'Khai tử' sân chơi Con Voi để... xây chợ?!
- Sau khi giải tỏa một chợ cóc mà nhiều người dân cho rằng đúng ra không nên giải tỏa vì địa điểm hoàn toàn hợp lý, UBND phường Trung Tự lại "vin" cớ thiếu chợ để đề nghị Thành phố và Quận Đống Đa cho xây chợ mới đè lên khu đất đang là sân chơi công cộng của dân (quen gọi là "sân Con Voi") ở phường này...
Các khu G, E, A khu tập thể Trung Tự (phường Trung Tự, quận Đống Đa, Hà Nội) hình thành khi nào thì khu đất mà các tập thể này bao bọc, sau được xây dựng sân chơi "Con Voi" cũng hình thành từ đó. Có lẽ gọi tên vậy vì tại sân này sừng sững những cầu tụt bê-tông hình chú voi cho trẻ em, mà trong ký ức nhiều công dân 8X "là một kỷ niệm tuổi thơ thật êm đềm: các bác phụ lão thì tập thể dục trên sân, các bé gái thì múa hát, chơi đu quay, bập bênh còn các cậu con trai thì đá bóng... Sân Con Voi ngay từ dạo đó đã không chỉ là một sân chơi mà dân phường Trung Tự coi đây như một địa chỉ sinh hoạt văn hóa của mình" (bạn Hồ Cẩm Tú viết)... Với diện tích hàng nghìn mét vuông, sân Con Voi rộng chẳng kém gì phố 19/12 mà năm ngoái (2008) suýt bị biến thành trung tâm thương mại! Dẹp chợ cũ để có cớ... xây chợ mới? Chỉ khang trang, đẹp đẽ được thời gian ngắn ban đầu, càng ngày sân Con Voi càng hoang tàn, bẩn thỉu, đu quay, cầu tụt... xuống cấp, chẳng được ai duy tu, chăm chút. Nhưng, "méo mó có còn hơn không", giữa một Hà Nội thiếu nghiêm trọng sân chơi và các khoảng xanh, dân sống quanh sân Con Voi vẫn yêu quí cái địa điểm công cộng hiếm hoi này của họ. Sáng sáng, sân Con Voi vẫn là nơi các bô lão tập thể dục, hít thở, bàn chuyện thế thái nhân tình... Giữa trưa, đám học sinh tan trường Trung Tự cạnh đó ùa ra ngồi đầy ghế đá... Chiều chiều, lũ trẻ chơi bóng, đánh cầu... Nhiều năm nay vẫn vậy! Đùng một cái, những người dân hàng ngày vẫn tự hào khu tập thể của mình dù cũ kỹ vẫn hơn khối khu cao cấp khác tại Hà Nội vì có một sân chơi - được tin sân Con Voi của họ sắp bị chính quyền "hô biến" thành... chợ 3 tầng! Lý do "xóa sổ" vĩnh viễn sân chơi này được những người có trách nhiệm trả lời "vì khu này thiếu chợ"!? Nhưng có thiếu chợ thật không? Hoặc giả có thiếu thì liệu đã hết cách đến mức phải lấy sân chơi làm chợ? Vấn đề này được ông Ngô Đức Huy - nguyên Tổng Biên tập Tạp chí Lao động và Công đoàn, nguyên Thường vụ Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban kiểm tra HĐND phường Trung Tự (hiện trú tại phòng 404 G1 Trung Tự, Hà Nội) lật giở lại: "Tôi ở đây từ năm 1982. Hồi trước, thực hiện Chỉ thị 46 "đường thông hè thoáng", chính tôi đã có trách nhiệm cùng các đồng chí khác ở phường dẹp rất nhiều chợ cóc quanh đây, dồn vào ngách giữa khu C3, C4. Phải nói chợ họp ở ngách này phù hợp, không ảnh hưởng lớn đến cảnh quan, giao thông khu vực (tất nhiên mấy nhà tầng 1 kế bên chợ sẽ chịu ảnh hưởng, đây là điều không tránh khỏi nhưng số hộ liên quan không lớn vì đây chỉ là một ngách ngắn).". Theo ông Huy, khu vực tọa lạc các tập thể G, A, E Trung Tự không có nơi nào họp chợ yên ổn, thuận tiện và hợp lý hơn ngách nhỏ C3, C4 đó. Chính nhờ hợp lý mà chợ dân sinh ấy đã tồn tại nhiều năm, cho đến khoảng 2004 - 2005, "lệnh trên ban xuống" phải dẹp toàn bộ chợ cóc, chợ tạm - bà Nguyễn Thị Kim Anh khi đó mới được bổ nhiệm làm Chủ tịch phường Trung Tự đã năng nổ "quán triệt", cương quyết dẹp luôn cái chợ đang họp bình yên trong ngách nhỏ kia, dù chưa biết sẽ thay thế bằng chợ nào để phục vụ nhu cầu thiết yếu dân sinh, dù rất nhiều ý kiến ngay trong Thường vụ và cả nhân dân không đồng tình dẹp đi cái chợ duy nhất đó! "Từ khi cái chợ duy nhất bị dẹp, môi trường sạch đẹp chẳng thấy đâu mà người buôn bán trong chợ lại túa ra, đẻ thành 4, 5 điểm khác, lung tung, nhôm nhoam khắp các khu C1, C2, C3, G1, G2... chỗ nào cũng thành chợ cả!" - ông Huy kể. Thế rồi, "căn cứ điều kiện khó khăn thực tế về đất đai để xây dựng chợ sau khi giải phóng mặt bằng các chợ cóc" (trích công văn số 1507/QHKT-P2 ngày 13/9/2006 của Sở Qui hoạch - Kiến trúc Hà Nội) - Đảng ủy, HĐND, UBND, MTTQ phường Trung Tự đã có văn bản số 01/CV-LT ngày 10/8/2005 đề nghị Thành phố Hà Nội, UBND quận Đống Đa xem xét cho xây dựng chợ tại sân chơi Con Voi (kể trên) với lý do để dân khu vực có điều kiện mua bán thực phẩm, nhu yếu phẩm sinh hoạt hàng ngày!? Tin dữ "khai tử" sân chơi Con Voi nhanh chóng lan truyền trong dân. Mọi người hoảng hồn: Sao lại biến lá phổi xanh, điểm vui chơi sinh hoạt cộng đồng của dân thành chợ? Sân Con Voi dẫu chưa đẹp thì trách nhiệm của chính quyền là giữ gìn, tu tạo cho nó sạch sẽ, phong quang, đúng ý nghĩa một sân chơi chứ không phải lập dự án "đè" một chợ 3 tầng lên nó! "Sát cạnh sân Con Voi là trường Trung Tự, sự ầm ĩ của một khu chợ chắc chắn sẽ ảnh hưởng xấu đến môi trường sư phạm. Hai con đường chạy quanh sân Con Voi quá nhỏ, nếu xây chợ nơi này tất là ách tắc giao thông..." - dân kêu than. "Võ" biến sân chơi thành... nồi cơm Trả lời kiến nghị cử tri kỳ họp thứ 9 HĐND Thành phố khóa XIII, UBND quận Đống Đa cho hay: "Thực hiện chỉ đạo của UBND TP Hà Nội tại văn bản ngày 13/10/2005, UBND quận Đống Đa đã giao nhiệm vụ cho Ban quản lý Dự án quận Đống Đa nghiên cứu lập dự án xây dựng chợ tại khu đất Con Voi để phục vụ việc mua bán nhu yếu phẩm thiết yếu cho cán bộ nhân dân phường Trung Tự. UBND phường Trung Tự có biên bản họp của đoàn thể Phường ngày 24/7/2006 thống nhất việc xin xây dựng chợ trên khu đất Con Voi và nhất trí với phương án thiết kế do Công ty cổ phần tư vấn đầu tư và xây dựng CDCC đề xuất". Ngày 13/9/2006, Sở Qui hoạch - Kiến trúc Hà Nội đã có văn bản thỏa thuận về nguyên tắc với đề xuất xây dựng chợ tại khu đất Con Voi, phường Trung Tự (tầng 1, 2 làm chợ, tầng 3 làm nơi sinh hoạt cộng đồng cho dân cư phường) của UBND quận Đống Đa và UBND phường Trung Tự, với điều kiện: Được UBND TP Hà Nội cho phép xây dựng chợ tạm dân sinh tại khu đất nêu trên! Sau đó, UBND quận Đống Đa đã có cuộc họp với Sở Thương mại để thỏa thuận xây dựng chợ tạm dân sinh tại khu đất Con Voi, trình Thành phố Hà Nội. Sau khi có ý kiến thỏa thuận của Sở Thương mại, UBND TP đã ra văn bản 5186/UBND-CN ngày 7/11/2006 chấp thuận cho UBND quận đứng ra xây dựng chợ tạm tại sân chơi Con Voi! "Nếu nói đến thiếu chợ, xung quanh khu Trung Tự lúc này đây đang có không dưới 3 cái chợ, siêu thị lớn nhỏ thì rất nhiều! Nếu chính quyền phường cho rằng khu chợ trước kia làm mất mỹ quan để bây giờ lại xây cái chợ to đùng ở nơi vốn là điểm sinh hoạt văn hóa của nhân dân, nơi ngã ba đường, thì mỹ quan của các nhà chức trách đúng là có vấn đề!" - ý kiến người dân khu vực. Người dân cho biết, gần khu vực đó còn có rất nhiều đất trống, lãng phí hoặc đang bị lấn chiếm hoàn toàn có thể xây chợ hoặc trung tâm thương mại. "Nếu cấp trên có sự nghiên cứu toàn diện thì chắc chắn không ngay lập tức chấp thuận đề xuất "xóa" sân chơi Con Voi của Phường, Quận! Phía đường Đặng Văn Ngữ còn cả khu đất rộng hiện đang tụ tập hàng quán lộn xộn: bi-a, bia hơi... hay trước sân D1 giáp hồ Đắc Di còn cả dải đất hiện cho thuê bán café giải khát..." - ông Ngô Đức Huy nói. Thế nhưng, không hiểu sao chính quyền cứ nhất mực "chấm" sân chơi Con Voi để xây chợ? Phải chăng vì lập dự án tại sân này ít bị đền bù, giải phóng mặt bằng? Để nguyên là một sân chơi thì không "ra tiền" trong khi các khu đất trống khác cùng khu vực tuy không phải sân chơi công cộng nhưng vẫn đang là "nồi cơm" nên không dễ gì giải tỏa??? Mục sở thị sân chơi Con Voi đầu tháng 2/2009, "lá phổi xanh" đã bắt đầu bị xây tường bao quanh, không biển báo, không một dòng chữ cho biết đang tiến hành gì trên khu đất công cộng này! Sân Con Voi đã bị chiếm, chỉ còn chừa một góc vừa khuất vừa ngập rác, thế mà vẫn có những người thèm khát không gian xanh đến mức kéo ra ngồi "xả hơi" vớt vát tại góc còn sót lại của sân chơi một thời này... "Chúng tôi nói thật là không đồng tình. Trên quyết thì phải chịu thôi, nhưng mà chẳng ai thấy hợp lý và đồng ý cả! Tự dưng trẻ em mất chỗ chơi, người lớn mất chỗ tập thể dục. Chợ họp thì 2 -3h đêm đã ồn ào đến tối, mất vệ sinh, tắc giao thông. Học sinh các trường quanh đây (Trung Tự, Kim Liên, Lê Quý Đôn...) mà tan đúng tầm đi chợ thì chỉ có mà nghẽn nặng!" - bà Đỗ Thị Uốn phòng 405 G1 Trung Tự bức xúc. Người dân cũng cho biết, trước Tết, bỗng nhiên thấy ùn ùn chở gạch đến sân chơi rồi xây tường bao, chẳng biết khởi công hay khởi động lúc nào mà rất lặng lẽ?! Đến lúc này, đông đảo người dân vẫn chưa được biết thiết kế hay mô hình, phối cảnh cái chợ sẽ "ngoạm" sân chơi của họ ra sao, bởi chưa được thông báo, cũng không một dòng "chú thích" tại nơi trước kia là điểm vui chơi, sinh hoạt cộng đồng của họ... Tràng An Nguyễn