Cần những giải pháp cụ thể để cải tổ nền giáo dục
- Một số ý kiến bạn đọc cho rằng để cải tổ nền giáo dục, điều cần thiết là có những giải pháp cụ thể cũng như lộ trình thực hiện.
Góp ý: Chủ yếu giải tỏa bức xúc Tôi đọc nhiều góp ý về giáo dục và thấy rằng những ý kiến đó giúp giải tỏa những nỗi bức xúc của người đọc là chính. Nhưng cái chúng tôi muốn là các kiến nghị cụ thể thì không thấy! Chúng tôi cần những việc làm cụ thể, đóng góp cụ thể để xây dựng một thế hệ hành động, đổi mới đất nước thực sự. Từ, Hà Nội, edut49@... Điều chúng ta cần bây giờ là các giải pháp để cải tổ ngành giáo dục. Vậy, chúng ta hãy bắt tay vào công cuộc tìm kiếm những phương án để chữa trị cho căn bệnh của ngành giáo dục. Ý kiến của tôi cho hệ thống đào tạo từ THPT trở xuống: 1. Giáo dục hệ thống tư tưởng đạo đức nghề nghiệp của giáo viên. 2. Xây dựng lại hệ thống giáo trình và chương trình giảng dạy thống nhất trên toàn quốc (Đảm bảo: phù hợp, đủ, đơn giản, ngắn gọn, dễ hiểu...). 3. Thành lập ủy ban kiểm tra: sự thống nhất trong quá trình dạy và học trên toàn quốc. 4. Thành lập ủy ban phụ trách: vấn đề tài liệu và sách giáo khoa cho học sinh các vùng miền trên cả nước (đảm bảo sự cân bằng về tài liệu cho học sinh giữa các vùng miền). Tôi đang nghiên cứu về phương pháp đảm bảo cân bằng giáo dục giữa các vùng miền. Rất mong có được sự ủng hộ và giúp đỡ của bạn đọc về ý tưởng của tôi! khiayanhden@... Để tìm được các giải pháp nâng cánh nền giáo dục nước nhà, chúng ta phải hành động. Như nước Mỹ cũng nhận thức được sự thay đổi khi sự trì trệ xuất hiện thể hiện trong diễn văn nhậm chức của TT Obama, khi nhận thức được thì mới đưa ra chương trình hành động chính xác và phù hợp. Vậy chúng ta nhận thức được hệ thống giáo dục như thế nào? Phải đào tạo ra những thế hệ con người có nhân cách và yêu lao động, có tri thức. Lịch sử sẽ phán xử nếu chúng ta không hành động. Lan Dai, Đà Nẵng, dieuhau03@... Những đề xuất cụ thể Là một du học sinh Master, cháu nhận thấy có những điểm khác biệt rõ ràng và rất dễ để nhìn ra trong cách thức đào tạo và đánh giá sinh viên của nước Anh và Việt Nam. 1. Trước khi bắt đầu học bất kỳ một cấp bậc nào (đại học, cao học), sinh viên đều được dạy một môn là: Research Method (phương pháp nghiên cứu). Trong đó, sinh viên được học cách đặt vấn đề, tìm hiểu vấn đề, giải quyết vấn đề, và thậm chí cách viết bài. Và một điều đáng chú ý nhất và được dạy kỹ nhất là cách làm mục "Tài liệu tham khảo" (references). Ở đây, chỉ các tài liệu nào được sử dụng trong bài viết mới được phép có tên trong mục tham khảo. Còn ở Việt Nam, cháu đã được xem rất nhiều bài viết, thậm chí đồ án tốt nghiệp và nghiên cứu khoa học, danh mục "Tài liệu tham khảo" rất dài (hàng trang), nhưng tính thực chất trong bài viết chỉ trích 1 vài trong số đó, thậm chí dưới 5 bài. 2. Xử lý việc sao chép (plagiarism). Về vấn đề này, cháu thấy các trường đều xây dựng được một hệ thống phần mềm để kiểm soát việc sao chép của sinh viên. Nên sinh viên rất cẩn trọng trong việc cắt, dán nguyên xi bởi hình thức phạt rất nặng: trên 20% plagiarism là bài làm coi như bị 0. 3. Cách viết bài luận. Sinh viên trước khi vào đại học đều được dạy cách viết bài luận. Bài viết gồm mấy phần, nội dung từng phần ra sao, cấu trúc các đoạn văn như thế nào! Còn ở Việt Nam, khi là sinh viên, tất cả những cái đó sinh viên phải tự mày mò và không có một sự hướng dẫn cụ thể, dẫn đến các bài viết thực sự như một mớ các ý tưởng không được sắp xếp. 4. Điểm đặc trưng trong cách đánh giá sinh viên là ở Anh chủ yếu dựa trên các bài luận (assignment) xuyên suốt kỳ học. Điều này sẽ giúp cho sinh viên học được cách bố trí thời gian và lập kế hoạch tự học cho bản thân. Và hầu hết sinh viên đều thừa nhận rằng, kiến thức thu được của họ đều từ khoảng thời gian làm các bài luận đó. Ở Việt Nam, suốt 5 năm đại học, số lượng bài luận của cháu chỉ đếm trên đầu ngón tay, nếu tính cả 2 bài luận của nghiên cứu khoa học học sinh sinh viên + đồ án tốt nghiệp thì khoảng 6 bài tất cả. Nhưng trong các bài luận môn học, cháu chưa bao giờ nhận được lời nhận xét, phản hồi (feedback) nào của thầy giáo cả. Còn 3 bài kia là do cháu may mắn gặp được thầy giáo tốt nên đã góp ý và hướng dẫn viết bài rất nhiệt tình, chu đáo. Thậm chí, gần như chỉ có sinh viên của thầy là biết cách viết một bài trình bày bằng power point như thế nào, các trình bày trong một bài luận ra sao. Trên đây là những gì cháu được nhìn và trải qua, cháu tự hỏi nếu các bậc lãnh đạo được gửi đi học hay đi "thực tế" ở các trường đại học và các nền giáo dục chất lượng cao trên thế giới sẽ rất dễ dàng nhìn thấy những điều này, vậy tại sao...? Bich Ngoc, ngoc_dtb@... Để thay đổi nền giáo dục Việt Nam hiện tại, theo suy nghĩ của tôi thì cần phải nghiên cứu thật sâu về tâm sinh lí con người Việt Nam. Dựa trên nghiên cứu đó sẽ biết được các giai đoạn phát triển, khả năng tư duy, nhận thức ứng với từng giai đoạn. Từ đó xây dựng chương trình phù hợp và thân thiện với học sinh. Việc đó cũng giống như ứng dụng khoa học vào việc tập luyện và chiến thuật thi đấu của các vận động viên thể thao. Không chỉ có kiến thức mà các nội dung về đạo đức/ giáo dục tinh thần cũng có thể dựa trên đó để mà phân bố cho phù hợp. Ví dụ như: Cấp 1 với mục đích là làm cho các hạt nảy mầm và chăm sóc cho mầm non đó khỏe mạnh và mọc thẳng thì chương trình học nên đơn giản là biết đọc biết viết, biết hát múa, biết yêu thương gia đình, bạn bè, biết kính trên nhường dưới, biết tự trọng. Cấp 2 với mục đích là tạo nền tảng tư duy và nâng cao tính độc lập cũng như tinh thần tập thể và thể chất thì chương trình học nên rất cơ bản, cái cốt lõi khi này là làm cho các em hứng thú và say mê với học tập và tạo điều kiện cho các em tự tìm tòi và khám phá, nắm bắt học sinh để có thể dẫn dắt cũng như giúp chúng đúc rút kinh nghiệm. Đây cũng là thời điểm tốt để gieo cho các em ý thức về lịch sử cũng như lòng tự hào dân tộc. Về mặt thể chất nên chú trọng vì cấp 2 là giai đoạn dậy thì của đại đa số học sinh. Cấp 3 với mục đích đào sâu kiến thức và định hướng lao động. Kết thúc cấp học này,bn các em đã thực sự là một công dân và nói thẳng thừng, nếu không có sự nâng đỡ của gia đình thì các em phải có khả năng lao động và kiếm sống. Vậy cấp 3 phải làm thế nào để các em nhận thức được giá trị của lao động, chỉ cho các em khá rõ ràng để có thể làm được một công việc thì cần có những kiến thức gì và giảng dạy cho các em các kiến thức cần thiết đó. Ở cấp học này, các em nên được tiếp cận nhiều với các vấn đề thực tế xã hội để các em không bỡ ngỡ khi ra đời làm việc và cũng là để kích thích tính sáng tạo, bởi lẽ các sáng tạo bao giờ cũng xuất phát từ yêu cầu giải quyết được một tồn tại nào đó chứ không thể sáng tạo từ mớ lý thuyết để cuối cùng sáng tạo chỉ đơn giản là lý thuyết. Đại học, nơi hiện thực hóa các ước mơ, đáp ứng được các nhu cầu nghiên cứu, tìm tòi của sinh viên. Tạo không khí lao động, học tập tập thể, dân chủ để tận dụng và phát huy các khả năng giải quyết sáng tạo. Trần Tuấn, Hà Nội, mr.tranhuutuan@... Một vài nguyên nhân ảnh hưởng đến nền giáo dục nước nhà Tôi cũng đồng ý rằng nguyên nhân chất lượng giáo dục giảm sút nghiêm trọng như hiện nay là do tham nhũng. Nếu một người thầy làm đúng chức năng nhà giáo của mình, chỉ cần làm đúng thôi, không cần làm tốt, thì chất lượng sẽ được đẩy lên. Việc giáo trình, phương pháp giáo dục chỉ là thứ yếu, hoặc nó có phát huy tác dụng chỉ khi loại bỏ hiện tượng tham nhũng. Chính tham nhũng tạo ra môi trường học giả, thi giả... Tham nhũng tạo ra học bằng cấp... Một vấn đề nữa của giáo dục, đó là sự phân cấp, tạo cơ hội lớn cho tham nhũng. Sự phân cấp các trường chuẩn, phi chuẩn đẩy người ta vào sự lựa chọn trường để học. Việc đầu tư cho các trường chuẩn đồng thời lấy kinh phí của các trường không chuẩn - thường là ở những vùng sâu, vùng xa để đầu tư vào các trường điểm, trường chuẩn - thường là ở các vùng đô thị giàu có, điều này tạo sự mất công bằng xã hội. Trong xã hội thị trường, cần có môi trường tốt cho những gia đình có điều kiện học tập, sinh sống, song đó là do cá nhân, tư nhân đầu tư, thu tiền. Còn với Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa thì cần tạo sự công bằng xã hội, bằng sự đầu tư công bằng có ưu tiên vùng khó khăn. Phạm Minh Tuấn, Hà Nội, tuan.hvqs@... Có một nội dung theo chúng tôi là đặc biệt quan trọng song lại chưa được sâu, đó là ở việc chống tiêu cực, tham nhũng trong ngành giáo dục. Theo chúng tôi, việc đó không làm được thì không thể nói đến một cải cách giáo dục nào mà có hiệu quả tốt đẹp đích thực được. Mà việc đó không chỉ là việc riêng của ngành giáo dục, đó là vấn đề lớn của cả XH. Phan Anh, Nghệ An, Phanak555@... Theo tôi, còn một nguyên nhân làm tha hóa giáo dục nữa, đó là cơ chế sử dụng bằng cấp trong hệ thống công quyền hiện nay. Chẳng hạn, trước kia không có đại học quản lý giáo dục mà lại có bằng thạc sỹ quản lý GD; hay chỉ cần có bằng đại học (tại chức) cũng đủ tiêu chuẩn để làm "sếp"... Hậu quả là không chỉ có trong ngành GD mà cả các ngành khác cũng xảy ra tình trạng "trên bảo dưới không nghe"; tùy tiện trong quản lý, đôi khi không còn phép tắc gì trong GD, mà chỉ là những thói quen của người không được đào tạo đến nơi đến chốn... Lê Hà, Thanh Hóa, lha@...