua, chúng cứ thò tay thò chân vào vùng cấm để tìm cá; và thỉnh thoảng, bọn trẻ bị các chủ đầm ném đất vào đầu, chửi rủa tới tấp. Những lúc ấy, đôi chân chúng không dám bước qua hàng lưới giới hạn mà thụt lùi dần và im lặng mà lầm lũi mò cá. Lăn lộn cả ngày, chúng cũng kiếm được 15.000 đến 20.000 đồng. Đi từ sớm nhưng đứa nào cũng tranh thủ bắt đến tối mịt mới về nhà. Những ngày cá nhiều, chủ đầm phải thu hoạch ban đêm thì bọn trẻ cũng thức từ đầu hôm đến sáng để tìm những con cá, con tôm. Có đứa không chịu được thì về nhà, đến 2, 3 giờ sáng lại trùm áo mưa lội ra đầm. Những ngày này, đứa nào chăm chỉ cũng kiếm được vài chục ngàn, có đứa được gần năm bảy chục ngàn. Niềm vui càng hiện rõ trên đôi mắt bọn trẻ vì Tết này, chúng đã có tiền phụ bố mẹ mua sắm áo quần mới. Đội nhân công nhí Cùng với đội quân mò cá, những đứa trẻ nghèo nông thôn cũng là những nhân công đông đảo của các chủ hàng, đặc biệt là các tiệm làm bánh Tết, mứt Tết. Đông đảo các nhân công nhí nhất có lẽ là tiệm bánh của chị Nguyễn Thị Rê ở thôn Dương Nổ Đông (xã Phú Dương, Phú Vang, TT-Huế). Tết đến, nhu cầu bánh trái cũng tăng vọt, đội nhân công của chị Rê ngày thường vốn đã đông đúc các em nhỏ gói bánh thuê nay lại rôm rả hơn khi ngày Tết đã cận kề. Gọi là nhân công nhưng các em vẫn còn rất nhỏ, có em chỉ mới 8, 9 tuổi cũng theo chị, theo mẹ đi gói bánh thuê. Công việc không nặng nhọc nhưng đòi hỏi các em phải thật khéo tay. Gói không khéo, không nhanh thì ngày công sẽ giảm lại. Những đứa nhích hơn ít tuổi thì kiêm luôn phần vo nếp, nhào bột rồi xách nước, nấu nướng… việc nặng thì ngày công sẽ cao hơn. Trời vẫn đang rét, bọn trẻ ngồi co rúm, không đứa nào chịu lên tiếng, chúng cần mẫn gói từng chiếc bánh, bởi đứa nào cũng muốn gói thật đẹp và thật nhiều. Em Trần Thị Thảo (lớp 5G, Trường Tiểu học Dương Nổ) tâm sự: “Khó nhất là việc in bánh lên khuôn, ai mà không quen tay thì cả ngày chỉ in được vài chục cái là cùng”. Có em mới đến làm, do chưa quen nên vụng về đánh vỡ bánh, bà chủ la mắng đến mấy nhưng hôm sau vẫn lầm lũi đến làm. Mất việc, bọn trẻ sẽ không có tiền lương để sắm sửa cho ngày Tết. Kể ra, cứ mỗi độ xuân về Tết đến, hầu hết các gia đình ở làng quê Dương Nổ này lại bắt tay vào làm bánh, làm mứt. Chủ tiệm càng đông đơn đặt hàng thì bọn trẻ lại có thêm thu nhập. Từ bao lâu rồi, Tết đến, xuân về là cơ hội mưu sinh cho biết bao đứa trẻ nghèo nông thôn!