Xử DN chiếm dụng BHXH của công nhân mất việc thế nào?
- Từ vấn đề giải quyết chế độ cho người lao động bị mất việc đến câu chuyện xử lý các doanh nghiệp chiếm dụng bảo hiểm xã hội (BHXH), ông Cao Văn Sang, Giám đốc Bảo hiểm xã hội (BHXH) TP.HCM bức xúc: “Việc doanh nghiệp chiếm dụng BHXH của người lao động, lẽ ra chúng ta phải truy cứu trách nhiệm hình sự”.
Đối với trường hợp nghiêm trọng sẽ kiện ra tòa - Vừa qua tại TP.HCM, một số doanh nghiệp sản xuất kinh doanh khó khăn, nên nhiều công nhân (CN) bị mất việc. Xin ông cho biết việc giải quyết chế độ BHXH cho số CN này như thế nào? - Nguyên tắc đóng BHXH, có tiền lương là có nộp BHXH. Nếu các tháng tạm nghỉ, CN không có lương thì ngừng đóng BHXH. BHXH không cần liên tục. Đối với số CN tham gia BHXH dưới 20 năm, nếu nghỉ việc thì sau 12 tháng không tìm được việc làm mới và có nhu cầu, họ có thể đến BHXH các quận, huyện làm thủ tục nhận trợ cấp một lần. Nhưng Nhà nước không khuyến khích nhận trợ cấp BHXH một lần vì đóng BHXH là để hưởng (chế độ) hưu trí chứ không phải đóng để nhận một lần. Đối tượng hưởng trợ cấp một lần không phân biệt nghỉ việc vì nguyện vọng cá nhân hay mất việc do suy thoái kinh tế. - Trường hợp CN mất việc có tham gia BHXH, nhưng bị doanh nghiệp chiếm dụng thì xử lý doanh nghiệp đó ra sao? - Đối với các đơn vị chiếm dụng BHXH, chúng tôi sẽ báo với Thanh tra Lao động để tiến hành thanh kiểm tra. Đối với các trường hợp nghiêm trọng, BHXH sẽ kiện ra tòa. Đó là trách nhiệm của chúng tôi. Về phía cá nhân người lao động, nếu thấy quyền lợi bị vi phạm, họ có quyền khiếu nại. Nếu thấy không thỏa đáng, có quyền khởi kiện ra tòa. BHXH kiện 8 doanh nghiệp ra tòa nhưng chỉ xử lý được 1 - Chính phủ vừa cho phép doanh nghiệp chậm nộp 6 tháng bảo hiểm thất nghiệp trong khi người lao động vẫn phải trích nộp 1% tiền lương cho đơn vị? - Về nguyên tắc, Chính phủ cho phép hoãn thu bảo hiểm thất nghiệp chứ không cho phép miễn đóng bảo hiểm thất nghiệp. Do đó, nếu đơn vị nào vi phạm, đơn vị đó phải chịu trách nhiệm. BHXH TP.HCM đã có hướng dẫn về việc Chính phủ đã cho phép các doanh nghiệp được chậm nộp bảo hiểm thất nghiệp (trong sáu tháng đầu năm 2009 và sẽ được truy thu vào sáu tháng cuối năm 2009 - NV) nhưng người lao động vẫn phải đóng (1% tiền lương) vào quỹ bảo hiểm thất nghiệp từ tháng 1/2009. Doanh ngiệp vẫn phải trích lại tiền lương của người lao động để nộp. Ví dụ, quỹ bảo hiểm thất nghiệp 100 triệu thì chỉ nộp 50 triệu, còn 50 triệu được giữ lại hợp pháp. - Trong quá trình sản xuất kinh doanh, đến thời hạn đóng bảo hiểm thất nghiệp, nếu doanh nghiệp gặp khó khăn bị phá sản, quyền lợi người lao động (NLĐ) sẽ được giải quyết như thế nào? - Tôi không thể trả lời được câu hỏi này. Nếu doanh nghiệp chiếm dụng quỹ bảo hiểm thất nghiệp, thì đây là một dạng chiếm dụng BHXH. Vấn đề là quy trình xử lý quá yếu kém. BHXH thành phố kiện 8 doanh nghiệp ra tòa nhưng đến giờ mới xử lý được một doanh nghiệp. Vào tháng này năm ngoái, chúng tôi khởi kiện Công ty TNHH Kwang Nam. Tòa tuyên xử công ty phải nộp hơn 7 tỷ BHXH, nhưng công ty chỉ mới nộp 500 triệu đồng, rồi không trả nữa. Theo Thi hành án quận Phú Nhuận, công ty mất khả năng chi trả. Chế tài của tòa dân sự kém. Chưa có quy chế nào xử phạt theo mặt hình sự. Theo suy luận của tôi, vấn đề ở đây là doanh nghiệp chiếm dụng tiền của CN, do đó phải truy cứu trách nhiệm hình sự. Chúng tôi có đề nghị Công an TP.HCM khởi tố vụ án, nhưng phía công an trả lời là chưa có cơ sở để khởi tố hình sự. Tôi cũng không hiểu nổi tòa án. Cũng một vụ việc đó, tòa án quận Phú Nhuận xử được, còn tòa án các quận, huyện khác nói không thể xử được, thậm chí trả lại hồ sơ. Sau khi dư luận lên tiếng, báo chí tạo sức ép thì họ nhận lại hồ sơ, nhưng ngâm tới ngâm lui. - Xin cảm ơn ông Đồi Đông (thực hiện)