Thỏa thuận khí đốt Nga, EU, Ukraine có nguy cơ đổ vỡ
Ukraine và EU đang tìm cách giải quyết những vướng mắc gây cản trở cho việc thực hiện một thỏa thuận giám sát khí đốt trung chuyển qua Ukraine.
Nga nói rằng không thể thực hiện thỏa thuận đã ký với EU và Ukraine về việc tái cung cấp khí đốt cho châu Âu, cáo buộc Ukraine đưa thêm các điều kiện "không thể chấp nhận được". Tổng thống Nga Medvedev cho biết Kiev đã ra thêm các điều kiện mâu thuẫn với lập trường của Nga và thỏa thuận đạt được hôm 11/1 sẽ vô hiệu lực cho tới khi mâu thuẫn này được giải quyết. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jose Manuel Barroso đã điện đàm với Thủ tướng Yulia Tymoshenko của Ukraine hôm 11/1 nhằm giải quyết bất đồng này. Trong khi bất đồng tiếp tục thì nhiều quốc gia châu Âu vẫn trong cảnh thiếu khí đốt trầm trọng. Cách đây 24 giờ, cả Nga và Ukraine đã ký một thỏa thuận cho phép các giám viên quốc tế triển khai để giám sát khí đốt từ Nga tới châu Âu thông qua Ukraine. Tuy nhiên, sau đó, ông Medvedev nói rằng Ukraine đã thêm các điều kiện mà Moscow không thể chấp nhận vào thỏa thuận này. Dường như các điều kiện thêm đó liên quan tới vấn đề Ukraine nợ tiền mua khí đốt từ Nga và việc liệu Ukraine có ăn cắp khí đốt từ đường ống trung chuyển hay không. Công ty Gazprom của Nga nói rằng Ukraine đang đòi 21 triệu m3 khí đốt mỗi ngày với chi phí bằng 0 để duy trì áp lực trong hệ thống ống dẫn - một điều kiện mà Gazprom mô tả là "nỗ lực hợp pháp hóa việc ăn cắp khí đốt". Trong khi tranh chấp mới nảy sinh thì các quan sát viên EU đang đợi ở các trạm bơm ở Ukraine để giám sát việc trung chuyển khí đốt. Tuy nhiên, Nga vẫn chưa tái mở các van cung cấp. Công ty khí đốt Naftogaz của Ukraine cho biết ngay cả khi Nga bắt đầu mở van, có thể phải mất ít nhất 36 tiếng để khí đốt tới được châu Âu. 1/4 lượng khí đốt mà EU tiêu thụ do Nga cung cấp và 80% trong số này được trung chuyển qua Ukraine Nga đã ngừng cung cấp khí đốt cho Ukraine kể từ ngày 1/1 do tranh chấp về nợ đọng tiền bán khí đốt cũng như giá gas. Thủ tướng Nga Putin khăng khăng rằng Ukraine phải trả giá mua khí đốt Nga ngang bằng với mức giá hiện tại ở châu Âu. Để đổi lại, Nga sẽ nhất trí trả gấp đôi phí trung chuyển khí qua Ukraine - một sự thay đổi về lập trường của Gazprom. Trước đây, công ty này đã từ chối trả thêm phí trung chuyển. Tuy nhiên, Ukraine không nhất trí với đề xuất đó và chỉ trả 235 USD/1.000m3. Trong khi đó, giá khí đốt mà Nga muốn là 450 USD. Thủ tướng Ukraine tuyên bố sẽ tiếp tục đàm phán với Nga thông qua mọi kênh về một hợp đồng mua bán khí đốt mới. Minh Sơn (theo BBC, Reuters, AP)