Tứ Xuyên và Trường Giang
(Blog Việt) - Trận động đất kinh hoàng của Tứ Xuyên đã qua hơn 1 tuần mà người ta vẫn chưa biết đích xác con số người chết vì còn hơn 2 vạn người được cho là mất tích. Hôm qua, VTV lại đưa tin, hiện có hàng chục hồ lớn hình thành sau những trận dư chấn, tiềm tàng hiểm họa lũ lụt đến bất cứ lúc nào.
Tôi chợt nhớ đến một cô học trò quê ở Tứ Xuyên và cứ tự hỏi: Cô ấy giờ ra sao? Cô ấy đang ở đâu? Đó là vào quãng những năm 2000, tôi đọc được 1 bài tổng kết về kì thi học sinh giỏi lớp 6 của tỉnh Tứ Xuyên. Năm đó đề văn luận như sau: “Vấn đề trị thủy sông Trường Giang” Chỉ một cụm từ ngắn gọn, chưa thành câu, chưa có cả yêu cầu về phương pháp luận giải. Hẳn những người làm đề muốn tìm kiếm những con người sáng tạo, những tư tưởng mới cho những vấn đề cũ. Tôi đọc được rằng: tất cả các nền văn minh cổ đại đều là phù sa của những con sông vĩ đại. Văn minh Trung Hoa có thể sánh ngang và và có những mặt vượt trội với Ấn Độ, Hi La… cũng nhờ ân huệ từ Hoàng Hà, Trường Giang đem đến. Người Trung Quốc từ cổ chí kim đã sớm hình thành truyền thống trị thủy: từ những câu chuyện huyền thoại về Thuấn – Vũ trị thủy đi qua nhà mà không dám về thăm đến những huyền thoại đương đại như đập Tam Hiệp (năm 2003). Tứ Xuyên có cả đoạn dài sông Trường Giang chảy qua. Con sông lúc thì hung dữ như kẻ thù, lúc thì hiền hòa như người Mẹ vĩ đại. Để có được khu đồng bằng rộng lớn, khu dự trữ lương thực vào bậc nhất của Trung Hoa, người dân Tứ Xuyên đã phải vượt lên chính mình, vượt lên sự hung dữ của dòng Trường Giang. Hệ thống tưới tiêu Đô Giang Yển được xây dựng vào thế kỷ 3 trước công nguyên dưới sự giám sát của Lý Băng là biểu tượng của hiện đại hóa trong thời kỳ cổ đại. Đến giờ, những công việc đó vẫn tiếp tục trong ý thức của người Tứ Xuyên… Ban Giám khảo năm đó đã không phải thất vọng vì họ tìm được 1 học sinh làm bài xuất sắc, xứng đáng nhất để trao giải nhất. Bài viết của em có 3 ý, mà ý nào cũng vượt quá tầm tư duy của 1 học sinh lớp 6: 1. Không bao giờ nên đặt ra vấn đề trị thủy sông Trường Giang vì đó là một trong những con sông hung dữ bậc nhất thế giới 2. Nếu có trị thủy thì đó phải là vấn đề của muôn đời và muôn người Với 2 ý đó đã xứng đáng được giải nhất. Nhưng toàn bộ Ban Giám khảo đã sửng sốt trước ý thứ 3 của bài văn. Em viết như sau: 3.“Không biết là chúng ta có thể trị thủy sông Trường Giang hay không, nhưng em mong rằng, mỗi năm mùa lũ về thì người ta đừng phá đê cho nước tràn về làng em” Người ta thấy trong 1 câu văn ngắn ngủi đó số phận bấp bênh nhỏ bé của cả dân làng. Những người tội nghiệp, nghèo nàn luôn phải hi sinh mình để cứu các thành phố lớn. Ngôi làng của em cũng như bao làng quê Hưng Yên Hà Nam của chúng ta, ngập tràn trong biển nước để cứu cho Thủ đô những năm lũ về. (Nhưng hình như chúng ta chẳng bao giờ có những đề văn như thế, những bài văn như thế!) Người ta đã thấy được nhận thức trong một đứa trẻ về vấn đề vận mệnh, số phận của cả cộng đồng. Người ta không đi tìm những áng văn chương bay bổng, giầu trí tưởng tượng mà sáo rỗng. Người ta đã tìm thấy, cũng là đáp ứng tiêu chí giáo dục của họ, trong những áng văn đó có đời sống, có cuộc đời của mỗi con người. Những bài luận phải có giá trị hơn hết ở việc nó phục vụ cho đời sống và cũng chính đời sống ấy trở nên đẹp và cao cả hơn trong những bài văn. Giờ đây, sau động đất, người dân Tứ Xuyên có lẽ sắp hứng chịu những thiên tai khác, có thể đến bất thình lình. Mới thấy, đời người đã ngắn ngủi, mong manh nhưng trước những thảm họa thì còn đáng thương, đầy bất trắc hơn nữa. Cô học trò đó giờ đây chắc đang học trung học hay đại học? Tôi cầu mong cho cô ấy bình an. Không phải để mong cô ấy lại giành giải viết văn toàn quốc ở cấp Trung học hay Đại học. Tôi muốn cô ấy thật an lành và khỏe khoắn, để thêm một hòn đất ném xuống dòng Trường Giang, để con sông lại hiền hòa dịu dàng vỗ về những ngôi làng bên sông. Ngôi làng đó cũng như bao ngôi làng khác cứ yên bình như thế! Gửi từ Blog Viet Hung: Thinking of my family, my hometown Ý kiến của bạn về bài viết?