Tết xưa trong nỗi nhớ của người con xa xứ
- Vậy là đã ba năm không được ăn Tết ở nhà. Một khoảng thời gian dài nhưng thoáng trôi qua rất nhanh. Tết đến, xuân về, trong lòng mỗi người đều hân hoan chờ đón một năm mới ngập tràn hạnh phúc. Tết cũng là cơ hội để cho cả gia đình sum họp, gặp gỡ nhau sau khoảng thời gian dài xa cách. Tết còn là khoảng thời gian để nhớ về những người thân trong quá khứ và cùng suy ngẫm cho những kế hoạch trong tương lai.
Ngày xưa, khi còn bé, Tết luôn mang lại cho mình nhiều háo hức. Tết là lúc được diện những bộ quần áo mới và được “lì xì” những tờ 200 đồng mới cứng. Tết là được đốt những tràng pháo đỏ vào đêm giao thừa. Hồi đó, nếu không có pháo thì coi như là không có Tết. Mình đã không ít lần “ăn vạ” để được mua thật nhiều pháo đốt. Đêm giao thừa, mặc dù rất buồn ngủ nhưng vẫn quyết tâm ngồi đợi cho tới khi kim đồng hồ chỉ sang con số 12 để châm lửa đốt. Mùi khói của pháo cùng mùi thơm của hương tạo thành một hương vị rất đặc trưng của Tết cổ truyền. Cứ nhắc đến Tết là mình hay nghĩ về ông nội. Đối với mình, ông nội luôn là người mang nhiều kỉ niệm nhất mỗi khi Tết đến, xuân về. Năm nào cũng vậy, Tết được ông bà chuẩn bị rất chu đáo. Dù thời bao cấp khi đó kinh tế đất nước chưa được khá giả nhưng ông, bà luôn chuẩn bị đủ mọi thứ để chờ các con, các cháu về sum họp vào sáng mùng một Tết. Mình rất quý ông bà nên thường đòi về quê trước để đón giao thừa ở dưới quê. Mình nhớ hồi học lớp 2-3, mình đã trốn bố mẹ cùng một chiếc xe đạp để về quê trước với ông bà. Cả nhà sau đó đổ xô đi tìm và rốt cuộc tìm thấy mình ở quê. Sau chuyện này, mình vẫn không bị mắng. Mình chưa bao giờ thấy ông, bà mắng các cháu bao giờ. Mình biết ông rất thương các con, các cháu. Thú thực, không hiểu vì sao ngày bé lại thích về quê đến thế. Về quê được chạy ra cánh đồng, đi tắm ao hay thả diều. Về quê là được bắt giun ở dưới những tảng đá kê ngoài bờ giếng nước rồi buộc vào những sợi tơ chuối để đi câu cá cờ. Thỉnh thoảng bà đi chợ sáng về, đặt chiếc thúng rất nặng đội ở trên đầu xuống và dúi vào trong tay mình mấy quả ổi ngọt lịm. Buổi trưa, được ngồi đun bếp rạ với ông để được nướng khoai tây, khoai lang thật thích thú. Về quê cũng là để được xem ông bà gói bánh chưng chuẩn bị cho Tết. Mà hồi đó ở quê thì điện còn hiếm lắm nên ông bà thường gói bánh chưng dưới ngọn đèn dầu. Nằm ngủ ở quê buổi tuối toàn nghe thấy tiếng tàu lá chuối va vào nhau kêu soàn soạt. Những ánh đom đóm bay lập lòe khiến mình cùng mấy đứa em không dám ra ngoài đi “tè” vì… sợ ma. Nhiều hôm đang ngủ chợt tỉnh giấc, mở mắt ra chỉ thấy một đốm sáng lờ mờ hắt ra từ chiếc đèn dầu. Thế là lại sợ nên rúc đầu vào người ông ngủ tiếp. Xem ông gói bánh chưng thì mình thích lắm. Lá dong được được rửa sạch sẽ từ mấy hôm trước và cắt tỉa gọn gàng. Bên cạnh đó là cả một thúng gạo, bao gồm cả nếp lẫn tẻ, trắng phau phau. Rồi cả một chậu thịt lợn và hành để bên cạnh. Một hay hai chiếc khuôn bánh chưng và những bó dây lạt thật mềm. Tính ông tỉ mỉ nên những chiếc bánh chưng gói ra thật đẹp và bắt mắt. Xem ông gói bánh nhưng mình ít khi nào được chứng kiến tới công đoạn cuối cùng vì lăn ra ngủ khì từ lúc nào. Chỉ biết sáng ngày hôm sau khi thức dậy, mình chạy xuống bếp thì đã thấy một nồi bánh chưng to đùng, đang được đặt trên chiếc bếp củi, bốc hơi nghi ngút. Ông bà đã phải thức suốt đêm để gói và luộc để có bánh cúng tổ tiên và cho các cháu. Trong những ngày Tết, mình thích nhất là không khí của ngày mùng một Tết bởi đó là ngày sum họp của cả một đại gia đình. Đó là ngày mà mọi người thân trong gia đình dành cho nhau những lời lẽ tốt đẹp nhất. Mâm ngũ quả ngày Tết được ông bà bày rất đẹp. Hồi đó, có lẽ là do kinh tế chưa khá giả nên mình ít thấy đào và quất trong mỗi gia đình như bây giờ. Nhưng không vì thế mà Tết kém vui và trái lại, mình thực sự cảm nhận được tình cảm của gia đình. Thay vào đó, ông chuẩn bị một lọ hoa thật to, thật đẹp để đặt trên bàn thờ. Mùi hoa, mùi hương của ngày Tết tạo ra một cảm giác thật dễ chịu và ấm áp, xua tan đi chút rét mướt của mùa Xuân. Sáng mùng một Tết, ai cũng muốn về nhà ông bà sớm hơn để chuẩn bị cho mâm cơm cúng tổ tiên. Dù có đi đâu đi chăng nữa thì mình vẫn không thể nào quên được mâm cơm cúng tổ tiên vào sáng mùng một Tết ấy. Phải có đầy đủ thịt gà, xôi, giò, hành, món xào, một bát miến nấu măng khô, cùng đĩa bánh chưng và cả rượu trắng. Sau khi đã chuẩn bị xong mâm cỗ, ông nội làm lễ cúng tổ tiến. Ông nội mặc áo the và đọc bài cúng đã được in thành cuốn sổ tay nhỏ. Sau khi đã hoàn thành lễ cúng gia tiên và thổ công, đại gia đình nâng cốc chúc mừng năm mới và có bữa cơm đoàn viên thật vui vẻ và hạnh phúc. Đến buổi chiều, mọi người cùng sang thắp hương tại “Từ đường” của cả dòng họ rồi đi chúc Tết bà con thân thuộc. Ai cũng hân hoan đón chào năm mới. Có lẽ không khí Tết Việt Nam ở một vùng quê Bắc Bộ như thế này có lẽ sẽ theo mình suốt cuộc đời. Ông bà nội mình giờ đã đi xa nhưng hình ảnh ông bà chuẩn bị Tết và đón Tết cùng con cháu thì mình còn nhớ mãi. Đây đã là năm thứ ba mình không được đón Tết tại Việt Nam và trong khoảnh khắc linh thiêng của năm mới này, mình không khỏi nao lòng nhớ về cái Tết của quê hương hương và nhớ về những người thân. Dù được sống trong một đất nước có văn minh, hiện đại thế nào đi chăng nữa, mình vẫn nhớ Tết Việt Nam, nhớ tình cảm gia đình và tình người nơi quê nhà. Đó là những thứ mà không có gì có thể mua được. Với mình, năm 2009 là một năm bản lề bởi trong năm nay mình sẽ phải chuẩn bị hoàn thành chương trình nghiên cứu sinh tại nước ngoài. Thách thức và khó khăn vẫn đang còn ở phía trước… Sau lễ tốt nghiệp, mình sẽ quay trở về Việt Nam để làm việc và để cống hiến những gì đã được học cho quê hương, đất nước. Hãy cùng chúc phúc cho một năm mới an bình để mọi người được tận hưởng một mùa xuân ấm áp trên khắp quê hương Việt Nam. Phạm Khôi Nguyên, Sydney, Australia Hãy chia sẻ những cảm xúc, ước vọng nhân dịp đầu năm mới tại đây: