Mỹ sẽ xoa dịu quan hệ với Iran?
Theo tờ Guardian, Bộ Ngoại giao Mỹ đang giúp tân Tổng thống Barack Obama soạn một lá thư gửi cho Iran với mục đích xoa dịu mối quan hệ căng thẳng giữa hai bên và mở ra con đường tiến tới các cuộc đàm phán song phương chính thức.
Đây là một lá thư dài, đáp lại thư chúc mừng của Tổng thống Iran Mahmoud Ahmadinejad gửi đến ông Obama hôm 6/11/2008, hai ngày sau khi cựu Thượng nghị sĩ Illinois giành được chiến thắng trong cuộc đua bầu cử Tổng thống Mỹ. Các nhà ngoại giao hi vọng rằng, lá thư của Obama sẽ mang lại một sự thay đổi tích cực trong mối quan hệ với Iran trong thời gian tới. Họ cũng mong muốn lá thư này sẽ làm giảm bớt sự nghi ngờ của các nhà lãnh đạo Iran đối với Mỹ và tạo cơ sở cho các cuộc gặp gỡ trực tiếp giữa Obama với các nhà lãnh đạo nước Cộng hòa Hồi giáo để hàn gắn quan hệ. Ngoại trưởng Mỹ hôm 28/1 đã từ chối bàn luận về nội dung của bức thư. Trước đó, trong cuộc trả lời phỏng vấn hôm 26/1 của kênh truyền hình Ảrập, Obama đã nói bóng gió sẽ thực hiện các chính sách “thân thiện hơn” đối với các nước Hồi giáo. Tổng thống Iran hôm 28/1 cho biết, ông đang kiên nhẫn chờ đợi xem chính quyền của Obama sẽ thực hiện những chính sách gì ở Iran. “Chúng tôi sẽ lắng nghe những câu nói của họ một cách cẩn thận, sẽ giám sát những hành động của họ, và nếu những thay đổi thực sự diễn ra, chúng tôi sẽ rất hoan nghênh”, ông nói. Tổng thống Ahmadinejad cũng đã yêu cầu Washington phải xin lỗi vì những hành động chống lại Iran trong suốt 60 năm qua và yêu cầu những người nói về sự thay đổi phải bồi thường những sai phạm họ đã làm trong quá khứ đối với người Iran. Mỹ quan tâm đến Iran chủ yếu là về chương trình làm giàu uranium, mà theo Washington, đó là chương trình xây dựng vũ khí hạt nhân có ảnh hưởng đến hòa bình thế giới nhưng Iran tuyên bố chương trình này không dành cho mục đích quân sự. Tân Tổng thống Mỹ chắc chắn vẫn sẽ phải đối mặt với rất nhiều khó khăn trong thực hiện các chính sách ở Iran, khi Aliakbar Javanfekr - cố vấn lâu năm của Tổng thống Iran - hôm 28/1 tuyên bố rằng, bất chấp những cuộc gọi từ Mỹ, Iran vẫn không đồng ý ngừng các hoạt động sản xuất vũ khí hạt nhân. Các nhà lãnh đạo Iran hoài nghi Mỹ đang âm thầm ủng hộ các nhóm ly khai trong khu vực như Kurdistan, Sistan-Baluchestan và Khuzestan. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Mỹ đã liên tục bác bỏ những cáo buộc trên. Hiện nay tân Tổng thống Barack Obama đang tập trung soạn thảo các chính sách với Iran. Tuần trước, chính quyền của ông đã bổ nhiệm Dennis Ross, cựu phái viên hòa bình Trung Đông dưới thời Bill Clinton làm đặc phái viên chịu trách nhiệm về Iran, George Mitchell là đặc phái viên Trung Đông, và Richard Holbrooke trở thành đặc phái viên phụ trách Pakistan và Afghanistan. Saeed Leylaz, một nhà phân tích ở Tehran cho rằng, lá thư của Obama sẽ phải được bảo mật. Ông cho rằng: “Sẽ có những cuộc tranh luận bên trong về lá thư này. Chắc chắn có nhiều người có quan điểm cực đoan sẽ không muốn nhìn thấy một mối quan hệ bình thường giữa Tehran và Washington. Để thuyết phục Iran, trước tiên, Mỹ nên gửi một thông điệp hết sức rõ ràng rằng, họ không có ý định phá hoại thể chế của các nước Hồi giáo”. Nhật Anh (Theo The Guardian)