Trẩy hội Lim nghe quan họ ở làng...
- Dân 10 làng quanh đồi Lim cùng mở các điểm hát quan họ của mình, dân dã hơn, mộc mạc hơn và đúng với tính chất hội làng quan họ hơn 4 lều hát của Ban tổ chức dựng trên đồi Lim.
Quan họ của làng và quan họ của Ban tổ chức 13 tháng Giêng mới là ngày chính của hội Lim nhưng chiều 12, những lối dẫn vào đồi Lim nơi hội sẽ diễn ra đã đông kẹt người. Đoạn đường quốc lộ 1A chạy qua thị trấn Lim cũng đông đúc và nhộn nhịp do lượng người lưu thông lớn hơn những ngày bình thường. Ngay sát Quốc lộ 1A, điểm hát đầu tiên từ Hà Nội lên hội Lim là điểm hát làng Lộ Bao. Một chiếc thuyền rồng thong thả bơi quanh hồ nước của làng chở các liền anh, liền chị áo the khăn xếp; nón thúng quai thao cất lên lời giao duyên tình tứ ngọt ngào. Thỉnh thoảng, chiếc thuyền lại táp vào bờ để đổi người hát và cũng là để nhận tiền "thưởng" từ khách chơi quan họ. Trong đình làng Lộ Bao có hội chơi tổ tôm điếm- một trò chơi dân gian có kèm hát truyện Kiều thu hút khá đông các bậc cao niên. Nhưng sôi động nhất vẫn là đám hàng quán ăn uống, bán đồ chơi trẻ em... ken kín đoạn đường nhỏ ngăn giữa đình làng và hội hát trên hồ. Con đường dẫn lên đồi Lim năm nay đã được kè lại kiên cố. Hai bên đường, hàng quán chen nhau san sát, đủ loại từ bán đồ ăn uống cho tới đồ chơi Trung Quốc và các trò vui chơi có thưởng. Ông Nguyễn Duy Quang – Phó trưởng Ban Tuyên giáo huyện Tiên Du, thành viên Ban tổ chức Lễ hội Lim năm nay cho biết: những gian hàng này là do BTC cho tư nhân đấu thầu với giá 100.000 đồng đến 150.000 đồng một mét vuông. Nguồn thu này sẽ được tái đầu tư cơ sở vật chất và công tác tổ chức của những mùa hội sau đó. Trên đồi Lim có 4 lều quan họ do Ban tổ chức hội Lim dựng lên cho các liền anh, liền chị biểu diễn và giao lưu với người chơi quan họ. Cả 4 lều này đều được trang bị loa đài công suất lớn nhưng do bố trí gần nhau trên đồi Lim nên...miệng ai hát thì tai nấy nghe! Đấy là chưa kể quanh 4 lều quan họ này là những trò chơi dân gian náo nhiệt như đánh đu, vật, đập niêu… Xen giữa các chòi hát là dịch vụ cho thuê chiếu trải sẵn trên nền đất nện. Khách chơi hội muốn nghỉ ngơi phải trả 10.000 đồng cho một chiếc chiếu. Dọc lối lên chùa Hồng Ân trên đỉnh đồi Lim, một số hàng rong bán nhang và đổi tiền lẻ vẫn hoạt động công khai ngay trước biển cấm bán hàng và trước mũi lực lượng trật tự. Dọc tuyến đường vào hội Lim có nhiều điểm gửi xe được dựng lên và theo lời Ban tổ chức thì trong số đó có một số điểm tự phát nằm ngoài sự kiểm tra của BCĐ. Giá gửi xe là 10.000 đồng cho 1 xe máy và “gửi đến lúc nào lấy cũng được” theo như lời của một chủ trông xe. Dân 10 làng quanh đồi Lim cùng mở các điểm hát quan họ của mình, dân dã hơn, mộc mạc hơn và đúng với tính chất hội làng quan họ hơn 4 lều hát của BCĐ dựng trên đồi Lim. Đến Lũng Giang nghe canh quan họ Năm nay, có sáu canh hát quan họ cổ hát suốt đêm 6/2 được bố trí ở tại gia đình các nghệ nhân ở ba thôn Lũng Sơn, Lũng Giang và Nhuệ Đông. Chúng tôi tìm đến canh hát tại gia đình cụ Nguyễn Thị Nguyệt ở xóm Trùng thôn Lũng Giang thị trấn Lim ngay gần đồi Lim. Con đường thôn sáng rực ánh đèn điện, người ra vào tấp nập. Mới 20h mà canh hát đã đông. Ông Nguyễn Hữu Bể, con trai cụ Nguyệt cho biết đội hát của ông gồm 6 thành viên được thành lập từ năm 1995 và hát canh tại gia liên tục từ bấy đến nay. Ông Bể tâm sự: “Gia đình tôi tổ chức canh hát như thế này là do yêu thích thôi chứ trợ giúp từ phía BCĐ mỗi năm chỉ là 200.000 đồng và mới chỉ được 3 năm nay, năm nay thì chưa được nhận”. Trước đó, ông Nguyễn Duy Quang đã cho chúng tôi hay: mỗi gia đình nghệ nhân có canh hát quan họ cổ được hỗ trợ từ 1 đến 2 triệu đồng. Cụ Nguyễn Thị Nguyệt – thân mẫu ông Bể là một nghệ nhân quan họ cổ. Dù đã 84 tuổi nhưng cụ vẫn ngồi say sưa nghe các liền anh liền chị hát. Khi được hỏi cụ còn hát được không, cụ cười móm mém và lắc đầu. Ông Bể cho biết: “Năm nào cụ cũng ngồi nghe hát đến 5h sáng và các liền chị hát sai câu nào cụ cũng sửa cho ngay”. Sáng nay, 7/2, những hoạt động chính trong hội Lim bao gồm rước kiệu tướng công Nguyễn Đình Diễn từ Nội Duệ về đồi Lim, dâng hương tế lễ ở lăng Nguyễn Đình Diễn và chùa Hồng Ân thuộc phần lễ; công diễn các tiết mục đạt giải tại hội thi hát quan họ Bắc Ninh xuân 2009, hát quan họ và các trò chơi dân gian …thuộc phần hội sẽ khép lại những hoạt động của hội Lim xuân Kỷ Sửu.