Kissinger bí mật đàm phán hạt nhân với Nga
Cựu Ngoại trưởng Mỹ Henry Kissinger đã tiến hành các cuộc đàm phán bí mật với các lãnh đạo Nga tại Moscow nhằm thuyết phục họ ủng hộ sáng kiến của Obama giảm số đầu đạn hạt nhân của mỗi nước xuống 1.000 đơn vị, tờ Daily Telegraph tiết lộ hôm 6/2.
Quyết định cử ông Kissinger tới Moscow được đưa ra khi Obama vẫn còn là Tổng thống mới đắc cử. Người ta tin rằng ông Kissinger đã giành được một cam kết bằng miệng đối với đề xuất trên. Mặc dù chi tiết về sáng kiến tham vọng đó vẫn chưa được tiết lộ song đề xuất quay trở lại bàn đàm phán sau 8 năm lưỡng lự của Washington đã được giới ngoại giao hoan nghênh. Rõ ràng ông Obama đã chọn Kissinger vì tài năng ngoại giao tuyệt vời cũng như sự yêu mến ông ở Moscow - tình cảm mà Kissinger nhận được sau khi công nhận sự trỗi dậy của Nga trên trường quốc tế. Tháng trước, ông Kissinger nói rằng vị Tổng thống trẻ tuổi của Mỹ sẵn sàng tạo ra một "trật tự thế giới mới" bằng cách loại lập trường thù địch của chính quyền Bush khỏi chính sách ngoại giao của nước này. Ông cũng công khai ủng hộ quan điểm của ông Obama về các cuộc đàm phán vô điều kiện của Mỹ với Iran, mặc dù không phải ở cấp tổng thống. Các nhà quan sát cho rằng những dấu hiệu xúc tiến một hiệp ước giải trừ hạt nhân mới có thể xuất hiện vào cuối tuần này, khi các quan chức cấp cao tham dự hội nghị an ninh ở Munich. Phó Tổng thống Joe Biden được mong đợi sẽ phát biểu tại hội nghị này và có thể tuyên bố tạm ngừng các kế hoạch lá chắn tên lửa ở Đông Âu - dự án mà Nga thường chỉ trích. Mặc dù vậy, nhiều quan chức châu Âu đang kêu gọi Mỹ thận trọng vì Kremlin hay đảo ngược chính sách đối với phương Tây trong những năm gần đây. Ngoài những lo ngại về các chính sách đối ngoại ngày càng quyết liệt của Nga, cũng có những nghi ngờ rằng thỏa thuận giải trừ hạt nhân mới sẽ có lợi cho Moscow nhiều hơn. Từ lâu Nga đã kêu gọi đàm phán một thỏa thuận mới để thay thế Hiệp ước giảm vũ khí chiến lược (START). Hiệp ước này được ký năm 1991 và hết hiệu lực vào ngày 5/12/2009. Theo đó, Mỹ và Nga đã nhất trí giảm một nửa kho vũ khí hạt nhân của mỗi nước xuống còn 5.000 đầu đạn. Trong các cuộc đàm phán năm 2002 trong khuôn khổ START, hai bên cũng nhất trí giảm số đầu đạn đang được sử dụng xuống còn 1.700-2.000 đơn vị. Bất chấp những áp lực từ Moscow, chính quyền Bush đã lưỡng lự khởi động các cuộc đàm phán về một hiệp ước thay thế START. Họ lo ngại hiệp ước mới sẽ làm mất đi tính linh hoạt mà Mỹ cần để phản ứng với những thách thức tiềm năng từ các cường quốc hạt nhân mới nổi như Trung Quốc. Mặc khác, Kremlin rất muốn một hiệp ước mới bởi việc duy trì kho vũ khí hạt nhân đã lỗi thời của Nga rất tốn kém. Một hiệp ước mới sẽ cho phép Nga cạnh tranh và đầu tư tiền cho các chương trình vũ trang khác. Để đổi lấy một thỏa thuận giải trừ hạt nhân mới, ông Putin đã yêu cầu Mỹ hoãn kết nạp Ukraine và Grudia vào NATO cũng như lá chắn tên lửa Đông Âu mà Moscow tin là nhằm vào Nga chứ không phải vào Iran. Một nguồn tin ngoại giao cho biết Mỹ sẵn sàng chấp nhận những yêu cầu trên sau khi ông Kissingerr giành được một số nhượng bộ từ Moscow. Người ta hiểu rằng ông Putin gợi ý sẵn sàng ngừng phản đối các biện pháp trừng phạt cứng rắn hơn chống Iran và cũng có thể ngừng bán các tên lửa phòng không hiện đại cho Tehran. Washington lo ngại những tên lửa này có thể ngăn chặn một cuộc tấn công quân sự mà Mỹ có thể tiến hành nhằm vào các cơ sở hạt nhân Iran. Minh Sơn (theo Telegraph)