Những người đón giao thừa trên... đường ray
- Khi nhịp sống vào thời khắc giao thừa ngưng đọng lại với mọi nhà thì vẫn còn những người trông tàu, chắn đường sắt ở các lối ngang miệt mài làm việc như không biết năm mới chỉ tính còn bằng giờ, bằng phút.
19h đêm giao thừa, ga Long Biên vắng lặng, gió sông Hồng thổi vào lạnh tê người. Anh Nguyễn Văn Thắng, trưởng ca trực tết của ga Long Biên (Hà Nội) đang cùng anh em chuẩn bị mâm cỗ cho vài giờ tới. Trên tivi, là cảnh phố xá Hà Nội đã đông nghịt người. Anh Thắng pha ấm trà mới, chuẩn bị lên ga đón tàu thông… Giao thừa trên đường ray Anh Thắng cho biết, năm nào vào đêm 30 Tết, ga Long Biên cũng có 8 người trực 24/24, không phân chia ca đêm, ngày. Các anh đón Tết... trên đường ray, chỉ có không khí Tết từ chiếc tivi nhỏ treo trên tường. Vào những đêm bình thường trong năm, ga Long Biên từ 19h tối đến 7h sáng đón 16 đoàn tàu qua. Mỗi khi nhận được tàu qua thì tất cả anh em đều lên đường tàu, người chỉ đường, người đảm bảo an ninh, rồi ghi lại kết quả báo cáo. “Nhưng khi nhận được thông báo mà tàu tới chậm hơn vài phút là thấy lo lắng. Vào đêm 30, mọi thứ càng cần được bảo đảm tuyệt đối an toàn” - anh Thắng nói. Cách ga Long Biên hơn 3km, tại trạm chắn đường sắt Trường Chinh - Vọng, Tết đã gần kề, giờ đã gần 21h, theo thông báo từ trước, trạm còn đón 2 đoàn tàu qua nữa. Bên mâm cơm đã chuẩn bị sẵn cho giao thừa, chị Dương Thị Oanh, 28 tuổi, trưởng trạm nói: “Chờ những chuyến tàu vào đêm giao thừa bao giờ cũng khác…”. Vào lúc này, trên đường Trường Chinh người ra phố đã đổ về đông nghịt ở khu vực trung tâm Bờ Hồ - Hoàn Kiếm. Ca trực 8 người năm nay của trạm có thêm người mới, Đoàn Thị Thanh, 21 tuổi (quê Cẩm Giàng, Hải Dương) mới vào ngành được 3 tháng và Tết năm nay cũng là lần đầu tiên Thanh xa nhà. Hơn một tuần trước Thanh đã gọi điện báo về nhà năm nay ở lại trực Tết, nhưng từ đầu tối tới giờ, điện thoại khi nào cũng bắt máy. Bố mẹ, bạn bè người thân đều gọi động viên cố gắng. “Nhưng mỗi lần nhận điện, con bé khi nào cũng rơm rớm nước mắt. Như tôi năm ngoái lần đầu trực Tết cũng vậy. Rồi cũng qua cả, mà trực Tết đón tàu cũng có niềm vui riêng…”, chị Oanh nói. Giao thừa năm ngoái, chị Oanh làm tổ 3, giờ chuyển sang làm tổ trưởng tổ 1 của trạm, như vậy là 2 lần liên tiếp đón giao thừa trực đường. Đúng vào giao thừa năm ngoái thì đón đoàn tàu chạy qua, sớm hơn 10 phút với thông báo. “Khi đó tất cả nhân viên của trạm đều ra đường, người kéo thanh chắn, người giơ đèn tín hiệu. Mọi người đều bảo nhau, đây là đoàn tàu đi qua 2 năm. Đúng vào giao thừa, tàu đi chậm lại, trên toa tàu điện rực sáng nhìn thấy rõ hành khách đang chúc nhau ly rượu đầu năm. Và có người cũng nâng ly nhìn qua cửa toa chúc chúng tôi năm mới. Khi đó tự nhiên thấy lòng mình ấm áp lạ thường…” - chị Oanh chia sẻ. Khi đoàn tàu qua, chỉ trong gần 2 phút ngắn ngủi, nhân viên ca trực lại trở về trạm với mâm cơm đã chuẩn bị sẵn. Khi đó đã qua thời khắc giao thừa hơn 10 phút… Ký ức 40 năm và đêm giao thừa cuối trong ngành Ấm trà đặc quánh anh của anh Thắng, trưởng ga Long Biên pha làm mọi người cồn cào, chỉ còn hơn 5 phút nữa là đoàn tàu cuối cùng của năm chạy qua. Khi đó còn hơn 2 tiếng nữa mới đến giao thừa, và 4h sáng của ngày đầu tiên năm mới, thì đón đoàn tàu đầu tiên của năm… Trong miên man kí ức những thời khắc cuối cùng của năm cũ, ông Trần Văn Hoạt, 59 tuổi, bồi hồi đón chờ cái Tết cuối cùng trên... đường sắt của đời mình. Ra Tết vài tháng là ông đã về hưu. Ông Hoạt bảo, trong đời mình không thể nhớ được bao nhiêu năm đón giao thừa tại ga, hay trực đường. 40 năm trong ngành, trôi nhanh như một chuyến tàu đêm, lóe sáng vài khoảnh khắc rồi chìm vào kí ức miên viễn của thời gian… Ông nhớ... Tết năm 1972, khi Mỹ đánh bom ác liệt miền Bắc, ngay trong những ngày ném bom đầu tiên thì cầu Long Biên đã đứt gãy. Mọi hàng hóa, khi đó chủ yếu là nhu yếu phẩm thời chiến như lương thực, vũ khí đều phải chuyển bằng phà nối qua sông Hồng. Mất hơn 1 tiếng đồng hồ, với 15 người mới chuyển được 3 toa hàng sang sông… Nhưng vào dịp tết, thời gian Mỹ tạm ngừng ném bom thì nhân viên trong ngành huy đông toàn lực lượng chuyển hàng. Vào năm 1972, khi chuyển xong 3 toa tàu cuối cùng, thì còn 2 tiếng nữa tới giao thừa. Khi đó 15 người trong ca trực phải chia nhau ra thành 3 ngã tìm vào nhà dân đón tết.. Những cái tết thời chiến đơn giản hơn, khi tem phiếu hàng tết đã được gửi về quê cho gia đình, còn một mình ở lại, có bánh mứt tổng hợp, gói chè Thanh Hương và vài bao thuốc Tam Đảo, mang đến làm quà chia tết với gia đình người dân. Những năm 70 của thế kỉ truớc, toàn vùng Gia Lâm chỉ trồng cải bẹ, nên tết về nhà nào cũng muối một vại to. Tết chỉ có dưa bẹ muối và gạo tem phiếu, có năm phải ăn cả mỳ độn, bo bo… Nhưng tết về, ai cũng cũng khấp khởi hy vọng, nhất là khi nhận được tin thắng lớn trong miền Nam thì tết vui hơn hẳn. Chỉ có một đêm vui tết, đến trưa ngày mồng một, công việc trở lại bình thường, khi đó lại bắc phà qua sông. Những toa tàu mang theo tất cả tình cảm của miền Bắc gửi vào chiến trường, nhất vào đầu năm vào tết, anh em đều cố gắng chuyển thật nhanh những toa tàu hàng với hy vọng miền Nam thắng lớn ngay trong những ngày đầu năm mới… Gửi bình yên trên những chuyến tàu Đã gần tới giao thừa, mọi nẻo đường Hà Nội đã đông nghịt người đổ ra đường. Chỉ có những ga tàu, các trạm chắn ngang đường là còn vắng vẻ. Rời ga Long Biên, khi nhìn lại chỉ còn điểm sáng le lói của ánh đèn ga hắt vào tuyến đường sắt sâu hun hút. Nhà ga bé nhỏ chìm vào trong màn đêm tĩnh mịch. Tất cả như nhường lại cho sự nhộn nhịp của phố xá vào xuân, anh Thắng bảo: “Tết vẫn vậy, phải có những người làm để nhịp sống vẫn giữ được thăng bằng, để những chuyến tàu tết chạy trong bình yên. Anh em trong ngành đã lâu, nên cũng đã quen dần, không còn thấy mình cô độc nữa”. Anh Thắng tiếp lời: “Đã quen rồi, nên cũng thấy bình thường nhưng càng gần vào đến giao thừa thì ai cũng vậy cả, đều có tâm trạng khác thường. Lấy vui của người làm làm niềm vui của mình. Xem trên tivi thấy tết đã sắp về cũng thấy ấm áp...”. Nơi ngã tư Vọng - Trường Chinh, những thanh chắn sắp chuẩn bị được đóng lại để kết thúc một năm. Mâm cơm mà chị Oanh và Thanh chuẩn bị, có thịt gà, rượu vang, bánh kẹo. Những người tết xa quê lần đầu như Thanh, hay người 2 năm liên tiếp trực tết như Oanh đều cảm thấy khấp khởi hy vọng. "Năm nay sẽ không có chuyến tàu nào chạy đúng giao thừa, “nhưng khi những thanh chắn được mở ra trong đêm lần cuối cùng của năm cũ, cũng là mở ra những hy vọng về một năm mới sẽ có nhiều đổi mới tốt hơn. Trong ngành sẽ có hành khách hơn, nhiều toa hàng hơn. Cũng như trong một năm mới, đất nước sẽ giàu đẹp, an khang hơn”, chị Oanh gửi lời chúc năm mới. Văn Hoàng