Người Ả Rập ở Israel là chìa khóa cho hòa bình?
Những cuộc tấn công chết người của Hamas vào lãnh thổ Israel và sự trả đũa ồ ạt của quân đội Israel tuần trước ở dải Gaza đã phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn trong 5 tháng giữa Hamas và Israel, khiến cho nền hòa bình giữa Israel và Palestine dường như càng xa vời hơn bao giờ hết.
Trong một tháng sắp tới đây, Israel sẽ tổ chức một cuộc bầu cử, và nếu Đảng cực hữu Likud của ông Benjamin (Bibi) Netanyahu giành thắng lợi thì tiến trình đàm phán hòa bình Trung Đông sẽ ở trong tình trạng “ngàn cân treo sợi tóc”. Bởi ông Benjamin Netanyahu được coi là một nhân vật cực kỳ cứng rắn và chưa từng có ý định “nhượng bộ” với người Palestine... Điều đó có nghĩa là tương lai của nền hòa bình sẽ vẫn còn rất xa vời. Cách duy nhất để chống lại điều này là phải nhanh chóng thay đổi một số luật chính trị của Israel. Và một trong những cách để làm điều đó là chính phủ phải đối xử công bằng hơn với người Ả Rập. Trong gần 4 thập kỉ qua, nền chính trị của Israel hoàn toàn rơi vào bế tắc với những xung đột giữa người Do Thái và người Ả Rập. Nhưng Israel có thể phá vỡ thế bí này bằng cách cho người Ả Rập (chiếm khoảng 14% số phiếu bầu) quyền được bỏ phiếu. Nếu chiếu theo luật của Israel, thì những công dân này đều có đầy đủ quyền lợi và nghĩa vụ nhưng từ lâu họ luôn có cảm giác mình là công dân ở tầng lớp thứ hai, và các đảng chính trị của họ, mặc dù được Knesset (cơ quan lập pháp của Israel) thừa nhận, nhưng lại bị cấm không được tham gia các chính phủ liên minh. Lệnh cấm đó trên lý thuyết đã được bãi bỏ năm 1967 nhưng thực tế nó vẫn còn tồn tại vì một lý do chính: Hầu hết các thành viên của đảng này là người Ả Rập. Qua nhiều năm, các đảng của người Ả Rập đã được Knesset thừa nhận, nhưng họ chưa bao giờ được mời tham gia vào bộ máy chính phủ Israel. Cũng có những người Ả Rập phục vụ trong nội các, nhưng chỉ khi họ là những thành viên của Zionist - những người theo chủ nghĩa phục quốc Do Thái. Tuyên ngôn độc lập của Israel nêu lên rằng, sẽ bảo đảm cho tất cả mọi công dân đều được đối xử công bằng, không phân biệt tôn giáo và chủng tộc. Nhưng ở nhiều lĩnh vực, nguyên tắc này không được thực hiện. “Thước đo của sự công bằng” là quyển sách được xuất bản bởi Sikkuy, một tổ chức phi chính phủ năm 2007, cho thấy sự phân biệt đối xử giữa người Ả Rập và người Do Thái ở Israel một cách rõ rệt nhất. Tuổi thọ trung bình của người Ả Rập thấp hơn trung bình 4 năm so với người Do Thái, và đất nước đầu tư khoảng 130 đô la một tháng cho những dịch vụ chăm sóc sức khỏe đối với các công dân người Do Thái, trong khi đó chỉ có 85 đô la cho các công dân Ả Rập. Sự phân biệt đối xử này phải kết thúc và lời hứa về một sự công bằng phải được thực hiện – trước hết là vì những lý do đạo đức, sau đó là vì mục đích hòa bình. Trong cuộc bầu cử vào tháng 2 tới, Tzipi Livni, người đề xuất chủ trương cùng chung sống hòa bình với người Palestine sẽ gặp rất nhiều khó khăn và có thể bị đánh bại bởi đảng ủng hộ chính sách diều hâu và tôn giáo đứng đầu là Netanyahu. Nếu Netanyahu trở thành thủ tướng một lần nữa, thì sẽ không có một cuộc đàm phán nào với người Palestine. Người Do Thái sẽ lại tiếp tục mở rộng sự định cư ở lãnh thổ Palestine, xây dựng các rào chắn an ninh và xây dựng cơ sở hạ tầng như đường sá, cống nước, những phòng tuyến và kho quân sự… Những điều này sẽ cản trở việc thành lập đất nước Palestine. Liên minh của Bibi đang thắng thế với 60 ghế ở Knesset, trong khi đó Livni chỉ có 50. Nhưng những người Ả Rập ở Israel có thể thay đổi cán cân này. Trong những năm gần đây, người Ả Rập không tham gia vào những cuộc bầu cử quốc gia. Tuy nhiên, liệu có ai nhận thức được những phiếu bầu của người Ả Rập thực sự có ý nghĩa quan trọng? Tất nhiên là họ có thể nhận biết điều ấy – cũng như những người trẻ tuổi ủng hộ Obama ở Mỹ đã cùng nhau tạo nên những con số kỉ lục và giúp Obama giành chiến thắng. Để điều đó xảy ra, phe hòa bình của người Israel phải tuyên bố trước thiện ý muốn liên kết với đảng của người Ả Rập. Sự liên kết giữa người Ả Rập và Do Thái này sẽ có một tác động tốt vào người Israel và giúp cải thiện được tình trạng phân biệt chủng tộc. Người Ả Rập ở Israel cũng đã phải chịu đựng những cuộc tấn công ở Gaza, và họ còn là nạn nhân thứ hai của ngọn lửa pháo kích của Hamas trong những ngày đầu tiên của trận chiến. Do vậy, có thể thấy rằng họ cũng là một phần của xã hội Israel. Một số người Israel lo sợ rằng nếu liên kết với Đảng của người Ả Rập thì sẽ đưa sự nghiệp của những người phục quốc Do Thái vào nguy hiểm. Quan điểm đó hoàn toàn ngớ ngẩn. Israel là một nước đầy quyền lực và năng nổ. Những trận chiến ở Gaza vừa qua đã phần nào cho chúng ta thấy quân đội Israel vẫn mạnh như thế nào. Thêm vào đó, nền kinh tế ổn định, nhờ vào lĩnh vực công nghệ cao, xã hội Israel thực sự là một xã hội lớn mạnh, với một nền tôn giáo và một nền văn hóa nghệ thuật phát triển hưng thịnh. Những gì ở Gaza một lần nữa gợi cho những người Do Thái ở Israel rằng họ có thể chung sống hòa bình với các nước láng giềng. Và để làm được điều đó, họ cần sự giúp đỡ của các công dân người Ả Rập. Mời người Ả Rập tham gia vào các hoạt động cùng người Do Thái sẽ là thành tựu to lớn nhất của chủ nghĩa phục quốc Do Thái. Đã đến lúc phải bỏ qua những nỗi sợ hãi, những thành kiến cũ để hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn cho con cái và cháu chắt của người Israel. Nhật Anh (Theo Newsweek)