— ( 495 ) — τώρα ώς καύχημα προ€άλλομ*ν, ολοι είναι Τρίμματα ξέ*ων ίι£ακτηρίων' κανείς άπ αυτούς δϊν ελα€ι την παιδείαν άπ<· τά γυμνάσια της πατρίδος. Αυτοί οί φωτισμένοι ηγεμόνες καϊ άρχοντες, ο! όποιοι ώς κληροντων μονον βέβαιον καί πρέπον τα. την παιδείαν διαιρούν, και δϊ αύτης εμπιςευονται την ίιοίκησιν των μεγαλητέραν βασιλικών πραγμάτων, καί αυ τοί όλοι χρεως οΰσι ά ς πο λλάςτων πολιτικάς, ίςορικάς καϊ άλλας γνώσεις εις τους ξένους διδάσκαλους, και εις τα συγ γράμματα των ξένων εθνών '■ οΰτω λ. χ. οί Μαυροκορδατοι ί 'ϊψηλάνται, Καλλιμάχαι, ΐ,οΰτζοι, ϋαρατζάδες, Μουροΰζαι χ. λ. * καΐ όσοι δέ έμποροι κατά καιρούς ηθέλησαν να παιδευ- \ \ ' . 9 ' Τ \ » ν * * _ ' σοι/ν τον εαυτόν των, αναγκη ητο και αυτοί να καταφύ γουν εις ξένας πηγάς. — Δι' αύτά και άλλα τοιαύτα ε συμπέ ραναν τά έξης * Πίρϊ μεν της ε ως τώρα καταςασεώςμας, ότι το γένος μας δια Την ε ας τώρα μορφην των σχολείων , ουΤε ημ πορούσε, οΰτε ημπορεί νά ήναι τωοντι φωτισμένον, καϊ να. ηναριθμηθί^ <*■* τά φωτισμένα" περί δέ Της μελλούσης, ότι το γένος } εάν ,5ίΑι^ νά φωτισ6%, και φωτισύεν να καυχατχι μετά λόγου διάτούς προγόνους του , αναγκη τά σχολεία μας να. μεταμορφωθούν όλως διυλου , νά μεταμορφωθούν με τροπον άνάλογον και εις τάς ηθικάς καί /ρυσικάς χρείας τοΰ ανθρώπου, μέ τρόπον > ώςε τά περισσότερα τάγματα του ίίι/ους νά ημπορούν νά παιδεύωνται τό καθέν κατά τάς περι- ςασειςτου' νά λαμβάνουν παιδεία ν αληβινην όχι ^ευοη καϊ ςρα.€ήν ■ νά εισαχθώ άλλη τάξις, άλλη μέθοδος, και αλλιι φνσις μαθημάτων · η τάξις νά συνίςαται εις παραδοσιν Ιζημάτων άνάλογον εις κάθε ήλικίαν, γένος, και επάγ γελμα · καθώς λ. χ. είς την παιδικην ηλικίαν άνηκουν περισ σότερα μαθήματα πραγμάτων αισθητών παρά αφηρημένων *· τ. Χ. 'Η δέ μέθοδος νά συνίςαται εις ΐο προ€αίνειν από τά ίΚκολα, γνωςά, άπλα, καί σαφη , είς τά δύσκολα, άγνω ρα, ασαφή, και πολύπλοκα. 'Η δι φύσις των μαθημάτων ν «· άπο€λέιο χι την άθλίαν διδασκαλίαν μιας γλώσσης, «XX ολας τάς γνώσεις, όσας ό ανθρωπινός νους επινόησε, καϊ απαιτεί, δια ρά ημπορώ νά αναπτυχθώ και νά καλλιεργεί) χ β6 ολας Του τάς δυνάμεις. Σιμά δε τούτων όλων νά ε'ισ- α χδ« ή τωρινή ομιλούμενη γλωσσά καί είς Την παράδοσιν ΐ(.αϊ ι 'ί τα βιβλία καί κάθε άλλην χρείαν, ως μόνη ίκχνη νά ενερ-