Nghề “ăn xác đào” sau Tết!
- Khi những cây đào, quất cảnh… đã chơi hết Tết, cũng là lúc những người “ăn xác” đào, quất bận mải mê. Công việc của họ là đi thu mua lại những gốc đào cũ để chuẩn bị cho… Tết sang năm!
Nghề… lo xa Trên các ngóc ngách Hà Nội, thời gian sau Tết xuất hiện rất nhiều những người đi thu gom đào, quất cảnh đã chơi hết Tết. Họ là những người trồng đào, quất cảnh bán Tết ở các vùng lân cận Hưng Yên, Hải Dương hay ngoại thành Hà Nội. Công việc của họ là rong ruổi để tìm mua đào, quất… héo để về tiếp tục chăm sóc, chuẩn bị cho Tết tới! Anh Nguyễn Mạnh Hưng, chủ một vườn đào quất ở Hưng Yên lên Hà Nội từ mồng 6 Tết. Hàng ngày, anh đi các ngõ ngách, các hẻm phố để… thu mua gốc đào, quất về cho vườn cây của mình. Một gốc đào, quất cũ được mua lại với giá trên dưới 50 ngàn đồng. Từ đầu Tết đến nay, anh đã mua được vài trăm gốc đào, quất, sau đó thuê xe chở về vườn để tiếp tục chăm sóc. “Với những người làm vườn, để có được một gốc đào, quất già mất rất nhiều thời gian và rất quý. Nếu làm theo cách thông thường là chiết cành hoặc nuôi gốc, phải mất vài ba năm mới có một gốc đào, quất to, già… và bán được giá. Đi gom những gốc đào, quất mà người dân đã chơi hết Tết là cách hiệu quả nhất, đỡ tốn thời gian. Nhưng quan trọng là mình phải bỏ công đi tìm!” – anh Hưng cho biết. Một ngày, trung bình anh Hưng phải đi vài chục cây số đường Hà Nội. Anh nói rằng, sau vài năm đi thu mua gốc đào, quất sau Tết, kinh nghiệm của anh cho thấy, càng vào các ngõ, hẻm ở sâu, khả năng gặp được khách bán gốc đào càng cao, vì người dân còn nấn ná giữ lại chơi thêm, tâm lý… ngại mang vứt ra ngoài đường, và đỡ bị cạnh tranh bởi các đồng nghiệp! Vài năm trở lại đây, những người đi gom gốc đào, quất sau Tết khá nhiều, khoảng vài trăm người. Cho nên, nghề “ăn xác đào” cũng không phải không bị cạnh tranh! Anh kể, chiều mồng 6 Tết, anh gặp một chủ nhà trên Cầu Giấy. Họ có một gốc đào rất đẹp, mà theo kinh nghiệm nghề nghiệp, anh nhận thấy nó “đáng đồng tiền bát gạo”, có thể bán được bạc triệu vào Tết năm tới. Thuyết phục mãi được chủ nhà đồng ý bán với giá 70 ngàn. Lúc anh chuẩn bị nhấc gốc đào ra khỏi chậu, xuất hiện thêm một “đồng nghiệp” khác. Cuối cùng, để sở hữu gốc đào, anh Hưng phải trả giá 100 ngàn đồng. Với những người chơi đào, quất, hết Tết là trở thành… rác. Hầu hết mọi người đều có nhu cầu vứt bỏ. Những “đội quân” thu gom đào, quất Tết như anh Hưng do đó càng có nhiều nguồn để gom hàng. Nhiều gia đình họ còn cho luôn, không lấy tiền, vì khi mua họ bỏ ra vài trăm ngàn còn không tiếc, huống chi vài chục ngàn, lại được “dọn rác” hộ!. Nghề chơi cũng lắm công phu! Để một gốc đào, quất đã héo sau cả nửa tháng trời bị bứng khỏi đất đâm chồi nảy lộc, và có thể bán được tiền triệu vào Tết năm sau không dễ. Theo anh Hưng, đấy là cả một bí quyết riêng của những người làm vườn. Sau khi đưa được những gốc đào, quất về đến vườn, công đoạn đầu tiên là phải “làm tươi” cho cây. Mỗi gốc đào, quất sẽ được “hồi sức” bằng cách để trong bóng mát, tưới để tiếp nước cho cây, sau vài ngày mới hạ đất, trồng bầu. Mất khoảng vài ba tuần để cây hồi sức, sau đó mới đến công đoạn chăm sóc, cắt tỉa, hãm cành… bình thường. “99% những gốc đào, quất tôi thu mua về đều sống. Sau một năm chăm sóc, sẽ lại có một cây đào, quất cảnh đẹp tưng bừng đúng dịp Tết, và có thể bán được vài trăm ngàn cho đến một triệu đồng!” – anh Hưng tâm sự. Ông Ngọc, chủ một vườn đào tại Nhật Tân cho biết: “Những người trồng cây cảnh như chúng tôi, thực ra là không có Tết, chỉ biết bán Tết cho thiên hạ. Trước Tết thì lo bán cây, sau Tết lại lo chăm sóc lứa cây mới cho kịp vụ, đi gom nhặt gốc đào, quất trong dân hoặc thu hồi những gốc đào cho thuê từ trong Tết, chăm sóc những gốc đào, quất được khách hàng ký gửi cho năm sau!”. Cả bãi đào Nhật Tân những ngày sau Tết đều nhộn nhịp và bận rộn. Trên tất cả các vườn đào, mọi nhà đều tất bật với việc trồng lại những gốc đào đã chơi hết Tết, thuê xe chở đất phù sa vào bồi vườn mới. “Tất cả phải làm khẩn trương, để kịp mùa đào mới. Những cây đào đã chơi qua Tết, phải cưa cành, ghép mắt mới. Để quá ngày lập xuân sẽ không kịp thời vụ!” – ông Ngọc cho biết. Hầu hết các chủ vườn ở Nhật Tân mấy năm gần đây đều đảm nhiệm dịch vụ trọn gói: cho thuê đào, nhận chăm sóc, ký gửi đào của khách hàng. Rất ít hộ bán hẳn cây, chỉ bán cành. Ông Ngọc tiết lộ: “Nuôi được một gốc đào, quất mất rất nhiều thời gian và công sức. Chúng tôi cho thuê để giữ gốc cho các năm sau. Một cây đào, tuổi thọ trên dưới chục năm. Nếu bán đứt cho khách, vừa mất thời gian để có một gốc mới, lại vừa lãng phí, vì người chơi không biết chăm sóc, cây sẽ chết mà nếu sống, hoa cũng không đẹp!”. Những dịch vụ như thế của Nhật Tân nở rộ đã khiến những người thu mua gom “xác đào" sau Tết như anh Hưng trở nên khó khăn hơn. Hầu hết, họ chỉ nhặt được những gốc đào từ các vựa cây ngoại thành đưa lên Hà Nội bán Tết. “Có tới 50% các gốc đào, quất được thu gom trở lại, và sang năm sẽ lại “tái xuất”. Đối với người chơi cây Tết, những gốc đào, quất đó có thể không có giá trị, nhưng với những người làm vườn chúng tôi, nó quý như vàng!” – anh Hưng nói.