~( Βαρα ααί σαφής γνωσις των άζιολόγων μετα€ο\ων τοΰ κοσμου κα) των κατοίκων αυτου. 'ο λόγος λοιπόν τής κα θολικής ΐςορίας ως συλλογής ιδιαιτέρων ίςοριω ν, προς τήιϊ κα3ολικήν Ιςορίαν ως ιπιςήμην, είναι ό λόγος της ίςορίας ύις αττ'Χ^ς διηγησεως προς τήν ίςορίαν ως έπιςήμην. Η πρώτη περιεχει μόνον υλην, ή δευτέρα μεταβάλλει· αυτήν εις άρμονικόν σύςημα, δια τούτο ή μεν χρησιμέυει μαΧΧον εις προπαρασκευών, ή δι κυρίως εις φ/Χοσ οφικήν μελίτην. 'Ο σκοπός δηλαδή ?ης καθολικής ίςορίας είναι ή από δειξα, δΐ οποίας συμπλοκής των αίτιων %α\ αποτελεσμά των , ο* κοσμος κα.) ο! κάτοικοι αυτοί! κατάντησαν εις την παρούσα ν κατάς ασιν' η, το όπο'ίον είναι το Ίδιον > ή κα3ο- λ<κ.ιί ίςορία πρέπει νά λύση τό μέγα πρόβλημα, δια τ» οί αν3ρωποι ευρίσκονται Την σήμερον εις τοιαΰτην καταςάσιν κα) οχι εις άλλοΐαν, και πως ιίλ^ομ εις αυτήν- *) Πολλοί συγγραφείς ι θεώρησαν την καθολική ν ΙςορΙαν ως γέννημα των νεωτέρων χρόνων , διίσχνριζομενοι οτι οι παλαιοί ήγνόουν τήν κατά τους νεωτέρους πραγματείαν αυ τής. "θτι ο! παλαιοί δεν σννέγρα^αν κανέν βιβλίαν διδακ τικού της καθολικής ίςορίας, είναι άλη3ές, άλλα τούτα προέρχεται άπα τήν πάντη διαφορον της των νεωτιρων παϊ- δείαν κα) πολίτευμα των παλαιών. Προς τούτοις εϊς τους αρχαίους χρονους ή γνωσις της καθολικής ιςορίας δεν ήτον τόσον αναγκαία όσον ε!ς τους κα3' ημάς, κα3 ους η Ευ. ρώπη διαιρείται εις πολλά μεγάλα βασίλεια κα) πολιτείας, των όποιων ή 3ρησκεία, οί νόμοι, τό πολίτευμα , η φιλο- τεχνία, ή φιλοκαλία, α! τέχναι και έπιςήμαι και εν συν- τόμω ολη ή σημερινή κατάςασις εχουσι κοινήν αρχήν. Δια τούτο ή γνωσις της Ιςορίας τήν σήμερον είναι ιίς τον πολιτικόν , τον πεπαιδευμένου, τον τεχνίτην, τον ε μ, πιρον χαί σχεδόν εις παντα ίδιωτην σπουδα'ίον, οςις δεν 3έλει νά μένη πόντου εις τον κόσμον ξένος, αναγκαιότα τη κ α) απαραίτητος. *) Φΐε %ΒΗι$ΐ(φϊφίτ »(ϊ ιίπΐ ,,^ιηαύίφι ΘαηπηΙιιηΛ »οη®$α<(3» $ίη, Β6ΓηιίίίΗ(! δεκη (ϊφ 9«9ΐ:ηι»>βΓίΐ8« Γο ίεί>Γ »«{<$ί»«κ 3Μίϊι«ί> ίιτ β(6ί' αηδ ί»ΐ£ 9Κίαί(ίιε[ΐ»ί((&Ιϊ<&κ3 αυ.^ ©πίηίιεηοιΗίι &Εη ίάβί." & φ ί ρ $ ( Γ < ΒίΜ$ι(φίφΙΐ ©. 4.