Nấn ná ở lại vì... bộ quần áo mới cho con
- Cầu Mai Động những ngày cuối năm, chợ lao động đã thưa thớt người chờ việc. Kinh tế khó khăn kéo theo tình trạng không có việc làm đã khiến phần lớn những lao động quê xa lên đường về nhà hết cả. Chỉ còn hơn chục người cố nấn ná, bám trụ ở lại kiếm thêm chút tiền sắm Tết hoặc đơn giản chỉ là mong kiếm đủ lộ phí tàu xe về nhà.
Nhịn ăn, ngủ đường để tiết kiệm 27 Tết, ý định kiếm một cái Tết tươm tất đã trở nên xa vời với tất cả những lao động ở đây. Những người kiếm được chút ít hoặc không thể kiên nhẫn hơn đã lên đường về quê từ mấy hôm trước. Những người ở lại ai cũng có lý do cho riêng mình để nấn ná chưa về nhà. Những ngày này, nhóm người cửu vạn ở đây cũng chỉ trông chờ vào mấy công việc lặt vặt quanh chợ hoa Kim Ngưu như vận chuyển đào, quất... hay khuân vác ở các xe hàng. Thế nhưng công việc cũng không có nhiều, họ vẫn thường đùa nhau "có việc bây giờ chẳng khác nào trúng số". Ngồi túm tụm năm ba người lố nhố hai bên thành cầu Mai Động, khuôn mặt ai cũng mệt mỏi nhưng không bỏ sót bất cứ người đi đường nào dừng lại để tranh nhận việc. Vừa để ý tìm kiếm khách giữa dòng người đông đúc đi mua hoa, sắm Tết, anh Thu rít một hơi thuốc dài tâm sự: “Cũng muốn về nhà ngay chứ, Tết rộn ràng lắm rồi! Ngồi ở đây nhìn người ta đi lại sắm Tết túi lớn, túi bé là tôi nhớ nhà lắm. Quanh năm có mỗi dịp này là gia đình đông đủ, nhưng về nhà cũng phải mua cho con gái đôi dép, cái kẹp tóc chứ chả nhẽ lại về tay không. Mà tiền xe cộ cũng đã đủ đâu”. Anh Dũng thì tỏ ra lạc quan hơn: “Quanh năm quần quật như trâu như ngựa rồi, giờ chỉ muốn về nhà cho nhanh. Mà ở nhà chắc mẹ con nó cũng sắm sửa xong xuôi rồi. Tôi giờ chỉ mong kiếm mấy chục bạc lấy tiền tàu xe thôi. Thế mà đứng mấy hôm nay cũng không có việc. Suốt mười năm tôi làm ở đây, chưa năm nào ít việc như năm nay”. Những ngày này không có việc làm là tình trạng chung của tất cả các chợ lao động. Không có việc làm, không kiếm được ra tiền đã đành, mỗi ngày nấn ná ở lại Hà Nội cũng phải chi tiêu từ 20 - 50 nghìn đồng ăn uống và thuê chỗ ngủ. Thế nên, nhiều người đã tìm mọi cách để tiết kiệm tối đa chi phí. Để kiếm đủ tiền mua vé xe và một ít quà cho con gái, những thứ gì có thể cắt giảm được anh Thu đều cố gắng. Từ ăn ba bữa một ngày giảm xuống còn một bữa một ngày. Hai món chính là bánh mỳ và xôi thay phiên nhau. Hôm nào không kiếm được việc gì làm thì nhịn đói đi ngủ. “Tính mỗi bữa 10 nghìn đồng thì cũng tiết kiệm được khối” - anh Thu tâm sự. Bên cạnh đó, thay vì thuê một chỗ ngủ qua đêm với giá 10 nghìn đồng, anh cùng vài người nữa làm tấm bạt kiếm chỗ nào ở ngoài đường kín gió ngủ tạm. Anh Thuận (Hà Tây), bạn đồng hành của anh Thu cho biết: “Nhà chủ cho trọ qua đêm cũng có cho ký sổ nợ, nhưng với tình hình thế này thì kiếm tiền đâu ra mà trả. Tôi cũng không thích nghe người ta nói lằng nhằng nên ra đường ngủ cho nó thoải mái. Mấy người ngủ với nhau cũng ấm ra phết, lại không mất tiền. Nhà trọ hay ngoài đường thì cũng chỉ khác nhau có tấm chiếu. Trong phòng trọ cũng làm gì có chăn”. Đi xin tiền để về quê! Những người ở lại, dù cùng làng hay thậm chí có họ hàng với nhau nhưng hễ ai kiếm đủ tiền là lên đường về quê ngay. Mùng 6 tháng Giêng, họ lại phải lục tục rời quê ra đây tiếp tục cái nghiệp nhọc nhằn này. Đến 29 Tết, dù kiếm được tiền hay không, tất cả những lao động ở đây đều sẽ lên đường về quê. Đó như là một cái hẹn chót của những người lao động ở “chợ người” Mai Động này với gia đình. Năm ngoái, những người về cuối cùng ai cũng dành dụm được một khoản kha khá cho vợ con sắm Tết, nhưng năm nay thì tình hình thật bi đát. Vì thế, mấy người ở đây đã nghĩ ra một “tuyệt chiêu” cuối cùng, đó là đi xin tiền. Đây có thể là cách kiếm tiền nhanh gọn nhất nhưng cũng bất đắc dĩ lắm họ mới làm. Anh Sơn (Tĩnh Gia, Thanh Hóa) cho biết: “Không ai muốn thế cả anh ạ! Chúng tôi dù là thanh niên hay già cả cũng đều có sức vóc, có thể lao động kiếm ra đồng tiền, nhưng hoàn cảnh nó như thế. Nếu hết ngày nay vẫn không có việc làm, chắc chắn chúng tôi sẽ phải đi xin. Thôi thì một miếng khi đói bằng một gói khi no”. Anh Tú kể lại: “Mấy hôm trước, có người mua một cành đào Sơn La rất to ở chợ này rồi thuê 2 đứa thanh niên cùng xóm tôi vác về nhà với giá 50 nghìn. Rồi bọn nó đã xin tiền ông ấy và được cho mỗi đứa 100 nghìn. Ông còn hẹn ra Giêng quay lại vứt hộ cành đào, ông cho 50 nghìn đồng. Người tốt còn nhiều lắm nên bọn tôi cũng không lo không về được nhà”.