Nhiều lễ hội ngày nay đã bị biến tướng?
- Xu hướng trong xã hội chúng ta hiện nay là “phú quý sinh lễ nghĩa”, văn hóa tâm linh thời kinh tế thị trường đã làm cho người ta biến mọi lễ hội ở địa phương trở thành nơi thu hút khách thập phương tới khấn vái, cầu xin... còn các dịch vụ “ăn theo” thì “trăm hoa đua nở”.
Bài tham gia Diễn đàn: Làm thế nào để Lễ đúng lễ, hội ra hội? Tôi tán thành với quan điểm của các nhà khoa học khi cho rằng người ngoài cuộc đôi khi không hiểu hết ngọn ngành của một nghi thức hoặc tập tục cụ thể nào đấy của lễ hội nên dễ có những định kiến, quan điểm không chính xác về lễ hội đó. Bởi không hiểu ý nghĩa truyền thống sâu sắc của Hội Khai ấn Đền Trần (Nam Định) trước đây của các vị vua Trần giống như một “thủ tục hành chính” đầu năm (chứ không hề mang ý nghĩa ban phát bổng lộc) mà hàng vạn người dân (trong đó có không ít quan chức) đã chen chúc nhau trong đêm 14 tháng giêng âm lịch để xin ấn với mục đích cầu xin bổng lộc, chức tước (!). Trong khi những ý nghĩa truyền thống sâu sắc ít được người dân tự tìm hiểu thì ngay chính BTC lễ hội cũng không có biện pháp tuyên truyền, giải thích thấu đáo, để rồi những thông tin mang đậm màu sắc mê tín dị đoan có dịp lan rộng và ngày càng được thêu dệt thêm lên... Cũng phải kể đến những thành phần lợi dụng lễ hội để có những dịch vụ “ăn theo” thiếu lành mạnh mà hầu như năm nào các phương tiện thông tin đại chúng cũng đề cập. Ngoài ra, việc các lễ hội bị “biến tướng” và tồn tại những hủ tục còn có nguyên nhân từ những người trong cuộc. Tôi đã từng chứng kiến một trong những lễ hội lớn của người dân Đồ Sơn (Hải Phòng) là Lễ hội Chọi trâu vào ngày 9/8 âm lịch. Bên cạnh sự tôn vinh tinh thần thượng võ thì đây còn là một lễ hội dân gian đặc sắc của vùng Đồng bằng Châu thổ sông Hồng. Song ngày lễ hội cũng là ngày mà cả thị xã Đồ Sơn đâu đâu cũng thấy bán thịt trâu chọi. Điều đáng bàn là theo quy định, chỉ những “ông trâu” tham gia chọi mới được xẻ thịt để bán, nhưng đâu đâu cũng thấy người ta mời chào thịt “trâu chọi” với cái giá cao ngất ngưởng từ 300.000-500.000đ/kg. Người dân thì chịu chẳng biết đâu là “ông”, đâu là “thằng”, để rồi xảy ra hiện tượng “thằng trâu đội lốt ông trâu” tràn lan trên các phản thịt trong ngày chính hội... Có lẽ, chuyện quanh các lễ hội vẫn còn là những câu chuyện dài, vắt từ năm này sang năm khác. Có một thực tế là không chỉ giới doanh nhân, những người buôn bán... tới các lễ hội để cầu may, cầu lộc... mà rất nhiều công chức và quan chức cũng nhiệt tình “góp mặt” trong các lễ hội ấy, bởi họ chính là những người dư dả về thời gian và... tiền bạc. Bùi Vũ Minh Quan điểm của bạn về lễ hội ngày nay?